OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# De dag (Hildo Krop)

De dag is een artistiek kunstwerk in Amsterdam-West.
Het beeld stamt uit de jaren 1933 tot 1937 uit het oeuvre van Hildo Krop. Hij maakte De dag voor de oogheelkundige kliniek van het Wilhelmina Gasthuis. Dat gebouw staat aan de zuidkant van het WG-Plein. Krop beeldde een in een veld geknielde vrouw af met een vogel in haar hand. Naast haar schijnt de zon volop.
Het totaal staat als een soort hoeksteen op een muurtje aan de oostzijde van het gebouw, aan de westzijde staat De nacht.
# Phanocloidea squeleton

Phanocloidea squeleton is een insect uit de orde Phasmatodea en de familie Diapheromeridae. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1792 door Olivier.
# Phanoderma annulocaudatum

Phanoderma annulocaudatum is een rondwormensoort uit de familie van de Phanodermatidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1939 door Allgén.
# De Goede Dood

De Goede Dood is een dramafilm uit 2012 van Wannie de Wijn op basis van de theatershow De Goede Dood die in 2008 de Toneel Publieksprijs won.

## Verhaal

Bernhard heeft terminale longkanker en heeft zijn huisarts (tevens huisvriend) Robert bereid gevonden euthanasie uit te voeren, hoewel deze er eigenlijk mee wilde stoppen wegens twijfels. Zijn twee broers (Michael, zakenman die uit China is overgekomen en Ruben, die autistisch is en waarvan het de vraag is of het bijwonen van de euthanasie niet te heftig voor hem is) en zijn dochter Sam komen hiervoor hem en zijn vrouw Hannah vanaf de dag tevoren opzoeken om afscheid te nemen en het mee te maken. Er worden twijfels uitgesproken of Bernhard het echt wil of dat hij ertoe is aangezet, en of de erfenis daarbij een rol zou kunnen hebben gespeeld. Ook wordt voorgesteld de euthanasie uit te stellen, al is het maar tot later op de dag, maar dat wordt door Robert, mede namens Bernhard afgewezen, het blijft 9 uur de volgende dag zoals afgesproken. Na wat geruzie vindt er toch een waardige euthanasie plaats met twee injecties, een voor verdoving en één om het sterven te bewerkstelligen.

## Acteurs

* Huub Stapel
* Wilbert Gieske
* Peter Tuinman
* Hans Thissen
* Will van Kralingen
* Saskia Bonarius

## Trivia

De Goede Dood was een theatervoorstelling die later als film werd uitgebracht. Hoewel het stuk door diverse amateurtoneelverenigingen op de planken werd gebracht, maakte de uitvoering van Veeking Theaterproducties in 2017 onder regie van toneelschrijver en regisseur Jerry Veenendaal zoveel indruk, dat een aantal maanden later een succesvolle reprise volgde.
# Petrobiona

Petrobiona is een geslacht van sponsdieren uit de klasse van de Calcarea (kalksponzen).

