OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Divisionsdorf

Divisionsdorf was gedurende de Tweede Wereldoorlog een gebouwenterrein van de Luftwaffe, gelegen ten noordoosten van Arnhem, en in eerste instantie bedoeld als huisvesting voor militairen van de Luftwaffe.

## Geschiedenis

In mei 1940 werd het op het terrein gevestigde vier jaar oude sanatorium Koningsheide aan de Koningsweg in Schaarsbergen door de Luftwaffe geconfisqueerd en ingericht tot hoofdkwartier van de Eerste Jagddivision en er administratieve afdelingen in vestigden. Later werden gebouwen, zoals een kantine, officiersmess, badhuis en andere voorzieningen rondom het oude sanatorium gebouwd door Nederlandse aannemers en (vrijwillige) Nederlandse arbeiders. Deze gebouwen kregen veelal het uiterlijk van woningen of boerderijen, maar hadden muren van 50 cm dik beton, gebouwd volgens de Heimatschutzarchitektur, een klassieke architectuurstroming verwant aan de Delftse School. Tevens kwam er een boerderij (boerderij Rijzenburg) voor de voedselvoorziening en de kweek van o.m. angorakonijnen voor bontvoering. Naar schatting werden er op het complex ongeveer 300 man gehuisvest.
In 1941 werd de Reichsschule Koningsheide in het sanatoriumgebouw gevestigd, waarbij het personeel van de Luftwaffe deels buiten het gebouw werd ondergebracht. Nadat het experiment met de Reichsschule Koningsheide was mislukt, werd het gebouw in april 1942 weer aan de Luftwaffe teruggegeven.
In het zuiden werd, grenzend aan het terrein, een proefcommandocentrum gebouwd voor experimenten met een vluchtleidingscentrum ten behoeve van de nachtjacht. De resultaten ervan zouden later worden gebruikt in de Diogenesbunker. Het gebouw werd in baksteen opgetrokken.
In 1942 werden ten noorden, grenzend aan het terrein van boerderij Rijzenburg, de Diogenesbunker en een onderkomen voor Duitse Luftnachrichtenhelferinnen (ook wel Blitzmädel genoemd), die gedurende de oorlog in de commandobunker Diogenes werkten, gebouwd. Voor de verdediging van het complex werd bewapening opgesteld in de vorm van 3 groepen FLAK-luchtafweergeschut. Voor de bouw ervan waren zoveel materialen benodigd dat een aparte stuk spoorlijn, het bommenlijntje, dat liep van Wolfheze naar Fliegerhorst Deelen, werd aangelegd.
Tijdens de Slag om Arnhem werd het sanatoriumgebouw door Engelse bombardementen, die bedoeld waren voor het vernietigen van de Diogenesbunker, vernietigd.
Het terrein is nu ingericht als vakantiepark (DroomPark Hooge Veluwe). De gebouwen hebben een herbestemming gevonden in de onder meer de Luchtmacht Kaderschool (LKS) en de Koninklijke Kaderschool Luchtmacht (KKSL) (nu de thuisbasis van de Arnhemse Hackerspace], een campingkantine en particuliere woningen. Ook de Diogenesbunker bestaat nog steeds en wordt gebruikt als hulpdepot voor het Nationaal Archief. Boerderij Rijzenburg stond in 2016 te koop als Twee villa’s onder een kap.
# Glenea capriciosa

Glenea capriciosa is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1857 door Thomson.
# Ger Kleis

Gerrit (Ger) Kleis (Coevorden, 18 april 1940) is een Nederlands dichter, publicist en vooral bekend als drukker-eigenaar van de private press Sub Signo Libelli.

## Biografie

Kleis werd geboren in Coevorden, de plaats waarover hij later nog zou publiceren. Vanaf 1962 studeerde hij Nederlandse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam en slaagde in 1969 voor zijn doctoraal examen. Vanaf 1966 was hij kandidaat-assistent van prof. dr. Wytze Gs. Hellinga (1908-1985) en doceerde hij aan de Amsterdamse Academie voor kleinkunst. Na de afronding van zijn studie werd hij docent aan de Amstelveense scholengemeenschap Snellius, vanaf 1974 doceerde hij Nederlands aan het Barlaeus Gymnasium; in 1996 nam hij afscheid van het gymnasium en vestigde zich in Groningen en Geesbrug, vanaf 2012 permanent in die laatste plaats.

