OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bolsjoje Oemrichino

Bolsjoje Oemrichino (Russisch: Большое Умрихино) is een dorp (derevnja) in de Russische oblast Koersk, district Oktjabrski, selsovjet Starkovski.

## Geografie

Bolsjoje Oemrichino ligt op het Centraal-Russisch Plateau, op de rivier de Rogozna (de rechter zijrivier van de Sejm), 23 km ten noordwesten van Koersk, 13 km ten noordwesten van Prjamitsyno, 4 km van de selsovjetcenter – Starkovo.

### Klimaat

Net als in de rest van het district, is het lokale klimaat vochtig continentaal, met significante regenval gedurende het hele jaar (Dfb volgens de klimaatclassificatie van Köppen).

## Inwonersontwikkeling

| Jaar | Aantal inwoners |
| 2002 | 42 |
| 2010 | 26 |
Opmerking: Volkstelling

## Economie en infrastructuur

Er zijn 35 huizen in de plaats.

### Verkeer

Bolsjoje Oemrichino ligt 19,5 km van de federale autoweg M-2 of Krim.
1. Malaja Dolzjenkova · 2. Malaja Dolzjenkova · Adojeva · Aleksejevka · Aljabjeva · Anachina · Andrianovka · Artjoechovka · Avdejeva · Balytsjevo · Bolsjoje Dolzjenkovo · Bolsjoje Gostevo · Bolsjoje Oemrichino · Bykanovo · Djakonovo · Djoemina · Dmitrijevka · Dontsy · Filippova · Gorboelino · Gremjatsjka · Iljitsja · Jakovlevka · Jaksjina · Joerjevka · Kalinovka · Katyrina · Kolosovka · Korabljova · Kosinova · Koerjanov · Lebedin · Lipina · Ljoettsjina · Lobazovka · Lozovskoje · Malaja Gosteva · Malaja Oemrichina · Maljoetina · Maslova · Michajlovka · Mitrofanova · Nikolskoje · Nizjnjaja Gorboelina · Nizjnjaja Malychina · Nizjnjaja Mazneva · Nizjnjaja Plaksina · Nizjnjaja Vorobzja · Ochotsjevka · Ozerki · Perkova · Pervomajski · Plotava · Pokrovski · Pokrovskoje · Polovneva · Pozdnjakova · Provotorova · Prjamitsyno · Pyzjova · Repina · Reoetova · Rojkovo · Rozjkova · Sjatov · Sjoeklinka · Sejmski · Semenichina · Skripkin · Soboleva · Sokolovka · Sorokina · Sovetskaja Derevnja · Starkovo · Stojanova · Stresjnevka · Stresjnevski · Soechodolovka · Sviridova · Tsjerkassy · Tsjermosjnoj · Tsjernitsyno · Vanina · Verchnije Postojalyje Dvory · Verchnjaja Gorboelina · Verchnjaja Malychina · Verchnjaja Mazneva · Voloboejevo · Zakoebanovka · Zaretsje · Zjoeravlinka · Zjoeravlino · Zjoeravlinski
* ↑ (ru) Удобный сервис отслеживания посылок!. ГдеПосылка.ру. Gearchiveerd op 19 februari 2022. Geraadpleegd op 14 maart 2022.
* ↑ (ru) Postcodes voor Rusland. Oblast Koersk, district Oktjabrski. ruspostindex.ru. Gearchiveerd op 19 februari 2022. Geraadpleegd op 14 maart 2022.
* ↑ (ru) Postcodes voor district Oktjabrski, oblast Koersk. ruspost.indexe.info. Geraadpleegd op 14 maart 2022.
* ↑ (ru) Справочник кодов общероссийских классификаторов. classinform.ru. Gearchiveerd op 16 november 2021. Geraadpleegd op 14 maart 2022.
* 1 2 (ru) Отчет об объекте недвижимости: деревня Большое Умрихино. publichnaya-kadastrovaya-karta.com. Geraadpleegd op 14 maart 2022.
* ↑ (ru) Климат Курской области. trasa.ru. Geraadpleegd op 14 maart 2022.
# Typhloreicheia henroti

Typhloreicheia henroti is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1957 door Jeannel.
# Colotrechnus notaularis