## Soort

* Petrobiona massiliana Vacelet & Lévi, 1958
# De eindafrekening 2013

De eindafrekening 2013 is de lijst van nummers die het tijdens het jaar 2013 het best hebben gedaan in de Afrekening, de wekelijkse lijst van Studio Brussel. De eindafrekening 2013 werd op 14 december 2013 gepresenteerd door Roos Van Acker en Nelles De Caluwé op Studio Brussel.
| Positie | Artiest | Titel |
| 1 | Bastille | Pompeii |
| 2 | Editors | A Ton of Love |
| 3 | The Van Jets | Broken Bones |
| 4 | Tom Odell | Another Love |
| 5 | Kings of Leon | Supersoaker |
| 6 | Compact Disk Dummies | The Reeling |
| 7 | Placebo | Too Many Friends |
| 8 | Ben Howard | Keep Your Head Up |
| 9 | Absynthe Minded | End of the Line |
| 10 | Soldier's Heart | African Fire |
| 11 | Balthazar | Do Not Claim Them Anymore |
| 12 | Daft Punk | Get Lucky |
| 13 | Arctic Monkeys | Why'd You Only Call Me When You're High |
| 14 | Muse | Panic Station |
| 15 | Bastille | Laura Palmer |
| 16 | Arctic Monkeys | Do I Wanna Know? |
| 17 | Queens of the Stone Age | I Sat by the Ocean |
| 18 | DAAN | Everglades |
| 19 | Stromae | Formidable |
| 20 | Pearl Jam | Sirens |
| 21 | DAAN | La Crise |
| 22 | Balthazar | Sinking Ship |
| 23 | The National | Don't Swallow The Cap |
| 24 | Green Day | Stray Heart |
| 25 | Editors | Formaldehyde |
| 26 | Queens of the Stone Age | My God is the Sun |
| 27 | SX | Graffiti |
| 28 | Rammstein | Mein Herz Brennt |
| 29 | Foals | My Number |
| 30 | Vampire Weekend | Unbelievers |
| 31 | Muse | Follow Me |
| 32 | Jake Bugg | Seen It All |
| 33 | Babyshambles | Nothing Comes To Nothing |
| 34 | Compact Disk Dummies | What You Want |
| 35 | Mumford & Sons | Lover of the Light |
| 36 | Franz Ferdinand | Love Illumination |
| 37 | Trixie Whitley | Need Your Love |
| 38 | Eels | New Alphabet |
| 39 | The Vaccines | I Always Knew |
| 40 | Hooverphonic | Amalfi |
1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014
# Pero lasiocampodes

Pero lasiocampodes is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Dognin.
# Pero latifascia

Pero latifascia is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1987 door Poole.
# Pharai

Pharai (Oudgrieks: Φαραί, Pharaí) was de naam van verscheidene poleis in het Oude Griekenland.
* Pharai was een van de twaalf poleis van Achaea, gelegen aan de Pirusrivier en ongeveer 14,5 km van Olenos verwijderd. Het bezat ook een orakel van Hermes en was ook lid van de Achaeïsche Bond.
* Pharai was een stad in Boeotië, in het grondgebied van Tanagra, nabij Hyria.
* Pharai op Kreta was een kolonie van Pherae in Messenië.

## Referentie

* W. Hazlit, art. Pharæ (Pheræ), in W. Hazlit, The Classical Gazetteer, Londen, 1851, p. 270.
# Concert nr. 3 (Hovhaness)

Alan Hovhaness componeerde zijn Concert nr. 3 "Dirhan" (The religious singer) in 1948.
Het werk is geschreven met in het achterhoofd Diran Dinjian, leider van het koor en solist in de Armeens-orthodoxe kerk, waar Hovhaness organist was. Het oorspronkelijke werk is gecomponeerd voor eufonium en strijkinstrumenten, maar er zijn ook exemplaren geschreven met trombone of hoorn als solist. Het slot is niet herkenbaar als slot; de muziek houdt gewoon op, deze techniek gebruikte de componist vaker. Het was een van de eerste gecomponeerde eufoniumconcerten, voor eufonium solo is sowieso weinig repertoire.
Het werk bestaat uit drie delen:
* Canzona: Andante
* Aria: Moderato
* Gloria: Allegro.

## Orkestratie

* eufonium of trombone of hoorn
* violen, altviolen, celli, contrabassen.

## Discografie

* Uitgave Centaur : Robin Dauer (hoorn) met The Hendrix College Chamber Orchestra o.l.v. Karen Griebling, opname mei 2006.
# Conistra kasyi

Conistra kasyi is een vlinder uit de familie van de uilen (Noctuidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1963 door Boursin.
# Lisa Kay

Lisa Kay (Beverley, 11 februari 1971) is een Britse actrice.

## Biografie

Kay werd geboren in Beverley in een gezin van vier kinderen.
Kay begon in 1998 met acteren in de televisieserie Grafters, waarna zij nog meerdere rollen speelde in televisieseries en films. Zij is vooral bekend van haar rol als Carol Cassidy in de televisieserie Heartbeat, waar zij in 69 afleveringen speelde (2006-2009).

