OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Spoorlijn Oberhausen - Wesel

De Spoorlijn Oberhausen - Wesel ook wel Walsumbahn genoemd is een Duitse spoorlijn tussen Oberhausen en Wesel en als spoorlijn 2271 onder beheer van DB Netze.

## Geschiedenis

Met de bouw van de spoorlijn werd begonnen in 1908 en tussen 1912 en 1913 werd hij in gebruik genomen. Het gedeelte tussen Spellen en Wesel moest opgeheven worden in 1945 nadat door de terugtrekkende Wehrmacht de brug over de Lippe was opgeblazen. Personenverkeer heeft daarna plaatsgevonden tussen Oberhausen en Spellen tot 1963. Momenteel is de lijn is alleen in gebruik voor het vervoer van goederen.

### Toekomst

Sinds 2004 zijn er plannen om de lijn van Oberhausen tot Walsum opnieuw in gebruik te nemen voor personenvervoer.

## Aansluitingen

In de volgende plaatsen is of was er een aansluiting op de volgende spoorlijnen:

### Oberhausen Hbf

    DB 2183, spoorlijn tussen Mülheim-Styrum en Oberhausen
    DB 2262, spoorlijn tussen Oberhausen en Bottrop Nord
    DB 2270, spoorlijn tussen Oberhausen en Emmerich
    DB 2274, spoorlijn tussen Oberhausen en Duisburg-Ruhrort
    DB 2275, spoorlijn tussen aansluiting Kolkmannshof en Oberhausen
    DB 2277, spoorlijn tussen Oberhausen en Essen-Altenessen
    DB 2278, spoorlijn tussen Oberhausen Obo en aansluiting Mathilde
    DB 2282, spoorlijn tussen Oberhausen Obo en Oberhausen Obn
    DB 2283, spoorlijn tussen Oberhausen Hauptbahnhof en Oberhausen West Oro
    DB 2650, spoorlijn tussen Keulen en Hamm

### Oberhausen Hbf Obn

    DB 2270, spoorlijn tussen Oberhausen en Emmerich
    DB 2272, spoorlijn tussen Oberhausen Hbf Obn en de aansluiting Grafenbusch
    DB 2281, spoorlijn tussen Oberhausen West en Oberhausen Hbf Obo
    DB 2282, spoorlijn tussen Oberhausen Hbf Obo en Oberhausen Hbf Obn
    DB 2321, spoorlijn tussen Duisburg-Wedau en Oberhausen Hbf Obn

### Duisburg-Hamborn

    DB 2306, spoorlijn tussen Duisburg-Neumühl en Duisburg-Hamborn
    lijn tussen Hamborn Rbf en Zeche Lohbruch

### Walsum

    DB 71, spoorlijn tussen Sterkrade en Walsum

### Wesel

    DB 14, spoorlijn tussen Wesel en Wesel Hafen
    DB 2002, spoorlijn tussen Haltern en Büderich
    DB 2263, spoorlijn tussen Wesel en Bocholt
    DB 2270, spoorlijn tussen Oberhausen en Emmerich

## Literatuur

* Eisenbahnatlas Deutschland. Schweers + Wall, Aachen 2014, ISBN 978-3-89494-145-1.
* http://nrwbahnarchiv.bplaced.net/strecken/2271.htm
* http://www.sporenplan.nl/figuren/tekeningen/db_normaal/db_nrw/oberhausen.pdf
* http://www.sporenplan.nl/figuren/tekeningen/db_normaal/db_nrw/emmerich-oberhausen.pdf
* http://www.probahn-ruhr.de/projekte/du_walsumbahn.htm
# Damb Sadaat

