OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ftaalzuur

Ftaalzuur, 1,2-benzeendicarbonzuur of orthoftaalzuur is een aromatische verbinding met twee carboxylgroepen, waardoor het behoort tot de stofklasse der dicarbonzuren. De stof komt voor als een kleurloos kristallijn poeder, dat goed oplosbaar is in basen.

## Isomeren

In de klassieke organische chemie waren isomeren lang niet altijd eenvoudig van elkaar te onderscheiden. Om die reden zijn de isomeren van ftaalzuur als speciale gevallen van ftaalzuur benoemd:
* isoftaalzuur of 1,3-benzeendicarbonzuur
* tereftaalzuur of 1,4-benzeendicarbonzuur

## Eigenschappen

Voor ftaalzuur is de eerste ionisatiestap relatief sterk (pK$_{a1}$ = 2,95). Dit heeft te maken met de interne waterstofbrugvorming die mogelijk is tussen de ontstane carboxylaatgroep en de nog niet gedeprotoneerde carboxylgroep. Het gevolg is dat de tweede stap relatief zwak is (pK$_{a2}$ = 5,4).
Door ftaalzuur te verwarmen kan het corresponderende carbonzuuranhydride, ftaalzuuranhydride, verkregen worden.

## Ftalaten

Zouten en esters van ftaalzuur worden ftalaten genoemd. Zij kennen verschillende toepassingen.

### Esters van ftaalzuur

De esters worden gevormd door de reactie van alcoholen met ftaalzuur, gekatalyseerd door een sterk zuur (meestal zwavelzuur of p-tolueensulfonzuur). Ftalaten worden als weekmaker aangewend en gemengd met pvc om het flexibel te maken, onder meer voor gebruik in elektriciteitskabels en in babyspeelgoed.
Voor de verpakking van bloed- en plasmatransfusiemateriaal wordt pvc-gecoat met bis(2-ethylhexyl)ftalaat (DEHP). Ftalaten komen verder voor in drukinkten, rubber en lijmen.
De weekmakers lossen ook op in organische oplosmiddelen. Als deze bij een extractie gebruikt worden in de synthetisch organische chemie zijn de weekmakers berucht als verontreiniging van kleine hoeveelheden reactieproduct.

### Zouten van ftaalzuur

In de analytische chemie speelt kaliumwaterstofftalaat (bij een van de twee zuurgroepen is het waterstofion vervangen door kalium) een belangrijke rol als oertiterstof bij zuur-basetitraties. Opgelost in water komt de zuurgroep H(C$_8$H$_4$O$_4$)$^−$ vrij, die één op één kan reageren met natronloog. Kaliumwaterstofftalaat wordt ook vaak gebruikt als buffer voor het ijken van pH-meters.

## Toxicologie en veiligheid

Ftaalzuur en de vele afgeleide ftalaten zijn giftig, en kunnen vrijkomen bij de verbranding van pvc. Er bestaat geen eensgezindheid over de vraag hoe groot het schadelijk effect is, zolang verbranding niet plaatsvindt.
De stof is erg schadelijk wanneer ze in contact komt met de ogen. Ook bij inslikken of inhalatie ontstaat irritatie, onder meer aan de keel, de slokdarm, de luchtpijp en het maag-darmstelsel. Ftaalzuur is corrosief voor de ogen en de huid. Het kan blindheid, blaarvorming, ontstekingen en zelfs lichte brandwonden veroorzaken. Langdurige of intense blootstelling kan longschade veroorzaken en leiden tot bewusteloosheid of zelfs de dood.
# Panorpa japonica

Panorpa japonica is een insect uit de orde van de schorpioenvliegen (Mecoptera), familie van de schorpioenvliegen (Panorpidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd door Thunberg in 1784.
De soort komt voor in Japan.
# Vaux d'Amognes

Vaux d'Amognes is een gemeente in het Franse departement Nièvre (regio Bourgogne-Franche-Comté). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Nevers. Vaux d'Amognes is op 1 januari 2017 ontstaan door de fusie van de gemeenten Balleray en Ourouër. De gemeente telde 532 inwoners op 1 januari 2021.

