OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Afromontane zone

Een Afromontane zone is een uitgestrekt gebied dat ecologisch gekenmerkt wordt door flora en fauna die karakteristiek zijn voor bergen in het Afrotropisch gebied. Er worden zeven Afromontane zones onderscheiden, die verspreid liggen over tropisch Afrika en het zuidelijke gedeelte van het Arabisch Schiereiland.
Afromontane zones bestaan veelal uit subregio's die van elkaar gescheiden zijn door lager gelegen gebieden. Ze vormen zo sky islands en daarom wordt de gehele verzameling zones ook wel de Afromontane archipel genoemd.

## Geografie

De meeste zones van de Afromontane archipel bevinden zich in de Grote Slenk, een riftvallei die loopt van Syrië tot Mozambique. Daarnaast is er nog een zone in West-Afrika en een in Zuidelijk Afrika. Meer precies gaat het om de volgende zones:
* Zone I, het West-Afrikaans Hoogland en het Kameroens Hoogland; deze zone strekt zich uit over grote delen van de West-Afrikaanse landen Kameroen, Nigeria, Bioko en Sao Tomé
* Zone II, het Ethiopisch Hoogland en het Arabisch Hoogland; deze zone omvat delen van Saoedi-Arabië, Jemen, Ethiopië, Eritrea, Djibouti en Somalië
* Zone III, het Westelijk Rift, dat delen beslaat van Burundi, Congo-Kinshasa, Rwanda, Oeganda en Tanzania
* Zone IV, het Oostelijk Rift, dat zich bevindt in Kenia, Soedan, Tanzania en Oeganda
* Zone V, het Zuidelijk Rift, dat gelegen is in Malawi, Tanzania en Zambia
* Zone VI, de Oostelijke Hooglanden, die zich bevinden in Mozambique en Zimbabwe
* Zone VII, Drakensbergen dat in Zuidelijk Afrika gelegen is in Lesotho, Zuid-Afrika en Swaziland.
De hoogte waarop in een Afromontane zone de montane biotoop aangetroffen wordt, hangt af van plaats op aarde en dan vooral van de breedtegraad. Vlak bij de evenaar beginnen de karakteristieke hellingbossen bij een ondergrens tussen 1500 tot 2000 meter, in Zuid-Afrika echter reeds op 300 meter hoogte.
* Het Semiengebergte in het Ethiopisch Hoogland
* Een nevelwoud op de Kilimanjaro
* De Drakensbergen in het zuiden van Afrika

## Flora

Al liggen de verschillende afromontane sky islands over een groot gebied verspreid, de hellingbossen bevatten over het algemeen eenzelfde mix van typische plantensoorten die niet voorkomen in de omliggende laaglanden. Typische bomen in deze wouden zijn coniferen van de geslachten Podocarpus en Afrocarpus, Prunus africana, Hagenia abyssinica, Juniperus procera en Olea-soorten. Het gebied voorbij de boomgrens wordt aangeduid als de Afroalpiene zone en bevat een vegetatie die bestand is tegen droogte en grote temperatuurverschillen.
# Adjudant (rang)

Een adjudant is iemand die in de militaire hiërarchie boven de sergeant en de sergeant-majoor staat. Het is de hoogste onderofficiersrang.
Bij de Nederlandse Koninklijke Landmacht is het rangonderscheidingsteken gelijk aan dat van de vaandrig, de aspirant-officiersrang; bij de cavalerie, de artillerie en de Koninklijke Marechaussee wordt deze rang echter aangeduid met 'kornet'. Bij de krijgsmacht wordt deze rang formeel aangeduid als 'adjudant-onderofficier' (Aoo).
| Koninklijke Landmacht | Koninklijke Landmacht | Koninklijke Luchtmacht | Koninklijke Luchtmacht | Koninklijke Marine | Koninklijke Marine | Koninklijke Marechaussee | Koninklijke Marechaussee |
| Adjudant-onderofficier | | Adjudant-onderofficier | | Adjudant-onderofficier | | Adjudant-onderofficier | |

