# Lijst van gemeentepolitiekorpsen

Dit is een lijst van gemeentepolitiekorpsen in Nederland. De gemeentepolitie heeft in Nederland als organisatie bestaan tussen 1945 en 1993. In de toen doorgevoerde reorganisatie gingen de gemeentepolitie en de rijkspolitie op in de regiopolitie. In totaal waren er bij de opheffing in 1994 148 gemeentelijke politiekorpsen actief. Gemeenten met meer dan 25.000 inwoners kregen per definitie gemeentepolitie en gemeenten met minder dan 10.000 inwoners het korps Rijkspolitie. Al die gemeenten die daartussen zaten werden apart bekeken en daarna pas beslist. De burgemeesters kregen de verantwoordelijkheid over de organisatie van de gemeentelijke korpsen de minister van Justitie die voor het korps Rijkspolitie. In 1983 kwam een stopwet tot stand waarmee het automatisme van overgang van rijks- naar gemeentepolitie (en omgekeerd) verdween, hoewel toen nog een aantal gemeentepolitiekorpsen werd opgericht na aanname van de wet op uitdrukkelijk verzoek van de gemeente.

## Groningen

In de provincie Groningen beschikten acht gemeenten over een gemeentepolitiekorps: Delfzijl, Groningen, Haren, Hoogezand-Sappemeer, Stadskanaal, Veendam, Vlagtwedde en Winschoten.

## Friesland

In Friesland telde de gemeentepolitie negen korpsen: Achtkarspelen, Harlingen, Heerenveen, Leeuwarden, Opsterland, Smallingerland, Sneek, Tietjerksteradeel en Weststellingwerf.

## Drenthe

In Drenthe waren vier gemeenten die voldeden aan de norm voor een gemeentepolitie: Assen, Emmen, Hoogeveen en Meppel.

## Overijssel

Elf gemeenten in Overijssel beschikten over een korps gemeentepolitie: Almelo, Deventer, Enschede, Hardenberg, Hellendoorn, Hengelo, Kampen, Oldenzaal, Raalte, Steenwijk en Zwolle.

## Gelderland

Zestien Gelderse gemeenten hadden een eigen korps gemeentepolitie: Apeldoorn, Arnhem, Barneveld, Culemborg, Doetinchem, Ede, Epe, Harderwijk, Nijmegen, Renkum, Rheden, Tiel, Wijchen, Winterswijk, Zevenaar en Zutphen.

## Utrecht

In de provincie Utrecht hadden tien gemeenten een gemeentelijk politiekorps: Amersfoort, Baarn (wegens aanwezigheid Koninklijk Huis), De Bilt, Maarssen, Nieuwegein, Soest, Utrecht, Veenendaal, Woerden (tot 1989 behorend bij Zuid-Holland) en Zeist.

## Noord-Holland

21 gemeenten in Noord-Holland kenden een gemeentelijk politieapparaat: Alkmaar, Amstelveen, Amsterdam, Beverwijk, Bloemendaal, Bussum, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Heerhugowaard, Den Helder, Hilversum, Hoorn, Huizen, Laren, Naarden, Purmerend, Velsen, Zaanstad en Zandvoort.

## Zuid-Holland

29 gemeenten in Zuid-Holland hadden een gemeentelijk korps: Alphen aan den Rijn, Capelle aan den IJssel, Delft, Dordrecht, Den Haag, Gorinchem, Gouda, Hellevoetsluis, Katwijk, Krimpen aan den IJssel, Leerdam, Leiden, Leidschendam, Maassluis, Monster, Naaldwijk, Noordwijk, Papendrecht, Ridderkerk, Rijswijk, Rotterdam, Schiedam, Sliedrecht, Spijkenisse, Vlaardingen, Voorburg, Wassenaar, Zoetermeer en Zwijndrecht.

## Zeeland

In het Zeeuwse waren vier gemeentepolitiekorpsen te vinden: Goes, Middelburg, Terneuzen en Vlissingen.

## Noord-Brabant

Negentien gemeenten in Noord-Brabant hebben ooit een gemeentepolitiekorps gekend: Bergen op Zoom, Boxtel, Breda, Deurne, Eindhoven, Etten-Leur, Geldrop, Helmond, 's-Hertogenbosch, Oosterhout, Oss, Roosendaal en Nispen, Tilburg, Uden, Valkenswaard, Veghel, Veldhoven, Vught en Waalwijk.

## Limburg

Veertien gemeenten in Limburg kenden een gemeentepolitiekorps: Brunssum, Geleen, Heerlen, Hoensbroek (opgeheven bij gemeentelijke herindeling per 1 januari 1982 naar Heerlen), Kerkrade, Landgraaf (wegens gemeentelijke herindeling opgericht vanaf 1 januari 1982), Maastricht, Roermond, Sittard, Stein, Tegelen, Venlo, Venray en Weert.

## Flevoland

In de jongste provincie van Nederland waren drie gemeentepolitiekorpsen actief: Almere, Lelystad en Noordoostpolder (tot 1986 behorend bij Overijssel).
* ↑ Opsomming van korpsen gemeentepolitie in 1989 te vinden in deze bron: https://resolver.kb.nl/resolve?urn=sgd:19881989:0005208:pdf. Voor de Tweede Wereldoorlog had de gemeente vaak een gemeenteveldwachter in dienst. Alternatieven waren rijksveldwachters of een detachement Koninklijke Marechaussee. De toenmalige gemeenteveldwachter is de huidige bijzondere opsporingsambtenaar die de "kleine overlast" bestrijdt in een gemeente.
* ↑ Vervlogen tijden over het korps gemeentepolitie van de gemeente Vlagtwedde Ter Apeler Courant d.d. 3 november 2016. Gearchiveerd op 24 november 2018.
* ↑ De geschiedenis van de gemeentepolitie Hilversum (1880-1993) Hilversum in Foto's! d.d. 26 september 2004
* ↑ Website over de gemeentepolitie in Naarden
* ↑ 'Tedjes Geschiedenis van de gemeentepolitie Maastricht' op forum.mestreechonline.nl, d.d. 27 juli 2011 (deels gearchiveerd).