OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jack McKenna

John "Jack" McKenna (Newbridge, 10 maart 1942) is een Iers darter.
In 1974 haalde McKenna de kwartfinale van de Winmau World Masters. Bij de laatste 16 won hij van Doug Priestner uit Engeland met 3-0. In de kwartfinale verloor hij van Douglas Melander uit Zweden met 0-3. In 1975 haalde McKenna de laatste 16. Hij verloor van Bill Lennard uit Engeland.
In 1989 haalde hij de finale van de WDF World Cup Singles, hierin verloor hij van Eric Bristow uit Engeland.
In 1990 speelde McKenna op de Wereldkampioenschappen van de BDO. In de eerste ronde won McKenna van Peter Evison uit Engeland met 3-1. In de tweede ronde verloor McKenna van Paul Lim uit de Verenigde Staten met 2-3. Paul Lim gooide in die partij een 9-darter. Het was de eerste 9-darter op het WK ooit. Mede door die 9-darter werd Jack McKenna ook een bekende darter.
In 2008 probeerde hij zich te kwalificeren voor de World Professional Darts Championship, maar hierin verloor hij in de eerste ronde.

## Resultaten op Wereldkampioenschappen
### BDO

* 1990: Laatste 16 (verloren van Paul Lim met 2-3)

### WDF

* 1979: Laatste 16 (verloren van Tony Brown met 3-4)
* 1981: Voorronde (verloren van Steve Brennan met 2-4)
* 1983: Voorronde (verloren van Peter Hamberg met 0-4)
* 1985: Voorronde (verloren van Bernd Hebecker met 3-4)
* 1987: Voorronde (verloren van Joe Gorski met 1-4)
* 1989: Runner-up (verloren van Eric Bristow met 1-4)
* 1991: Laatste 64 (verloren van Alrid Folgerø met 0-4)
* 1997: Laatste 64 (verloren van Frede Johansen met 1-4)

## Externe link

* Profiel en statistieken op Darts Database
# Exosoma ventrale

Exosoma ventrale is een keversoort uit de familie bladkevers (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1902 gepubliceerd door Julius Weise.
# Steiromys

Steiromys is een geslacht van uitgestorven boomstekelvarkens dat tijdens het Mioceen in Zuid-Amerika leefde.

## Fossiele vondsten

Florentino Ameghino beschreef in 1887 Steiromys duplicatus en S. dentatus op basis van fossiele vondsten in de Santa Cruz-formatie in Argentinië. Deze formatie is de typelocatie van de South American Land Mammal Age Santacrucian en 18 tot 16 miljoen jaar oud.

## Kenmerken

Steiromys was een herbivoor en voedde zich met schors, zaden en stevige bladeren. Dit boomstekelvarken leefde deels op de grond, maar kon ook klimmen. Steiromys leek zo wat betreft leefwijze meer op de oerzon uit Noord-Amerika dan op de hedendaagse Zuid-Amerikaanse boomstekelvarkens, boombewonende fruiteters. S. duplicatus had ook het formaat van een oerzon met een schedel van elf centimeter lang, een kop-romplengte van zestig tot negentig centimeter en een geschat gewicht van tien tot zestien kilogram. S. dentatus was ongeveer half keer groot met een schedel van 8,7 centimeter lang. Steiromys had een korte snuit en grotere kauwspieren en robuustere snijtanden dan de huidige boomstekelvarkens. Het had niet de aanpassingen voor grijpen en klimmen die de huidige Zuid-Amerikaanse boomstekelvarkens hebben. Er zijn geen beenderen van de staart bewaard gebleven, waardoor niet te zeggen is of Steiromys een grijpstaart had.
* ↑ Fossilworks: Steiromys. www.fossilworks.org. Geraadpleegd op 10-05-2023.
* Horned armadillos and rafting monkeys: the fascinating fossil mammals of South America. DA Croft. Indiana University Press (2016).
# Marsden Hartley

