OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Runway Visual Range

Het Runway Visual Range (RVR) is de zichtwaarde die middels een transmissometer wordt bepaald langs de landingsbaan op een vliegveld dat geschikt is voor instrumentnaderingen bij slecht zicht (bijvoorbeeld bij gebruik van een [Instrument landing system (ILS)). De zichtwaarde wordt uitgedrukt in meters of in voeten. Meestal zijn er 3 meetpunten langs de landingsbaan, alle drie deze zichtwaarden ((en) touchdown, midway en rollout rvr) worden dan bij de landing meegedeeld aan het landende vliegtuig.
Als de RVR minder is dan 2000 meter, dan wordt deze gepubliceerd in de METAR. De RVR wordt onder meer gebruikt om te bepalen of een bepaalde instrumentlanding mag worden uitgevoerd. Vliegtuigen die zijn uitgerust om op instrumenten te mogen naderen zijn gecertificeerd tot een bepaalde maximum categorie. Zo mag een toestel dat gecertificeerd is tot ILS Cat. III A landen zolang de RVR minimaal 200 meter is en de piloot vanaf 50 voet (beslissingshoogte) de baan kan zien.

## Galerij

* Een AGVIS FSI scatterometer in gebruik voor meting van de RVR.
* Een AGIVIS 2000 transmissometer in gebruik voor meting van de RVR.
# 595 v.Chr.

Het jaar 595 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### China

* In de Zhou-dynastie wordt de Jin (staat) verslagen door de Chu (staat) in de veldslag bij Bi.

### Egypte

* Koning Psammetichus II (595 - 589 v.Chr.) de vierde farao van de 26e dynastie van Egypte.

### Griekenland

* Philombrotus wordt benoemd tot archont van Athene.

## Overleden

* Necho II, farao van Egypte
# 596

Het jaar 596 is het 96e jaar in de 6e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### Europa

* De Merovingische dynastie wordt voortgezet door de Frankische koningen Theudebert II (10 jaar) van Austrasië en Theuderik II (9 jaar) van Bourgondië. Onder supervisie van hun grootmoeder Brunhilde treden de beide broers eendrachtig op tegen Neustrië (huidige Frankrijk).

## Religie

* Paus Gregorius I de Grote stuurt Augustinus van Canterbury als missionaris naar Engeland om daar het christendom te prediken en de Angelsaksen te bekeren. Onderweg naar Gallië ontstaat er in de groep van 40 benedictijnse monniken twijfel over de goede afloop van de missie. Gregorius laat hen vanuit Rome per brief bemoedigen en Augustinus wordt tot bisschop benoemd. Tijdens zijn reis wordt hij vergezeld door Frankische gidsen (o.a. tolken).

## Geboren

* Kōtoku, keizer van Japan (overleden 654)

## Overleden

* Ebrulfus (79), Frankisch monnik en abt
# Klauwaerts Kemzeke

De inhoud van deze pagina dient te voldoen aan de criteria voor directe verwijdering.
Indien de inhoud van deze pagina hieraan niet voldoet, gelieve deze dan op reguliere wijze te nomineren en op de beoordelingslijst te plaatsen. Zie deze pagina voor meer informatie.
# 593 v.Chr.

Het jaar 593 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### Egypte

* Koning Aspelta (593 - 568 v.Chr.) regeert over het koninkrijk Koesj.
* De vloot die door Necho II gestuurd is om rond Afrika te varen, keert terug in de Nijl-delta.

### Griekenland

* Solon vervangt de draconische wetgeving in Athene.
* Dropides wordt benoemd tot archont van Athene.

## Overleden

* Anlamani, koning van Nubië
# ORBITER Space Flight Simulator

Orbiter is een gratis closed-source-ruimtevaartsimulatieprogramma voor Windows-pc's, ontworpen door Martin Schweiger. De eerste versie werd in 2000 gepubliceerd. De meest recente versie is Orbiter 2016.