## Geografie

De oppervlakte van Vaux d'Amognes bedroeg op 1 januari 2021 37,84 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 14,1 inwoners per km².
* 1 2 Populations légales 2021.
# Pycnocentria forcipata

Pycnocentria forcipata is een schietmot uit de familie Conoesucidae. De soort komt voor in het Australaziatisch gebied.
# Gnophomyia nectarea

Gnophomyia nectarea is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Neotropisch gebied.
# Lijst van planetoïden 12901-13000

Dit is een lijst van planetoïden 12901-13000. Voor de volledige lijst zie de lijst van planetoïden.
Stand per 1 mei 2023. Afgeleid uit data gepubliceerd door het Minor Planet Center.
| Naam | Voorlopige naamgeving | Datum ontdekking | Ontdekker |
# Stenalia brachytera

Stenalia brachytera is een keversoort uit de familie spartelkevers (Mordellidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1957 door Franciscolo.
# Ftaalzuuranhydride

Ftaalzuuranhydride is een organische verbinding met als brutoformule C$_8$H$_4$O$_3$. De stof komt voor als witte, glanzende kristallen met een kenmerkende geur. De aanwezigheid van de benzeenring maakt het een aromatische verbinding.

## Synthese

Ftaalzuuranhydride werd voor het eerst vermeld in 1836. Het wordt verkregen door een katalytische oxidatie van o-xyleen en naftaleen:
    ${\ce {C8H10 + 3O2 -> C8H4O3 + 3H2O}}$
Het kan ook bereid worden door water te onttrekken aan ftaalzuur (dehydratie):
    Synthese van ftaalzuuranhydride uit ftaalzuur

## Toepassingen

Ftaalzuuranhydride wordt vooral gebruikt voor de productie van ftalaat-weekmakers voor flexibel pvc. Deze toepassing vermindert in belang, omdat een aantal ftalaten, zoals dioctylftalaat en dibutylftalaat, mogelijk schadelijk zijn voor de gezondheid en aan beperkingen onderhevig zijn, waardoor er naar alternatieven wordt gezocht.
Ftaalzuuranhydride wordt ook gebruikt voor de productie van polyolen en onverzadigde polyesters die gebruikt worden in vezelversterkte kunststof voor onder meer boten, bouwpanelen, synthetisch marmer of douchecellen.
De stof wordt ook gebruikt in de productie van alkydhars en alkydverf.
Het is ook een grondstof voor sacharine en een precursor van bepaalde verfstoffen.

## Toxicologie en veiligheid

De stof ontleedt bij contact met heet water, waardoor ftaalzuur wordt gevormd. Ze reageert met sterk oxiderende stoffen, sterke zuren, sterke basen en reducerende stoffen. Ftaalzuuranhydride reageert hevig bij verhitting met koper(II)oxide of natriumnitriet, met kans op ontploffing. Het tast ook vele metalen aan in aanwezigheid van water.
# Parakneria abbreviata

Parakneria abbreviata is een straalvinnige vissensoort uit de familie van de oorvissen (Kneriidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1931 door Pellegrin.
* ↑ (en) Parakneria abbreviata op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Parakneria abbreviata. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 02 2013 version. N.p.: FishBase, 2013.
# Venezillo brevipalma

Venezillo brevipalma is een pissebed uit de familie Armadillidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Nunomura.
# Pycnobracon niger

Pycnobracon niger is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Cameron in 1902.
# La Mancellière-sur-Vire

La Mancellière-sur-Vire is een plaats en voormalige gemeente in het Franse departement Manche in de regio Normandië en telt 487 inwoners (1999).
De plaats maakt deel uit van het arrondissement Saint-Lô en sinds 1 januari 2016 van de gemeente Bourgvallées.

## Geografie

De oppervlakte van La Mancellière-sur-Vire bedraagt 6,8 km², de bevolkingsdichtheid is 71,6 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van La Mancellière-sur-Vire met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
Gourfaleur · La Mancellière-sur-Vire · Le Mesnil-Herman · Saint-Romphaire · Saint-Samson-de-Bonfossé · Soulles
# Ochraethes citrinus

Ochraethes citrinus is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1860 door Chevrolat.
# Staurocucumis

Staurocucumis is een geslacht van zeekomkommers uit de familie Cucumariidae.

## Soorten

* Staurocucumis krzysztofi O'Loughlin, 2013
* Staurocucumis liouvillei (Vaney, 1914) Ekman, 1927
* Staurocucumis turqueti (Vaney, 1906)
# Ftaalimide

Ftaalimide is het imide van ftaalzuur. Het is bij normale temperatuur en druk een witte vaste stof, die vrijwel niet oplosbaar is in water.

