OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Marco Roelofsen

Marco Roelofsen is een Nederlands voormalig betaald voetballer die bij voorkeur op het middenveld speelde.

## Biografie

Roelofsen maakte zijn debuut op 6 september 1987 voor FC Twente in de uitwedstrijd tegen Ajax. Zijn eerste doelpunt in het betaald voetbal maakte hij in zijn vierde wedstrijd, uit tegen Feyenoord. Hij speelde vervolgens voor PEC Zwolle, sc Heerenveen en FC Zwolle.
In de zomer van 2004 werd Roelofsen opgenomen in de technische staf van de Zwolse club, waar hij trainer van de B1 werd. Aan het einde van het seizoen 2008-2009 was hij interim-coach van de ploeg, als vervanger van Jan Everse, die op tijdelijk non-actief was gezet. In de zomer van 2010 stapte hij over naar PSV, waar hij coach werd van Jong PSV. Hij volgde daarmee Anton Janssen op, die naar N.E.C. vertrok. Op 3 juli 2013 werd bekend dat Marco Roelofsen de nieuwe trainer van de beloften van sc Heerenveen wordt. Roelofsen, die van '91 tot '96 voor sc Heerenveen speelde, volgt daarmee de naar Heracles Almelo vertrokken Jan de Jonge op. De voormalige middenvelder tekende een contract voor één jaar bij sc Heerenveen. In het seizoen 2014/'15 was Roelofsen tot februari 2015 trainer van Vitesse O19 van de Vitesse Voetbal Academie. Vanaf november 2015 tot eind oktober 2017 was Roelofsen trainer van Sparta Nijkerk. Vanaf het seizoen 2018-2019 is Roelofsen trainer van Go Ahead Kampen.

## Carrière

| Seizoen | Club | Land | Competitie | Wed. | Goals |
| 1987/88 | FC Twente | Nederland | Eredivisie | 21 | 4 |
| 1988/89 | FC Twente | Nederland | Eredivisie | 27 | 3 |
| 1989/90 | N.E.C. | Nederland | Eredivisie | 21 | 2 |
| 1989/90 | FC Twente | Nederland | Eredivisie | 5 | 0 |
| 1990/91 | FC Twente | Nederland | Eredivisie | 10 | 0 |
| 1990/91 | FC Zwolle | Nederland | Eerste divisie | 15 | 9 |
| 1991/92 | sc Heerenveen | Nederland | Eerste divisie | 37 | 16 |
| 1992/93 | sc Heerenveen | Nederland | Eerste divisie | 32 | 10 |
| 1993/94 | sc Heerenveen | Nederland | Eredivisie | 30 | 1 |
| 1994/95 | sc Heerenveen | Nederland | Eredivisie | 29 | 2 |
| 1995/96 | sc Heerenveen | Nederland | Eredivisie | 34 | 0 |
| 1996/97 | SC Heerenveen | Nederland | Eredivisie | 17 | 0 |
| 1996/97 | FC Zwolle | Nederland | Eerste divisie | 13 | 0 |
| 1997/98 | FC Zwolle | Nederland | Eerste divisie | 32 | 3 |
| 1998/99 | FC Zwolle | Nederland | Eerste divisie | 30 | 5 |
| 1999/00 | FC Zwolle | Nederland | Eerste divisie | 33 | 6 |
| 2000/01 | FC Zwolle | Nederland | Eerste divisie | 30 | 4 |
| 2001/02 | FC Zwolle | Nederland | Eerste divisie | 32 | 6 |
| 2002/03 | FC Zwolle | Nederland | Eredivisie | 30 | 0 |
| 2003/04 | FC Zwolle | Nederland | Eredivisie | 30 | 0 |
| Totaal | Totaal | Totaal | Totaal | 508 | 71 |
| Bijgewerkt tot | 17 januari 2009 |

## Erelijst

| Competitie | Aantal | Jaren |
| Nationaal |||
| Kampioen Eerste Divisie | 1x | 2001/02 |

## Trivia

* Roelofsen is de neef van de oud-voetballer en huidig voetbaltrainer Richard Roelofsen.
# Phaonia gobertii

Phaonia gobertii is een vliegensoort uit de familie van de echte vliegen (Muscidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1881 door Mik.
# Conostigmus subinermis

Conostigmus subinermis is een vliesvleugelig insect uit de familie van de Megaspilidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Kieffer.
# Diplocheila cordicollis

Diplocheila cordicollis is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1851 door LaFerte-Senectere.
# Grote Magelhaense Wolk

De Grote Magelhaense Wolk (Engels: Large Magellanic Cloud, LMC) is een onregelmatig sterrenstelsel, waarvan aanvankelijk werd aangenomen dat het geen satelliet van de Melkweg was. Recentere metingen suggereren dat het toch een satellietstelsel is.