### Sub Signo Libelli

In 1969 schafte Kleis een Boston tafeldegelpers aan. In 1974 drukte hij hiermee zijn eerste werk: Flora horti; zijn private press, gevestigd in Geesbrug (Drente), noemde hij Sub Signo Libelli. Hij drukte tot 2010 op die pers, die beschouwd wordt als een van de belangrijkste in Nederland na de Tweede Wereldoorlog, 289 uitgaven, waarna de pers verkocht werd en verhuisde naar Drukkerswerkplaats Gouda. De uitgeverij SSL werd Sub Signo Leonis, naar de Goudse drukker Gheraert Leeu.
Kleis drukte werk van Nederlandse zowel als buitenlandse auteurs, voornamelijk poëzie en (kort) proza. Tot de Nederlandse auteurs behoorden Hans Warren, Gerrit Komrij, Boudewijn Büch, Peter Heringa, Arnold Spauwen en zelfs een eerste druk van een onafgemaakt romanfragment van Louis Couperus: Zijn aangenomen zoon. Onder de buitenlandse auteurs was James Purdy.

### Publicist

In 1961 debuteerde Kleis als dichter in de bundel Een 10 voor dichters. Ook later publiceerde hij nog gedichten, ook onder pseudoniem (zoals Pieter Nagel), mede op zijn eigen handdrukpers.
Vanaf 1991 begon Kleis ook te publiceren over andere van zijn interessegebieden, bijvoorbeeld een genealogie van zijn eigen familie. In 2007 verscheen het standaardwerk De rozenteelt in Nederland waarin onder andere de geschiedenis van de rozenkwekerij in Nederland wordt beschreven en een bibliografie van alle tussen 1830 en 1980 verschenen Nederlandse rozenboeken wordt gegeven. Later publiceerde hij nog over de geschiedenis van Coevorden, Drenthe, Groningen en zijn woonplaats Geesbrug. In 2024 verscheen het eerste deel van zijn memoires, een biografische schets van zijn hospita Annet Eikeboom.
# Homaea clathrum

Homaea clathrum is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1852 door Guenée.
# Idiocera (Idiocera) arete

Idiocera (Idiocera) arete is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Palearctisch gebied.
# Dindori (district)

Dindori is een district van de Indiase staat Madhya Pradesh. Het district telt 579.312 inwoners (2001) en heeft een oppervlakte van 7427 km².
Hoofdstad: Bhopal
Districten:
# Elachista alicanta

Elachista alicanta is een vlinder uit de familie grasmineermotten (Elachistidae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2005 door Kaila.
De soort komt voor in Europa.
# Elachista kleini

Elachista kleini is een vlinder uit de familie van de grasmineermotten (Elachistidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1935 door Amsel.
# Dolat Rayat

Dolat Rayat kan verwijzen naar:
* Dolat Rayat (plaats), een plaats in Indonesië
* Dolat Rayat (onderdistrict), een onderdistrict in Indonesië
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Dolat Rayat en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Grantiopsis heroni

Grantiopsis heroni is een sponssoort in de taxonomische indeling van de kalksponzen (Calcarea). De spons leeft in de zee en zijn steencel bestaat uit calciumcarbonaat.
De spons behoort tot het geslacht Grantiopsis en behoort tot de familie Lelapiidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Wörheide & Hooper.
# Haslen

Haslen is een voormalige gemeente in het Zwitserse kanton Glarus, en maakt sinds 1 januari 2011 deel uit van de gemeente Glarus Süd.

## Geschiedenis

De gemeente Haslen werd in 2006 opnieuw opgericht door de fusie van Haslen Leuggelbach en Nidfurn. Hiermee omvatte het tevens de gehuchten Leu (voorheen Nesslau), Oberhaslen, Büel, Zussigen en Mülibächli.

## Verkeer

Haslen heeft een station, station Nidfurn-Haslen, aan de spoorlijn Ziegelbrücke - Linfhal.