## Filmografie
### Films

Uitgezonderd korte films.
* 2020 Sweet River - als Hanna Montague
* 2018 The Second - als seniorrechercheur
* 2014 Born of War - als Daphne
* 2013 Charlotte Link - Das andere Kind - als Linda Gardner
* 2006 Breaking and Entering - als PC Primus
* 2005 Wallis & Edward - als Mary Raffray
* 2005 Corpse Bride - als Solemn burger (stem)
* 2003 SuperTex - als prostituee
* 2003 Final Demand - als Heather
* 2002 Mrs Caldicot's Cabbage War - als Sally
* 2001 Goodbye, Mr Steadman - als Cheryl
* 2001 Bridget Jones's Diary - als Eleanor Ross Heaney
* 2000 Room to Rent - als jonge Sarah
* 2000 Chicken Run - als stem

### Televisieseries

Uitgezonderd eenmalige gastrollen.
* 2021 Bump - als Birdie George - 5 afl.
* 2018 Neighbours - als Rita Newland - 9 afl.
* 2018 Home and Away - als Juliet Pickford - 2 afl.
* 2017 Silent Witness - als Carol McAteer - 2 afl.
* 2015-2016 Indian Summers - als Stella Barham - 15 afl.
* 2012 DCI Banks - als Corinne - 2 afl.
* 2011 Hidden - als Lauren - 3 afl.
* 2006-2009 Heartbeat - als Carol Cassidy - 69 afl.
* 2005 The Murder Room - als Angela Faraday - 2 afl.
* 2001 Jack and the Beanstalk: The Real Story - als beveiligster - 2 afl.
* (en) Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Lisa Kay op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* (en) Biografie in de Internet Movie Database
* (en) Filmografie in de Internet Movie Database
# Anonychomyrma gigantea

Anonychomyrma gigantea is een mierensoort uit de onderfamilie van de Dolichoderinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1943 door Donisthorpe.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013). Gearchiveerd op 27 juli 2017.
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Vilanova de Arousa

Vilanova de Arousa (Castiliaans: Villanueva de Arosa) is een gemeente in de Spaanse provincie Pontevedra in de regio Galicië met een oppervlakte van 35 km². Vilanova de Arousa telt 10.406 inwoners (1 januari 2016).

## Demografische ontwikkeling

    Bron: INE; 1857-2011: volkstellingen
    Opm.: In 1995 werd A Illa de Arousa een zelfstandige gemeente

## Geboren in Vilanova de Arousa

* Ramón María del Valle-Inclán (1866-1936), Spaans schrijver van de Generación de 98

## Toerisme

In de gemeente vindt men Monte Lobeira, een berg van 289 meter die te voet beklommen kan worden. Vanaf de berg is er een uitzicht over de Ría de Arousa.
* (en) Spaans bureau voor statistiek (1 januari 2016)
Agolada · Arbo · Baiona · Barro · Bueu · Caldas de Reis · Cambados · Campo Lameiro · Cangas · A Cañiza · Catoira · Cerdedo-Cotobade · Covelo · Crecente · Cuntis · Dozón · A Estrada · Forcarei · Fornelos de Montes · Gondomar · O Grove · A Guarda · A Illa de Arousa · Lalín · A Lama · Marín · Meaño · Meis · Moaña · Mondariz · Mondariz-Balneario · Moraña · Mos · As Neves · Nigrán · Oia · Pazos de Borbén · Poio · Ponte Caldelas · Ponteareas · Pontecesures · Pontevedra · O Porriño · Portas · Redondela · Ribadumia · Rodeiro · O Rosal · Salceda de Caselas · Salvaterra de Miño · Sanxenxo · Silleda · Soutomaior · Tomiño · Tui · Valga · Vigo · Vila de Cruces · Vilaboa · Vilagarcía de Arousa · Vilanova de Arousa
# Vipio fiebrigi

Vipio fiebrigi is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Brethes in 1909.
# Vipio foveifrons

Vipio foveifrons is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Brulle in 1846.
# Vipio illusor

Vipio illusor is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Klug in 1817.
# Vipio forticarinatus

Vipio forticarinatus is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Cameron in 1910.
# Lijst van Europese wedstrijden van Hellas Verona

De Italiaanse voetbalclub Hellas Verona speelt sinds 1970 wedstrijden in Europese competities.