## Achtergrond

De Grote Magelhaense Wolk behoort tot de Magelhaense wolken. Met een afstand van 49,97 kiloparsecs (ongeveer 163.000 lichtjaar) is de Grote Magelhaense Wolk het op twee na dichtst bij de Melkweg gelegen sterrenstelsel. De Grote Magelhaense wolk heeft een massa die gelijkstaat aan ongeveer 10 miljard keer de massa van de Aardse zon, waarmee het sterrenstelsel 1/100 van de massa van de Melkweg heeft. De diameter van de Grote Magelhaense Wolk is 14.000 lichtjaar. De Grote Magelhaense Wolk is het op drie na grootste sterrenstelsel in de Lokale Groep.
Hoewel de Grote Magelhaense Wolk bekendstaat als een onregelmatig sterrenstelsel (volgens de Hubble-classificatie), bevat het toch enkele prominente balkvormige structuren in het centrum. Mogelijk was het sterrenstelsel ooit een balkspiraalstelsel. De huidige onregelmatige vorm komt vermoedelijk door interactie met de Melkweg en de Kleine Magelhaense Wolk.
Zoals veel onregelmatige sterrenstelsels is de Grote Magelhaense Wolk rijk aan gassen en stof. Verder vindt er stervorming plaats.
In 1987 werd een supernova waargenomen in de Grote Magelhaense Wolk.

## Waarnemingen

De Grote Magelhaense Wolk is op het zuidelijk halfrond ’s nachts zichtbaar als een vage wolk, op de grens tussen de sterrenbeelden Goudvis en Tafelberg.
De oudste gedocumenteerde waarneming van de grote Magelhaense wolk is van de Perzische astronoom Abd-al-Rahman Al Sufi in 964.
De volgende waarneming dateert uit 1503–4, en werd gedaan door Amerigo Vespucci op zijn derde reis.
Ferdinand Magellaan was de eerste Europeaan die in 1519 het bestaan van de Grote Magelhaense Wolk bekendmaakte in de Westerse wereld. Naar hem is de wolk dan ook vernoemd.

## Galerij

* LH 95
* SNR B0544-6910
* SNR 0543-689
* Tarantulanevel
# Paracatenula polyhymnia

Paracatenula polyhymnia is een soort in de taxonomische indeling van de platwormen (Platyhelminthes). De worm is tweeslachtig en kan zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtscellen produceren. De soort leeft in zeer vochtige omstandigheden.
De platworm behoort tot het geslacht Paracatenula en behoort tot de familie Retronectidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Sterrer & Rieger.
# Tagavere (Saaremaa)

Tagavere (Duits: Taggafer, net als het noordelijke buurdorp Arju) is een plaats in de Estlandse gemeente Saaremaa, provincie Saaremaa. De plaats heeft de status van dorp (Estisch: küla) en telt 116 inwoners (2021).
Tot in oktober 2017 lag de plaats in de gemeente Orissaare. In die maand ging Orissaare op in de fusiegemeente Saaremaa.

## Geschiedenis

Tussen Tagavere en Kuninguste liggen de resten van een grafveld, dat in gebruik is geweest tussen de 1e en de 5e eeuw.
Tagavere werd voor het eerst genoemd in 1453 als boerderij op het landgoed van Maasi. In 1645 was Tagavere een dorp. Het noordelijke buurdorp Arju had een eigen landgoed, dat Tagavere (Duits: Taggafer) heette.
Tagavere en Arju waren nauw verbonden. Tussen 1977 en 1997 behoorde Arju (en ook vijf andere buurdorpen, Imavere, Kareda, Kuninguste, Salu en Väljaküla) tot Tagavere. In 1997 werd het weer een zelfstandig dorp.
* 1 2 (et) Tagavere in het Dictionary of Estonian Place names.
* ↑ (et) ,(en) Estisch bureau voor de statistiek, interactieve kaart.
* ↑ (et) Kuninguste kivikalme.
* ↑ (et) Arju in het Dictionary of Estonian Place names.
# Sabphora kuccharonis

Sabphora kuccharonis is een halfvleugelig insect uit de familie Aphrophoridae. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1942 door Matsumura.
# Marcos Antônio

Marcos Antônio Silva Santos (Poções, 13 juni 2000) is een Braziliaans voetballer die doorgaans als centrale middenvelder speelt. Hij verruilde Sjachtar Donetsk in juli 2022 voor SS Lazio.