Colotrechnus notaularis is een vliesvleugelig insect uit de familie Pteromalidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1988 door Boucek.
# Zeiraphera thymelopa

Zeiraphera thymelopa is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1938 door Meyrick.
# Paryphantina argentifera

Paryphantina argentifera is een vlinder uit de familie slakrupsvlinders (Limacodidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1933 door Hering.
De soort komt voor in tropisch Afrika.
# Differentiaal

Een differentiaal is in de wiskunde een verandering (toename of afname), van een veranderlijke of een functiewaarde die oneindig klein wordt.
Als een veranderlijke een verandering $\Delta x$ ondergaat en men laat die verandering tot nul naderen, dan spreekt men van de differentiaal van $x$ (notatie $\mathrm {d} x$).
Als $x$ verbonden is met $y$ door een functie $y=f(x)$, correspondeert met een verandering $\Delta x$ in de veranderlijke $x$ een verandering $\Delta y$ in $y$. Met de differentiaal $\mathrm {d} x$ van $x$ correspondeert de differentiaal $\mathrm {d} y$ van $y$.
Het quotiënt van de differentialen is het differentiaalquotiënt ${\frac {\mathrm {d} y}{\mathrm {d} x}}=\lim _{\Delta x\to 0}{\frac {\Delta y}{\Delta x}}$, de afgeleide van de functie $f(x)$, of de limiet van het differentiequotiënt.
Als bijvoorbeeld in de figuur $B$ tot $A$ nadert, nadert $\Delta x$ tot 0, men spreekt dan van de differentiaal $\mathrm {d} x$ van $x$, dan wordt het differentiequotiënt ${\frac {\Delta y}{\Delta x}}$ de afgeleide.

## Berekening

* Voor een expliciete functie $y=f(x)$ van één veranderlijke is de totale differentiaal gelijk aan:
       $\mathrm {d} y=f'(x)\,\mathrm {d} x$
* De totale differentiaal kan worden gegeneraliseerd voor expliciete functies van meerdere veranderlijken, en bevat dan bijdragen van elk van de onafhankelijke veranderlijken. Zo is de totale differentiaal van de functie:
       $y=f(x_{1},\ldots ,x_{i},\ldots ,x_{n})$
    gelijk aan:
       $\mathrm {d} y={\frac {\partial f}{\partial x_{1}}}\mathrm {d} x_{1}+\ldots +{\frac {\partial f}{\partial x_{i}}}\mathrm {d} x_{i}+\ldots +{\frac {\partial f}{\partial x_{n}}}\mathrm {d} x_{n}$
* Ook voor impliciete functies kan men dit begrip uitbreiden. Bij een impliciete functie:
       $f(x,y,z,u)=0$
    differentieert men eerst beide leden, zodat:
       $f'_{x}\mathrm {d} x+f'_{y}\mathrm {d} y+f'_{z}\mathrm {d} z+f'_{u}\mathrm {d} u=0$
    Vervolgens kan men een van de veranderlijken als afhankelijk beschouwen van de drie andere. Kies bijvoorbeeld u als afhankelijke variabele, dan volgt:
       $\mathrm {d} u=-{\frac {f'_{x}}{f'_{u}}}\mathrm {d} x-{\frac {f'_{y}}{f'_{u}}}\mathrm {d} y-{\frac {f'_{z}}{f'_{u}}}\mathrm {d} z$
* Bij samengestelde functies kan de differentiaal op verschillende niveaus geschreven worden. Neem bijvoorbeeld:
       $z=f(x,y)$, met $x=x(u,v),\quad y=y(u,v)$
    Dan is:
       $\mathrm {d} z=z'_{x}\mathrm {d} x+z'_{y}\mathrm {d} y$
    Maar omdat ook op hun beurt
       $\mathrm {d} x=x'_{u}\mathrm {d} u+x'_{v}\mathrm {d} v$
    en
       $\mathrm {d} y=y'_{u}\mathrm {d} u+y'_{v}\mathrm {d} v$,
    geldt eveneens:
       $\mathrm {d} z=(z'_{x}\,x'_{u}+z'_{y}\,y'_{u})\,\mathrm {d} u+(z'_{x}\,x'_{v}+z'_{y}\,y'_{v})\,\mathrm {d} v$
# Bolsjojballet

Het Bolsjojballet (Russisch: Балет Большого театра) (Bolsjoj betekent 'groot' in het Russisch) is een internationaal gerenommeerd klassiek balletgezelschap, gevestigd in het Bolsjojtheater in Moskou, Rusland. Het Bolsjojballet staat al jarenlang aan de top van de internationale balletwereld en kent een eeuwenlange traditie en geschiedenis. Samen met het Mariinskiballet in Sint-Petersburg wordt het Bolsjoj erkend als het belangrijkste balletgezelschap van Rusland.

