# Condé-sur-l'Escaut

Condé-sur-l'Escaut (Nederlands: Konde) is een gemeente in het Franse Noorderdepartement (Frans: département du Nord) (regio Hauts-de-France). De gemeente maakt deel uit van het arrondissement Valenciennes. Condé-sur-l'Escaut telde op 1 januari 2021 9.396 inwoners.

## Geografie

De oppervlakte van Condé-sur-l'Escaut bedroeg op 1 januari 2021 18,4 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 510,7 inwoners per km². De stad ligt op de samenvloeiing van de Hene en de Schelde, die rechtgetrokken en gekanaliseerd werd. Het Kanaal Pommerœul-Condé verbindt Condé met het Kanaal Nimy-Blaton-Péronnes in België.
De oude stadskern ligt in het zuiden van de gemeente. De bebouwing strekt zich uit naar het noorden door cités en arbeiderswijken, waaronder Macou en Lorette. De bebouwing sluit in het westen aan op die van buurgemeente Vieux-Condé.
In het noorden van het grondgebied ligt op de Belgische grens het Bos van Bon-Secours. Ten oosten van het stadscentrum liggen de meren Étang Chaboud-Latour en Étang de la Digue Noir.

## Geschiedenis

De naam komt van het Keltisch Condat, wat samenvloeiing betekent, hier van de Schelde en de Hene. In Condé bevonden zich twee heerlijkheden van de heren van Condé.
De stad werd in de geschiedenis betwist door Frankrijk en Vlaanderen, en later de Spanjaarden. In 1678 werd de stad definitief Frans bij de Vrede van Nijmegen. Condé werd door Vauban verder uitgebouwd als vestingstad.
Dankzij de eerste semafoorlijn van Claude Chappe was de Nationale Conventie op 15 augustus 1794 bijna onmiddellijk op de hoogte dat republikeinse legers Condé hadden heroverd op de Coalitie. Nog dezelfde dag kon ze de burgers van Condé laten weten dat hun stad nu Nord-Libre heette. In 1810 werd dit opnieuw Condé. Ter onderscheid met gelijknamige gemeenten werd in 1887 de gemeentenaam uitgebreid met de naam van de rivier tot Condé-sur-l'Escaut.
De industriële ontginning van steenkool tot eind jaren 1980 zorgde voor een sterke groei van de stad in de 20ste eeuw.
* Vestingen
* Fosse Ledoux

## Bezienswaardigheden

* De oude Spaanse vestingen, in 1935 geklasseerd als monument historique
* De Porte Vautourneux uit de 17de eeuw, geklasseerd als monument historique in 1935
* Het Château de Bailleul uit de 15de eeuw. Het werd in 1904 geklasseerd als monument historique.
* Het oude kasteel van de graven van Henegouwen, later bekend als arsenaal. Het werd in 1948 ingeschreven en in 2006 geklasseerd als monument historique.
* Het Château de l'Hermitage, in 1924 geklasseerd als monument historique. Het park, de tuin en de muren werden in 1928 geklasseerd.
* De Moulin de Croy, een watermolen uit de 18de eeuw, in 1948 ingeschreven als monument historique.
* Het stadhuis uit 1773, in 2007 ingeschreven als monument historique.
* De Église Saint-Wasnon in het stadscentrum
* De Église Notre-Dame de Lorette in de wijk Macou
* Op de gemeentelijke Begraafplaats van Condé-sur-l'Escaut bevindt zich een Brits militaire perk met zo'n 100 gesneuvelden uit de Eerste Wereldoorlog.
* De oude mijnschacht Ledoux, in 1992 ingeschreven als monument historique
* Stadhuis
* Porte Vautourneux
* Château de Bailleul
* Église Sint-Wasnon
* Château de l'Hermitage

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

## Geboren in Condé-sur-l'Escaut

* Emanuel van Croÿ (1718-1784), edelman en militaire bevelhebber.
* Gustave Wettge (21 juli 1844) Frans componist en dirigent.
* Reinildis van Saintes, heilige.

## Overleden in Condé-sur-l'Escaut

* Josquin Des Prez (27 augustus 1521) Franco-vlaams componist.