# Whatcheeriidae

De Whatcheeriidae zijn een familie van uitgestorven stamtetrapoden die leefde in het Mississippien, een onderverdeling van het Carboon. Ze omvatten de geslachten Pederpes, Whatcheeria en mogelijk Ossinodus. Fossielen van een mogelijke whatcheeriide zijn gevonden in de vindplaats Red Hill in Pennsylvania. Als deze overblijfselen van een whatcheeriide zijn, breiden ze het bereik van de familie uit tot in het Laat-Devoon en suggereren ze dat geavanceerde tetrapoden mogelijk naast basale tetrapode voorouders zoals Hynerpeton en Densignathus hebben geleefd. Ze impliceren ook dat een zeer lange verborgen afstammingslijn van whatcheeriiden Romer's Gap overleefde, een periode tijdens het Vroeg-Carboon met een opvallend gebrek aan tetrapode resten.
De familie werd in 2002 benoemd door Jennifer A. Clack, zonder definitie.

## Beschrijving

De Whatcheeriidae hebben nog een erg basale bouw en lijken in zijaanzicht veel op Ichthyostega. Hun schedel is echter smal met steile zijden. De oogkas is rechthoekig. Het suspensorium waar de onderkaken van afhangen, is steil naast een diepe inkeping in het temporale. Er zijn interne tandenrijen op de ploegschaarbeenderen, verhemeltebeenderen en de ectoptrygoïden. Het bovenkaaksbeen draagt vooraan grotere caniniforme tanden op de vijfde of zesde positie. Er liggen zijlijngroeven en kanalen in de botten van de buitenwand van de schedel. Het tabulare eindigt achteraan in een kleine geornamenteerde knoop. Het intertemporale raakt het squamosum. De ornamentering van de wandbotten is minimaal. Het parasfenoïde is bedekt met groeven en denticula. Achter de processus basipterygoidei is het parasfenoïde kort met een U-vormige achterrand. De zijlijngroeve in de onderkaak loopt van het spleniale tot over het surangulare.
De ribben hebben haakvormige uitsteeksels, processus uncinati. Minstens enkele borstribben hebben een opening of inkeping boven de processus uncinatus. Het opperarmbeen heeft een stekelvormig uitsteeksel voor de aanhechting van de musculus latissimus dorsi. Het darmbeen heeft een kort en breed bovenblad en achterblad. Het achterblad van het darmbeen heeft groeven of rimpels. Er ontbreekt een binnenste trochanter bij het dijbeen. Het blad van het dijbeen voor de adductorspieren draagt een vierde trochanter. De vierde trochanter is breed en ruw met een afgeplatte top.

## Fylogenie

Momenteel worden de Whatcheeriidae, binnen de moderne cladistische fylogenie, niet in Amphibia of een andere klasse geplaatst, maar gewoon als zijn eigen klade binnen de stamlijn van tetrapoden. De onderstaande analyse is in 2012 uitgevoerd door Swartz en toont de verwantschap van whatcheeriiden met andere stamtetrapoden:
| Elpistostegalia | Panderichthys Stegocephalia Tiktaalik Elpistostege Elginerpeton Ventastega Acanthostega Ichthyostega Whatcheeriidae Colosteidae Crassigyrinus Baphetidae kroongroep Tetrapoda |
* ↑ Fossilworks: Whatcheeriidae. www.fossilworks.org. Geraadpleegd op 31-08-2022.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Whatcheeriidae op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.