OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ambachtelijk Industrieel Centrum

Het Ambachtelijk Industrieel Centrum is een ambachtelijk centrum op de voet van de Doi Tung in Ban Huai Khrai in de amphoe Mae Sai. Het centrum werd gesticht door de prinses-moeder van Thailand, die tot haar dood in 1995 regelmatig verbleef in de nabijgelegen Koninklijke Villa Doi Tung.
In het centrum wordt onder andere sa-papier gemaakt van de schors van de papiermoerbei.

## Bron

* Rough Guide Thailand (blz. 415), ISBN 978 90 475 1233 2
# Allika

Allika kan verwijzen naar:
* Allika (Haapsalu), plaats in Estland
* Allika (Hiiumaa), plaats in Estland
* Allika (Kuusalu), plaats in Estland
* Allika (Lääneranna), plaats in Estland
* Allika (Saue), plaats in Estland
* Allika (Vinni), plaats in Estland
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Allika en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Amara jannui

Amara jannui is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1988 door Hieke.
# Allodape skaifeorum

Allodape skaifeorum is een vliesvleugelig insect uit de familie bijen en hommels (Apidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1975 door Michener.
# Allodapica steriphota

Allodapica steriphota is een vlinder uit de familie van de sikkelmotten (Oecophoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1914 door Meyrick.
# Alloniscus pardii

Alloniscus pardii is een pissebed uit de familie Alloniscidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1960 door Arcangeli.
# Ammonicera chosenica

Ammonicera chosenica is een slakkensoort uit de familie van de Omalogyridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Chernychev.
# Ambongo

Ambongo is een plaats en commune in het zuiden van Madagaskar, behorend tot het district Vangaindrano, dat gelegen is in de regio Atsimo-Atsinanana. Tijdens een volkstelling in 2001 telde de plaats 18.100 inwoners.
De plaats biedt enkel lager onderwijs aan. 99 % van de bevolking werkt als landbouwer, 0,8 % houdt zich bezig met veeteelt en 0,1 % verdient zijn brood als visser. De belangrijkste landbouwproducten zijn koffie en rijst; ander belangrijk product is maniok. Verder is 0,1 % actief in de dienstensector.
# Amazonesia

Amazonesia is een geslacht van hooiwagens uit de familie Sclerosomatidae. De wetenschappelijke naam Amazonesia is voor het eerst geldig gepubliceerd door Soares in 1970.

## Soorten

Amazonesia omvat de volgende 2 soorten:
* Amazonesia pulchra
* Amazonesia quadriprocessigera
* ↑ Hallan J. (2005) Sclerosomatidae in SYNOPSIS OF THE DESCRIBED OPILIONES OF THE WORLD. Gearchiveerd op 13 oktober 2014.
# Alpioniscus absoloni

Alpioniscus absoloni is een pissebed uit de familie Trichoniscidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1939 door Strouhal.
# Uracis fastigiata

Uracis fastigiata is een libellensoort uit de familie van de korenbouten (Libellulidae), onderorde echte libellen (Anisoptera).
De wetenschappelijke naam Uracis fastigiata is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1839 door Burmeister.
* ↑ (en) Uracis fastigiata op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) World Odonata List; 25-04-2011
# Adele-ring

In de algebraïsche getaltheorie en de topologische algebra, deelgebieden van de wiskunde, is de adele-ring een topologische ring die is gebouwd op het lichaam (Ned) / veld (Be) van rationale getallen, of, meer in het algemeen, elk algebraïsch getallenlichaam. Het gaat om alle vervolledigingen van het lichaam/veld.
Het woord 'adele' is de afkorting voor een "additieve idèle". Adeles werden vóór ongeveer 1950 valuatievectoren of repartities genoemd.

## Definities

De profiniete voltooiing van de gehele getallen $\mathbb {Z}$ is de inverse limiet van de ringen $\mathbb {Z} /n\mathbb {Z}$:
    ${\hat {\mathbb {Z} }}=\varprojlim \mathbb {Z} /n\mathbb {Z}$
Door de Chinese reststelling is een Adele-ring isomorf met het product van alle ringen van $p$-adische gehele getallen:
    ${\hat {\mathbb {Z} }}=\prod _{p}\mathbb {Z} _{p}$
# Szentkirályszabadja

Szentkirályszabadja is een plaats (község) en gemeente in het Hongaarse comitaat Veszprém. Szentkirályszabadja telt 2122 inwoners (2001).
# Sammy Kibet

Sammy Kibet Kipkorir (2 februari 1982) is een Keniaanse langeafstandsloper, die is gespecialiseerd in de halve marathon en de marathon. Hij behaalde verschillende podiumplaatsen bij grote marathons.