## Clubcarrière

Marcos Antônio stroomde door vanuit de jeugdopleiding van Paranaense. Dat liet hij in juli 2018 achter zich om te gaan spelen voor Estoril-Praia, op dat moment actief in de Segunda Liga. Na enkele maanden in het tweede elftal debuteerde hij in oktober 2018 in de hoofdmacht. Hiervoor had hij vier keer gespeeld toen Estoril hem in februari 2019 voor 3,5 miljoen euro verkocht aan Sjachtar Donetsk.
Marcos Antônio kwam bij Sjachtar terecht in een team met nog zes andere Brazilianen. Hij debuteerde op 10 maart 2019 in de Premjer Liha, in een met 5–0 gewonnen wedstrijd tegen Karpaty Lviv. Hij speelde in 4,5 jaar 102 wedstrijden voor Sjachtar, waarvan ruim de helft in de basis. In die tijd kwam hij ook voor het eerst uit in zowel de Champions League als de Europa League. Aan zijn laatste seizoen bij Sjachtar kwam voortijdig een einde omdat de competitie werd gestaakt vanwege de Russische invasie van 2022.
Marcos Antônio verruilde Sjachtar Donetsk in juli 2022 voor SS Lazio.

## Clubstatistieken

| Seizoen | Club | Competitie | Competitie | Competitie | Beker | Beker | Internationaal | Internationaal | Totaal | Totaal |
| Seizoen | Club | Competitie | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. |
| 2018/19 | Estoril-Praia | Segunda Liga | 3 | 0 | 1 | 0 | — | — | 4 | 0 |
| 2018/19 | Sjachtar Donetsk | Premjer Liha | 8 | 0 | 2 | 1 | 0 | 0 | 10 | 1 |
| 2019/20 | Sjachtar Donetsk | Premjer Liha | 21 | 2 | 1 | 0 | 9 | 1 | 31 | 3 |
| 2020/21 | Sjachtar Donetsk | Premjer Liha | 23 | 2 | 1 | 0 | 8 | 0 | 32 | 2 |
| 2021/22 | Sjachtar Donetsk | Premjer Liha | 17 | 1 | 1 | 1 | 9 | 1 | 27 | 3 |
| 2022/23 | SS Lazio | Serie A | 16 | 1 | 2 | 0 | 4 | 0 | 22 | 1 |
| Totaal | Totaal | Totaal | 88 | 6 | 8 | 2 | 30 | 2 | 126 | 10 |
Bijgewerkt t/m 16 juli 2023

## Interlandcarrière

Marcos Antônio was basisspeler in het Brazilië –17 dat het Zuid-Amerikaans kampioenschap –17 van 2017 won. Dat was hij ook in alle wedstrijden op het WK –17 van 2017. Daarop werden zijn ploeggenoten en hij derde. Twee jaar later werd hij met Brazilië –20 vijfde op het Zuid-Amerikaans kampioenschap –20 van 2019.

## Erelijst

| Competitie | Aantal | Jaren |
| Sjachtar Donetsk |||
| Kampioen Premjer Liha | 2x | 2018/19, 2019/20 |
| Beker van Oekraïne | 1x | 2018/19 |
| Oekraïense supercup | 1x | 2021 |
| Brazilië –17 |||
| Zuid-Amerikaans kampioen –17 | 1x | 2017 |
# Phaonia fusca

Phaonia fusca is een vliegensoort uit de familie van de echte vliegen (Muscidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1897 door Meade.
# Conostigmus tetanopterus

Conostigmus tetanopterus is een vliesvleugelig insect uit de familie van de Megaspilidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Kieffer.
# Plan B Entertainment

Plan B Entertainment Inc., of kortweg Plan B, is een Amerikaans filmproductiebedrijf dat in 2001 werd opgericht door Brad Pitt, Brad Grey en Jennifer Aniston. Sinds 2006 is Pitt alleen eigenaar van het bedrijf.