## Synthese

Ftaalimide wordt bereid door de reactie van ftaalzuuranhydride met ammoniak:
    Synthese van ftaalimide

## Toepassingen

Ftaalimide is een intermediaire stof voor verscheidene andere verbindingen:
* De imidegroep reageert zuur, en kan omgezet worden in kaliumftaalimide met kaliumhydroxide. Kaliumftaalimide wordt gebruikt voor de synthese van primaire amines en aminozuren, via de gabrielsynthese.
* Het is een grondstof voor ftalocyanine-pigmenten.
* Het kan omgezet worden in antranilzuur, waaruit synthetisch indigo wordt bereid.
* Het is een grondstof voor fungiciden (zoals folpet, captan en captafol).
* 1 2 3 (en) Hazardous Substances Data Bank
* ↑ U.S. Patent 4419519, "Continuous preparation of phthalimide" van 6 december 1983 aan BASF. Gearchiveerd op 16 november 2022.
# Parakkasaari

Parakkasaari (eiland bij Parakka) is een eiland in de Zweedse Kalixälven. Het heeft geen oeververbinding. Het heeft een oppervlakte van ongeveer 5 hectare.
# Venezillo bolivianus

Venezillo bolivianus is een pissebed uit de familie Armadillidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1897 door Adrien Dollfus.
# Pterostichus neglectus

Pterostichus neglectus is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1862 door A.Morawitz.
# Aldwick

Aldwick is een civil parish in het bestuurlijke gebied Arun, in het Engelse graafschap West Sussex met 11.282 inwoners.
Albourne · Aldingbourne · Aldwick · Amberley · Angmering · Ansty and Staplefield · Appledram · Ardingly · Arundel · Ashington · Ashurst Wood · Ashurst · Balcombe · Barlavington · Barnham · Bepton · Bersted · Bignor · Billingshurst · Birdham · Bognor Regis · Bolney · Bosham · Boxgrove · Bramber · Broadbridge Heath · Burgess Hill · Burpham · Bury · Chichester · Chidham and Hambrook · Clapham · Climping · Cocking · Coldwaltham · Colgate · Compton · Coombes · Cowfold · Cuckfield · Donnington · Duncton · Earnley · Eartham · Easebourne · East Dean · East Grinstead · East Lavington · East Preston · East Wittering · Eastergate · Ebernoe · Elsted and Treyford · Felpham · Fernhurst · Ferring · Findon · Fishbourne · Fittleworth · Ford · Fulking · Funtington · Graffham · Harting · Hassocks · Haywards Heath · Henfield · Heyshott · Horsted Keynes · Houghton · Hunston · Hurstpierpoint and Sayers Common · Itchingfield · Kingston · Kirdford · Lancing · Lavant · Linch · Linchmere · Lindfield Rural · Lindfield · Littlehampton · Lodsworth · Lower Beeding · Loxwood · Lurgashall · Lyminster and Crossbush · Madehurst · Marden · Middleton-on-Sea · Midhurst · Milland · Newtimber · North Horsham · North Mundham · Northchapel · Nuthurst · Oving · Pagham · Parham · Patching · Petworth · Plaistow · Poling · Poynings · Pulborough · Pyecombe · Rogate · Rudgwick · Rusper · Rustington · Selsey · Shermanbury · Shipley · Sidlesham · Singleton · Slaugham · Slindon · Slinfold · Sompting · South Stoke · Southbourne · Southwater · Stedham with Iping · Steyning · Stopham · Storrington and Sullington · Stoughton · Sutton · Tangmere · Thakeham · Tillington · Trotton with Chithurst · Turners Hill · Twineham · Upper Beeding · Upwaltham · Walberton · Warnham · Warningcamp · Washington · West Chiltington · West Dean · West Grinstead · West Hoathly · West Itchenor · West Lavington · West Thorney · West Wittering · Westbourne · Westhampnett · Wisborough Green · Wiston · Woodmancote · Woolbeding with Redford · Worth · Yapton
# Ochoz u Tišnova

