OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Spaarne (straat)

Het Spaarne is de benaming voor de straat in de binnenstad van de Nederlandse stad Haarlem die aan het Spaarne, de Haarlemse stadsrivier ligt. De delen hebben verschillende namen: het Donkere Spaarne loopt vanaf de Koudenhorn tot aan de Bakenessergracht. Aan de oostzijde loopt vanaf de Spaarnwouderstraat tot aan de Gravestenenbrug het Korte Spaarne. En vanaf de Turfmarkt, waar de oude binnenstad vroeger eindigde, heet de westoever Zuider Buiten Spaarne. Zijstraten van het Spaarne zijn de Damstraat, Berkenrodesteeg, Turfsteeg, Helmbrekersteeg en de Gravinnesteeg.
Aan het Spaarne liggen diverse monumentale panden waaronder het oudste museum van Nederland, het Teylers Museum en de Waag. Deze laatste staat op de hoek Spaarne en Damstraat.
* Voorgevel Teylers Museum aan de Spaarne
* Verbouwing van het Teylers Museum
* De Waag op de hoek Damstraat en Spaarne
* ↑ Teyler museum aan de Spaarne te Haarlem - teylersmuseum.eu
* ↑ De Waag hoek Damstraat en Spaarne te Haarlem - tavernedewaag.nl
# Sovjet Top Liga 1980

In 1980 werd de 43ste editie van de Sovjet Top Liga gespeeld voor voetbalclubs uit Sovjet-Unie. De competitie werd gespeeld van 3 april tot 21 november. Dinamo Kiev werd kampioen.

## Eindstand

Clubs kregen één punt voor een gelijkspel tot tien wedstrijden toe, daarna kregen ze geen punten meer voor een gelijkspel.
| Plaats | Club | Wed. | W | G | V | Saldo | Ptn. |
| 1. | Dinamo Kiev | 34 | 21 | 9 | 4 | 63:23 | 51 |
| 2. | Spartak Moskou | 34 | 18 | 9 | 7 | 49:26 | 45 |
| 3. | Zenit Leningrad | 34 | 16 | 10 | 8 | 51:42 | 42 |
| 4. | Dinamo Tbilisi | 34 | 16 | 7 | 11 | 51:32 | 39 |
| 5. | CSKA Moskou | 34 | 13 | 12 | 9 | 36:32 | 36 |
| 6. | Sjachtjor Donjetsk | 34 | 13 | 9 | 12 | 45:40 | 35 |
| 7. | Tsjernomorets Odessa | 34 | 13 | 9 | 12 | 37:37 | 35 |
| 8. | Dinamo Minsk | 34 | 11 | 12 | 11 | 41:42 | 32 |
| 9. | Ararat Jerevan | 34 | 11 | 11 | 12 | 39:43 | 32 |
| 10. | SKA Rostov | 34 | 11 | 10 | 13 | 41:47 | 32 |
| 11. | Torpedo Moskou | 34 | 10 | 11 | 13 | 28:32 | 30 |
| 12. | Kairat Alma-Ata | 34 | 10 | 11 | 13 | 33:44 | 30 |
| 13. | Neftsji Bakoe | 34 | 10 | 9 | 15 | 29:41 | 29 |
| 14. | Dinamo Moskou | 34 | 9 | 14 | 11 | 32:33 | 28 |
| 15. | Koeban Krasnodar | 34 | 9 | 10 | 15 | 32:43 | 28 |
| 16. | Pachtakor Tasjkent (1) | 34 | 9 | 8 | 17 | 26:43 | 26 |
| 17. | Karpaty Lvov | 34 | 9 | 8 | 17 | 23:46 | 26 |
| 18. | Lokomotiv Moskou | 34 | 8 | 9 | 17 | 34:44 | 25 |
(1): Pachtakor Tasjkent was drie jaar lang vrijgesteld van degradatie vanwege de vliegtuigbotsing bij Dnjeprodzerzjinsk)
* Kampioen
* Degradatie
De toenmalige namen worden weergegeven, voor clubs uit nu onafhankelijke deelrepublieken wordt de Russische schrijfwijze weergegeven zoals destijds gebruikelijk was, de vlaggen geven aan uit welke republiek de clubs afkomstig zijn. De huidige vlaggen worden gebruikt en niet de historische omdat deze veel bekender zijn.