## Overzicht

Uitslagen vanuit gezichtspunt Hellas Verona
| Seizoen | Competitie | Ronde | Club | Totaalscore | 1e W | 2e W | PUC |
| 1970 | Mitropacup | 1/8 | Slavia Praag | 1-7 | 1–4 (U) | 0–3 (T) | 0.0 |
| 1983 | Mitropacup | Groep | Vasas Boedapest | 1-3 | 0–1 (U) | 1–2 (T) | 0.0 |
| | | Groep | ZVL Zilina | 1-5 | 0–4 (U) | 1–1 (T) | 0.0 |
| | | Groep (4e) | FK Galenika Zemun | 3-5 | 1–1 (U) | 2–4 (T) | 0.0 |
| 1983/84 | UEFA Cup | 1R | Rode Ster Belgrado | 4-2 | 1–0 (T) | 3–2 (U) | 6.0 |
| | | 2R | Sturm Graz | 2-2 (u) | 2–2 (T) | 0–0 (U) | 6.0 |
| 1985/86 | Europacup I | 1R | PAOK Saloniki | 5-2 | 3–1 (T) | 2–1 (U) | 5.0 |
| | | 1/8 | Juventus FC | 0-2 | 0–0 (T) | 0–2 (U) | 5.0 |
| 1987/88 | UEFA Cup | 1R | Pogoń Szczecin | 4-2 | 1–1 (U) | 3–1 (T) | 12.0 |
| | | 2R | FC Utrecht | 3-2 | 1–1 (U) | 2–1 (T) | 12.0 |
| | | 1/8 | Sportul Studentesc | 4-1 | 3–1 (T) | 1–0 (U) | 12.0 |
| | | 1/4 | Werder Bremen | 1-2 | 0–1 (T) | 1–1 (U) | 12.0 |
| Totaal aantal behaalde punten voor UEFA coëfficiënten: 23.0 |||||||||
# Vioolbouwer

Een vioolbouwer is iemand die violen, altviolen en cello's bouwt, repareert en restaureert. Voor het bouwen van bassen is aparte kennis en gereedschap, maar ook veel meer ruimte vereist. Dit is een beroep dat tegenwoordig nog door een klein aantal vaklieden uitgeoefend wordt. Een viool bestaat uit zestig onderdelen, met alle zeer nauw luisterende eigenschappen, zoals de kam waarover de snaren liggen, de zangbalk en de stapel in de klankkast.
Een van de bekendste beoefenaars van dit beroep was Antonio Stradivari, naar de gewoonten van zijn tijd beter bekend onder zijn gelatiniseerde naam Stradivarius. Hij werkte in Cremona (Italië). Zijn violen zijn nu nog steeds de instrumenten die door beroepsviolisten worden geprefereerd. Andere bekende vroegere vioolbouwers uit de 18e eeuw zijn Amati, Guarneri en Stainer.
Toonaangevend op het gebied van kennisbehoud en opleiding tot bouwer en restaurator van snaarinstrumenten is het West Dean College nabij Chichester in West Sussex in Engeland.

## Constructie van een viool

De houtsoort is heel belangrijk voor de klank van de viool. De meest gebruikte houtsoorten zijn vurenhout (fijnspar), esdoornhout en ebbenhout. Het bovenblad is van vurenhout en het achterblad wordt uit het hardere esdoornhout gesneden. In het bovenblad worden de f-gaten aan de hand van sjablonen uitgetekend en uitgezaagd. De f-gaten zijn nodig voor een goede klank. Voor de snaren wordt darm of nylon gebruikt.
# Visbrug (Dordrecht)

De Visbrug is een brug over de Voorstraatshaven in de stad Dordrecht, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Ter hoogte van de Visbrug sloot deze haven aan op de oude Thuredricht. De brug verbindt de Visstraat met de Groenmarkt.
Op de Visbrug staat het standbeeld van de gebroeders De Witt (1918). Diverse monumentale gebouwen zijn rond de brug te bezichtigen, zoals de De Gulden Os.
* Standbeeld van de gebroeders Johan en Cornelis de Witt
* Voorgevel Visbrug 2
* De Gulden Os / Openbare Bibliotheek
# Visbuurt (Den Helder)

De Visbuurt, ook wel Pilo of Pilobuurt, is een buurt in de binnenstad van Den Helder. De buurt is in de 19e eeuw ontstaan en is vanouds een volksbuurt.

