OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Victor Serge

Viktor Lvovitsj Kibaltsjitsj (Russisch: Виктор Львович Кибальчич) (Brussel, 30 december 1890 - Mexico-Stad, 17 november 1947), beter bekend onder het pseudoniem Victor Serge, was een Russisch schrijver en revolutionair.

## Leven

Victor Serge werd geboren in Brussel als zoon van Russische politieke vluchtelingen. Op negentienjarige leeftijd vertrok hij naar Parijs en sloot zich aan bij anarchistische groeperingen. In 1912 werd hij er veroordeeld vanwege zijn lidmaatschap van de zogenaamde Bonnot-bende. Na zijn vrijlating in 1917 trok hij naar Barcelona, waar hij zijn revolutionaire activiteiten voortzette.
Na het uitbreken van de Russische Revolutie probeerde Serge naar Rusland te gaan, hetgeen hem in 1919 lukte. In Rusland sloot hij zich, ondanks een zekere scepsis, aan bij de Bolsjewieken en ondersteunde er de revolutie en later de burgeroorlog.
Als aanhanger van Trotski kwam hij onder het bewind van Jozef Stalin snel onder vuur te liggen, van 1928 tot 1933 werd hij voortdurend lastiggevallen door de Tsjeka om vervolgens verbannen te worden naar de Oeral. Na een campagne in het Westen (onder meer ondersteund door Romain Rolland) werd Serge in 1936 toegestaan naar België te vertrekken; kort daarna vestigde hij zich in Parijs.
Eenmaal terug in het Westen werd Serge tot een van de meest vooraanstaande vertegenwoordigers van de linkse avant garde. Vanuit Parijs trad Serge ook snel weer in contact met Trotski en reisde deze in 1941 achterna naar Mexico-Stad. Hij werd ook in het buitenland voortdurend lastiggevallen door de Russische geheime dienst (hij werd zelfs meerdere malen het doelwit van moordaanslagen). Geruchten dat zijn dood in 1947 het gevolg was van vergiftiging zijn nooit helemaal ontzenuwd.

## Werk

Serge liet een rijk oeuvre na aan politieke en historische geschriften, romans, verhalen en poëzie. Veel van zijn werk is een weerspiegeling van zijn revolutionaire ervaringen. Goede voorbeelden daarvan zijn de ook in het Nederlands vertaalde romans De aanslag op kameraad Toelajev (1942, over een aanslag die in een opwelling door een eenling werd gepleegd, maar met een golf aan arrestaties tot gevolg) en De jaren zonder genade (1946, over een in ongenade gevallen revolutionair in een fictief land, die door het “apparaat” van het ene land naar het andere wordt verjaagd, om uiteindelijk te worden vermoord). In 'Veroverde stad' (Nederlandse vertaling 1978) beschrijft hij het leven in het revolutionaire Sint-Petersburg van 1918-1919, vol chaos, honger en geweld.
De meeste bekendheid verwierf Serge uiteindelijk met zijn (ook literair hoogstaande) autobiografie Memoires van een revolutionair (1941), welk werk tot op heden niet in het Nederlands werd vertaald.
# Acropora elseyi

Acropora elseyi is een rifkoralensoort uit de familie van de Acroporidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1892 door Brook.
* ↑ (en) Acropora elseyi op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ WoRMS (2013). Acropora elseyi (Brook, 1892). Geraadpleegd via: World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=207113. Gearchiveerd op 11 november 2020.
# Acropora echinata

Acropora echinata is een rifkoralensoort uit de familie van de Acroporidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd door Dana.
* ↑ (en) Acropora echinata op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ WoRMS (2013). Acropora echinata (Dana). Geraadpleegd via: World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=207069. Gearchiveerd op 11 november 2020.
# Viracucha

Viracucha is een geslacht van spinnen uit de familie van de Ctenidae (kamspinnen).