#### Topschutters

| Speler | Goals | Club |
| Sergej Andrejev | 20 | SKA Rostov |
| Oleh Blochin | 19 | Dinamo Kiev |
| Ramaz Sjengelija | 17 | Dinamo Tbilisi |
| Joeri Gorjatsjev | 14 | Tsjernomorets Odessa |
| Aleksandr Tarchanov | 14 | CSKA Moskou |
| Vladimir Kazatsjonok | 12 | Zenit Leningrad |
| Valeri Petrakov | 12 | Lokomotiv Moskou |
| Revaz Tsjelebadze | 11 | Dinamo Tbilisi |
| Andranik Chatsjatrjan | 10 | Ararat Jerevan |
| Pjotr Vasilevski | 10 | Dinamo Minsk |

### Kampioen

* Sovjet Top Liga 1980
* DINAMO KIEV Kampioen (9° titel)

## Externe link

* RSSSF
Top Liga · Pervaja Liga · Vtoraja Liga · Beker
1936 (V) · 1936 (N) · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 · 1941 · 1942-1944 · 1945 · 1946 · 1947 · 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991
# Special-Monneret

Special-Monneret is een historisch merk van motorfietsen.
De bedrijfsnaam was: Ets. G. Monneret, Paris.
Dit was een Frans bedrijf van de beroemde coureur en recordhouder Georges Monneret, die behalve motordealer ook een eigen fabriek had waar hij voornamelijk sportieve tweetakten met 49cc-VAP- en Sachs-blokken maakte. De productie liep van 1952 tot 1958.
* Erwin Tragatsch: Alle Motorräder 1894-1981: Eine Typengeschichte. 2500 Marken aus 30 Ländern' Stuttgart 1997, ISBN 3-87943-410-7
* Erwin Tragatsch: The Illustrated Encyclopedia of Motorcycles', Secaucus 1985. ISBN 0890098689
# Speloeophoroides

Speloeophoroides is een geslacht van kreeftachtigen uit de klasse van de Malacostraca (hogere kreeftachtigen).

## Soort

* Speloeophoroides capixaba Melo & Torres, 1998
# Sphenocarcinus

Sphenocarcinus is een geslacht van kreeftachtigen uit de klasse van de Malacostraca (hogere kreeftachtigen).

## Soort

* Sphenocarcinus corrosus A. Milne-Edwards, 1878
# Yukio Tsuchiya

Yukio Tsuchiya (Tokio, 31 juli 1974) is een Japans voetballer.

## Carrière

Yukio Tsuchiya speelde tussen 1997 en 2006 voor Verdy Kawasaki, Vissel Kobe, Kashiwa Reysol en Omiya Ardija. Hij tekende in 2007 bij Tokyo Verdy.
# Basterdwederikgalmot

De basterdwederikgalmot (Mompha divisella) is een vlinder uit de familie wilgenroosjesmotten (Momphidae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1854 door Herrich-Schäffer.
De soort komt voor in Europa.
# Aphelinoidea howardii

Aphelinoidea howardii is een vliesvleugelig insect uit de familie Trichogrammatidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Girault.
# Wereldkampioenschappen schoonspringen 2023 – driemeterplank synchroon mannen

Het synchroonspringen vanaf de driemeterplank voor mannen tijdens de wereldkampioenschappen schoonspringen 2023 vond plaats op 15 juli 2023 in het Prefecturale zwembad van Fukuoka in Fukuoka.