Marsden Hartley (Lewiston (Maine), 4 januari 1877 - Ellsworth (Maine), 2 september 1943) was een Amerikaans kunstschilder en schrijver.
Hartley wordt in de Verenigde Staten beschouwd als een van de wegbereiders van een Amerikaanse moderne schilderkunst in een periode dat moderne kunst nog vooral een Europese aangelegenheid was.
Hij is vooral bekend door een serie portretten van Karl von Freyburg, een Duitse vriend, misschien wel minnaar, gemaakt nadat die als militair was omgekomen in de Eerste Wereldoorlog. Deze werken, waaronder Portrait of a German Officer, ontstonden tijdens een langdurig verblijf in Berlijn en bestaan uit symbolen als militaire onderscheidingen, vlaggen en vaandels, samen met de initialen van de jongeman. Hoewel deze werken onbetwist een hoogtepunt zijn uit het oeuvre van de schilder, werden ze in de VS destijds afgewezen als verheerlijking van het militarisme van vijand Duitsland.
Naast deze welhaast abstracte werken schilderde Hartley ook landschappen, portretten en stillevens, waarin soms, voor de goede verstaander, verwijzingen zitten naar de seksuele geaardheid van de schilder.
Een schilder van de popart die een hommage bracht aan Hartley was Robert Indiana, met The Hartley Elegies, een serie van achttien schilderijen uit 1989-1994.

## Afbeeldingen

* The Ice Hole (1908), New Orleans Museum of Art
* Red tree (1910), Smithsonian American Art Museum, Washington
* Mountain lake (1910), The Phillips Collection, Washington
* Painting No. 48 (ca. 1913), Brooklyn Museum, New York
* Himmel (ca. 1914-1915), Nelson-Atkins Museum of Art, Kansas City
* Handsome Drinks (ca. 1916), Brooklyn Museum, New York
# Cermignano

Cermignano is een gemeente in de Italiaanse provincie Teramo (regio Abruzzen) en telt 1919 inwoners (31-12-2004). De oppervlakte bedraagt 26,1 km², de bevolkingsdichtheid is 76 inwoners per km².

## Demografie

Cermignano telt ongeveer 750 huishoudens. Het aantal inwoners daalde in de periode 1991-2001 met 10,3% volgens cijfers uit de tienjaarlijkse volkstellingen van ISTAT.
| Jaar | Inwoneraantal |
| 1991 | 2196 |
| 2001 | 1970 |

## Geografie

Cermignano grenst aan de volgende gemeenten: Bisenti, Canzano, Castel Castagna, Castellalto, Cellino Attanasio, Penna Sant'Andrea, Teramo.
* Italiaans bureau voor statistiek
Alba Adriatica · Ancarano · Arsita · Atri · Basciano · Bellante · Bisenti · Campli · Canzano · Castel Castagna · Castellalto · Castelli · Castiglione Messer Raimondo · Castilenti · Cellino Attanasio · Cermignano · Civitella del Tronto · Colledara · Colonnella · Controguerra · Corropoli · Cortino · Crognaleto · Fano Adriano · Giulianova · Isola del Gran Sasso d'Italia · Martinsicuro · Montefino · Montorio al Vomano · Morro d'Oro · Mosciano Sant'Angelo · Nereto · Notaresco · Penna Sant'Andrea · Pietracamela · Pineto · Rocca Santa Maria · Roseto degli Abruzzi · Sant'Egidio alla Vibrata · Sant'Omero · Silvi · Teramo · Torano Nuovo · Torricella Sicura · Tortoreto · Tossicia · Valle Castellana
* ↑ https://demo.istat.it/?l=it.
# Laheda

Laheda (Estisch: Laheda vald) is een voormalige gemeente in de Estlandse provincie Põlvamaa. De gemeente telde 1168 inwoners op 1 januari 2017 en had een oppervlakte van 91,4 km².
In oktober 2017 werd Laheda bij de gemeente Põlva vald gevoegd.
De landgemeente telde elf dorpen. Het bestuurscentrum was Tilsi.
* ↑ Maakatastri statistika. Estse Raad voor grondzaken. Geraadpleegd op 12 oktober 2018.
* ↑ http://pub.stat.ee/px-web.2001/Dialog/varval.asp?ma=RV0241&ti=RAHVASTIK+SOO%2C+VANUSE+JA+HALDUS%DCKSUSE+V%D5I+ASUSTUS%DCKSUSE+LIIGI+J%C4RGI%2C+1%2E+JAANUAR&path=../Database/Rahvastik/01Rahvastikunaitajad_ja_koosseis/04Rahvaarv_ja_rahvastiku_koosseis/&lang=2; Statistisch Bureau van Estland; geraadpleegd op: 30 mei 2017.
# Oscar Stoumon

Oscar Stoumon (ook gespeld als Stoumont) (Luik, 20 augustus 1835 – Brussel, 20 augustus 1900) was een Belgische componist, muziekcriticus, toneelschrijver en theaterdirecteur.
Stoumon werd geboren in Luik. Hij componeerde balletmuziek, gaf les aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel en was samen met Édouard-Fortuné Calabresi mededirecteur van de koninklijke Muntschouwburg (1875-85 en 1889-1900). Hij overleed te Brussel.

