OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# De Sims Verhalen

De Sims Verhalen (Engels: The Sims Stories) is een spelreeks, behorende tot de De Sims-serie. Het zijn laptopvriendelijke versies, gebaseerd op De Sims 2. Ze zijn onafhankelijk van elkaar en zijn geen uitbreidingen van het originele spel, zodat ze speelbaar zijn zonder De Sims 2. In tegenstelling tot de belangrijkste serie, zijn deze games opgebouwd rondom een scenario en moeten bepaalde opdrachten voltooid worden.

## Gameplay

Het is mogelijk om "Vrij spelen" te kiezen in deze games, maar elk spel bevat ook enkele opdrachten in de modus "Verhaal". Door verschillende doelen en verlangens van het personage te vervullen, zal de speler het spel uiteindelijk uitspelen.
Er zijn in De Sims Verhalen wel minder mogelijkheden in het "Vrij spelen" dan bij de gewone De Sims 2. Dit om ervoor te zorgen dat het spel beter werkt op laptops. De speler heeft minder meubilair en heel wat minder bouwmogelijkheden. Er zijn ook geen grote kavels, de grootste is 3x3.

## Spellen

De reeks De Sims Verhalen bestaat uit drie verschillende games:
* De Sims Levensverhalen (Engels: The Sims Life Stories), kwam uit op 6 februari 2007 en is gebaseerd op De Sims 2
* De Sims Dierenverhalen (Engels: The Sims Pet Stories), kwam uit op 19 juni 2007 en is gebaseerd op De Sims 2: Huisdieren
* De Sims Eilandverhalen (Engels: The Sims Castaway Stories), kwam uit op 29 januari 2008 en is gebaseerd op De Sims 2: Op Een Onbewoond Eiland

## Systeemeisen

De Sims Verhalen hebben veel lagere systeemeisen dan de gewone De Sims 2. De spellen zijn daarom ook bestempeld als laptopvriendelijke games.

## Externe link

* Officiële website
# Carcharodorhynchus arista

Carcharodorhynchus arista is een platworm (Platyhelminthes). De worm is tweeslachtig. De soort leeft in het zoute water.
Het geslacht Carcharodorhynchus, waarin de platworm wordt geplaatst, wordt tot de familie Schizorhynchidae gerekend. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1984 door Noldt & Hoxhold.
# Valdebernardo (metrostation)

Valdebernardo is een metrostation in het stadsdeel Vicálvaro van de Spaanse hoofdstad Madrid. Het station werd geopend op 1 december 1998 en wordt bediend door lijn 9 van de metro van Madrid.
# No. 5, 1948

No. 5, 1948 is een schilderij gemaakt door Jackson Pollock, een vertegenwoordiger van het abstract expressionisme.
Het schilderij is gemaakt op een houtvezelplaat met behulp van vloeibare verf en met behulp van een druipende techniek. Grijze, bruine, witte en gele verf lijken als een soort regenpatroon op het doek te zijn gevallen. In 1949 werd het schilderij gekocht door Alfonso A. Ossorio, ook een abstract expressionistische kunstenaar, voor 1.500 dollar. Het schilderij raakte tijdens het vervoer beschadigd waarop Pollock uiteindelijk besloot om het schilderij bijna compleet opnieuw te schilderen. Hoewel het verschil met het origineel zichtbaar was, vond Ossorio het juist een verbetering.
In 2006 kwam het schilderij in het nieuws als schilderij dat op dat moment als duurste ooit werd verkocht. Volgens nieuwsberichten zou het schilderij voor 140 miljoen dollar van eigenaar (filmproducent David Geffen) zijn verwisseld. Het doek zou zijn aangekocht door de Mexicaanse zakenman David Martinez, deze heeft echter ontkent de nieuwe eigenaar van het schilderij te zijn.

