# Lijst van bijnamen van spoorlijnen in Nederland

Onderstaand een overzicht van alle bijnamen van Nederlandse spoorlijnen.

## B

* Badkuipspoor of Badkuipspoorweg Het stuk van de spoorlijn Roosendaal – Vlissingen dat na de watersnoodramp van 1953 door de ondergelopen polders bij Kruiningen liep, dit gedeelte kon kort na de ramp alleen met laagwater bereden worden.
* Badkuiptracé De Flevolijn werd, om het natuurgebied de Oostvaardersplassen te ontzien, tussen Almere en Lelystad niet in een rechte lijn aangelegd, maar in een omlegging die op de kaart de vorm heeft van een badkuip.
* Baronnenlijn Hattemerbroek – Apeldoorn – Dieren Geopend 1889: staking reizigersvervoer 1950; opheffing traject Hattemerbroek – Apeldoorn 1972. Het resterende traject is sinds 1975 in gebruik door de Veluwsche Stoomtrein Maatschappij.
* Bels Lijntje 'Bels' is Brabants dialect voor 'Belgisch'.
** Tilburg – Turnhout Geopend 1867; opgebroken 1987.
** Eindhoven – Neerpelt Geopend 1866; opgebroken
* Betuwelijn Elst – Geldermalsen – Dordrecht Geopend 1882-1885.
* Betuweroute Maasvlakte – Kijfhoek – Zevenaar Geopend in 2007.
* Binnendoortje Spoorlijn Harmelen - Breukelen Geopend in 1869.
* Bocholtse Baan Winterswijk – Bocholt (Duitsland). Geopend 1880; gesloten in de Tweede Wereldoorlog.
* Borkense Baan Winterswijk – Borken (Duitsland). Geopend 1880; in onbruik sinds 1979.
* Brabantse Lijn Tilburg – 's-Hertogenbosch – Nijmegen Geopend 1881.

## C

* Ceintuurbaan Schiedam/Rotterdam DP – Rotterdam Noord – Rotterdam Maas/Gouda Geopend 1899.
* Centraalspoorweg Utrecht – Zwolle – Kampen Geopend 1863-1865.

## D

* Doklijn Amsterdam Weesperpoort – Kadijk – Amsterdam Doklaan Geopend 1847-1848; ombouw normaalspoor 1856; opheffing 1904.
* Dokkumer Lokaaltje Leeuwarden – Stiens – Dokkum Geopend 1901-1913; opheffing 1970-1995.
* Dow-lijn Terneuzen – Wondelgem Geopend 1869. Sinds 1939 niet meer in gebruik voor reizigersvervoer.
* Duits Lijntje Boxtel – Gennep – Wesel (Duitsland). Geopend 1873-1878. Staking reizigersvervoer 1950. Opheffing: Volkel – Mill 1954; Uden – Volkel 1959; Kruispunt Beugen – Gennep 1971; Mill – Kruispunt Beugen 1972; Veghel – Uden 1983. Boxtel – Schijndel – Veghel buiten gebruik: 2005.

## E

* Emmerlijn Zwolle - Emmen Geopend 1903-1905

## F

* Flevolijn Weesp – Almere – Lelystad Geopend 1987 (tot Almere Buiten) en 1988 (tot Lelystad).

## G

* Gooiboog Verbindingsboog ten oosten van Weesp tussen de Flevolijn en de Gooilijn richting Hilversum. Geopend 14 december 2003.
* Gooilijn Amsterdam Centraal – Hilversum – Amersfoort Geopend 1874 (tot Amsterdam Oosterdok) en 1889 (tot nieuw Centraal Station).
* Goudse Lijn Utrecht - Gouda - Rotterdam; Gouda – Den Haag Geopend 1855 (Utrecht – Rotterdam Maas) en 1870 (Gouda – Den Haag Staatsspoor).