## Achtergrond

Plan B Entertainment werd in 2001 opgericht door producent Brad Grey, acteur Brad Pitt en diens toenmalige echtgenote en actrice Jennifer Aniston. In 2006 werd Grey benoemd tot CEO van Paramount Pictures en gingen Pitt en Aniston uit elkaar. Sindsdien is Pitt alleen eigenaar van Plan B. Producente Dede Gardner is president van het bedrijf en sinds 2013 is Jeremy Kleiner co-president.
Pitt werkt ook regelmatig als acteur mee aan de producties van Plan B. Zo had hij rollen in onder meer The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford (2007) en Moneyball (2011). In 2012 won Plan B met 12 Years a Slave de Oscar voor beste film.

## Producties van Plan B
### Film

* Troy (2004)
* Charlie and the Chocolate Factory (2005)
* The Departed (2006)
* Running with Scissors (2006)
* Year of the Dog (2007)
* A Mighty Heart (2007)
* The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford (2007)
* The Private Lives of Pippa Lee (2009)
* The Time Traveler's Wife (2009)
* Kick-Ass (2010)
* Eat, Pray, Love (2010)
* The Tree of Life (2011)
* Moneyball (2011)
* Killing Them Softly (2012)
* World War Z (2013)
* Kick-Ass 2 (2013)
* 12 Years a Slave (2013)
* Selma (2014)
* True Story (2015)
* Moonlight (2016)
* Beautiful Boy (2018)
* If Beale Street Could Talk (2018)
* Wolfs (2024)

### Televisie

* Pretty/Handsome (2008)
* Resurrection (2014-2015)
* Deadbeat (2014-)
* The Normal Heart (2014)
* Nightingale (2014)
# Grote Lule

De Grote Lule, Zweeds: Stora Luleälven, is een rivier in Zweden, die door het Zweedse deel van Lapland stroomt. De Grote Lule begint waar de rivier het Grote Lulemeer, Stora Lulevatten, uitkomt, dat is aan de oostkant bij het dorp Porjus, stroomt van Porjus naar het zuidoosten naar Vuollerim, waar de Kleine Lule ook de rivier instroomt, heet vanaf daar Lule, stroomt verder naar Boden en Luleå en mondt daar in de Botnische Golf uit.
Zoals veel rivier in Lapland stroomt de Grote Lule door een uitgestrekte gebieden met veel moeras, maar is in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Torne altijd als rivier te herkennen. Er liggen een aantal waterkrachtcentrales met stuwmeren in de rivier, waarvan de waterkrachtcentrale van Porjus de bekendste is en de waterkrachtcentrale Harsprånget de grootste van het land. De rivier is voor beroepsvaart niet geschikt, te ondiep en grillig qua verloop.
Grote Lule → Lule → Botnische Golf
# Paracatenula urania

Paracatenula urania is een soort in de taxonomische indeling van de platwormen (Platyhelminthes). De worm is tweeslachtig en kan zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtscellen produceren. De soort leeft in zeer vochtige omstandigheden.
De platworm behoort tot het geslacht Paracatenula en behoort tot de familie Retronectidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Sterrer & Rieger.
# Tagawa

Tagawa kan verwijzen naar:
* Tagawa (stad) - stad in de prefectuur Fukuoka, Japan
* Tagawa (district) - district in de prefectuur Fukuoka, Japan

## Personen

* Cary-Hiroyuki Tagawa - Amerikaans acteur
* Félix Tagawa - voetballer uit Tahiti
* Seiichi Tagawa - Japans politicus
* Charlie Tagawa - Amerikaans musicus
* Motozi Tagawa - botanicus
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Tagawa en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Sabra

Sabra kan verwijzen naar:
* Sabra (voornaam), een joodse voornaam of een raciale erenaam die "in Land van Israël geboren" betekent
* Sabra (massamoord), een wijk en vluchtelingenkamp in Beiroet bekend van de Bloedbaden in Sabra en Shatila in 1982, waarbij het Israëlische leger vluchtwegen dichthield terwijl duizenden Palestijnse vluchtelingen werden afgeslacht
* Sabra (Marvel), superheld in het Marvel-universum
* Sabra (auto), een Israëlisch automerk
* Sabra (bedrijf), een christelijk distributiebedrijf voor cd's en dvd's, bestaat sinds 1981
* Sabra (geslacht), een geslacht van vlinders
SABRA kan verwijzen naar:
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Sabra en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Internationale Transgender Gedenkdag

De Internationale Transgender Gedenkdag alias Transgender Day of Remembrance (TDoR), vindt jaarlijks plaats op 20 november. Op deze dag wordt stilgestaan bij de honderden mensen die zijn vermoord als gevolg van transfobie en aandacht gevraagd voor het geweld tegen transgender mensen.
De internationale transgender gedenkdag is in 1999 bedacht door Gwendolyn Ann Smith, een transgender die onder andere columnist is. De eerste bijeenkomst werd georganiseerd om de moord van Rita Hester te herdenken. Sindsdien is het initiatief uitgegroeid tot een bijeenkomst die jaarlijks plaatsvindt in zo'n 185 steden in meer dan 20 landen.
Op de gedenkdag wordt vaak de nadruk gelegd op het verband tussen transfobie en de huidskleur en sociale klasse van transgenders. Vooral in de Verenigde Staten vindt geweld disproportioneel vaak plaats tegen zwarte transgenders.

