OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Horos

Een horos of horoi (Oudgrieks ὅροι) waren stenen tabletten of pilaren geplaatst bij verpande huizen en gronden te Athene, waarop de schuld en de crediteur zijn naam waren ingegraveerd, en tevens de naam van de archon eponymos in wiens jaar de hypotheek was afgesloten (Harpocrat., s.v. Ὅρος en Ἄστικτον; Pollux, III 85, IX 9.). De volgende inscriptie afkomstig van een horos, gevonden te Acharnae, is afkomstig uit Böckh (Corp. Inscrip. I p. 484.): — Ἐπὶ Θεοφράστου ἄρχοντος, ὅρος χωρίου τιμῆς ἐνοφειλομένης Φανοστράτῳ Παιαν (ιεῖ) xx, dat is, δισχιλίων δραχμῶν. Het lijkt erop dat het landgoed gekocht werd door Phanostratus, maar dat het aankoopgeld, in plaats van betaald te worden, werd toegestaan als hypotheek.
Wanneer het landgoed van een wees werd uitgeleend door de archon en zijn voogd (epitropus), was de persoon aan wie het werd verhuurd verplicht een voldoende stuk grond of ander vastgoed te hypothekeren, hetwelk ἀποτίμημα werd genoemd; en hierop werd een horos geplaatst, waarop een inscriptie was aangebracht van die strekking, als in het volgende voorbeeld, dat afkomstig is van een horos gevonden op de vlakte van Marathon (Böckh, p. 485.): — Ὅρος χωρίου καὶ οἰκίας, ἀποτίμημα παιδὶ ὀρφανῷ Διογείτονος προβα(λισίου). (Cf. Isaeus, Philoct. hered. p. 141.) Horoi werden ook geplaatst bij huizen en gronden wegens het geld dat men nog verschuldigd was aan een echtgenoot als bruidsschat voor zijn vrouw (Dem., c. Spud. p. 1029. 21.), en eveneens op het eigendom dat een echtgenoot verplicht was te geven als onderpand voor de bruidsschat die hij ontving samen met zijn bruid (Dem., c. Onetor. II p. 877.).
Het gebruik om horoi te plaatsen op eigendom was van zeer oude datum in Athene: het bestond al voor de tijd van Solon, die alle stenen verwijderde die op landgoederen stonden, wanneer hij de debiteurs bevrijdde of verloste van hun schuld (Plut., Sol. 15.).
Horoi werden daarnaast ook nog gebruikt om de grenzen van een temenos met aan te geven.

## Referentie

* W. Smith, art. hori, W. Smith (ed.), Dictionary of Greek and Roman Antiquities, Londen, 1870, p. 614.
# Horornis

Horornis is een geslacht van vogels uit de familie van de Cettiidae. De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1845 door Hodgson.

## Taxonomie

De soorten uit dit geslacht zijn afgesplitst van het geslacht Cettia. De volgende soorten zijn bij het geslacht ingedeeld:
* Horornis acanthizoides – Geelbuikstruikzanger
* Horornis annae – Palaustruikzanger
* Horornis brunnescens – Humes struikzanger
* Horornis canturians – Mantsjoerijse struikzanger
* Horornis carolinae – Yamdenastruikzanger
* Horornis diphone – Japanse struikzanger
* Horornis flavolivaceus – Groene struikzanger
* Horornis fortipes – Bergstruikzanger
* Horornis haddeni – Odedi
* Horornis parens – Makirastruikzanger
* Horornis ruficapilla – Fijistruikzanger
* Horornis seebohmi – Luzonstruikzanger
* ↑ Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2023. IOC World Bird List (v13.1)
# Hooilandspolder