## H

* Haarlemmermeerspoorlijnen
** Aalsmeer – Hoofddorp – Haarlem. Geopend 3 augustus 1912; opgeheven 1 januari 1936;
** Hoofddorp – Leiden Heerensingel. Geopend 3 augustus 1912; opgeheven 1 januari 1936;
** Aalsmeer – Bovenkerk – Amsterdam Willemspark. Geopend 1 mei 1915; opheffing Aalsmeer Oost – Bovenkerk 3 september 1950; opheffing Aalsmeer – Aalsmeer Oost 28 mei 1972; opheffing Bovenkerk – Amsterdam Haarlemmermeer 1972-1981;is sinds 1981 een museumlijn van de EMA
** Bovenkerk – Uithoorn. Geopend 1 mei 1915; opgeheven 1981;
** Aalsmeer – Uithoorn – Nieuwersluis=Loenen; Aalsmeer – Uithoorn Geopend 1 juli 1914; opgeheven 3 juni 1973; Uithoorn – Nieuwersluis=Loenen Geopend 1 december 1915; opgeheven 1 juni 1986;
** Uithoorn – Alphen aan den Rijn. Geopend 1 augustus 1915; opgeheven 1 januari 1936;
** Nieuwveen – Ter Aar. Geopend 2 januari 1918; opgeheven 1 januari 1936.
* Halve-Zolenlijn of Langstraatspoorlijn Lage Zwaluwe – Waalwijk – 's Hertogenbosch. Zo genoemd vanwege de aanwezige schoenenindustrie.
* Hanzelijn Zwolle – Hattemerbroek Aansluiting – Kampen Zuid – Dronten – Lelystad Geopend 6 december 2012.
* Havenspoorlijn (Rotterdam) IJsselmonde – Waalhaven Zuid – Botlek – Maasvlakte Geopend 1957-1977; trajectdeel IJsselmonde/Kijfhoek – Waalhaven Zuid in 2004 vervangen door eerste deel Betuweroute. Kortsluitroute (omleiding om station Waalhaven Zuid) en het overige traject zijn onderdeel van de Betuweroute.
* Heilige Lijn of Maaslijn Nijmegen – Venlo. Geopend 1883.
* Hemboog Verbindingsboog nabij station Amsterdam Sloterdijk tussen de Zaanlijn en de Westtak Ringspoorbaan Geopend 14 december 2003.
* Heuvellandlijn Maastricht Randwyck – Heerlen – Kerkrade Centrum.
* Hoekse Lijn Rotterdam – Hoek van Holland Geopend 1891-1893.
* Hofpleinlijn
** Rotterdam Hofplein – Den Haag HS Geopend 1 oktober 1908; gesloten per 3 juni 2006 voor verbouwing tot metrolijn in verband met RandstadRail; heropend 11 november 2006.
** Den Haag HS – Station Scheveningen Geopend 1 mei 1907; opgeheven 4 oktober 1953.
* Hogelandspoor Sauwerd – Roodeschool Geopend 1893. Zie ook Noordelijke Nevenlijnen en PEN-lijnen.
* HSL-Oost of Hogesnelheidslijn-Oost Amsterdam – Utrecht – Arnhem – grens. Niet gerealiseerd.
* HSL-Zuid of Hogesnelheidslijn-Zuid Amsterdam – Rotterdam – Breda – grens Geopend 7 september 2009.

## I

* IJmondlijn Santpoort Noord – IJmuiden Geopend 1883; in onbruik sinds 1998.
* IJssellijn Arnhem – Zutphen – Deventer – Zwolle Deel van Staatslijn A (Arnhem – Leeuwarden) Geopend 1865-1866.
* IJzeren Rijn Antwerpen – Neerpelt – Weert – Roermond – Dalheim Geopend 1879; Roermond – Dalheim in onbruik sinds 1996.

## K

* Kamperlijntje Zwolle – Kampen Geopend 1865 als laatste deel Centraalspoorweg Utrecht – Kampen.
* Kersenlijn, Kesteren – Rhenen – Veenendaal – Amersfoort Geopend 1886; opheffing Kesteren – Rhenen 1944. Meer geschiedenis bij Spoorlijn Kesteren - Amersfoort. Bijnaam is ontstaan door reizigers die in de Betuwe voedsel gingen halen. Delen van de lijn dragen ook andere bijnamen: Veenendaallijn, Ponlijn.
* Kippenlijn, onderdeel van de Valleilijn Ede – Barneveld – (Nijkerk) – Amersfoort Geopend 1902-1903; opheffing Barneveld – Nijkerk 1937.
* Kortsluitroute Afsnijding slinger in Havenspoorlijn langs station Waalhaven Zuid.