* Geschiedenis van Zuid-Azië
* ..Naar chronologie
* Steentijd in Zuid-Azië
* Mehrgarh
* Indusbeschaving
* Jhukarcultuur · cemetery H-cultuur
* Vedische tijd
* Ochre coloured pottery
* Painted grey ware
* Northern black polished ware
* Mahajanapada's
* Magadharijk
* Mauryarijk
* Satavahanarijk
* Kushanrijk
* Guptarijk
* Palarijk
* Cholarijk
* Sultanaat Delhi
* Sultanaten van de Dekan
* Hoysalarijk
* Kakatiyarijk
* Vijayanagararijk
* Mogolrijk
* Maratharijk
* Sikhrijk
* Brits-Indië
* Opdeling van India
* ..Naar onderwerp
* Hindoegeschriften
* Boeddhistische geschriften
* Jaïnische geschriften
* Sangam-literatuur
* Tamil-literatuur
* Indische filosofie
* Hindoeïstische filosofie (Varṇāśramadharma)
* Boeddhistische filosofie
* Betrekkingen van het Indisch Subcontinent met de Grieks-Romeinse wereld
* ..Naar land
* Bangladesh · Bhutan · India · Maldiven · Nepal · Pakistan · Sri Lanka
* Portaal   Geschiedenis
Damb Sadaat (DS) is een nederzetting in Beloetsjistan, vooral bekend als archeologische vindplaats en de typesite voor de Damb Sadaatfase. Deze fase volgde op de Kili Ghul Mohammad-fase (KGM) en duurde van 3000 tot 2600 v.Chr., waarbij de nederzettingen klein bleven, maar wel in aantal groeiden. Het was met Amri, Nal, de Kot Dijicultuur en de Sothi-Siswalcultuur onderdeel van vroeg-Harappa.
De eerste bewoningsperiode viel samen met de laatste van Kili Ghul Mohammad en in beiden is Kechi Begaardewerk gevonden. Tijdens DS II ontstonden woningen met meerdere kamers, gemaakt van leemsteen met funderingen van kalksteen. Ook is er Quetta-aardewerk en Faiz Mohammed grijs aardewerk gevonden. Tijdens DS III maakte dit plaats voor Sadaataardewerk.

## Literatuur

* Singh, U. (2008): A History of Ancient and Early Medieval India. From the Stone Age to the 12th Century, Pearson Education India
# 1440-1449

De jaren 1440-1449 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 15e eeuw.

## Belangrijke gebeurtenissen
### Honderdjarige Oorlog

* 1440 - In Frankrijk breekt de Praguerie uit. Lodewijk XI komt in opstand tegen zijn vader koning Karel VII van Frankrijk.
* 1444 : Verdrag van Tours. Een poging om de Honderdjarige Oorlog te beëindigen.
* 1445 : Koning Hendrik VI van Engeland huwt met Margaretha van Anjou, een nicht van Karel VII.
* 1448 : Het graafschap Maine wordt teruggegeven aan de Fransen.
* 1449 : Begin van de herovering van het Hertogdom Normandië door de Fransen. Op 10 november doet Karel VII zijn blijde intrede in Rouen.

### Lage landen

* 1441 : De Vrede van Kopenhagen maakt een einde aan de Hollands-Wendische Oorlog.
* 1445 : Filips de Goede geeft als graaf van Holland in 1445 toestemming voor de vorming van een Veertigraad in Delft.
* 1449 : Begin van de Gentse Opstand (1449-1453).

### Oost-Europa

* 1440 : Wladislaus, koning van Polen, krijgt de vrijgekomen kroon van Hongarije aangeboden door Paus Eugenius IV op voorwaarde, dat hij een kruistocht voert tegen de Turken.
* 1444 : Slag bij Varna. Wladislaus sneuvelt, de vierjarige Ladislaus Posthumus van het Koninkrijk Bohemen wordt naar voren geschoven als opvolger.
* 1445 : Slag van Mokra. Generaal Skanderbeg verslaat de Ottomanen.
* 1446 : Johannes Hunyadi wordt regent van Hongarije.
* 1447 : Casimir IV wordt koning van Polen.
* 1448 : Slag bij Kosovo. Sultan Murat II haalt een klinkende overwinning op de kruisvaarders. Johannes Hunyadi wordt gevangengenomen door Đurađ Branković.
* 1449 : Constantijn XI Palaiologos Dragases wordt keizer van het Byzantijnse Rijk.

### Italië

* 1442 : Alfons V van Aragón verenigt het Koninkrijk Sicilië en het Koninkrijk Napels.
* 1448 : Alfons koopt het laatste bolwerk van de Republiek Genua op Sardinië, Castelsardo.

### Afrika

* 1445 - Ontdekking van Senegal door Dinis Dias.

### Amerika

* Moctezuma I wordt hueyi tlahtoani, de leider van de Azteken.

### Azië

* Onder leiding van de Koreaanse koning Sejong de Grote komt het Hangul-schrift in 1443 of januari 1444 tot stand. Het wordt in 1446 voor het eerst gepubliceerd in de Hunmin Jeongeum. In tegenstelling tot het Chinese schrift, is Hangul fonetisch. Het bestaat uit 10 klinkers en 14 medeklinkers die als lettergrepen in een soort vierkantje worden gegroepeerd.

