OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Edele rotting

Edele rotting (Frans: pourriture noble, Duits: Edelfäule) is een proces waarin een schimmel de schil van druiven aantast. Het gaat om de grijze schimmel Botrytis cinerea, die onder bepaalde klimatologische omstandigheden (ochtendmist en warmte) laat in het jaar toeslaat.
Bij edele rotting wordt de schil van de druif poreus. Hierdoor verdampt er vocht uit de druif, met een toename van het gehalte aan suikers, smaakstoffen en aroma's tot gevolg. Na zachtjes persen komt er stroperig en erg zoet sap uit de druif, de most. De gisting hiervan komt langzaam op gang, omdat de wijngist de concurrentie met de nog aanwezige schimmel moet aangaan. Ook het hoge suikergehalte werkt het gistingsproces tegen. Het uiteindelijke resultaat is een wijn met een hoog gehalte aan smaakstoffen en een behoorlijke zoetheid.
Het plukken van de aangetaste druiven is ook een specialiteit: de trossen worden bij edele rotting niet in hun geheel geplukt, maar de druiven worden een voor een uitgezocht. In Duitsland en Oostenrijk heten wijnen van deze met schimmel aangetaste druiven derhalve ook wel Trockenbeerenauslese (trocken betekent droog, een verwijzing naar de ingedroogde druif; Beeren is een Oudduits woord voor vruchten in het algemeen (Nieuwduits 'bessen'); Auslese betekent selectie (d.w.z. 'specifiek uitgezocht). In Oostenrijk kent men daarnaast ook nog Ausbruch.
De schimmel komt in Duitsland maar eens in de vier à tien jaar voor. Het Franse wijngebied Sauternes is juist erg bekend vanwege deze schimmel die er elk jaar in meer of mindere mate voorkomt. Wijn uit de Elzas van deze door edele rotting aangetaste druiven heet Sélection de grains nobles. Ook in Hongarije komt de edele rotting met zekere regelmaat voor. Hier wordt het verkregen vocht – de zogenaamde eszencia – uit de druiven gebruikt voor tokaji aszú.
Om diverse redenen is de opbrengst in de wijngaarden bij deze methode per hectare zeer gering. Ten eerste is het procedé arbeidsintensief omdat het verschillende plukronden vereist. Ten tweede lopen wijnboeren door onzekerheden ten aanzien van de specifieke soort schimmel en de klimatologische omstandigheden grote risico's om een "eventuele" oogst binnen te halen. De bewerkelijkheid van deze methode en het feit dat de vraag groter is dan het aanbod leidt doorgaans tot hoge prijzen voor deze wijnen.
# Elaphrinae

De Elaphrinae zijn een onderfamilie van kevers uit de familie loopkevers (Carabidae). De onderfamilie omvat de volgende geslachten:
* Blethisa Bonelli, 1810
* Diacheila Motsjoelski, 1844
* Elaphrus Fabricius, 1775 – Oeverloopkevers
# Edgar Mejía

Edgar Eduardo Mejía Viruete (Guadalajara, 27 juli 1987) is een Mexicaans voetballer. In 2015 werd hij door Guadalajara verhuurd aan FC Juárez uit de Liga de Ascenso

## Clubcarrière

Mejía maakte begin 2006 zijn debuut voor Guadalajara in de Mexicaanse competitie. In 2007 werd hij basisspeler bij de Mexicaanse grootmacht. Op 1 juni 2012 werd Mejía voor één jaar uitgeleend aan het Mexicaanse Club León. Daar speelde hij gedurende het hele jaar echter nooit in het eerste elftal.
Op 21 februari 2013 tekende Mejía samen met teamgenoten Giovani Casillas en Mario de Luna op huurbasis bij het Amerikaanse Chivas USA. Hij maakte op 2 maart 2013 zijn debuut voor tegen Columbus Crew. Op 24 maart scoorde hij zijn eerste doelpunt en gaf hij ook een assist voor Chivas in een wedstrijd tegen Chicago Fire.
Op 1 januari 2014, nadat zijn huurperiode bij Chivas USA tot een einde was gekomen, werd hij door Guadalajara verhuurd aan het Mexicaanse Puebla.
# Elisabethkirche

