OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jacob van Ligne

Jacob van Ligne (Frans: Jacques de Ligne)(ca. 1503 - 1552) was een staatsman uit het huis Ligne in dienst van keizer Karel V.

## Biografie

Jacob was de enige zoon van Anton van Ligne, de Grote Duivel.
In 1544 werd de heerlijkheid Ligne vergroot met Belœil en verheven tot het graafschap Ligne. Jacob werd in 1546 ridder in de Orde van het Gulden Vlies.
Hij werd met name belast met een ambassade bij paus Clemens VII.
Jacob was in 1527 in 's-Gravenhage getrouwd met Maria van Wassenaer (†1544), dochter van Jan van Wassenaer, en erfgename van de heerlijkheid Wassenaar en het burggravenambt van Leiden. Het paar woonde op de Kneuterdijk nummer 20.
Zij hadden volgende kinderen:
* Jan (†1535)
* Filips van Ligne
* Lodewijk, vroeg gestorven
* Helena (†1549)
* Georges (†1549), graaf van Fauquemberghes
Jacob stierf in 1552 aan pleuritis, kort na zijn tweede huwelijk met Johanna van Halewijn.

## Voorouders

Voorouders van Jacob van Ligne :
| Overgrootouders | Michiel van Ligne (1395-1470) ∞ Bonne van Abbeville (1415-1472) | Michiel van Ligne (1395-1470) ∞ Bonne van Abbeville (1415-1472) | Anton I van Croÿ (1385-1475) ∞ Margaretha van Lotharingen (1420-1475) | Anton I van Croÿ (1385-1475) ∞ Margaretha van Lotharingen (1420-1475) | Theobald van Luxemburg-Saint Pol (1410-1477) ∞ Philippa van Melun (1420-1456) | Theobald van Luxemburg-Saint Pol (1410-1477) ∞ Philippa van Melun (1420-1456) | Gerhard van Berlaymont (1410-1473) ∞ Maria van La Hamaide (1420-1463) | Gerhard van Berlaymont (1410-1473) ∞ Maria van La Hamaide (1420-1463) |
| Grootouders | Jan III van Ligne (1435-1491) ∞ Jacqueline van Croÿ (1450-1486) | Jan III van Ligne (1435-1491) ∞ Jacqueline van Croÿ (1450-1486) | Jan III van Ligne (1435-1491) ∞ Jacqueline van Croÿ (1450-1486) | Jan III van Ligne (1435-1491) ∞ Jacqueline van Croÿ (1450-1486) | Jacob I van Luxemburg-Saint Pol (1445-1487) ∞ Maria van Berlaymont (1450-1529) | Jacob I van Luxemburg-Saint Pol (1445-1487) ∞ Maria van Berlaymont (1450-1529) | Jacob I van Luxemburg-Saint Pol (1445-1487) ∞ Maria van Berlaymont (1450-1529) | Jacob I van Luxemburg-Saint Pol (1445-1487) ∞ Maria van Berlaymont (1450-1529) |
| Ouders | Anton van Ligne (1474-1532) ∞ Philippa van Luxemburg (-1525) | Anton van Ligne (1474-1532) ∞ Philippa van Luxemburg (-1525) | Anton van Ligne (1474-1532) ∞ Philippa van Luxemburg (-1525) | Anton van Ligne (1474-1532) ∞ Philippa van Luxemburg (-1525) | Anton van Ligne (1474-1532) ∞ Philippa van Luxemburg (-1525) | Anton van Ligne (1474-1532) ∞ Philippa van Luxemburg (-1525) | Anton van Ligne (1474-1532) ∞ Philippa van Luxemburg (-1525) | Anton van Ligne (1474-1532) ∞ Philippa van Luxemburg (-1525) |
| Jacob van Ligne (1503-1552) |||||||||
* F.V. Goethals, Dictionnaire généalogique et héraldique des familles nobles du royaume de Belgique, III, Brussel, 1850, pp. 692-693.
* A. Wauters, art. LIGNE (les DE), in Biographie Nationale 12 (1886-1887), col.
136.
* Comte Jacques de Ligne, Prince de Mortagne op genealogics.org
# Phygadeuon devonensis