## Kunst en cultuur

* Van 1443 tot 1453 is de Florentijnse beeldhouwer Donatello in Padua waar hij het ruiterstandbeeld van Gattamelata maakt, het eerste belangrijke bronzen ruiterstandbeeld sinds de Oudheid, gebaseerd op het ruiterstandbeeld van Marcus Aurelius uit 176
<< · 1440 · 1441 · 1442 · 1443 · 1444 · 1445 · 1446 · 1447 · 1448 · 1449 · >>
<< · 1400-1409 · 1410-1419 · 1420-1429 · 1430-1439 · 1440-1449 · 1450-1459 · 1460-1469 · 1470-1479 · 1480-1489 · 1490-1499 · >>
# Nobutaka Taguchi

Nobutaka Taguchi (Japans: 田口信教 Taguchi Nobutaka) (Saijo, 18 juni 1951) is een voormalig topzwemmer uit Japan, die in 1972 de gouden medaille won op de 100 meter schoolslag bij de Olympische Spelen van München. Daarnaast verzekerde hij zich in de hoofdstad van Beieren van de bronzen medaille op de dubbele afstand, de 200 meter schoolslag.
Taguchi's eindzege betekende Japans eerste gouden zwemmedaille sinds 1956. Zijn overwinning in München kwam als een verrassing, want de schoolslag werd begin jaren zeventig van de 20e eeuw gedomineerd door John Hencken (Verenigde Staten) en David Wilkie (Schotland). Taguchi vestigde tijdens zijn carrière twee wereldrecords op de 100 meter schoolslag, en werd in 1987 opgenomen in de International Swimming Hall of Fame. Zijn erfopvolger diende zich eind jaren negentig aan in de persoon van Kosuke Kitajima.

## Externe link

* Nobutaka Taguchi op de ISHOF-website
1968: Don McKenzie · 1972: Nobutaka Taguchi · 1976: John Hencken · 1980: Duncan Goodhew · 1984: Steve Lundquist · 1988: Adrian Moorhouse · 1992: Nelson Diebel · 1996: Frédérik Deburghgraeve · 2000: Domenico Fioravanti · 2004: Kosuke Kitajima · 2008: Kosuke Kitajima · 2012: Cameron van der Burgh · 2016: Adam Peaty · 2020: Adam Peaty · 2024: Nicolò Martinenghi
* CiNii: DA04350387
* International Standard Name Identifier: 0000 0003 7719 5259
* Bibliotheek van het Japanse parlement: 00141444
* Virtual International Authority File: 254379132
* WorldCat (via VIAF): 254379132
# Tuckerman

Tuckerman is een plaats (city) in de Amerikaanse staat Arkansas, en valt bestuurlijk gezien onder Jackson County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 1757. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 1696, een daling van 61 (-3,5%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 5,5 km², geheel bestaande uit land. Tuckerman ligt op ongeveer 74 m boven zeeniveau.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 16 km rond Tuckerman.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Tuckerman op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
* ↑ U.S. Board on Geographic Names. Topical Gazetteers Populated Places. Hoogtecijfers van National Elevation Dataset
# Hackenheim

Hackenheim is een plaats in de Duitse deelstaat Rijnland-Palts, en maakt deel uit van de Landkreis Bad Kreuznach. Hackenheim telt 2.062 inwoners.

## Bestuur

De plaats is een Ortsgemeinde en maakt deel uit van de Bad Kreuznach.
* 1 2 (de) Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerungsstand 2020, Kreise, Gemeinden, Verbandsgemeinden
# Peter Josef de Francken-Sierstorpff

Peter Josef (ook Pierre-Joseph) de Francken-Sierstorpff (soms ook 'Sierstorff') (1667 - Antwerpen, 19 oktober 1727) was van 1711 tot 1727 de elfde bisschop van Antwerpen. Zijn vader Andreas de Francken Sierstorpff was raadslid bij de aartsbisschop van Keulen. Peter Josef werd kanunnik in de Keulse kathedraal en voorzitter van het Sint-Laurentiuscollege van de Keulse universiteit. Voor het kapittel van de kathedraal voerde hij verschillende binnen- en buitenlandse diplomatieke missies uit.
In 1710 werd hij door de Spaanse koning tot bisschop van Antwerpen benoemd. Paus Clemens XI bevestigde zijn aanstelling. Op 25 oktober 1711 werd hij in Keulen tot bisschop gewijd. In december 1711 nam hij plechtig bezit van zijn bisschopszetel.

