# Gerhart Hauptmann

Gerhard Johann Robert (Gerhart) Hauptmann (Obersalzbrunn (Neder-Silezië), 15 november 1862 – Agnetendorf bij Hirschberg, Poolse bezettingszone, 6 juni 1946) was een Duits toneelschrijver. Aanvankelijk schreef hij realistische drama's, waarin hij aandacht schonk aan de slechte situatie van de armen, later ook meer symbolische stukken en werken gebaseerd op de Griekse mythologie. Hij geldt als medegrondlegger van het Duitse naturalisme. In 1912 ontving hij de Nobelprijs voor Literatuur. Hij behoorde enige tijd tot de Friedrichshagener Kreis, een kring van intellectuelen in Berlijn.
In de jaren dertig trok Hauptmann zich steeds meer terug uit het publieke leven. Hij liet zich niet uit over het nationaalsocialisme. In 1946 stierf hij op 83-jarige leeftijd in zijn geboortestreek Silezië, dat inmiddels in Poolse handen was gekomen en waar de meeste Duitsers werden verdreven naar Duitsland. Hauptmann mocht niet in Silezië worden begraven en werd later begraven op het kerkhof van het plaatsje Kloster op het Duitse Oostzee-eiland Hiddensee. Zijn zomerhuis aldaar, dat hij in 1929 kocht, is thans een aan hem gewijd museum. Ook de villa in Erkner ten oosten van Berlijn waar hij woonde van 1885 tot 1889, werd een Gerhart Hauptmann Museum, evenals de huizen die hij bewoonde in Agnetendorf (nu Jagniątków), Schreiberhau (nu Szklarska Poręba) en Radebeul.
De uitvoering van zijn toneelstuk Vor Sonnenaufgang in het Lessingtheater in Berlijn op 20 oktober 1889 riep felle reacties op. Het stuk ging over seksualiteit, wreedheid en drankzucht. De vertwijfeling en vernedering van de mens werd getoond en er werd in dagelijkse taal en dialect gesproken. Het stampen, joelen en fluiten van het burgerlijke publiek escaleerde tot een enorm tumult en het toneelstuk kon slechts met moeite worden uitgespeeld.

## Werken

| Boekomslag van Die versunkene Glocke door Heinrich Vogeler (1898) | Bahnwärter Thiel (1888) Vor Sonnenaufgang (1889) Einsame Menschen (1891) Die Weber (1892) Hanneles Himmelfahrt (1894) Florian Geyer (1896) Die versunkene Glocke (1897) Fuhrmann Henschel (1898); Nederlandse vertaling: Voerman Henschel. Der arme Heinrich (1902) Rose Bernd (1903) Die Ratten (1911) Der Bogen des Odysseus (1914) Hamlet in Wittenberg (1935) Iphigenie in Delphi (1941) Iphigenie in Aulis (1944) Agamemnons Tod (1948) Elektra (1948) |

## Afbeeldingen

* Gerhart Hauptmann door Lovis Corinth (1900)
* De villa Lassen in Erkner, thans Gerhart-Hauptmann-Museum
* Gerhart-Hauptmann-Haus in Kloster op het eiland Hiddensee
* Hauptmanns grafsteen in Kloster op Hiddensee

## Externe link

* (nl) Portret van Nobelprijswinnaar Gerhart Hauptmann
* ↑ Gerhart Hauptmann op www.duitslandweb. Gearchiveerd op 18 oktober 2014. Geraadpleegd op 11 december 2012.
* ↑ Nieuwsbrief Koninklijke Nederlandse Bond van Filatelistenverenigingen KNBF, nr. 101, september 2018, p. 8.
* Bibsys: 90054668
* Biblioteca Nacional de Chile: 000295623
* Biblioteca Nacional de España: XX937276
* Bibliothèque nationale de France: cb12026662h (data)
* Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya: 981058520799706706
* CiNii: DA00791562
* Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: haup001
* Gemeinsame Normdatei: 118546937
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 2138 6799
* Library of Congress Control Number: n80076391
* Nationale Bibliotheek van Letland: 000043309
* MusicBrainz: ddf3c143-1607-4268-8f74-2ce7df23da8f
* Bibliotheek van het Japanse parlement: 00442705
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: jn19990003245
* Nationale bibliotheek van Australië: 36122121
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007262456405171
* Nationale Bibliotheek van Polen: a0000001181495
* Nationale en Universitaire bibliotheek Zagreb: 000061337
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 068390165
* Réseau des bibliothèques de Suisse occidentale: 02-A012606485
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 306301
* Russische Staatsbibliotheek: 000028939
* Istituto Centrale per il Catalogo Unico: RAVV023564
* LIBRIS: 217365
* SNAC: w6668fm7
* Système universitaire de documentation: 028429494
* Trove: 1215703
* Virtual International Authority File: 71404832
* WorldCat (via VIAF): 71404832
1901: Prudhomme · 1902: Mommsen · 1903: Bjørnson · 1904: Mistral, Echegaray · 1905: Sienkiewicz · 1906: Carducci · 1907: Kipling · 1908: Eucken · 1909: Lagerlöf · 1910: Heyse · 1911: Maeterlinck · 1912: Hauptmann · 1913: Tagore · 1915: Rolland · 1916: Heidenstam · 1917: Gjellerup, Pontoppidan · 1919: Spitteler · 1920: Hamsun · 1921: France · 1922: Benavente · 1923: Yeats · 1924: Reymont · 1925: Shaw · 1926: Deledda · 1927: Bergson · 1928: Undset · 1929: Mann · 1930: Lewis · 1931: Karlfeldt · 1932: Galsworthy · 1933: Boenin · 1934: Pirandello · 1936: O'Neill · 1937: Gard · 1938: Buck · 1939: Sillanpää · 1944: Jensen · 1945: Mistral · 1946: Hesse · 1947: Gide · 1948: Eliot · 1949: Faulkner · 1950: Russell · 1951: Lagerkvist · 1952: Mauriac · 1953: Churchill · 1954: Hemingway · 1955: Laxness · 1956: Jiménez · 1957: Camus · 1958: Pasternak · 1959: Quasimodo · 1960: Perse · 1961: Andrić · 1962: Steinbeck · 1963: Seferis · 1964: Sartre (geweigerd) · 1965: Sjolochov · 1966: Agnon, Sachs · 1967: Asturias · 1968: Kawabata · 1969: Beckett · 1970: Solzjenitsyn · 1971: Neruda · 1972: Böll · 1973: White · 1974: Johnson, Martinson · 1975: Montale · 1976: Bellow · 1977: Aleixandre · 1978: Singer · 1979: Elýtis · 1980: Miłosz · 1981: Canetti · 1982: García Márquez · 1983: Golding · 1984: Seifert · 1985: Simon · 1986: Soyinka · 1987: Brodsky · 1988: Mahfoez · 1989: Cela · 1990: Paz · 1991: Gordimer · 1992: Walcott · 1993: Morrison · 1994: Oë · 1995: Heaney · 1996: Szymborska · 1997: Fo · 1998: Saramago · 1999: Grass · 2000: Gao · 2001: Naipaul · 2002: Kertész · 2003: Coetzee · 2004: Jelinek · 2005: Pinter · 2006: Pamuk · 2007: Lessing · 2008: Le Clézio · 2009: Müller · 2010: Vargas Llosa · 2011: Tranströmer · 2012: Mo · 2013: Munro · 2014: Modiano · 2015: Aleksijevitsj · 2016: Dylan · 2017: Ishiguro · 2018: Tokarczuk · 2019: Handke · 2020: Glück · 2021: Gurnah · 2022: Ernaux · 2023: Fosse ·