De Hooilandspolder is een voormalig waterschap in de provincie Groningen.
Het schap lag ten westen van Slochteren. De noordgrens lag bij het Slochterdiep, de oostgrens bij de watergang de Kromte en bij de Groenedijk, de zuidgrens lag bij de Kooiweg en de westgrens bij de Slochter Ae. De molen stond een kilometer ten westen van Schaaphok stond, waar de Hooisweg uitkomt op uit op het Slochterdiep.
Door het waterschap liep ten behoeven van het scheepvaartkanaal het Tichelaarskanaal, die het gebied in tweeën deelde. Onder dit kanaal lag een onderleider. In het noorden lag een kleine onderbemaling van 10 ha.
Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het waterschap Hunze en Aa's.
* ↑ C.C. Geertsema (1910) De zeeweringen, waterschappen en polders in de provincie Groningen, Groningen: Erven B. van der Kamp, blz. 473, kaart: Blad 7
* ↑ Groninger archiefnet. Gearchiveerd op 30 augustus 2017.
# Horatius (doorverwijspagina)

Horatius kan verwijzen naar:
* Horatius, beroemd Romeins dichter.
* Horatius Cocles, een legendarisch figuur uit de Romeinse mythologie en een bekend lid van de gens Horatia.
* Gens Horatia, een van de oudste patricische families van Rome.
* Horatii en Curiatii, twee drielingen uit de Romeinse mythologie.
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Horatius en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Holothuria insignis

Holothuria insignis is een zeekomkommer uit de familie Holothuriidae.
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1875 gepubliceerd door Hubert Ludwig.
# Hoplitis loreicornis

Hoplitis loreicornis is een vliesvleugelig insect uit de familie Megachilidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1934 door Benoist.
# Dekeyseria pulchra

Dekeyseria pulchra is een straalvinnige vissensoort uit de familie van de harnasmeervallen (Loricariidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1915 door Franz Steindachner.
# (Reach Up for The) Sunrise

(Reach Up for The) Sunrise is een nummer van de Britse new waveband Duran Duran uit 2004. Het is de eerste single van hun elfde studioalbum Astronaut.
"(Reach Up for The) Sunrise" is een nummer in de stijl van de new wave-muziek uit de jaren '80, en werd over het algemeen een klein hitje in Europa. In het Verenigd Koninkrijk haalde het de 5e positie. In Nederland bleef het nummer steken op de 4e positie in de Tipparade, in de Vlaamse Ultratop 50 haalde het de 42e positie.
# 1948 (doorverwijspagina)

1948 kan verwijzen naar:
* 1948, jaar in de 20e eeuw van de Gregoriaanse jaartelling
* 1948 (Toen was geluk heel gewoon), lied geschreven door Van Kooten & De Bie, vertolkt door Gerard Cox
* NGC 1948, open sterrenhoop in het sterrenbeeld Goudvis
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van 1948 en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# 1 Decembrie

1 Decembrie kan verwijzen naar:

## Geografie

* 1 Decembrie (Ilfov), een gemeente in het Roemeense district Ilfov
* 1 Decembrie (Vaslui), een plaats in het Roemeense district Vaslui

## Feestdagen

* Nationale feestdag van Roemenië, 1 december 1918 (Roemeens: 1 Decembrie)
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van 1 Decembrie en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# 410km-discontinuïteit

De 410km-discontinuïteit is een seismische discontinuïteit op 410 km diepte in de aardmantel. De discontinuïteit vormt van bovenaf gezien de eerste van een serie discontinuïteiten die de zogenaamde manteltransitiezone vormen en wordt gekenmerkt door een plotselinge toename van seismische snelheden. De precieze diepte van de 410km-discontinuïteit kan regionaal met enkele tientallen kilometers verschillen.

## Oorzaak

De oorzaak van de discontinuïteit ligt in een faseovergang in het mineraal olivijn, dat het hoofdbestanddeel van de aardmantel vormt. Naar onderen toe verandert olivijn van een α-olivijn- (voornamelijk forsteriet) naar een β-spinelstructuur (wadsleyiet). De chemische samenstelling van het materiaal verandert daarbij niet, wel krijgt het materiaal een hogere dichtheid.