## Geboren

* Betty Wehrli-Knobel (1904-1998), journaliste, schrijfster, redactrice, feministe, onderwijzeres
* Fritz Schiesser (1954-), advocaat, notaris en politicus

## Overleden

* Pankraz Freitag (1952-2013), wiskundige en politicus
* Gemeinsame Normdatei: 7609501-0
* Historisch woordenboek van Zwitserland: 000767
* Virtual International Authority File: 248799139
* WorldCat (via VIAF): 248799139
# Idiocera (Idiocera) apicispina

Idiocera (Idiocera) apicispina is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Nearctisch gebied.
# Dindori

Dindori kan verwijzen naar:
* Dindori (district), een district van de Indiase staat Madhya Pradesh
* Dindori (Madhya Pradesh), de hoofdplaats van het Indiase district Dindori in de Indiase staat Madhya Pradesh
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Dindori en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Drake Hotel

Drake Hotel kan verwijzen naar:
* Drake Hotel (New York), een voormalig hotel in New York
* Drake Hotel (Chicago), een hotel in Chicago met monumentstatus
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Drake Hotel en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Elachista kosteri

Elachista kosteri is een vlinder uit de familie grasmineermotten (Elachistidae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1995 door Traugott-Olsen.
De soort komt voor in Europa.
# Dolatettix spinifrons

Dolatettix spinifrons is een rechtvleugelig insect uit de familie doornsprinkhanen (Tetrigidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Hancock.
# Glaciaal proces

Een glaciaal proces is een geomorfologisch proces waarbij een landschap wordt gevormd door de werking van gletsjers of een ijskap. Naast erosie door de werking van het ijs kennen we twee soorten glaciale sedimentatieprocessen: directe afzetting en glaciofluviale afzetting.

## Landschapsvormen

Overzicht van glaciale landvormen
* Morenen
* Stuwwallen
* Drumlins
* Trogdalen (of U-dalen) en fjorden
* Keteldalen
* Glaciaal bekkens
* Doodijsgaten
Glaciofluviale landvormen ontstaan door het smeltwater van gletsjers of een ijskap
* Eskers
* Kame-terrassen
* Sandrs
* Vlechtende rivieren
* Tunneldalen
# Gat van de Visschen

Het Gat van de Visschen vormt een belangrijk vaarwater in de Brabantse Biesbosch. De zeer brede kreek wordt door een tweetal eilanden (die door een grote zandplaat met elkaar verbonden zijn) soms onderverdeeld in een Noordergat van de Visschen en een Zuidergat van de Visschen.
Het begin van het Gat van de Visschen wordt gevormd door het samenstromen van twee brede kreken, die beide onderdeel uitmaken van een netwerk van brede (natuurlijke) vaarwegen voor de pleziervaart (nl. het Gat van Van Kampen, zelf weer de voortzetting van het Gat van de Noorderklip, en het Gat van den Kleinen Kil, zelf weer de voortzetting van het Gat van den Hardenhoek). Uiteindelijk stroomt het Gat van de Visschen zuidwaarts, om samen te komen met de rivier de Amer, niet ver van het punt waarop deze weer uitmondt in het Hollandsch Diep. Het Gat van de Visschen is behalve voor de pleziervaart ook van hydrologisch belang, aangezien het nog steeds een belangrijke waterafvoerende functie vervult.
Oorspronkelijk bleef het Gat van de Visschen een westelijke koers volgen, om uiteindelijk uit te monden in het Hollandsch Diep. Bij de aanleg van de Nieuwe Merwede is een strekdam aangelegd van de Deeneplaat naar de Anna Jacominaplaat (in de wandeling de Jacomien genoemd), die haaks op de stroomrichting van het Gat van de Visschen staat. Anno 2020 vormt deze dam de scheiding tussen het Gat van de Visschen en de Nieuwe Merwede. De oorspronkelijke stroomrichting van het Gat van de Visschen is nog steeds herkenbaar.
# Higginsia higginissima

Higginsia higginissima is een sponssoort in de taxonomische indeling van de gewone sponzen (Demospongiae). Het lichaam van de spons bestaat uit kiezelnaalden en sponginevezels, en is in staat om veel water op te nemen.
De spons behoort tot het geslacht Higginsia en behoort tot de familie Heteroxyidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1945 door Dickinson.
# Idiocera (Idiocera) bipilata