Ochoz u Tišnova (Duits: Wochos) is een Tsjechische gemeente in de regio Zuid-Moravië, en maakt deel uit van het district Brno-venkov. Ochoz u Tišnova telt 117 inwoners.
Babice nad Svitavou · Babice u Rosic · Běleč · Bílovice nad Svitavou · Biskoupky · Blažovice · Blučina · Borač · Borovník · Braníškov · Branišovice · Bratčice · Brumov · Březina (voorheen okres Blansko) · Březina (voorheen okres Tišnov) · Bukovice · Cvrčovice · Čebín · Černvír · Česká · Čučice · Deblín · Dolní Kounice · Dolní Loučky · Domašov · Doubravník · Drahonín · Drásov · Hajany · Heroltice · Hlína · Hluboké Dvory · Holasice · Horní Loučky · Hostěnice · Hradčany · Hrušovany u Brna · Hvozdec · Chudčice · Ivaň · Ivančice · Javůrek · Jinačovice · Jiříkovice · Kaly · Kanice · Katov · Ketkovice · Kobylnice · Kovalovice · Kratochvilka · Křižínkov · Kupařovice · Kuřim · Kuřimská Nová Ves · Kuřimské Jestřabí · Lažánky · Ledce · Lelekovice · Lesní Hluboké · Litostrov · Loděnice · Lomnice · Lomnička · Lubné · Lukovany · Malešovice · Malhostovice · Maršov · Medlov · Mělčany · Měnín · Modřice · Mokrá-Horákov · Moravany · Moravské Bránice · Moravské Knínice · Moutnice · Nebovidy · Nedvědice · Nelepeč-Žernůvka · Němčičky · Neslovice · Nesvačilka · Níhov · Nosislav · Nová Ves · Nové Bránice · Odrovice · Ochoz u Brna · Ochoz u Tišnova · Olší · Omice · Opatovice · Ořechov · Osiky · Oslavany · Ostopovice · Ostrovačice · Otmarov · Pasohlávky · Pernštejnské Jestřabí · Podolí · Pohořelice · Ponětovice · Popovice · Popůvky · Pozořice · Prace · Pravlov · Prštice · Předklášteří · Přibice · Příbram na Moravě · Přibyslavice · Přísnotice · Radostice · Rajhrad · Rajhradice · Rašov · Rebešovice · Rohozec · Rojetín · Rosice · Rozdrojovice · Rudka · Řícmanice · Říčany · Říčky · Řikonín · Senorady · Sentice · Silůvky · Sivice · Skalička · Skryje · Sobotovice · Sokolnice · Stanoviště · Strhaře · Střelice · Svatoslav · Synalov · Syrovice · Šerkovice · Šlapanice · Štěpánovice · Šumice · Telnice · Těšany · Tetčice · Tišnov · Tišnovská Nová Ves · Trboušany · Troskotovice · Troubsko · Tvarožná · Újezd u Brna · Újezd u Rosic · Újezd u Tišnova · Unín · Unkovice · Úsuší · Velatice · Veverská Bítýška · Veverské Knínice · Viničné Šumice · Vlasatice · Vohančice · Vojkovice · Vranov · Vranovice · Vratislávka · Všechovice · Vysoké Popovice · Zakřany · Zálesná Zhoř · Zastávka · Zbraslav · Zbýšov · Zhoř · Žabčice · Žatčany · Žďárec · Želešice · Železné · Židlochovice
# Steatoda bertkaui

Steatoda bertkaui is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de kogelspinnen (Theridiidae).
Het dier behoort tot het geslacht Steatoda. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1881 door Tord Tamerlan Teodor Thorell.
# Saint-Rémy-de-Maurienne

Saint-Rémy-de-Maurienne is een gemeente in het Franse departement Savoie (regio Auvergne-Rhône-Alpes) en telt 967 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Saint-Jean-de-Maurienne.

## Geografie

De oppervlakte van Saint-Rémy-de-Maurienne bedraagt 43,7 km², de bevolkingsdichtheid is 22,1 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Saint-Rémy-de-Maurienne met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
* ↑ Populations légales 2021.
# Paraleptastacus ammodytensis

Paraleptastacus ammodytensis is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Leptastacidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1952 door Carvalho.
# Vierburen (waterschap)

