# Tell Beydar

Tell Beydar is een archeologische vindplaats in Syrië. De plaats ligt 35 km noordnoordwest van Al-Hasakah op het kruispunt van een weg oost-west van de Tigris naar de Eufraat en noord-zuid van de vlakte van Diyarbekir, via Ad-Darbasiyah, naar het gebied van Altinova.

## Opgravingen

Er waren in de 19de eeuw al enkele opgravingen geweest maar pas in de 20ste eeuw werd er systematisch gewerkt. De opgravingen startten in 1992. De opgravingen gebeuren door een gemengd Europese en Syrische team onder leiding van Marc Lebeau en Antoine Suleiman. De eigenlijke tell is cirkelvormig met de resten van een muur eromheen die zeven poorten had. De ruïneheuvel dateert van het 3e millennium v.Chr. De epigraaf Walther Sallaberger identificeerde van opschriften daar gevonden dat de stad in de oudheid Nabada heette.

## Geschiedenis

Nabada was een kleine nederzetting rond 2600 v.Chr. die zich honderd jaar later had ontwikkeld tot een onafhankelijke stadstaat. Nadien wisselden periodes van bewoning en ontvolking elkaar af. Rond 1400 v.C. betrokken de Hurrieten de benedenstad en deze werd later ook nog bevolkt in de Assyrische tijd. De bovenstad werd opnieuw bewoond in de hellenistische periode.

### Pre-Akkadische tijd

Er werden al snel werden stadswallen, een koninklijke graanschuur en een paleis uit het 3de millennium voor christus blootgelegd in het centrum van de hedendaagse stad. In een archief werden tevens 168 spijkerschrifttabletten uit 2400 v.C. gevonden. Deze tabletten waren geschreven in de oudste Semitische taal. De spijkerschrifttabletten vertegenwoordigen een zeer vroeg stadium van het spijkerschrift. Zij stammen van ong. de 24e eeuw v.Chr. de tijd vóór Sargon van Akkad. De inhoud van de teksten is heel bescheiden en administratief van aard. Het gaat bijvoorbeeld over hoeveel ooien of rammen ene Lushalim moet plukken, maar toch leverden zij interessante informatie op. In deze streek die vrij ver weg ligt van Sumer waar het schrift vandaan kwam was blijkbaar al vroeg het schrijven doorgedrongen. De gebruikte tekens zijn nog vrij ingewikkeld met dikkere en dunnere lijnen en ronde impressies voor getallen. Later werd het schrift nog verder gestileerd om het makkelijker te kunnen schrijven. Verder is de taal interessant: het is een dialect van Akkadisch, hoewel er zelfs wat Sumerisch gevonden is. De tabletten laten ook zien dat Nabada vanuit Tell Brak bestuurd werd. Het was dus een vrij bescheiden provinciestad. Naast tabletten is er in Nabada een rijkdom aan rolzegelafdrukken gevonden, veel daarvan in de Brak-stijl, zo genoemd naar Tell Brak.
Na 2400 v.Chr. raakte Nabada om onduidelijke redenen ontvolkt.

### Akkadische tijd

Rond 2350 v.Chr. werd de plaats opnieuw bevolkt, maar ditmaal met een andere bevolking. De materiële cultuur lijkt veel meer op die van Akkad. Ook na deze periode volgde een tijd van ontvolking.

### Hurrieten en Assyriërs

Aan de voet van de heuvel zijn bij opgravingen vondsten gedaan uit de Hurritische periode. Ook die nederzetting werd verlaten, maar later weer herbouwd in de neo-Assyrische tijd.

### Hellenistische tijd

De top van de heuvel werd pas weer bewoond in de eerste helft van de hellenistische periode tot ongeveer de eerste helft van de 1e eeuw v.Chr., een tijd waarin het Parthische rijk een lange reeks burgeroorlogen onderging en Tigranes van Armenië daarvan gebruik maakte door het gebied binnen te vallen.
* Peter M. M. G. Akkermans, Glenn M. Schwartz, The Archaeology of Syria: From Complex Hunter-Gatherers to Early Urban Societies (c.16,000-300 BC), Cambridge University Press, 2004, ISBN 0521796660
* F. Ismail, W. Sallaberger, P. Talon, K. Van Lerberghe, Administrative Documents from Tell Beydar, Seasons 1993-1995, Brepols Publishers, 1997, ISBN 2503505392
* L. Milano, W. Sallaberger, P. Talon, K. Van Lerberghe, Third Millennium Cuneiform Texts from Tell Beydar, Seasons 1996-2002, Brepols Publishers, 2004, ISBN 2503515428
* Joachim Bretschneider, Nabada: The Buried City, Scientific American, vol. 283, pp 74-81, 2000
* K. Van Lerberghe and G. Voet, Tell Beydar: Environmental and Technical Studies, Brepols, 2001, ISBN 2503991211
* ↑ M. Lebeau, A. Suleiman , Tell Beydar, Three Seasons of Excavations (1992-1994). A Preliminary Report, ,David Brown, 1997, ISBN 2503505848
* ↑ M. Lebeau and A. Suleiman, Tell Beydar: The 1995-1999 Seasons of Excavations: a Preliminary Report, Brepols Publishers, 2003, ISBN 2503991173
* ↑ Marc Lebeau, Antoine Suleiman, Tell Beydar, the 2000-2002 Seasons of Excavations, the 2003-2004 Seasons of Architectural Restoration, Brepols Publishers, 2007, ISBN 2503518125
* ↑ In Syrië naar de oorsprong van het Schrift, Katholieke Universiteit Leuven, Université Libre de Bruxelles en Directoraat-Generaal van Oudheden en Musea van Syrië
* ↑ Marc Lebeau en Antoine Suleiman, An Early Bronze Age City in the Syrian Jezirah: 10 Years of Research (1992-2002)
* ↑ (en) The third millennium cuneiform texts from Tell Beydar. Walther Sallaberger
* Marc Lebeau en Antoine Suleiman, Report on the Twelfth Season of Excavations at Tell Beydar (2004)
* Marc Lebeau en Antoine Suleiman, Report on the 13th Season of Excavations and the 4th Season of Architectural Restoration at Tell Beydar (2005)
* Marc Lebeau en Antoine Suleiman, Report on the 14th Season of Excavations and the 5th Season of Architectural Restoration at Tell Beydar (2006)
* Marc Lebeau and Antoine Suleiman, Report on the 15th Season of Excavations and the 6th Season of Architectural Restoration at Tell Beydar (2008)
* Marc Lebeau en Antoine Suleiman, Report on the 16th Season of Excavations at Tell Beydar (2009)
* Marc Lebeau and Antoine Suleiman, Report on the 17th Season of Excavations at Tell Beydar (2010)
* (en) (fr) De officiële webstek
* Webstek over de opgravingen
* Kleintabetten van Tell Beydar
* Oriental Institute Tell Beydar survey note from 97-98 season
* Oriental Institute Tell Beydar survey note from 98-99 season