OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Schildersbuurt-Zuid (Utrecht)

De Schildersbuurt-Zuid is een kleine buurt in de wijk 'Oost' in Utrecht, de hoofdstad van de Nederlandse provincie Utrecht.

## Ligging

Grofweg bestaat de Schildersbuurt-Zuid uit de oostelijke zijstraten van de Adriaen van Ostadelaan, van de Rembrandtkade tot aan de Stadionlaan-flats bij Galgenwaard.
De buurt wordt begrensd door de buurten Abstede, de Rubenslaan e.o en de IBB, de Schildersbuurt zelf waarvan het uiteraard een zuidelijk verlengstuk vormt, het Wilhelminapark en de Kromhoutkazerne achter de Waterlinieweg. De buurt ligt ook nabij de Sterrenwijk, Rijnsweerd en Oudwijk.

## Kenmerk

De hoofdstraat, als werk- en winkelgebied en voor andere diensten, is de Adriaen van Ostadelaan. Deze sluit aan op de Mecklenburglaan, Homeruslaan en Oosterstraat, en leidt naar het voetbalstadion Galgenwaard. Langs de Rembrandtkade loopt de Minstroom, een klein riviertje dat van Rijnsweerd richting Oudwijk-Zuid en Abstede/Sterrenwijk stroomt.
# Sauer

Sauer kan verwijzen naar:
* Sauer (Frankrijk), een rivier in de Elzas in Frankrijk
* Sûre (Duits, Luxemburgs: Sauer), een rivier in België en Luxemburg

## Personen

* Derk Sauer, een Nederlandse uitgever en een oud mediatycoon
* Emil von Sauer, een Duitse componist
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Sauer en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Tupadly (okres Kutná Hora)

Tupadly is een Tsjechische gemeente in de regio Midden-Bohemen, en maakt deel uit van het district Kutná Hora. Tupadly telt 568 inwoners.
Adamov · Bernardov · Bílé Podolí · Bludov · Bohdaneč · Brambory · Bratčice · Církvice · Čáslav · Čejkovice · Černíny · Červené Janovice · Čestín · Dobrovítov · Dolní Pohleď · Drobovice · Hlízov · Horka I · Horka II · Horky · Horušice · Hostovlice · Hraběšín · Chabeřice · Chlístovice · Chotusice · Kácov · Kluky · Kobylnice · Košice · Krchleby · Křesetice · Kutná Hora · Ledečko · Malešov · Miskovice · Močovice · Nepoměřice · Nové Dvory · Okřesaneč · Onomyšl · Opatovice I · Paběnice · Pertoltice · Petrovice I · Petrovice II · Podveky · Potěhy · Rašovice · Rataje nad Sázavou · Rohozec · Řendějov · Samopše · Semtěš · Schořov · Slavošov · Soběšín · Souňov · Staňkovice · Starkoč · Sudějov · Suchdol · Svatý Mikuláš · Šebestěnice · Štipoklasy · Třebešice · Třebětín · Třebonín · Tupadly · Uhlířské Janovice · Úmonín · Úžice · Vavřinec · Vidice · Vinaře · Vlačice · Vlastějovice · Vlkaneč · Vodranty · Vrdy · Záboří nad Labem · Zbizuby · Zbraslavice · Zbýšov · Zruč nad Sázavou · Žáky · Žehušice · Žleby
# Pothyne malaccensis

Pothyne malaccensis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1942 door Breuning.
# Une

Une kan verwijzen naar:
* Meitnerium, een scheikundig element met symbool Mt, eerder bekend onder de systematische naam unnilennium (symbool Une)
* Une (Colombia), een gemeente in het Colombiaanse departement Cundinamarca
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Une en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Schizogenius janae

Schizogenius janae is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1950 door Kult.
# Polyrhachis debilis

Polyrhachis debilis is een mierensoort uit de onderfamilie van de schubmieren (Formicinae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1887 door Emery.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Tupaia

Tupaia is een geslacht van zoogdieren uit de familie van de echte toepaja's (Tupaiidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht werd in 1821 gepubliceerd door Thomas Raffles.

