# Girne (stad)

Girne (Grieks: Κερύνεια, Keryneia) is een havenstad gelegen aan de noordkust van Cyprus. De stad behoort sinds 1983 tot het Turkse deel van het eiland en telt ongeveer 33.207 inwoners.
In 1831 was de bevolking in Girne vrijwel gelijk verdeeld tussen moslims en christenen, met een lichte moslimmeerderheid. Echter, met de komst van de Britse overheersing, zijn veel Turkse Cyprioten gevlucht naar Anatolië, waarna het percentage Grieks-Cyprioten toenam. Tot de Turkse interventie in 1974 was de stad bekend onder de Griekse naam Kyrenia en had ze voornamelijk een Griekstalige bevolking. Tegenwoordig heeft de stad een Turkstalige bevolking.
Girne wordt beschouwd als de toeristische hoofdstad van Noord-Cyprus. Het is de thuisbasis van tal van hotels, een bruisend nachtleven en een drukke haven. De stad kent zowel een oude jachthaven als een commerciële haven. Daarnaast heeft de stad ook twee universiteiten genaamd Universiteit van Girne en Amerikaanse Universiteit van Girne.

## Geschiedenis
### Middeleeuwen

Met de splitsing van het Romeinse Rijk in een oostelijk en een westelijk rijk, kwam Cyprus in 395 onder de Byzantijnse heerschappij en de Grieks-orthodoxe kerk. De Byzantijnse keizers versterkten het Romeinse kasteel van Kyrenia en bouwden ze een kerk gewijd aan Sint Joris in de buurt. Toen in 806 Lambousa werd vernietigd door de Arabische aanvallen groeide de stad Kyrenia in aanzien, omdat het kasteel en het garnizoen haar inwoners bescherming en veiligheid bood. Isaac Komnenos van Cyprus, de laatste Byzantijnse gouverneur van het eiland, stuurde in 1191 zijn familie en zijn schatten naar het kasteel voor de veiligheid, toen koning Richard I van Engeland hem de oorlog verklaarde.
In 1489 kwam Cyprus onder de Venetiaanse overheersing. De Venetianen pasten het kasteel aan om het gebruik van buskruit en kanonnen te kunnen weren. Hierbij werden drie van de vier dunne en elegante Frankische torens afgebroken en vervangen door gedrongen ronde torens die beter bestand zouden. De stad gaf zich echter in 1571 over aan het Ottomaanse leger.

### Ottomaanse Rijk

Onder de Ottomaanse heerschappij was het district Kyrenia aanvankelijk een van de vier, en later, een van de zes administratieve districten van het eiland. Girne bleef de administratieve hoofdstad van de gelijknamige district. De stad groeide in een snel tempo en zo werden huizen gebouwd buiten de stadsmuur. Enkele bewoners van de stad besloten echter te vertrekken naar andere omliggende dorpen, zoals Thermeia, Karakoumi, Kazafani, Bellapais en Karmi.
De stad herleefde weer na de groei van de handel tussen Girne en Anatolië en de Egeïsche eilanden. In 1783 werd de kerk van Chrysopolitissa gerenoveerd. Vervolgens werd in 1856 de Hatt-i Humayun geïntroduceerd. Er vonden sociale en politieke hervormingen plaats, waarbij ook een grotere godsdienstvrijheid voor de verschillende volkeren van het Ottomaanse Rijk werd verzekerd. Hierdoor werden, onder andere kerken en synagogen, niet verwaarloosd en werden ze herbouwd of gerenoveerd. De kerk van de Aartsengel Michael was de eerste kerk die werd herbouwd na deze nieuwe regeling. Rond deze tijd kwamen dan ook veel christelijke bewoners van de omliggende dorpen weer in de stad wonen. Door de plaatselijke landbouw en de handel over zee, in het bijzonder de export van johannesbrood naar Anatolië, genoten de inwoners van Girne van een relatief hoge levensstandaard.

