# Tob de Bordes

Tobie Constantin (Tob) de Bordes (Haarlem, 30 mei 1927 – Epse, 20 december 2012) was een Nederlands acteur en voordrachtskunstenaar.

## Leven en werken

De Bordes slaagde in 1940 voor het Kennemer Lyceum. Na zijn oproep voor de Arbeitseinsatz dook hij op 17-jarige leeftijd onder in de buurt van Deventer. Na de oorlog deed hij twee klassen opnieuw. Bij de 300-jarige herdenking van het overlijden van van Pieter Corneliszoon Hooft in 1947 werd een schoolcompetitie in Nederland en Vlaanderen gehouden met voordrachten van zijn teksten. Hij koos de opruiende rede van Wigbolt Ripperda bij de verdediging van het Beleg van Haarlem uit de Nederlandsche Historien. Hij won daarmee op school, in Haarlem, in Noord-Holland en was ten slotte een van de 14 bekroonden. Hij weigerde militaire dienst, als doopsgezind pacifist met erkende gewetensbezwaren en werd tewerkgesteld in Kamp Vledder om de heide te ontginnen. De Bordes volgde de Toneelschool te Amsterdam en deed daar examen in 1950. Daarna werd hij meteen geëngageerd door de Nederlandse Comedie. Hij kon beginnen met solotoneel en dat werd zijn specialiteit: voordrachtskunstenaar in zowel klassiek als modern repertoire in binnen- en buitenland (Duitsland en Zwitserland). Bekend in Nederland werd hij in 1975 met de NCRV-productie 'Andersen in Amsterdam' 100 jaar na het overlijden van Hans Christiaan Andersen. Hij speelde onder meer in de film Flodder en in de televisieseries Pommetje Horlepiep en De Daltons 1999. Hij was voorganger bij en trad ook op bij doopsgezinde bijeenkomsten en andere vrijzinnige geloofsgemeenschappen. Tevens hield hij veel solovoorstellingen in zijn Theater Thuis De Witte Veer tot het Lochem Festival juli 2011. Daarnaast maakte hij zich verdienstelijk in de gemeente Gorssel als ambtenaar van de burgerlijke stand, als Sinterklaas voor basisscholen, als voorzitter van de Oranjevereniging en als regisseur/acteur van de toneelgroep 'De Witte Veer' van Kunstkring Gorssel.

## Bijzondere optredens

* 1957 - NCRV televisie Voordracht van 'Conciergerie' van Marianne Philips
* 1957 - NCRV televisie Titel 'Scherven brengen geluk'. Voordracht uit de bundel 'Keerzijden' van M.E. Ouwehand, Nijkerk, Callenbach, 1953, met zang van Coosje Guilleron.
* 1958 - NCRV televisie 'Monoloog van een Romein bij het Kruis' van M.E. Ouwehand.
* 1963 - Verteller bij de concertante uitvoering van La clemenza di Tito van Mozart door het Concertgebouworkest o.l.v. Eugen Jochum Vier maanden later te horen op Hilversum 1. Uitvoering met zijn secco-recitatieven.
* 1968 - rol bij de Toneelgroep Noorder Compagnie in het toneelstuk 'Het onbewoonde eiland'.
* 1975 - NCRV televisie 'Andersen in Amsterdam'
* 1980 - NCRV televisie 'Schipper naast God' van en met Jan de Hartog naast Jetty Cantor, Johan te Slaa, Marlies van Alcmaer, Henny Alma, Hans Cornelissen, Theo Pont, Ferd Hugas en Henk Uterwijk.
* 1980-1981 - TROS rol in 'Lessen in de Liefde' gebaseerd op de Decamerone.
* 1981 - VARA rol in de film Tussen de regels onder regie van Dave Schram.
* 1981 - rol in de film 'Een vlieger voor God' onder regie van Jonne Severijn.
* 1982 - rol in de film 'De taart' als koning, met Emmy Lopes Dias als koningin.
* 1984 - Documentaire 'Tob de Bordes, de solist' onder regie van Hans Pos.
Voor zijn werk werd hij in 1983 benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau. In 1990 kreeg hij de Magda Janssens Hoedenspeld, de doorgeefprijs voor solotoneel, die hij in 2000 doorgaf aan Nel Kars.
* Tob de Bordes op de website Theaterencyclopedie
* Interview in het Vrije Volk 20 augustus 1975 door Piet Koster over de NCRV-voorstelling 'Andersen in Amsterdam' en zijn 25 jaar optreden met Sprookjes van Andersen
* Interview met Tob de Bordes over zijn leven door Katja Hansma met foto's uit het archief van Tob de Bordes. uit: Vertel eens.. 2008, 2, p. 8-11
* Levensbeschrijving van Gerthe Lamers op Kunstweb Lochem 2012

### Noten

* ↑ Haarlem's dagblad, 12 juli 1940 Toelatingsexamen?
* ↑ Hopman Ripperda in Nederlandsche Historien via DBNL
* ↑ De Waarheid, 23 mei 1947
* ↑ De Tijd, 27 mei 1950
* ↑ De Tijd, 3 juni 1950. Foutje in het persbericht met vermelding van Nederlands Volkstoneel?
* ↑ Toneelstuk Noodweer Nederlandse Comedie 27 februari 1951 via Theaterencyclopedie
* ↑ Symbool bij de Quakers voor: Iedereen Welkom. Hier zijn geen wapens.
* ↑ foto's bij het Theater Thuis de Witte Veer 2011 via het Kunstweb Lochem
* ↑ Info van Gorsselse Kunstkring
* ↑ Info De Tijd maart 1957
* ↑ Algemeen Handelsblad over NCRV uitzending december 1957
* ↑ Info Het Vrije Volk april 1958
* ↑ Info uit De Telegraaf maart 1963
* ↑ Leeuwarder Courant januari 1968
* ↑ Zie interview in Het Vrije Volk 1975 bij Bronnen en referenties
* ↑ Info uitzending 1980 op de website Beeld en Geluid
* ↑ Info website Beeld en Geluid over Lessen in de Liefde
* ↑ Achtergronden van de film 'Tussen de regels' 1981 van het archief van het Nederlands Filmfestival
* ↑ Achtergronden van de film over 'Polio-injecties en het geloof' Nieuwsblad van het Noorden 20-3 1985. Film gemaakt in 1981
* ↑ Het Vrije Volk over Nederlandse Filmdagen september 1982, zie begeleidende tekst bij de foto
* ↑ Info archief Nederlands Filmfestival 1984