## Soorten

Er worden 19 soorten in dit geslacht geplaatst:
* Tupaia belangeri (Wagner, 1841) – Belangers toepaja
* Tupaia chrysogaster Miller, 1903
* Tupaia discolor Lyon, 1906
* Tupaia dorsalis Schlegel, 1857 – Gestreepte toepaja
* Tupaia everetti Thomas, 1892 – Filipijnse toepaja
* Tupaia ferruginea Raffles, 1821
* Tupaia glis (Diard, 1820) – Gewone toepaja
* Tupaia gracilis Thomas, 1893 – Slanke toepaja
* Tupaia hypochrysa Thomas, 1895
* Tupaia javanica Horsfield, 1822 – Javaanse toepaja
* Tupaia longipes (Thomas, 1893) – Langvoettoepaja
* Tupaia minor Günther, 1876 – Kleine toepaja
* Tupaia montana Thomas, 1892 – Bergtoepaja
* Tupaia nicobarica (Zelebor, 1869) – Nicobarentoepaja
* Tupaia palawanensis Matschie, 1898 – Palawantoepaja
* Tupaia picta Thomas, 1892 – Getekende toepaja
* Tupaia salatana Lyon, 1913
* Tupaia splendidula Gray, 1865 – Roodstaarttoepaja
* Tupaia tana Raffles, 1821 – Tana
* ↑ Helgen, K.M. (2005). "Order Scandentia". In Wilson, D.E.; Reeder, D.M (eds.) Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. pp. 105-108. ISBN 978-0-8018-8221-0.
* ↑ Mammal Diversity Database (2023). Mammal Diversity Database (Version 1.11) [Data set]. Zenodo. DOI: 10.5281/zenodo.7830771. Geraadpleegd op 11-09-2023.
# Zaommomyiella

Zaommomyiella is een geslacht van vliesvleugeligen uit de familie Eulophidae. De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1913 door Girault.

## Soorten

Het geslacht Zaommomyiella omvat de volgende soorten:
* Zaommomyiella abnormis Girault, 1913
* Zaommomyiella oculata (Girault, 1913)
* Zaommomyiella persimilis Girault, 1915
* Zaommomyiella saintpierrei Girault, 1913
* Zaommomyiella sol Girault, 1915
* Zaommomyiella tintinnabulum Girault, 1915
* Noyes, J.S. (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012
# Schizogenius lindrothi

Schizogenius lindrothi is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1972 door Whitehead.
# Poritia patina

Poritia patina is een vlinder uit de familie van de Lycaenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1874 door Hewitson.
# Myrmilla mutica

Myrmilla mutica is een vliesvleugelig insect uit de familie van de mierwespen (Mutillidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1903 door Andre.
# Piedrahita de Castro

Piedrahita de Castro is een gemeente in de Spaanse provincie Zamora in de regio Castilië en León met een oppervlakte van 20,97 km². Piedrahita de Castro telt 88 inwoners (1 januari 2016).

## Demografische ontwikkeling

    Bron: INE, 1857-2011: volkstellingen
* (en) Spaans bureau voor statistiek (1 januari 2016)
# San Trovaso

San Trovaso is een plaats (frazione) in de Italiaanse gemeente Preganziol.
# Zaommomyiella abnormis

Zaommomyiella abnormis is een vliesvleugelig insect uit de familie Eulophidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1913 door Girault.
# Schizocypris ladigesi

Schizocypris ladigesi is een straalvinnige vissensoort uit de familie van de eigenlijke karpers (Cyprinidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1969 door Karaman.
# Poritia pellonia

Poritia pellonia is een vlinder uit de familie van de Lycaenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1887 door Distant.
# Blue Streak

Blue Streak kan verwijzen naar:
* Blue Streak (film)
* Blue Streak (raket)
* Blue Streak (Cedar Point) - een houten achtbaan in attractiepark Cedar Point
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Blue Streak en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Mutare

Mutare is de vierde stad qua inwonertal in Zimbabwe en de hoofdstad van het gelijknamige district aan de grens met Mozambique. De stad telde 170.106 inwoners bij de volkstelling van 2002.
Ongeveer 25 kilometer ten zuidoosten van de stad ligt het gebergte Bvumba met de bergtop Castle Beacon.