## Nederland

Ook in Nederland is er geweld tegen transgenders Uit een onderzoek van Transgender Netwerk Nederland gepubliceerd op 1 november 2015 naar veiligheid en transgenders in de openbare ruimte in Nederland bleek dat maar liefst 43 procent van de respondenten te maken had gehad met geweld in de periode van een jaar. De Transgender Gedenkdag vindt elk jaar plaats in een andere stad in Nederland. In 2018 was dat Lelystad, in 2017 Zwolle, in 2016 Amsterdam, in 2015 Den Haag, in 2014 Maastricht en in 2013 Nijmegen.
# Phaenocarpa helophilae

Phaenocarpa helophilae is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door van Achterberg in 1998.
# Contrapijl

De contrapijl, ook wel tegenpijl genoemd, is de kortste verbindingslijn tussen een cirkel en het snijpunt der raaklijnen aan de cirkel, ter plaatse van het begin- en eindpunt van de koorde in die cirkel. De contrapijl staat altijd loodrecht op de koorde. De contrapijl en de pijl liggen in elkaars verlengde. Het verlengde van de contrapijl loopt evenals de pijl altijd door het middelpunt van de cirkel. In het extreme geval dat de koorde door het middelpunt van de cirkel loopt, dan lopen de raaklijnen evenwijdig aan elkaar en is er geen snijpunt. De contrapijl kan dan niet bestaan. De som van de contrapijl en de pijl wordt ook wel de hoogte genoemd, niet te verwarren met de verticale afstand van een punt tot aan een horizontaal referentievlak.
In figuur 1 wordt het snijpunt van de raaklijnen aan de cirkel aangeduid met S. De raakpunten van de rechtstand aan de cirkelboog worden aangegeven met $T_{1}$ en $T_{2}$.
De contrapijl is een grootheid die voornamelijk in de landmeetkunde wordt gebruikt, voor het vastleggen van een cirkelboog tussen twee rechtstanden.

## Berekening

Wanneer van een cirkel de straal R en de middelpuntshoek $\alpha$ gegeven zijn, dan geldt voor de lengte van de contrapijl:
    $c={{R} \over {\cos({\tfrac {1}{2}}\alpha )}}-R$
# Dipropus debilis

Dipropus debilis is een keversoort uit de familie kniptorren (Elateridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1895 door Champion.
# Gryllomorpha occidentalis

Gryllomorpha occidentalis is een rechtvleugelig insect uit de familie krekels (Gryllidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2009 door Gorochov.
# Paranaíta

Paranaíta is een gemeente in de Braziliaanse deelstaat Mato Grosso. De gemeente telt 12.113 inwoners (schatting 2009).
# Tanipone zona

Tanipone zona is een mierensoort die tot 2014 was toegekend aan de onderfamilie van de Cerapachyinae maar daarna aan de onderfamilie van de Dorylinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2012 door Bolton & Fisher.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Saboyá