## Literatuur

* 'Franken de Sierstorff (Pierre Joseph)' in De Jonghe D'Ardoye, Armorial belge du Bibliophile (1930), vol. 1, blz. 225-226
* Gemeinsame Normdatei: 172890608
* Virtual International Authority File: 192026093
* WorldCat (via VIAF): 192026093
# Laomedia

Laomedia is een geslacht van kreeftachtigen uit de klasse van de Malacostraca (hogere kreeftachtigen).

## Soorten

* Laomedia astacina De Haan, 1841
* Laomedia barronensis Ngoc-Ho & Yaldwyn, 1997
* Laomedia healyi Yaldwyn & Wear, 1970
* Laomedia paucispinosa Ngoc-Ho, 1997
# Spoorlijn Ochtrup - Rheine

De spoorlijn Ochtrup - Rheine was een Duitse spoorlijn en als spoorlijn 2020 onder beheer van DB Netze de steden Rheine en Ochtrup met elkaar verbond.

## Geschiedenis

De lijn is op 15 oktober 1905 geopend. In Ochtrup sloot de lijn aan op de Spoorlijn Münster - Glanerbeek, waardoor Rheine een directe verbinding kreeg met Gronau en Enschede. In 1961 werden de personentreinen tussen Rheine en Gronau op zondag uit de dienstregeling gehaald. En op 28 september 1969 werd het personenverkeer geheel stilgelegd. Het goederenverkeer tussen Ochtrup en Wettringen is in 1984 beëindigd. Op het baanvak Wettringen-Rheine heeft tot eind december 1988 nog goederenvervoer plaats gehad. Op het voormalige tracé bevindt zich thans een fietspad.

## Aansluitingen

In de volgende plaatsen is of was er een aansluiting op de volgende spoorlijnen:

### Ochtrup

    DB 2014, spoorlijn tussen Münster en Glanerbeek

### Rheine

    DB 44, spoorlijn tussen Rheine en de Emshafen
    DB 2021, spoorlijn tussen Rheine Rs en Rheine
    DB 2273, spoorlijn tussen Bottrop Nord en Quakenbrück
    DB 2931, spoorlijn tussen Hamm en Emden
    DB 2992, spoorlijn tussen Löhne en Rheine

## Literatuur

* Eisenbahnatlas Deutschland. Schweers + Wall, Aachen 2014, ISBN 978-3-89494-145-1.
* http://nrwbahnarchiv.bplaced.net/strecken/2020.htm
# Dambach

Dambach kan verwijzen naar:
Duitsland:
* Dambach (Ehingen), een plaats in de deelstaat Beieren
* Dambach (bij Birkenfeld), een plaats in de deelstaat Rijnland-Palts
Frankrijk:
* Dambach (Bas-Rhin), een gemeente in het departement Bas-Rhin
* Dambach-la-Ville, een gemeente in het departement Bas-Rhin
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Dambach en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Noord-Aziatische boeboekuil

De Noord-Aziatische boeboekuil (Ninox japonica) is een vogel uit de familie Strigidae (Echte uilen).

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort komt voor van oostelijk Rusland (kraj Primorje) tot Korea, Japan en Taiwan en telt drie ondersoorten:
* N. j. florensis: zuidoostelijk Siberië, noordoostelijk en oostelijk China en noordelijk Korea.
* N. j. japonica: zuidelijk Korea en Japan.
* N. j. totogo: Riukiu-eilanden (Japan) en Taiwan.

## Externe link

* Avibase
* ↑ (en) Noord-Aziatische boeboekuil op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2023. IOC World Bird List (v13.1). DOI:10.14344/IOC.ML.13.1
# Tuckia zuluana

Tuckia zuluana is een vlinder uit de familie bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam voor deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2001 door Razowski.
De soort komt voor in tropisch Afrika.
# HPC

HPC kan verwijzen naar:
* Haags Popcentrum
* HPC Heemstede, een zwemvereniging
* Hmar People's Convention
* High-performance computing, een andere naam voor supercomputers
* Handheld PC (H/PC), een elektronisch handapparaat
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van HPC en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Perigona schoutedeni

Perigona schoutedeni is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1954 door Leleup.
# Laomedia astacina

Laomedia astacina is een tienpotigensoort uit de familie van de Laomediidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1841 door De Haan.
# Spoorlijn Oborniki-Wronki

