OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Washburn–Langford–Doane expeditie

Met de Washburn–Langford–Doane expeditie werd het noordwesten van de staat Wyoming in de Verenigde Staten verkend, het gebied dat later werd uitgeroepen tot Nationaal park Yellowstone. Leiders van de expeditie, die in 1870 plaatsvond, waren Henry D. Washburn en Nathaniel P. Langford. Ze werden geëscorteerd door Gustavus Cheyney Doane van het Amerikaanse leger. Ze volgden de route die de Cook-Folsom-Peterson expeditie eerder dat jaar afgelegd hadden.
Tijdens de expeditie werden gedetailleerde tekeningen van de omgeving gemaakt, onder meer van meren, bergen en geisers. Ze bezochten onder meer de Lower en Upper Geyser Basin. In het Upper Geyser Basin zagen ze de geiser Old Faithful regelmatig tot eruptie komen.

## Leden

* Burgers
** Henry D. Washburn - Gekozen leider
** Nathaniel P. Langford
** Truman C. Everts
** Judge Cornelius Hedges
** Samuel T. Hauser
** Warren C. Gillette
** Benjamin C. Stickney Jr.
** Walter Trumbull
** Jacob Smith
** Mr. Reynolds en Elywn Bean
** Twee Afro-Amerikaanse koks: Nute en Johnny
* Militaire escorte
** Luitenant Gustavus C. Doane
** Sergeant William Baker
** Soldaten Charles Moore, John Williamson, William Leipler en George W. McConnell
* Leden van de expeditie
* Henry Washburn, 1869
* Nathaniel Pitt Langford, 1870
* Truman C. Everts, circa 1870
* Samuel T. Hauser, circa 1870
* Judge Cornelius Hedges, circa 1870
* Jacob Smith
* Benjamin C. Stickney Jr., circa 1870
* William C. Gillette
* Lt. Gustavus C. Doane, 1875

## Benoemingen

Tijdens de expeditie zijn meerdere geografische elementen benoemd door expeditieleden. Een overzicht:
* Geisers
** Old Faithful
** Beehive Geyser
** Giant Geyser
** Giantess Geyser
** Fan Geyser
** Grotto Geyser
** Castle Geyser
* Waterval
** Tower Fall
* Bergtop
** Mount Washburn

## Tekeningen

Tijdens de expeditie zijn door de verschillende leden tekeningen gemaakt van het gebied.
* Tekeningen
* Castle Geyser Cone, getekend door soldaat Moore
* Giant Geyser, getekend door soldaat Moore
* Lower Yellowstone Falls, getekend door soldaat Moore
* Upper Yellowstone Falls, getekend door soldaat Moore
* Jake Smith Doing Guard Duty, getekend door Walter Trumbull
* Tower Fall, getekend door soldaat Moore
# Washburn (Illinois)

Washburn is een plaats (village) in de Amerikaanse staat Illinois, en valt bestuurlijk gezien onder Marshall County en Woodford County.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 1147. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 1111, een daling van 36 (-3,1%).

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 1,9 km², geheel bestaande uit land. Washburn ligt op ongeveer 209 m boven zeeniveau.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 16 km rond Washburn.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Washburn op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Population estimates (July 2006)
* ↑ U.S. Board on Geographic Names. Topical Gazetteers Populated Places. Hoogtecijfers van National Elevation Dataset
# Waterkrachtcentrale Stalon

De Waterkrachtcentrale Stalon (Zweeds: Stalons kraftstation) is een waterkrachtcentrale in de bovenloop van de Ångermanälven binnen de gemeente Vilhelmina. De centrale is gebouwd op de plaats waar de Kultsjöån het Malgomaj instroomt, doch wordt gevoed door een tunnel vanuit het Kultsjö. De waterkrachtcentrale uit 1961 levert in 2009 548 GWh per jaar. Het kreeg haar naam van het dorpje Stalon. Er zijn plannen om meer water naar de krachtcentrale te leiden; dat zou moeten gebeuren via een 23,5 kilometer lange leiding vanuit Vikenviken.
# Watering

Watering kan verwijzen naar:
* Watering (bestuur), een openbaar lichaam in Vlaanderen, verantwoordelijk voor waterhuishouding en voorkoming van wateroverlast
* Vloeiweide
* Watering (Spaarndam), boezemwater bij Spaarndam
# Waterinjectie

Waterinjectie kan verwijzen naar:
* Waterinjectie (motor), methode voor de koeling van de verbrandingskamers van motoren
* Waterinjectie (oliewinning), secundaire oliewinning
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Waterinjectie en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Waterijs