## Eigenschappen

De faseovergang van α-olivijn naar β-spinel vindt plaats bij een bepaalde druk en temperatuur. Op een diepte van 410 km heerst een druk van ongeveer 14 GPa. Bij een hogere temperatuur in de mantel (bijvoorbeeld op de plek van een mantelpluim) is een hogere druk nodig voor de faseovergang. De clapeyroncurve van de faseovergang ligt tussen de 2,9 (oudere standaard) en 4,0 (nieuwe berekeningen) MPa/K).
In moderne laboratoria is het mogelijk druk- en temperatuursomstandigheden na te bootsen die overeenkomen met die tot in de ondermantel. Omdat het echter niet mogelijk is de mineralen zelf onder deze omstandigheden te bestuderen, zijn de precieze eigenschappen van de faseovergangen en reacties op deze diepten niet bekend. Bij het interpreteren van processen in de mantel moet daarom met grote onzekerheden rekening worden gehouden.
# 40ste Oscaruitreiking

De 40ste Oscaruitreiking, waarbij prijzen worden uitgereikt aan de beste prestaties in films in 1967, vond plaats op 10 april 1968 in het Santa Monica Civic Auditorium in Santa Monica, Californië. De ceremonie werd gepresenteerd door de Amerikaanse komiek Bob Hope.
De grote winnaar van de 40ste Oscaruitreiking was In the Heat of the Night, met in totaal 7 nominaties en 5 Oscars.

## Winnaars
### Films

| Categorie | Winnaar | Regie |
| Beste Film | In the Heat of the Night | Norman Jewison |
| Beste Buitenlandse Film | Hou de trein in het oog | Jiří Menzel |
| Beste Documentaire | The Anderson Platoon | Pierre Schoendoerffer |

### Acteurs

| Categorie | Winnaar | Film |
| Beste Mannelijke Hoofdrol | Rod Steiger | In the Heat of the Night |
| Beste Vrouwelijke Hoofdrol | Katharine Hepburn | Guess Who's Coming to Dinner |
| Beste Mannelijke Bijrol | George Kennedy | Cool Hand Luke |
| Beste Vrouwelijke Bijrol | Estelle Parsons | Bonnie and Clyde |

### Regie

| Categorie | Winnaar | Film |
| Beste Regisseur | Mike Nichols | The Graduate |

### Scenario

| Categorie | Winnaar | Film |
| Beste Origineel Scenario | William Rose | Guess Who's Coming to Dinner |
| Beste Bewerkt Scenario | Stirling Silliphant | In the Heat of the Night |

### Speciale prijzen

| Categorie | Winnaar |
| Honorary Award | Arthur Freed |
| Irving G. Thalberg Memorial Award | Alfred Hitchcock |
| Jean Hersholt Humanitarian Award | Gregory Peck |
# 519

Het jaar 519 is het 19e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### Byzantijnse Rijk

* Keizer Justinus I wijst het monofysitische beleid van zijn voorgangers af. Er komt een einde aan het schisma (religieuze scheiding) tussen Rome en Constantinopel van 484.
* Paus Hormisdas bemiddelt in Constantinopel tussen de Oosterse en Westerse kerken. Dit leidt tot de "Formule van Hormisdas", de hereniging van het Christendom.

### Brittannië

* Koning Cerdic (519-534) sticht het koninkrijk Wessex (Zuidwest Engeland).

### Midden-Oosten

* In Jemen begint koning Yusuf As'ar, die het joodse geloof aanhangt, aan een vervolging van de (Nestoriaanse) christenen. Ze worden bij duizenden gedood, o.a door onthoofding of levend verbrand.

### Korea

* Anjang Wang (519 - 531) bestijgt als koning de troon van Koguryo (Korea).

## Publicatie

* Cassiodorus geeft zijn "Geschiedenis van Adam tot heden" uit. (waarschijnlijke datum)
# Aaadonta irregularis

Aaadonta irregularis is een slak uit de familie van de Endodontidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1874 door Semper. De soort is endemisch in Palau.
# Aa of Weerijs

De Aa of Weerijs is een beek en stroomafwaarts een riviertje dat ontspringt in België, waar het ontstaat uit de samenvloeiing van de Grote Aa (in Wuustwezel) en de Kleine Aa (in Brecht), om vervolgens vanaf de rijksgrens met Nederland als Aa of Weerijs verder te stromen. Bij Breda (vaak, maar etymologisch niet juist, verklaard als brede Aa) komt de rivier in de singels van deze stad, om tezamen met de Bovenmark onder de naam Mark verder te stromen. De breedte van de Aa of Weerijs varieert van 5 meter bij de grens met België tot 15 meter bij Breda. Het beekdal is ongeveer 3 kilometer breed.
De rivier had oorspronkelijk een lengte van 25 kilometer. In 1967 werd zij genormaliseerd. Door bochtafsnijding is de lengte teruggebracht tot 22 kilometer. Er zijn zes stuwen geplaatst om de beheersbaarheid van het waterafvoer te verbeteren. Daarnaast werden er bruggen over de rivier geplaatst en werd er een miljoen kubieke meter grond verzet. In 1971 werden deze verbeteringswerken afgerond.

