# Kontrollratsgesetz Nr. 2

Het Kontrollratsgesetz Nr. 2 werd op 10 oktober 1945 door de Geallieerde Controleraad ingesteld. Hiermee werd de Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij met al haar sub-organisaties onwettig verklaard en afgeschaft. De nieuwvorming van een deze organisaties, hetzij onder dezelfde of een andere naam, werd verboden.
Gelijktijdig werd het gezamenlijke eigendom van de opgeheven organisaties waaronder vastgoed, inboedel, fondsen, rekeningen, archieven en dossiers in beslag genomen.

## Opgeheven organisaties

De wet bevat een lijst van 62 organisaties die ontbonden moesten worden, deze waren:
* Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij
* Partijkanselarij
* Kanzlei des Führers der NSDAP
* NSDAP/AO
* Verein für Deutsche Kulturbeziehungen im Ausland
* Hauptamt Volksdeutsche Mittelstelle
* Parteiamtliche Prüfungskommission zum Schutze des nationalsozialistischen Schrifttums
* Reichsorganisationsleiter der NSDAP
* Reichsschatzmeister der NSDAP
* „Amt Rosenberg“
* Reichspropagandaleitung der NSDAP
* Reichsleiter für die Presse en Zentralverlag der NSDAP (Eher Verlag)
* Reichspressechef der NSDAP
* Reichsamt für Agrarpolitik
* Hauptamt für Volksgesundheit
* Hauptamt für Erzieher
* Hauptamt für Kommunalpolitik
* Hauptamt für Beamte
* Beauftragter der NSDAP für alle Volkstumsfragen
* Rassenpolitisches Amt der NSDAP
* Reichsstelle für Sippenforschung
* Kolonialpolitisches Amt der NSDAP
* Außenpolitisches Amt der NSDAP
* Reichstagsfraktion der NSDAP
* Reichsfrauenführung
* NSD-Ärztebund
* Hauptamt für Technik
* NS-Bund Deutscher Techniker
* NS-Lehrerbund
* Reichsbund der Deutschen Beamten
* Reichskolonialbund
* NS-Frauenschaft
* NS-Reichsbund Deutscher Schwestern
* Deutsches Frauenwerk
* Reichsstudentenführung
* NSD-Studentenbund
* Deutsche Studentenschaft
* NS-Dozentenbund
* NS-Rechtswahrerbund
* NS-Altherrenbund der Deutschen Studenten
* Reichsbund Deutsche Familie
* Deutsche Arbeitsfront
* NS-Reichsbund für Leibesübungen
* NS-Reichskriegerbund (Kyffhäuserbund)
* Reichskulturkammer
* Deutscher Gemeindetag
* Geheime Staatspolizei
* Deutsche Jägerschaft
* Sachverständigenbeirat für Bevölkerungs- und Rassenpolitik
* Reichsausschuß zum Schutze des Deutschen Blutes
* Winterhilfswerk
* Hauptamt für Kriegsopfer
* NSKOV (NS-Kriegsopferversorgung)
* SA (Sturmabteilungen), met inbegrip van de SA-Wehrmannschaften
* SS (Schutzstaffeln), met inbegrip van de Waffen-SS, SD (SS-Sicherheitsdienstes) en alle andere instanties, die gezag over de politie en de SS uitoefende
* NSKK (NS-Kraftfahrerkorps)
* NSFK (NS-Fliegerkorps)
* HJ (Hitler-Jugend) en hun sub-organisaties
* RAD (Reichsarbeitsdienst)
* OT (Organisation Todt)
* TENO (Technische Nothilfe)
* Nationalsozialistische Volkswohlfahrt
* Reichsgruppe der öffentlich bestellten Vermessungsingenieure

## Verdeling van de in beslag genomen eigendommen

De verdeling van de in beslag genomen eigendommen bleef een regeling in een controleraad richtlijn voorbehouden (art. II van de wet nr. 2).
De controleraad richtlijn nr. 50 van 29 april 1947 regelde de bepalingen over de activa van de betreffende organisaties.
De activa die als oorlogspotentieel van de vernietiging ten grondslag lag, werd vernietigd. De activa die voor herstelbetalingen bestemd waren, en activa die voor de bezettingsdoeleinde bestemd waren, werden hiervoor gebruikt.
Bovendien moeten activa aan de betrokken regering worden teruggegeven, zoals die welke onderhevig zijn aan de bepaling van de term compenseren door de geallieerde controlerende instantie, en de activa van de slachtoffers van de nationaalsocialistische vervolging. De Militärregierungsgesetz Nr. 59 regelde bovendien de "terugbetaling van vast te stellen activa aan slachtoffers van de nationaalsocialistische repressie" in de Amerikaanse bezettingszone (1947) en de Britse bezettingszone (1949).
Activa die in de ontbonden organisaties van vakbonden, coöperaties, politieke partijen of andere democratische organisaties hadden toegeëigend, moesten aan hen worden teruggegeven.
Activa die voorheen werden gebruikt voor hulp, liefdadigheid, religieuze of humanitaire doeleinden, worden gebruikt met behoud van hun oorspronkelijke doel.
Andere activa waren door de zonecommandant die namens de geallieerde controlerende instantie worden overgedragen aan de regering van het land of de provincie waar de activa zich bevonden.
Waardepapieren, contanten en geldvorderingen bleven voorlopig in beslag.
Persoonlijk vermogen van de Hauptschuldige of Belastete nationaalsocialisten werden op basis van de bepalingen in Kontrollratgesetzes Nr. 10, of andere conform Kontrollratsdirektive Nr. 38 uitgevaardigd

## Wetgeving na de bezetting

De wet nr. 2 werd voor de Bondsrepubliek Duitsland door de wet nr. 16 van de Geallieerde Hoge Commissie van 16 december 1949 buiten werking gezet. Voor de Duitse Democratische Republiek (DDR) besloot de ministerraad van de USSR van 20 september 1955.
De directief nr. 50 werd voor de Bondsrepubliek Duitsland grotendeels ineffectief met het Gesetz zur Regelung der Verbindlichkeiten nationalsozialistischer Einrichtungen und der Rechtsverhältnisse an deren Vermögen (NSVerbG) van 17 maart 1965.
De voorlopige Oostenrijkse staatsregering vaardigde op 8 mei 1945 de wet van het verbod van de NSDAP uit, deze is hedendaags nog steeds van kracht.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Kontrollratsgesetz Nr. 2 op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* ↑ (de) Verfassungen.de: Direktive Nr. 50 des Kontrollrats in Deutschland (1947). Geraadpleegd op 8 oktober 2020. Gearchiveerd op 14 april 2023.
* ↑ (de) BGBl. I S. 79. Geraadpleegd op 8 oktober 2020.
* ↑ (de) Gesetz zur Regelung der Verbindlichkeiten nationalsozialistischer Einrichtungen und der Rechtsverhältnisse an deren Vermögen. Geraadpleegd op 8 oktober 2020. Gearchiveerd op 16 mei 2023.