Elisabethkirche kan verwijzen naar:
* Elisabethkirche (Marburg), een evangelisch-lutherse kerk in de Duitse stad Marburg
* Elisabethkirche (Schneeberg), een kleine rooms-katholieke kerk op de Schneeberg in Neder-Oostenrijk
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Elisabethkirche en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Elisabethiella pectinata

Elisabethiella pectinata is een vliesvleugelig insect uit de familie vijgenwespen (Agaonidae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1959 door Joseph.
# Eerste Kamerverkiezingen 2015/Kandidatenlijst/Partij voor de Dieren

De kandidatenlijst voor de Eerste Kamerverkiezingen 2015 van Partij voor de Dieren werd op een partijcongres op 29 maart 2015 door de aanwezige partijleden vastgesteld.
De lijst werd op 30 april 2015 definitief vastgesteld door het centraal stembureau voor deze verkiezingen.
* Niko Koffeman
* Christine Teunissen
* Frank Wassenberg
* Floriske van Leeuwen
* Diederik van Liere
* Karen Soeters
* Hans Bouma
* Ewald Engelen
* Paul Cliteur
* Peter Nicolaï
# Eerste Kamerverkiezingen 2015/Kandidatenlijst/GroenLinks

De kandidatenlijst voor de Eerste Kamerverkiezingen 2015 van GroenLinks werd op een partijcongres op 7 februari 2015 door de aanwezige partijleden vastgesteld.
De lijst werd op 30 april 2015 definitief vastgesteld door het centraal stembureau voor deze verkiezingen.
* Tineke Strik
* Ruard Ganzevoort
* Marijke Vos
* Frits Lintmeijer
* Harmen Binnema
* Margreet de Boer
* Axel Boomgaars
* Barbara Wegelin
* Marcel Vissers
* Saskia Bolten
* Herma Hofmeijer
* Jan Dirx
* Willem Verf
# Elmstead

Elmstead kan verwijzen naar:
* Elmstead (Essex)
** Elmstead Market
* Elmstead (Londen)
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Elmstead en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Elyra bilineata

Elyra bilineata is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1919 door Wileman.
# Elyra brevivittalis

Elyra brevivittalis is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1867 door Moore.
# Elulu

Elulu (ook wel: Ilulu) was een koning van het Akkadische rijk van 2193 tot 2190 v.Chr. Hij wordt op de Soemerische koningslijst genoemd, samen met drie andere koningen (Igigi, Imi en Nanum). De lijst stelt eerst de vraag wie in genoemde periode nu eigenlijk koning was, waarna de vier koningen worden genoemd met de mededeling dat ze samen drie jaar lang regeerden.
Sinds 2212 v.Chr. werd het Akkadische Rijk geteisterd door invallen van de Guti, hetgeen voor problemen binnen het rijk zorgde. Toen koning Shar-Kali-Sharri in 2193 overleed, ontstond er chaos in het rijk en namen de vier koningen de macht over. Elulu en de drie andere koningen werden opgevolgd door koning Dudu, alhoewel diens machtsgebied waarschijnlijk was geslonken tot het gebied direct rondom de hoofdstad Akkad.
# Elytroleptus nigripennis

Elytroleptus nigripennis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1885 door Bates.
# Elytroleptus grandis

Elytroleptus grandis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1935 door Linsley.
# Egone bipunctalis

Egone bipunctalis is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1863 door Walker.
# Elaver crocota

Elaver crocota is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de struikzakspinnen (Clubionidae).
Het dier behoort tot het geslacht Elaver. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1896 door Octavius Pickard-Cambridge.
# Elaver grandivulva

Elaver grandivulva is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de struikzakspinnen (Clubionidae).
Het dier behoort tot het geslacht Elaver. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1930 door Cândido Firmino de Mello-Leitão.
# Elaver hortoni