## Naam

In de middeleeuwen was 'Aa' een soortnaam voor stromende wateren. De naam 'Weerijs' komt van Weeg(h)reyse. Zo heette de rivier bij Van Goor (1744) en ook in oude, Franse Itinéraires (tot ca 1850). 'Weerijs' (Weeghreyse) betekent vlechtende stroom. Deze naam verwijst naar het vroegere, sterk meanderende karakter van de beek, met haar vele zijstroompjes, zoals de Kleyne Beek, de Raamloop en de Turfvaart. Op Bredaas grondgebied komt de Aa of Weerijs samen met de Mark.

## Stroomgebied

Het stroomgebied van de Aa of Weerijs omvat een groot oppervlak (ca. 19.000 ha) en ligt grotendeels in België (ca. 12.000 ha). De beken stromen globaal gezien van het zuidwesten naar het noordoosten en zijn over het algemeen diep ingesneden. Belangrijke woonkernen in het gebied zijn Zundert, Klein Zundert, Wernhout, Effen en Rijsbergen. De Aa of Weerijs passeert deze woonkernen aan de oostzijde.
De belangrijkste zijbeken van de Aa of Weerijs zijn de Schrobbenloop, de Moersloot, de Kleine Beek of Berkenbeek, de Mortelbeek, de Turfvaart, de Raamloop en de Bijloop.

## Afvoer

Op het punt waarop de Aa of Weerijs in de singels van Breda stroomt, is de gemiddelde afvoer 1,3 m$^3$/ s. In natte perioden kan dit stijgen tot wel 10 m$^3$/ s, terwijl in droge perioden over het algemeen minder dan 1 m$^3$/ s wordt afgevoerd.
Het watersysteem watert onder vrij verval af, maar er zijn wel stuwen geplaatst om de afvoer te reguleren. Hierbij wordt momenteel in de zomerperiode een hoger peil gehanteerd dan in de winterperiode, hetgeen eigenlijk onnatuurlijk is.

## Geschiedenis

De Aa of Weerijs heeft zich waarschijnlijk gevormd uit smeltwaterstromen aan het einde van de laatste ijstijd, het Weichselien. In die periode ontstond een tamelijk breed dal. Als gevolg van afzettingen tijdens het Holoceen kreeg het dal een vlakke dalbodem, waarin een meanderende beek stroomde.
# A Sailor-Made Man

A Sailor-Made Man is een stomme film uit 1921 onder regie van Fred C. Newmeyer. Na de uitgifte van de film werd Harold Lloyd de tweede komiek die een film met een lange speelduur uitbracht.
De film werd een enorm succes en bracht 485.000 dollar op. Dit zette Lloyd ertoe zijn aankomende korte projecten te verlaten om zich te blijven concentreren op films met een lange speelduur.

## Verhaal

De film draait om een ware playboy die zichzelf moet bewijzen voor haar vader, voordat hij met zijn liefje mag trouwen. De jongen gaat daarom bij de marine en vertrekt naar een koninkrijk in het Midden-Oosten. De jongen ziet een kans om zichzelf te bewijzen als zijn liefje, die zojuist is gearriveerd met haar vader, wordt ontvoerd door de maharadja.

## Rolverdeling

| Acteur | Personage |
| Harold Lloyd | The Boy |
| Mildred Davis | The Girl |
| Noah Young | The Rowdy Element |
| Dick Sutherland | Maharajah of Khairpura-Bhandanna |
# Abacetus discolor

Abacetus discolor is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1851 door Roth.
# Abacetus divergens

Abacetus divergens is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1899 door Tschitscherine.
# 19 (getal)

Negentien is een meer dan achttien, in het decimale stelsel geschreven als 19, één maal tien plus negen. Negentien gaat vooraf aan 20.