## Krijgsmachtadjudant

Binnen de Nederlandse krijgsmacht vertegenwoordigt de Krijgsmachtadjudant alle onderofficieren van de krijgsmacht. Hiervoor bezoekt de adjudant regelmatig de werkvloer om vervolgens de Commandant der Strijdkrachten te informeren en adviseren. Ook zet hij zich in voor opleiding en training van onderofficieren, begeleidt en coacht hen (mentorschap) en helpt talenten zich (verder) te ontwikkelen.
Bij het Dagelijks Tenue, Gelegenheidstenue, Avondtenue en Avondtenue Tropen is de Krijgsmachtadjudant te herkennen aan een goud-nassaus blauwe nestel met goudkleurige nestelpennen.
| Periode | Naam | Krijgsmachtdeel |
| 1 september 1996 – 21 september 2001 | René Clausen | Koninklijke Landmacht Regiment Limburgse Jagers |
| 7 april 2006 – 7 mei 2010 | Erik Nieuwenhuis | Koninklijke Marine |
| 7 mei 2010 – 23 mei 2013 | Marinus Dunnewind | Koninklijke Marechaussee |
| 23 augustus 2011 - 25 mei 2016 | Ron Boer | Koninklijke Luchtmacht |
| 25 mei 2016 - 2 september 2020 | Nico Spierenburg | Koninklijke Landmacht (Lichamelijke Oefening & Sportorganisatie) |
| 2 september 2020 - heden | Rob van Haastrecht | Koninklijke Marine (Mariniers) |

## Nederlandse politie

Bij de Nederlandse politie was de rang van adjudant in gebruik tot de invoering van de regiopolitie in 1993. Ook hier was het de hoogste onderofficiersrang, tussen brigadier en inspecteur en dus net onder de laagste officiersrang. Toen de rang van adjudant verviel werden alle adjudanten automatisch bevorderd tot inspecteur.

## Trivia

* Informeel wordt bij de Koninklijke Landmacht de persoon met deze rang aangeduid als 'stip', naar het rangonderscheidingsteken.
# Agapetus apalapsili

Agapetus apalapsili is een schietmot uit de familie Glossosomatidae. De soort komt voor in het Australaziatisch gebied.
# Agapetus atuus

Agapetus atuus is een schietmot uit de familie Glossosomatidae. De soort komt voor in het Oriëntaals gebied.
# Aertgen van Leyden

Aertgen Claesz. van Leyden (Leiden, ca. 1498 - aldaar, ca. 1564), ook wel Allaert van Leyden, Aert van Leyden of Aert Claesz. geheten, was een 16e-eeuwse Nederlandse kunstschilder, tekenaar en ontwerper van gebrandschilderd glas. Werk van deze schilder bevindt zich in het Rijksmuseum in Amsterdam, Stedelijk Museum De Lakenhal in Leiden, het Metropolitan Museum of Art in New York en Museo Thyssen-Bornemisza in Madrid.
Volgens Karel van Mander (1604) was Van Leyden een zoon van een Leidse volder. In 1516 werd hij leerling van de Leidse schilder Cornelis Engebrechtsz. Sommige bronnen noemen Aertgen van Leyden onterecht als broer van Lucas van Leyden; deze was in werkelijkheid de zoon van de schilder Hugo Jacobsz.
Van Leydens vroege werk was sterk beïnvloed door de stijl van Engebrechtsz., terwijl zijn latere werk invloeden toont van onder meer Jan van Scorel en Maarten van Heemskerck. Van Leydens stijl was zeer divers en veranderlijk, wat het moeilijk maakt om schilderijen met zekerheid aan hem toe te schrijven. De meeste van zijn schilderijen werden aan anderen toegeschreven; pas in de 20e eeuw werd een aantal werken door kunsthistorici toegekend aan Van Leyden. Hieronder waren een drieluik van het Laatste Oordeel dat in 1969 werd ontdekt in Valenciennes, en een schilderij in het Rijksmuseum, De roeping van Sint Antonius, dat tot 1960 aan Lucas van Leyden werd toegeschreven.
Volgens de Leidse stadsarchieven woonde en werkte Aertgen van Leyden in Leiden van 1521 tot 1564. In 1564 verdronk hij in de Vollersgracht in Leiden.
Aertgen van Leydens werk was ook na zijn dood gewild. Zo had Rubens een van zijn schilderijen in bezit. Ook op de lijst van bezittingen van Rembrandt uit 1656 komen meerdere werken van Aertgen van Leyden voor.
Stedelijk Museum De Lakenhal in Leiden kocht in 2009 een drieluik van Aertgen van Leyden uit ca. 1530 aan. Het werk, dat het Laatste Oordeel toont, zal deel uitmaken van de overzichtstentoonstelling over Lucas van Leyden die De Lakenhal in 2011 wil organiseren in samenwerking met het Rijksmuseum en het Metropolitan Museum of Art.
* Drieluik met de opwekking van Lazarus, ca. 1530
* ↑ Karel van Mander, "'t Leven van Aertgen van Leyden, Schilder.", Het schilder-boeck, 1604. Gearchiveerd op 6 oktober 2008.
* ↑ "De Lakenhal acquires a painting of the Last judgment by Aertgen van Leyden", CODART. Gearchiveerd op 16 mei 2016.
* Rijksmuseum Amsterdam
* The Grove Dictionary of Art
* Art Encyclopedia
* Oxford Dictionary of Art
* Encyclopédie Larousse
* Biblioteca Nacional de España: XX5027192
* Biografisch Portaal: 01507527
* Gemeinsame Normdatei: 123592623
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 0779 6396
* KulturNav: 2d34d385-0d18-4793-b328-6b2c6c56492d
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 097568309
* RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 17005
* SNAC: w6tm8cwq
* Système universitaire de documentation: 254219667
* Union List of Artist Names: 500009793
* Virtual International Authority File: 35367942
* WorldCat (via VIAF): 35367942
# Aeoloscelis perigrapha