Idiocera (Idiocera) bipilata is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Oriëntaals gebied.
# Edisons 1988

De Edisons 1988 werden op 4 april 1988 uitgereikt. Dit gebeurde in een bijzondere tv-uitzending ter gelegenheid van de opening van Nederland 3, het derde tv-net. Deze zender zou in het teken staan van kunst, cultuur en sport en het leek de NOS een goed idee om tijdens de openingsdag programma's uit te zenden die een goed beeld zouden geven van wat de kijker op het nieuwe net kon verwachten.
In één avond werden drie belangrijke culturele prijzen bekendgemaakt. Naast de Edisons waren dat de Woutertje Pieterse Prijs voor het beste jeugdboek en de Eurovisie wedstrijd voor jonge musici. De tv-avond werd afgesloten met een popconcert waarin een aantal Edison-winnaars (waaronder The Nits en Omar & The Howlers) optraden.
Beide Edison-programma's werden gepresenteerd door Frits Spits, die later een eigen programma op Nederland 3 zou krijgen. Het was zijn eerste grote klus op televisie nadat hij al sinds begin jaren 70 op de radio actief was geweest.
Enkele Edisons werden bekendgemaakt en uitgereikt door Eelco Brinkman, die als minister van WVC verantwoordelijk was geweest voor de oprichting van Nederland 3.
Herman van Veen kreeg voor Carré V - De Zaal Is Er zijn zesde Edison sinds 1970. Hij was daarmee de eerste artiest die zoveel Edisons had gekregen (inmiddels is dat aantal door verschillende artiesten overtroffen).
Er was een postume Edison voor Rogier van Otterloo, de dirigent van het Metropole Orkest die eerder dat jaar was overleden.

## Winnaars

Internationaal
* Vocaal: Barbra Streisand voor One Voice
* Musical/Film: Andrew Lloyd Webber voor The Phantom of the Opera
* Jazz: Paquito d'Rivera voor Manhattan Burn
* Pop: Terence Trent d'Arby voor Introducing the Hardline According to Terence Trent d'Arby
* Pop (Funk/Jazz-Fusion): Trouble Funk voor Trouble Over Here
* Pop (Hardrock/Metal): Whitesnake voor 1987
* Pop (R&B/Disco/Dance): Omar & the Howlers voor Hard Times in the Land of Plenty
* Pop (Rock/New Wave): John Cougar Mellencamp voor The Lonesome Jubilee
* Singer/Songwriter: John Hiatt voor Bring The Family
* Country: Emmylou Harris, Dolly Parton & Linda Ronstadt voor Trio
* Extra: Tom Waits voor Frank's Wild Years
* Extra: Diverse uitvoerenden voor Poets in New York
Nationaal
* Pop: Nits voor In the Dutch Mountains
* Cabaret/Theater/Chanson: Herman van Veen voor De Zaal Is Er - Carré V
* Instrumentaal: Metropole Strings Orchestra voor My Romance
* Vocaal: Rita Reys & Louis van Dijk voor Two for Tea
* Volksrepertoire: Wim Kersten voor Iedere Avond Wordt Het Donker
1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022 · 2023 · 2024
# Elachista kebneella

Elachista kebneella is een vlinder uit de familie grasmineermotten (Elachistidae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1977 door Traugott-Olsen & Nielsen.
De soort komt voor in Europa.
# Dolatettix intermedius

Dolatettix intermedius is een rechtvleugelig insect uit de familie doornsprinkhanen (Tetrigidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1932 door Willemse.
# Gomphichis

Gomphichis is een geslacht uit de orchideeënfamilie en de onderfamilie Orchidoideae.
Het geslacht telt 24 soorten uit Midden- en Zuid-Amerika.

## Naamgeving en etymologie

De botanische naam Gomphichis is afgeleid van het Oudgriekse 'gomphos', kegelvormig, naar de vorm van het gynostemium.