## Uitslag

| Rang | Land | Namen | Voorronde | Voorronde | Finale | Finale |
| Rang | Land | Namen | Punten | Rang | Punten | Rang |
| 01 1 | China | Long Daoyi Wang Zongyuan | 451,44 | 1 | 456,33 | 1 |
| 02 2 | Verenigd Koninkrijk | Anthony Harding Jack Laugher | 383,46 | 3 | 424,62 | 2 |
| 03 3 | Frankrijk | Jules Bouyer Alexis Jandard | 344,85 | 11 | 389,10 | 3 |
| 04 4 | Verenigde Staten | Tyler Downs Greg Duncan | 362,94 | 7 | 385,23 | 4 |
| 05 5 | Spanje | Adrián Abadía Nicolás García | 370,62 | 6 | 383,61 | 5 |
| 06 6 | Italië | Lorenzo Marsaglia Giovanni Tocci | 384,69 | 2 | 380,97 | 6 |
| 07 7 | Japan | Yuto Araki Haruki Suyama | 359,04 | 8 | 375,90 | 7 |
| 08 8 | Zwitserland | Jonathan Suckow Guillaume Dutoit | 342,69 | 12 | 372,33 | 8 |
| 09 9 | Polen | Kacper Lesiak Andrzej Rzeszutek | 349,29 | 9 | 370,50 | 9 |
| 10 | Duitsland | Timo Barthel Lars Rüdiger | 383,04 | 4 | 370,26 | 10 |
| 11 | Mexico | Juan Celaya Rodrigo Diego | 382,08 | 5 | 369,75 | 11 |
| 12 | Australië | Sam Fricker Li Shixin | 348,06 | 10 | 356,49 | 12 |
| 13 | Oostenrijk | Alexander Hart Nikolaj Schaller | 341,16 | 13 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |
| 14 | Jamaica | Yohan Eskrick-Parkinson Yona Knight-Wisdom | 339,18 | 14 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |
| 15 | Kroatië | David Ledinski Matej Neveščanin | 335,73 | 15 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |
| 16 | Dominicaanse Republiek | Frandiel Gómez Jonathan Ruvalcaba | 335,31 | 16 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |
| 17 | Colombia | Daniel Restrepo Luis Uribe | 334,32 | 17 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |
| 18 | Zuid-Korea | Woo Ha-ram Yi Jae-gyeong | 331,62 | 18 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |
| 19 | Maleisië | Ooi Tze Liang Muhammad Syafiq Puteh | 326,73 | 19 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |
| 20 | Nieuw-Zeeland | Liam Stone Frazer Tavener | 325,32 | 20 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |
| 21 | Oekraïne | Oleh Kolodiy Danylo Konovalov | 325,23 | 21 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |
| 22 | Brazilië | Rafael Fogaça Rafael Max | 301,68 | 22 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |
| 23 | Indonesië | Tri Anggoro Priambodo Adityo Restu Putra | 281,01 | 23 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |
| 24 | Griekenland | Theofilos Afthinos Nikolaos Molvalis | 262,95 | 24 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |
| 25 | Georgië | Sandro Melikidze Tornike Onikashvili | 251,34 | 25 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |
| 26 | Hongkong | Robben Yiu Curtis Yuen | 229,89 | 26 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |
| 27 | Macau | He Heung Wing Zhang Hoi | 200,04 | 27 | Uitgeschakeld | Uitgeschakeld |

## Bronvermelding

* (en) Uitslag voorronde
* (en) Uitslag finale
# Wereldkampioenschap schaatsen allround 1911

Het Wereldkampioenschap schaatsen allround 1911 werd op 25 en 26 februari in het Øen Stadion te Trondheim gehouden.
Titelverdediger was Nikolaj Stroennikov, die in het Pohjoissatama in Helsingfors wereldkampioen was geworden. Stroennikov prolongeerde zijn titel.