## Over het programma

Orbiter is een ruimtevaartsimulator voor hobbyisten en enthousiastelingen gemaakt door Martin Schweiger. Het programma maakt het mogelijk om bepaalde ruimtevaartuigen te besturen, zoals de Spaceshuttle of de fictionele Delta Glider, maar ook het bekijken van planeten en manen is mogelijk. Ook kan Orbiter gebruikt worden als vliegtuigsimulator, met bepaalde add-ons voor vliegtuigen.
Orbiter is bijna volledig gebaseerd op realisme. De bewegingen van hemellichamen, de zwaartekracht en het effect op ruimtevaartuigen daarvan worden nauwkeurig nagebootst en dat maakt de simulator vrij lastig voor beginners. Ook als normale vliegsimulator worden atmosferische vluchten zo realistisch mogelijk nagebootst. Het mist nog wel enkele aspecten – zo bestaat de dwergplaneet Pluto niet in het originele spel, zijn er geen planetoïden en kent het spel geen grenzen qua snelheid. Ook is het onmogelijk andere hemellichamen buiten het zonnestelsel te bereiken – Orbiter ondersteunt geen interstellaire vluchten.
Doorgaans wordt Orbiter bestuurd met het toetsenbord en de muis, waarbij de gebruiker een realistisch paneel kan besturen met een of meer head-up displays (HUD's) en knoppen, metertjes en multi-function displays (MFD's). Mits een instelling wordt aangepast, kunnen ruimtevaartuigen ook met een joystick bestuurd worden. Orbiter ondersteunt ook 3D-cockpits, waardoor de speler vrij kan rondkijken in een echte cockpit of fictionele cockpit van een ruimtevaartuig of vliegtuig.

## Ruimtevaartuigen

In Orbiter kunnen de volgende ruimtevaartuigen worden gebruikt en gezien:
Realistisch:
* Spaceshuttle Atlantis
* International Space Station
* Mir
* Ruimtetelescoop Hubble
* LDEF-satelliet
Fictioneel:
* Delta-Glider
* Lunar Wheel Station
* Shuttle-A
* Shuttle-PB
* Dragonfly

## Add-ons

Orbiter kent ook nog vele add-ons die gedownload kunnen worden. Enkele voorbeelden:
* andere spaceshuttles
* Ariane-5-raket
* Sojoez-TMA- en Sojoez-raket
* Orbiter Sound 3.5
* SpaceShipOne

## Externe link

* Officiële website
# 1479-1470 v.Chr.

De jaren 1479-1470 v.Chr. (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 15e eeuw v.Chr..

## Gebeurtenissen
### Europa

* 1479 - 1470 v.Chr. - In Barger-Oosterveld wordt het Tempeltje van Barger-Oosterveld gebouwd.

### Egypte

* 1479 v.Chr. - Koning Thoetmosis III (1479 - 1425 v.Chr.) wordt de zesde farao van de 18e dynastie van Egypte.
* Hatsjepsoet, weduwe van Thoetmosis II, wordt regent en gekroond als eerste vrouwelijke farao/koningin.
* 1470 v.Chr. - Hatsjepsoet stuurt een handelsmissie naar Punt op zoek naar wierook.

### Mesopotamië

* 1472 v.Chr. - Assyrië wordt ingelijfd door het Hurritische Rijk van Mitanni.
* 1470 v.Chr. - Koning Idrimi van Alalakh erkent koning Paratarna (1470 - 1447 v.Chr.) van Mitanni als zijn leenheer.
1499-1490 · 1489-1480 · 1479-1470 · 1469-1460 · 1459-1450 · 1449-1440 · 1439-1430 · 1429-1420 · 1419-1410 · 1409-1400 · >>
# 1 Wall Street

1 Wall Street (oosrpronkelijk Irving Trust Company Building, later Bank of New York Building en tegenwoordig BNY Mellon Building) is een wolkenkrabber in art-decostijl in New York. De wolkenkrabber staat in Lower Manhattan op de hoek van Broadway en Wall Street, tegenover de Trinity Church.