## Wiskunde

Negentien is:
* het op zeven na kleinste priemgetal:
* een gelukkig getal;
* een Keithgetal;
* het kleinste getal $n$ waarvoor $n^{n}$ alle cijfers $0,1,\dots ,9$ bevat.

## Natuurwetenschap

* Het atoomnummer van kalium.

## Tijdsrekening

* Negentien uur (19.00 uur) is zeven uur in de avond.
* In de Bahá'í-kalender bevat een jaar 19 maanden van elk 19 dagen, alsmede een 19-jarige cyclus en een 361-jarige (19x19) supercyclus. De Báb en zijn discipelen vormden een groep van 19 Letters van de Levende en er waren 19 Apostelen van Bahá'u'lláh.
* Het jaar 19 B.C., het jaar A.D. 19, 1919 of 2019

## Nederlands

* Negentien is een hoofdtelwoord.

## Geschiedenis

* Het aantal leden van het college van bewindhebbers der West-Indische Compagnie, gezamenlijk de Heren Negentien (ook wel de Heeren XIX) genoemd.

## Muziek

* 19, het debuutalbum van de Engelse soul en jazzzangeres Adele.
* 19, een single uit 1985 van de Engelse zanger Paul Hardcastle.
# 19 Draconis

19 Draconis is een dubbelster met een magnitude van +4,89 in het sterrenbeeld Draco (draak) en met een spectraalklasse van F en F. De ster bevindt zich 49,76 lichtjaar van de zon.

## Externe link

* 19 Draconis bij SIMBAD
# Abaja (Järva)

Abaja (Duits: Abbaja) is een plaats in de Estlandse gemeente Järva, provincie Järvamaa. De plaats heeft de status van dorp (Estisch: küla).
Tot in oktober 2017 behoorde Abaja tot de gemeente Koeru. In die maand ging Koeru op in de fusiegemeente Järva.
De beek Võlingi oja, die 13 kilometer zuidelijker uitkomt in de rivier Põltsamaa, ontspringt op het grondgebied van Abaja.

## Bevolking

Het dorp had 48 inwoners op 31 december 2011 en 47 inwoners op 31 december 2021.

## Geschiedenis

Abaja werd in 1564 voor het eerst genoemd onder de naam Abbo. In 1699 werd het dorp Abaja genoemd. Vanaf de vroege 17e eeuw lag het op het landgoed van Uddewa (Udeva).
* 1 2 Hans Feldmann, Heinz von zur Mühlen en Gertrud Westermann, Baltisches historisches Ortslexikon. Teil 1. Estland (einschließlich Nordlivland), Böhlau Verlag, Köln/Wien, 1985, blz. 1.
* ↑ (en) Population by Place of Residence (Settlement), Sex and Age, 31 December 2011. Estisch bureau voor de Statistiek (31 december 2011). Geraadpleegd op 27 februari 2024. Tik boven het middelste vak ‘1055 Abaja village’ in.
* ↑ (en) Population by Place of Residence (Settlement), Sex and Age, 31 December 2021. Estisch bureau voor de Statistiek (31 december 2021). Geraadpleegd op 27 februari 2024. Tik boven het voorlaatste vak ‘1055 Abaja village’ in.
* ↑ (et) Fred Puss, Abaja. Dictionary of Estonian Place names. Gearchiveerd op 24 juli 2021. Geraadpleegd op 27 februari 2024.
# Zeheba spectabilis

Zeheba spectabilis is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1877 door Butler.
# Crocanthes temeraria

Crocanthes temeraria is een vlinder uit de familie van de Lecithoceridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1910 door Meyrick.
# Zehlendorf

Zehlendorf kan verwijzen naar:
* Berlin-Zehlendorf, een stadsdeel van Berlijn
* Steglitz-Zehlendorf, een Berlijns district, waartoe onder meer het stadsdeel Zehlendorf behoort
* Berlin-Zehlendorf, een voormalig Berlijns district, in 2001 met het district Steglitz gefuseerd tot Steglitz-Zehlendorf
* Zehlendorf (Oranienburg), een dorp in de gemeente Oranienburg in de Duitse deelstaat Brandenburg
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Zehlendorf en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Corrhenes elongata