## Eindklassement

| Rang | Schaatser | Land | Punten | 500m | 5000m | 1500m | 10.000m |
| 1 | Nikolaj Stroennikov | Keizerrijk Rusland | 4 | 46,4 (1) | 9.10,2 (1) | 2.26,0 (1) | 18.13,0 (1) |
| 2 | Martin Sæterhaug | Noorwegen | 14 | 48,3 (4) | 9.14,4 (4) | 2.26,6 (2) | 18.49,9 (4) |
| 3 | Henning Olsen | Noorwegen | 15 | 48,6 (5) | 9.13,4 (3) | 2.29,7 (4) | 18.39,9 (3) |
| 4 | Thomas Bohrer | Oostenrijk | 17 | 47,0 (2) | 9.15,6 (5) | 2.30,5 (5) | 18.50,0 (5) |
| 5 | Trygve Lundgreen | Noorwegen | 17 | 49,9 (9) | 9.12,2 (2) | 2.31,0 (6) | 18.29,2 (2) |
| 6 | Otto Andersson | Zweden | 19 | 48,2 (3) | 9.18,5 (7) | 2.26,9 (3) | 19.11,7 (6) |
| 7 | Stener Johannessen | Noorwegen | 28 | 50,4 (12) | 9.17,8 (6) | 2.32,4 (7) | 19.13,5 (7) |
| 8 | Johs Fladaas | Noorwegen | 32.5 | 49,6 (7) | 9.54,4 (10) | 2.36,0 (8) | 19.42,2 (9) |
| 9 | Ejnar Sørensen | Denemarken | 33.5 | 50,7 (13) | 9.44,0 (8) | 2.36,0 (8) | 19.26,4 (8) |
| 10 | Hendrik Taconis | Nederland | 40 | 52,0 (15) | 9.55,6 (11) | 2.41,8 (16) | 19.55,1 (10) |
| NS4 | Ivar Fyhn | Noorwegen | - | 50,0 (10) | 10.15,5 (14) | 2.41,7 (15) | NS |
| NS4 | Christian Fyhn | Noorwegen | - | 50,0 (10) | 10.01,7 (13) | 2.40,5 (13) | NS |
| NS4 | Thoralf Thoresen | Noorwegen | - | 49,6 (7) | NF | 2.41,3 (14) | NS |
| NS4 | Jacob Sæterhaug | Noorwegen | - | 51,4 (14) | 9.48,3 (9) | 2.40,4 (11) | NS |
| NS4 | Sigurd Jensen | Noorwegen | - | 52,9 (16) | 9.58,9 (12) | 2.40,4 (11) | NS |
| NS4 | Otto Monsen | Noorwegen | - | 49,5 (6) | 10.18,5 (15) | 2.37,3 (10) | NS |
    * = met val
    NC = niet gekwalificeerd
    NF = niet gefinisht
    NS = niet gestart
    DQ = gediskwalificeerd
* Uitslag WK Allround 1911 op SchaatsStatistieken.nl
# Wereldkampioenschap wegrace 1997

Het wereldkampioenschap wegrace seizoen 1997 was het 49$^e$ in de geschiedenis van het door de FIM georganiseerde wereldkampioenschap wegrace.

## Kalender

| Ronde | Datum | Grand Prix | Locatie | Winnaar 125 cc | Winnaar 250 cc | Winnaar 500 cc | Verslag |
| 1 | 13 april | GP van Maleisië | Shah Alam | Valentino Rossi | Max Biaggi | Mick Doohan | Verslag |
| 2 | 20 april | GP van Japan | Suzuka | Noboru Ueda | Daijiro Kato | Mick Doohan | Verslag |
| 3 | 4 mei | GP van Spanje | Jerez | Valentino Rossi | Ralf Waldmann | Àlex Crivillé | Verslag |
| 4 | 18 mei | GP van Italië | Mugello | Valentino Rossi | Max Biaggi | Mick Doohan | Verslag |
| 5 | 1 juni | GP van Oostenrijk | A1-Ring | Noboru Ueda | Olivier Jacque | Mick Doohan | Verslag |
| 6 | 8 juni | GP van Frankrijk | Paul Ricard | Valentino Rossi | Tetsuya Harada | Mick Doohan | Verslag |
| 7 | 28 juni | TT Assen | Assen | Valentino Rossi | Tetsuya Harada | Mick Doohan | Verslag |
| 8 | 6 juli | GP van Imola | Imola | Valentino Rossi | Max Biaggi | Mick Doohan | Verslag |
| 9 | 20 juli | GP van Duitsland | Nürburgring | Valentino Rossi | Tetsuya Harada | Mick Doohan | Verslag |
| 10 | 3 augustus | GP van Rio de Janeiro | Rio de Janeiro | Valentino Rossi | Olivier Jacque | Mick Doohan | Verslag |
| 11 | 17 augustus | GP van Groot-Brittannië | Donington | Valentino Rossi | Ralf Waldmann | Mick Doohan | Verslag |
| 12 | 31 augustus | GP van Tsjechië | Brno | Noboru Ueda | Max Biaggi | Mick Doohan | Verslag |
| 13 | 14 september | GP van Catalonië | Catalunya | Valentino Rossi | Ralf Waldmann | Mick Doohan | Verslag |
| 14 | 28 september | GP van Indonesië | Sentul | Valentino Rossi | Max Biaggi | Tadayuki Okada | Verslag |
| 15 | 5 oktober | GP van Australië | Phillip Island | Noboru Ueda | Ralf Waldmann | Àlex Crivillé | Verslag |

## Externe link

* Officiële website
1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022 · 2023 · 2024 · 2025
# Werktuig