## L

* Langstraatspoorlijn Lage Zwaluwe – 's-Hertogenbosch Geopend 1890; Raamsdonk – 's-Hertogenbosch gesloten 1950; Made en Drimmelen – Geertruidenberg gesloten 1987. Ook wel Halve-Zolenlijn genoemd.
* Lelylijn
    Planfase
* Lijn A Arnhem – Zutphen – Deventer – Zwolle – Leeuwarden Geopend 1865-1868. Zie ook: IJssellijn (Arnhem – Zwolle).
* Lijn B Harlingen – Leeuwarden – Groningen – Nieuweschans – Duitsland Geopend 1863-1876. Zie ook: Noordelijke Nevenlijnen.
* Lijn C Groningen – Meppel Geopend 1870.
* Lijn D Zutphen – Hengelo – Enschede – Duitsland Geopend 1865-1866; Enschede – Gronau geopend 1868-1875; gesloten in 1981 maar heropend in 2001.
* Lijn E Maastricht – Roermond – Venlo en Venlo – Eindhoven en Breda – Eindhoven Maastricht – Venlo geopend 1865; Venlo – Eindhoven geopend 1866; Breda – Tilburg geopend 1863; Tilburg – Boxtel geopend 1865; Boxtel – Eindhoven geopend 1866.
* Lijn F Roosendaal – Vlissingen Geopend 1863-1873. Zie ook: Zeeuwse Lijn.
* Lijn G Venlo – Duitsland Geopend 1866.
* Lijn H Utrecht – 's-Hertogenbosch – Boxtel Geopend 1868-1870.
* Lijn I Breda – Rotterdam Geopend 1866-1877.
* Lijn K Nieuwediep – Alkmaar – Amsterdam Centraal Geopend 1865-1878. Zie ook: Zaanlijn.
* Locaalspoorweg Hollands Noorderkwartier Hoorn – Wognum – Twisk – Oostwoud – Medemblik Geopend 1887; sinds 1972: Stoomtram Hoorn – Medemblik
* Luchtspoor Rotterdam CS – Rotterdam Blaak – Spoorbrug over Nieuwe Maas. Geopend 1877; gesloopt na gereedkomen oostelijke tunnelbuis Willemspoortunnel in 1993.

## M

* Maaslijn of Heilige Lijn Nijmegen – Venlo en Venlo – Roermond Nijmegen – Venlo Geopend 1883; Venlo – Maastricht Geopend 1865.
* Marnelijn Winsum – Zoutkamp Geopend in 1922; gesloten in 1942.
* MerwedeLingelijn (Westelijke Betuwelijn) Dordrecht – Geldermalsen (officiële naam gebruikt door de provincie Zuid-Holland sinds 2006)
* Middennet Amsterdam CS – Utrecht CS – 's-Hertogenbosch – Eindhoven; Den Haag SS – Gouda – Utrecht; Rotterdam Maas – Gouda; Utrecht CS – Arnhem. Elektrificatie 1938.
* Miljoenenlijn Schaesberg – Kerkrade – Simpelveld Geopend 1934 (in 1949 voor reizigersvervoer); Kerkrade – Simpelveld gesloten in 1988 en in 1995 heropend als museumspoorlijn door de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij. Naam Schaesberg in 1986 gewijzigd in Landgraaf.

## N

* Nedersaksenlijn
    Planfase
* Noordelijke Nevenlijnen Groningen – Roodeschool / Delfzijl / Nieuweschans en Leeuwarden – Harlingen / Stavoren Zie ook PEN-lijnen.
* Noorderstoomtram Alkmaar – Schagen. Geopend 1913. Traject Warmenhuizen – Schagen opgeheven en opgebroken 1933. Alkmaar – Warmenhuizen opgeheven en opgebroken 1968.
* Noordooster Locaalspoorweg Zwolle/Almelo – Mariënberg – Coevorden – Emmen – Gasselternijveen – Assen/Stadskanaal – Veendam – Zuidbroek – Delfzijl Geopend 1903-1910. Trajecten Emmen – Stadskanaal en Assen – Gasselternijveen in 1972 opgeheven en sindsdien opgebroken. Veendam – Stadskanaal (– Musselkanaal) sinds 1994 in gebruik als museumspoorlijn bij de Stichting Stadskanaal Rail.
* Nootdorpboog Verbindingsboog nabij Ypenburg tussen de spoorlijn Gouda – Den Haag en de Nedtrain-werkplaats te Leidschendam. Geopend 7 november 2005.