## Zustersteden

* Nederland - Haarlem (Stichting Stedenband Haarlem-Mutare)
* Verenigde Staten - Portland (Oregon)
# Phytomyza conii

Phytomyza conii is een vliegensoort uit de familie van de mineervliegen (Agromyzidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1931 door Hering.
# Fensal (Titan)

Fensal is een methaanzee op de Saturnusmaan Titan op 5°N 30°W. het is vernoemd naar Fensal, het Noordse hemelse paleis. Er wordt gedacht dat deze regio's van Titan zeeën waren voordat ze droog vielen.
Fensal is bezaaid met vele kleine "eilanden". Het wordt begrensd door de gebieden: Xanadu in het westen, Senkyo in het oosten, en Aztlan in het zuiden.
# Sardinella longiceps

Sardinella longiceps is een straalvinnige vissensoort uit de familie van haringen (Clupeidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1847 door Valenciennes.
De soort staat op de Rode Lijst van de IUCN als niet bedreigd, beoordelingsjaar 2009. De omvang van de populatie is volgens de IUCN dalend.
* 1 2 (en) Sardinella longiceps op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Sardinella longiceps. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Zaommomentedon newbyi

Zaommomentedon newbyi is een vliesvleugelig insect uit de familie Eulophidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1969 door Kerrich.
# Vauchelles-lès-Authie

Vauchelles-lès-Authie is een gemeente in het Franse departement Somme (regio Hauts-de-France) en telt 118 inwoners (2004). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Amiens.

## Geografie

De oppervlakte van Vauchelles-lès-Authie bedraagt 4,7 km², de bevolkingsdichtheid is 25,1 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Vauchelles-lès-Authie met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
* ↑ Populations légales 2021.
# Preetz

Preetz is een gemeente in de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein, en maakt deel uit van de Kreis Plön. Preetz telt 15.958 inwoners.

## Geboren

* Ole Werner (1988), voetbaltrainer
* 1 2 (de) Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2020 (XLSX-bestand) (inwonersaantallen op basis van de census 2011)
Ascheberg (Holstein) · Barmissen · Barsbek · Behrensdorf · Belau · Bendfeld · Blekendorf · Boksee · Bönebüttel · Bösdorf · Bothkamp · Brodersdorf · Dannau · Dersau · Dobersdorf · Dörnick · Fahren · Fargau-Pratjau · Fiefbergen · Giekau · Grebin · Großbarkau · Großharrie · Heikendorf · Helmstorf · Högsdorf · Hohenfelde · Höhndorf · Hohwacht · Honigsee · Kalübbe · Kirchbarkau · Kirchnüchel · Klamp · Klein Barkau · Kletkamp · Köhn · Krokau · Krummbek · Kühren · Laboe · Lammershagen · Lebrade · Lehmkuhlen · Löptin · Lütjenburg · Lutterbek · Martensrade · Mönkeberg · Mucheln · Nehmten · Nettelsee · Panker · Passade · Plön · Pohnsdorf · Postfeld · Prasdorf · Preetz · Probsteierhagen · Rantzau (gemeente) · Rastorf · Rathjensdorf · Rendswühren · Ruhwinkel · Schellhorn · Schillsdorf · Schlesen · Schönberg (Holstein) · Schönkirchen · Schwartbuck · Schwentinental · Selent · Stakendorf · Stein · Stolpe · Stoltenberg · Tasdorf · Tröndel · Wahlstorf · Wankendorf · Warnau · Wendtorf · Wisch · Wittmoldt
# Blue Stars St. Gallen