Phygadeuon devonensis is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Morley in 1947.
# Cacia nigrofasciata

Cacia nigrofasciata is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1940 door Gressitt.
# Tambahsari

Tambahsari kan verwijzen naar:

## Plaats in Indonesië

* Tambahsari (Limbangan), een plaats in het bestuurlijke gebied Kendal in de provincie Midden-Java
* Tambahsari (Pati), een plaats in het bestuurlijke gebied Pati in de provincie Midden-Java
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Tambahsari en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Auguste Van de Velde

Auguste Joseph Marie Van de Velde (Hamme, 24 juli 1885 - 3 oktober 1970) was een Belgisch volksvertegenwoordiger.

## Levensloop

Van de Velde was een zoon van Philemon Van de Velde (1857) en Nathalia Van Vossole (1862). Hij had negen broers en zussen.
Beroepshalve bediende, werd Van de Velde verkozen tot gemeenteraadslid en schepen van Hamme (1927-1946). Hij was ook provincieraadslid voor Oost-Vlaanderen (1921-1938).
In 1938 werd hij verkozen tot katholiek volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Dendermonde en vervulde dit mandaat tot in 1946.

## Literatuur

* Paul VAN MOLLE, Het Belgisch Parlement, 1894-1972, Antwerpen, 1972.
# Paraderpas decellei

Paraderpas decellei is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1968 door Breuning.
# Črečan (Nedelišće)

Črečan is een plaats in de gemeente Nedelišće in de Kroatische provincie Međimurje. De plaats telt 450 inwoners (2001).
# Radiolariet

Radiolariet is een diep marien afzettingsgesteente dat gevormd wordt in oceanen, bestaande uit Radolaria (stralendiertjes).

## Eigenschappen

Stralendiertjes zijn in zee of zoet water levende dierachtige eencelligen met een bolvormig silica-houdend skelet. De mariene stralendiertjes worden Radiolaria genoemd, de in zoet water voorkomende heten Heliozoa of zonnediertjes. In diepe oceaan-bekkens vindt doorgaans weinig afzetting van sediment plaats, aangezien het een distaal afzettingsmilieu betreft; ver van de bron van erosieproducten. De dode stralendiertjes zakken naar de bodem van oceanen en lossen niet op in het zeewater zoals andere een- of meercelligen met een kalkskelet wel kunnen. Hierdoor ontstaat op de oceaanbodem een zeer fijn gelamineerd gesteente dat radiolariet genoemd wordt.

## Voorkomen

Radiolarieten komen heden ten dage voor in de diepste delen van oceanen, maar binnen de geologische geschiedenis zijn ook radiolarieten afgezet. Doorgaans wordt radiolariet beschouwd als het meest ondiepe, en als enige sedimentaire deel van een ofioliet-opeenvolging. Radiolariet is dan ook ontsloten op die plaatsen waar oude oceaankorst dagzoomt. Dit is vaak in geobduceerde gesteenten het geval.
# Phaenocarpa curvula

Phaenocarpa curvula is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Carl Gustaf Thomson in 1895.
# Budd Udell

Budd A. Udell (Grand Rapids, Michigan, 4 april 1934 – Gainesville, Florida, 4 februari 2006) was een Amerikaans componist, muziekpedagoog en dirigent.

## Biografie

Udell studeerde aan de Indiana University, Bloomington, waar hij zijn Bachelor of Music en zijn Master of Music Education behaalde. Zijn studies voltooide hij aan de University of Cincinnati, Cincinnati, met de promotie tot Doctor of Musical Art.
Van 1958 tot 1961 was hij componist bij de United States Navy Band in Washington, D.C.. Vanaf 1963 was hij assistent professor in muziek en dirigent van het harmonieorkest aan de Universiteit van West Virginia, in Morgantown, en bleef in deze functie tot 1970. Aansluitend was hij professor voor compositie en muziektheorie, Assistent Dean aan de University of Cincinnati, in Cincinnati en ook dirigent van het Cincinnati Wind Ensemble. Van 1974 tot 1977 was Udell directeur van de Music Teachers National Association (MTNA) en eveneens directeur van het officieel magazine van deze federatie The American Music Teacher. Van 1977 tot hij werd gepensioneerd was hij professor en hoofd van de afdeling muziek, hoofd van de afdeling compositie en muziektheorie en directeur van de post-doctorale studies aan de Universiteit van Florida in Gainesville.
Als componist schreef hij werken voor verschillende genres.

