# Regensburg (stad)

Regensburg (Beiers: Rèngschburg) is een kreisfreie Stadt in Duitsland, gelegen in het oosten van de deelstaat Beieren. De stad is gelegen aan de Donau, bij de monding van de Naab en de Regen. Regensburg is een havenstad. De binnenstad van Regensburg kwam ongeschonden door de Tweede Wereldoorlog en is daarmee een van de beter bewaarde middeleeuwse steden in Duitsland. De stad telt 152.270 inwoners (31 december 2020) op een oppervlakte van 80,76 km². De stad is de hoofdstad van de regio Oberpfalz en de grootste stad van de Oberpfälzer Jura, ook wel Bayerischer Jura genoemd. De stad ligt op de grens van de Fränkische Alb en het Beierse Woud. Verder is het de Bisschopsstad van het Bisdom Regensburg.

## Geschiedenis

De stad gaat terug op een Romeins fort uit 79 n.Chr. waar omheen een vicus groeide. In het jaar 179 n.Chr. werd het door Marcus Aurelius gebouwde legioensfort Castra Regina in gebruik genomen. Een in steen gebeitelde oorkonde is als geboorteakte in het stedelijk museum te bewonderen. De naam van de stad is afkomstig van de Latijnse naam Castra Regina, maar de andere benamingen voor Regensburg zijn van Keltische oorsprong: het in 770 vermelde Radaspona gaat terug op de Keltische woorden ratis ('stadsmuur') en bona (nederzetting). Hiervan zijn de Frans en Italiaanse benamingen Ratisbonne en Ratisbona afgeleid.
In de 5e eeuw verliet het Romeinse leger het fort, dat vervolgens werd gebruikt als ommuurde nederzetting.
Al sinds de achtste eeuw is Regensburg een bisschopszetel: Bonifacius stichtte het bisdom in 739. De gotische Dom behoort tot de belangrijkste van Duitsland.

## Cultuur
### Bezienswaardigheden

In 2006 werd het oude centrum van Regensburg samen met het stadsdeel Stadtamhof aan de overzijde van de Donau tot Werelderfgoed verklaard.
* Regensburger Dom (thuishaven van de Regensburger Domspatzen)
* Slot Sankt Emmeram, familieslot van het Huis Thurn und Taxis
* 12e-eeuwse oude stadhuis
* 12e-eeuwse Steinerne Brücke over de Donau,
* Goldene Turm (1260)
* Verschillende kerken
* Benedictijner abdij Sankt Emmeram, die in 739 door Bonifatius werd gesticht
* Universiteit Regensburg, sinds 1965
* Historisches Museum Regensburg
Nabij de stad Regensburg bevindt zich de Walhalla-tempel.

### Sport

SSV Jahn Regensburg is de professionele voetbalclub van Regensburg en speelt in de Continental Arena.

## Stedenband

* Pilsen (Tsjechië)
* Aberdeen (Schotland)
* Clermont-Ferrand (Frankrijk)
* Bressanone (Zuid-Tirol)
* Tempe (Arizona)
* Odessa (Oekraïne)
* Budavár (Hongarije), wijk van Boedapest
* Qingdao (China)