Blue Stars St. Gallen was een Zwitserse voetbalclub uit St. Gallen.
De club speelde voor het eerst in de hoogste klasse in het seizoen 1901/02 en bleef daar 6 seizoenen tot 1906/07. Tijdens de Eerste Wereldoorlog legde de club de boeken neer.
Blue Stars was net zoals FC St. Gallen voor de betere klasse van de bevolking, terwijl Brühl St. Gallen voor de gewone man was.
# Sphecodes nomioidis

Sphecodes nomioidis is een vliesvleugelig insect uit de familie Halictidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1979 door Pesenko.
# Felsisch

Indeling der stollingsgesteenten :
| | % SiO$_2$ | uitvloeings- gesteente | gang- gesteente | diepte- gesteente |
| felsisch | >~70 | ryoliet | granofier | graniet |
| felsisch | ~70-63 | daciet | granodioriet | granodioriet |
| intermediair | 63-52 | andesiet | dioriet | dioriet |
| mafisch | 52-45 | basalt | doleriet | gabbro |
| ultramafisch | <45 | komatiiet | peridotiet | peridotiet |
Felsisch (van Engels: feldspar - veldspaat) of (verouderd) zuur slaat in de geologie op gesteenten of mineralen die relatief veel silica (SiO$_2$) en relatief weinig magnesium of ijzer bevatten.
Felsische mineralen bevatten, op spoorelementen na, geen magnesium of ijzer. Voorbeelden zijn orthoklaas (kaliveldspaat), kwarts en alkali-rijke plagioklaas. Meestal hebben deze mineralen een lichte kleur, waardoor felsisch gesteente vaak ook een licht uiterlijk heeft. Voorbeelden van felsische stollingsgesteenten zijn graniet (intrusief), ryoliet (extrusief) en granofier (ganggesteente). Pegmatiet is meestal ook felsisch van samenstelling.
De tegenhanger van felsisch is mafisch gesteente, dat juist relatief veel zware elementen als magnesium en ijzer en relatief weinig silica bevat. Gesteente dat tussen mafisch en felsisch in zit, wordt intermediair genoemd.
# Sardinella sindensis

Sardinella sindensis is een straalvinnige vissensoort uit de familie van haringen (Clupeidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1878 door Day.
* ↑ (en) Sardinella sindensis op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Sardinella sindensis. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# You Let Me Walk Alone

"You Let Me Walk Alone" is een nummer van de Duitse zanger Michael Schulte. Het nummer won Unser Lied für Lissabon, de Duitse nationale selectie voor het Eurovisie Songfestival 2018, en werd geschreven door Schulte samen met Thomas Stengaard, Nisse Ingwersen en Katharina "Nina" Müller, terwijl de productie plaatsvond onder leiding van Stengaard, Jan-Philipp Kelber en Joachim Schlüter. Het nummer is een eerbetoon aan de vader van Schulte, die stierf toen de zanger 14 was. Het is een emotionele pianoballad.
Het nummer werd namens Duitsland vierde in de wedstrijd in Lissabon, Portugal, en werd daarmee de beste Duitse notering sinds Lena 's overwinning in Oslo, Noorwegen in 2010. Uitgebracht door Very Us Records als digitale download op 20 februari 2018, bereikte het nummer drie op de Duitse Singles Chart en kwam het in de top 20 in België, IJsland en Nederland terecht na het optreden van Schulte op 12 mei 2018.
# Schizoporella hesperia

Schizoporella hesperia is een mosdiertjessoort uit de familie van de Schizoporellidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1995 door Hayward & Ryland.
# Preetjes Molen

