# Tubbergen (gemeente)

Tubbergen is een gemeente in het noorden van Twente, in de Nederlandse provincie Overijssel. Op 1 januari 2024 telde de gemeente 21.393 inwoners (bron: CBS) en een oppervlakte van 147,40 km². De hoofdplaats van de gemeente is het gelijknamige dorp. De gemeente Tubbergen maakt deel uit van de Regio Twente. Tubbergen is de gemeente met het laagste percentage inwoners met een niet-westerse migratieachtergrond, op 1 januari 2020 had 1,4% van de inwoners een niet-westerse migratieachtergrond.
De gemeente werkt samen met de gemeente Dinkelland in de gemeenschappelijke regeling Noaberkracht Dinkelland Tubbergen.

## Geografie

De gemeente Tubbergen telt tien dorpskernen en daarnaast drie gehuchten zonder dorpskern (maar met eigen postcode) te weten Haarle, Hezingen en Mander. Het gemeentehuis staat in Tubbergen. De gemeente grenst aan de gemeentes Uelsen (Duitsland), Dinkelland, Twenterand, Almelo en Borne.
| Woonplaats (BAG) | Inwoners 2023 |
| Albergen | 3.595 |
| Fleringen | 890 |
| Geesteren | 4.310 |
| Haarle | 155 |
| Harbrinkhoek | 1.655 |
| Hezingen | 205 |
| Langeveen | 1.285 |
| Mander | 385 |
| Manderveen | 635 |
| Mariaparochie | 230 |
| Reutum | 1.275 |
| Tubbergen | 5.785 |
| Vasse | 1.000 |
Aangrenzende gemeenten :
| Wielen (D) | Getelo (D) | Halle (D) |
| Twenterand Twenterand | | |
| | | Dinkelland Dinkelland |
| Almelo Almelo | Borne Borne | |

## Religie

De gemeente Tubbergen gold binnen Twente en Nederland als zeer katholiek. Dit komt onder meer tot uiting in een vrij massale kerkgang (mishoren) en het hoogste percentage KVP- en later CDA-stemmers van geheel Nederland (60,99% bij Gemeenteraadsverkiezingen 2018). Dit uit zich met name in de oudere lagen van de bevolking.

## Geschiedenis

In de jaren zeventig kwam de gemeente in het nieuws vanwege een groot milieuschandaal. Nabij het kerkdorp Vasse was een zandafgraving jarenlang gebruikt als open dumpplaats voor chemisch afval. Deze dumpplaats stond bij de lokale bevolking bekend als 'De Teerkuil'. Die naam werd ingegeven door het feit dat de afgraving onder water stond, wat door het vele chemische afval erin (met name zuurteer) letterlijk pikzwart gekleurd was. Ook de grond rondom de afgraving was zeer ernstig vervuild; alle planten en bomen die er ooit gestaan hadden waren morsdood. Na het uitkomen van het schandaal werd de ergste vervuiling provisorisch opgeruimd. Dit 'opruimen' was feitelijk niets anders dan de zuurteer neutraliseren met kalk. In 2011 werd bekend dat de provincie Overijssel met een definitieve oplossing komt voor de 'teerput van Vasse'.
In 1971 kwam Tubbergen in het nieuws vanwege een boerenopstand over de stemming over de ruilverkaveling. Op 21 december vonden er rellen plaats met grootschalige vernielingen, waarbij onder andere het huis van burgemeester Schepers beschadigd werd door brand. De ME moest er aan te pas komen om de gemoederen te bedaren.
In augustus 2022 ontstond tumult in Tubbergen door een aangewezen hotel als asielzoekerscentrum in de gemeente. Gedurende de zomer verergerde de situatie in het asielzoekerscentrum in Ter Apel door de grote vraag naar slaapplekken wat leidde tot een zoektocht naar nieuwe locaties voor asielzoekerscentra. Hoewel gesprekken met de gemeente al waren begonnen, gaf wethouder Ursala Bekhuis te zijn overrompeld door de beslissing van het COA. In Tubbergen gingen inwoners de straat op om tegen de beslissing van het COA te protesteren. Twee weken na de beslissing ontstond er brand in het aangewezen hotel die volgens het vermoeden van de politie aangestoken zou zijn.