## Soorten

* Viracucha andicola (Simon, 1906)
* Viracucha exilis (Mello-Leitão, 1936)
* Viracucha misionesicus (Mello-Leitão, 1945)
* Viracucha paraguayensis (Strand, 1909)
* Viracucha ridleyi (F. O. P.-Cambridge, 1897)
* Viracucha silvicola (Soares & Soares, 1946)
# Ad limina

Ad limina apostolorum of kortweg 'Ad Limina' is de sinds 1587 in de Rooms-Katholieke Kerk een bestaande verplichting dat elke diocesane bisschop op bepaalde tijden een bezoek aan Rome moet brengen. Aan het einde van de beraadslagingen worden er toespraken uitgewisseld. De paus geeft dan een samenvatting van de besprekingen, waarbij hij zijn zorg deelt door aandachtspunten mee te geven.
De term betekent letterlijk: 'naar de drempels van de apostelen', waarbij met drempels de graven van de apostelen Petrus en Paulus worden bedoeld.
Volgens het Wetboek van Canoniek Recht van 1983 geldt deze verplichting om de vijf jaar. Voor 1983 gold deze verplichting voor Europese bisschoppen om de vijf jaar en voor andere om de tien jaar. Doel van het ad liminabezoek is aan de paus verslag uit te brengen over de actuele toestand in het bisdom en de kerkprovincie. De bisschoppen brengen dan ook werkbezoeken aan de diverse Curie-departementen.
Paus Sixtus V maakte van het Ad-liminabezoek een plicht voor alle diocesane bisschoppen. In zijn constitutie Romanus Pontifex (1585) legde hij de termijnen, de onderwerpen en de orde van dienst van het Ad limina-bezoek vast. Paus Pius X legde in 1909 de vijfjaarlijkse termijn van de Ad-limina vast. Hij bepaalde ook dat iedere bisschop om de vijf jaar een geschreven rapport naar Rome moest sturen. Dat rapport wordt geschreven aan de hand van een door de Curie opgestelde vragenlijst. Deze vragen informeren bijvoorbeeld naar diocesane statistieken, de bedreigingen en kansen voor de Kerk, en de wijze waarop de bisschop leiding geeft.
De Belgische bisschoppen brachten onder andere een Ad limina-bezoek in 1992, 2003, 2010, en in november 2022. De Nederlandse bisschoppen onder andere in 1983, 1988 1993, 1998, 2004, 2013, en in november 2022. Tijdens het Ad limina bezoek in 2022 bleek dat de Nederlandse bisschoppen ten onrechte aan de Radboud Universiteit te Nijmegen het predicaat katholiek hadden ontnomen.
In 1980 was er voor Nederland de Bijzondere Synode van de Bisschoppen van Nederland met paus Johannes Paulus II. Dit was weliswaar geen Ad Limina-bezoek in de eigenlijke zin, maar was wel van belang voor de situatie van de Kerk in Nederland.
# Ad referendum

Ad referendum is een Latijnse term die letterlijk "onderwerp van verwijzing" betekent.
In de diplomatie wordt een verdrag soms ad referendum ondertekend, omdat de vertegenwoordigers van de betrokken staten onzeker zijn over de vraag of ondertekening hun bevoegdheid niet te buiten gaat. De ondertekening moet dan later bevestigd worden door de betrokken staten.
Ook buiten de diplomatie kunnen afspraken ad referendum worden gesloten, als de vertegenwoordigers van de betrokken partijen niet zeker weten of hun superieuren akkoord gaan.

## Noot

* ↑ Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht (1969), artikel 12.2, alinea B.
# Acylomus vividus

Acylomus vividus is een keversoort uit de familie glanzende bloemkevers (Phalacridae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1916 gepubliceerd door Thomas Lincoln Casey.
# Acylomus vicinus

Acylomus vicinus is een keversoort uit de familie glanzende bloemkevers (Phalacridae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1894 gepubliceerd door Guillebeau.
# Verdrag grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand

Het Verdrag betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand, vaak afgekort als (C)LRTAP, heeft ten doel het menselijk leefmilieu te beschermen tegen luchtverontreiniging, en deze geleidelijk te verminderen en te voorkomen. De uitvoering ervan is toevertrouwd aan het Europees monitoring- en evaluatieprogramma (EMEP), opgezet in het kader van de Europese economische commissie van de Verenigde Naties (UNECE).
Het verdrag is op 13 november 1979 voor ondertekening opengesteld en op 16 maart 1983 in werking getreden. Het was in mei 2022 door 53 partijen waaronder de Europese Unie goedgekeurd, waarvan 32 formeel ondertekenden, en 26 ratificeerden.