Aeoloscelis perigrapha is een vlinder uit de familie Stathmopodidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1967 door Diakonoff.
# Aeoloscelis sphragidota

Aeoloscelis sphragidota is een vlinder uit de familie Stathmopodidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1897 door Meyrick.
# Aeolosia

Aeolosia is een geslacht van vlinders van de familie spinneruilen (Erebidae), uit de onderfamilie Arctiinae.

## Soorten

* A. aroa Bethune-Baker, 1904
* A. atropunctata Pagenstecher, 1895
* A. multipunctata Hampson, 1900
# Aglossa approximalis

Aglossa approximalis is een vlinder uit de familie van de snuitmotten (Pyralidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1906 door Hampson.
# Agriocoma bourquiniella

Agriocoma bourquiniella is een vlinder uit de familie van de sikkelmotten (Oecophoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1939 door Köhler.
# Agardhiella dabovici

Agardhiella dabovici is een slakkensoort uit de familie van de Argnidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1975 door E. Gittenberger.
* ↑ (en) Agardhiella dabovici op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Taxonomische informatie over Agardhiella dabovici bij Fauna Europaea.
# Aethes obliquana

Aethes obliquana is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Kearfott.
# Aeschlimann

Aeschlimann kan verwijzen naar:
* Andrée Rochat-Aeschlimann (1900-1990), Zwitserse pianiste en componiste
* Isabelle Aeschlimann (1979-), Zwitserse schrijfster
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Aeschlimann en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Aeschlen bei Oberdiessbach

Aeschlen is een plaats en voormalige gemeente in het Zwitserse kanton Bern en maakt deel uit van het district Bern-Mittelland.

## Externe link

* Statistische gegevens over deze gemeente bij Bundesamt für Statistik
* Gemeinsame Normdatei: 4571335-2
* Historisch woordenboek van Zwitserland: 000349
* Virtual International Authority File: 247832206
* WorldCat (via VIAF): 247832206
# Aeschi bei Spiez

Aeschi bei Spiez is een gemeente en plaats in het district Frutigen-Niedersimmental van het Zwitserse Kanton Bern. De gemeente telt 2.166 inwoners.
Het dorp biedt een breed uitzicht over de Thunersee, de aan het meer gelegen toeristenstad Interlaken en de bergen die rondom het meer zijn gelegen zoals de 1963 m hoge Niederhorn. Naar de andere zijde is er bijvoorbeeld zicht op de Niesen (2362 meter hoogte). Het dorp ligt op een plateau op 860 meter hoogte.

## Wintersport

Het wintersportgebied van Aeschi heeft 10 km pistes. Er zijn twee sleepliften bij Aeschiried (1015 meter hoogte) en twee trainingsliften, waarvan één midden in het dorp Aeschi, de Lucky Aeschi. Er zijn goede mogelijkheden voor langlaufen en wandelen in de sneeuw. Het gebied is niet sneeuwzeker. Het Suldwald met het Wildbachspur voor langlaufers heeft meer sneeuwzekerheid.
# Agustín Pelletieri

Agustín Daniel Pelletieri (Buenos Aires, 17 mei 1982) is een Argentijns voetballer die bij voorkeur als middenvelder speelt. Hij verruilde in januari 2015 Chivas USA voor Tigre.