## Composities
### Werken voor orkest

* 1992 The Cry of the twelve

### Werken voor harmonieorkest

* 1979 Freedom 7, mars
* 1980 Symphony for Band
* 1986 Choral Varitions
* 1986 Northwest Woods
* 1991 Cottonwood pass, voor kamer- of jazz-ensemble (2 fluiten, 2 hobo's, 2 klarinetten, 2 basklarinet, 3 hoorns in F, 2 trompetten, trombone, tuba, slagwerk, piano)
* 1992 Elegie and Ecossaise, voor tenorsaxofoon solo en harmonieorkest

### Werken voor koor

* Alleluia, voor gemengd koor

### Vocale muziek

* 1976 Two songs, voor sopraan, klarinet en piano
* Love and the Woman, zang-cyclus voor mezzosopraan, fluit (altfluit) en piano

### Kamermuziek

* Bluegrass Brass, voor koperkwintet
* Christmas Angels, voor koperkwintet
* English Yuletide Tradition Medley
* Fantasy and Fugue, voor altfluit
* The Joy Of Christmas, voor blazerskwintet

## Publicaties

* Budd A. Udell: Standard Works for Band: Gustav Holst's First Suite in Es Major for Military Band in: Music Educators Journal, Vol. 69, No. 4 (Dec., 1982), pp. 27-30+58-60
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 3637 8559
* Library of Congress Control Number: n94082839
* Virtual International Authority File: 59511072
* WorldCat (via VIAF): 59511072
# Tarachidia nigrans

Tarachidia nigrans is een vlinder uit de familie van de uilen (Noctuidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1979 door Köhler.
# Atherinella milleri

Atherinella milleri is een straalvinnige vissensoort uit de familie van koornaarvissen (Atherinopsidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1979 door Bussing.
* ↑ (en) Atherinella milleri op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Atherinella milleri. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Palmeira (Paraná)

Palmeira is een gemeente in de Braziliaanse deelstaat Paraná. De gemeente telt 32.401 inwoners (schatting 2009).

## Aangrenzende gemeenten

De gemeente grenst aan Balsa Nova, Campo Largo, Lapa, Ponta Grossa, Porto Amazonas, São João do Triunfo en Teixeira Soares.

## Galerij

* Brug van papegaaien.
* Museum in Kolonie Witmarsum.
* Voetbalstadion.
* Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística, Inwonertallen 2009
# Istanbulkanaal

