# Boven-Rijnse Kreits

De Boven-Rijnse Kreits was een van de tien kreitsen binnen het Heilige Roomse Rijk.
Zowat de helft van deze kreits ligt thans in Duitsland, grotendeels in de deelstaten Rijnland-Palts, Saarland en Hessen; de andere helft ligt nu in Frankrijk, in de regio's Auvergne-Rhône-Alpes (Savoye) en Grand Est. Het directorium van de kreits werd gevoerd door de bisschop van Worms en de paltsgraaf van de Rijn.

## Samenstelling

Omstreeks 1795 behoorden de volgende staten tot de kreits:

### Geestelijke vorstenbank

* Het sticht (bisdom) Worms
* Het sticht (bisdom) Spiers en de daarmee verbonden vorstelijke proosdij Wissembourg
* Het sticht (bisdom) Straatsburg
* Het sticht (bisdom) Bazel
* Het sticht (bisdom) Fulda
* Het vorstendom Heitersheim van de Johannieter Orde
* De vorstelijke abdij van Prüm
* De rijksproosdij Odenheim

### Wereldlijke vorstenbank

* Het vorstendom Simmern (Palts)
* Het vorstendom Lautern (Palts)
* Het vorstendom Veldenz (Palts)
* Het vorstendom Zweibrücken (Palts-Zweibrücken)
* Het landgraafschap Hessen-Kassel
* Het landgraafschap Hessen-Darmstadt
* Het vorstendom Hersfeld
* Het graafschap Sponheim
* Het vorstelijk graafschap Salm
* Het land van de vorst van Nassau-Weilburg
* Het land van de vorst van Nassau-Saarbrücken-Usingen
* De heerlijkheid Idstein
* Het land van de vorst van Nassau-Saarbrücken-Saarbrücken
* De heerlijkheid Ottweiler
* Het graafschap Waldeck
* Het markgraafschap Nomeny

### Gravenbank

* Het graafschap Hanau-Münzenberg
* Het graafschap Hanau-Lichtenberg
* Het land van het vorstelijk huis Solms-Braunfels
* Het land van het grafelijk huis Solms-Lich-Hohensolms
* Het land van het grafelijk huis Solms-Laubach
* Het land van het grafelijk huis Solms-Rödelheim
* Het graafschap Königstein (deel van Keurmainz en deel van Stolberg)
* Het graafschap Oberisenburg (gedeeld onder het vorstelijk huis Isenburg-Birstein, het grafelijk huis Isenburg-Büdingen-Büdingen, het grafelijk huis Isenburg-Büdingen-Wächtersbach, het grafelijk huis Isenburg-Büdingen-Meerholz)
* Het land van de wildgraven en de rijngraven (gedeeld onder de vorstelijke linie Salm-Kyrburg, de rijngrafelijke linie Salm-Grumbach, de rijngrafelijke linie Salm-Stein)
* Het halsgerecht Rhaunen
* Het land van de graaf van graafschap Leiningen-Dagsburg-Hardenburg
* Het slot en het dorp Münzfelden
* Het graafschap Sayn-Wittgenstein-Wittgenstein
* Het graafschap Sayn-Wittgenstein-Berleburg
* Het graafschap Falkenstein
* De heerlijkheid Reipoltskirchen
* Het graafschap Kriechingen
* Het graafschap Wartenberg
* De heerlijkheid Bretzenheim
* De heerlijkheid Dagstuhl
* De heerlijkheid Olbrück

### Stedenbank

* De rijksstad Worms
* De rijksstad Spiers
* De rijksstad Frankfort
* De rijksstad Friedberg
* De rijksstad Wetzlar

## Leden van de Boven-Rijnse Kreits die hun zelfstandigheid of lidmaatschap tot 1795 verloren
### Geestelijke vorsten en prelaten

* Het sticht (aartsbisdom) Besançon
* Het prinsbisdom Sion
* Het prinsbisdom Genève
* Het prinsbisdom Lausanne
* Het sticht (bisdom) Metz
* Het sticht (bisdom) Toul
* Het sticht (bisdom) Verdun
* De abdij Murbach en Lure
* De abdij Munster
* De abdij Kaufungen

### Wereldlijke vorsten, graven en heren

* Het hertogdom Lotharingen
* Het hertogdom Savoye
* Het prinsdom Chalon (waarschijnlijk werd bedoeld het prinsdom Oranje)
* Het graafschap Bitsch
* De heerlijkheid Hochkönigsburg
* Het graafschap Blâmont
* De heerlijkheid Plesse
* Het burggraafschap Gelnhausen

### Rijkssteden

* De rijksstad Bazel
* De rijksstad Mulhouse
* De rijksstad Straatsburg
* De rijksstad Metz
* De rijksstad Toul
* De rijksstad Verdun
* De rijksstad Haguenau
* De rijksstad Colmar
* De rijksstad Sélestat
* De rijksstad Wissembourg
* De rijksstad Landau
* De rijksstad Obernai
* De rijksstad Kaysersberg
* De rijksstad Munster
* De rijksstad Rosheim
* De rijksstad Turckheim
* De rijksstad Besançon
* De rijksstad Kaufmanns-Saarbrücken

## Literatuur

G. Köbler, Historisches Lexicon der deutschen Länder (1988)
Beierse Kreits · Bourgondische Kreits · Boven-Rijnse Kreits · Frankische Kreits · Keur-Rijnse Kreits · Nedersaksische Kreits · Oostenrijkse Kreits · Oppersaksische Kreits · Westfaalse Kreits · Zwabische Kreits