## Clubcarrière

Pelletieri begon zijn carrière bij Lanús uit Argentinië. Bij Lanús werd hij een belangrijke speler op het middenveld. In 2007 won hij met het team de Apertura van Argentinië. In 2008 werd hij verhuurd aan het Griekse AEK Athene met een optie tot koop. Die werd echter niet gelicht waardoor Pelletieri uiteindelijk terugkeerde bij Lanús. In juli van 2011 tekende hij bij Racing Club. Op 19 februari 2014 tekende hij bij het Amerikaanse Chivas USA. Daar maakte hij op 9 maart 2014 tegen Chicago Fire zijn debuut. De week daarop ontving hij een rode kaart voor een overtreding op Vancouver Whitecaps-speler Pedro Morales.
* ↑ Chivas USA appeal Agustin Pelletieri red card, but one-game suspension will stand sports.yahoo.com
# Afrodrymadusa fallaciosa

Afrodrymadusa fallaciosa is een rechtvleugelig insect uit de familie sabelsprinkhanen (Tettigoniidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1894 door Finot.
# Aigre

Aigre kan verwijzen naar:
* Aigre (gemeente), een gemeente in het department Charente in de Franse regio Nouvelle-Aquitaine
* Kanton Aigre, een voormalig Frans kanton waar Aigre de hoofdplaats van was
* Aigre (rivier), een riviertje in de Franse departementen Eure-et-Loir en Loir-et-Cher
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Aigre en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Afleiding

Afleiding kan verwijzen naar:
* Afleiding (ecg)
* Afleiding (taalkunde) (ook: derivatie)
* Afleiding (wiskunde)
* Afleiding (logica)
* Afleidingsmanoeuvre, bedoeld om de aandacht af te leiden
Op deze pagina staat een uitleg van de verschillende betekenissen van Afleiding en verwijzingen daarnaartoe. Bent u hier via een pagina in Wikipedia terechtgekomen? Pas dan de verwijzing naar deze doorverwijspagina aan, zodat toekomstige bezoekers direct op de juiste pagina terechtkomen.
# Afleidingsdijle

De Afleidingsdijle of Buitendijle is de naam voor de arm van de Dijle die rond het centrum van de stad Mechelen stroomt, langsheen de ringweg.
Ten zuidoosten van Mechelen wordt de Dijle gesplitst in twee armen: de Binnendijle (de oorspronkelijke Dijlebedding die door het stadscentrum loopt) en de Afleidingsdijle, die in 1904 gegraven werd om het overtollige rivierwater rond de stad te leiden. Ten noordwesten van de stad vloeit deze weer samen met de Binnendijle.
Bij het graven van de Afleidingsdijle werden enkele archeologische vondsten gedaan, zoals een nederzetting uit de late ijzertijd en een houten kano uit die periode.
De volgende bruggen zijn gelegen over de Afleidinsdijle (van west naar oost):
* De Armand Becquetbrug, geopend in 2022
* De Sofie Berthoutbrug (voetgangers- en fietserbrug), geopend in 2022
* De Van Kesbeeckbrug met het kruispunt N1-R12-N16
* De Katelijnepoortbrug
* De Koepoortbrug met de Liersesteenweg (N14)
* De Nekkerspoelbrug verbindt de wijk Nekkerspoel met het centrum van Mechelen
* De spoorlijnen 25, 27 en 27B met deels het uiteinde van het perron van station Mechelen-Nekkerspoel
* Een toekomstige voetgangers- en fietsersbrug
* De N15
* ↑ Nieuwe bruggen over Mechelse Afleidingsdijle zijn geopend, Het Nieuwsblad, 5 juni 2022
* ↑ Bouw fiets- en voetgangersbrug tussen Nekkerspoel en tangent start in 2024: “We creëren veel kortere verbinding”, 23 november 2023, Het Nieuwsblad
# Alaptus magnus

Alaptus magnus is een vliesvleugelig insect uit de familie Mymaridae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Cheke & Turner.
# Alaptus magnanimus

Alaptus magnanimus is een vliesvleugelig insect uit de familie Mymaridae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1909 door Anandale.
# Alaptus maccabei

Alaptus maccabei is een vliesvleugelig insect uit de familie Mymaridae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1913 door Girault.
# Waarborgfonds Motorverkeer (Nederland)

Het Waarborgfonds Motorverkeer (WBF) is een Nederlands waarborgfonds dat in bepaalde situaties opkomt voor de slachtoffers van een verkeersongeval waarbij een motorrijtuig is betrokken. De Belgische tegenhanger is het Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds.