## Populaire referenties

* In de tekst van het nummer Going Down van de band The Stone Roses wordt verwezen naar dit schilderij van Pollock.
* Het schilderij komt voor in een scene van de film Ex Machina uit 2015 en speelt daarin een centrale rol.
# Großenlupnitz

Großenlupnitz is een plaats in de Duitse gemeente Hörselberg-Hainich in Thüringen. De gemeente maakt deel uit van het Wartburgkreis. Het wordt voor het eerst vermeld in een oorkonde uit 779. Het dorp werd in 1996 gevoegd bij Hörselberg en maakt sinds 2007 deel uit van Hörselberg-Hainich.
# .sm

.sm is het achtervoegsel van domeinen van websites uit San Marino.
# David Verdonck

David Verdonck (Turnhout, 17 april 1976) is een voormalig Belgisch wielrenner. Eind 2006 kondigde hij het einde van zijn wielercarrière aan. De Ronde van Burkina Faso zou zijn laatste wielerwedstrijd zijn. Hij won de vijfde etappe en het eindklassement.

## Belangrijkste overwinningen

2005
* 10e etappe Ronde van Burkina Faso
2006
* 5e etappe Ronde van Burkina Faso
* Eindklassement Ronde van Burkina Faso
# Gijs van Heumen

Gijs van Heumen ('s-Hertogenbosch, 23 juli 1952) is een voormalig Nederlands hockeycoach.
Gijs van Heumen is de zoon van Wim van Heumen (1928-1992) die tevens bondscoach is geweest van de Nederlandse herenhockeyploeg. Van Heumen Jr. was geen groot hockeyer en legde zich net als zijn vader toe op het coachingsvak. Hij ontwikkelde het vrouwenhockey tot een topsport. Hij bracht uitgebreide loop- en krachttrainingen in en schroefde het aantal trainingen op. Bij zijn aanstelling als bondscoach van de Nederlandse vrouwenploeg in het najaar van 1980 was hij nog maar 28 jaar. Hij zou bij 132 interlands in negen jaar tijd aan de leiding blijven staan bij de Nederlandse vrouwen.
Tijdens zijn periode als bondscoach wonnen de vrouwen veel hoofdprijzen:
* 1 OS 1984
* 1 WK 1983
* 1 WK 1986
* 1 EK 1984
* 1 EK 1987
* 1 CT 1987
In 1989 zwaaide de succescoach af als bondscoach van de Nederlandse hockeyvrouwen. Van 1993 tot en met 1997 was hij nog betrokken als technisch directeur bij de KNHB, maar na een conflict gingen beide partijen uit elkaar. Hij bekleedde verschillende managementfuncties in de sportwereld bij onder meer de EiffelTowers Den Bosch, FC Den Bosch en FC Eindhoven. Daarnaast runt van Heumen een eigen bedrijf dat zich richt op het aanbieden van video-analyses bij sportwedstrijden.
Zijn laatste functie in de hockeywereld was als coach van de dames van HC Rotterdam van 2004 tot en met 2008. Daarvoor was hij twee seizoenen actief als coach bij de vrouwen van Oranje Zwart en in 2000 interim-coach bij de dames van HC Den Bosch.
* Eerst golfen, daarna op zoek naar een nieuwe baan, 4 mei 2008
* Sport-vrijetijd, Henk Mees over Gijs van Heumen
# Harpellales

De Harpellales vormen een orde van lagere schimmels (Zygomycota).
De soorten uit deze orde zijn enkelvoudige of vertakte thalli. De ongeslachtelijke voortplanting geschiedt via trichosporen; de geslachtelijke voortplanting via een zygomycelium. Er zijn ongeveer 35 soorten bekend.