## Protocols

Sinds 1979 is het Verdrag uitgebreid met acht protocollen waarin specifieke maatregelen zijn vastgesteld die de Partijen moeten nemen om hun emissies van luchtverontreinigende stoffen terug te dringen:
* Protocol betreffende de langlopende financiering van het programma voor samenwerking inzake de bewaking en evaluatie van het transport van luchtverontreinigende stoffen over lange afstand in Europa (EMEP) (1984)
* Protocol van Helsinki betreffende de vermindering van zwavelemissies (1985)
* Protocol betreffende stikstofoxiden (1988)
* Protocol inzake vluchtige organische stoffen (1991)
* Oslo-protocol inzake verdere vermindering van zwavelemissies (1994)
* Protocol inzake zware metalen (1998)
* Protocol van Aarhus inzake persistente organische verontreinigende stoffen (1998)
* Protocol van Göteborg inzake vermindering van verzuring, eutrofiëring en ozon op leefniveau (1999)
# Aeoloplides turnbulli

Aeoloplides turnbulli is een rechtvleugelig insect uit de familie veldsprinkhanen (Acrididae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1872 door Thomas.
# Aeoloscelis aetheria

Aeoloscelis aetheria is een vlinder uit de familie Stathmopodidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1897 door Meyrick.
# Adektitopus

Adektitopus is een geslacht van vliesvleugeligen uit de familie Encyrtidae. De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1984 door Noyes & Hayat.

## Soorten

Het geslacht Adektitopus omvat de volgende soorten:
* Adektitopus gordhi Noyes & Hayat, 1984
* Adektitopus longipennis (Shafee & Avasthi, 1983)
* Noyes, J.S. (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012
# Adekanmi Olufade

Adekanmi Olufade (Lomé, 7 januari 1980) is een voormalig Togolese voetbalspeler. Hij speelde als aanvaller en kwam in zijn carrière uit voor Satellite FC, Sporting Lokeren, OGC Nice, Sporting Charleroi, OSC Lille, Al-Siliya en KAA Gent.

## Jeugd

Tussen 1998 en 2000 speelde Olufade als jeugdspeler bij Dynamic Togolais.

## Profcarrière

Tussen 2000 en 2006 kwam Olufade achtereenvolgens uit voor het Guineese Satellite FC, Sporting Lokeren, OSC Lille, OGC Nice, Sporting Charleroi en Al-Siliya.

### KAA Gent

In augustus 2006 maakte hij de overstap naar KAA Gent. In zijn eerste seizoen bij Gent, 2006-07, eindigde hij als vijfde in de topschutterstand van de Belgische Jupiler League met 15 doelpunten. Op 23 september 2006 scoorde hij een hattrick in de competitiewedstrijd tegen Lierse (eindstand 1-4).
Olufade speelde sinds 1997 reeds 25 interlands voor de Togolese nationale ploeg. Hij maakte zijn debuut op 4 juni 1997 tegen Burkina Faso.

### Problemen met KAA Gent

Adekanmi Olufade haalde in december 2009 uit naar zijn werkgever KAA Gent. Reden hiervoor: hij werd naar eigen zeggen niet meer betaald door zijn club tijdens zijn langdurige blessure. Hierbij dreigde hij dan ook om naar het TAS te stappen. Uiteindelijk ging hij niet naar het TAS en werden de plooien gladgestreken. Op 22 juli 2010 gingen KAA Gent en Olufade in onderling overleg uit elkaar en op 23 juli liet Gent Olufade transfervrij gaan. Hij koos voor Sporting Charleroi.

### Charleroi

Op 23 juli 2010 maakte hij de transfer naar zijn ex-ploeg Charleroi, waar hij ook al in het seizoen 2003-2004 speelde. Na er nog één seizoen gespeeld te hebben, beëindigde hij er in 2011 zijn profcarrière.

## Statistieken

| seizoen | club | land | competitie | wed. | goals |
| 1999/00 | Satellite FC | Guinee | GCN | - | - |
| 2000/01 | Sporting Lokeren | België | Jupiler Pro League | 14 | 7 |
| 2001/02 | Lille OSC | Frankrijk | Ligue 1 | 11 | 1 |
| 2002/03 | OGC Nice (verhuur) | Frankrijk | Ligue 1 | 18 | 2 |
| 2003/04 | Sporting Charleroi (verhuur) | België | Jupiler Pro League | 24 | 7 |
| 2004/05 | Lille OSC | Frankrijk | Ligue 1 | 0 | 0 |
| 2005/06 | Al-Siliya | Qatar | Qatari League | - | - |
| 2006/07 | KAA Gent | België | Jupiler Pro League | 27 | 15 |
| 2007/08 | KAA Gent | België | Jupiler Pro League | 25 | 9 |
| 2008/09 | KAA Gent | België | Jupiler Pro League | 16 | 9 |
| 2009/10 | KAA Gent | België | Jupiler Pro League | 2 | 0 |
| 2009/10 | KAA Gent | België | Play-Off I | 0 | 0 |
| 2010/11 | Sporting Charleroi | België | Jupiler Pro League | 4 | 0 |
| 2010/11 | Sporting Charleroi | België | Play-Off III | 1 | 0 |
| | | | Totaal | 142 | 50 |
Bijgewerkt: 02/04/2011
# Velebit

Velebit is een gebergte in het midden van Kroatië, langs de Dalmatische kust van de Adriatische Zee. Het massief loopt van het Noordwesten nabij Senj tot 145 km Zuidwestelijker bij de bron van de rivier Zrmanja.