Corrhenes elongata is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1938 door Breuning.
# Zelotes namaquus

Zelotes namaquus is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de bodemjachtspinnen (Gnaphosidae). De spin jaagt 's nachts en verschuilt zich overdag onder rotsen en bladeren. Het lijf van de spin is ovaalvormig, smal en puntig aan de achterzijde.
Het dier behoort tot het geslacht Zelotes. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2007 door FitzPatrick.
# Corrhenes cordata

Corrhenes cordata is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1942 door McKeown.
# Craspedophorus bozasi

Craspedophorus bozasi is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1930 door Alluaud.
# Zelotes musapi

Zelotes musapi is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de bodemjachtspinnen (Gnaphosidae). De spin jaagt 's nachts en verschuilt zich overdag onder rotsen en bladeren. Het lijf van de spin is ovaalvormig, smal en puntig aan de achterzijde.
Het dier behoort tot het geslacht Zelotes. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2007 door FitzPatrick.
# Craspedophorus carbonarius

Craspedophorus carbonarius is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1879 door Harold.
# Zapovednik Toengoesski

Zapovednik Toengoesski (Russisch: Государственный природный заповедник «Тунгусский») is een strikt natuurreservaat gelegen in de regio Krasnojarsk in de Oost-Siberische taiga. De oprichting tot zapovednik vond plaats op 9 oktober 1995 per decreet van de regering van de Russische Federatie. Het reservaat heeft een oppervlakte van 2.965,62 km². Ook werd er een bufferzone van 202,41 km² ingesteld.

## Oprichting

Ongeveer 70 kilometer ten noordwesten van het plaatsje Vanavara, aan de noordrand van het reservaat, vond op 30 juni 1908 de Toengoeska-explosie plaats. De breedst geaccepteerde verklaring voor deze explosie is het binnendringen in de aardatmosfeer van een meteoriet, die circa 2.250 km² aan bomen ontwortelde en 200 km² aan vegetatie verbrandde. Hoewel de explosie al gebeurde in 1908, vond de eerste expeditie naar het gebied pas plaats in 1927. Er werd een wetenschappelijke basis opgezet ter bestudering van de Toengoeska-explosie, dat in 1980 tot monument werd verklaard. Omdat het gebied sinds het begin van de jaren 70 werd bedreigd door exploratie naar onder meer olie en aardgas, werd besloten het gebied te beschermen. De oprichting van het reservaat hangt dan ook nauw samen met het onderzoek naar de Toengoeska-explosie.

## Kenmerken

Zapovednik Toengoesski is gelegen tussen de rivieren Stenige Toengoeska en Kimtsjoe. Bossen bedekken ongeveer 70% van het reservaat en worden gedomineerd door lariks- en lariks-dennenbossen. Veelvoorkomende bosvormers zijn de grove den (Pinus sylvestris) en hybriden van de Aziatische lariks (Larix gmelinii) en Siberische lariks (Larix sibirica). In mindere mate vormen zich ook zuivere bestanden met Siberische lariksen en bestanden met Siberische dennen (Pinus sibirica) en Siberische sparren (Picea obovata). Naast bossen zijn er in het reservaat talloze hoogvenen, rotshellingen, rivieren en beken.

## Dierenwereld

Op het grondgebied van het reservaat zijn 41 soorten zoogdieren vastgesteld, waaronder de bruine beer (Ursus arctos), sabelmarter (Martes zibellina), veelvraat (Gulo gulo), eland (Alces alces), rendier (Rangifer tarandus) en sneeuwhaas (Lepus timidus). De dichtheid van de meeste zoogdieren is echter laag. Onder de 173 vastgestelde vogelsoorten zijn bijvoorbeeld het auerhoen (Tetrao urogallus), hazelhoen (Tetrastes bonasia), pestvogel (Bombycilla garrulus) en bladkoning (Phylloscopus inornatus) algemeen voorkomend.