Elaver hortoni is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de struikzakspinnen (Clubionidae).
Het dier behoort tot het geslacht Elaver. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1937 door Arthur Merton Chickering.
# Enneanectes pectoralis

Enneanectes pectoralis is een straalvinnige vissensoort uit de familie van drievinslijmvissen (Tripterygiidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1941 door Fowler.
* ↑ (en) Enneanectes pectoralis op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Enneanectes pectoralis. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Enneanectes carminalis

Enneanectes carminalis is een straalvinnige vissensoort uit de familie van drievinslijmvissen (Tripterygiidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1882 door Jordan & Gilbert.
De soort staat op de Rode Lijst van de IUCN als niet bedreigd, beoordelingsjaar 2007.
* 1 2 (en) Enneanectes carminalis op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Enneanectes carminalis. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Elk City (Oklahoma)

Elk City is een plaats (city) in de Amerikaanse staat Oklahoma, en valt bestuurlijk gezien onder Beckham County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 10.510. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 11.002, een stijging van 492 (4.7%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 38,6 km², waarvan 37,9 km² land en 0,7 km² water. Elk City ligt op ongeveer 585 m boven zeeniveau.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 24 km rond Elk City.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Elk-City op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
* ↑ U.S. Board on Geographic Names. Topical Gazetteers Populated Places. Hoogtecijfers van National Elevation Dataset
# Emrahia acanthis

Emrahia acanthis is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1920 door Meyrick.
# Empyrocoris

Empyrocoris is een geslacht van wantsen uit de familie van de Reduviidae (Roofwantsen). Het geslacht werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Norman Cecil Egerton Miller in 1953.

## Soorten

Het genus bevat de volgende soorten:
* Empyrocoris annulata (Distant, 1919)
* Empyrocoris arabicus Miller, 1959
* Empyrocoris henryi Miller, 1959
* Empyrocoris horridus Miller, 1953
* Empyrocoris kapuri Miller, 1959
* Empyrocoris pelia (Distant, 1904)
* Empyrocoris salvazai Miller, 1959
* ↑ Empyrocoris Genus Informatie ITIS. ITIS.gov. Geraadpleegd op 9 december 2023.
* ↑ Empyrocoris Genus Informatie BioLib. biolib.cz. Geraadpleegd op 9 december 2023.
* ↑ Empyrocoris Genus Informatie GBIF. www.gbif.org. Geraadpleegd op 9 december 2023.
# Emrahia hoplista

Emrahia hoplista is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1927 door Meyrick.
# Enterocola dicaudatus

Enterocola dicaudatus is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Enteropsidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2005 door Marchenkov & Boxshall.
# Enterocola gottoi

Enterocola gottoi is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Enteropsidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1992 door Conradi, Lopez-Gonzalez & Garcia-Gomez.
# Eoophyla guillermetorum

Eoophyla guillermetorum is een vlinder uit de familie van de grasmotten (Crambidae), uit de onderfamilie van de Acentropinae. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst gepubliceerd in 1988 door Pierre Viette.
De soort komt voor in Réunion.
* (en) Nuss, M.; et al. (2003-2022). GlobIZ. Global Information System on Pyraloidea. Geraadpleegd op 21-4-2022.
* (en) De Prins J. & De Prins W. 2011–2022. Afromoths, online database of Afrotropical moth species (Lepidoptera). World Wide Web electronic publication. Geraadpleegd op 23-04-2022.
# Eoophyla hemimelaena

Eoophyla hemimelaena is een vlinder uit de familie van de grasmotten (Crambidae), uit de onderfamilie van de Acentropinae. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst gepubliceerd in 1917 door George Francis Hampson.
De soort komt voor in de Filipijnen.
# Entedon viridis

Entedon viridis is een vliesvleugelig insect uit de familie Eulophidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1914 door Silvestri.
# Eodendrus africanus

Eodendrus africanus is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Belokobylskij in 2005.
# Eodendrus convergens

Eodendrus convergens is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Belokobylskij in 2005.
# Eon (boek)

Eon (1985) is een bekend sciencefictionboek, geschreven door Greg Bear.