Waterijs is consumptie-ijs dat bestaat uit siroop (limonade), waardoor het voornamelijk uit water bestaat en het dus waterijs wordt genoemd. Een bekend type waterijsje is de Raket
Waterijs bevat naast water ook smaak- en kleurstoffen. Deze smaak- en kleurstoffen zijn meestal van natuurlijke oorsprong. Zo is de kleur rood onder andere afkomstig van rode paprika's of van rode bieten. Alleen het koosjer waterijs (voor joden) bevat altijd alleen maar kunstmatige smaak- en kleurstoffen.
Waterijs kan ook vruchtensap bevatten. Wanneer er minstens 20% vruchtensap in het waterijsje is verwerkt, dan spreekt men van vruchtenijs. Is er minder dan 20% vruchtensap of vruchtenpuree in het ijs verwerkt, dan wordt het waterijs met vruchtensap genoemd. Er zijn 40%, 85% en zelfs 90% vruchten ijsjes op de markt. Smoothie-ijsjes zijn vruchten ijsjes met 90% vruchtenpuree.
Het is ook mogelijk om zelf waterijsjes te maken. Hiervoor zijn in supermarkten of huishoudwinkels speciale ijsvormpjes verkrijgbaar. Deze dienen te worden gevuld met water en limonadesiroop. Vervolgens zet men een speciale dop erop die is voorzien van een stokje en zet men de vormpjes in de vriezer. Een paar uur later kan men dan de ijsjes uit de vormpjes halen met een beetje warm water en kunnen ze worden uitgedeeld.

## Historiek

De eerste ijslolly, de 'Epsicle', later 'popsicle' genoemd, werd bedacht door de Amerikaan Frank Epperson uit San Francisco. In 1905 had hij als kind ontdekt dat een restje limonade dat in een vergeten glas na een nachtje vrieskou in de tuin vastgevroren was rond het roerstokje best nog lekker smaakte. Deze herinnering liet hem niet los en in 1924 begon de volwassen Epperson zijn idee te commercialiseren. De Epsicle werd met succes gepromoot en gepatenteerd als 'bevroren frisdrank op een stokje'. Begin jaren 1950 kreeg de ijslolly gezelschap van de frisco ofwel ijsco. Het stokje zou, nu gehuld in roomijs en bekleed met een chocoladelaagje, het waterijsje concurrentie aandoen en over de hele wereld populair worden als koude lekkernij.
* ↑ Marks, Ben, The cold hard truth about popsicles, 15 augustus 2012
# Weraroa

Weraroa is een geslacht van schimmels behorend tot de familie Hymenogastraceae. De typesoort is Weraroa novae-zelandiae. Later is deze soort echter heringedeeld naar het geslacht Psilocybe met de naam Psilocybe weraroa.

## Soorten

Volgen Index Fungorum telt het geslacht vier soorten (peildatum november 2023):
| Soortnaam | Auteur(s) | Publicatiejaar |
| Weraroa coprophila | A.H. Sm. | 1965 |
| Weraroa nivalis | A.H. Sm. | 1965 |
| Weraroa patagonica | Singer & J.E. Wright | 1959 |
| Weraroa spadicea | Singer | 1959 |
* (en) Index Fungorum
# Werben

Werben kan verwijzen naar:
* Werben (Elbe), een gemeente in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt
* Werben (Spreewald), een gemeente in de Duitse deelstaat Brandenburg
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Werben en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Warunggunung

Warunggunung kan verwijzen naar:

## Plaats in Indonesië

Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Warunggunung en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Waterframe

Het waterframe is een tweede generatie spinmachine, ze werd in 1769 door Richard Arkwright uitgevonden. De afmetingen waren zodanig dat ze niet in een woonkamer paste en dus niet geschikt was in de huisnijverheid. Het was het eerste spintoestel dat werkte op waterkracht. De grove, sterke draad die ermee werd gesponnen was geschikt als schering, maar niet als inslag.