Het Istanbulkanaal (Turks: Kanal İstanbul) is de naam van een kanaal waarvan de aanleg wordt voorbereid, door het Europees, westelijk deel van de provincie Istanbul. Het moet een tweede verbinding creëren tussen de Zee van Marmara en de Zwarte Zee ter ontlasting van de Bosporus.
De Turkse metropool Istanbul krijgt een kanaal om de zeeën ten zuiden en noorden van de stad te verbinden. Daarmee moet de Bosporus, de huidige, natuurlijke verbinding tussen de Zee van Marmara in het zuiden en de Zwarte Zee in het noorden, worden ontlast. Dat heeft de Turkse toenmalige premier Recep Tayyip Erdogan aangekondigd tijdens een persconferentie op 27 april 2011.
Het kanaal krijgt een lengte van bijna 50 kilometer, wordt aan de oppervlakte 150 meter breed en aan de basis 120 meter breed en 25 meter diep, en komt ten westen van de miljoenenstad te liggen. De eerste studies begonnen reeds in 2009 en werden na de verkiezingen van 2011 in april 2012 afgerond. Het bouwbesluit werd vervolgens genomen, en de eerste bouwactiviteiten met nieuwe wegenwerken en de bouw van bruggen vonden plaats in april 2013. De eerste plannen voorzagen dat de aanleg van het kanaal voor 2023 voltooid moest worden, het jaar dat de republiek Turkije haar honderdjarig bestaan viert. Deze timing is evenwel al lang achterhaald.
De eerste weggegraven grond werd gebruikt om de grondwerken bij de bouw van Istanbul Airport, waar de open putten van oude mijnen ontgonnen in dagbouw ermee gevuld werden. Toekomstige grondwerken zouden grond leveren voor de creatie van kunstmatige eilanden in de Zwarte Zee voor de noordelijke kanaalmond.
De Bosporus is de drukste zeestraat ter wereld met jaarlijks zo’n 50.000 passages. De wachttijd voor schepen om door de Bosporus te varen, kan oplopen tot weken: de zeestraat is smal en om veiligheidsredenen is er nooit tweerichtingsverkeer. De nieuwe vaargeul zou dagelijks 160 schepen kunnen verwerken, dus in vergelijking met het verkeer door de Bosporus ruim vijfduizend meer per jaar. In januari 2018 kondigde de Turkse premier Binali Yıldırım effectief aan dat het Istanbulkanaal niet onder het verdrag van Montreux zou vallen. Dit betekent onder meer dat voor het kanaal tol kan worden geheven, anders dan voor de Bosporus. Verder zou Turkije via het kanaal militaire schepen van landen niet zijnde een kuststaat van de Zwarte Zee toegang kunnen verschaffen tot de Zwarte Zee, wat het verdrag voor toegang via de Bosporus sterk beperkt.
* ↑ Plannen voor gigantisch kanaal door Istanbul, HLN, 27 april 2011
* ↑ https://uwidata.com/7376-opening-the-montreux-convention-to-debate-is-an-act-of-strategic-blindness. Gearchiveerd op 19 januari 2022.
# Phaenocarpa disjuncta

Phaenocarpa disjuncta is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Fischer in 1974.
# Caecidotea serrata

Caecidotea serrata is een pissebed uit de familie Asellidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1972 door Fleming.
# Tarachidia tenuescens

Tarachidia tenuescens is een vlinder uit de familie van de uilen (Noctuidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1902 door Smith.
# Atrotus lamottei

Atrotus lamottei is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1968 door Basilewsky.
# Palmeira (Santo Tirso)

Palmeira is een plaats (freguesia) in de Portugese gemeente Santo Tirso en telt 1104 inwoners (2001).
# Évaillé

Évaillé is een plaats en voormalige gemeente in het Franse departement Sarthe in de regio Pays de la Loire en telt 314 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Mamers. Évaillé is op 1 januari 2019 gefuseerd met de gemeente Sainte-Osmane tot de gemeente Val-d'Étangson.

## Geografie

De oppervlakte van Évaillé bedraagt 19,5 km², de bevolkingsdichtheid is 16,1 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Évaillé met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Radiola

Radiola kan verwijzen naar:
* Radiola (elektronica-producent), een Amerikaanse firma die onder andere radio's bouwde, en geleidelijk aan een submerk van Philips werd, alvorens volledig te verdwijnen.
* Radiola (geslacht), een geslacht uit de vlasfamilie
* Radiola (motorfiets), een Frans historisch motorfietsmerk
* Radio Paris, de eerste radio-omroep van Frankrijk opgestart onder de naam Radiola
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Radiola en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# J.ROM - Force of Gold

J.ROM - Force of Gold is een vijfdelige Belgische stripreeks waarvan het eerste deel verschenen is in november 2014 en het vijfde deel in september 2016. Het is een spin-off van de stripreeks Suske en Wiske met Jerom in de hoofdrol.
De reeks werd getekend door striptekenaar Romano Molenaar. Bruno De Roover nam de scenario's voor zijn rekening. De strips werden uitgegeven door de Standaard Uitgeverij.

## Geschiedenis

Jerom had reeds van 1962 tot 1982 een eigen stripreeks die verscheen rond de avonturen van Jerom als "Gouden stuntman". Het is een gelijkaardige spin-offreeks geïnspireerd op de eerder verschenen reeks rond Amoras.