## Naam

De naam Visbuurt verwijst naar het beroep dat veel van de oorspronkelijke bewoners uitoefenden, maar al in de 19e eeuw woonden er ook havenarbeiders. De naam 'Pilo' is afgeleid van de stof voor de werkkleding die er veel gedragen werd. Het was een stevig weefsel van half katoen en half linnen.

## Geschiedenis

De Visbuurt is in de 19e eeuw ontstaan, toen Den Helder begon uit te breiden langs het kanaal en de grachten die de historische binnenstad (ten oosten van het huidige centrum) en de marinehaven met elkaar verbonden. De Visbuurt ligt ten zuiden van Willemsoord en was zodoende goed verbonden met de werfterreinen en de visserijhaven.
In de Visbuurt woonden aanvankelijk vooral vissers en havenarbeiders, maar gaandeweg ontwikkelde zich ook een middenstand. De bevolking kwam uit verschillende delen van Nederland. Zo waren veel vissers van oorsprong Urkers. Den Helder had ook een aantrekkingskracht op Friezen en Noord-Hollanders, die op het platteland steeds minder werk vonden en daarom naar de havenstad trokken.
De Visbuurt was een arme volksbuurt. De huisjes waren klein: ze bestonden enkel uit de begane grond, met in de aanbouw een keukentje en boven een zolder. Er was geen riolering in de Visbuurt. De ontlasting werd verzameld in emmers en door de gemeente opgehaald. De levensomstandigheden waren naar moderne maatstaven slecht.
In de Tweede Wereldoorlog werd Den Helder geëvacueerd. Ook de Visbuurters moesten naar andere dorpen en steden uitwijken. Na de oorlog begon de stad weer te groeien en zag men in dat het noodzakelijk was de Visbuurt te moderniseren. In de jaren 60 werd er riolering aangelegd en veel bewoners kozen ervoor hun huizen uit te breiden door er een verdieping bovenop te bouwen. Op deze manier kreeg de Visbuurt zijn huidige aanblik, met de vele dakkapellen en verschillende gevels.
* Doorkijkje naar de havens vanaf de Spoorgracht
* Nieuwstraat

## Bezienswaardigheden

* De Onze-Lieve-Vrouw-Onbevlekt-Ontvangenkerk, de katholieke kerk in de Visbuurt.
* De Maranethakerk, tegenwoordig in gebruik als vergaderzaal voor verschillende verenigingen.
* De oude politiepost, Spoorgracht 41, is nu een woonhuis. De cel is nog in de woning aanwezig.
* In de Janzenstraat is de oorspronkelijke bebouwing goed bewaard gebleven en gerestaureerd. De huizen hebben hier inmiddels een monumentale status.
* De Vismarkt is het centrale plein in de buurt.
* 1 2 Tabel: Bevolking; maandcijfers per gemeente en overige regionale indelingen, 1 januari 2023, Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen
# Villanueva de Tapia

Villanueva de Tapia is een gemeente in de Spaanse provincie Málaga in de regio Andalusië met een oppervlakte van 22 km². In 2007 telde Villanueva de Tapia 1669 inwoners.
# Lijst van duurste Belgische films