## Ontwikkelingsgeschiedenis spintoestellen

* 1764: Spinning Jenny was een handspinmolen, uitgevonden door James Hargreaves. Nadeel van de Spinning Jenny was dat ze enkel een fijne, breekbare draad kon spinnen, die uitsluitend geschikt was als inslag.
* 1769: Waterframe werd uitgevonden door Richard Arkwright. Een verbetering was de aandrijving op waterkracht. Deze machine kon echter enkel grove, sterke draad spinnen, die geschikt was als schering.
* 1779: Mule Jenny was een combinatie van beide machines die zowel sterkere als fijnere draden kon spinnen, nodig voor het weven van puur katoen. Ze maakte een grotere garenproductie mogelijk, belangrijk om de steeds grotere vraag naar weefsels bij te houden.
* 1780: Stoomkracht werd voor het eerst ingezet voor de aandrijving van spintoestellen.
Door deze technische ontwikkelingen verloor de huisnijverheid snel terrein op de fabrieksmatige textielproductie.
# Waterford Harbour

Waterford Harbour (Iers: Loch Dá Chaoch / Cuan Phort Láirge) is een natuurlijke haven en estuarium aan de monding van De Drie Zusters: de rivieren de Nore, de Suir and the Barrow. De haven is ook een natuurlijke scheiding tussen County Wexford (oostzijde) en County Waterford (westzijde).
De haven is bevaarbaar tot New Ross en Waterford.
# Webb Simpson

James Frederick Simpson (Raleigh, 8 augustus 1985) is een golfprofessional uit de Verenigde Staten. Hij wordt Webb genoemd.

## Amateur

Simpson studeerde aan de Wake Forest University en speelde college golf. Als amateur speelde hij de Walker Cup van 2007 en werd ten slotte ACC Speler van het Jaar 2008.

### Gewonnen

* 2004: Azalea Invitational
* 2005: Southern Amateur
* 2006: Sunnehanna Amateur
* 2007: Dogwood Invitational, Southern Amateur, Azalea Invitational

### Teams

* Walker Cup: 2007 (winnaars)
* Palmer Cup: 2007

## Professional

Simpson werd in juni 2008 professional en speelde een aantal toernooien op uitnodiging van sponsors. Eind 2008 doorliep hij de Tourschool en eindigde op de 7de plaats. In 2009 en 2010 behaalde Simpson een aantal top-10 plaatsen op de PGA Tour en in 2011 behaalde hij zijn eerste overwinning. In oktober verloor hij de play-off van de McGladrey Classic maar hij ging Luke Donald voorbij op de Order of Merit en kwam op de eerste plaats. Hij verdiende in 2011 ruim US$ 5.000.000.
In 2012 won Simpson zijn eerste Major: het US Open op de Olympic Club in San Francisco.

### Gewonnen
#### Amerikaanse PGA Tour

* 2011: Wyndham Championship, Deutsche Bank Championship
* 2012: US Open (+1)

### Teams

* Ryder Cup: 2012
# Wereldkampioenschap dammen 1968 (match)

De match om het wereldkampioenschap dammen 1968 werd van maandag 1 januari t/m zondag 28 januari 1968 in Tbilisi gespeeld tussen titelverdediger Iser Koeperman en zijn uitdager Andris Andreiko. De match bestond uit 20 partijen en eindigde in 22-18 in het voordeel van Iser Koeperman die daarmee zijn wereldtitel behield.

## Uitslagen

| Rang | Land | Naam | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | punten |
| 1 | URS | Iser Koeperman | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 22 |
| 2 | URS | Andris Andreiko | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0 | 1 | 18 |

## Externe link

* Matchverloop op Toernooibase
Toernooi: 1912 · 1925 · 1928 · 1931 · 1948 · 1952 · 1956 · 1960 · 1964 · 1968 · 1972 · 1976 · 1978/79 · 1980 · 1982 · 1983 · 1984 · 1986 · 1988 · 1990 · 1992 · 1994 · 1996/97 · 2001 · 2003 · 2005 · 2007 · 2009 · 2011 · 2013 · 2015 · 2017 · 2019 · 2021 · 2023
Match: 1932 · 1933 · 1934 · 1936 · 1936 · 1937 · 1938 · 1945 · 1947 · 1951 · 1954 · 1958 · 1959 · 1961 · 1965 · 1968 · 1969 · 1972 · 1973 · 1974/75 · 1979 · 1981 · 1983 · 1984 · 1985 · 1987 · 1990 · 1991 · 1993/94 · 1996 · 1998 · 2003 · 2004 · 2006 · 2009 · 2013 · 2015 · 2016 · 2018/19 · 2022
# Wereldkampioenschap dammen 1959 (match)

De match om het wereldkampioenschap dammen 1959 werd van maandag 16 november t/m zaterdag 12 december 1959 gespeeld door titelhouder Iser Koeperman en de winnaar van het kandidatentoernooi Geert van Dijk. De eerste 5 partijen werden gespeeld in Kiev, vervolgens 5 partijen in Minsk, 5 partijen in Riga, 2 partijen in Leningrad en ten slotte 3 partijen in Moskou. De match bestond uit 20 partijen en eindigde in 27-13 in het voordeel van Iser Koeperman.