## Taxonomische indeling

De taxonomische indeling van de Harpellales is volgens de Index Fungorum als volgt:
Orde: Harpellales
* Familie: Harpellaceae
* Familie: Lageriomycetaceae
* Familie: Incertae sedis
** Geslacht: Ephemerellomyces
** Geslacht: Opuntiella
** Geslacht: Pseudoharpella
* (en) Index Fungorum
# Caprella santosrosai

Caprella santosrosai is een vlokreeftensoort uit de familie van de Caprellidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1995 door Sanchez-Moyano, Jimenez-Martin & Garcia-Gomez.
# Valdebert

Valdebert was bisschop van Valence, in de loop van de 5e eeuw. Valence behoorde tot de provincie Gallia Lugdunensis in het West-Romeinse Rijk.
Valdebert volgde bisschop Maximus I op die was afgezet door Gallo-Romeinse bisschoppen wegens wanpraktijken. Over Valdebert werd geschreven dat hij in het jaar 468 domeinen verkocht aan een zekere Abbo, een welgestelde Gallo-Romein. De opvolger van Valdebert was Apollinaris; het was de periode van de Val van het West-Romeinse Rijk.
# NoClue

NoClue, artiestennaam van Ricky Raphel Brown (Seattle, 28 januari 1985), is een Amerikaans rapper. Hij was van 2005 tot 2008 opgenomen in het Guinness Book of Records, die enkel Engelstalige rap goedkeuren, als snelste rapper ter wereld.

## Biografie

Brown werd geboren in Seattle in de noordwestelijke staat Washington. Vanaf zijn vierde kwam hij geregeld in een muziekstudio, omdat hij met zijn grootvader meekwam die lid was van de gospelband The Singing Galatians. Op zijn negende zette hij zijn eerste songteksten op papier.
Zijn artiestennaam No Clue (geen idee) bedacht hij omdat de wereld volgens hem geen idee had welke impact hij zou hebben. Nadat hij had gezien dat er een categorie voor snelst rappende artiest in het Guinness Book of Records stond, vatte hij in 2004 het idee op, dat het breken van dit record hem zijn zo begeerde sterrenstatus zou brengen.
Het record brak hij vervolgens op 15 januari 2005 in de B&G-studio's in zijn woonplaats, door binnen 51,27 seconden 723 lettergrepen te rappen. Met 14,1 lettergrepen per seconde verbrak hij daarmee het record dat sinds 1998 met 12,5 lettergrepen per seconde op naam stond van Rebel XD uit Chicago. In de voorbereidingen naar het record had hij al een paar maal een opgezwollen keel opgelopen, ondanks de begeleiding die hij kreeg van een stemtherapeut.
Hierna stond hij volop in de publiciteit, met artikelen in kranten, aanbiedingen voor platencontracten en met een notering bij de top 50 best bekeken video's op YouTube. Verder tekende hij in 2012 een contract voor een promotievideo voor Microsoft.
Zijn eerste release was zijn pré-album Ntroduction via iTunes. De highbudget videoclip voor zijn lied New west werd meer dan tweehonderdduizend keer per maand bekeken. Als eerste volledige debuutalbum was The beginning in 2009 bedoeld. Dit werd echter een EP die hij in 2010 uitbracht.
In 2011 volgde zijn mixtape 4Warning en in 2012 kwam hij met zijn debuutalbum Just landed.

## Discografie

* 2010: The beginning (EP)
* 2011: 4Warning (mixtape)
* 2012: Just landed (debuutalbum)

## Externe link

* Officiële website
* Discografie op de Engelse Wikipedia, aangepast naar de biografie op MTV
* ↑ Rebel XD (blogspot), Rebel XD reflects on being cheated out of 3rd record by Guinness book, 16 december 2010
* ↑ Complex, 12 Guinness World Records That Exist For No Real Reason - World's Fastest Rapper, 27 juli 2007
* 1 2 3 4 5 North West, No Clue – The Beginning (Ntroduction), 6 mei 2009
* ↑ Seattle Times, Fastest rapper on the planet, 18 oktober 2015
* ↑ Huffington Post, Microsoft Releases Rap Video To Celebrate Cloud Computing, 11 oktober 2012 (inclusief een video met een rap van NoClue)
* 1 2 MTV, biografie
# Gusta Olivier-Vonk

Gusta Olivier-Vonk, (Amsterdam, 6 juni 1929) was een Nederlandse verzetsvrouw tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zij was koerierster; haar verzet bestond uit het verspreiden van illegale kranten, waaronder De Waarheid.