## Kenmerken

Gomphichis zijn tamelijk forse terrestrische, zelden epifytische orchideeën met vlezige, behaarde wortels en groene, ovale tot lijnlancetvormige bladeren in een bladrozet. Vanuit het centrum van het rozet ontspringt een rechtopstaande, behaarde bloemstengel met een dichte eindstandige aar met talrijke bloemen voorzien van schutblaadjes.
De kleine bloemen zijn vlezig, groen, wit en geel gekleurd en niet-geresupineerd (de bloemlip wijst naar boven). De kelkblaadjes en de zijdelingse kroonblaadjes zijn gelijkvormig, weinig uitgespreid, vrijstaand. De lip is eveneens zeer vlezig, kort gesnaveld, en omvat het gynostemium. Het gynostemium is kegel- en S-vormig en behaard en draagt aan de top een grote stempel met een opstaande rand. Het rostellum tussen de stempel en de meeldraad is dun, loodrecht op het gynostemium, op een stompe punt eindigend, met de zijkanten van het clinander verbonden. De meeldraad is klein en draagt twee korrelige pollinia op een rond, kleverig viscidium.

## Habitat en verspreiding

Gomphichis-soorten komen vooral voor in de Zuid-Amerikaanse Andes, maar ook in Costa Rica. De soorten groeien voornamelijk in alpiene graslanden, bosranden en vochtige bossen van 1.700- 3.600 m hoogte.

## Taxonomie

Het geslacht telt 24 soorten. De typesoort is Gomphichis goodyeroides.

### Soortenlijst

* Gomphichis adnata (Ridl.) Schltr. (1919)
* Gomphichis alba F.Lehm. & Kraenzl. (1899)
* Gomphichis altissima Renz (1948)
* Gomphichis bogotensis Renz (1948)
* Gomphichis brachystachys Schltr. (1920)
* Gomphichis caucana Schltr. (1920)
* Gomphichis cladotricha Renz (1948)
* Gomphichis crassilabia Garay (1978)
* Gomphichis cundinamarcae Renz (1948)
* Gomphichis goodyeroides Lindl. (1840)
* Gomphichis gracilis Schltr. (1919)
* Gomphichis hetaerioides Schltr. (1920)
* Gomphichis koehleri Schltr. (1921)
* Gomphichis lancipetala Schltr. (1920)
* Gomphichis longifolia (Rolfe) Schltr. (1922)
* Gomphichis longiscapa (Kraenzl.) Schltr. (1921)
* Gomphichis macbridei C.Schweinf. (1941)
* Gomphichis plantaginea Schltr. (1921)
* Gomphichis plantaginifolia C.Schweinf. (1944)
* Gomphichis scaposa Schltr. (1920)
* Gomphichis steyermarkii Foldats (1968)
* Gomphichis traceyae Rolfe (1916)
* Gomphichis valida Rchb.f. (1878)
* Gomphichis viscosa (Rchb.f.) Schltr. (1919)
# Gat (muziek)

Een Gat is een instrumentale compositie uit de Hindoestaanse muziek, en heeft in tegenstelling tot de eveneens instrumentaal uitvoerbare sargam geen tekst.
Er zijn drie typen, al naargelang het tempo waarvoor de gat is bedoeld:
* Vilambit gat (langzaam)
* Maddhya gat (gematigd tempo)
* Drut gat (snel)
Door toevoeging van het woord ati, kunnen de uitersten van het tempo nog verder gedreven worden:
* Ati vilambit (zeer langzaam, doorgaans met begeleiding in ektal; voor een ritmisch begeleide alap)
* Ati Drut (zeer snel, de maten van de tala worden de teleenheid; voor de jhala)
# Higginsia mediterranea

Higginsia mediterranea is een sponssoort in de taxonomische indeling van de gewone sponzen (Demospongiae). Het lichaam van de spons bestaat uit kiezelnaalden en sponginevezels, en is in staat om veel water op te nemen.
De spons behoort tot het geslacht Higginsia en behoort tot de familie Heteroxyidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1978 door Pulitzer-Finali.
# Ichthyurus palawanus

Ichthyurus palawanus is een keversoort uit de familie soldaatjes (Cantharidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1966 gepubliceerd door Wittmer.
# Ectreposebastes imus