## Loopbaan

Zijn persoonlijk record van 1:01.16 liep Kibet in 2007 op de halve marathon van Reims. Hij werd hiermee tweede achter Dieudonné Disi, die de wedstrijd won door drie seconden eerder te finishen.
In Nederland is hij geen onbekende. Zo liep hij op 15 maart 2008 de City-Pier-City Loop in Den Haag en behaalde hierbij met 1:01.42 een zevende plaats. Op 28 april werd hij tweede op de marathon van Enschede in 2:11.49. De wedstrijd werd gewonnen door zijn landgenoot Silas Toek die ruim een minuut sneller was. Een jaar later was hij opnieuw tweede bij de marathon van Enschede. Ditmaal bleef zijn landgenoot Jacob Yator hem ruim twee minuten voor.

## Persoonlijke records

| Onderdeel | Prestatie | Datum | Plaats |
| 10 km | 28.40 | 15 maart 2008 | Den Haag |
| 20 km | 58.10 | 14 oktober 2007 | Parijs |
| halve marathon | 1:01.16 | 21 oktober 2007 | Reims |
| marathon | 2:08.17 | 25 september 2011 | Warschau |

## Prestaties
### 5 km

* 2007: 3 PVI Runfest in Fairfax - 14.56

### 10 km

* 2007: 3 Sallie Mae in Washington - 30.13
* 2007: 4e Greater Clarksburg - 31.22
* 2008: 1 Flourspar in Eldoret - 27.47,9

### 20 km

* 2007: 4e 20 km van Parijs - 58.09

### halve marathon

* 2007: 2 halve marathon van Reims - 1:01.16
* 2008: 7e City-Pier-City loop - 1:01.42
* 2008: 3 halve marathon van Marrakesh - 1:01.48
* 2008: 2 halve marathon van Agadir - 1:03.54

### marathon

* 2005: 1 marathon van Piacenza - 2:17.56
* 2005: 5e marathon van Kosice - 2:17.44
* 2006: 2 marathon van Debrecen - 2:21.17
* 2006: 1 marathon van Enschede - 2:12.05
* 2006: 1 marathon van Lausanne - 2:14.39,0
* 2007: 4e marathon van Buffalo - 2:28.52
* 2007: 2 marathon van Ljubljana - 2:14.01
* 2008: 1 marathon van Piacenza - 2:17.24
* 2008: 2 marathon van Enschede - 2:11.49
* 2008: 1 marathon van Riga - 2:16.41,3
* 2008: 8e marathon van San Luis Potosi - 2:24.15
* 2008: 6e marathon van Mexico-Stad - 2:20.28
* 2008: 4e marathon van Kosice - 2:12.31
* 2008: 9e marathon van Eindhoven - 2:12.26
* 2009: 3 marathon van Marrakesh - 2:11.08
* 2009: 6e marathon van Sevilla - 2:15.38
* 2009: 2 marathon van Enschede - 2:11.47
* 2009: 39e marathon van Nairobi - 2:19.14
* 2010: 13e marathon van Los Angeles - 2:17.41
* 2010: 2 marathon van Belgrado - 2:18.15
* 2010: 6e marathon van Gyeongju - 2:19.30
* 2011: 1 marathon van Warschau - 2:08.17
* 2011: 60e marathon van Nairobi - 2:19.24
* 2012: 5e marathon van Krakow - 2:20.54
* 2012: 6e marathon van Ljubljana - 2:13.54
* 2013: 3 marathon van Marrakesh - 2:08.50
* 2013: 4e marathon van Khon Kaen - 2:21.18
* 2014: 3 marathon van Khon Kaen - 2:17.32
* 2014: 1 marathon van Antananarivo - 2:25.24
* 2014: 8e marathon van Macau - 2:17.32
* 2015: 5e marathon van Jeruzalem - 2:20.08
* (en) World Athletics-profiel voor Sammy Kibet
* (fr) Profiel op marathoninfo.free.fr
* (en) Info op more.arrs.run
# Theodora van Griekenland en Denemarken (1906-1969)

Theodora van Griekenland en Denemarken (Grieks: Πριγκίπισσα Θεοδώρα της Ελλάδας και Δανίας) (Athene, 30 mei 1906 - Konstanz, 16 oktober 1969), prinses van Griekenland en Denemarken, was de tweede dochter van Andreas van Griekenland en Alice van Battenberg.