## Geschiedenis

Het Bolsjojballet was het eerste vaste balletgezelschap in Moskou en werd in 1776 opgericht door prins Pjotr Oeroessov en de Engelse acrobaat Maddox. De optredens van het ballet werden in de beginperiode opgevoerd in de privé-vertrekken van de prins en werden bezocht door een select gezelschap. Vanaf 1780 vestigde het balletgezelschap zich in het Petrovskitheater. In dit theater werden toneelstukken, ballet- en operavoorstellingen opgevoerd. In 1805 brandde het Petrovskitheater volledig af.
Dit theater, dat hernoemd werd naar het Bolsjojtheater, werd in 1825 heropend. In dit nieuwe theater werden uitsluitend opera- en balletvoorstellingen opgevoerd. Klassiek ballet en opera werden beschouwd als verfijnde en hoogstaande kunstvormen. De opvoering van toneelstukken had minder aanzien en werd daarom verplaatst naar het Malitheater (Mali betekent dan ook 'klein' in het Russisch). In 1853 werd het Bolsjojtheater opnieuw ernstig beschadigd door een brand. Architect Cavos herstelde het gebouw en bracht rijke versieringen aan in het interieur. In 1856 opende het vernieuwde Bolsjojtheater wederom zijn deuren en is tot op de dag van vandaag de thuisbasis van het Bolsjojballet.
Het Bolsjojballet was in de Sovjetperiode voornamelijk te zien in Moskou. Het eerste optreden van het Bolsjojballet buiten de Sovjet-Unie was in 1956. Het gezelschap trad voor het eerst op in West-Europa in het Royal Opera House in Londen. Tegenwoordig is de situatie nagenoeg omgekeerd. Het Bolsjoj Ballet is gedurende het jaar voornamelijk op tournee in alle delen van de wereld en is zelden meer in het Bolsjojtheater in Moskou aan te treffen.

## Bekende dansers en medewerkers
### Dansers

* Galina Oelanova
* Marina Semjonova
* Olga Lepesjinskaja
* Michail Mordkin
* Vasili Tichomirov
* Jekaterina Geltzer
* Asaf Messerer
* Maja Plisetskaja
* Pjotr Goesev
* Aleksej Jermolajev
* Nikolaj Fadejetsjev
* Maris Liepa
* Jekaterina Maksimova
* Vladimir Vasiliev
* Natalia Bessmertnova
* Loedmila Semenjaka
* Nadezjda Pavlova
* Irek Moechamedov
* Aleksandr Godoenov
* Nina Ananiasjvili

### Choreografen

* Rostislav Zacharov
* Leonid Lavrovski
* Fjodor Lopoechov

### Componisten

* Aram Chatsjatoerjan
* Dmitri Sjostakovitsj

### Orkestdirigent

* Joeri Fajer

### Bestuur

* Aleksandr Gorski
* Vasili Tichomirov
* Joeri Grigorovitsj
* Aleksej Ratmanski

## Externe link

* (ru) Website van het Bolsjojtheater
# Rhein-Sieg-Kreis

Rhein-Sieg-Kreis is een Kreis in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen. Kreisstadt is de stad Siegburg. De Kreis telt 600.375 inwoners (31 december 2020) op een oppervlakte van 1.153,20 km² en omringt de stad Bonn. Op 31 december 2020 had 11,53% van de inwoners een niet-Duits staatsburgerschap (69.195 niet-Duitsers) en hadden 1.170 inwoners het Nederlandse staatsburgerschap.