## Voor en tijdens de oorlog

In 1933 maakte zij kennis met de gevolgen van het aan de macht komen van de nazi's in Duitsland. In dat jaar boden haar ouders voor de eerste keer onderdak aan vluchtelingen. Haar ouders waren lid van de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP). De Rode Hulp bracht de vluchtelingen naar de grote steden. Het gezin verhuisde naar Zwanenburg en ook daar waren vluchtelingen welkom. In 1937 liep Vonk met haar familie mee tijdens de 1 mei-tocht. De familie liep onder een groot spandoek met de tekst: "Er is maar een land: de aarde. Er is maar een volk: de mensheid". Deze woorden werden een leidraad in het leven van Olivier-Vonk; als jong meisje alleen en later met haar man liep ze in binnen- en buitenland mee in vele demonstraties tegen uitbuiting, discriminatie en geweld.
In 1940 trokken de eerste Duitse soldaten Zwanenburg binnen. Door de onderduikers bij haar thuis, besefte ze goed wat dit betekende voor Nederland en zijn inwoners. Vader Vonk was na de Februaristaking in 1941 gaan helpen met de verspreiding van illegale kranten. Door het verspreiden van de kranten werden de lezers op de hoogte gesteld van hoe het er echt toeging in de oorlog. De gewone kranten werden gecensureerd door de Duitsers. Als 15-jarige had Gusta Vonk de verantwoordelijkheid voor de verspreiding van de illegale kranten overgenomen van haar vader. Tot aan het einde van de oorlog in mei 1945 bracht Vonk de onder haar jas verborgen krantjes rond. Een keer werd Vonk bijna betrapt, maar gewaarschuwd door het geluid van de ijzeren noppen onder de laarzen van de Duitsers kon zij zich op tijd verschuilen. Zelf is Gusta Vonk nooit opgepakt, maar in februari 1945 werden alle mannen, waaronder haar vader, in Zwanenburg opgepakt. Maanden later keerde vader Vonk lopend uit Duitsland terug.

## Na de oorlog

Na de oorlog werd ze journaliste en vormgever bij De Waarheid, het partijblad van de Communistische Partij van Nederland (CPN). In 1955 trouwde ze met Hans Olivier, hij had tijdens de oorlog voor De Waarheid gewerkt. In 1976 verhuisde zij met haar man naar Friesland.
Op haar 17e was ze lid geworden van de CPN, welke in 1990 opging in GroenLinks. Toen deze partij in 1999 voor bombardementen op Joegoslavië stemde, verliet Olivier-Vonk de partij en werd lid van de Socialistische Partij (SP).
Als Gusta Olivier-Vonk is ze onderscheiden met het Verzetsherdenkingskruis.
Gusta Olivier-Vonk heeft zich aangesloten bij Het Steunpunt Gastsprekers en geeft gastlessen over de oorlog. Het steunpunt is ondergebracht bij Herinneringscentrum Kamp Westerbork.
# 2-broompropaan

2-broompropaan of isopropylbromide is een organische broomverbinding uit de groep van broomalkanen. Het is een isomeer van 1-broompropaan (n-propylbromide).

## Synthese

2-broompropaan is het reactieproduct van 2-propanol en waterstofbromide. Het wordt ook gevormd door de elektrofiele additie van waterstofbromide aan propeen (hydrobromering), waarbij volgens de regel van Markovnikov 2-broompropaan ontstaat:
Echter wanneer deze reactie uitgevoerd wordt met vrije radicalen, ontstaat bij voorkeur 1-broompropaan (anti-Markovnikov). De twee isomeren kunnen gescheiden worden door middel van destillatie. 2-broompropaan is de meest vluchtige van de twee.

