# Pieter Muntendam (boekdrukker)

Pieter Muntendam (1696 -1775), zoon van Gerrit Muntendam en Catharina ’s Heerenberg, was een boekdrukker gevestigd in Utrecht. Hij was werkzaam van 1723 tot 1768.

## Leven

Pieter Muntendam werd geboren op 22 oktober 1696 in Utrecht en gedoopt op 25 oktober in de Buurkerk. Zijn vader, Gerrit (ook: Gerard) Muntendam, was boekdrukker van beroep. De drukkerij van Gerrit Muntendam was na zijn dood in 1710eigendom van zijn weduwe, Catharina, die het in 1721 verkocht aan hun zoon Anzelmus Muntendam, een broer van Pieter Muntendam.
Op 6 juni 1718 trouwde Pieter Muntendam met Maria Burger (ook: Borger) in de Sint-Catharinakathedraal. Zij kregen samen acht kinderen in de periode van 1719 tot 1729, waarvan alleen Nicolaas (1720-1810) en Johannes (1729-1796) hun jeugd overleefden. Hij overleed op 9 juni 1775.

### Boekdruk

Pieter Muntendam was werkzaam als boekdrukker van 1723 tot 1768. In deze periode drukte hij circa negentig verschillende boeken, voornamelijk geschreven in het Nederlands en het Latijn. Het bruiloftsdicht Ter vergelding voor het gedane werk van den tegenwoordige heer bruydegom Reinier Oortman, met mejuffrouw bruyt Cornelia Elisabet Swildens, wed: van Dominicus van den Ham zalr. door den huwlykx-bant vereenigt binne Leyden, den 5 sept: des jaers 1723 was waarschijnlijk zijn eerste werk. Hij werkte regelmatig samen met boekverkopers Willem Kroon, Johannes Evelt en Etienne Neaulme. De drukkerij van Pieter Muntendam was gelegen in de Mariastraat in Utrecht. Hij kocht een pand in de Mariastraat in 1734, dus mogelijk was hij tot dan toe niet de eigenaar van het pand waar hij in werkte. Na zijn overlijden kocht zoon Joan (Johannes) Muntendam in 1775 de drukkerij over van zijn moeder, Maria Burger.