## Steden en gemeenten

De volgende steden en gemeenten liggen in de Kreis:
| Steden | Gemeenten |
| Bad Honnef Bornheim Hennef Königswinter Lohmar Meckenheim Niederkassel Rheinbach Sankt Augustin Siegburg Troisdorf | Alfter Eitorf Much Neunkirchen-Seelscheid Ruppichteroth Swisttal Wachtberg Windeck |
* 1 2 (de) Bevölkerung der Gemeinden Nordrhein-Westfalens am 31. Dezember 2020 – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes auf Basis des Zensus vom 9. Mai 2011. Landesbetrieb Information und Technik Nordrhein-Westfalen (IT.NRW). Geraadpleegd op 21 juni 2021.
* ↑ (de) Ausländische Bevölkerung nach Geschlecht und Kontinente (6) - kreisfreie Städte und Kreise - Stichtag Landesdatenbank NRW
* ↑ (de) Ausländische Bevölkerung nach Geschlecht und Staatsangehörigkeiten (215) - kreisfreie Städte und Kreise - Stichtag Landesdatenbank NRW
* ↑ (de) Ausländische Bevölkerung nach Geschlecht und Kontinente (6) - kreisfreie Städte und Kreise - Stichtag Landesdatenbank NRW
* ↑ (de) Ausländische Bevölkerung nach Geschlecht und Staatsangehörigkeiten (215) - kreisfreie Städte und Kreise - Stichtag Landesdatenbank NRW
Zie ook: Lijst van Kreise en kreisfreie steden in Noordrijn-Westfalen
Alfter · Bad Honnef · Bornheim · Eitorf · Hennef · Königswinter · Lohmar · Meckenheim · Much · Neunkirchen-Seelscheid · Niederkassel · Rheinbach · Ruppichteroth · Sankt Augustin · Siegburg · Swisttal · Troisdorf · Wachtberg · Windeck
# Commission Internationale de l'Éclairage

De Commission Internationale de l'Éclairage (CIE), internationaal meer bekend als International Commission on Illumination, is de internationale autoriteit op het gebied van licht, lichtbronnen, kleur en kleurruimte.
Het CIE-centraal-bureau is gevestigd in Wenen. De CIE werkt samen met de ISO-organisatie en wordt door ISO als een standaardiseringsgezelschap behandeld.
De CIE-kleurruimte, ontwikkeld in 1931, wordt nog altijd gebruikt om kleuren te definiëren, en als referentie voor andere kleurruimtes. De figuur is een tweedimensionale weergave van kleuren van dezelfde intensiteit (helderheid), volgens de standaard-CIE-1931-waarneming, die gebaseerd is op observaties van kleurmetingen bij mensen. Een volledige weergave van kleuren is eigenlijk driedimensionaal, waarbij de drie assen uitgedrukt worden als x, y en z. Door x+y+z op 1,0000 te stellen, kan men een tweedimensionale figuur maken zonder de waarde z te gebruiken. De z-waarde kan dan berekend worden uit: z = 1,0000 minus (x+y). De standaard-CIE-1931 is inmiddels vervangen door Standaard-CIE-1976.
De driedimensionale figuur ziet eruit als een piramide. Om een verschil tussen kleuren weer te geven is deze kleurruimte niet te gebruiken. Daarom is dit systeem verder ontwikkeld tot het CIELAB-systeem.
# Parydroptera discomyzina

Parydroptera discomyzina is een vliegensoort uit de familie van de oevervliegen (Ephydridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1913 door Collin.
# Martin Løwstrøm Nyenget

Martin Løwstrøm Nyenget (1 april 1992) is een Noorse langlaufer.

## Carrière

Nyenget maakte zijn wereldbekerdebuut in maart 2014 in Oslo. In maart 2015 scoorde hij, dankzij een vierde plaats in Lahti, zijn eerste wereldbekerpunten. In februari 2020 stond de Noor in Östersund voor de eerste maal in zijn carrière op het podium van een wereldbekerwedstrijd. Op 6 maart 2022 boekte Nyenget in Oslo zijn eerste wereldbekerzege.

