# Lennonmuur

De Lennonmuur, of John Lennonmuur is een muur in Praag in Tsjechië. De muur is in de tachtiger jaren beschilderd met graffiti die geïnspireerd is op John Lennon en songteksten van The Beatles. Sindsdien is de muur veelvuldig overgeschilderd en voorzien van wisselende protestuitingen tegen lokale of wereldwijde problemen en oproepen tot wereldwijde idealen zoals liefde en vrede.

## Geschiedenis en ontwikkelingen

De muur is gelegen aan een afgelegen pleintje (Velkopřevorské náměstí) tegenover de Franse ambassade. De muur kreeg haar eerste versiering na de moord op John Lennon. Een onbekende artiest schilderde een portret van de zanger en plaatste daarbij ook een aantal songteksten. In die tijd, waar verwijzingen naar de westerse maatschappij verboden waren, werd dit gezien als een protest. De schildering werd door de autoriteiten snel verwijderd. Toen de muur door autoriteiten overgeverfd werd, stonden er de volgende dag alweer nieuwe gedichten en bloemen.
In 1988 was de muur een bron van irritatie voor het communistische regime van Gustáv Husák. Na een korte periode van democratisering en liberalisering die bekend staat als de Praagse Lente, draaide de nieuwe communistische regering de hervormingen terug. Jonge Tsjechen schreven hun ongenoegen over het verlies van vrijheden op de muur. Dat leidde tot een gevecht tussen honderden studenten met de politie op de nabijgelegen Karelsbrug. De liberaliseringsbeweging waar de studenten toe behoorden werd "Lennonisme" genoemd (niet te verwarren met leninisme).
Sindsdien is het originele portret van Lennon verdwenen onder meerdere lagen nieuwe verf. Ze is beschilderd met wisselende protestuitingen tegen lokale of wereldwijde problemen, maar ook met oproep tot idealen zoals liefde en vrede. Tegenwoordig staat de muur symbool voor wereldwijde idealen zoals liefde en vrede.
De muur is eigendom van de Maltezer Orde. Aanvankelijk schilderde de Orde de graffiti steeds over met witte verf. Dat bleek al snel ondoenlijk, zodat dat zij tegenwoordig toestaat dat graffiti op de muur geplaatst blijft worden.
Op 17 november 2014, de vijfentwintigste verjaardag van de Fluwelen Revolutie, werd de muur helemaal wit geverfd door een groep kunststudenten. Er was enkel op geschreven: "Wall is over" [sic]. De Maltezer Orde deed in eerste instantie aangifte van vandalisme, maar die werd later ingetrokken toen ze contact legden met de studenten in kwestie. Deze tekst is in veranderde vorm blijven bestaan tot 22 april 2019. Het is daarna veranderd in "War is over”, verwijzend naar het liedje Happy Xmas (War is over) van John Lennon en Yoko Ono van 1971.
Op 22 april 2019 (Earth Day) werd de hele muur overgeschilderd door de actiegroep Extinction Rebellion met slogans die actie eisten tegen klimaatverandering. "KLIMATICKÁ NOUZE" stond er in grote blokletters, Tsjechisch voor "klimaat in nood". Voorbijgangers werden aangemoedigd om hun eigen boodschap in meerdere talen op de muur te schrijven.
In juli 2019 schilderden kunstenaars een gedenkteken op de muur voor Marco Leung Ling-Kit, een activist bij de demonstraties van 2019 in Hongkong tegen de uitleveringswet met China. Hij werd als dodelijk slachtoffer een symbool van deze demonstraties. Het kunstwerk beeldt de gele regenjas af die hij droeg tijdens het ophangen van een spandoek, wat uiteindelijk leidde tot een val van het gebouw.
De muur wordt nogal eens gevandaliseerd door dronkaards en toeristen. Daarom heeft het stadsbestuur in 2019 besloten om bewakingscamera's te plaatsen en gaat de politie vaker surveilleren.

## Navolging

Wereldwijd zijn er meer graffitimuren ingericht, geïnspireerd door de muur in Praag.