## Klimaat

Het klimaatverschil tussen de zee- en landkant is groot. Aan de zeekant heerst een droog Mediterraan weertype, terwijl aan landzijde het weer veel natter is en er grote verschillen zijn tussen zomer- en wintertemperaturen.
Bij het weerstation Zavižan (op 1594 m) is de gemiddelde temperatuur 3,3 °C, de hoogst gemeten temperatuur +28 °C, en de laagste -29 °C, gemeten sinds 1953.

## Geologie

Het Velebitgebergte is zowel aan de oppervlakte als in de ondergrond een karstgebied, waardoor veel grotten en ondergrondse rivieren voorkomen. Het gebied is onderdeel van de Dinarische Alpen, en is ontstaan doordat de Adriatische Plaat is overschoven door de Euraziatische plaat. In het noordelijk gedeelte bevinden zich twee ijsgrotten, Ledena jama en Vukušić snježnica. Wetenschappelijk onderzoek laat een afname van het ijs sinds de jaren zestig zien, maar deze afname is afgevlakt sinds de jaren negentig. De Lukina jama–Trojama grot, ontdekt in 1992 is de diepste grot van Kroatië (-1421 m).

## Geografie

70 toppen binnen het Velebit-gebergte komen uit boven de 1600 m. De hoogste top is de Vaganski Vrh op 1757 m. De belangrijkste pas door Velebit is de Stara Vrata (oude deur), op 927 m.

## Geschiedenis

In het gebied zijn sporen van Romeinse wegen gevonden. Recent archeologisch onderzoek suggereert ook het voorkomen van prehistorische heuvelforten. Twee delen zijn Nationale parken, Nationaal Park Paklenica sinds 1949 en Nationaal Park Noordelijke Velebit sinds 1999. In het gebied loopt ook een project voor natuurherstel van Rewilding Europe.
# Veleda

Veleda is een zieneres die in de 1e eeuw na Chr. leefde. Volgens Tacitus voorspelde zij de overwinning van de Bataven geleid door Julius Civilis in hun opstand tegen de Romeinen.
Ze had veel invloed en genoot een hoog aanzien bij haar eigen stam, de Bructeri, maar ook bij andere Germaanse stammen. Zo is het bekend dat zij bemiddelde tussen Agrippiniërs, inwoners van de Romeinse nederzetting Colonia Claudia Ara Agrippinensium (het huidige Keulen in Duitsland) en de Germaanse stam de Tencteri. De Agrippiniërs kregen Veleda niet te zien. Ze verbleef hoog in een toren en een familielid gaf vragen en antwoorden door. Toen de Bataven in 70 een pretoriaanse trireem, het vlaggenschip van Cerialis, op de Rijn veroverden en de Lippe opsleepten, werd haar die als geschenk aangeboden.
Na de nederlaag van de Bataven kwam Veleda in handen van de Romeinen. Uit een gedicht van Statius is te begrijpen dat ze in 77 of 78 n.Chr. in gevangenschap naar Rome is gevoerd. Ook nu speelde ze weer een bemiddelende rol tussen Romeinen en Germaanse stammen.
Een Grieks epigram dat in Ardea werd gevonden noemt een Veleda aan wier profetische gaven getwijfeld werd. Men heeft wel gedacht dat Veleda hier ooit verbleven heeft, omdat zij als gevangene naar Italië zou zijn afgevoerd, maar zeker is dit absoluut niet.
Overigens is het niet zeker of met 'Veleda' een persoon bedoeld wordt, of dat 'veleda' verwees naar een bepaalde klasse van Germaanse heilige vrouwen of zieneressen. Het zou zelfs een Latijnse poging kunnen zijn om het Keltische woord veleta, "zieneres", weer te geven. Er is in dit verband dan ook een relatie gelegd met de Oudierse fili: een dichtersklasse die de vaardigheid zou bezitten de toekomst te voorspellen