## Samenvatting

In het jaar 2000 komt er een planetoïde aan bij de Aarde. Al snel blijkt dat hij hol is en ooit bewoond is geweest, al is hij nu verlaten. Na onderzoek blijkt dat de planetoïde, die de Steen wordt genoemd, uit de toekomst komt, en in aanwezige bibliotheken staat beschreven hoe in het verleden (de toekomst voor de Aarde) op Aarde een kernoorlog is uitgebroken. De weinige mensen die hiervan weten, doen er alles aan om dat te voorkomen, maar ondertussen speelt zich een strijd af tussen de Amerikanen en de Russen over de zeggenschap over de Steen. Tegelijkertijd blijkt dat de mensen die de Steen hebben bewoond, vertrokken zijn door de Weg, een opening door de ruimtetijd in de Steen. Een Amerikaans wiskundige die zich op de Steen bevindt, ontdekt hoe deze Weg werkt, maar wordt om die reden ontvoerd door een agent van de regering van de vertrokken mensen uit de toekomst. Een groepje mensen reist hen achterna, de Weg in. Op Aarde breekt intussen de kernoorlog uit en binnen een paar uur is de beschaving vernietigd. Ook op de Steen wordt gevochten tussen Amerikanen en Russen totdat ze een staakt-het-vuren overeenkomen. Het groepje mensen dat de Weg is ingegaan, komt uiteindelijk aan bij een reizende stad, waar de mensen uit de toekomst wonen. Zij en de wiskundige, die ze daar terugvinden, raken betrokken bij een politieke strijd tussen diegenen die willen teruggaan naar de Aarde om hun voorouders te helpen en diegenen die zich niet met de Aarde willen bemoeien. Uiteindelijk wordt de stad gesplitst en een gedeelte gaat terug naar de Aarde, terwijl een ander gedeelte verder de Weg op reist. Aangekomen bij de Aarde beginnen de mensen uit de toekomst, met hun geavanceerde technische hulpmiddelen, en de overlevenden van de kernoorlog aan de wederopbouw van de verwoeste Aarde.
Eon wordt gevolgd door Eeuwigheid.
# Eois relaxaria

Eois relaxaria is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1874 door Snellen.
# Eltenberg

De Eltenberg, ook Elterberg of Eltenerberg genoemd, is een heuvel bij de Duitse grensplaats Elten. Elten komt van altum wat hoog betekent.
De 'berg' heeft een hoogte van 82,4 meter. Vanuit Nederland is deze heuvel onder andere te bereiken via een 'groene grensovergang' tussen Stokkum en Elten. Deze grensovergang is een landweg die voert over Bundesautobahn 3 en is afgesloten voor auto's. Tussen 1949 en 1963 maakte de Eltenberg deel uit van Nederland. Geografisch bezien is het een onderdeel van het heuvelachtige bosgebied Montferland.
Op de heuvel ligt de dorpskern Hoog-Elten. Markant aan de Eltenberg is dat deze in de wijde omgeving opvalt door de torenspits van de Sint-Vituskerk. Naast hedendaagse beelden is er een duizend jaar oude waterput te bezichtigen, de Drususbrunnen. Deze waterput werd aangelegd om de in 980 gebouwde vrouwenabdij naast de St.Vituskerk van water te voorzien en diende tot de ingebruikname van het waterleidingnetwerk (1931) als watervoorziening voor de bevolking van Hoog-Elten.
Het Pieterpad loopt door Hoog-Elten. Op top van de heuvel staat een zendmast en bevindt zich een sportaccommodatie met een Barfusspfad, een wandelroute die blootsvoets afgelegd kan worden.