## Toepassing

2-broompropaan wordt weinig gebruikt, in tegenstelling tot 1-broompropaan dat in industriële reinigingsvloeistoffen wordt gebruikt. 2-broompropaan is daarin een ongewenste onzuiverheid. De stof wordt soms gebruikt bij de synthese van sommige andere stoffen. Net als 1-broompropaan is het een alkyleringsmiddel.

## Toxicologie en veiligheid

Het is een vluchtige, ontvlambare vloeistof die weinig oplosbaar is in water. De damp kan een explosief mengsel vormen met lucht.
Bij verwarming treedt ontleding van de verbinding op, waarbij waterstofbromide en propeen als gassen ontstaan.
2-broompropaan wordt ervan verdacht schadelijk te zijn voor de menselijke vruchtbaarheid.
# Glyptothorax anamalaiensis

Glyptothorax anamalaiensis is een straalvinnige vissensoort uit de familie van de zuigmeervallen (Sisoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1952 door Silas.
* ↑ (en) Glyptothorax anamalaiensis op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Glyptothorax anamalaiensis. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 02 2013 version. N.p.: FishBase, 2013.
# Carebara cornigera

Carebara cornigera is een mierensoort uit de onderfamilie van de Myrmicinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1902 door Forel.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Niek Michel

Nicolaas Johannes Niek Michel (Velsen, 30 september 1912 – 24 juni 1971) was een Nederlands voetballer.
Michel speelde als doelman voor VSV. Hij speelde op 17 maart 1940 zijn enige interland voor het Nederlands voetbalelftal in de met 7-1 verloren wedstrijd tegen België. Ook maakte hij deel uit van de selectie voor het wereldkampioenschap voetbal in 1938.
# Gust Wallaert

Gustavus (Gustaaf of Gust) Wallaert (Gent, 18 september 1908 - aldaar, 16 oktober 2002) was een Belgisch syndicalist en politicus voor de BSP.

## Levensloop

Wallaert groeide op in een textielarbeidersgezin. Zijn vader werd tijdens de Eerste Wereldoorlog gedeporteerd door de Duitsers en overleed in 1917. Als oorlogswees volgde Gust Wallaert van 1923 tot 1926 een opleiding 'automecanicien' aan de Arbeidershogeschool te Charleroi.
Na zijn terugkeer naar Gent werd hij actief in de socialistische beweging, waarin hij verschillende bestuursfuncties bekleedde. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij actief in het socialistisch verzet. Na de bevrijding werd hij aangesteld als secretaris van de Gentse CMB en vervolgens als provinciaal secretaris van de Provinciale Metaalbewerkersbond (PMB) van beide Vlaanderen.
In 1961 werd hij aangesteld als secretaris-generaal van de Centrale der Metaalbewerkers van België (CMB), in opvolging van Raymond Latin. Zijn bestuur werd onder andere gekenmerkt door de aandacht voor vorming van de militanten. Zo werd het het CMB-vormingscentrum te Melreux uitgebouwd, werd er gestart met de uitgave van CMB-Inform en werd de brochurereeks 'Studies' gerealiseerd. Hierin werd, naast aan het globaal sociaal-economische kader, aandacht geschonken aan ideologische en ethische streefdoelen. Na zijn pensionering werd hij aan het hoofd van de CMB opgevolgd door Roger Vandeperre. Vervolgens was hij van 1974 tot 1977 bestuurder van de samenwerkende maatschappij Het Licht, uitgever van het socialistisch dagblad Vooruit.
Daarnaast was hij een dertigtal jaar actief in de Gentse gemeentepolitiek als gemeenteraadslid en van 1954 tot 1958 schepen van huisvesting. Vanuit deze hoedanigheid nam hij verschillende initiatieven tot sanering van ongezonde woongebieden.
* DE MULDER Brigitte, Fiche Gust Wallaert, ODIS
* WEBER Donald, DE GENDT Maarten & MOORKENS Peters, Fiche Centrale der Metaalbewerkers van België, ODIS
* MOORKENS Peter, Fiche Provinciale Metaalbewerkersbond van beide Vlaanderen, ODIS
* HEMMERIJCKX Rik, Gustavus WALLAERT, dit Gust ou Gustaaf, Le Maitron, 26 oktober 2020
* ↑ Register van de burgerlijke stand van Gent, geboorteakte 2555, 1908
# 1,7-octadieen