## Bron

* Veleda op het internet

## Externe link

* Veleda volgens Johan Picardt uit Korte Beschryvinge van eenige vergetene en verborgene Antiquiteten der provincien en landen gelegen tusschen de Noord-Zee, de Yssel, Emse en Lippe. Waer by gevoeght zijn Annales Drenthiae, Johan Picardt (1660).
* ↑ Hunink V. (2015), In moerassen & donkere wouden, Athenaeum - Polak&Van Gennep, Amsterdam, p. 195
* ↑ Germaanse woorden voor torens, Taaldacht.nl, 20 november 2023
# Acropteris costinigrata

Acropteris costinigrata is een vlinder uit de familie uraniavlinders (Uraniidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1897 door Warren.
De soort komt voor in tropisch Afrika.
# Villeneuve-la-Lionne

Villeneuve-la-Lionne is een gemeente in het Franse departement Marne (regio Grand Est) en telt 246 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Épernay.

## Geografie

De oppervlakte van Villeneuve-la-Lionne bedraagt 14,8 km², de bevolkingsdichtheid is 16,6 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Villeneuve-la-Lionne met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Verenigd Koninkrijk op het Eurovisiesongfestival 2011

Het Verenigd Koninkrijk nam deel aan het Eurovisiesongfestival 2011 in Düsseldorf, Duitsland. Het was de 54ste deelname van het land op het Eurovisiesongfestival. De BBC was verantwoordelijk voor de Britse bijdrage voor de editie van 2011.

## Selectieprocedure

Volgens de krant The Sun zou de Britse Libanees Mika het lied mogen schrijven voor de Britse kandidaat. Het concept zou daarmee hetzelfde blijven als de voorbije twee jaar. Een componist wordt gevraagd een nummer te schrijven, waarna er een nationale preselectie wordt gehouden voor wie het nummer mag zingen op het Eurovisiesongfestival. In 2009 leverde dit een mooie vijfde plaats op voor Jade Ewen met It's my time, gecomponeerd en geschreven door Andrew Lloyd Webber en Diane Warren. In 2010 behaalde Josh Dubovie met het door Pete Waterman geschreven nummer That sounds good to me echter de laatste plaats.
Op 29 januari 2011 maakte de BBC vrij onverwacht bekend dat de boyband Blue het Verenigd Koninkrijk zou vertegenwoordigen in Düsseldorf. Het lied waarmee de band naar het Eurovisiesongfestival trok, was I can. Het was voor het eerst sinds 1995 dat het publiek niet kon bepalen wie het land mocht vertegenwoordigen op het Eurovisiesongfestival.

## In Düsseldorf

In Düsseldorf mocht het Verenigd Koninkrijk meteen aantreden in de finale, het moest niet deelnemen aan een van de halve finales. Reden hiervoor was dat het land lid is van de Grote Vijf: de vijf grootste nettobetalers van de EBU. In die finale was het Verenigd Koninkrijk als veertiende van 25 landen aan de beurt, na Zwitserland en voor Moldavië. Aan het einde van de puntentelling stond Blue op de elfde plaats, met het ronde getal van 100 punten.
# Adenoplea inermis

Adenoplea inermis is een platworm (Platyhelminthes). De worm is tweeslachtig. De soort leeft in of nabij zoet water.
Het geslacht Adenoplea, waarin de platworm wordt geplaatst, wordt tot de familie Typhloplanidae gerekend. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1924 door Reisinger.
# Aderus diehli

Aderus diehli is een keversoort uit de familie schijnsnoerhalskevers (Aderidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1954 gepubliceerd door Maurice Pic.
# Vertagopus cinereus

Vertagopus cinereus is een springstaartensoort uit de familie van de Isotomidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1842 door Nicolet.
# Vinhedo

Vinhedo (wijngaard) is een gemeente in Brazilië in de staat São Paulo. De gemeente ligt 725 meter boven zeeniveau, is 81 km² groot en heeft naar schatting 76.540 inwoners (2022).
De gemeente staat bekend om haar "Festa da Uva" (Druivenfeest) en de corruptie van haar burgemeesters en secretarissen. Zo moest de oude burgemeester Milton Serafim samen met zijn twee secretarissen Marcos Ferreira Leite en Alexandre Tasca drie maanden de gevangenis in wegens medeplichtigheid bij fraude. Dit heeft in totaal 60 miljoen gekost.