## Familie

Van haar vaderskant was zij de kleindochter van George I van Griekenland en Olga Konstantinova van Rusland en stamt ze af van Nicolaas I van Rusland. Van haar moederskant is zij de achter-achter-kleindochter van Koningin Victoria van het Verenigd Koninkrijk (haar moeder is de kleindochter van Alice van Hessen-Darmstadt, de tweede dochter van Victoria).
Theodora was de zus van Prins Philip, echtgenoot van koningin Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk.

## Huwelijk en kinderen

Theodora trouwde op 17 augustus 1931 met Berthold van Baden. Zij kregen drie kinderen:
* Margarita Alice Thyra Viktoria Marie Louise Scholastica (1932-2013), getrouwd met Tomislav, prins van Joegoslavië, gescheiden in 1981
* Maximilian (Max) Andreas Friedrich Gustav Ernst August Bernhard, (1933), getrouwd met Valerie Isabella van Oostenrijk-Toscane, een dochter van Hubert Salvator van Oostenrijk en Rosemary van Salm-Salm
* Ludwig Wilhelm Georg Ernst Christoph (1937), getrouwd met Marianne von Auersperg-Breunner
# Admontia continuans

Admontia continuans is een vliegensoort uit de familie van de sluipvliegen (Tachinidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1910 door Strobl.
# Adelatelecrinus vallatus

Adelatelecrinus vallatus is een haarster uit de familie Antedonidae.
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 2013 gepubliceerd door Charles G. Messing.
# Adriano Pereira da Silva

Adriano Pereira da Silva (Salvador, 3 april 1982) is een Braziliaanse voetballer (verdediger) die van 2007 tot en met 2013 als laatst voor de Franse eersteklasser AS Monaco uitkwam.
# Adolph Tidemand

Adolph Tidemand (Mandal, 14 augustus 1814 – Christiania, 25 augustus 1876) was een Noorse nationale romantiek kunstschilder.

## Leven

Adolph Tideman was de zoon van douane-inspecteur Tidemand Christen en Johanne Henriette Haste. Van 1833 tot 1837 studeerde hij aan de Koninklijke Deense Kunstacademie. In de jaren 1837 - 1841 studeerde hij aan de kunstacademie Düsseldorf. Daarna ondernam hij een studiereis naar Italië samen met zijn broer Emil. Van 1842 tot 1845 reisde hij door Noorwegen (Gudbrandsdalen, Hardanger, Telemark) en ontmoette Hans Gude, met wie hij een aantal schilderijen maakte. Hij trouwde in 1845.

## Werken (selectie)

* 1838 - Hjemvendte fiskere ved den sjællandske kyst
* 1841 - Gustav Vasa taler til dalkarlene i Mora kirke
* 1843 - Søndagskveld i en hardangersk røkstue
* 1844 - Eventyrfortellersken
* 1845 - Søndagskveld i en røykstue i Hardanger
* 1846 - Norsk juleskikk
* 1848 - Brudeferden i Hardanger (geschilderd samen met Hans Gude)
* 1848 - Signe Halvorsdatter Valle i Sætersdalen
* 1848 - Haugianerne (opnieuw geschilderd in 1852)
* 1849 - De ensomme gamle (ook bekend als Husandakt)
* 1849 - Ingeborg Andersdatter Gulsvik, Flå, som brud
* 1851 - Aften på Krøderen (geschilderd samen met Hans Gude)
* 1852 - Bondeliv i Oscarshall
* 1852 - Haugianerne
* 1853 - Likferd på Sognefjorden (geschilderd samen met Hans Gude)
* 1854 - Den foreldreløse
* 1859 - Fiskere i havsnød (geschilderd samen met Hans Gude)
* 1865 - Bestemors brudekrone
* 1865 - Fanatikerne
* 1874 - Syneve
* 1874 - Nød