## Albums

| Nummer | Titel | Jaartal (eerste druk) |
| 1 | Schaduw | november 2014 |
| 2 | Helder | maart 2015 |
| 3 | Verblind | september 2015 |
| 4 | Bloedmaan | mei 2016 |
| 5 | Rode sneeuw | september 2016 |

## Personages

| Personage | Voorkomen in albums | Beschrijving |
| Jerom | Schaduw, Helder, Verblind, Bloedmaan en Rode sneeuw | Hoofdpersonage |
| Epifanie Nelson (Pi) | Schaduw, Helder, Verblind, Bloedmaan en Rode sneeuw | De dochter van Darko (de voormalige opdrachtgever van Jerom) |
| Amanda (Birdsong) | Schaduw, Helder, Verblind, Bloedmaan en Rode sneeuw | Ze was vroeger de babysitter van Pi |
| Cyril | Schaduw, Helder, Verblind, Bloedmaan en Rode sneeuw | Nieuwe opdrachtgever van J.ROM |
| Dillon Mantis (ABADDON) | Schaduw, Helder en Verblind | Aartsvijand van J.ROM |
| William Bluegrass | Schaduw, Helder en Verblind | Agent en vriend van J.ROM |
| Yulls | Schaduw, Helder en Verblind | Vriend van ABADDON |
| Mauro Tinner | Bloedmaan en Rode sneeuw | Nieuw Force-lid |
| Oskar | Bloedmaan en Rode sneeuw | Crimineel |
| Gently | Bloedmaan en Rode sneeuw | Commissaris |
| Spike | Bloedmaan | Agente, assistent van commissaris Gently |
| Professor Barabas | Verblind | Speelde ook mee in de oorspronkelijke Jerom-reeks |
| Radic | Verblind | Gevangenisdirecteur op ATTICA II |
| Suarez | Verblind | Gevangene die van mensenvlees houdt, een parodie op Luis Suárez |

## Verwijzingen in de reeks

* In het album Helder is er een kleine onopvallende ode en verwijzing naar het lied Mia van de Belgische groep Gorki. Dit op pagina 11 met de tekst, "Heb je dat licht gezien, Mia?".

## Trivia

In het verhaal Het lederen monster uit de stripreeks van Suske en Wiske treedt Jerom ook op als J.ROM.
* ↑ Jerom wordt eerste Vlaamse superheld
* ↑ J.Rom is de opvolger van Jerom
* ↑ Geïnspireerd door het succes van Amoras
# Steve Dorff (songwriter)

Stephen (Steve) Dorff (New York, 21 april 1949) is een Amerikaans songwriter, producer, muziekregisseur en zanger. Bekende artiesten hadden nummer 1-hits met zijn composities. Hij maakte ook filmmuziek en werd viermaal genomineerd voor een Emmy Award.

## Biografie

Dorff studeerde aan de Universiteit van Georgia in Athens en slaagde daar in 1971 voor een bachelorgraad in journalistiek. Hij trouwde tweemaal en kreeg met zijn eerste vrouw twee kinderen: Stephen die een loopbaan heeft opgebouwd als acteur en Andrew die werkte als zanger en songwriter.
Hij heeft meer dan 1000 liedjes geschreven waarvan een groot deel in het genre countrymuziek. Verschillende artiesten behaalden met zijn composities elf nummer 1-hits in Billboard-lijsten. Artiesten die zijn muziek op een plaat zetten zijn onder meer Kenny Rogers, Kenny Loggins, Jermaine Jackson, Barbra Streisand, Whitney Houston, Dusty Springfield en Céline Dion.
Verder schreef hij geregeld soundtracks, onder meer voor Murphy Brown, The singing bee en A father's choice. Voor zijn filmcomposities werd hij viermaal genomineerd voor een Emmy Award: in 1986 (met John Bettis), in 1988 (met Bettis en Christopher Cross), in 1991 (met Gloria Sklerov) en in 1992. Ook werd hij een groot aantal malen onderscheiden met een BMI Award.
In 1988 bracht hij een muziekalbum uit als Steve Dorff & Friends en daarna was hij nog verschillende malen te horen op albums met anderen. Sinds 2009 is hij de voorman van de karaokeshow The singing bee.
* 1 2 Encyclopedia, biografie
* ↑ All Music, biografie
* 1 2 CMT, The Singing Bee
* ↑ Discogs, Steve Dorff
* ↑ IMDb, prijzen van Dorff
* ↑ IMDb, A father's choice
* ↑ Last FM, biografie
* Biblioteca Nacional de España: XX4978134
* Bibliothèque nationale de France: cb14040956n (data)
* Gemeinsame Normdatei: 1019548681
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 2280 4446
* Library of Congress Control Number: n83176158
* MusicBrainz: 4903181d-5394-4043-9d2f-258fc5d817e8
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: xx0102382
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007421975505171
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 071369406
* Système universitaire de documentation: 090300343
* Virtual International Authority File: 56811270
* WorldCat (via VIAF): 56811270
# Buffonellaria bolini