## Oeuvre

* Phœbé, eendelige opéra comique (Brussel, koninklijke Muntschouwburg, 19 januari 1860)
* Endymion, eendelig ballet (Brussel, Muntschouwburg, 21 april 1861)
* La Ferme, eendelige opéra-comique (Luik, 10 april 1862)
* L'Orco, opéra fantastique met twee aktes en 3 scènes (Brussel, Muntschouwburg, 8 januari 1864)
* La Reine des prairies, tweedelig ballet (Brussel, Muntschouwburg, 24 november 1865)
* La Fée amoureuse, tweedelig ballet (Brussel, Muntschouwburg, 5 december 1867)
* Les Fumeurs d'opium, eendelige operette (Brussel, Théâtre royal des Galeries, 9 januari 1869)
* Les Belles de nuit, eendelig ballet (Brussel, Muntschouwburg, 16 Maart 1870)
* La Sonate pathétique, eendelige komedie (Brussel, Muntschouwburg, 7 november 1870)
* Un fil à la patte, eendelige komedie (Brussel, Galeries, 11 april 1871)
* Les Hannetons, eendelige opéra-bouffe (Brussel, Galeries, 22 April 1871)
* Une grève, driedelige komedie (Brussel, Galeries, 30 september 1871)
* Une nuit d'hiver, eendelige komedie (Brussel, Galeries, 23 maart 1872)
* L'Échéance, driedelige komedie (Brussel, Galeries, 25 januari 1873)
* Les Enfarinés, eendelige komedie (Brussel, Galeries, 17 januari 1874)
* La Moisson, eendelig ballet (Brussel, Muntschouwburg, 29 januari 1875)
* La Nuit de Noël, eendelig ballet (Brussel, Muntschouwburg, 14 oktober 1880)
* Les Sorrentines, eendelig ballet (Brussel, Muntschouwburg, 11 oktober 1882)
* La Tzigane, eendelig ballet (Brussel, Muntschouwburg, 27 Maart 1885)
* Farfalla, eendelig ballet (Brussel, Muntschouwburg, 14 november 1893)

## Externe link

* Oscar Stoumon op IMSLP
* ↑ Lustner, Karl. Totenliste des Jahres 1900 die Musik betreffend. Monatshefte fur Musikgeschichte, 1901, p. 110.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Oscar Stoumon op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* Bibliothèque nationale de France: cb14316781n (data)
* International Standard Name Identifier: 0000 0000 7721 1982
* Library of Congress Control Number: no2016065256
* MusicBrainz: c9aed45f-05e4-4aec-97b5-0291567b4e6d
* Virtual International Authority File: 107041704
* WorldCat (via VIAF): 107041704
# Iňa

Iňa (Hongaars: Ény) is een Slowaakse gemeente in de regio Nitra, en maakt deel uit van het district Levice. Iňa telt 197 inwoners.
# Steironepion hancocki

Steironepion hancocki is een slakkensoort uit de familie van de Columbellidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1939 door Hertlein & Strong.
# Marsden (West Yorkshire)

Marsden is een plaats in het bestuurlijke gebied Kirklees, in het Engelse graafschap West Yorkshire. De plaats telt 3499 inwoners.

## Geboren

* Dora Marsden (1882 - 1960), feministisch filosoof
# Ceruchus sinensis

Ceruchus sinensis is een keversoort uit de familie vliegende herten (Lucanidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1933 door Nagel.
# Puyo Puyo (computerspel)

Puyo Puyo is een computerspel ontwikkeld en uitgegeven door Compile voor de MSX2. Het puzzelspel is uitgekomen in Japan op 25 oktober 1991. Puyo betekent waterig of flexibel. Het spel is bedacht door Masamitsu Niitani, die werd geïnspireerd door elementen uit de spellen Tetris en Dr. Mario.

## Beschrijving

Puyo Puyo werd gelijktijdig uitgebracht door Tokuma Shoten voor Nintendo's Famicom Disk System. Een jaar later publiceerde Sega een arcadeversie, die het spel verder uitbreidde met een verhaalmodus en multiplayer-functies.
In 1992 bereikte het spel ook de internationale markt in de vorm van Dr. Robotnik's Mean Bean Machine voor de Sega Mega Drive en in 1993 als Kirby's Ghost Trap voor de Super Nintendo. Na de vereffening van Compile gingen de rechten naar Sega's Sonic Team, en deze ontwikkelde Puyo Puyo Fever.