## Galerij

* Norsk juleskik (Noorse kersttradities. 1846)
* Lystringen (Vissen met een harpoen. 1851)
* Parti fra Oslo Strandgate 1852
* Norske Folkelivsbilleder 1854
* Sinclairs landing i Romsdal 1876
* Bibsys: 90216727
* Bibliothèque nationale de France: cb149685104 (data)
* Gemeinsame Normdatei: 119146215
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 2118 6498
* KulturNav: 373260c8-f274-4b3f-a784-0b5d9d16afbf
* Library of Congress Control Number: n82117540
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 120204177
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 77405
* LIBRIS: 232438
* Système universitaire de documentation: 035366532
* Union List of Artist Names: 500007117
* Virtual International Authority File: 4986647
* WorldCat (via VIAF): 4986647
# Aedes epactius

Aedes epactius is een muggensoort uit de familie van de steekmuggen (Culicidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1908 door Dyar and Knab.
# Aderstedt (Bernburg)

Aderstedt is een plaats in de Duitse gemeente Bernburg (Saale), deelstaat Saksen-Anhalt, en telt 550 inwoners (2004).
# Aelurillus kochi

Aelurillus kochi is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de springspinnen (Salticidae).
Het dier behoort tot het geslacht Aelurillus. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1951 door Carl Friedrich Roewer.
# Aelurillus guecki

Aelurillus guecki is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de springspinnen (Salticidae).
Het dier behoort tot het geslacht Aelurillus. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1999 door Metzner.
# Aelurillus hirtipes

Aelurillus hirtipes is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de springspinnen (Salticidae).
Het dier behoort tot het geslacht Aelurillus. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1960 door J. Denis.
# Aemilia Paula Tertia

Aemilia Paul(l)a Tertia, de dochter van Lucius Aemilius Paulus (consul in 219 en 216 v.Chr.), senator in 219 v.Chr. en 216 v.Chr., de verliezer van de Slag bij Cannae, en zuster van Lucius Aemilius Paulus Macedonicus, consul in 190 v.Chr., de overwinnaar in de Slag bij Pydna en veroveraar van Macedonia.
Zij was gehuwd met Publius Cornelius Scipio Africanus maior, consul in 205 v.Chr. en 194 v.Chr., de veldheer in de Tweede Punische Oorlog en overwinnaar in de Slag bij Zama Regia.
Hun kinderen waren: Cornelia maior, de echtgenote van Publius Cornelius Scipio Nasica Corculum, consul in 162 v.Chr. en 155 v.Chr., en moeder van Publius Cornelius Scipio Nasica Serapio, consul in 138 v.Chr., Cornelia Africana (overleden in 100 v.Chr.; de echtgenote van Tiberius Sempronius Gracchus (consul in 177 en 163 v.Chr.) en moeder van Tiberius Sempronius Gracchus en Gaius Sempronius Gracchus), Lucius Cornelius Scipio en Publius Cornelius Scipio, die beiden praetors in 174 v.Chr. waren. Deze laatste adopteerde Publius Cornelius Scipio Aemilianus Africanus minor, de Romeinse veldheer in Derde Punische Oorlog, de veroveraar en verwoester van Carthago – de zoon van Lucius Aemilius Paulus Macedonicus en dus ook de neef van Aemilia Paula.
# Aemilia Lepida II

Aemilia Lepida II was de dochter van censor Marcus Aemilius Paullus en zus van Marcus Aemilius Lepidus (consul in 6). Ze huwde de rijke en kinderloze Publius Sulpicius Quirinius. In haar jonger jaren, was ze verloofd met Augustus’ erfgenaam Lucius Julius Caesar. Ze heeft een zoon gebaard van de senator en redenaar Mamercus Aemilius Scaurus, wiens eerste echtgenote ze was.
In 20, werd ze beschuldigd van overspel, gifmengerij, het raadplegen van astrologen, valselijk beweren een zoon van haar ex-man te dragen en pogen hem te vergiftigen. Tijdens dit proces werd ze verdedigd door haar broer. Tijdens haar proces werden er spelen gehouden. Andere voorname dames vergezelden haar tot in het theater en verkondigden haar onschuld aan Tiberius. Ze werd schuldig bevonden en verbannen.

## Antieke bronnen

* Suetonius, Vita Tiberii 49.1.
* Tacitus, Annales III 22-23.