Vierburen is een voormalig waterschap in de provincie Groningen.
Het waterschap lag ten noorden van Spijk. De noordoostgrens lag op de buitenteen van de slaperdijk met de Oostpolder, de zuidoostgrens op de wegen Nieuwestad, Kleine Dijkstraat en de Spijkster Oudedijk, de zuidwestgrens ten zuiden van de Hooiweg, op 600 m evenwijdig hieraan lag de noordwestgrens op de Kolholsterweg (de grens tussen de gemeenten Eemsdelta en Het Hogeland). De voornaamste afwatering is het Spijksterriet en het Kleine Tjariet. Het Spijksterriet ging via de Bierumerpomp door de slaperdijk. Het Kleine Tjariet ging door de Kleine pomp en liep dan langs de slaperdijk onder de naam Lutje Berm naar het Spijksterriet. Deze laatste loosde het gezamenlijke water dan via de Groote Bierumerpomp in de zeedijk op de Eems.
Na de jaren 70 wordt de afwatering anders. Het Spijksterriet loopt nu via de Tillenriet naar het gemaal Spijksterpompen en het Kleine Tjariet mondt uit in het Groote Tjariet.
Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 1995 binnen dat van het waterschap Noorderzijlvest.

## Naam

Het waterschap was genoemd naar de streek die het bemaalde.
* ↑ C.C. Geertsema (1910) De zeeweringen, waterschappen en polders in de provincie Groningen, Groningen: Erven B. van der Kamp, blz. 333, kaart: Blad 3
* ↑ K.A.M. Engberts en A.L. Hempenius, Verzamelinventaris van de archieven van de 'kust'waterschappen in het waterschap Hunsingo en het waterschap Reitdiep, Groningen (2011), blz. 178
# La Spezia

La Spezia kan verwijzen naar:
* La Spezia (provincie), een Italiaanse provincie
* La Spezia (stad), een stad in de Italiaanse streek Ligurië, hoofdstad van de gelijknamige provincie
* De La Spezia-affaire in 1946
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van La Spezia en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Lijst van planetoïden 25701-25800

Dit is een lijst van planetoïden 25701-25800. Voor de volledige lijst zie de lijst van planetoïden.
| Naam | Voorlopige naamgeving | Datum ontdekking | Ontdekker |
# Stenolophus paulinoi

Stenolophus paulinoi is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1891 door Heyden.
# Saint-Rémy-de-Chargnat

Saint-Rémy-de-Chargnat is een gemeente in het Franse departement Puy-de-Dôme (regio Auvergne-Rhône-Alpes) en telt 461 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Issoire.

## Geografie

De oppervlakte van Saint-Rémy-de-Chargnat bedraagt 6,2 km², de bevolkingsdichtheid is 74,4 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Saint-Rémy-de-Chargnat met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Pantecphylus kivuensis

Pantecphylus kivuensis is een rechtvleugelig insect uit de familie sabelsprinkhanen (Tettigoniidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2004 door Schmidt, Stelzer & Marshall.
# Video (India.Arie)

Video is een nummer van de Amerikaanse zangeres India.Arie uit 2001. Het is de eerste single van haar debuutalbum Acoustic Soul.
Het nummer bevat samples uit nummers "Fun" van de Amerikaanse band Brick, en "Top Billin'" van het hiphopduo Audio Two. "Video" haalde een matige 47e positie in de Amerikaanse Billboard Hot 100. Het nummer wist de Nederlandse Top 40 nog net te bereiken met een 40e positie. Ook in het Verenigd Koninkrijk werd het nummer een bescheiden hitje met een 32e positie.
# Punapedaliodes albopunctata

Punapedaliodes albopunctata is een vlinder uit de onderfamilie Satyrinae van de familie Nymphalidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1890 door Gustav Weymer.
# Aldus Manutius de Jonge

Aldus Manutius de Jonge (Venetië, 13 februari 1547 - Rome, 28 oktober 1597) was een vooraanstaand Venetiaans drukker. Hij was de zoon van Paulus Manutius en de kleinzoon van Aldus Manutius de Oude, een van de grondleggers van gestandaardiseerde interpunctie. Hij wordt ook aangeduid met zijn Italiaanse naam Aldo Manuzio, Manuzzi of Manucci.