## Gameplay

Puyo Puyo is een "vallende blokken"-spel, vergelijkbaar met Tetris. Het doel van het spel is het vormen van een rij van "Puyo's" met dezelfde kleur als de blokken die vallen vanaf de bovenkant van het scherm. Dit eenvoudige en verslavende concept werd uitbouwd tot een uitgebreide spelreeks over een periode van twee decennia.
Er zijn drie spelmodi: Single, Double en Endless. De speler neemt de rol aan van Arle Nadja, een 16-jarige tovenares die de plannen voor wereldheerschappij van de kwade Dark Prince moet zien te dwarsbomen. Hiervoor moet zij het tegen 12 tegenstanders opnemen, waarna het eindgevecht tegen de Dark Prince wordt gespeeld.

## Ports

Het spel werd geporteerd naar andere spelsystemen en internationaal uitgebracht als Engelse versie onder de titel "Puyo Pop".
| Jaar | Platform |
| 1992 | Arcade, Sega Mega Drive |
| 1993 | Game Gear, PC-98, Famicom, Super Famicom |
| 1994 | FM Towns, X68000, PC Engine CD-ROM², Game Boy, Amiga, Acorn |
| 1995 | Apple IIGS, Windows 3.1 |

## Externe link

* (en) Puyo Puyo op MobyGames
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Puyo Puyo (video game) op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# La Malhoure

La Malhoure is een gemeente in het Franse departement Côtes-d'Armor, in de regio Bretagne. De plaats maakt deel uit van het arrondissement Saint-Brieuc.

## Geografie

De oppervlakte van La Malhoure bedraagt 5,0 km².
De onderstaande kaart toont de ligging van La Malhoure met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
* ↑ Populations légales 2021.
# Orthotrichia kivuensis

Orthotrichia kivuensis is een schietmot uit de familie Hydroptilidae. De soort komt voor in het Afrotropisch gebied.
# Işıklar

Işıklar kan verwijzen naar:
* Işıklar (Bigadiç), plaats in het Turkse district Bigadiç
* Işıklar (Kızıltepe), plaats in het Turkse district Kızıltepe (provincie Mardin)
* Işıklar (Karacasu), plaats in het Turkse district Karacasu
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Işıklar en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# FC Echallens Région

FC Echallens Région is een Zwitserse voetbalclub uit Echallens, uit het Franstalige kanton Vaud. De thuiswedstrijden worden gespeeld in het Stade des Trois Sapins, dat louter staanplaatsen heeft. De clubkleuren zijn groen en geel.

## Geschiedenis

In 1921 werd de club opgericht als FC Echallens. In de zomer van 2013 werd de regio meer betrokken bij de voetbalclub, waardoor de huidige naam werd aangenomen. Het is een stabiele voetbalclub die in de hogere amateurklassen uitkomt.
In de loop der geschiedenis heeft het enkele bekende profspelers voortgebracht, zoals Lucien Favre, Ludovic Magnin en Blaise Nkufo.

## Resultaten

| Seizoen | Klasse | Klasse | Klasse | Klasse | Klasse | Klasse | Klasse | Klasse | Klasse | Reeks | Punten | Opmerkingen |
| | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | | | | |
| 1999/00 | | | 6 | | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 40 | |
| 2000/01 | | | 13 | | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 32 | |
| 2001/02 | | | 5 | | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 45 | |
| 2002/03 | | | 5 | | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 49 | |
| 2003/04 | | | 11 | | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 31 | |
| 2004/05 | | | 4 | | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 56 | |
| 2005/06 | | | 6 | | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 44 | |
| 2006/07 | | | 8 | | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 40 | |
| 2007/08 | | | 6 | | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 45 | |
| 2008/09 | | | 9 | | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 36 | |
| 2009/10 | | | 9 | | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 44 | |
| 2010/11 | | | 9 | | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 39 | |
| 2011/12 | | | 9 | | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 44 | Naar vierde niveau door competitiewijziging |
| | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | Invoer van Promotion League als derde niveau | Invoer van Promotion League als derde niveau | Invoer van Promotion League als derde niveau |
| 2012/13 | | | | 6 | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 44 | |
| 2013/14 | | | | 6 | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 36 | |
| 2014/15 | | | | 5 | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 41 | |
| 2015/16 | | | | 11 | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 32 | |
| 2016/17 | | | | 4 | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 40 | |
| 2017/18 | | | | 4 | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 42 | |
| 2018/19 | | | | 7 | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 42 | |
| 2019/20 | | | | 5* | | | | | | 1. Liga (groep 1) | 23* | Competitie stopgezet door coronacrisis |
| 2020/21 | | | | | | | | | | 1. Liga (groep 1) | | |
# Steironepion maculatum