## O

* Oostelijke Betuwelijn Elst – Geldermalsen Geopend 1882.
* Oosterspoorweg Amsterdam – Apeldoorn – Zutphen en Hilversum – Utrecht Lunetten Geopend 1874-1876.
* Oude Lijn Amsterdam – Haarlem – Leiden – Den Haag – Delft – Schiedam – Rotterdam Amsterdam – Haarlem werd geopend in 1839 als eerste spoorlijn in Nederland. Haarlem – Leiden 1842; Leiden – Den Haag 1843; Den Haag – Rotterdam 1847.

## P

* PEN-lijnen Zo genoemd vanwege het PEN-project (Projectgroep Exploitatie Noordelijke Nevenlijnen) uit de jaren 70. Zie: Noordelijke Nevenlijnen.
* Ponlijn Amersfoort – Leusden raccordement Pon Restant van Amersfoort – Kesteren – Nijmegen; Geopend 1886; staking reizigersvervoer 1944.

## R

* Rhijnspoorweg Amsterdam Weesperpoort – Utrecht – Arnhem – Duitse Grens Geopend 1843-1845; ombouw normaalspoor 1855; opheffing Station Weesperpoort 1939.
* Ringspoorbaan Amsterdam bestaande uit Westtak Ringspoorbaan en Zuidtak Ringspoorbaan Geopend 1978-1993.

## S

* Schipholboog (ook wel Utrechtboog genoemd) Aansluitboog ten zuidwesten van Duivendrecht tussen Zuidtak Ringspoorbaan en de spoorlijn Amsterdam – Utrecht. Geopend 12 maart 2006.
* Schipholboog (Den Haag) Aansluitboog tussen Den Haag Laan van NOI en Den Haag Mariahoeve die de verbinding mogelijk maakt tussen Den Haag Centraal en de station Schiphol Airport. Geopend 1973.
* Schiphollijn Diemen Zuid - Duivendrecht – Amsterdam RAI – Schiphol – Hoofddorp – Nieuw-Vennep – Leiden Geopend 1978-1981-1996.
* Schaddenspoor Neede – Haaksbergen – Hengelo/Enschede Geopend 1880-1885; gesloten in 1934. Baanvak Haaksbergen – Enschede sinds 1971 in gebruik als museumspoorlijn bij de Museum Buurtspoorweg. Dit traject is na de aanleg van de A35 ingekort tot Haaksbergen – Boekelo. Bij Hengelo is een deel van de zijtak Boekelo – Hengelo nog voor AkzoNobel in gebruik.
* Schrootlijn Zwolle – Arnhem – Nijmegen – Oss – 's-Hertogenbosch – Tilburg – Breda – Roosendaal Soms zo genoemd omdat NS hier jarenlang oud materieel inzette.
* Sloelijn
** Oude Sloelijn (Goes) – 's-Heer Arendskerke – Sloehaven Geopend 1966-1977 met hergebruik van de tramweg 's-Heer Arendskerke – Nieuwdorp.
** Nieuwe Sloelijn Lewedorp – Vlissingen Sloehaven
* Staatslijnen:
** Staatslijn A Arnhem – Zutphen – Deventer – Zwolle – Leeuwarden Geopend 1865-1868. Zie ook: IJssellijn (Arnhem – Zwolle).
** Staatslijn B Harlingen – Leeuwarden – Groningen – Nieuweschans – Duitsland Geopend 1863-1876. Zie ook: Noordelijke Nevenlijnen.
** Staatslijn C Groningen – Meppel Geopend 1870.
** Staatslijn D Zutphen – Hengelo – Enschede – Duitsland Geopend 1865-1866; Enschede – Gronau geopend 1868-1875; gesloten in 1981 maar heropend in 2001.
** Staatslijn E Maastricht – Roermond – Venlo en Venlo – Eindhoven en Breda – Eindhoven Maastricht – Venlo geopend 1865; Venlo – Eindhoven geopend 1866; Breda – Tilburg geopend 1863; Tilburg – Boxtel geopend 1865; Boxtel – Eindhoven geopend 1866.
** Staatslijn F Roosendaal – Vlissingen Geopend 1863-1873. Zie ook: Zeeuwse Lijn.
** Staatslijn G Venlo – Duitsland Geopend 1866.
** Staatslijn H Utrecht – 's-Hertogenbosch – Boxtel Geopend 1868-1870.
** Staatslijn I Breda – Rotterdam Geopend 1866-1877.
** Staatslijn K Nieuwediep – Alkmaar – Amsterdam Centraal Geopend 1865-1878. Zie ook: Zaanlijn.
* Stichtse Lijn Den Dolder – Baarn Geopend 1898.