## Geschiedenis

Voor de bouw van het huidige gebouw stond op deze locatie een 18 verdiepingen hoog kantoorgebouw uit 1907. Dit gebouw stond bekend als het Chimney Building. De Irving Trust Company kocht dit gebouw en enkele aangrenzende panden in 1928 om plaats te maken voor het huidige 1 Wall Street dat werd ontworpen door architect Ralph Walker. De bouw begon in 1929 en in 1931 opende de wolkenkrabber zijn deuren. Tussen 1963 en 1965 werd aan de zuidzijde van 1 Wall Street een 36 verdiepingen hoge uitbreiding gerealiseerd. Hiervoor werd het 106 meter hoge Manhattan Life Insurance Building uit 1894, dat ten tijde van zijn voltooiing de hoogste wolkenkrabber ter wereld was, afgebroken.
In 2014 is het gebouw gekocht door Macklowe Properties voor $ 585 miljoen. De nieuwe eigenaar laat een groot deel van de voormalige kantoorruimtes ombouwen tot appartementen.
# 161

Het jaar 161 is het 61e jaar in de 2e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### Europa

* 7 maart - Keizer Antoninus Pius sterft een natuurlijke dood in zijn paleis in Etrurië. Hij wordt opgevolgd door zijn adoptiefzonen Marcus Aurelius en Lucius Verus.
* Antoninus Pius wordt door de Senaat vergoddelijkt, zijn stoffelijk overschot wordt bijgezet in het mausoleum van Hadrianus (de Engelenburcht).
* Marcus Aurelius Caesar (r. 161-180) ontvangt de titel Augustus ("de verhevene") en regeert als medekeizer over het Romeinse Keizerrijk.
* Verloving van Lucius Verus met de 12-jarige Lucilla, dochter van Marcus Aurelius.
* In Athene wordt aan de voet van de Acropolis het Odeion van Herodes Atticus voltooid.

### Parthië

* Koning Vologases IV verklaart Rome de oorlog en valt Armenië binnen. De Parthen veroveren Syrië, Lucius Verus leidt vanuit Antiochië een veldtocht tegen de indringers.

## Geboren

* 31 augustus - Commodus, zoon van Marcus Aurelius en Faustina de Jongere, toekomstig keizer van Rome (overleden 192)
* Liu Bei, Chinees veldheer en stichter van het koninkrijk Shu-Han (overleden 223)

## Overleden

* 7 maart - Antoninus Pius (74), keizer van het Romeinse Keizerrijk
# 579 v.Chr.

Het jaar 579 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### Italië

* Koning Tarquinius Priscus wordt in Rome vermoord door de afgunstige zonen van Ancus Martius. (waarschijnlijke datum)

### China

* Periode van Lente en Herfst: De Strijdende Staten – Chu, Jin en Qin – besluiten een ontwapeningsconferentie te houden.

## Overleden

* Lucius Tarquinius Priscus, koning van Rome (waarschijnlijke datum)
# 57 mm M1943 (ZiS-2)

Het 57 mm M1943 (ZiS-2) anti-tankkanon (Russisch: 57-мм противотанковая пушка образца 1941 года) was een Russisch antitankkanon, dat gebruikt werd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook zijn er varianten van dit kanon op tanks gebruikt: de ZiS-4 en ZiS-4M.

## Eigenschappen

De ZiS-2 was een semi-automatisch kanon met een verticaal sluitstuk. Tijdens het schieten opende en sloot het sluitstuk automatisch, waardoor de lader enkel een nieuwe patroon in het kanon hoefde te laden. Het kanon had spiraalveren, en kon worden voortgetrokken door zes paarden. De maximumsnelheid over de weg was dan 50 km/u en 10 km/u over terrein.
Ook werd de ZiS-4, een variant op de ZiS-2, gebruikt op de experimentele T-34/57, gebaseerd op de bekende T-34, in 1941. Omdat deze meer vuurkracht had dan de F-34 werd het nieuwe kanon zeer gewaardeerd, maar de nieuwe Duitse tanks Tiger en Panther hadden een te dik pantser om te worden doorboord. Als reactie daarop werd de Zis-4M gebruikt, maar deze was zwakker dan zijn tijdgenoot, de D-5T die vervolgens op de T-34/85 zou worden gebruikt.
De ZiS-2 werd gemonteerd op minstens 3 prototypes van de SU-76 tankjager, maar allen bleken onsuccesvol. Later zou een gemoderniseerde variant worden gebruikt op de ASU-57.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel 57 mm anti-tank gun M1943 (ZiS-2) op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel 57-мм противотанковая пушка образца 1941 года (ЗИС-2) op de Russischtalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
# Beukenbastmineermot

De beukenbastmineermot (Zimmermannia liebwerdella) is een vlinder van de familie van de dwergmineermotten (Nepticulidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst voorgesteld als Ectoedemia liebwerdella door Friedrich Zimmermann in een publicatie uit 1940.