## Resultaten
### Wereldbeker

Legenda :
| TdS | Tour de Ski |
| NO | Nordic Opening |
| LT | Lillehammer Triple |
| RT | Ruka Triple |
| WBF | Wereldbekerfinale |
| STC | Ski Tour Canada |
| ST | Ski Tour |

#### Eindklasseringen

| Seizoen | Algm | DI | SP | TdS |
| 2014/2015 | 91e | 52e | – | – |
| 2015/2016 | 53e | 30e | 66e | – |
| 2016/2017 | 42e | 36e | 44e | – |
| 2018/2019 | 54e | 34e | 65e | – |
| 2019/2020 | 18e | 18e | 46e | DNF |
| 2020/2021 | 50e | 28e | – | – |
| 2021/2022 | 7e | 4e | 65e | 12e |

#### Wereldbekerzeges

| Nr. | Datum | Plaats | Onderdeel |
| 1. | 6 maart 2022 | Oslo | 50 km klassieke stijl (massastart) |

## Externe link

* (en) Profiel van Martin Løwstrøm Nyenget op de website van de FIS
# Severodvinsk

Severodvinsk (Russisch: Северодвинск, Severodvinsk) is de op een na grootste stad van de Russische oblast Archangelsk. De stad ligt aan de Witte Zee, vlak bij de delta van Noordelijke Dvina en de stad Archangelsk. Bij de Russische volkstelling van 2002 had Severodvinsk 201.551 inwoners.
Er is een belangrijke Russische basis voor atoomonderzeeboten gevestigd. Tevens worden er onderzeeërs gebouwd en gerepareerd.
In 2006 is gestart met de bouw van een drijvende kerncentrale die voor de kust van Severodvinsk geplaatst zal worden.
Severodvinsk is een stad sinds 1938. Tot 1957 werd het Molotovsk (Молотовск) genoemd.

## Partnersteden

* Tiraspol (Moldavië)
* Brjansk (Rusland)
* Mazyr (Wit-Rusland)
* Soemy (Oekraïne)
* Portsmouth (Verenigde Staten)
* Satellietfoto
* Gezicht op het Karelische Sint-Nikolaasklooster uit 1691 in het begin van de 20e eeuw
* ↑ Mosnews.com: Russia to Build World’s First Floating Nuclear Power Station for $200,000
Bestuurlijk centrum: Archangelsk Kargopol · Korjazjma · Kotlas · Mezen · Mirny · Narjan-Mar (Nenetsië) · Njandoma · Novodvinsk · Onega · Severodvinsk · Sjenkoersk · Solvytsjegorsk · Velsk
# Rasser

Rasser is een historisch merk van motorfietsen.
De bedrijfsnaam was Ets. Rasser, Constructeur, Parijs.
Rasser was een Frans merk dat in 1922 en 1923 motorfietsjes leverde met 98cc-tweetaktmotoren die in plaatframes waren gemonteerd.
* Erwin Tragatsch, Alle Motorräder 1894-1981: Eine Typengeschichte. 2500 Marken aus 30 Ländern, Stuttgart 1997, ISBN 3-87943-410-7
* Erwin Tragatsch, The Illustrated Encyclopedia of Motorcycles, Secaucus 1985. ISBN 0890098689
# Commissiepolle

Commissiepolle (Fries: De Kommisjepôle; Stellingwerfs: Kemmissiepolle) is een buurtschap in de gemeente De Friese Meren, in de Nederlandse provincie Friesland. Commissiepolle ligt tussen Echten en Bantega aan de gelijknamige weg. Opmerkelijk aan de buurtschap is dat de huizen aan een schelpenpad liggen, dat niet geschikt voor auto's en andere groot verkeer.
Volgens de kadasterkaart van 1832 stonden hier arbeiderswoningen van veenarbeiders die werkten voor een veenbaas die het gebied aan het ontginnen was. Zowel de grond als de huizen waren in het bezit van de veenbazen. Alleen de armvoogdij van Lemmer had hier nog twee huisjes in bezit. In 1832 waren de percelen in het noorden reeds ontgonnen. Ten zuiden van het rijtje huizen werd nog veen afgestoken. Nadat het gebied ontgonnen was, zijn de huizen blijven bestaan. De buurtschap werd op de kaart van Eekhoff van 1853 vermeld als Commissie Polle. Het is niet bekend waar het element commissie precies voor staat.
Voor de gemeentelijke herindelingen in 2014 lag de plaats in de gemeente Lemsterland.
Hoofdplaats: Joure Stad: Sloten Dorpen en gehuchten: Akmarijp · Bakhuizen · Balk · Bantega · Boornzwaag · Broek · Delfstrahuizen · Dijken · Doniaga · Echten · Echtenerbrug · Eesterga · Elahuizen · Follega · Goingarijp · Harich · Haskerhorne · Idskenhuizen · Kolderwolde · Langweer · Legemeer · Lemmer · Mirns · Nijehaske · Nijemirdum · Oldeouwer · Oosterzee · Oudega · Oudehaske · Oudemirdum · Ouwster-Nijega · Ouwsterhaule · Rijs · Rohel · Rotstergaast · Rotsterhaule · Rottum · Ruigahuizen · Scharsterbrug · Sint Nicolaasga · Sintjohannesga · Snikzwaag · Sondel · Terhorne · Terkaple · Teroele · Tjerkgaast · Vegelinsoord · Wijckel Buurtschappen: Ballingbuur · Bargebek · Boornzwaag over de Wielen · Brekkenpolder · Commissiepolle · De Rijlst · Delburen · Finkeburen · Heide · Hooibergen · Nieuw Amerika · Onland · Schoterzijl (deels) · Schouw · Spannenburg · Tacozijl · Trophorne · Tweehuis · Vierhuis · Vrisburen · Westerend-Harich · Zevenbuurt
Friesland: Steden en dorpen Nederland: Provincies · Gemeenten
# Parydra vulgaris