## Afbeeldingen

* Steintor door Christoph Wilmsen-Wiegmann
* St-Vituskerk, Hoog-Elten
* Freiheit 2, Hoog-Elten
* Freiheit 7, Hoog-Elten
* Drususbrunnen
* Wandelkaart
* Barfusspfad
* Zendmast

## Literatuur

* Jacob Schneider: Der Eltenberg und Monserland bei Emmerich. Ein Beitrag zur Geschichte des römischen Befestigungswesens auf der rechten Rheinseite. Mit zwei nach der natur gezeichneten Ansichten und zwei topographischen Plänen. Emmerich 1845

## Externe link

* Eltenberg op Berghapedia
# Epichnopterix pusilella

Epichnopterix pusilella is een vlinder uit de familie van de zakjesdragers (Psychidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1940 door Rebel.
# Ependes (Vaud)

Ependes is een gemeente en plaats in het Zwitserse kanton Vaud, en maakt deel uit van het district Jura-Nord vaudois. Ependes VD telt 311 inwoners.

## Externe link

* Statistische gegevens over deze gemeente bij Bundesamt für Statistik
Agiez · Arnex-sur-Orbe · Ballaigues · Baulmes · Bavois · Belmont-sur-Yverdon · Bioley-Magnoux · Bofflens · Bonvillars · Bretonnières · Bullet · Chamblon · Champagne · Champvent · Chanéaz · Chavannes-le-Chêne · Chavornay · Concise · Corcelles-près-Concise · Chêne-Pâquier · Cheseaux-Noréaz · Cronay · Croy · Cuarny · Démoret · Donneloye · Ependes · Fiez · Fontaines-sur-Grandson · Giez · Grandevent · Grandson · Gressy · Juriens · L'Abbaye · L'Abergement · La Praz · Le Chenit · Le Lieu · Les Clées · Lignerolle · Mathod · Mauborget · Molondin · Montagny-près-Yverdon · Montcherand · Mutrux · Novalles · Onnens · Orbe · Orges · Orzens · Pomy · Premier · Provence · Rances · Romainmôtier-Envy · Rovray · Sainte-Croix · Sergey · Suchy · Suscévaz · Tévenon · Treycovagnes · Ursins · Valeyres-sous-Montagny · Valeyres-sous-Rances · Valeyres-sous-Ursins · Vallorbe · Vaulion · Villars-Epeney · Vugelles-La Mothe · Vuitebœuf · Yverdon-les-Bains · Yvonand
# Emil Velić

Emil Velić (Sanski Most, 6 februari 1995) is een Sloveens-Bosnisch betaaldvoetballer die dienstdoet als doelman. Hij tekende in juni 2015 een driejarig contract bij Sint-Truidense VV met een optie voor nog 2 jaar. Daarvoor trainde Velić al een seizoen mee met de beloften van Sint-Truidense VV

## Clubcarrière
### Jeugd

Velić werd in het seizoen 2014/2015 uitgeleend aan de beloften van Sint-Truidense VV door het Sloveense NK Domžale.

### Sint-Truidense VV

Op 17 juni 2015 kondigde Sint-Truidense VV aan dat Velić, na een jaar bij de beloften te hebben getraind, tekende bij de A-kern van de club. Hij kon in die periode ook rekenen op interesse van aartsrivaal KRC Genk. Hier ging hij echter niet op in en hij tekende een contract van drie jaar en een optie voor nog twee jaar bij de club uit Haspengouw.
Hier zou hij William Dutoit en Yves De Winter voor zich moeten dulden als 1ste en 2de doelman. Hierdoor kwam Velić in zijn eerste seizoen niet veel in beeld bij de kanaries. Op 29 april 2016 werd echter bekendgemaakt dat Dutoit niet zou worden geselecteerd voor de uitwedstrijd tegen KV Mechelen na een dispuut op training. Mede door de blessure van De Winter stond Velić zo dus voor zijn debuut in de Belgische eerste klasse.
Een dag later, op 30 april 2016, debuteerde Velić dus op het veld van KV Mechelen. De wedstrijd eindigde op een 1-1 gelijkspel.