### 1960 tot heden

In 1960 kreeg Cyprus zijn onafhankelijkheid van Groot-Brittannië. Het intercommunale conflict tussen de Griekse en Turkse bevolking van het eiland in 1963-1964 veroorzaakte echter schade voor de welvaart van Girne. Ondanks deze moeilijkheden stonden de jaren 60 en begin jaren 70 bekend voor een periode van levendige culturele en economische vooruitgang. Een nieuw stadhuis en een folkloremuseum werden gebouwd. Het schip van Kyrenia werd weer in elkaar gezet en permanent tentoongesteld in het kasteel. Het aantal nieuwe hotels en toeristen vermenigvuldigde zich en er werd een nieuwe weg gebouwd tussen Girne en Nicosia. Daarnaast namen de culturele activiteiten van de stad sterk toe. Naast de vele jaarlijkse traditionele, culturele en religieuze beurzen en festivals werden er ook bloemenshows, zeilraces, concerten en theatervoorstellingen georganiseerd.

## Geografie
### Topografie

Girne ligt in het noorden van Cyprus aan de kust van de Middellandse Zee. Het zuiden van de stad wordt omgeven door het Kyreniagebergte. Dit gebergte strekt zich uit vanuit het westen nabij het dorpje Kayalar tot aan het oosten bij het dorpje Yedikonuk. De bergen bestaan uit de Kayalar dağı, de Lapta dağı, de Beşparmak dağları en de Kantara dağları.
Het opmerkelijke is dat in de noordelijke uitlopers van deze bergen vooral dennenbomen groeien, waardoor dit gebied bekendstaat om zijn boslandschap. De vlaktes die tussen deze bergen voorkomen zijn zeer opvallend en kunnen zelfs gezien worden vanuit het schiereiland Karpas bij İskele.
De bodem van Girne en omgeving is zeer vruchtbaar en wordt dan ook gebruikt voor landbouw. De producten die vooral worden verbouwd in Girne zijn citrusvruchten, olijven en ook johannesbroodpitten.

### Klimaat

Girne heeft een mediterraan klimaat waarbij de zomers lang, droog en heet zijn. De winters zijn koel, voornamelijk bewolkt en soms regenachtig.

## Bezienswaardigheden
### Haven

In de hoogtijdagen, net voor de Britse bezetting van het eiland in 1878, was de haven van Girne een vrijwel rustige haven tussen Cyprus en het vasteland van Turkije. Tarwe, olijven, ezels en geiten behoorden tot de exportproducten. Grotere boten, voornamelijk uit Europa, kwamen rond eind herfst voor de oogst van johannesbrood, het belangrijkste exportproduct van het gebied. Langzaam, maar zeker ontstonden er grotere gebouwen rond de haven en de handel breidde langzaam uit.

### Kasteel Kyrenia

Naast de jachthaven staat een groot kasteel waarvan het oudste gedeelte uit 330 na Chr. stamt. Deze is meerdere malen versterkt en uitgebreid door onder andere de Venetianen. Ook werd het een tijdlang door Kruisvaarders gebruikt.
Buiten de stad zijn nog drie kastelen te vinden, het Kasteel Buffavento, het Kasteel Sint Hilarion en het Kasteel Kantara.

### Schip van Kyrenia

In 1967 werd in de buurt van Girne een schip gevonden uit de vierde eeuw. Het schip werd geborgen en wordt sindsdien tentoongesteld in het kasteel en staat bekend als het Schip van Kyrenia. Het schip wordt afgebeeld op de Cypriotische euromunten van 10, 20 en 50 cent.

## Geboren

* Chrysovalantis Theouli (1989), voetbalscheidsrechter
* ↑ KKTC 2011 Nüfus ve Konut Sayımı. TRNC State Planning Organization (6 August 2013). Gearchiveerd op 24 december 2018. Geraadpleegd op 11 juli 2015.
* ↑ http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=450. Gearchiveerd op 24 oktober 2022.