## Beknopte bibliografie

* J.P.V.D. Balsdon, Roman Women. Their History and Habits, Londen - Sydney, 1974 (= 1962), p. 220.
* M. Lightman - B. Lightman, art. Aemilia Lepida (2), in M. Lightman - B. Lightman (edd.), Biographical Dictionary of Ancient Greek and Roman Women: Notable Women from Sappho to Helena, New York, 2000, p. 4.
* A.J. Marshall, Women on Trial before the Roman Senate, in Echos du monde classique 34 (1990), p. 343.
* R. Syme, The Augustan Aristocracy, Oxford, 1986, pp. 112, 115.
* Tacitus, Annales: I-VI, trad. comm. M.A. Wes, ‘s-Hertogenbosch, 1999, p. 383.
# Aemilia Scaura

Aemilia Scaura (ca. 100 v.Chr. - 82 v.Chr.) was de enige dochter van Marcus Aemilius Scaurus en diens vrouw Caecilia Metella Dalmatica.
Bij haar geboorte was Scaurus een zestig jaar oud en als princeps senatus de eerste spreker in de Romeinse senaat en een van de belangrijkste politici van de Romeinse Republiek. Na de dood van haar vader hertrouwde haar moeder met Lucius Cornelius Sulla Felix, die zich om de opvoeding en het vermogen van zijn stiefdochter bekommerde, maar haar ook voor het sluiten van politieke allianties gebruikte (hetgeen een gebruikelijke praktijk was in senatoriale kringen).
Aemilia was in 82 v.Chr. met Manius Acilius Glabrio getrouwd en zwanger van haar man, toen deze het beleid van de intussen dictator geworden Sulla bekritiseerde, waarop Sulla de echtscheiding afdwong en Aemilia onmiddellijk met Sulla's vertrouweling Gnaius Pompeius Magnus liet trouwen. Dit huwelijk bevorderde Pompeius' politieke carrière nog verder, vooral omdat Aemilia Scaura uit een oude, patricische familie afkomstig was, terwijl Pompeius' familie pas recentelijk de senatoriale rang had bereikt. Aemilia overleed echter kort daarop aan de complicatie bij de geboorte van het kind, dat ze van haar eerste man verwachtte.
# Adriaan de Lelie (schaker)

Adrianus (Adriaan) Adam Gerardus de Lelie (Amsterdam, 28 mei 1827 – aldaar, 15 maart 1899) was een Nederlandse schaker.
De Lelie was lid van het Amsterdamse schaakgenootschap respectievelijk La Bourdonnais. Daar introduceerde hij in 1861 Multatuli aan het schaakverenigingsleven.
In 1858 nam hij deel aan de eerste Nederlandse schaakwedstrijd. Gedurende een bezoek van Adolf Anderssen aan Nederland in 1861 was hij naast Van ’t Kruijs, Kloos, en Van Paddenburg een van de weinigen die een partij tegen de toen sterkste schaker ter wereld wisten te winnen. Bij de oprichting van de Nederlandse schaakbond werd De Lelie aangewezen als vicevoorzitter. Hij ontving dat jaar tevens een erelidmaatschap van Discendo Discimus, de motor achter de oprichting van de Bond.
In 1874 werd De Lelie officieus Nederlands schaakkampioen.

## Externe link

* (en) Informatie over schaakpartijen van Adriaan de Lelie op ChessGames.com
* Scholten, H. J. G. M. (1999), Het loopt ongenadiglijk mat: Het Schaakleven in Nederland in de negentiende eeuw. De sociaal-culturele achtergrond van het ontstaan van schaakverenigingen, Bilthoven
* ↑ Bevolkingsregister. archief.amsterdam. Geraadpleegd op 2 april 2023.
* ↑ "Familiebericht", De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad, 18 maart 1899.
* ↑ Bernt Luger (1995). ‘Deze fouten zyn storend’. Over Multatuli (34-35)
* ↑ Dirk Goes (juli 2020). Het Amsterdamse schaakleven in de 19e eeuw. Patten!
# Adetus subcostatus

Adetus subcostatus is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1900 door Aurivillius.
# Adetus tuberosus

Adetus tuberosus is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Galileo & Martins.
# Acroniopus

Acroniopus is een geslacht van kevers uit de familie
kniptorren (Elateridae). Het geslacht is voor het eerst wetenschappelijk beschreven in 1844 door Erichson.

## Soorten

Het geslacht omvat de volgende soorten:
* Acroniopus ater Candèze, 1863
* Acroniopus fuliginosus Candèze, 1863
* Acroniopus granulatipennis (Lea, 1908)
* Acroniopus humilis (Erichson, 1842)
* Acroniopus infimus (Erichson, 1842)
* Acroniopus marginicollis Schwarz, 1906
* Acroniopus rufipennis W.J. Macleay, 1872
* Acroniopus sydneyanus (Boisduval, 1835)
* ↑ Elateridae in Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010. Gearchiveerd op 3 december 2014.
# Adoxophyes honmai

Adoxophyes honmai is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1998 door Tosiro Yasuda.