Steironepion maculatum is een slakkensoort uit de familie van de Columbellidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1850 door C. B. Adams.
# Mariakerk (Wierum)

De Mariakerk van Wierum is een oorspronkelijk omstreeks 1200 gebouwde kerk in Wierum in de Nederlandse provincie Friesland. Van de oorspronkelijke kerk rest alleen de zadeldaktoren en de westzijde. Het schip en het koor werden in 1912 vervangen door nieuwbouw.

## Geschiedenis

De kerk werd oorspronkelijk omstreeks 1200 gebouwd op een terp in het midden van het dorp. Door overstromingen is de noordzijde van het dorp in de zee verdwenen en kwam de kerk aan de rand van het dorp te liggen, tegen de zeedijk aan. De kerk werd in 1912 grotendeels vernieuwd. Schip en koor werden vervangen. De oude toren en de westzijde – een gereduceerd westwerk – van de kerk bleven gespaard. Ook veel van de gewelven en rondbogige doorgangen van de oude kerk zijn bewaard gebleven.
De gedeeltelijk van tufsteen gebouwde toren heeft een windvaan in de vorm van een aak, een schip dat door de plaatselijke vissers veel werd gebruikt. De geveltoppen van de toren dateren uit 1819. Nabij de kerk staat ook een standbeeld van een wjirmdolster, een pierensteekster. Ook dit beeld herinnert aan de periode van de zeevisserij, waarbij vrouwen van het dorp zeepieren zochten op het wad voor de visvangst.
De kerktoren is erkend als een rijksmonument.
* De kerktoren van Wierum met een windvaan in de vorm van een aak
* Restauratie in 1984
* wjirmdolster (pierensteekster)
* Interieur (1959)
* Orgel
* Karstkarel, Peter Alle middeleeuwse kerken: Van Harlingen tot Wilhelmshaven (2007) Leeuwarden/Groningen, Uitgeverij Noordboek, ISBN 978 9033005589
* Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Wierum
# Chalepogenus roitmani

Chalepogenus roitmani is een vliesvleugelig insect uit de familie bijen en hommels (Apidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1999 door Roig-Alsina.
# La Malène

La Malène is een gemeente in het Franse departement Lozère (regio Occitanie) en telt 171 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Florac.
Van hieruit beginnen veel kano-tochten op de rivier de Tarn.

## Geografie

De oppervlakte van La Malène bedraagt 37,6 km², de bevolkingsdichtheid is 4,5 inwoners per km².

## Bezienswaardigheden

* Gorges du Tarn

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Orthotrichia iriga

Orthotrichia iriga is een schietmot uit de familie Hydroptilidae. De soort komt voor in het Oriëntaals gebied.
# FC Eendracht Gent

FC Eendracht Gent was een Belgische voetbalclub uit Gent. De club sloot in 1905 aan bij de KBVB en had geen stamnummer, want die werden pas vanaf 1926 toegekend.
In 1913 verdween de club uit de KBVB.

## Geschiedenis

In zijn eerste twee seizoenen kwam FC Eendracht uit in Afdeling III Oost-Vlaanderen/Antwerpen en Afdeling III Vlaanderen, wat toen het derde voetbalniveau was.
Vanaf 1907-1908 trad de club aan in Afdeling II Vlaanderen, toen niveau twee in de voetbalhiërarchie.
In 1909-1910 was Afdeling II Vlaanderen het derde niveau geworden door de invoering van de nationale Bevordering.
De club beleefde een uitermate succesvol seizoen, men werd tweede na de B-ploeg van AA La Gantoise en omdat reserve-elftallen niet langer aan de nationale eindronde voor promotie naar Bevordering mochten deelnemen, mocht FC Eendracht naar de eindronde.
FC Eendracht rekende na een replay op het veld van Union Saint-Gilloise in de voorronde af met FC Bressoux, maar verloor in de halve finale in Mechelen van het Brusselse Scaring FC.
In 1910-1911 werd FC Eendracht opnieuw tweede in Afdeling II na een B-elftal, ditmaal dat van Racing Gent. FC Eendracht mocht daardoor opnieuw naar de eindronde, maar trok zich terug omdat de eindronde dat seizoen met heen-en terugwedstrijden werd betwist.
In de twee volgende seizoenen kon de club zich niet voor de eindronde plaatsen en in 1913 nam de club ontslag uit de KBVB.
In augustus 1916 zou opnieuw een FC Eendracht Gent bij de KBVB aansluiten.
# Stegomyia metallica