1,7-octadieen is een zeer licht ontvlambare organische verbinding met als brutoformule C$_8$H$_{14}$. De stof komt voor als een kleurloze tot soms lichtgele vloeistof, zoals alle zuivere koolwaterstoffen, die onoplosbaar is in water. Het wordt onder andere gebruikt in de organische synthese van citronellal.
1,7-octadieen reageert met oxiderende stoffen en is irriterend voor de ogen, de huid en de luchtwegen.
# Dag van de Nieuwe Muziek

Dag van de Nieuwe Muziek is een jaarlijks terugkerend muziekfestival in de Belgische stad Hasselt. Het evenement vindt plaats in het kader van het Basilica Festival van Vlaanderen.

## Situering

In 2007 startte men met dit evenement naar analogie met de reeds lang bestaande Dag van de Oude Muziek dat doorgaat in de Landcommanderij Alden Biesen. Men focust op nieuwe muziek of muziek geschreven na 1950 waarbij men een alternatief instrumentarium aanwendt zoals elektronische audioapparatuur.

## Editie 2008

Ging door op 25 mei 2008 in de voormalige gelatinefabriek aan de Hasseltse kanaalkom met concerten van Ictus en het Spectra Ensemble. Verder organiseerde men lezingen en workshops in samenwerking met het documentatiecentrum rond hedendaagse klassieke muziek Matrix. Het slotconcert ging door in de Sint-Quintinuskathedraal met drie ensembles: het Hermesensemble, het vocaalensemble Capella di Voce en het Belgian Brass, een collectief van West-Vlaamse koperblazers.

## Externe link

* Dag van de Nieuwe Muziek
# Glyptothorax armeniacus

Glyptothorax armeniacus is een straalvinnige vissensoort uit de familie van de zuigmeervallen (Sisoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1918 door Berg.
# Carebara deponens

Carebara deponens is een mierensoort uit de onderfamilie van de Myrmicinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1859 door Walker.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Varohios chelatus

Varohios chelatus is een vlokreeftensoort uit de familie van de Neomegamphopidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1904 door Walker.
# Nieuw-Guinese tijgerroerdomp

De Nieuw-Guinese tijgerroerdomp (Zonerodius heliosylus) is een vogel uit de familie Ardeidae (Reigers). De vogel werd in 1828 beschreven door de Franse natuuronderzoeker René-Primevère Lesson, die als scheepsarts meereisde op een onderzoeksreis rond de wereld.

## Kenmerken

De vogel is 65 tot 71 cm lang en iets kleiner dan de Euraziatische roerdomp. Deze vogel is een middelgrote reigerachtige, geheel donkerbruin en licht roodbruin gestreept, met een zwarte kruin, lange dolkachtige snavel, donkerbruine rug en vleugels, ook weer met lichtbruine streping. De onderbuik is vuilwit tot heel licht roodbruin.

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort is endemisch in Nieuw-Guinea en komt overal in geschikt habitat voor op het hoofdeiland, behalve in het centrale hoogland verder op de Aru-eilanden en het eiland Salawati, Het leefgebied bestaat uit kleine riviertjes, beken en poelen in natuurlijk bos tot op een hoogte van 1650 meter boven zeeniveau.