Parydra vulgaris is een vliegensoort uit de familie van de oevervliegen (Ephydridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1949 door Cresson.
# Yoshihiro Takahashi

Yoshihiro Takahashi (高橋義廣, Takahashi Yoshihiro, Higashinaruse te Akita, 18 september 1953) is een Japans mangaka. Hij tekent manga onder het pseudoniem よしひろ (Yoshihiro gespeld in hiragana).
In de jaren 1960 had Takahashi een grote interesse in het tekenen van coming of age-verhalen. Hij tekende toen reeds kleine strips voor een aantal kranten en tijdschriften. Zijn eerste manga was Shitamachi Benkei. In 1984 vergaarde hij succes met de manga Ginga: Nagareboshi Gin, ook bekend als Silver Fang. Het verhaal gaat over een hond die op zoek gaat naar andere honden om samen een beer genaamd Akakabuto te verslaan. In 1987 won hij er de Shogakukan Manga-prijs voor shonen manga mee.
In 1999 begon Takahashi aan het vervolg op Ginga: Nagareboshi Gin, getiteld Ginga Densetsu Weed. Het werd een groot succes en werd verwerkt tot een anime in 2005. Takahashi is bekend als de eerste mangaka die een strip tekende met een puppy als hoofdpersonage.
Takahashi was op 3 en 4 september 2011 te gast op Tracon, de Finse beurs voor role-playing games en anime te Tampere. Dit was zijn eerste bezoek aan Finland en waarschijnlijk ook zijn eerste ervaring als eregast op een evenement buiten Japan.
# Differentiaaltakel

Een differentiaaltakel (ook wel westontakel of takel van Weston) is een type takel waarmee zware objecten kunnen worden getild met relatief weinig kracht. De takel bestaat uit een vaste katrol (bovenblok) met twee vast aan elkaar verbonden schijven van verschillende diameters, een losse katrol (onderblok) waaraan de last hangt, en een eindloze ketting. Daarmee is het mogelijk om met de hand bijvoorbeeld een automotor op te takelen.

## Algemeen

Differentiaaltakels worden onder meer gebruikt in garages voor het takelen van automotoren. Rond 1890 was dit type takel in Nederland algemeen in gebruik, onder andere in de bouw.
In Fort Vechten bevindt zich een differentiaaltakel in de top van de geschutskoepel, waarmee de kanonnen naar boven werden getakeld.
Bij gebruik van dit soort takels kunnen grote krachten optreden. Een last van 2000 kg is vrij normaal. Om slip te voorkomen wordt een ketting gebruikt en worden voor de bovenste schijven zogenaamde nestenwielen gebruikt, om te voorkomen dat de ketting slipt.

