# Ipomadi Pelenapin

Ipomadi Toko (Miep) Pelenapin is een Surinaams inheems leider. Hij is hoofdkapitein van de Wayana aan de Lawarivier in Suriname.

## Biografie

Pelenapin was enige jaren de levenspartner van antropoloog Karin Boven. Ze hebben samen een dochter. Hij is de achterkleinzoon van Toko Ipomadi die naar de Litanirvier kwam vanuit de Yari-regio. Hij werd in 2005 benoemd tot hoofdkapitein van de Wayana en wordt in de volksmond stamhoofd genoemd. Hoewel de Wayanadorpen allen als autonoom worden beschouwd, behoren voor hem als stamhoofd naast de inwoners in zijn woonplaats Kawemhakan (voorheen Anapaike) ook de inwoners van de volgende Surinaamse dorpen tot zijn volk: Abunasunga, Koemakapan en Paloemeu.
Pelenapin maakt zich sinds jaren bezorgd om de goudwinning in het gebied en de kwikverontreiniging die erbij gepaard gaat. In 2009 hield de Organisatie van Inheemsen in Suriname hierom een onderzoek in het Wayanagebied, waarbij ook de bevolking medisch werd onderzocht. Uit het onderzoek bleek dat de Wayana's in het gebied zware kwikvergiftiging hebben opgelopen.
In 2012 werd Pelenapin lid van het bestuur van de Vereniging Inheemse Dorpshoofden Suriname (VIDS); Lesley Artist was sinds die tijd voorzitter van de vereniging. Toen Artist in 2018 uit de VIDS stapte, waarna tien dorpshoofden zijn voorbeeld volgden, bleef Pelenapin met de andere dorpen wel lid van VIDS. Wel richtte hij in april 2018 samen met Jupta Itoewaki daarnaast de stichting Mulokot op, om specifiek het Wayana-volk te kunnen vertegenwoordigen.
Doordat er geen school in Kawemhakan aanwezig is, zijn de kinderen sinds jaren aangewezen op onderwijs aan de Franse zijde in het Wayanagebied. In 2019 pleitte Pelenapin er daarom bij de Surinaamse regering voor om het gebied opnieuw te voorzien van Nederlandstalig onderwijs. Door de afwezigheid van een school aan Surinaamse zijde zijn veel kinderen de Nederlandse taal niet meer machtig en spreken ze Wayana en Frans. De school was sinds de Binnenlandse Oorlog gesloten. Sinds circa 2020/2021 wordt er op eigen kosten weer Nederlandse les gegeven.
Tijdens de corona-uitbraak in Suriname liet Pelenapin de Lawa Anapaike Airstrip bij het dorp barricaderen, omdat een lokale vliegmaatschappij vijf personen naar het dorp had gevlogen. Hij wilde ermee voorkomen dat het coronavirus op die manier het dorp zou bereiken en dorpelingen zou besmetten. Aan het begin van de landelijke vaccinatiecampagne liet Pelenapin zich als eerste vaccineren om argwaan tegenover het vaccin onder de Wayanabevolking weg te nemen.
* ↑ Suriname Mirror, Granman Ipomadi ‘Miep’ Pelenapin van Wayana wapent gemeenschap tegen Covid-19, 30 maart 2020. Gearchiveerd op 7 augustus 2023.
* ↑ Paul Kraaijer, Goudwinning in Suriname, 8 februari 2013
* ↑ Karin M. Boven, Overleven in een grensgebied. Veranderingsprocessen bij de Wayana in Suriname en Frans-Guayana, pag. 321 e.a., Universiteit Utrecht, 2006. Gearchiveerd op 1 augustus 2021.
* ↑ VIDS, dorpen en besturen. Gearchiveerd op 11 mei 2023.
* ↑ Gilliamo Orban, OIS vervolgt kwikgehalteonderzoek in Anapaike, 21 februari 2019. Gearchiveerd op 7 augustus 2023.
* ↑ Starnieuws, Lesley Artist nieuwe voorzitter VIDS, 1 december 2012
* ↑ Starnieuws, VIDS-voorzitter: Aanvallen en dreigementen verwacht, Raoul Lith, 27 september 2018
* ↑ De Ware Tijd, Wayana Lawagebied niet uit VIDS, 2 oktober 2018. Gearchiveerd op 7 augustus 2023.
* ↑ De Ware Tijd, Achtergrond: Onderzoek naar sociale ontwrichting Wayanagebied, 16 april 2019. Gearchiveerd op 25 februari 2023.
* ↑ De Ware Tijd, Nederlands onderwijs tegen Franse ‘beïnvloeding’, 29 april 2019. Gearchiveerd op 12 augustus 2022.
* ↑ De Ware Tijd, 'Het inheemse stereotype hebben we eigenlijk verbroken', 25 april 2021. Gearchiveerd op 19 januari 2022.
* ↑ Starnieuws, Kawemhaken op slot; airstrip gebarricadeerd, 30 maart 2020. Gearchiveerd op 1 april 2020.
* ↑ Starnieuws, Eerste Inheemse leider ingespoten met coronavaccin, 13 maart 2021. Gearchiveerd op 1 oktober 2022.