# Groote Kerk (Kaapstad)

De Groote Kerk in Kaapstad is een kerkgebouw uit 1841 aan het Kerkplein. De kerk is ontworpen door architect Herman Schutte en is 38 meter lang en ruim 25 meter breed. Het gebouw is nog altijd in gebruik door de plaatselijke Nederduits Gereformeerde Gemeente. Het is de oudste gemeente van dit kerkverband al heette de plaatselijke gemeente tot 1824 Nederlands Hervormde Kerk.
De kerk heeft een gepleisterde plafondconstructie en heeft geen dragende pilaren in het midden. In de huidige vloer zijn grafstenen ingemetseld, afkomstig van de grafkelders onder de vorige kerk. Negen gouverneurs liggen er begraven, onder wie Simon van der Stel. Ook Helperus Ritzema van Lier ligt er begraven. Nog altijd worden in de kerk (Afrikaanstalige) kerkdiensten gehouden. Uit een verslag van een kerkdienst in deze kerk verschenen in het Reformatorisch Dagblad in 1976 bleek dat in die periode alle vrouwen in de gemeente hoofdbedekking droegen.
Tegenover de kerk staat een standbeeld van Jan Hofmeyr, de voorman van de Afrikanerbond.

## Geschiedenis

In december 1700 legde gouverneur Willem Adriaan van der Stel de eerste steen van de eerste kerk op deze plaats. Het gebouw werd in januari 1704 door ds. Petrus Kalden in gebruik genomen. Een halve eeuw later volgde een uitbreiding door de bouw van twee galerijen. Halverwege de 19e eeuw wordt dit gebouw gesloopt en op dezelfde plaats werd voor het bedrag van 44.000 rand een nieuwe kerk gebouwd, de huidige Groote Kerk. De toren van de oude kerk bleef staan. Ook de preekstoel uit de oude kerk wordt in de nieuwe kerk geplaatst. Deze is gemaakt in 1789 door Anton Anreith en Jan Jacob Graaff. Ook het doopvont en de avondmaalsbekers zijn nog uit de 18e eeuw afkomstig. De kerkklok is in 1726 door Jan A. de Grave in Amsterdam vervaardigd. Het orgel is veel jonger dan de kerk en gebouwd in 1956 door B. Pels & Zonen uit Alkmaar. Het heeft 102 registers en 5500 sprekende orgelpijpen. Hiermee is dit een van de grootste orgels van het zuidelijk halfrond.

## Predikanten in de kerk

Hieronder wordt een lijst weergegeven met predikanten die in deze kerk hebben gediend. De gemeente had vanaf 1746 twee predikanten, een tijd lang zelfs drie.
* Joan van Arckel (ook Johannes), 1665 - 1666
* Petrus Wachtendorp, 1666 - 1667
* Adriaan de Vooght, 1667 - 1674
* Rudolpus Meerlandt, 1674 - 1675
* Petrus Hulsenaar, 1675 - 1677
* Johannes Overney, 1678 - 1687
* Johannes van Andel, 1687 - 1689
* Leonardus Terwoldt, 1689 - 1695
* Hercules van Loon, 1695 - 1697
* Petrus Kalden, 1697 - 1708
* Engelbertus Franciscus le Boucq, 1707 - 1708
* Johannes Godefridus D'Ailly, 1708 - 1726
* Lambertus Slicher, 1723 - 1725
* Hendrik Beck, 1726 - 1731
* Franciscus le Seuer, 1729 - 1746
* Henricus Cock, 1732 - 1743
* Ruardus van Cloppenburgh, 1746 - 1748
* Petrus van der Spuy, 1746 - 1752
* Henricus Kronenburg, 1752 - 1779
* Gerhardus Croeser, 1754 - 1755
* Christiaan Benjamin Voltelen, 1755 - 1758
* Johannes Frederik Bode, 1758 - 1760
* Johannes Petrus Serrurier, 1760 - 1802
* Christiaan Fleck, 1781 - 1822
* Meent Borcherds, 1785 - 1786
* Helperus Ritzema van Lier, 1786 - 1793
* Abraham Kuys, 1794 - 1799
* Johan Heinrich von Manger, 1802 - 1839
* Johannes Christoffel Berrange, 1817 - 1827
* Dr. Abraham Faure, 1822 - 1867
* Johannes Spijker, 1834 - 1864
* Stephanus Petrus Heyns, 1839 - 1873
* Dr. Andrew Murray, 1864 - 1871
* Georg Stegmann jr., 1867 - 1880
* Dr. William Robertson, 1872 - 1879
* Gilles van de Wall, 1874 - 1875
* Anton Daniël Lückhoff, 1875 - 1886
* Dr. Johannes Jacobus Kotzé, 1880 - 1899
* Abraham Isaac Steytler, 1881 - 1915
* Christoffel Frederic Jacobus Muller, 1887 - 1890
* Adriaan Moorrees, 1892 - 1895
* Charles Morgan, 1893 - 1896
* Francis Xavier Roome, 1895 - 1937
* Zacharia Johannes de Beer, 1895 - 1923
* Louis Hugo, 1897 - 1907
* Dr. Johannes Petrus van Heerden, 1899 - 1935
* Dr. Johannes du Plessis, 1899 - 1903
* Dr. Barend Johannes Haarhoff, 1905 - 1912
* Gerrit Johannes du Plessis, 1906 tot 1912
* Johannes Stephanus Hauman, 1908 - 1918
* Daniel Gerhardus Malan, 1918 - 1921
* Pieter Basson Ackermann, 1918 - 1922
* Daniel Stephanus Burger Joubert, 1921 - 1925
* Willem Ferdinand Louw, 1922 - 1929
* Dr. Abraham van der Merwe, 1926 - 1966
* Jacobus Delarey Conradie, 1936 - 1967
* Pieter du Toit, 1938 - 1943
* Johannes Gerhardus Janse van Vuuren, 1945 - 1954, 1963 - 1986
* Willem Adolf Landman, 1958 - 1979
* Petrus Andries van Zyl, 1958 - 1960
* Johannes Mattheus Delport, 1960 - 1963
* Jacobus van der Westhuizen, 1968 - 1997
* Erasmus Adriaan van Niekerk, 1972 - 1975
* Abraham Johannes Prins, 1975 - 1981
* Petrus Johannes Botes, 1981 - 2009
* Gideon de Wit, 2003 - heden
* Johan Taute van Rooyen, 2011 - heden

## Externe link

* Website van de kerk