Een werktuig is een stuk gereedschap. Het kan om een eenvoudig stuk handgereedschap gaan, maar ook om een ingewikkelde machine: een apparaat of een toestel. Werktuigen dienen om arbeid eenvoudiger en lichter te maken.
In de prehistorie bedachten mensen al werktuigen: houten speren, stenen bijlen, bronzen sikkels. Deze ontwikkeling is doorgegaan tot in de moderne tijd. Nu zijn er beroepen die zich speciaal met het ontwerpen en ontwikkelen van werktuigen bezighouden, zoals gereedschapmakers en werktuigbouwkundigen.
# Werktuigmachine

Werktuigmachine is een verzamelnaam van verschillende machines, bedoeld voor mechanische bewerkingen van materiaal, met name verspanende bewerkingen.

## Geschiedenis

Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden geautomatiseerde werktuigmachines. Het programma met de bewerkingen werd met behulp van ponskaarten ingevoerd. Men sprak van NC-machines (van het Engelse numerical control). Tegenwoordig worden automatische machines door computers gestuurd, vandaar de term CNC-machines (computer numerical controlled).

## Soorten werktuigmachines

* Boormachine
* Draaibank
* Freesmachine
* Schaafmachine
* Slijpmachine
* Zaagmachine

## Onderdelen

Elke werktuigmachine, ongeacht het type bestaat uit de volgende onderdelen:
* Frame. Het frame is een stijve constructie die bedoeld is om de precisie van de beweging te garanderen. Het frame bij grote werktuigen is vaak van gietijzer gemaakt, het zijn daardoor zware constructies. De massa van een zwaar frame kan als voordeel hebben dat het stabiliteit biedt, bijvoorbeeld wanneer een relatief licht onderdeel van het werktuig ongebalanceerd beweegt.
* Aandrijving. Tegenwoordig wordt bijna uitsluitend uit een elektromotor toegepast. Vroeger werd ook spierkracht van mensen of dieren gebruikt, maar ook wind- of watermolens. In het tijdperk van de stoommachines werden meerdere werktuigmachines, soms zelfs alle werktuigmachines van een fabriek, door één stoommachine aangedreven. Dat gebeurde door middel van overbrenging met assen en riemen.
* Overbrenging, die als doel heeft de beweging van de aandrijving om te zetten in hoofdbeweging en soms ook voedingsbeweging (zie onder). Hierbij zijn er twee taken: eerst, beweging van de ene plaats naar de andere over te brengen, en bovendien moet de beweging nog getransformeerd worden. Het verplaatsen van beweging zelf gebeurt meestal met V-riemen. Aanpassen van snelheid kan gebeuren door middel van een tandwielkast, maar tegenwoordig worden echter vaak traploze snelheidsregelingen van elektromotoren toegepast (frequentieregelaar), waardoor mechanisch aanpassen van snelheid overbodig wordt. Soms moet de ronddraaiende beweging van de motor tot een lineaire beweging omgevormd worden, meestal gaat het om een lineaire voedingsbeweging. Hiervoor worden meestal spindelassen gebruikt.

## Bewegingen

Bij iedere werktuigmachine vinden we twee bewegingen terug:
* hoofdbeweging, en
* voedingsbeweging.
Hoofdbeweging is de beweging die nodig is om materiaal te snijden. Bij boormachine is het draaien van de boor de hoofdbeweging, bij de draaibank het draaien van een werkstuk. Bij schaafmachine is de hoofdbeweging lineair, de beitel gaat dan heen en veer.
De voedingsbeweging zorgt dat het snijgereedschap t.o.v. het in bewerking zijnde materiaal gaat verplaatsen. Voedingsbeweging is meestal lineair. Bij draaibank en boormachine is dat het snijgereedschap dat beweegt, bij freesmachine (bij vele uitvoeringen ervan tenminste) wordt in de verticale richting snijgereedschap voortbewogen, en in de horizontale richting – het werkstuk.
Bij sommige machines gebeurt de voedingsbeweging door middel van een motor, bij andere door middel van de spierkracht van de machinegebruiker.
# Werktuigendrager

Een werktuigendrager is een tractor die gebouwd is om meerdere werktuigen op het eigen frame te kunnen dragen zodat de bestuurder snel kan overschakelen van de ene activiteit op de andere zoals van ploegen op zaaien. Deze tractoren werden ontwikkeld in de jaren 1950-1960. in de huidige jaren worden dit soort tractoren niet veel meer geproduceerd op enkele gespecialiseerde werktuigendragers, voor bijvoorbeeld groendiensten, na.

## Fabrikanten

* Eicher - met de Eicher Kombi G200
* Porsche-Diesel -met een variatie op de 108LH
* Fendt - met de Fendt GT serie
* Deutz - met de Deutz Multitrac
* Belarus
* Fiat
* Lanz Bulldog - Met de Alldog
* Hanomag
* Onox een Duitse elektrische Tractor fabrikant
* ↑ Foto's uit de oude doos van: Landbouwmechanisatie - 1951. Agrifoto.nl. Geraadpleegd op 4 december 2023.
* ↑ 6 Boeren met machines Paarden en trekkers, Techniek in Nederland in de twintigste eeuw. Deel 3. Landbouw, voeding. Geraadpleegd op 4 december 2023. “Deze zogenaamde ‘werktuigdragers’ hadden een lang, breed en open frame waaraan hulpstukken en werktuigen konden worden bevestigd. De chauffeur had daarbij, in tegenstelling tot de gangbare trekkers, goed zicht op het werk. In Duitsland veroverden de Geräteträger een zeker marktaandeel, maar in Nederland, waarnaar ze sinds 1948 werden uitgevoerd, werden ze nauwelijks verkocht.”
* ↑ [https://www.stad-en-groen.nl/upload/artikelen/sg814werktuigdragers.pdf Een overzicht van de meest relevante werktuigdragers voor de winterdienst]. Geraadpleegd op 4 december 2023.
* ↑ Geschiedenis / Fendt. Geraadpleegd op 4 december 2023.
* ↑ Fendt. Online Classic World. Geraadpleegd op 4 december 2023. “De productie van werktuigdragers speelt sinds de jaren 1950 een belangrijke rol voor de tractorfabrikant Fendt uit Marktoberdorf. Het begon allemaal in 1953 met de Fendt F 12 GT, een werktuigdrager gebaseerd op de F 12 kleine tractor.”
* ↑ De jaren 1950 - 1960 (2). Geraadpleegd op 4 december 2023. “Daar er nog een werktuigendrager ontbrak in het aanbod heeft FENDT de universiteit van Munchen opdracht gegeven een lichte trekker te ontwikkelen met mogelijkheid tot aanbouw van werktuigen op verschillende plaatsen.”
* ↑ DEUTZ-FAHR › Eens een Deutz, altijd een Deutz. Trekkerweb.nl. Geraadpleegd op 4 december 2023. “Deutz heeft ook een werktuigendrager gehad, alleen werd die niet door Deutz zelf gebouwd, maar door Ritscher.”
# Wereldmeisjesdag

Wereldmeisjesdag, internationale meisjesdag of internationale dag van het meisje is een internationale dag met aandacht voor de positie van meisjes. Ze werd voor het eerst gehouden op 11 oktober 2012 op initiatief van Plan International. De dag is bedoeld om aandacht te vragen voor de kansen voor meisjes en om de bewustwording van de genderongelijkheid te vergroten, die meisjes wereldwijd ervaren vanwege hun geslacht. De ongelijkheid van meisjes ten opzichte van jongens komt voor op gebieden zoals het recht op onderwijs, voeding, wetgeving, medische zorg en bescherming tegen discriminatie, geweld tegen vrouwen en gedwongen kindhuwelijken.
De Internationale dag van het meisje is bedoeld om het bewustzijn te verhogen voor de problemen waarmee meisjes wereldwijd worden geconfronteerd. Veel ontwikkelingsplannen bevatten geen doelstellingen voor meisjes, waardoor hun problemen "onzichtbaar" zijn. Bijvoorbeeld hebben rond 2015 meer dan 62 miljoen meisjes geen toegang tot onderwijs. Wereldwijd spenderen meisjes tussen 5 en 14 jaar meer uren aan huishoudelijke taken dan jongens van dezelfde leeftijd. Een op de vier is getrouwd voor zij de 18-jarige leeftijd heeft bereikt. Veel meisjes kwetsbaar voor seksueel geweld en de daders daarvan blijven vaak ongestraft.