Preetjes Molen is een windmolen in Heule, deelgemeente van de Belgische stad Kortrijk. De molen is een vlaszwingelwindmolen, gebouwd in 1866 door Ivo Deprez, toenmalig eigenaar van de molen. In Heule en omgeving stonden in die tijd meer dan tien vlaszwingelwindmolens.
"Preetjes Molen" is heden ten dage de enige nog bestaande vlaszwingelwindmolen in Europa.
Op 20 januari 1872 is er in de molen brand ontstaan, veroorzaakt door de wrijving van het vangwiel. Dit gebeurde tijdens een poging tot stilleggen van de molen tijdens een felle storm. De molen werd terug opgebouwd en bleef daarna in werking tot na het overlijden van de molenaar in 1913.
De kinderen hielden de molen verder in gebruik tot het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914. Nadien trad verval in. Eind de jaren dertig werd de molen voor een eerste maal hersteld, enkel voor het uitzicht. Op 28 april 1944 werd de molen bij Koninklijk Besluit beschermd als monument. In 1959 werd de molen opnieuw hersteld maar ook nu enkel voor het uitzicht.
In 1992 werd de molen in erfpacht genomen door de v.z.w."Vrienden van Preetjes Molen" . Na een grondige en deskundige studie werden de restauratiewerken van de vlaszwingelmolen aangevat. Deze eerste fase, die de restauratie omvatte van de onderbouw in metselwerk, en de bovenbouw van de houten molenkast ("torenkot") samen met de staak en de molenas, werd einde mei 1995 voltooid. Op dat ogenblik, in juni 1995, werd ook de omgeving van de molen als dorpsgezicht beschermd.
De tweede fase werd op 6 juni 1996 aangevat en omvatte de restauratie van het wiekenstelsel en het mechanisch gedeelte met de zwingelplanken in de molen zelf. Op 6 oktober 1996 werd de nu draaivaardige molen, in bijzijn van de nodige prominenten, officieel in dienst gesteld.
De vlaszwingelmolen is een unicum en het is zelfs de enige windmolen om vlas te zwingelen die nog bestaat in Europa. Daarenboven is hij ook nog een bewijs van de vroegere bloei van de vlasnijverheid in de Leiestreek en een overblijvend beschermd monument.
In januari 2024 brak er onenigheid uit tussen de molenaars en het stadsbestuur van Kortrijk rond de planning van dringende herstellingen/renovatie.
Voetnoten
* ↑ Preetjes Molen, Molenecho's
* ↑ Soetkin Desloovere, Molenaars historische Preetjes Molen in Heule staken: "Zolang molen niet hersteld wordt, laten we ze niet draaien". VRT NWS (18 januari 2024). Geraadpleegd op 18 januari 2024.
Bronnen
# Boelen

Boelen kan verwijzen naar:
* Femke Boelen (1968), Nederlands roeister
* Herman Boelen (1939), Nederlands roeier
* Jan Boelen (1967), Belgisch productontwerper
* Jeroen Boelen (1978), Nederlands wielrenner
* Maarten Boelen, Nederlands politicus
* Pieter Rijnhart Boelen (1786-1863), Nederlands kolonel
* Vivian Boelen (1956), Nederlands radio- en tv-presentatrice
# Muurkrant

Een muurkrant is een soort krant die aan de wand wordt gepresenteerd. Hij is bedoeld om informatie of meningen te verspreiden. Meestal worden bepaalde thema's door niet-journalisten kritisch behandeld in de vorm van korte artikelen en afbeeldingen. Een muurkrant kan op straat aangeplakt zijn, maar ook op werkplekken of scholen. Gewoonlijk wordt hij staande gelezen.
De eerste muurkranten werden gemaakt door de Romeinen, zij gebruikten openbare plekken om pamfletten met nieuws op te hangen. In de beginjaren van de Sovjet-Unie waren muurkranten ook een publicatiemiddel. Het gebruik verspreidde zich daarna over alle communistische landen. Muurkranten zijn aan het begin van de eenentwintigse eeuw in de Volksrepubliek China nog steeds in gebruik. Hier wordt het een dazibao genoemd, wat poster met grote karakters betekent.
Muurkranten worden wel als leermiddel bij opleidingen gebruikt, vaak in de vorm van groepsopdrachten.
# Speluncarius veluchianus