### Hongkong

Tijdens de protesten in Hongkong in 2014 was bij het regeringsgebouw een Lennonmuur opgericht. Er werden duizenden kleurrijke post-it-briefjes opgehangen, waarop mensen democratische wensen voor Hongkong hadden geschreven. De muur was een van de artistieke uitingen van de paraplu-demonstraties. Gedurende de honderden protestacties zorgden aanhangers van de paraplu-demonstraties acht maanden lang voor het behoud van de muur.
Tijdens de protesten in Hongkong in 2019 werd dezelfde Lennonmuur opnieuw bij het kantoorgebouw van de centrale regering opgericht. In juni en juli werden ook op andere plekken in Hongkong honderd drieënzestig muren bloemrijk versierd met kleurrijke post-it berichtjes over vrijheid en democratie. Dit gebeurde ook in kantoorgebouwen van de regering zoals het ministerie van radio en televisie. Aan de Lennonmuur in Praag werden ook steunbetuigingen aan de beweging in Hong Kong toegevoegd. Ook in andere steden zijn vergelijkbare steunbetuigingen verschenen, onder meer in Toronto, Vancouver, Tokio Berlijn, Londen, Sydney, Manchester, Melbourne, Taipei en Auckland.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Lennon_Wall op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* Scuffles at Hong Kong's sticky note 'Lennon wall'. BBC (11 July 2019). Gearchiveerd op 13 juli 2019. Geraadpleegd op 13 juli 2019.
* Lam, Jeffie, 'Lennon Walls' spring up across Hong Kong as more than 200 police in Tai Po remove messages featuring officers' personal information. South China Morning Post (10 July 2019). Gearchiveerd op 19 juli 2019. Geraadpleegd op 18 juli 2019.
* ↑ Prague’s Famous John Lennon Wall: Is It Over, or Reborn?. Smithsonian.com. Gearchiveerd op 4 oktober 2018. Geraadpleegd op 3 oktober 2018.
* ↑ John Lennon Wall. lonelyplanet.com. Gearchiveerd op 3 oktober 2018. Geraadpleegd op 3 oktober 2018.
* ↑ (cs) Wall Is Over! Lennonovu zeď v Praze přetřeli na bílo. Česká televize. Geraadpleegd op 18 november 2014.
* ↑ Extinction Rebellion: Update #7 -- To Parliament, and Beyond. Extinction Rebellion. Gearchiveerd op 13 november 2019. Geraadpleegd op 11 July 2019.
* ↑ "A Hong Kong Extradition Protester Who Fell to His Death Is Being Hailed as a 'Martyr'", Time, 15 June 2019.
* ↑ Imagine that - 'support HK' messages on Prague wall. The Standard. Gearchiveerd op 18 juli 2019. Geraadpleegd op 18 July 2019.
* ↑ Tait, Robert, "Imagine no graffiti: new regulation to fall on Prague’s Lennon wall", The Guardian, 4 augustus 2019. Gearchiveerd op 5 augustus 2019. Geraadpleegd op 4 augustus 2019.
* ↑ Art Spawned by Hong Kong Protest; Now to Make It Live On. The New York Times. Gearchiveerd op 15 augustus 2019. Geraadpleegd op 9 July 2019.
* ↑ Hong Kong protesters seek to archive their art, words for posterity. Los Angeles Times. Gearchiveerd op 10 juli 2019. Geraadpleegd op 10 July 2019.
* ↑ Umbrella Movement Visual Archive and Research Collective. Medium. Gearchiveerd op 9 juli 2019. Geraadpleegd op 9 July 2019.
* ↑ The Umbrella Archives: Hong Kong artist collective fights to preserve protest art. Art Radar. Gearchiveerd op 9 juli 2019. Geraadpleegd op 9 July 2019.
* ↑ UMAP Digital Archives. Umbrella Movement Art Preservation. Gearchiveerd op 9 juli 2019. Geraadpleegd op 9 July 2019.
* ↑ "Lennon Walls of Hong Kong: Lennon Walls started to spread all over Hong Kong during the 2019 Anti-ELAB Movement", Twitter. Gearchiveerd op 10 July 2019. Geraadpleegd op 10 July 2019.
* ↑ In Pictures: 'Lennon Wall' message boards appear across Hong Kong districts in support of anti-extradition bill protesters. Hong Kong Free Press (9 July 2019). Geraadpleegd op 10 July 2019.
* ↑ HK Lennon Wall Map (香港連儂牆地圖). Google Maps. Gearchiveerd op 3 augustus 2020. Geraadpleegd op 13 July 2019.
* ↑ Imagine all the Post-its: Hong Kong protesters come together with 'Lennon Walls'. Yahoo!. Gearchiveerd op 13 juli 2019. Geraadpleegd op 13 July 2019.
* ↑ "'Don't mess with us': the spirit of rebellion spreads in Hong Kong", 13 July 2019. Gearchiveerd op 15 juli 2019. Geraadpleegd op 14 July 2019.
* ↑ Civil servants join the fray as crisis escalates. RTHK (25 July 2019). Gearchiveerd op 25 juli 2019. Geraadpleegd op 25 July 2019.
* ↑ Cheng, Kris, In Pictures: 100s of Hong Kong civil servants criticise gov't handling of protests and Yuen Long mob attacks. Hong Kong Free Press (25 July 2019). Geraadpleegd op 25 July 2019.
* ↑ Imagine that – 'support HK' messages on Prague wall. The Standard. Gearchiveerd op 18 juli 2019. Geraadpleegd op 18 July 2019.
* ↑ A world away from Hong Kong, a 'Lennon Wall' supporting pro-democracy demonstrators springs up in Toronto. MSN. Gearchiveerd op 13 juli 2019. Geraadpleegd op 13 July 2019.
* ↑ 'Lennon wall' on Vancouver steam clock a symbol of support for Hong Kong protesters. The Star. Gearchiveerd op 15 juli 2019. Geraadpleegd op 14 July 2019.
* ↑ Tokyo Shibuya Lennon Wall (東京渋谷現「連儂牆」紙牌、人身代牆避免打擾日本人). The Stand News. Geraadpleegd op 14 July 2019.