Buffonellaria bolini is een mosdiertjessoort uit de familie van de Celleporidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1952 door Osburn.
# Tarachidia tenuicula

Tarachidia tenuicula is een vlinder uit de familie van de uilen (Noctuidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1874 door Morrison.
# Atlético Muçulmano

Clube Atlético Muçulmano da Matola, beter bekend als Clube Atletico Muçulmano is een Mozambikaanse voetbalclub. De club speelt anno 2011 in de Moçambola, de hoogste voetbaldivisie van Mozambique.

## Palmares

* Beker van Mozambique
    Winnaar (1) : 2007/2008

### CAF Competities

* CAF Confederation Cup: 1 deelname
    2009 - Voorrondes
# Paphia inflata

Paphia inflata is een tweekleppigensoort uit de familie van de Veneridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1853 door Deshayes.
# Éva Székely

Éva Székely (Boedapest, 3 april 1927 – aldaar, 29 februari 2020) was een Hongaars zwemster. Ze nam deel aan drie Olympische Spelen en werd in 1952 olympisch kampioen op de 200 meter schoolslag. Bij de Spelen van Melbourne won ze de zilveren medaille op diezelfde afstand.

## Biografie

De joodse Székely zwom in 1941 al een Hongaars record, hoewel ze vanwege haar religieuze afkomst niet meteen toestemming kreeg om te starten. De vier jaren erna werd ze uitgesloten van deelname aan zwemwedstrijden. Ternauwernood overleefde ze, deels vanwege het feit dat ze een beroemde zwemster was, de holocaust. Székely nam deel aan de EK 1947. Ze won, op een seconde achter de Nederlandse Nel van Vliet, de zilveren medaille op de 200 meter schoolslag. Daarnaast werd ze zevende op de 400 meter vrije slag. Dit zou overigens ook gelijk haar enige deelname aan de Europese kampioenschappen zijn: in 1950 boycotte Hongarije de EK en in 1954 was Székely, die gehuwd was met Dezső Gyarmati, kort tevoren bevallen van haar dochter Andrea.
Székely nam deel aan drie Olympische Zomerspelen: Londen 1948, Helsinki 1952 en Melbourne 1956. Tot begin jaren vijftig was het toegestaan om de vlinderslag te gebruiken in schoolslagwedstrijden, iets wat de olympisch kampioenen destijds ook daadwerkelijk deden. In de jaren veertig zwom Székely voor het eerst de vlinderslag, waardoor ze de bijnaam "Madame Butterfly" kreeg. Ze werd in 1948 vierde en in 1952 olympisch kampioene op de 200 meter schoolslag met een variatie van de vlinderslag. In 1956 was enkel de klassieke schoolslag weer toegestaan en bij de Spelen van Melbourne won ze daarmee de zilveren medaille. Székely werd in 1976, net als haar ex-echtgenoot en haar dochter later, opgenomen in de International Swimming Hall of Fame. Ze was in 1953 de eerste wereldrecordhoudster op de 400 meter wisselslag en zwom 5 olympische records, 10 wereldrecords en 101 Hongaarse records bij elkaar. Daarnaast won ze 68 Hongaarse nationale kampioenschappen.

## Externe link

* (en) Profiel van Éva Székely op sports-reference.com (gearchiveerd)