Saboyá is een gemeente in het Colombiaanse departement Boyacá. De gemeente telt 12.611 inwoners (2005).
Almeida · Aquitania · Arcabuco · Belén · Berbeo · Betéitiva · Boavita · Boyacá · Briceño · Buenavista · Busbanzá · Caldas · Campohermoso · Cerinza · Chinavita · Chiquinquirá · Chíquiza · Chiscas · Chita · Chitaraque · Chivatá · Chivor · Ciénega · Cómbita · Coper · Corrales · Covarachía · Cubará · Cucaita · Cuítiva · Duitama · El Cocuy · El Espino · Firavitoba · Floresta · Gachantivá · Gámeza · Garagoa · Guacamayas · Guateque · Guayatá · Güicán · Iza · Jenesano · Jericó · La Capilla · La Uvita · La Victoria · Labranzagrande · Macanal · Maripí · Miraflores · Mongua · Monguí · Moniquirá · Motavita · Muzo · Nobsa · Nuevo Colón · Oicatá · Otanche · Pachavita · Páez · Paipa · Pajarito · Panqueba · Pauna · Paya · Paz de Río · Pesca · Pisba · Puerto Boyacá · Quípama · Ramiriquí · Ráquira · Rondón · Saboyá · Sáchica · Samacá · San Eduardo · San José de Pare · San Luis de Gaceno · San Mateo · San Miguel de Sema · San Pablo de Borbur · Santa María · Santa Rosa de Viterbo · Santa Sofía · Santana · Sativanorte · Sativasur · Siachoque · Soatá · Socha · Socotá · Sogamoso · Somondoco · Sora · Soracá · Sotaquirá · Susacón · Sutamarchán · Sutatenza · Tasco · Tenza · Tibaná · Tibasosa · Tinjacá · Tipacoque · Toca · Togüí · Tópaga · Tota · Tunja · Tununguá · Turmequé · Tuta · Tutazá · Umbita · Ventaquemada · Villa de Leyva · Viracachá · Zetaquira
# Mangaia

Mangaia is een eiland in de Cookeilanden. Het is 51 km² groot en het hoogste punt is 169 m. Het is het meest zuidelijk gelegen eiland van de Cookeilanden. Het is het op een na grootste eiland van de eilandengroep.

## Geografie

Geologen schatten de leeftijd van het eiland op 18 miljoen jaar, daardoor is het het oudste eiland in de Grote Oceaan. Het is vulkanisch van oorsprong en het steekt 4750 m boven de oceaanbodem uit. Het midden van het eiland is een door vulkanisch gesteente gevormde hoogvlakte. Rondom het eiland ligt een ring van 60 m hoge kalkrotsen, gevormd door fossiele resten van koraalriffen, die makatea (opgeheven atol) worden genoemd. Het hoogste punt ligt in het midden van het eiland op 169 m en wordt Rangi-motia genoemd. In het zuidwesten van het eiland ligt een zoetwatermeer, het Tiriarameer.

## Bevolking

In 2011 telde de bevolking 562 inwoners. Het aantal daalt gestaag, volgens volkstellingen uit 2001 en 2006 waren er 739 respectievelijk 631 inwoners. Omdat de bewoners officieel inwoners van Nieuw-Zeeland zijn, proberen vooral jongeren om daar een bestaan op te bouwen. Het administratief centrum is het dorp Oneroa dat aan de westkust ligt. Daarnaast zijn er nog twee dorpen, Tamarua in het zuiden en Ivirua in het noordoosten.

## Bestaansmiddelen

Voor de hele eilandengroep geldt dat ongeveer 70% van de bevolking een vorm van betaald werk heeft in de dienstensector (toerisme) en de bouw. In 2006 was 84% van de huishoudens actief in de landbouw en visserij, maar deze vindt praktisch alleen plaats voor eigen gebruik. Op Managaia worden om die reden vooral varkens, geiten en kippen gehouden.

## Geschiedenis

De eerste Europeaan die het eiland bezocht was Kapitein James Cook op 29 maart 1777. De eilanders waren de Europeanen niet gunstig gezind en daarom verdween het eiland in de vergetelheid. In 1823 bezocht de Britse missionaris John Williams het eiland, min of meer toevallig omdat hij eigenlijk op zoek was naar Rarotonga, het grootste van de Cookeilanden. Toen werden de Britten vriendschappelijk ontvangen en het zendingswerk verliep volgens plan. In 1888 werd het eiland een Brits protectoraat en in 1900 werd het ingelijfd in het Britse Rijk. In 1901 werd het eiland met de andere Cookeilanden onder het protectoraat van Nieuw-Zeeland gesteld. Dat bleef zo tot 1965, het jaar waarin er een vorm van zelfbestuur kwam.

## Fauna

Uit onderzoek naar fossielen bleek dat er op het eiland 13 endemische soorten vogels voorkwamen. Hiervan zijn nog vijf soorten in leven, waaronder de mangaia-ijsvogel (Todiramphus ruficollaris). Er komt slechts één zoogdier voor, de Tongavleerhond (Pteropus tonganus), die een grote verspreiding heeft in de Grote Oceaan.
* 1 2 Cook Islands Population Census. Gearchiveerd op 3 juni 2023.
* ↑ Gearchiveerde kopie. Gearchiveerd op 19 augustus 2019. Geraadpleegd op 11 september 2018.
# Phaenocarpa grandiceps

Phaenocarpa grandiceps is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Fischer & Zaykov in 1983.