Ectreposebastes imus is een straalvinnige vissensoort uit de familie van schorpioenvissen (Setarchidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1899 door Garman.
* ↑ (en) Ectreposebastes imus op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Ectreposebastes imus. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Dolatettix arcuatus

Dolatettix arcuatus is een rechtvleugelig insect uit de familie doornsprinkhanen (Tetrigidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1842 door Haan.
# Gompelscheuer

Gompelscheuer is een plaats in de Duitse gemeente Enzklösterle in de deelstaat Baden-Württemberg, en valt onder de Landkreis Calw. Het is een van de vier Ortsteile van Enzklösterle.

## Geschiedenis

In 1973 is de zagerij in Gompelscheuer gesloten. In 1982 werd de hoofdweg die door Gompelscheuer heen loopt geasfalteerd. Het postkantoor in Gompelscheuer die in de Schulstrasse stond werd in 1993 gesloten.

## Fietspad

In Gompelscheuer begint een fietspad genaamd de Enztal-Radweg.
* ↑ Stadtwiki Pforzheim-Enz. Gearchiveerd op 5 juni 2016.
# Gelijnde micro-uil

De gelijnde micro-uil (Schrankia taenialis) is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1809 door Hübner.
Deze nachtvlinder komt voor in Europa.
# Heerlijkheid Münzenberg

Münzenberg was een tot de Boven-Rijnse Kreits behorende heerlijkheid binnen het Heilige Roomse Rijk.
Voor 1160 bouwde de rijksministeriaal Kuno I van Hagen-Arnsburg de burcht Münzenberg in de Wetterau. De burcht was het middelpunt van de voor het eerst in 1155/6 vermelde heerlijkheid. Na 1170 werd de heerlijkheid uitgebreid met een deel van het graafschap Nürings. De heerlijkheid bestond uit circa 100 dorpen met Assenheim, Königstein, Dreieichenhain en Babenhausen.
Nadat de dynastie in 1255 met Ulrich II was uitgestorven, kwam het bezit aan zijn vijf zusters:
* Adelheid, gehuwd met Reinhard van Hanau kreeg Babenhausen en 8/48 deel van Münzenberg
* Isengard, gehuwd met Philips I van Falkenstein kreeg 8/48 deel van Münzenberg
* Elisabeth, gehuwd met een van Weinsberg, verkoopt haar deel in 1270 aan Falkenstein
* Hedwig, gehuwd met Hendrik van Pappenheim, verkoopt haar deel in 1286 aan Falkenstein
* Agnes, gehuwd met Koenraad van Schönberg verkoopt haar deel in 1272 aan Falkenstein
De laatste graaf van Falkenstein werd in 1418 opgevolgd door zijn zusters:
* Luckarda, gehuwd met Eberhard I van Eppstein kreeg 20/48 deel
* Agnes, gehuwd met Otto van Solms kreeg 20/48 deel
Het aandeel van Eppstein werd in 1581 verdeeld door:
* keurvorstendom Mainz (10/48 deel)
* graafschap Stolberg (10/48 deel)
In 1684 stond het keurvorstendom Mainz zijn aandeel af aan het graafschap Hanau-Münzenberg, waardoor het aandeel van Hanau 18/48 deel werd.
Na het uitsterven van Hanau-Münzenberg in 1642 vielen de bezittingen grotendeels aan Hanau-Lichtenberg. Omdat Hanau-Münzenberg een achterleen van Saksen was, werden in 1724 de ambten Landeck en Frauensee bij verdrag aan Saksen afgestaan. Na het uitsterven van Hanau in 1736 viel het bezit aan Hessen-Kassel. Saksen verkocht zijn aandeel in 1742 aan Hessen-Kassel.
Bij het einde van het Heilige Roomse Rijk in 1806 was de verdeling als volgt:
* graafschap Solms-Braunfels: 15/48
* graafschap Solms-Laubach: 5/48
* graafschap Stolberg-Wernigerode: 10/48
* keurvorstendom Hessen-Kassel:18/48
In 1806 kwam het gebied onder Frans bestuur. Frankrijk stond het gebied in 1810 af aan het groothertogdom Hessen-Darmstadt