## Verspreiding

De soort komt voor in een groot deel van Europa voor, waaronder Noorwegen, Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, Polen, Tsjechië, Slowakije, Zwitserland, Oostenrijk, Hongarije, Portugal, Spanje, Italië, Slovenië, Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Griekenland, Europees Rusland en Turkije.

### Voorkomen in Nederland

In Nederland is de beukenbastmineermot zeer zeldzaam en komt voornamelijk in Limburg voor.

## Biologie

De rups leeft in een gang in de bast van de stam of een dikke tak van jonge tot middelgrote beuken. De rups heeft een voorkeur voor door de zon beschenen zijde van de stam. De verpopping vindt buiten de mijn plaats in een roestbruine cocon.
* Nieukerken EJ van (2016-2024). Zimmermannia liebwerdella (Zimmermann, 1940). Nepticulidae and Opostegidae of the world, version 2.0. Scratchpads, biodiversity online. Geraadpleegd op 18-7-2024.
* (de) Lepiforum e.V. (2008-2024). Zimmermannia liebwerdella (Zimmermann, 1940). Bestimmung von Schmetterlingen und ihren Präimaginalstadien. Geraadpleegd op 18-7-2024.
* 1 2 Koster, J.C. (2024). beukenbastmineermot. In: Muus, T.S.T. & Corver, S.C. (eds.). Microlepidoptera.nl, atlas van de kleine vlinders in Nederland. Geraadpleegd op 18-7-2024.
* ↑ Willem N. Ellis (2001-2024) Zimmermannia liebwerdella (Zimmermann, 1940) Plantparasieten van Europa - bladmineerders, gallen en schimmels. Geraadpleegd op 18-7-2024.
# 1429-1420 v.Chr.

De jaren 1429-1420 v.Chr. (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 15e eeuw v.Chr..

## Gebeurtenissen
### Egypte

* 1428 v.Chr. - Koning Thoetmosis III benoemt zijn zoon Amenhotep II tot mederegent.
* 1425 v.Chr. - Na de dood van Thoetmosis III, wordt koning Amenhotep II (1428 - 1397 v.Chr.) de zevende farao van de 18e dynastie van Egypte.
* 1422 v.Chr. - Amenhotep II begint een veldtocht om een opstand in de Levant te onderdrukken.
* 1421 v.Chr. - Amenhotep II rukt op naar de Syrische grens en er ontstaat een militair conflict om Karchemish.
* 1420 v.Chr. - Amenhotep II laat de steengroeven van Tura heropenen.
* Aziatische invloed en de invoer van grondstoffen uit het buitenland, tin uit Syrië en koper uit Cyprus.

### Kreta

* 1425 v.Chr. - Het paleis van Knossos wordt verwoest door een hevige brand, als gevolg van een mislukte opstand tegen de Myceners.

## Geboren

* ca. 1428 v.Chr. : Amenhotep III, farao van Egypte (ca. 1388-1351 v.Chr.)

## Overleden

* 1425 v.Chr. : Thoetmosis III, farao van Egypte (ca. 1479-1425 v.Chr.)
1499-1490 · 1489-1480 · 1479-1470 · 1469-1460 · 1459-1450 · 1449-1440 · 1439-1430 · 1429-1420 · 1419-1410 · 1409-1400 · >>
# 2-pyron

2-pyron (ook wel α-pyron of pyran-2-on) is een onverzadigde organische verbinding met de formule C$_5$H$_4$O$_2$. Het is een isomeer van 4-pyron.

