# Wyk auf Föhr

Wyk auf Föhr (Deens: Vyk på Før; Nederlands: Wyk op Föhr) is een gemeente in de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein, gelegen in de Kreis Noord-Friesland. Wyk is de grootste plaats op het Waddeneiland Föhr en telt 4.280 inwoners.
Een markant gebouw in het stadje is het streekmuseum Carl Häberlin-Friesen-Museum. Op de gevel staat met grote letters: DRIE SUSTERS, en de ingangspoort bestaat uit twee grote walvisbeenderen, zoals ook wel voorkomt voor huizen op Ameland. Ernaast staat het Haus Olesen, dat uit 1617 dateert. Het is een oude boerderij, die in 1927 in het naburige dorp Alkersum is afgebroken en in Wyk werd herbouwd. Het is als 17e-eeuws traditioneel boerenhuis ingericht.

## Geschiedenis

Voor de komst van het toerisme halverwege de 19e eeuw leefde de bevolking van het rond 1600 ontstane plaatsje Wyk van de zeevaart, de walvisvaart en de zeevisserij.
Vanaf ongeveer 1820 kwam het in de mode om ter verbetering of instandhouding van de gezondheid een kuur te ondergaan, waarbij men baden in zeewater nam. Hiervan profiteerden ook de huidige Duitse Waddeneilanden. Veel vooral welgestelde kuurgasten waren vanaf 1819 de pioniers van het toerisme op deze eilanden, wat nog altijd de hoofdpijler van de plaatselijke economie is. Opgemerkt moet worden, dat Föhr, zoals het gehele Hertogdom Sleeswijk, tot aan de Tweede Duits-Deense Oorlog in 1864 onder het bestuur van Denemarken stond. Koning Christiaan VIII van Denemarken bezocht Wyk graag en liet er in 1843 een Koningstuin aanleggen. Beroemde badgasten uit de 19e eeuw waren o.a. de schrijver Hans Christian Andersen en de componist Johann Strauss, die er in 1878 zijn huwelijksreis met zijn tweede vrouw doorbracht.
De piloot en latere Wehrmachtsbefehlshaber in den Niederlanden Friedrich Christiansen werd hier geboren. Christiansen werd in 1932 ereburger van Wyk. Na zijn vrijlating in 1951 werd zijn ereburgerschap hernieuwd (dit werd postuum in 2016 alsnog officieel ingetrokken) en werd in Wyk een straat naar hem genoemd. Deze vernoeming werd na hevige protesten uit Nederland en Denemarken later, in 1980, teruggedraaid.
Het voormalige dorp Boldixum, aan de noordwestkant van Wyk auf Föhr, is in 1924 een buitenwijk van het stadje geworden. De monumentale, 13e-eeuwse dorpskerk, de evangelisch-lutherse Sint-Nicolaaskerk is, o.a. vanwege de aanwezigheid van eeuwenoude grafzerken, bezienswaardig.

## Afbeeldingen

* Sint-Nicolaaskerk te Boldixum
* Friesenmuseum
* Het Haus Olesen naast dit museum
* Ooststrand met de typische Duitse strandstoelen (Strandkörbe)
* De wandelboulevard Sandwall
* Panorama

## Bekende personen uit Wyk

* Stine Andresen (1849-1927), dichteres, schreef in het Duits en het Noordfries veel gedichten over het eiland
* Friedrich Christiansen (1879-1972), zie hierboven
* René Kollo (°1937), tenor

## Overige informatie

Wyk heeft een jumelage met Mittenwald in Beieren.
Achtrup · Ahrenshöft · Ahrenviöl · Ahrenviölfeld · Alkersum · Almdorf · Arlewatt · Aventoft · Bargum · Behrendorf · Bohmstedt · Bondelum · Bordelum · Borgsum · Bosbüll · Braderup · Bramstedtlund · Bredstedt · Breklum · Dagebüll · Drage · Drelsdorf · Dunsum · Elisabeth-Sophien-Koog · Ellhöft · Emmelsbüll-Horsbüll · Enge-Sande · Fresendelf · Friedrich-Wilhelm-Lübke-Koog · Friedrichstadt · Galmsbüll · Garding · Garding, Kirchspiel · Goldebek · Goldelund · Gröde · Grothusenkoog · Haselund · Hattstedt · Hattstedtermarsch · Högel · Holm · Hooge · Hörnum (Sylt) · Horstedt · Hude · Humptrup · Husum · Immenstedt · Joldelund · Kampen (Sylt) · Karlum · Katharinenheerd · Klanxbüll · Klixbüll · Koldenbüttel · Kolkerheide · Kotzenbüll · Ladelund · Langeneß · Langenhorn · Leck · Lexgaard · List · Löwenstedt · Lütjenholm · Midlum · Mildstedt · Nebel · Neukirchen · Nieblum · Niebüll · Norddorf auf Amrum · Norderfriedrichskoog · Nordstrand · Norstedt · Ockholm · Oevenum · Oldenswort · Oldersbek · Olderup · Oldsum · Ostenfeld (Husum) · Oster-Ohrstedt · Osterhever · Pellworm · Poppenbüll · Ramstedt · Rantrum · Reußenköge · Risum-Lindholm · Rodenäs · Sankt Peter-Ording · Schwabstedt · Schwesing · Seeth · Simonsberg · Sollwitt · Sönnebüll · Sprakebüll · Stadum · Stedesand · Struckum · Süderende · Süderhöft · Süderlügum · Südermarsch · Sylt · Tating · Tetenbüll · Tinningstedt · Tönning · Tümlauer-Koog · Uelvesbüll · Uphusum · Utersum · Viöl · Vollerwiek · Vollstedt · Welt · Wenningstedt-Braderup (Sylt) · Wester-Ohrstedt · Westerhever · Westre · Winnert · Wisch · Witsum · Wittbek · Wittdün auf Amrum · Witzwort · Wobbenbüll · Wrixum · Wyk auf Föhr
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Wyk auf Föhr op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* ↑ (de) Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2020 (XLSX-bestand) (inwonersaantallen op basis van de census 2011)
* ↑ (de) Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2020 (XLSX-bestand) (inwonersaantallen op basis van de census 2011)
* ↑ Administratief was Föhr verdeeld in twee harden of districten: de Westerharde omvatte ook het naburige Amrum, de Oosterharde of Osterland, met o.a. Wyk, kwam kort na 1420 onder bestuur van het Hertogdom Sleeswijk te staan, wat tot 1864 zo bleef. De Westerharde kwam in 1400 onder direct bestuur van koningin Margaretha te staan, en zo behoorden Amrum en de westelijke helft van Föhr tot 1864 tot de Deense koninklijke enclaves.