Dit is een lijst van de films met het grootste budget waar België hoofdproducent van was. Getallen komen van de Internet Movie Database en van het CFWB.
| Nr. | Filmtitel | Jaar | Productiekosten |
| 1 | Mr. Nobody | 2009 | € 33.000.000 |
| 2 | Sammy's Adventures: The Secret Passage | 2010 | € 20.300.000 |
| 3 | Fly Me to the Moon | 2008 | € 17.300.000 |
| 4 | The Hessen Affair | 2009 | € 13.518.994 |
| 5 | Suske en Wiske: de Texas Rakkers | 2009 | € 9.000.000 |
| 6 | Le Tout Nouveau Testament | 2015 | € 8.300.000 |
| | Le Fidèle | 2017 | € 8.000.000 |
| 7 | Molokai: The Story of Father Damien | 1999 | € 7.436.800 |
| 8 | Sœur Sourire | 2008 | € 6.000.000 |
| 9 | Comme tout le Monde | 2006 | € 4.515.109 |
| 10 | Windkracht 10: Koksijde Rescue | 2006 | € 4.500.000 |
| | Dossier K. | 2009 | € 4.500.000 |
| 12 | Le Huitième Jour | 1996 | € 3.811.225 |
| 13 | Villa des Roses | 2002 | € 3.700.000 |
| 14 | Kampioen zijn blijft plezant | 2013 | € 3.500.000 |
| | F.C. De Kampioenen 3: Forever | 2017 | € 3.500.000 |
| 16 | Loft | 2008 | € 3.200.000 |
| 17 | Confituur | 2004 | € 3.015.541 |
| 18 | Si le Vent soulève les Sables | 2006 | € 2.700.000 |
| 19 | De Zaak Alzheimer | 2003 | € 2.500.000 |
| | Firmin | 2007 | € 2.500.000 |
# Lijst van dubieuze werken van Dietrich Buxtehude

Deze lijst bevat de werken waarvan betwijfeld wordt of deze door de Deens-Duitse componist Dietrich Buxtehude zijn gecomponeerd en werken die ten onrechte aan deze componist zijn toegeschreven. De werken zijn genummerd oplopend naar het BuxWV-nummer.

## Composities wellicht van Buxtehude

* BuxWV Anh. 1 — Magnificat anima mea Domine
* BuxWV Anh. 2 — Man singet mit Freuden vom Sieg
* BuxWV Anh. 3 — Oratorium 'Das jüngste Gericht'
* BuxWV Anh. 4 — Natalia Sacra (verloren gegaan)
* BuxWV Anh. 5 — Sonata in d mineur
* BuxWV Anh. 6 — Courante in D majeur voor klavecimbel
* BuxWV Anh. 7 — Courante in G majeur voor klavecimbel
* BuxWV Anh. 8 — Simphonie in G majeur

## Ten onrechte toegeschreven aan Buxtehude

* BuxWV Anh. 9 — Cantate 'Erbam dich mein, o Herre Gott' (door Lovies Busbetzky)
* BuxWV Anh. 10 — Psalm 'Laudate Dominum omnes gentes' (door Lovies Busbetzky)
* BuxWV Anh. 11 — Korale prelude 'Erhalt uns Herr, bei deinem Wort' voor klavecimbel (werkelijke componist niet bekend)
* BuxWV Anh. 12 — Suite in d mineur voor klavecimbel (door Nicolas Lebègue)
* BuxWV Anh. 13 — Suite in g mineur voor klavecimbel (door Nicolas Lebègue)
# Vitesse (openbaar vervoer)

NV Autobusonderneming Vitesse is een Nederlands voormalig openbaarvervoerbedrijf, dat van 1924 tot 1940 was gevestigd in Moergestel in de provincie Noord-Brabant en daarna in 's-Hertogenbosch. Vitesse vervoerde reizigers per bus rond Eindhoven. In 1949 fuseerde Vitesse met MBS tot Zuidooster Autobusdiensten NV.

