# IJzer(II)carbonaat

IJzer(II)carbonaat of ferrocarbonaat is een chemische verbinding met de formule ${\ce {FeCO3}}$, die in de natuur voorkomt als het mineraal sideriet. Onder normale omstandigheden is het een groen-bruine ionogene vaste stof bestaande uit ijzer(II)- kationen, ${\ce {Fe^{2+}}}$, en carbonaat-anionen ${\ce {CO3^{2-}}}$.

## Synthese

IJzer(II)carbonaat kan gemaakt worden door oplossingen waarin de samenstellende ionen voorkomen bij elkaar te voegen. Bijvoorbeeld oplossingen van ijzer(II)chlorde en natriumcarbonaat:
    ${\ce {FeCl2\ +\ Na2CO3\ ->\ FeCO3\downarrow \ +\ 2NaCl}}$
Een andere syntheseroute verloopt via oplossingen van een ijzer(II)-zout, zoals ijzer(II)perchloraat en natriumwaterstofcarbonaat waarbij koolstofdioxide vrijkomt:
    ${\ce {Fe(ClO4)2\ +\ 2NaHCO3\ ->\ FeCO3\downarrow \ +\ 2NaClO4\ +\ CO2\ +\ H2O}}$
Sel en anderen hebben deze reactie gebruikt om uit IJzer(II)chloride in plaats van het perchhloraat amorf ${\ce {FeCO3}}$ te maken.
Tijdens de bereiding moeten de oplossingen beschermd worden tegen de aanwezizgheid van zuurstof omdat het ${\ce {Fe^{2+}}}$ heel makkelijk geoxideerd wordt tot ${\ce {Fe^{3+}}}$, vooral bij pH-waarden boven 6.0.
IJzer(II)carbonaat wordt spontaan gevormd op ijzer en staal als dit in contact komt mat oplossingen van koolzuurgas, waarbij een ijzercarbonaat-aanslag ontstaat:
    ${\ce {Fe\ +\ CO2\ +\ H2O\ ->\ FeCO3\ +\ Fe\ +\ H2}}$

## Eigenschappen

De oplosbaarheid van ${\ce {FeCO3}}$ is afhankelijk van de temperatuur en de concentratie (gemeten als ionsterkte) van andere ionen in de oplossing. Wei Sun en anderen hebben deze bepaald op: The dependency of the solubility in water with temperature was determined by Wei Sun and others to be
    $\log K_{\mathit {sp}}=-59{,}3498-0{,}041377T-2{,}1963/T+24{,}5724\log T+2{,}518{\sqrt {I}}-0{,}657I,$
waarin T de absolute temperatuur in kelvin is, en I is the ionsterkte van de oplossing.

## Toepassingen

IJzer(II)carbonaat is gebruikt als voedingssupplement in de behandeling van anemie. Bij honden en katten is bekend dat de biologische beschikbaarheid van ijzer echter laag is.

## Giftigheid

IJzer(II)carbonaat is licht toxisch. De lethale dosis via orale opname bedraagt waarschijnlijk iets tussen de 0,5 and 5 g/kg (tussen de 35 and 350 g voor iemand van 70 kg).
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Iron(II) carbonate op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* ↑ D R. Lide, ed.(2000): "CRC Handbook of Chemistry and Physics". 81st Edition. Pages 4-65.
* ↑ Patty, F., ed. (1963): "Industrial Hygiene and Toxicology"; volume II: 'Toxicology". 2nd ed. Interscience. Page 1053.
* 1 2 3 Wei Sun (2009): "Kinetics of iron carbonate and iron sulfide scale formation in CO2/H2S corrosion". PhD Thesis, Ohio University.
* ↑ (en) CRC Handbook of Chemistry and Physics, 99. CRC Press (June 18, 2018), 5–188. ISBN 1138561630.
* 1 2 (1995): "Kirk-Othmer Encyclopedia of Chemical Technology". 4th ed. Volume 1.
* 1 2 Philip C. Singer and Werner Stumm (1970): "The solubility of ferrous iron in carbonate-bearing waters". Journal of the American Water Works Association, volume 62, issue 3, pages 198-202. https://www.jstor.org/stable/41266171
* ↑ Ozlem Sel, A.V. Radha, Knud Dideriksen, and Alexandra Navrotsky (2012): "Amorphous iron (II) carbonate: Crystallization energetics and comparison to other carbonate minerals related to CO2 sequestration". Geochimica et Cosmochimica Acta, volume 87, issue 15, pages 61–68. DOI:10.1016/j.gca.2012.03.011
* ↑ A .Osol and J. E. Hoover and others, eds. (1975): "Remington's Pharmaceutical Sciences". 15th ed. Mack Publishing. Page 775
* ↑ AAFCO methods for substantiating nutritional adequacy of dog and cat foods (proposed for 2014 publication). AAFCO (2013). Gearchiveerd op 22 oktober 2020. Geraadpleegd op 17 januari 2022.
* ↑ Gosselin, R.E., H.C. Hodge, R.P. Smith, and M.N. Gleason. Clinical Toxicology of Commercial Products. 4th ed. Baltimore: Williams and Wilkins, 1976., p. II-97