## T

* Twentekanaallijn Zutphen – Hengelo Geopend 1865

## U

* Utrechtboog (ook wel Schipholboog genoemd) Aansluitboog ten zuidwesten van Duivendrecht tussen Zuidtak Ringspoorbaan en de spoorlijn Amsterdam – Utrecht. Geopend 12 maart 2006.

## V

* Valleilijn Amersfoort – Ede-Wageningen, nieuwe naam voor de Kippenlijn, vanaf december 2006.
* Veenendaallijn Rhenen – Veenendaal (– Utrecht) Geopend 1886 als onderdeel van de internationale lijn Amsterdam – Keulen via Amersfoort – Leusden – De Haar – Veenendaal – Rhenen – Kesteren – Vork – Nijmegen – Kleve; staking reizigersvervoer 1944. Heropening voor personenvervoer trajectdeel Rhenen – Veenendaal – De Haar en nieuwe aansluiting richting Utrecht in 1981; trajectdeel De Haar – Woudenberg opgeheven.
* Veluwelijn Amersfoort – Zwolle Deel van de Centraalspoorweg. Geopend 1863-1864.
* Vislijn of IJmondlijn Santpoort Noord – IJmuiden Naam naar aanleiding van het vele visvervoer. Geopend 1883; in onbruik sinds 1998.

## W

* Westelijke Betuwelijn Geldermalsen – Dordrecht Geopend 1883-1885.
* Westtak Ringspoorbaan Amsterdam CS – Amsterdam Sloterdijk (hoog) – Schiphol. Geopend 1986.
* Woldjerspoorweg Groningen – Slochteren – Weiwerd Geopend 1929; opgeheven 1942.

## Z

* Zaanlijn Uitgeest – Zaandam Deel van Staatslijn K Nieuwediep – Amsterdam Geopend 1869.
* Zeeuwse Lijn (Staatslijn F) Roosendaal – Vlissingen Geopend 1863-1873.
* Zoetermeer Stadslijn Den Haag – Zoetermeer Geopend 1977-1979; gesloten per 3 juni 2006 voor verbouwing tot sneltramlijn in verband met RandstadRail; heropend 27 oktober 2007.
* Zuider Koggelijn Hoorn – Schellinkhout – Wijdenes – Hem – Venhuizen – Bovenkarspel-Grootebroek – Enkhuizen Geopend: 1913; opgeheven 1935.
* Zuiderspoor Enschede – Broekheurne grens Geopend 1903; opheffing 1974.
* Zuiderzeelijn Lelystad – Emmeloord – Heerenveen – Drachten – Groningen Wordt niet aangelegd (besluit Tweede Kamer d.d. 28 november 2007).
* Zuidooster spoorlijn Tilburg – 's-Hertogenbosch – Nijmegen Geopend 1881.
* Zuidtak Ringspoorbaan Schiphol – Weesp Schiphol – Amsterdam Zuid geopend 1978; Zuid – Amsterdam RAI geopend 1981; RAI – Weesp geopend 1993.