## Bekende inwoners van Regensburg
### Geboren

* Barbara Blomberg (1527-1597), kortstondig de maîtresse van keizer Karel V
* Juan van Oostenrijk (1547-1578), Spaans legerleider en landvoogd van de Nederlanden aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog
* Johann Georg Gichtel (1638-1710), theoloog
* Eleonora van Oostenrijk (1653-1697), koningin van Polen
* Karel Alexander von Thurn und Taxis (1770-1827), vijfde vorst von Thurn und Taxis
* Johann Nepomuk Maelzel (1772-1838), uitvinder, ingenieur en artiest
* Louis-Philippe de Bombelles (1780-1843), militair en diplomaat in Oostenrijkse dienst
* Theresia Gerhardinger (1797-1879), non en ordestichtster van ‘de Arme Schoolzusters van Onze Lieve Vrouw’
* Gottlieb August Wilhelm Herrich-Schäffer (1799-1874), entomoloog en arts
* Maximilian Karl von Thurn und Taxis (1802-1871), zesde vorst van Thurn und Taxis
* Alexander Braun (1805-1877), botanicus
* Andrej Roller (1805-1891), Duits-Russisch schilder van lijnperspectieven en toneeldecors
* Friedrich Burgmüller (1806-1874), pianist en componist
* Ludwig Carl Christian Koch (1825-1908), entomoloog en arachnoloog
* Maximilian Anton Lamoral von Thurn und Taxis (1831-1867), prins
* Albert von Thurn und Taxis (1867-1952), laatste regerende vorst von Thurn und Taxis
* Hugo Obermaier (1877-1946), Duits-Spaans prehistoricus, paleontoloog en hoogleraar
* Herman Sörgel (1885-1952), architect uit het expressionisme (Bauhaus) en cultuurfilosoof
* Frans Josef von Thurn und Taxis (1893-1971), prins
* Lodewijk Filips von Thurn und Taxis (1901-1933), prins
* Max Emanuel von Thurn und Taxis (1902-1994), prins en rooms-katholiek priester
* Elisabeth Helene von Thurn und Taxis (1903-1976), prinses
* Maria Emanuel van Saksen (1926-2012), markies van Meißen, prins en hertog van Saksen
* Wilhelm Schraml (1935-2021), bisschop
* Roelof Thijs (1946), Nederlands oud-coureur in de ijsspeedway
* Walter Röhrl (1947), rallyrijder
* Wolfgang Brunner (1958), klavecinist, pianofortespeler, dirigent en muziekpedagoog
* Jürgen Herrlein (1962), advocaat en historicus
* Albert Maria von Thurn und Taxis (1983), sinds 1990 hoofd van het Huis en 12e vorst von Thurn und Taxis