## Werking

Veronderstel dat om de grote schijf van het bovenblok 42 kettingschakels passen, en om de kleine 21. Als door het trekken aan de ketting (bij de rode pijl) de bovenste schijven één omwenteling maken, dan is de ketting daar over een afstand verplaatst die gelijk is aan de omtrek van de grote schijf (2πR, of 42 schakels). De last gaat dan omhoog: het stuk ketting tussen punten 2 en 4 is verkort met 42 schakels (de omtrek van de grote schijf: 2πR) door het omhooggaan bij 4, en verlengd met 21 schakels (de omtrek van de kleine schijf, πR) door daling bij 2, dus in totaal verkort 21 schakels ofwel met 2π(R – r). Dat resulteert in een stijging van de last met de helft daarvan, dus over afstand van π(R – r), ofwel 10,5 schakels.
De verhouding tussen s (afstand waarover de ketting getrokken is) en h (stijging van de last) is dus 2R / (R – r). Voor R en r kunnen ook de aantallen schakels worden genomen. In de illustratie is dat 2 * 20 cm / (20 cm – 10 cm) = 4. De afstand waarover moet worden getrokken is dus 4 maal de stijging van de last. Dezelfde verhouding geldt voor gewicht F$_L$ en trekkracht F$_Z$, namelijk F$_Z$ = F$_L$(R – r)/2R De kracht waarmee moet worden getrokken bij de rode pijl is dus 1/4 van het gewicht van de last.
Als de bovenste schijven slechts weinig verschillen in diameter dan wordt de verhouding veel hoger. Bij schijfdiameters van 20 en 19 cm (of 40 en 38 schakels) wordt de verhouding 40. Om de last dan 10 cm omhoog te krijgen moet de ketting 4 m (40 x 10 cm) over de bovenste schijf worden getrokken. Hoe kleiner het verschil in diameters A en B, hoe groter de krachtsverhouding, dus hoe zwaarder de last die kan worden getild.
In de praktijk gaat een deel van het krachtvoordeel verloren door wrijving.
Als een kracht F een massa m over een weg s verplaatst, levert deze kracht een energie E = F · s. Een tweemaal zo kleine kracht over een tweemaal zo lange weg levert evenveel energie. Het bovenstaande is dus in overeenstemming met de wet van behoud van energie.

## Externe link

* Differentiaaltakel van het Rijksmuseum
# Mary de Bohun

Mary de Bohun ((ca. 1369/70 — Petersborough Castle, Northamptonshire, 4 juni 1394) was de eerste vrouw van koning Hendrik IV van Engeland en de moeder van koning Hendrik V. Mary zelf was nooit koningin, na haar dood kwam haar man op de troon.

## Leven

Mary’s vader, Humphrey de Bohun, stierf op 16 januari 1373. Er was geen zoon die hem kon opvolgen. Zijn bezittingen werden dus verdeeld tussen zijn twee dochters, Mary en Eleanor de Bohun. Zij waren de pupillen van Edward III. Eleanor was de oudste van de twee zussen. Zij huwde Thomas van Woodstock, eerste hertog van Gloucester, de jongste zoon van koning Edward III en Filippa van Henegouwen.

## Huwelijk en kinderen

Mary trouwde met Henry, toen beter bekend als Bolingbroke, op 27 juli 1380. Toen ze trouwde was Mary twaalf jaar oud. In Monmouth Castle gaf Mary het leven aan twee kinderen, beiden jongens. Henry, de oudste overlevende zoon, werd later de prins van Wales toen zijn vader de troon stal van Richard II in 1399. Toen zijn vader stierf, werd Henry in 1413 koning van Engeland als Henry V.

### Kinderen

* Eduard (1382-1382), kort na de geboorte gestorven;
* Hendrik (V) (1387-1422), prins van Wales en toekomstig koning van Engeland;
* Thomas van Lancaster (1388-1421), graaf van Albemarle en hertog van Clarence;
* Jan van Lancaster (1389-1435), hertog van Bedford, in 1423 getrouwd met Anna, dochter van hertog Jan zonder Vrees van Bourgondië, in 1433 getrouwd met Jacoba van Luxemburg;
* Humphrey van Lancaster (1390-1447), hertog van Gloucester;
* Blanche (1392-1409), in 1402 getrouwd met keurvorst en paltsgraaf Lodewijk III;
* Filippa (1394-1430), in 1406 getrouwd met de koning van Denemarken, Noorwegen en Zweden, Erik van Pommeren.

## Dood

Mary de Bohun stierf in Petersborough Castle, tijdens de bevalling van haar laatste kind, een dochter genaamd Filippa. Ze werd vijfentwintig jaar oud. Mary werd begraven in Leicester.