## Uitslagen

| Rang | Land | Naam | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | punten |
| 1 | URS | Iser Koeperman | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | 27 |
| 2 | NED | Geert van Dijk | 1 | 1 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0 | 1 | 1 | 13 |

## Externe link

* Matchverloop op Toernooibase
Toernooi: 1912 · 1925 · 1928 · 1931 · 1948 · 1952 · 1956 · 1960 · 1964 · 1968 · 1972 · 1976 · 1978/79 · 1980 · 1982 · 1983 · 1984 · 1986 · 1988 · 1990 · 1992 · 1994 · 1996/97 · 2001 · 2003 · 2005 · 2007 · 2009 · 2011 · 2013 · 2015 · 2017 · 2019 · 2021 · 2023
Match: 1932 · 1933 · 1934 · 1936 · 1936 · 1937 · 1938 · 1945 · 1947 · 1951 · 1954 · 1958 · 1959 · 1961 · 1965 · 1968 · 1969 · 1972 · 1973 · 1974/75 · 1979 · 1981 · 1983 · 1984 · 1985 · 1987 · 1990 · 1991 · 1993/94 · 1996 · 1998 · 2003 · 2004 · 2006 · 2009 · 2013 · 2015 · 2016 · 2018/19 · 2022
# Warmtedood

De warmtedood is een mogelijk 'einde' van het heelal dat wordt veroorzaakt door de toename van de entropie (de tweede wet van de thermodynamica).
Omdat entropie enkel toe kan nemen, en de maximale entropie eindig is, zal het heelal wanneer het op deze maximale entropie is, niet meer veranderen en als zodanig 'dood' zijn. De reden dat dit 'warmtedood' heet, is wellicht omdat warmte de vorm is waarin energie de hoogste entropie kan krijgen, en alle energie dus in warmte is omgezet. De eerste die het idee van een warmtedood naar voren bracht was Hermann von Helmholtz in 1854.
Volgens de huidige scenario's van de warmtedood moet alle materie eerst in zwarte gaten samenkomen, omdat dat de hoogste entropietoestand voor gravitatie is. Deze zwarte gaten verdampen vervolgens door hawkingstraling, waarna de warmtedood optreedt als de resulterende straling in een thermodynamisch evenwicht komt.
Volgens sommige kosmologen zal een warmtedood niet kunnen plaatsvinden doordat de uitdijing van het heelal de maximaal mogelijke hoeveelheid entropie doet toenemen. Als dit sneller gaat dan de daadwerkelijke toename van de entropie, zou het heelal juist verder en verder van een warmtedood afgaan: Big Chill of Big Rip.
Er is nog een ander argument tegen de redenering: de tweede hoofdwet van de thermodynamica zou namelijk juist een gevolg zijn van de uitdijing van het heelal, omdat de uitdijing werkt als absorber van straling en dus de randvoorwaarde bepaalt die een zin geeft aan de tijd, de zogenaamde time arrow. Een argument hiertegen is dan weer, dat CP-symmetrie geschonden wordt en CPT-symmetrie tot dusver in geen enkel experiment, zodat T-symmetrie moet geschonden worden en de tijd dus ook al op subatomaire schaal een zin zou moeten hebben.
# Wenkbrauwkameleon

De wenkbrauwkameleon (Brookesia superciliaris) is een dagactieve hagedis uit de familie van de kameleons (Chamaeleonidae). Deze kleine kameleon is endemisch in het oosten van Madagaskar.

## Naam en indeling

De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst voorgesteld door Heinrich Kuhl in 1820. Oorspronkelijk werd de wetenschappelijke naam Chamaeleo superciliaris gebruikt. De soortaanduiding superciliaris is afgeleid van het Latijnse woord supercilium, dat 'wenkbrauw' betekent.