## Werken

* Titelpagina van Ter vergelding voor het gedane werk [...] met Muntendams impressumI. van Doorn (1723), Ter vergelding voor het gedane werk van den tegenwoordige heer bruydegom Reinier Oortman, met mejuffrouw bruyt Cornelia Elisabet Swildens, wed: van Dominicus van den Ham zalr. door den huwlykx-bant vereenigt binne Leyden, den 5 sept: des jaers 1723.
* Torquato Tasso (1725), Aminta favola boscareccia.
* Manuel Philes (1730), De animalium proprietate.
* Gottfried Sellius (1733), Natuurkundige histori van den zeehoutworm, ofte Houtvreeter, zynde koker- en meerschelpigh; inzonderheit van den Nederlantschen. Eerste deel.
* Quintus Smyrnaeus (1734), Prætermissorum ab Homero libri XIV.
* Pieter van der Schelling (1736), Weergalooze byzonderheid van het eeuwgetyde der hooge schoole te Utrecht.
* Jacob Campo Weyerman (1737), Verdeediging van Jakob Campo Weyerman tegens Alexander Le Roux.
* Jacob Campo Weyerman (1737), Piet fopt Jan en Jan fopt Piet, ofte boertige en ernstige zamenspraak, tusschen een protestant, jansenist en jesuit, waar in de nieuwerwetsche mirakelen van den abt Paris, en 't boek van den Hr. de Montgeron, tot verdediging derzelve, onderzocht en beredeneert worden.
* Petrus Dathenus, Cornelis de Leeuw (1746), De honderd en vyftig psalmen des propheten Davids, en eenige andere lofsangen.
* Cornelis van Bosvelt(1748), Op het huwelyk van den heere Jan Pieter Lobé, en jongvrouwe Kornelia Minuict.
* Joan Stouw (1763), Het eerste eeuwgetijde van het boekdrukkers en boekverkoopers gilde binnen Utrecht.
* ↑ Doopinschrijving Pieter Muntendam (Het Utrechts Archief. DTB boeken, Utrecht NH dopen 1696-1705. 711.8-2). Via . Geraadpleegd op 28 januari 2022.
* ↑ Testament Gerrit Muntendam (HUA. Notariële akten, D. Houtman. 34-4.967). Via . Geraadpleegd op 28 januari 2022.
* ↑ Begraafinschrijving. (HUA. DTB boeken, Utrecht NH begraven 1701-1711. 711.128)
* ↑ Verkoopakte (HUA. Notariële akten, J. Woertman. 34-4.1097). Via . Geraadpleegd op 28 januari 2022.
* ↑ Testament van Catharina 's Heerenberg (HUA. Notariële akten, P.H. Lindsay. 34-4.1217). Via . Geraadpleegd op 28 januari 2022.
* ↑ Trouwakte van Pieter Muntendam en Maria Burger, 06-06-1718 (HUA. DTB boeken, Utrecht NH trouwen 1712-1721. 711.101). Via . Geraadpleegd op 28 januari 2022.
* ↑ Doopinschrijvingen (HUA. DTB boeken, Utrecht NH dopen 1705-1721. 711.9 en 1721-1728. 711.10 en 1729-1736. 711-11). Via , , , , , , en . Geraadpleegd op 28 januari 2022.
* ↑ Begraafinschrijvingen (HUA. DTB boeken, Utrecht NH begraven, 1712-1719. 711.129 en 1720-1726. 711.130 en 1727-1732. 711.131 en 1733-1737. 711.132). Via , , , , en . Geraadpleegd op 28 januari 2022.
* ↑ Overlijdensakte Pieter Muntendam (HUA. DTB boeken, Utrecht NH begraven 1770-1780. 711.137). Via . Geraadpleegd op 28 januari 2022.
* ↑ Naast dat ze in een aantal boeken samen in het impressum genoemd worden namen ze ook twee keer gezamenlijk een lening uit. Zie (HUA. Notariële akten, C.F. Pronckert. 34-4.1203 en 1204): (1639) en (1640). Geraadpleegd op 28 januari 2022.
* ↑ Zie bijvoorbeeld het impressum in Ter vergelding voor het gedane werk van den tegenwoordige heer bruydegom Reinier Oortman, met mejuffrouw bruyt Cornelia Elisabet Swildens, wed: van Dominicus van den Ham zalr. door den huwlykx-bant vereenigt binne Leyden, den 5 sept: des jaers 1723, via of achterin Ethans profeetische school [...], via .
* ↑ Verkoopakte (HUA. Notariële akten, A. de Coole. 34-4.1136). Via . Geraadpleegd op 28 januari 2022.
* ↑ Schuldbekentenis - f2.000,- vanwege overname drukkery(HUA. Notariële akten, C. van Beest. 34-4.1760). Via . Geraadpleegd op 28 januari 2022.
* ↑ Ik van Doorn (1723). Ter vergelding voor het gedane werk van den tegenwoordige heer bruydegom Reinier Oortman, met mejuffrouw bruyt Cornelia Elisabet, Swildens, wed: van Dominicus van den Ham zalr: Door den huwelykx-bant vereenigt binne Leyden, den 5 Sept: des jaers 1723. gedrukt by Pieter Muntendam.
* ↑ (la) Manuel Philes (1730). De animalium proprietate. Apud Guilielmum Stouw.
* ↑ Gottfried Sellius (1733). Natuurkundige histori van den zeehoutworm, ofte houtvreeter, zynde koker- en meerschelpigh; inzonderheit van den Nederlantschen. by Herman Besseling.
* ↑ (la) Quintus Smyrnaeus (1734). Prætermissorum Ab Homero Libri XIV. Græce, Cum Versione Latina Et Integris Emendationibus Laurentii Rhodomanni; Et Adnotamentis Selectis Claudii Dausqueji; Curante Joanne Cornelio de Pauw, Qui Suas Etiam Emendationes Addidit. Apud Johannem Van Abcoude.
* ↑ Pieter van der Schelling (1736). Weergalooze byzonderheid van het eeuwgetyde der Hooge Schoole te Utrecht, voerende ten zinnebeeld eene zon, enz: Zeer plegtig gevierd den 27. van Lentemaand 1736 .... by Pieter Muntendam.
* ↑ Jacob Campo Weyerman (1737). Verdeediging van Jacob Campo Weyerman tegen Alexander le Roux. By Pieter Muntendam, en zyn te bekomen tot Amsterdam, By Barent Dass, Boekverkooper in de Pylsteeg, als mede by Jacob Campo Weyerman, tot Vianen, en by de voornaamste Boekverkoopers in de Nederlandsche steden.
* ↑ Gerardine Maréchal (1990), 'Jacob, Piet en Jan', in: Mededelingen van de Stichting Jacob Campo Weyerman, jaargang 13, p. 24.
* ↑ Jacob Campo Weyerman (1737). Piet fopt Jan en Jan fopt Piet, ofte boertige en ernstige zamenspraak, tusschen een protestant, jansenist en jesuit, waar in de nieuwerwetsche mirakelen van den abt Paris, en 't boek van den Hr. de Montgeron, tot verdediging derzelve, onderzocht en beredeneert worden. Gedrukt, op het kerkhof van Sint Medard, onder de zark van den abt Paris.
* ↑ De honderd en vyftig psalmen des propheten Davids en eenige andere lofsangen. gedrukt by Pieter Muntendam (1746).
* ↑ Joan Stouw (1763). Het eerste eeuwgetijde van het boekdrukkers en boekverkoopers gilde binnen Utrecht, opgericht in den jaare 1663: plechtig gevierd den 2en van oogstmaand MDCCLXIII. En ter dankbaare geheugnisse in dichtmaat voorgestelt. Apud J. Broedelet.