## Aangrenzende gemeenten

De gemeente grenst aan Itatiba, Itupeva, Louveira en Valinhos.
# Afghanicenus aulicus

Afghanicenus aulicus is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1981 door Holzschuh.
# Afghaniet

Afghaniet (Afghanit of Afghanita) (Na, Ca, K)$_8$(Si, Al)$_{12}$O$_{24}$(SO$_4$,Cl, CO$_3$)$_3$·H$_2$O is een mineraal van natrium, calcium, kalium, silicium, aluminium, zuurstof, zwavel, chloor, koolstof en waterstof. Het is genoemd naar Afghanistan. De hardheid op de schaal van Mohs is 5,5 tot 6. De elementen Natrium en Kalium zijn daarbij uitwisselbaar, maar staan altijd in dezelfde mengverhouding tot de andere bestanddelen van het mineraal. Chemisch gezien is afghaniet daarmee een natrium-kalium-calcium-aluminosilicaat met chloor- en sulfaat- ([SO$_4$]$^{2−}$) ionen. Het behoort tot de tectosilicaten.
Afghaniet is doorzichtig en vormt kristallen met glasachtige glans, ook komt het voor in de vorm van afgerond kristalliet. De kleur varieert tussen licht- en donkerblauw, in dunne schijfjes is het kleurloos; de streepkleur is wit.

## Etymologie en geschiedenis

Afghaniet werd voor het eerst ontdekt in de Lapis lazuli-Lagerstätte Ladjuar Medam nabij Sar-e-Sang in Afghanistan. Deze Ladjuar Medam-afzettingen waren al in de oudheid bekend. In 1968 werd dit mineraal door Pierre Bariand, Fabien Cesbron en Roger Giraud beschreven. Zij noemden het mineraal naar het land waar het werd gevonden.

## Klassificatie

De vanaf 2001 geldende en door de International Mineralogical Association (IMA) gebruikte Classificatie van Strunz deelt Afghaniet in bij de groep tectosilicaten zonder zeolithisch water. Daar is het geplaatst in de onderafdeling „tectosilicaten met extra ionen“ samen met alloriet, balliranoiet, biachellaiet en andere, in de „Cancrinitgroep“ met systeem-nr. 9.FB.05.
Ook de classificatie volgens Dana deelt Afghaniet in bij de klasse „Silikaten en Germanaten“ en daar bij de groep „Tectosilicaten: Al-Si-Gitter“, met systeemnummer 76.02.05.

## Vorming en vindplaatsen

Op de typelocatie Sar-e-Sang werd het gevonden in de vorm van dunne aders in het eveneens daar ontdekte lazuriet. Andere mineralen die daar voorkomen, zijn calciet, diopsied, nefelien, olivijn, flogopiet, pyriet, sodaliet en vesuvianiet.
Als zeldzame mineraalvorm kon afghaniet slechts op een twintigtal plaatsen worden gevonden. In Europa is het gevonden bij Ettringen in de Eifel; bij de Monte Somma, Pitigliano en op meerdere plaatsen in de provincies Rome en Viterbo in Italië. Elders ter wereld in Kimmirut op het Baffineiland in Canada; in het Malaja-Bistraja-rivierdal bij Sljoedjanka bij het Baikalmeer in Rusland; de Lasuritgroeve aan de rivier Lyadzjvardara in het Pamirgebergte in Tadzjikistan en in de „Edwards Mine“ bij Edwards in St. Lawrence County (New York) in de Verenigde Staten.
# Afghanistan-Oezbekistan Vriendschapsbrug

De Afghanistan-Oezbekistan Vriendschapsbrug is een auto- en spoorbrug over de rivier Amu Darja tussen het uiterste zuiden van Oezbekistan bij de stad Termiz en het kleine Afghaanse dorpje Hairatan (82 km ten noorden van Mazar-i-Sharif). De brug is gebouwd in 1982 door de toenmalige Sovjet-Unie om met zijn troepen Afghanistan te kunnen aanvallen.
De brug is de enige grensovergang tussen Oezbekistan en Afghanistan en de enige mogelijkheid om de rivier over te steken in de wijde omtrek. De dichtstbijzijnde brug ligt bij het Turkmeense stadje Atamurat, enkele honderden kilometers naar het westen.
De brug werd in mei 1996 afgesloten toen Taliban-strijders de controle kregen over de stad Mazar-i-Sharif en door dreigden te trekken naar Oezbekistan. Op 9 december 2001 werd de brug heropend. In januari 2010 begon men met de verlenging van de spoorlijn over de brug naar Mazar-i-Sharif.