## Uiterlijke kenmerken

De wenkbrauwkameleon heeft een bruine tot beige kleur en een langgerekt lichaam met een vrijwel rechte dorsale kam, bestaande uit tien of elf stekels. Opgerold lijkt het dier op een gevallen blad, hieraan dankt het dier de Engelse naam brown leaf chameleon. De Nederlandstalige naam wenkbrauwkameleon is te danken aan een driehoekige kam boven ieder oog die de gelijkenis met een blad nog eens versterken.
Een volwassen mannetje heeft een kop-romplengte tussen de veertig en 53 millimeter en een totale lengte tussen de 67 en 95 millimeter. Een volwassen wijfje heeft een kop-romplengte tussen de 35 en 52 millimeter en een totale lengte tussen de 59 en 85 millimeter.
De wenkbrauwkameleon foerageert overdag tussen dode bladeren op de grond, in de nacht rust hij verstopt in lage vegetatie. Bij gevaar rolt hij zich op, zodat hij niet opvalt tussen de dode bladeren. Als het dier bedreigd wordt probeert hij te vluchten of richt het zijn stekels richting zijn belager.

## Verspreiding en leefgebied

De wenkbrauwkameleon is endemisch in de vochtige laaglandbossen in het westen van Madagaskar. De soort komt hier voor op een hoogte tussen 650 en 1250 meter boven de zeespiegel. Zijn verspreidingsgebied wordt geschat op ongeveer 75.000 vierkante kilometer. De wenkbrauwkameleon is volledig aangepast aan zijn leefgebied en komt er wijdverbreid voor, onder andere in een aantal beschermde gebieden, zoals het Nationaal park Andasibe Mantadia en de nationale parken Andringitra, Marojejy en Ranomafana.

## Beschermingsstatus

Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is de beschermingsstatus 'veilig' toegewezen (Least Concern of LC).

## Bronvermelding

Referenties
* ↑ (en) Wenkbrauwkameleon op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Bernhard Grzimek (1971). Het Leven Der Dieren Deel VI: Reptielen. Kindler Verlag AG, Pagina 280. ISBN 90 274 8626 3.
* 1 2 Peter Uetz & Jakob Hallermann, The Reptile Database - Brookesia superciliaris.
* ↑ International Union for Conservation of Nature and Natural Resources - Red List, Brookesia superciliaris - IUCN Red List.
Bronnen
* (en) – Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Brookesia superciliaris - Website Geconsulteerd 21 november 2019
* (en) – Reptile Database: Brookesia superciliaris (KUHL, 1820)
* (en) – Arkive.org: Brown leaf chameleon (Brookesia superciliaris)
# Waterbatterij

Een waterbatterij is een wegwerpbatterij die pas stroom levert na toevoegen van water. Het water doet dienst als elektrolyt van de elektrochemische cel. Meestal wordt dit type batterij als reservebatterij gebruikt, voor als de gewone batterijen het laten afweten.

## Toepassingen

* Radiosondes die geen zware metalen mogen bevatten, omdat ze in het milieu terechtkomen.

## Soorten

* Koolstof-magnesium
* Koper-magnesium
* Aluminium in combinatie met zoutrijk (zee)water
* Natrium-boor: stelt waterstofgas vrij, dat op zijn beurt met een PEM FC-brandstofcel stroom vrijstelt
* Natrium-silicium: zelfde werkingsmechanisme
# Westraltrachia

Westraltrachia is een geslacht van weekdieren uit de klasse van de Gastropoda (slakken).
# Wereldkampioenschap dammen 1983 (match)

De match om het wereldkampioenschap dammen 1983 werd van 21 oktober t/m 17 november 1983 gespeeld door titelverdediger Harm Wiersma en de door hem als wereldkampioen onttroondde Jannes van der Wal. De match bestond uit 20 partijen en werd gespeeld in de Nederlandse plaatsen Dordrecht, Bunnik, Deventer en Heerenveen. In Heerenveen werden de laatste zeven partijen gespeeld. Wiersma won de 14e partij en de overige partijen eindigden in remise. Wiersma won de match dus met 21 - 19 en behaalde daarmee zijn vijfde wereldtitel.

## Resultaten

| Rang | Land | Naam | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | punten |
| 1 | NED | Harm Wiersma | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 21 |
| 2 | NED | Jannes van der Wal | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 19 |

## Literatuur

* Bert Dollekamp en Hielke Hylkema: Dammen, Matchboek (Groningen, december 1983)