## Wanneer recht op schadevergoeding

Recht op schadevergoeding bestaat bij de volgende situaties:
* Er is sprake van een onbekend motorrijtuig en de benadeelde heeft alles in het werk gesteld om de identiteit te achterhalen;
* Er is sprake van een onverzekerd motorrijtuig en de benadeelde heeft de eigenaar tot betaling gemaand;
* Er is sprake van een gestolen motorrijtuig en de benadeelde heeft geprobeerd een vergoeding van de dader te krijgen;
* De betrokken verzekeraar is insolvent;
* Er is sprake van een vrijgestelde gemoedsbezwaarde en de benadeelde heeft geprobeerd een vergoeding van de dader te krijgen.
Voorwaarden
* Er moet burgerrechtelijke aansprakelijkheid zijn;
* De schade moet door een motorrijtuig zijn veroorzaakt;
* De benadeelde moet aantonen dat hij de aansprakelijke persoon (voor zover bekend) tot betaling heeft gemaand;
* Voor zaakschade geldt een eigen risico van € 250,--
Het waarborgfonds heeft verhaalsrecht op aansprakelijke personen.

## Financiering

* Bijdrage door autoverzekeraars;
* De staat doet een even grote bijdrage;
* Vrijgestelde gemoedsbezwaarden betalen verplicht jaarlijks een vast bedrag;
* Boetes, opgelegd door rechter aan niet-verzekerden die de verzekeringsplicht niet zijn nagekomen.

## Schadelast

Na jarenlange toennemende schadelast, is de schadelast in 2005 en 2006 gedaald. In 2004 werd een hoogtepunt bereikt. In totaal werden 64.070 verzoeken tot schadevergoeding gehonoreerd wat een schadelast opleverde van € 77,8 mln. In 2005 daalde het aantal gehonoreerde claims naar 58.070 (schadelast € 63,8 mln) naar het niveau van 2002. In 2006 werden 51.919 verzoeken gehonoreerd, met een schadelast van € 55,8 mln.
De schadelast van 2006 is als volgt onderverdeeld:
* Parkeerschade € 24,8 mln
* Wegmeubilair € 11,0 mln
* Rijdende schade € 8.4 mln
* Personenschade € 11,6 mln
# Zhào Tāo

Zhào Tāo (Taiyuan, 28 januari 1977) is een Chinese actrice, meestal actief in China en occasioneel in Europa.

## Biografie

Zhào Tāo werd in 1977 geboren in Taiyuan in de provincie Shanxi. Als kind studeerde ze klassieke Chinese dans. In 1996 schreef ze zich in op de volksdansafdeling van de dansacademie van Peking. Na haar studies werd ze danseres bij het Taiyuan Normal College. Daar werd ze gespot door de filmregisseur Jia Zhangke tijdens de casting voor zijn film Platform. Ze speelde sinds 2002 in verschillende films van Zhangke de hoofdrol zoals Still Life, Cry Me a River en Shan he gu ren (Mountains May Depart). Zhào Tāo was in 2012 de eerste Aziatische actrice die de David di Donatello per la migliore attrice protagonista won voor haar hoofdrol in de Italiaanse film Io sono Li.
Zhào Tāo is sinds 7 januari 2012 gehuwd met Jia Zhangke.

## Filmografie

| Jaar | Engelse titel | Originele titel | Rol | Opmerkingen |
| 2000 | Platform | 站台 | Yin Ruijuan | |
| 2002 | Unknown Pleasures | 任逍遥 | Qiao Qiao | Hoofdrol |
| 2004 | The World | 世界 | Tao | Hoofdrol |
| 2006 | Still Life | Sanxia haoren 三峡好人 | Shen Hong | Hoofdrol |
| 2007 | Our Ten Years | 我们的十年 | | Hoofdrol |
| 2008 | 24 City | 二十四城记 | Su Na | |
| 2008 | Dada's Dance | 达达 | | |
| 2008 | Cry Me a River | 河上的愛情 | Zhou Qi | Hoofdrol |
| 2009 | Remembrance | 念石 | | Hoofdrol |
| 2010 | Ten Thousand Waves | | Blue Goddess | |
| 2011 | Shun Li and the Poet | Io sono Li | Shun Li | Hoofdrol |
| 2013 | A Touch of Sin | 天注定 | Xiao Yu | |
| 2015 | Mountains May Depart | Shan he gu ren 山河故人 | Shen Tao | Hoofdrol |
| 2018 | Ash is Purest White | Jiang hu er nv 江湖儿女 | Qiao | Hoofdrol |