## Synthese

2-pyron kan uit appelzuur (2-hydroxybutaandizuur) onder invloed van geconcentreerd zwavelzuur worden gesynthetiseerd. De reactie verloopt, hoewel als one-pot-reactie uitgevoerd, in twee stappen. Vermoedelijk wordt daarbij eerst koolstofmonoxide afgesplitst, waarbij formylazijnzuur ontstaat. Vervolgens reageren twee moleculen van dit zuur, na enolvorming, tot coumalinezuur, dat vervolgens onder uitstoting van koolstofdioxide in 2-pyron overgaat.
    Synthese van 2-pyron
In een nieuwere synthese wordt 2-pyron direct uit koolstofdioxide met ethyn bereid. Onder invloed van een katalysator op basis van een overgangsmetaal (titanium, kobalt of palladium) wordt via een [2+2+2]-cycloadditie 2-pyron gevormd:
    $\mathrm {\ 2\ HC{\equiv C}H+\ CO_{2}\ {\xrightarrow {(ML_{n})}}\ C_{5}H_{4}O_{2}}$

## Toepassingen

2-pyron wordt in de organische synthese vaak als bouwsteen gebruikt in de synthese van complexere verbindingen, voornamelijk vanwege zijn vermogen tot cycloadditie-reacties, waarbij bicyclische lactonen ontstaan. Het ondergaat bijvoorbeeld heel makkelijk Diels-Alder-reacties met alkynen, waarna - onder uitstoten van koolstofdioxide - gesubstitueerde benzeen-derivaten ontstaan.

## Derivaten

De meest voorkomende natuurlijke producten die een 2-pyraanstructuur als bouwsteen hebben zijn de bufanolides en de kavalactonen.
Oxovitisine A, een pyranoanthocyanine dat in wijn voorkomt, bevat ook een 2-pyron-structuur.
6-pentyl-2-pyron (6PP) is een derivaat van 2-pyron, dat in dierenvoeding en verhit rundsvlees voorkomt. De verbinding wordt ook langs natuurlijke weg gemaakt door Trichoderma-soorten.
Derivaten van 2-pyron spelen een rol als signaalmolecuul in bacteriële communicatie, vergelijkbaar met quorum sensing.
* ↑ David R. Lide (Hrsg.): CRC Handbook of Chemistry and Physics. 90. Auflage. (Internet-Version: 2010), CRC Press/Taylor and Francis, Boca Raton, FL, Physical Constants of Organic Compounds, S. 3-448.
* ↑ L. F. Fieser, M. Fieser; In: Lehrbuch der organischen Chemie, 3. Auflage, Verlag Chemie, 1957, S. 943.
* ↑ Shibata,Tsuchikama:. Biomol. Chem. 2008, 6, 1317–1323.
* ↑ Woodard BT, Posner G H (1999). Recent Advances in Diels-Alder Cycloadditions Using 2-Pyrones. Advances in Cycloaddition 5: 47–83.
* ↑ 6-Amyl-2-pyron in PubChem. Gearchiveerd op 17 mei 2023.
* ↑ Ramos, Aline de Souza, Fiaux, Sorele Batista, Leite, Selma Gomes Ferreira (2008). Production of 6-pentyl-α-pyrone by trichoderma harzianum in solid-state fermentation. Brazilian Journal of Microbiology 39 (4): 712. PMID 24031295. PMC 3768464. DOI: 10.1590/S1517-83822008000400022.
* ↑ Brachmann, Alexander, Brameyer, S., Kresovic, D. (14 July 2013). Pyrones as bacterial signaling molecules. Nature Chemical Biology 9 (9): 573–578 (Nature Publishing Group). PMID 23851573. DOI: 10.1038/nchembio.1295.
# 2-pyrrolidon

2-pyrrolidon is een organische verbinding met als brutoformule C$_4$H$_7$NO, behorend tot de groep der lactamen. De stof komt voor als een lichtgele vloeistof, die goed oplosbaar is in water.