## Externe link

* Matchverloop op Toernooibase
* ↑ Friese damslag om wereldtitel. Leeuwarder Courant (3 november 2015).
Toernooi: 1912 · 1925 · 1928 · 1931 · 1948 · 1952 · 1956 · 1960 · 1964 · 1968 · 1972 · 1976 · 1978/79 · 1980 · 1982 · 1983 · 1984 · 1986 · 1988 · 1990 · 1992 · 1994 · 1996/97 · 2001 · 2003 · 2005 · 2007 · 2009 · 2011 · 2013 · 2015 · 2017 · 2019 · 2021 · 2023
Match: 1932 · 1933 · 1934 · 1936 · 1936 · 1937 · 1938 · 1945 · 1947 · 1951 · 1954 · 1958 · 1959 · 1961 · 1965 · 1968 · 1969 · 1972 · 1973 · 1974/75 · 1979 · 1981 · 1983 · 1984 · 1985 · 1987 · 1990 · 1991 · 1993/94 · 1996 · 1998 · 2003 · 2004 · 2006 · 2009 · 2013 · 2015 · 2016 · 2018/19 · 2022
# Westend (band)

Westend was een Oostenrijkse band uit de jaren 80.
De groep bestond uit Gary Lux, Patricia Tandien, Hans Christian Wagner, Peter Vieweger en Bernhard Rabitsch.
Ze vertegenwoordigden Oostenrijk op het Eurovisiesongfestival 1983 met het lied Hurricane dat 9de eindigde.
Gary Lux zou later nog tweemaal solo meedoen en driemaal als backing vocal.
1957: Bob Martin · 1958: Liane Augustin · 1959: Ferry Graf · 1960: Harry Winter · 1961: Jimmy Makulis · 1962: Eleonore Schwarz · 1963: Carmela Corren · 1964: Udo Jürgens · 1965: Udo Jürgens · 1966: Udo Jürgens · 1967: Peter Horton · 1968: Karel Gott · 1971: Marianne Mendt · 1972: Milestones · 1976: Waterloo & Robinson · 1977: Schmetterlinge · 1978: Springtime · 1979: Christina Simon · 1980: Blue Danube · 1981: Marty Brem · 1982: Mess · 1983: Westend · 1984: Anita · 1985: Gary Lux · 1986: Timna Brauer · 1987: Gary Lux · 1988: Wilfried · 1989: Thomas Forstner · 1990: Simone · 1991: Thomas Forstner · 1992: Tony Wegas · 1993: Tony Wegas · 1994: Petra Frey · 1995: Stella Jones · 1996: George Nussbaumer · 1997: Bettina Soriat · 1999: Bobbie Singer · 2000: The Rounder Girls · 2002: Manuel Ortega · 2003: Alf Poier · 2004: Tie Break · 2005: Global Kryner · 2007: Eric Papilaya · 2011: Nadine Beiler · 2012: Trackshittaz · 2013: Natália Kelly · 2014: Conchita Wurst · 2015: The Makemakes · 2016: Zoë · 2017: Nathan Trent · 2018: Cesár Sampson · 2019: PÆNDA · 2021: Vincent Bueno · 2022: LUM!X feat. Pia Maria · 2023: Teya & Salena · 2024: Kaleen
# Wereldkampioenschap schaken 2008

Het wereldkampioenschap schaken 2008 bestond uit een match die werd gespeeld tussen Viswanathan Anand en Vladimir Kramnik. Deze match vond plaats in Bonn van 14 tot en met 29 oktober 2008. Anand won met 6½ - 4½.
Anand verdedigde in deze match de wereldtitel die hij had veroverd bij het wereldkampioenschap in 2007 in Mexico. Kramnik was daar tweede geworden maar als uitvloeisel van de hereniging van het wereldkampioenschap had hij het voorrecht gekregen om de wereldkampioen uit te dagen.

## Voorwaarden en secondanten

De match ging over twaalf partijen. De bedenktijd was 2 uur voor 40 zetten, daarna 1 uur voor 20 zetten en daarna 15 minutes voor de rest van de partij, met 30 seconden toegevoegd per zet na de 60e zet. Indien de match 6-6 zou zijn geëindigd, zou er een tie-break van 4 rapidpartijen zijn gespeeld.
De secondanten van Anand waren Peter Heine Nielsen, Rustam Kasimdzjanov, Surya Ganguly en Radoslaw Wojtaszek. De secondanten van Kramnik waren Péter Lékó, Sergej Roebljovski en Laurent Fressinet.

## Verloop

De match had een betrekkelijk eenzijdig verloop. Anand bleek beter voorbereid en beter in vorm. Het scoreverloop was:
| | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | Totaal |
| Kramnik | ½ | ½ | 0 | ½ | 0 | 0 | ½ | ½ | ½ | 1 | ½ | 4½ |
| Anand | ½ | ½ | 1 | ½ | 1 | 1 | ½ | ½ | ½ | 0 | ½ | 6½ |