## Prijzen en nominaties

De belangrijkste:
| Jaar | Prijs | Categorie | Film | Uitslag |
| 2016 | Asian Film Award | Beste actrice | Shan he gu ren | Genomineerd |
| 2012 | Premi David di Donatello | Beste vrouwelijke hoofdrol | Io sono Li | Gewonnen |

## Externe link

* (en) Zhao Tao in de Internet Movie Database
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Zhao Tao op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* Bibsys: 8032491
* Biblioteca Nacional de España: XX4691970
* Bibliothèque nationale de France: cb15522656w (data)
* Gemeinsame Normdatei: 132167573
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 1596 285X
* Library of Congress Control Number: no2005121151
* Nationale Bibliotheek van Israël: 987007407684005171
* Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 305500937
* Système universitaire de documentation: 166573698
* Virtual International Authority File: 12228471
* WorldCat (via VIAF): 12228471
# Blias marplatensis

Blias marplatensis is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Chondracanthidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2004 door Timi, Etchegoin & Lanfranchi.
# Syndroom van Peter Pan

Het syndroom van Peter Pan is een informele term uit de psychologie. De term werd voor het eerst gebruikt door Aldous Huxley in zijn boek Island uit 1962. De term werd gepopulariseerd door dr. Dan Kiley in het boek The Peter Pan Syndrome: Men Who Have Never Grown Up (1983) en duidt op het verschijnsel dat sommige mannen zich op latere leeftijd puberaal, onvolwassen en narcistisch blijven gedragen en bang zijn om zich te binden. Naast narcisme treden bij deze mannen onbetrouwbaarheid, rebelsheid, woede, afhankelijkheid en manipulatiedrang op. Kiley beschouwt dit gedrag als uiting van de diepgewortelde wens om bemoederd te worden.
Het syndroom is genoemd naar het toneel- en romanpersonage Peter Pan uit het gelijknamige werk van J.M. Barrie. Kiley vergeleek de personages uit het werk van Barrie met een disfunctionele familie.
Kiley's boek was een succes en maakte veel discussie los. Veel mensen vonden het syndroom heel herkenbaar en zagen het als een verschijnsel dat wordt veroorzaakt door een maatschappij waarin de rol van de vrouw ondergeschikt is. Anderen brachten daar tegenin dat juist het moederlijk gedrag van vrouwen de afhankelijkheid van mannen in de hand werkte.
In 1984 publiceerde Kiley het boek The Wendy Dilemma: When Women Stop Mothering Their Men, genoemd naar het vriendinnetje van Peter Pan. Hierin beschrijft hij het omgaan met de vrouwelijke rol die als tegenhanger van het syndroom van Peter Pan gezien kan worden. Een vrouw in een dergelijke relatie speelt vaak onbewust de rol van moeder en is overbeschermend en bezitterig in de hoop zo de relatie in stand te houden.
De verhalen van Peter Pan worden soms gezien als een sprookje met seksuele ondertonen. Peter heeft de behoefte aan een moederlijk type van zijn eigen leeftijd, maar heeft conflicterende gevoelens ten opzichte van Wendy, Tijgerlelie en Tinkelbel (die verschillende vrouwelijke archetypen representeren). Het gevecht met kapitein Haak is een symbool voor zijn oedipuscomplex, de strijd met de vaderfiguur (in de toneelversie wordt de rol van Wendy's vader traditioneel door dezelfde acteur gespeeld als kapitein Haak).
De zanger Michael Jackson werd vaak met het syndroom van Peter Pan geassocieerd. Ook binnen de psychiatrische wereld wordt er tegenwoordig regelmatig over het syndroom van Michael Jackson gesproken, terwijl het syndroom van Peter Pan wordt bedoeld.

## Gerelateerde onderwerpen

* Narcistische persoonlijkheidsstoornis
* Theatrale persoonlijkheidsstoornis