De spoorlijn Oborniki-wronki verbond de twee plaatsen onder het Poolse lijnnummer 381. Het reizigersvervoer eindigde in 1991, in 1994 het goederenvervoer. Vanaf 2005 werd de spoorlijn opgebroken.
# Dance with the devil

Dance with the devil is de enige single van Cozy Powell die in Nederland een hit werd. Powell was toen net uit Bedlam gestapt en op weg naar Cozy Powell’s Hammer en Rainbow, toen hij via Jeff Beck in de stal van muziekproducent Mickie Most terechtkwam. Powell speelde drums in talloze opnamen voor die producer van onder meer Suzi Quatro en Hot Chocolate, maar ook ingetogener werk, zoals dat van Murray Head en Peter Sarstedt.
Dance with the devil is eigenlijk één lange drumsolo aangevuld met wat drumwerk van andere musici onder wie de eerder genoemde Suzi Quatro. Destijds waren drumsolo’s mateloos populair bij fans van progressieve rock en hardrock. De melodie werd gehaald uit Jimi Hendrix’ Third stone from the sun. Hayes was de baas van RAK Records. Op zich werd de drumsolo weer gebruikt als fundament voor Boney M.s Rasputin.

## Hitnotering

In Nederland en het Verenigd Koninkrijk was het plaatje populair, België echter liet het links liggen.

### Nederlandse Top 40

Hitnotering: week 9 t/m 17 in 1974 :
| Week: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | |
| Positie: | 24 | 10 | 7 | 5 | 8 | 15 | 23 | 32 | 34 | uit |

### Nederlandse Daverende 30

Hitnotering: 23-2-1974 t/m 19-4-1974 :
| Week: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | |
| Positie: | 30 | 17 | 7 | 5 | 4 | 3 | 14 | 27 | uit |

### Britse single top 50

Hitnotering: 8-12-1973 t/m 23-3-1974 :
| Week: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | |
| Positie: | 46 | 38 | 17 | 17 | 14 | 6 | 4 | 4 | 5 | 3 | 6 | 17 | 23 | 30 | 42 | uit |
Gunther D versie :
* Dutchcharts, Top40, BRT Top 30 (geen notering), Chartstats
* Engelstalige wikipedia
* YouTube
# 144.000 (getal)

144.000 is een natuurlijk getal. Het heeft bijzondere betekenis in verschillende religieuze bewegingen. In de Mayakalender is een baktun een periode van 144.000 dagen.
De ontbinding in factoren is: $144.000=2^{7}\times 3^{2}\times 5^{3}$.

## Christendom

In het christendom heeft 144.000 bijzondere betekenis omdat het wordt gebruikt in de Openbaring van Johannes in het Nieuwe Testament (citaten uit de Nieuwe Bijbelvertaling):
* Openbaring 7:4-8: "Toen hoorde ik het aantal van hen die het zegel droegen: honderdvierenveertigduizend in totaal, afkomstig uit elke stam van Israël."
* Openbaring 14:1, 3-5: "Toen zag ik dit: het lam stond op de Zion, en bij het lam waren honderdvierenveertigduizend mensen die zijn naam en die van zijn Vader op hun voorhoofd hadden. ... Er werd voor de troon en voor de vier wezens en de oudsten iets gezongen dat leek op een nieuw lied. Niemand kon het lied begrijpen, behalve de honderdvierenveertigduizend mensen die van de aarde zijn vrijgekocht. Dat zijn degenen die zich niet met vrouwen hebben afgegeven maar maagdelijk zijn gebleven. Zij volgen het lam waarheen het maar gaat. Ze zijn uit de mensheid vrijgekocht om als de eerste opbrengst te worden aangeboden aan God en aan het lam. Geen leugen komt over hun lippen, er valt niets op hen aan te merken."
Het getal 144.000 (en de 12.000 uit iedere stam van Israël) worden verschillend geïnterpreteerd in het traditionele christendom. Sommigen nemen het getal in Openbaring symbolisch en geloven dat het Gods volk aanduidt doorheen de geschiedenis van de hemelse kerk. Daarbij wordt soms aangenomen dat 12 een aanduiding is voor volmaaktheid en het getal wordt gekwadrateerd en met 1.000 vermenigvuldigd voor extra nadruk. Anderen geloven dat het getal 144.000 letterlijk moet worden genomen en het aantal aanduidt van de afstammelingen van Jakob (in de Bijbel ook wel Israël genoemd) of anderen aan wie God een uitverkoren bestemming heeft gegeven om een rol te spelen bij het einde van de wereld of de eindtijd. In het Preterisme gelooft men dat het Joodse christenen zijn die de vernietiging van Jeruzalem in 70 overleefden. Dispensationalist Tim LaHaye gelooft dat de 144.000 in Openbaring 7 naar Joden verwijst en die in Openbaring 14 naar christenen.