## Statistieken

| Seizoen | Club | Land | Competitie | Wed. | Goals |
| 2015/16 | Sint-Truidense VV | België | Jupiler Pro League | 1 | 0 |
| | | | Totaal | 1 | 0 |
Laatst bijgewerkt: 02-05-2016
* ↑ Sanski talenti: Emil Velić velika nada Domžala, inmedia.ba, 16 maart 2014
* ↑ https://www.stvv.com/nl/nieuws/a-kern/emil-velic-kiest-voor-stvv. Gearchiveerd op 10 juni 2016.
* ↑ https://www.hbvl.be/cnt/dmf20150615_01731186/kaapt-krc-genk-emil-velic-weg-voor-neus-stvv
* ↑ https://www.voetbalnieuws.be/news/211849/Dutoit_schenkt_klare_wijn_over_niet-selectie
2 Ogawa · 4 Belaid · 5 Taniguchi · 6 Yanamoto · 7 Brahimi · 8 Fujita · 9 Ferrari · 11 Delpupo · 12 Coppens · 13 Ito · 14 Dumont · 15 Zahiroleslam · 16 Kokubo · 19 Patris · 20 Van Helden · 21 Lendfers · 22 Janssens · 23 Barnes · 24 Mindombe · 25 Teuchy · 27 Ananou · 31 Godeau · 33 Diriken · 34 Lambotte · 37 Alexis · 60 Vanwesemael · 91 Bertaccini · Coach: Mazzù
# Emil Theodor Kocher

Emil Theodor Kocher (Bern, 25 augustus 1841 – aldaar, 27 juli 1917) was een Zwitsers arts die in 1909 de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde kreeg voor "zijn werk in de fysiologie, pathologie en chirurgie van de schildklier".

## Biografie

Kocher werd geboren in de Zwitserse hoofdstad Bern als zoon van Jacob Alexander Kocher (1814-1893) en Maria Wermuth (1820-1900). Zijn vader was technicus en zijn moeder een afstammeling van Moravische Broeders. Hij studeerde in Zürich, Berlijn, Londen en Wenen, en promoveerde in 1865 in Bern.
Kocher was de eerste arts die op initiatief van zijn Weense leermeester Theodor Billroth de antiseptische aanbevelingen van Joseph Lister toepaste bij de behandeling van wonden, met als resultaat dat een meerderheid van zijn patiënten de operaties overleefden.
In 1872 volgde hij Georg Albert Lücke op als gewoon hoogleraar chirurgie en directeur van de chirurgische kliniek van de Universiteit van Bern. Hij publiceerde werken over verschillende onderwerpen buiten de schildklier zoals hemostase, antiseptische behandeling, heelkundige infectieziekten, over schotwonden en acute osteomyelitis, de theorie van beknelde hernia en buikchirurgie. Zijn leerboek "Chirurgische Operationslehre" (Chirurgische operatieleer) omvatte zes uitgaven en werd vertaald in bijna alle moderne talen. In dit werk beschreef hij vele chirurgische ingrepen, de meeste over buikholte- en gewricht-operaties.
Zijn nieuwe ideeën over de schildklier waren in eerste instantie controversieel, maar zijn succesvolle behandeling van krop met een geleidelijk afnemende mortaliteit gaf hem erkenning. Het prijzengeld van de Nobelprijs stelde hem in staat het Kocher Instituut in Bern op te richten.
Een aantal instrumenten (klem of arterieklem van Kocher) en chirurgische technieken (kraagsnede van Kocher, manoeuvre van Kocher) zijn naar Kocher genoemd, en ook het syndroom van Kocher-Debré-Semelaigne.
# Encarsia planchoniae

Encarsia planchoniae is een vliesvleugelig insect uit de familie Aphelinidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1896 door Howard.
# Epitonium couturieri

Epitonium couturieri is een slakkensoort uit de familie van de Epitoniidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door de Boury.
# Episinus theridioides

Episinus theridioides is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de kogelspinnen (Theridiidae).
Het dier behoort tot het geslacht Episinus. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1873 door Eugène Simon.
# Erastria atrisignata

Erastria atrisignata is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1914 door Warren.
# Epoligosita australiensis

Epoligosita australiensis is een vliesvleugelig insect uit de familie Trichogrammatidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Girault.
# Epoligosita bicolor

Epoligosita bicolor is een vliesvleugelig insect uit de familie Trichogrammatidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1981 door Hayat & Viggiani.