## Type

* holotype: "male. 12.X.1964. leg. M. Takahama. genitalia slide no. 93-971"
* instituut: OPU, Osaka, Japan
* typelocatie: "Japan, Honshu, Osaka Prececture, Sakai"
* Tortricid.net
* Brown, J.W., 2005: World catalogue of insects 5 Tortricidae (Lepidoptera): 1-741.
* ↑ Yasuda, T., 1998: The Japanese species of the genus Adoxophyes Meyrick (Lepidoptera, Tortricidae). Transactions of the Lepidopterological Society of Japan 49(3): 159-173.. Gearchiveerd op 4 maart 2016.
# Adoxophyes marmarygodes

Adoxophyes marmarygodes is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1952 door Diakonoff.
# Actief luisteren

Actief luisteren is een term uit de klinische psychologie, later toegepast op de communicatiewetenschap. Bij het actief luisteren gaat de luisteraar expliciet na of hij de boodschap (inhoud én gevoel) van de spreker begrepen heeft. Het doel van actief luisteren is wederzijds contact te verbeteren. Vooral het gevoel echt begrepen te worden, zonder meteen beoordeeld te worden is belangrijk. De Amerikaanse psycholoog Carl Rogers heeft het actief luisteren voor het eerst als techniek beschreven als onderdeel van de cliëntgerichte psychotherapie.
Actief luisteren is een gestructureerde manier van luisteren en reageren en legt de aandacht op de spreker. Hierbij is het belangrijk het eigen referentiekader en de daarbij behorende oordelen uit te schakelen en het gedrag en de lichaamstaal te observeren. Na het gezegde kan de luisteraar de woorden van de spreker parafraseren, maar ook eenvoudigweg noemen wat gezegd is. De luisteraar hoeft het niet eens te zijn met de spreker. In emotioneel geladen communicatie kan de actieve luisteraar zich richten op de gevoelens, door bijvoorbeeld de onderliggende emotie te beschrijven (je lijkt kwaad van binnen of je lijkt gefrustreerd te zijn) en blijft bijvoorbeeld een letterlijke herhaling of parafrase achterwege.
Mensen in een conflict spreken elkaar vaak tegen, waarbij de geldigheid van de stellingname van de ander ontkend wordt. Hierdoor raakt iemand in het defensief en valt bijvoorbeeld fel uit of trekt zich terug. Andersom, kan iemand vernemen dat de andere het gedeeltelijk begrijpt en kan er een sfeer ontstaan, waarin de mogelijkheid van samenwerking en het oplossen van het conflict vergroot wordt.
Actief luisteren wordt in verschillende situaties gebruikt, zoals bij personeelsgesprekken, counseling, in interviews, maar ook in allerlei andere settings waar begrip opgebouwd moet worden. Voordelen van actief luisteren zijn dat mensen meer voor andere meningen openstaan, misverstanden uit de weg gaan, conflicten oplossen en vertrouwen opbouwen.
Actief luisteren is een van de belangrijkste onderdelen geworden in de opvoedings- en communicatiemethode van de Amerikaans klinisch psycholoog Dr. Thomas Gordon (leerling, later collega van Carl Rogers), die hij vanaf 1962 ontwikkelde.

## Literatuur (selectie)

* Carl Ransom ROGERS On becoming a person: a therapist's view of psychotherapy, uitg. Houghton Mifflin, Boston (1961) ISBN 0-395-08134-3 en ISBN 0-395-08409-1
* Carl Ransom ROGERS Person to person: the problem of being human : a new trend in psychology, uitg. Real People Press, Moab UT (1967) ISBN 0-911226-00-1 en ISBN 0-911226-01-X
* Michael P.NICHOLS The lost art of listening, uitg. Guilford Press, New York (1995), in het Nederlands verschenen als De kunst van het luisteren: hoe leren luisteren relaties kan verbeteren, uitg. Ten Have, Kampen (2002) ISBN 90-806883-6-3
* Conny ten Klooster e.a. 'Over luisteren gesproken - gespreksvaardigheden in theorie en praktijk'(2005) uitgave Uitgeverij Ineke Berkhout, Assendelft (2005)ISBN 90-9003446-3