## Politiek

De gemeenteraad van Tubbergen bestaat uit 19 zetels. Hieronder de behaalde zetels per partij bij de gemeenteraadsverkiezingen sinds 1998:
Gemeenteraadszetels :
| Partij | 1998 | 2002 | 2006 | 2010 | 2014 | 2018 | 2022 |
| CDA | 12 | 14 | 12 | 8 | 10 | 12 | 6 |
| GemeenteBelangen/VVD | 3 | 4 | 4 | 8 | 6 | 4 | 5 |
| Keerpunt22 | - | - | - | - | - | - | 4 |
| Lokaal Sterk | - | - | - | - | - | - | 3 |
| PvdA | 2 | 1 | 3 | 3 | 1 | 2 | 1 |
| Dorpen Centraal | - | - | - | - | 2 | 1 | - |
| Totaal | 17 | 19 | 19 | 19 | 19 | 19 | 19 |
College van burgemeester en wethouders: 2022-2026
* Burgemeester: Anko Postma - partijloos
    Portefeuille: Bestuurlijke vernieuwing (raad) en samenlevingsgerichte bestuursstijl, inclusief Mijn Dorp 2030. Bestuurszaken en internationale betrekkingen. Openbare orde, veiligheid en integrale handhaving. Dienstverlening en bedrijfsvoering Noaberkracht. Communicatie.
* Wethouder: Hilde Berning-Everlo - CDA
    Portefeuille: Zorg en welzijn: Zorg dichtbij en Iedereen doet mee. Sport, bewegen en ontmoeten. Kunst en Cultuur. Centrumplan kern Tubbergen, coördinerend.
* Wethouder: Ursula Bekhuis - GB/VVD
    Portefeuille: Landelijk gebied. Ruimtelijke ordening. Centrumplan kern Tubbergen, inhoudelijk. Financiën, economie en ondernemen. Vluchtelingen, asielzoekers en statushouders.
* Wethouder: Martin Oude Avenhuis - Keerpunt22
    Portefeuille: Duurzaamheid. Bereikbaarheid en openbare ruimte. Onderwijshuisvesting. 3 O's en arbeidsmarkt.

## Cultuur

* Aan de rand van Tubbergen boven op de Tubbergse Es bevindt zich het standbeeld van Herman Schaepman. Het is een werk van de beeldhouwer August Falise en is onthuld op op 11 augustus 1927.
* Aan de rand van de gemeente voorbij Vasse ligt het natuurreservaat Springendal.
* Ten zuiden van Tubbergen bevindt zich de Kroezeboom op de Fleringer Es.

### Monumenten

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:
* Lijst van rijksmonumenten in Tubbergen (gemeente)
* Lijst van oorlogsmonumenten in Tubbergen

### Kunst in de openbare ruimte

In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:
* Lijst van beelden in Tubbergen

## Fotogalerij

* Standbeeld van Herman Schaepman op de Tubberger Es
* Het oude raadhuis, thans in gebruik als restaurant
* ↑ https://almanak.overheid.nl/23556050/Gemeenschappelijke_regeling_Noaberkracht_Dinkelland_Tubbergen
* ↑ https://www.dinkelland.nl/noaberkracht-dinkelland-tubbergen
* ↑ Tabel: Bevolking; maandcijfers per gemeente en overige regionale indelingen, 1 januari 2023, Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen
* ↑ Volkstelling 1971
* ↑ Tubbergen.Nieuws.nl - CDA weer het grootst in Tubbergen
* ↑ Oplossing in zicht voor de 'teerput van Vasse'
* ↑ "Veldslag in Tubbergen", uitzending Andere Tijden, 8 mei 2014
* ↑ Tubbergen deed verrast over azc, maar wist al dat dwang een optie was. nos.nl (9 februari 2023). Geraadpleegd op 9 februari 2023.
* ↑ Keukenkamp, Stefan, Hotel in Twentse Albergen moest snel een azc worden, maar staat nog altijd leeg. Trouw (20 januari 2023). Geraadpleegd op 9 februari 2023.
Hoofdplaats: Tubbergen  Dorpen: Albergen · Fleringen · Geesteren · Harbrinkhoek · Langeveen · Manderveen · Mariaparochie (deels) · Reutum · Vasse Buurtschappen: Hezingen · Haarle · Klossehoek · Mander · West-Geesteren
Overijssel · Steden en dorpen in Overijssel Nederland · Provincies · Gemeenten
Almelo · Borne · Dalfsen · Deventer · Dinkelland · Enschede · Haaksbergen · Hardenberg · Hellendoorn · Hengelo · Hof van Twente · Kampen · Losser · Oldenzaal · Olst-Wijhe · Ommen · Raalte · Rijssen-Holten · Staphorst · Steenwijkerland · Tubbergen · Twenterand · Wierden · Zwartewaterland · Zwolle Steden en dorpen · Voormalige gemeenten · Nederland: Provincies · Gemeenten