## Synthese

2-pyrrolidon kan worden bereid uit een condensatiereactie van ammoniak en γ-butyrolacton:

## Toepassingen

2-pyrrolidon is een tussenproduct in de productie van polyvinylpyrrolidon (PVP) uit γ-butyrolacton. Hierbij wordt uit een reactie van γ-butyrolacton en ammoniak 2-pyrrolidon gevormd, dat daarna bij een temperatuur van 100°C met kalium en ethyn reageert tot N-vinylpyrrolidon:
    Synthese van N-vinylpyrrolidon
N-vinylpyrrolidon wordt hierna gepolymeriseerd tot polyvinylpyrrolidon.
Van de spinnensoort Nephila antipodiana is aangetoond dat deze zijn spindraad bedekt met het giftige 2-pyrrolidon, om zich te beschermen tegen aanvallen van mieren.

## Toxicologie en veiligheid

2-pyrrolidon ontleedt bij verhitting of bij verbranding met vorming van giftige dampen, onder andere stikstofoxiden.
De stof is irriterend voor de ogen, de huid en de luchtwegen.
# 77

Het jaar 77 is het 77e jaar in de 1e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
### Italië

* In Rome worden Vespasianus Augustus en Titus Caesar Vespasianus, door de Senaat herkozen tot consul van het Imperium Romanum.
* Keizer Vespasianus laat het kadaster van de stad Arausio op marmer vastleggen (zie: Geschiedenis van Orange).
* Plinius de Oudere, Romeins wetenschapper, schrijft het eerste deel van de Naturalis Historia, een encyclopedie van 102 boeken.

### Brittannië

* Gnaeus Julius Agricola wordt benoemd tot gouverneur van Britannia. Hij trekt met een Romeins expeditieleger (2 legioenen) noordwaarts naar Schotland, tot aan de Firth of Forth en Firth of Clyde.
# 2-tert-butyl-1,1,3,3-tetramethylguanidine

2-tert-butyl-1,1,3,3-tetramethylguanidine is een organische base, die ook gekend is als Bartons base. Ze is genoemd naar de Britse scheikundige en Nobelprijswinnaar Derek Barton. Barton en zijn medewerkers bereidden in 1982 een aantal guanidines met sterische hindering; in dit geval veroorzaakt door vijf alkylgroepen: vier methylgroepen en een tert-butylgroep. Deze basen behoorden tot de sterkste organische basen die op dat ogenblik bekend waren. De zuurconstante (pK$_a$) van Bartons base bedraagt 14.

## Synthese

De base wordt bereid door de reactie van tert-butylamine met een Vilsmeierzout. Dat laatste is het reactieproduct van fosgeen met N,N,N',N'-tetramethylureum.

## Toepassingen

Bartons base kan in vele organische reacties gebruikt worden, onder meer in alkyleringen en bij de vorming van aziridines. Het is vaak een milder alternatief voor traditionele, sterke anorganische basen.
* ↑ Derek H.R. Barton, John D. Elliott, Stephen D. Géro. "Synthesis and properties of a series of sterically hindered guanidine bases." Journal of the Chemical Society, Perkin Transactions 1 (1982), blz. 2085-2090. DOI:10.1039/P19820002085
* ↑ idem, herdrukt in Reason and Imagination (Selected Papers of Derek H.R. Barton) (World Scientific series in 20th century chemistry vol. 6), 1996, blz. 505. ISBN 9810213611
# Vlaamse provincies

De Vlaamse provincies zijn de vijf provincies van het Belgische landsdeel Vlaanderen (de Vlaamse Gemeenschap). Samen vormen zij het Vlaams Gewest. Vlaanderen bestaat hiernaast uit een 'extraprovinciaal' of 'provincieloos' gebied, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest dat de Vlamingen delen met de Franstaligen (de Franse Gemeenschap). Deze laatsten namen bij de splitsing van de oude provincie Brabant vrijwel alle provinciale bevoegdheden over zodat het een gebied buiten de provincies vormt.
De hoofdstad van de Vlaamse Gemeenschap is Brussel.
De provincies van het Vlaams Gewest zijn:
| | Provincie | Hoofdstad | Inwoneraantal (1/1/2018) | Oppervlakte |
| 1. | