# Tijdbalk geschreven en gedrukte woord

Op deze pagina is een tijdbalk van het geschreven en gedrukte woord te zien.

## Tijdbalk

| 3000 v.Chr. | Egyptenaren schrijven op papyrus, een schriftdrager gemaakt van papyrusriet. |
| 2500 v.Chr. | Uitvinding van inkt in China. |
| 250 v.Chr. | In Turkije wordt geschreven op perkament, gemaakt van dierenhuid. |
| 600 | Chinezen drukken hele bladzijden met houten blokken. |
| 618 | Aan het Chinese hof wordt een krant gemaakt. |
| 635 | In Spanje wordt een ganzenveren pen uitgevonden. |
| 748 | In China wordt de eerste echte krant gedrukt. |
| 868 | De Diamantsoetra, het oudste bekende complete gedrukte boek. |
| 975 | Rond deze tijd komt Dirk II, graaf van Holland, in het bezit van het Evangeliarium van Egmond. |
| 1040 | Rond deze tijd vindt Bi Sheng in China de losse drukletters van gebakken klei uit. |
| 1050 | In China worden de eerste boeken gemaakt van losse drukletters. |
| 1107 | In China wordt de kleurendruk ontwikkeld om het vervalsen van bankbiljetten tegen te gaan. |
| 1390 | In Korea worden losse metalen drukletters gebruikt. |
| 1390 | In Duitsland wordt de eerste papierfabriek gebouwd. |
| 1405 | Bouw van de eerste papiermolen in Nederland. |
| 1447 | Johann Gutenberg vindt als eerste Europeaan de gegoten drukletter uit. De Haarlemmer Laurens Janszoon Coster werd vaak abusievelijk als de uitvinder beschouwd. |
| 1455 | Johann Gutenberg drukt de eerste bijbel in Mainz. |
| 1460 | Albert Pfister combineert als eerste houtsneden en letterzetsel. |
| 1465 | Italië - het eerste boek wordt gedrukt. |
| 1473 | In de Nederlanden verschijnt het eerste gedateerde boek, gedrukt in Utrecht. |
| 1474 | William Caxton drukt het eerste boek in de Engelse taal. |
| 1477 | De eerste bijbel in het Nederlands verschijnt in Delft, gedrukt door Jacob Jacobszoon van der Meer en Mauricius Yemantszoon van Middelburg. |
| 1496 | De eerste bladmuziek wordt gedrukt. |
| 1564 | Uitvinding van het potlood. |
| 1569 | De Vlaming Gerardus Mercator ontwikkelt de mercatorprojectie, die nu nog steeds wordt gebruikt om landkaarten te maken. |
| 1638 | In Cambridge, Massachusetts wordt de eerste drukpers van Noord-Amerika in gebruik genomen. |
| 1662 | In de Drukwet legt de Engelse regering vast wat drukkers wel en niet mogen drukken. |
| 1709 | In Engeland beschermt de eerste copyrightwet auteurs tegen misbruik van hun werk. |
| 1704 | Een eerste encyclopedie komt uit in Groot-Brittannië. |
| 1710 | Uitvinding driekleurendruk door Jacob Christoph Le Blon. |
| 1714 | In Londen vraagt Henry Mill patent aan op de uitvinding van een typemachine. |
| 1719 | Uitvinding van de vierkleurendruk door Jacob Christoph Le Blon. |
| 1771 | Verschijning van de eerste Encyclopaedia Britannica. |
| 1780 | Uitvinding van de vulpen. |
| 1798 | Uitvinding van de vlakdruktechniek door Alois Senefelder. |
| 1800 | De eerste ijzeren drukpers wordt gebouwd in London. Daarvoor waren ze van hout. |
| 1808 | Begin van de vlakdruk in kleur. |
| 1823 | Firmin Gillot drukte als eerste in de wereld foto`s af met behulp van vlakdruktechniek. |
| 1840 | Bouw van de eerste goed werkende zetmachine. |
| 1847 | Uitvinding van de rotatiepers en doorlopende papierbaan door Richard March Hoe. |
| 1872 | Uitvinding van de elektrische typemachine door Thomas Edison. |
| 1872 | Christopher Latham Sholes ontwerpt het QWERTY-toetsenbord. |
| 1872 | Uitvinding van de diepdruktechniek door C. Gillot. |
| 1880 | In de New York Daily Graphic verschijnen de eerste rasterfoto's. |
| 1884 | Ottmar Mergenthaler ontwikkelt de linotype, een loodzetmachine die hele regels tegelijk giet, zodat per regel kan worden gedrukt. |
| 1884 | Uitvinding van de moderne vulpen door Lewis Waterman. |
| 1887 | Uitvinding van de losse letterzetmachine door Tolbert Lanston. |
| 1892 | Thomas Oliver bouwt de eerste typemachine die gelijk laat zien wat je typt. |
| 1902 | George Blickensderfer ontwikkelt de eerste praktische elektrische typemachine. |
| 1904 | Uitvinding van de offsetdruk door Ira Rubel. |
| 1915 | Uitvinding van de vulpotlood door Rokuji Hayakawa. |
| 1935 | M. Perrand vraagt patent aan op de inktpatroon, uitgevonden in 1927. |
| 1936 | De uitgeverij Penguin lanceert de moderne paperback. |
| 1937 | Uitvinding van de xerografie (kopieerprocedé) door Chester Carlson (VS). |
| 1938 | László Bíró ontwikkelt de balpen. |
| 1949 | Ontwikkeling van de eerste fotozetmachine, die tot 50.000 tekens per uur kan zetten. |
| 1957 | IBM ontwikkelt de dot-matrixprinter. |
| 1959 | De eerste Xerox kopieermachine komt in de handel. |
| 1963 | Uitvinding van de viltstift door de Japanse pennenfabriek Pentel. |
| 1966 | Uitvinding van de computerprinter met margrietwiel. |
| 1971 | Introductie van de eerste Intel-microprocessor. |
| 1974 | Introductie van de eerste scanners die streepjescodes kunnen lezen in supermarkten in de VS. |
| 1975 | IBM ontwikkelt de laserprinter. |
| 1976 | IBM ontwikkelt de inkjetprinter. |
| 1985 | Rodger Gamblin ontwikkelt drukinkt die niet uitloopt of afgeeft op de handen van de lezer. |