Stegomyia metallica is een muggensoort uit de familie van de steekmuggen (Culicidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Edwards.
# Mariakerk (Winsum)

De Mariakerk van Winsum is een kerkgebouw in de gemeente Waadhoeke in de Nederlandse provincie Friesland.

## Beschrijving

De kerk, oorspronkelijk gewijd aan Maria, staat op een terp. De zaalkerk met driezijdige koorsluiting heeft een kern uit de 16e eeuw en een noordgevel uit de 18e eeuw. In circa 1880 werd de kerk ommetseld en de zadeldaktoren vervangen door een vlakopgaande toren met ingesnoerde torenspits. Het hekwerk om het kerkhof uit de 19e eeuw is een rijksmonument. Het kerkorgel uit 1875 is gemaakt door Willem Hardorff. Tijdens een renovatie in 1977 zijn diverse oude elementen uit de kerk vervangen.
* Interieur met orgel
# Chalepogenus parvus

Chalepogenus parvus is een vliesvleugelig insect uit de familie bijen en hommels (Apidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1997 door Roig-Alsina.
# Pygoptosia

Pygoptosia is een kevergeslacht uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1895 door Reitter.

## Soorten

Pygoptosia omvat de volgende soorten:
* Pygoptosia eugeniae (Ganglbauer, 1884)
* Pygoptosia speciosa (Frivaldszky, 1884)
* ↑ (fr) Tavakilian, G. (auteur) & Chevillotte, H. (software) (2012) Base de données Titan sur les Cerambycidés ou Longicornes. (bezocht 30 januari 2014)
# La Malinche

La Malinche, ook bekend als Doña Marina of bij haar Nahuatl-naam Malinalli Tenepal of Malintzin (Coatzacoalcos, ca. 1502 - Mexico-Stad, ca. 1529) was de Indiaanse geliefde van de Spaanse conquistador (veroveraar) Hernán Cortés. Ze was de moeder van zijn zoon Martín en speelde een belangrijke rol als tolk en adviseur.
In het hedendaagse Mexico wordt La Malinche beschouwd als verraadster - Azteekse nationalisten gebruiken het woord "malinchista" voor een landverrader die bloed en cultuur mengt met Europeanen. Veel historici zien ze evenwel als de redster van haar volk want zonder haar bemiddeling hadden de Spanjaarden waarschijnlijk nog veel vernietigender opgetreden. La Malinche geldt ook als symbolische moeder van het Mexicaanse volk omdat ze door Martín te baren heeft gezorgd voor het ontstaan van dit volk dat voor 60% uit mestiezen bestaat.

## Biografie

Malinalli werd als kind door Azteekse kooplieden verhandeld en kwam in handen van hoofdman van de Maya's. Deze gaf haar in 1519 samen met 19 andere vrouwen aan Cortés. Ze sprak Nahuatl en Yucateeks Maya, een taal die ook gesproken werd door Gerónimo de Aguilar, een Spanjaard die een aantal jaren eerder op Yucatán was gestrand en door Cortés was opgepikt. Hierdoor kon zij als tolk dienen voor de Nahuatl-sprekende Azteken. Tegen de tijd dat Cortés en de zijnen in Tenochtitlan waren aangekomen sprak ze ook Spaans.
Bernal Díaz beschrijft dat de Azteken Cortés Malintzé noemen, terwijl dat eigenlijk de aanspreekvorm van Malinalli is, wat aangeeft hoe zeer de twee verbonden waren. Cortés schijnt zelfs gezegd te hebben dat La Malinche na God de belangrijkste reden voor zijn succes was. In 1523 werd Martín Cortés geboren, die symbolisch als eerste mesties wordt gezien (de werkelijke eerste Mexicaanse mesties was waarschijnlijk de zoon van Gonzalo Guerrero en een Maya-vrouw). Ze vergezelde Cortés op zijn expeditie naar Honduras (1524-1526). Onderweg trouwde ze met Juan Jaramillo. Daarna verdween ze uit de geschiedenis en is vermoedelijk overleden rond 1529.