## Biografie

Aldus junior werd geboren als het eerste kind van Paulo Manuzio (1512-1574) en Maria Torresano, die in 1546 waren getrouwd. Aldo bleek een wonderkind. Toen hij negen jaar oud was, verscheen zijn naam op het titelblad van de veelgelezen Eleganze della lingua Toscana e Latina, vermoedelijk geproduceerd als proeve van bekwaamheid onder toeziend oog van zijn vader. In 1561, op veertienjarige leeftijd, publiceerde hij de Orthographiae ratio over de juiste spelling van het Latijn. In 1575 voltooide hij zijn studie naar de meest correcte weergave van het geschreven woord met de publicatie van een Epitome orthographiae. Mogelijk was hij niet de enige auteur van dit standaardwerk, maar hij gaf er zijn naam aan. Deze studie van de orthografie van het Latijn is wellicht zijn grootste bijdrage aan de ontwikkeling van de taal. Het doel van grammatica, leerde hij, is de verduidelijking van de syntaxis, de structuur van een zin.
Toen zijn vader naar Rome vertrok, nam Aldo de dagelijkse leiding van het familiebedrijf over. In 1572 huwde hij met Francesca Lucrezia, dochter van Bartolommeo Giunta en achterkleindochter van de eerste Giunta, een van de eerste drukkers in Venetië. Na het overlijden van zijn vader in Rome twee jaar daarna werd Aldo eigenaar van de drukkerij. Omstreeks 1576, het jaar van publicatie van zijn commentaar op de Ars poetica van Horatius, werd hij benoemd tot professor Literatuur aan de Venetiaanse Kanselarij. De drukkerij bleef boeken uitgeven, maar de kwaliteit nam af. In 1585 vertrok Aldo naar Bologna om enkele maanden de stoel van Retorica te bekleden aan de beroemde Universiteit. In 1587 reisde hij door naar Pisa, waar hij actief was als professor en uitgever. Paus Sixtus V ontbood hem in 1588 naar Rome om les te geven en de drukkerij van het Vaticaan te leiden. Zijn colleges werden echter onvoldoende bezocht, en hij moest terugvallen op zijn oude ambacht van drukker onder de patronage van de nieuwe paus Clemens VIII. Hij overleed in 1597. Geen van zijn eigen kinderen zette de lijn van de vooraanstaande uitgeverij voort.
Aldus Manutius de Jongere was een ijverig en bekwaam student, maar het ontbrak hem aan de originaliteit van zijn voorgangers. Zijn drukkerij voltooide de vereeuwiging van antieke Griekse auteurs die door zijn grootvader was ingezet. Als humanist maakte hij zich sterk voor het scheppen van een nationale taal.
* ↑ 1911encyclopedia.org: Manutius
# La Sonnaz

La Sonnaz is een gemeente in het Franstalige gedeelte van het Zwitserse kanton Fribourg in het district Sarine. De gemeente ligt in het dal van de Sonnaz.
Het bestaat uit de kernen Formangueires, Lossy, La Corbaz en Cormagens. De gemeente is ontstaan na een fusie in 2004 van de gemeentes van Lossy-Formangueires, La Corbaz en Cormagens. De gemeentenaam is ontleend aan het riviertje Sonnaz, dat door de gemeente loopt. De gemeente telt 1.129 inwoners.
De oppervlakte is 678 ha (6.78 km²) en het ligt op ongeveer 600 meter hoogte.
De trein van Fribourg naar Murten loopt over het gebied van de gemeente. De belangrijkste economische activiteit bestaat uit veeteelt en landbouw.
De gemeente wordt omringd door de gemeentes van Belfaux, Granges-Paccot, Givisiez, Misery-Courtion, Barberêche en Düdingen. De gemeente grenst aan het Schiffenenmeer, een stuwmeer.

## Externe link

* Officiële site van de gemeente, Franstalig
Arconciel · Autigny · Avry · Belfaux · Chénens · Chésopelloz · Corminboeuf · Cottens · Ependes · Ferpicloz · Fribourg/Freiburg · Gibloux · Givisiez · Granges-Paccot · Grolley · Hauterive · La Brillaz · La Sonnaz · Le Mouret · Marly · Matran · Neyruz · Pierrafortscha · Ponthaux · Prez · Senèdes · Treyvaux · Villarsel-sur-Marly · Villars-sur-Glâne
* Historisch woordenboek van Zwitserland: 048517
* Virtual International Authority File: 305980719
* WorldCat (via VIAF): 305980719
# Lijst van planetoïden 25601-25700

Dit is een lijst van planetoïden 25601-25700. Voor de volledige lijst zie de lijst van planetoïden.
| Naam | Voorlopige naamgeving | Datum ontdekking | Ontdekker |
# Stenolophus parviceps

Stenolophus parviceps is een keversoort uit de familie loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1914 door Casey.