### Overleden

* Johannes Kepler (1571-1630), astronoom, astroloog en wis- en natuurkundige

## Externe link

* (de) (en) Website van de gemeente Regensburg

## Panorama

* 1 2 (de) Genesis Online-Datenbank des Bayerischen Landesamtes für Statistik Tabelle 12411-001 Fortschreibung des Bevölkerungsstandes: Gemeinden, Stichtage (letzten 6) (inwonersaantallen op basis van de census 2011)
* ↑ Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Regensburg op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* Bibliothèque nationale de France: cb119335624 (data)
* Gemeinsame Normdatei: 4048989-9
* Library of Congress Control Number: n79129587
* MusicBrainz: c16535bd-85a7-4b2a-899b-d93854cb972c
* National Archives and Records Administration: 10045420
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: ge131742
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007554941605171
* Virtual International Authority File: 233767411
* WorldCat (via VIAF): 233767411
Aichach-Friedberg · Altötting · Amberg · Amberg-Sulzbach · Ansbach (stad) · Landkreis Ansbach · Aschaffenburg (stad) · Landkreis Aschaffenburg · Augsburg (stad) · Landkreis Augsburg · Bad Kissingen · Bad Tölz-Wolfratshausen · Bamberg (stad) · Landkreis Bamberg · Bayreuth (stad) · Landkreis Bayreuth · Berchtesgadener Land · Cham · Coburg (stad) · Landkreis Coburg · Dachau · Deggendorf · Dillingen an der Donau · Dingolfing Landau · Donau-Ries · Ebersberg · Eichstätt · Erding · Erlangen · Erlangen-Höchstadt · Forchheim · Freising · Feyung-Grafenau · Fürstenfeldbruck · Fürth (stad) · Landkreis Fürth · Garmisch-Partenkirchen · Günzburg · Haßberge · Hof (stad) · Landkreis Hof · Ingolstadt · Kaufbeuren · Kelheim · Kempten im Allgäu · Kitzingen · Kronach · Kulmbach · Landsberg am Lech · Landshut (stad) · Landkreis Landshut · Lichtenfels · Lindau · Main-Spessart · Memmingen · Miesbach · Miltenberg · Mühldorf am Inn · München · Landkreis München · Neuburg-Schrobenhausen · Neumarkt in der Oberpfalz · Neurenberg · Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim · Neustadt an der Waldnaab · Neu-Ulm · Nürnberger Land · Oberallgäu · Ostallgäu · Passau (stad) · Landkreis Passau · Pfaffenhofen an der Ilm · Regen · Regensburg (stad) · Landkreis Regensburg · Rhön-Grabfeld · Rosenheim (stad) · Landkreis Rosenheim · Roth · Rottal-Inn · Schwabach · Schwandorf · Schweinfurt (stad) · Landkreis Schweinfurt · Starnberg · Straubing · Straubing-Bogen · Tirschenreuth · Traunstein · Unterallgäu · Weiden in der Oberpfalz · Weilheim-Schongau · Weißenburg-Gunzenhausen · Wunsiedel im Fichtelgebirge · Würzburg (stad) · Landkreis Würzburg
Dom van Aken · Abdij en Altenmünster van Lorsch · Slot Augustusburg en slot Falkenlust in Brühl · Bamberg · Bauhaus en zijn sites in Weimar, Dessau en Bernau · Klassiek Weimar · Fagusfabriek · Rammelsbergmijnen en historische stad Goslar · Dom van Keulen · Hanzestad Lübeck · Luthergedenkplaatsen in Eisleben en Wittenberg · Abdij van Maulbronn · Groeve Messel · Fürst-Pückler-Park Bad Muskau · Kloostereiland Reichenau · Museuminsel in Berlijn · Parklandschap Dessau-Wörlitz · Stiftskerk, kasteel en historisch centrum van Quedlinburg · Bedevaartskerk van Wies · Historisch centrum van Regensburg met Stadtamhof · Romeinse monumenten, Dom en Onze-Lieve-Vrouwekerk in Trier · Oude en voorhistorische beukenbossen van de Karpaten en andere regio's van Europa · Paleizen en parken van Potsdam en Berlijn · Michaeliskirche en Dom van Hildesheim · Dom van Speyer · Historisch centrum van Stralsund en Wismar · Stadhuis en Rolandstandbeeld van Bremen · Grenzen van het Romeinse Rijk: Opper-Germaans-Raetische limes · Bovenloop van het Midden-Rijndal · IJzersmelterij van Völklingen · Kasteel Wartburg · Residentie van Würzburg · Kolenmijn en industriecomplex Zeche Zollverein in Essen · Modernistische woonwijken in Berlijn · Waddenzee · Prehistorische paalwoningen in de Alpen · Markgrafelijk Operahuis in Bayreuth · Bergpark Wilhelmshöhe · Karolingisch westwerk en Civitas Corvey · Speicherstadt en het Kontorhausviertel met het Chilehaus in Hamburg · Architecturaal werk van Le Corbusier (Weißenhofsiedlung) · Grotten en kunst uit de ijstijd in de Zwabische Jura · Archeologisch grenslandschap van Hedeby en de Danevirke · Dom van Naumburg · Mijnstreek Erzgebirge/Krušnohoří · Waterbeheersysteem van Augsburg · Historische kuuroorden van Europa (Bad Ems, Baden-Baden en Bad Kissingen) · Mathildenhöhe Darmstadt · Grenzen van het Romeinse Rijk - De Neder-Germaanse limes · ShUM-sites van Speyer, Worms en Mainz · Grenzen van het Romeinse Rijk - De Donaulimes (Westelijk gedeelte) · Joods-middeleeuws erfgoed van Erfurt · Complex van de residentie van Schwerin · Moravische kerknederzettingen (Herrnhut)