## Geschiedenis

Germanus Bal opende een geregelde lijndienst tussen Eindhoven en Tilburg op dinsdag 19 augustus 1924 onder de naam Vitesse. De lijndienst startte aanvankelijk in Eindhoven op de markt en ging via Best, Oirschot, Beers, Diessen en Hilvarenbeek naar het station Tilburg.
In 1925 fuseerde Vitesse met het bedrijf Presto van Leo Fick, een leraar uit Moergestel. Presto exploiteerde tot dan toe een lijn van Moergestel naar Oirschot via Tilburg. De nieuwe naamloze vennootschap heette voluit NV Autobusonderneming Vitesse. Naast de voormalige Vitesse- en Presto-lijnen kwam er ook een lijndienst van 's-Hertogenbosch naar Oirschot via Boxtel. Vitesse ondervond concurrentie van de Eerste Moergestelsche Autobusdienst (EMAD), maar die droeg in 1932 de lijndienst Tilburg-Oirschot over aan Vitesse.
In 1940 werd besloten om Vitesse te verkopen aan de Algemeene Transport Onderneming (ATO) te Utrecht, de busholding van de Nederlandse Spoorwegen. Het kantoor van de nieuwe Vitesse ging naar 's-Hertogenbosch. ATO kocht bovendien het busbedrijf Van de Rijdt, dat lijnen exploiteerde van Nijmegen via Grave naar 's-Hertogenbosch, Eindhoven, Mill, Helmond, Boxmeer en Venray. Dit bedrijf werd bij Vitesse ondergebracht. In de periode 1940-1942 groeide Vitesse door overnames van de ATO, die direct bij Vitesse ondergebracht werden. Aanvankelijk was Vitesse een tweedekringsbedrijf, een dochteronderneming van de ATO met een eigen bedrijfsleider die verantwoording aflegde aan het ATO-bestuur in Utrecht. Onderhoud gebeurde in de Centrale Werkplaats van de ATO. In 1942 werd Vitesse een eerstekringsbedrijf, een rechtstreeks dochterbedrijf van de NS en daarmee een zusterbedrijf van de ATO met eigen directie en werkplaats in 's-Hertogenbosch.

## Het einde van Vitesse

Na de bevrijding moest Vitesse, net als andere vervoerders, aan een wederopbouw beginnen. In 1947 groeide de concurrentie van de Brabantsche Buurtspoorwegen en Autodiensten. De NS besloot Vitesse op 1 januari 1949 te laten fuseren met de MBS te Gennep, die vooral in de regio Nijmegen actief was. Het daardoor ontstane dochterbedrijf van de NS kreeg de naam Zuidooster Autobusdiensten NV (ZO) en werd gevestigd te Gennep.
* Bosman, F. (1994) Zuidooster 1949 - 1994. Bedrijf in beweging. Een terugblik in de tijd. Weert: Hermes Groep NV.
# Vioolconcert nr. 1 (Tisjtsjenko)

Boris Tisjtsjenko voltooide zijn Concert nr. 1 voor viool en orkest opus 9 in 1959. Hij volgde toen zijn muziekstudie aan het Conservatorium van Sint-Petersburg. De componist maakte in 1964 een nieuwe versie (opus 29) en die kreeg haar eerste uitvoering in Sint-Petersburg in 1967, met als solist Viktor Liberman.

## Muziek

Het concert is opgebouwd in de klassieke driedeling, maar de delen 2 en 3 zijn aan elkaar gesmeed. Opvallend aan het concert is het begin, de solist begint in zijn/haar eentje, het orkest valt pas later in. Die solo bevat tevens het thema dat het gehele concert terugkeert. In deel twee is een muzikale wervelwind te horen, die begint in de klarinetten, maar langzamerhand het gehele orkest verovert op het strakke slagwerk na. Deel 3 laat een terugkeer van het thema horen. De invloeden van Dmitri Sjostakovitsj (orkestratie en klankkleur) zijn duidelijker aanwezig dan die van Galina Oestvolskaja, zijn docente.

### Delen

* Moderato
* Allegro moderato, Andantino

### Orkestratie Opus 29

* 3 dwarsfluiten, 3 hobo's, 4 klarinetten, 3 fagotten
* 4 hoorns, 3 trompetten, 3 trombones, 1 tuba
* 1 pauken, 1 persoon percussie (buisklokken, glockenspiel, xylofoon)
* 2 harpen, piano, celesta
* violen, altviolen, celli, contrabassen

## Discografie

* Uitgave Northern Flowers: Viktor Liberman met het Leningrad Kamerorkest o.l.v. Edward Serov, een opname uit 1977
* de cd-uitvoering
* Schirmer muziekuitgeverij