Speluncarius veluchianus is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1932 door J. Muller.
# Flabellulidae

Flabellulidae is een familie in de taxonomische indeling van de Amoebozoa. Deze micro-organismen hebben geen vaste vorm en hebben schijnvoetjes. Met deze schijnvoetjes kunnen ze voortbewegen en zich voeden.
# Sardinella richardsoni

Sardinella richardsoni is een straalvinnige vissensoort uit de familie van haringen (Clupeidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1983 door Wongratana.
* ↑ (en) Sardinella richardsoni op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Sardinella richardsoni. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Schizoporella inarmata

Schizoporella inarmata is een mosdiertjessoort uit de familie van de Schizoporellidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1884 door Hincks.
# Polyrhachis oedacantha

Polyrhachis oedacantha is een mierensoort uit de onderfamilie van de schubmieren (Formicinae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1919 door Wheeler, W.M..
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Muurhuizen

De Muurhuizen is een min of meer cirkelvormige straat op de plek van de afgebroken eerste stadsmuur in het centrum van de Nederlandse stad Amersfoort. Tweederde van de cirkel van 1,3 km heet Muurhuizen, het overige derde deel heet Breestraat en Krankeledenstraat.

## Geschiedenis

Toen in de 14e eeuw de ruimte binnen de oorspronkelijke stadsmuur te klein werd, besloot het Amersfoortse stadsbestuur rond 1380 tot de bouw van een nieuwe stadsmuur die een veel ruimer gebied moest omsluiten. Omstreeks 1450 was de nieuwe ommuring gereed en kon de oude muur worden afgebroken. Ter plaatse werden, gebruik makend van stukken muur en van stenen uit de muur, aan de grachtzijde (oneven nummers) de Muurhuizen gebouwd. Op een paar oude wel verdedigbare elementen na, zoals Huis Tinnenburg en de Plompe- of Dieventoren, stammen de vroegste Muurhuizen uit midden 16e eeuw.
Het deel tussen Langegracht en Lieve Vrouwekerkhof was breder dan de rest van de Muurhuizen en kreeg de naam Breestraat. Het resterende fragment tot de Langestraat heet Krankeledenstraat.
Tegenwoordig is de Muurhuizen een autoluwe straat met woonhuizen en kleinschalige bedrijfjes.
De Muurhuizen telt 61 rijksmonumenten, zie lijst van rijksmonumenten in Amersfoort, waarvan sommige een bekende huisnaam hebben, zoals "Bollenburgh" op 19, "Tinnenburg" op 25, de "Plompe- of Dieventoren" op 97, het "Secretarishuisje" op 109, "t Sluisje" op 199 en "Prattenburg" op 201. Muurhuizen 23 uit 1902 in jugendstil is een gemeentelijk monument.

## Fotogalerij

* Huis Bollenburgh, waar Johan van Oldenbarnevelt opgroeide (rijksmonument)
* Huis Tinnenburg, aan de Muurhuizenzijde bogen van de stadsmuur (rijksmonument)
* Plompe- of Dieventoren, oude stadsgevangenis tot eind 19e eeuw (rijksmonument)
* Secretarishuisje, in 2008 het 89e Delfts blauwe huisje van KLM (rijksmonument)
* Huis Prattenburg en 't Sluisje, met overkluisde watergang (rijksmonumenten)
* Gezicht op de Muurhuizen bij de Dieventoren (Jan Weissenbruch, voor 1864)

## Literatuur

* Brongers, J.A. (1998) – Historische Encyclopedie van Amersfoort, Amersfoort: Filatop.
* Kemperink, R.M., B.G.J. Elias (redactie) (2009) – 'Bruit van d'Eem'. Geschiedenis van Amersfoort, Utrecht: Uitgeverij Matrijs.