### Jehova's getuigen

Jehova's getuigen geloven dat precies 144.000 getrouwe mannen en vrouwen van Pinksteren 33 tot de huidige dag een hemelse opstanding krijgen als geestelijke wezens om de eeuwigheid met God en Jezus door te brengen.
* ↑ Tim LaHaye (1975): Revelation: Illustrated and Made Plain, Zondervan
* ↑ Wie gaan er naar de hemel? jw.org, geraadpleegd op 14 januari 2017. Gearchiveerd op 25 juli 2017.
# Tumorsuppressorgen

Een tumorsuppressorgen is een gen dat onbeperkte deling van de cel voorkomt en daarmee het ontstaan van een tumor verhindert. Het eiwit dat door dit gen gecodeerd wordt, heeft namelijk een negatieve invloed op de celdeling.
Tegenover een tumorsuppressorgen staat het (proto-)oncogen dat bij verhoogde activiteit de maligniteit van kanker vergroot.
Een tumorsuppressorgen speelt vaak een rol bij de regulatie van de mitotische celdeling en het voorkomen van mutaties. Ook zijn er tumorsuppressorgenen die gecontroleerde celdood (apoptose) in gang zetten na interne of externe signalen. Een voorbeeld van zo'n intern signaal is DNA-schade. Externe signalen die celdood in gang zetten kunnen bijvoorbeeld afkomstig zijn van cellen van het immuunsysteem. Daartoe kan zo'n immuuncel besluiten nadat eiwitten op het celmembraan als lichaamsvreemd worden herkend.

## p53

Een belangrijk eukaryoot tumorsuppressoreiwit is p53. Dit eiwit staat centraal in een signaalcascade die celgroei en apoptose reguleert. Het is dus van belang in de celcyclus. Bij celschade heeft het 2 mogelijkheden: het stopzetten van de celgroei in de G1-fase (waarbij het DNA hersteld kan worden) of apoptose (als de schade te erg is).
Wanneer het DNA kleine schade heeft opgelopen zal het p53-eiwit actief worden en de celdeling tegenhouden doordat het zorgt voor de transcriptie en translatie van het p21-gen. Dit gen is verantwoordelijk voor de aanmaak van het eiwit p21. Het p21-eiwit is een zogenaamd CdK-inhibitoreiwit. Het eiwit bindt zich met CdK/cyclinecomplexen, waardoor deze inactief worden en de celdeling stopt.
Indien de schade te groot is en niet hersteld kan worden, zal ditzelfde eiwit apoptotische signalen doorsturen. In vele gevallen van kanker is dit gen onderdrukt en wordt het eiwit niet meer aangemaakt. P53 werkt als een dimeer en regelt onder meer de expressie van cyclusremmende eiwitten. Wanneer een mutatie in p53 optreedt kan het dimeer inactief worden, waardoor er ongecontroleerde celdeling zal optreden.
# Hamatothrix silvai

Hamatothrix silvai is een vliesvleugelig insect uit de familie bijen en hommels (Apidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1989 door Urban.
# Peter De Groote

Peter De Groote (ca. 1986) is een Belgisch journalist en redacteur.

## Levensloop

Peter De Groote studeerde Germaanse filologie aan de Universiteit Gent en journalistiek aan de Erasmushogeschool Brussel. Hij ging in 2007 aan de slag als journalist voor De Tijd. Hij werd in 2017 adjunct-hoofdredacteur. Op 1 juni 2020 volgde hij Stephanie De Smedt op als hoofdredacteur van De Tijd.
* ↑ De Tijd krijgt nieuwe hoofdredactie, De Tijd, 26 mei 2020.
* ↑ Peter De Groote wordt hoofdredacteur van De Tijd, Trends, 26 mei 2020.
# Laricobius erichsoni

Laricobius erichsoni is een keversoort uit de familie tandhalskevers (Derodontidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1846 door Rosenhauer.
# Staatliche Akademie der Bildenden Künste

Staatliche Akademie der Bildenden Künste kan verwijzen naar:
* Staatliche Akademie der Bildenden Künste Karlsruhe
* Staatliche Akademie der Bildenden Künste Stuttgart
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Staatliche Akademie der Bildenden Künste en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.