## Status

De grootte van de populatie werd in 2017 door BirdLife International geschat op 1,5 tot 7 duizend individuen en de populatie-aantallen nemen af door habitatverlies. Het leefgebied wordt plaatselijk aangetast door ontbossing waarbij natuurlijk bos wordt gekapt en geëxploiteerd. Om deze redenen staat Nieuw-Guinese tijgerroerdomp als gevoelig op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 3 (en) Nieuw-Guinese tijgerroerdomp op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Gruno (bedrijf)

Gruno was een Nederlandse fabrikant van fietsen. Daarnaast is het waarschijnlijk dat Gruno uit Groningen de eerste Nederlandse motorfietsfabrikant geweest. Wellicht kan men het ook een automobielfabrikant noemen.
Op 23 juli 1897 werd in Winschoten de Rijwielenfabriek Gruno opgericht als N.V.. Al na een jaar waren er veertig man aan het werk, en ondanks het moeilijke klimaat voor de rijwielbranche wisten directeuren Riedel en Bos het bedrijf uit te bouwen.
Op de RI (na de opkomst van de auto: RAI) van 1899 stond Gruno al met een gemotoriseerde driewieler en een rijwiel met hulpmotor. Of de motor een eigen product was is niet bekend. Het is waarschijnlijk dat dit eerste experiment slechts kort (1 of 2 jaar) duurde. Zie ook Amstel.
Aan het begin van de twintigste eeuw fabriceerde het bedrijf onder de naam "Rijwielen- en Motorenfabriek Gruno" zowel fietsen als motorfietsen, die onder meerdere merknamen, zoals Gruno, Dreadnought en Nederlandsche Leeuw aan de man werden gebracht. De laatste directeur van Gruno was L.J. Feunekes die in 1911 aantrad. In 1926 overleed Feunekes, en omdat er geen opvolger was werden eerder afgeketste fusieplannen met Adek alsnog uitgevoerd. De productie van Adek werd naar Winschoten overgebracht, en Adek-directeur Jan Dop kreeg de leiding over de bedrijven.
Akkermans · Altena · Anderheggen · Antilope · Arnhemsche Machinefabriek · Ataf-Porata · Autolette · Bambino · Belcar · Bermuda Buggy · BGF · Boro · Bij 't Vuur · Carver · Citeria · CoTuRa · DAF · Entrop · EWB · Eysink · Gatso · Gazelle · Gelria · Groninger Motorrijtuigen Fabriek · Gruno · H.A.M. · Havas · Hinde · Konings · Max · Neerlandia · Netam · Omnia · Rizovari · Ruiter · Ruska · Simplex · Spyker · Story · V.L.A.M.
# 1,5-naftaleendi-isocyanaat

1,5-naftaleendi-isocyanaat of NDI is een organische verbinding met twee isocyanaatgroepen, afgeleid van naftaleen. Het is een witte tot lichtgele, kristallijne vaste stof.

## Synthese

NDI kan bereid worden uit 1,5-naftaleendiamine en fosgeen. De aminegroepen reageren met fosgeen tot isocyanaatgroepen, met vrijzetting van waterstofchloride.

## Toepassingen

NDI is een grondstof voor polyurethanen. De productie van polyurethanen door de reactie van organische di-isocyanaten (waaronder NDI) met diolen werd ontdekt door Otto Bayer en is beschreven in een Duits octrooi uit 1937. NDI wordt gebruikt voor speciale polyurethanen, die goed bestand zijn tegen hydrolyse, warmte, olie en vet; toepassingen zijn vooral in automobielonderdelen en andere technische componenten. De enige Europese producent is Bayer AG.

## Toxicologie en veiligheid

Blootstelling aan stofdeeltjes van NDI kan irritatie veroorzaken van de ogen en de luchtwegen, en inademing van de stofdeeltjes kan leiden tot astma. Het IARC heeft de stof ingedeeld in groep 3 (niet onder te brengen voor wat betreft de carcinogeniciteit voor de mens).
De stof is gevoelig voor vocht; water reageert met isocyanaten tot onoplosbare ureumderivaten. Het moet koel en droog bewaard worden in hermetisch afgesloten containers.