## Geschiedenis

Wereldmeisjesdag begon als een project van Plan International, een niet-gouvernementele organisatie. Later werden ook organisaties als UNICEF er bij betrokken.
De internationale dag van het meisje heeft elk jaar een thema:
* 2012: "Maak een eind aan kindhuwelijken"
* 2013: "Innovatie voor opleidingen van meisjes"
* 2014: "Versterking van opgroeiende meisjes: een eind aan de cyclus van geweld"
* 2015: "Gendergelijkheid"
* 2016: "Girls' progress=goals"
* 2017: "Girlpower"
* 2018: "Girls get Equal"
* 2019: "GirlForce: Unscripted and Unstoppable"
* 2020: "Mijn stem, onze gelijke toekomst"
* 2021: "Digital Generation, Our Generation"
* 2022: "Onze tijd is nu- onze rechten, onze toekomst"
* ↑ Wereldmeisjesdag. Plan International.
* ↑ Eline Debie, Waarom is het vandaag Wereldmeisjesdag? En waarom is het zo belangrijk?. Flair (11 oktober 2019).
* ↑ Wereldmeisjesdag 2020: 'Mijn stem, onze gelijke toekomst'. Defence For Children (11 oktober 2020).
* ↑ International Day of the Girl 2021 - Digital Generation. Our Generation: Learning in the era of COVID-19. Unesco.
* ↑ International Day of the Girl 2022: Our time is now—our rights, our future. Unicef.
# Wheelbarrowing

Wheelbarrowing duidt op een gevaarlijke situatie waarbij het gewicht van een vliegtuig grotendeels of geheel op het neuswiel komt te rusten. Het is een jargonwoord uit de luchtvaart, afkomstig van het Engelse woord voor kruiwagen (wheelbarrow). Letterlijk vertaald is wheelbarrowing dus kruien, rijden zoals een kruiwagen.
Wheelbarrowing kan voorkomen wanneer bij een landend of opstijgend vliegtuig de hoogtebesturing zo gebruikt wordt dat het vliegtuig te ver voorover helt. De oorzaak is vaak te veel voorwaartse druk op de stuurknuppel, wat piloten soms doen bij een poging om met te hoge snelheid te landen. Een typerend voorbeeld is, wanneer bij een driepuntslanding (met alle wielen tegelijk) de hoogteroeren de staart en het hoofdlandingsgestel liften en dus de neus tegen de grond drukken. De hoofdwielen hebben dan geen grip of zijn zelfs van de grond, zodat voornamelijk het neuswiel de baan van het toestel bepaalt, zoals bij een kruiwagen. In extreme gevallen kan een neuspropeller de grond raken.
Bij een start kan wheelbarrowing optreden als de piloot besluit om het toestel bij hoge snelheid geforceerd aan de grond te houden. Het probleem is dan vaak op te lossen door alsnog op te stijgen. Bij een landing is de toestand veel gevaarlijker. Met enig voorbehoud beveelt de FAA aan om vermogen terug te nemen en de lift van de hoogteroeren te verminderen, met als alternatief een doorstart wanneer het toestel voldoende beheersbaar is.
Vaak is het nauwelijks mogelijk om te remmen en bij zijwind zal het toestel gaan draaien om het neuswiel. Wanneer bij wheelbarrowing ook één kant van het hoofdlandingsgestel grip heeft of krijgt, zal het vliegtuig gewoonlijk een bocht (ground loop) maken naar de kant met grip. Dit effect lijkt op een taxiënd vliegtuig dat te krap of te snel draait. Het vliegtuig kan opzij vallen en tegen de grond slaan.
Bij een vliegtuig met een staartwiel kan wheelbarrowing niet optreden, maar zo'n toestel kan bij een mislukte start of landing of op ruw terrein wel met neus of vleugels tegen de grond slaan.
* (en) ADVISORY CIRCULAR - Accidents resulting from "wheelbarrowing" in tricycle equipped gear aircraft, Federal Aviation Agency, 1968 Geraadpleegd 17 november 2012
* (en) Mike Lents en Anthony BottiniFaulty Approaches: Nose-wheel Hazards, UND CFI, 2011 Geraadpleegd 17 november 2012
* (en) ALC-34: Maneuvering: Approach and Landing Federal Aviation Agency Geraadpleegd 17 november 2012
* (en) N.H. Birch: Flight briefing for pilots, p. 111, ISBN 0-273-00865 X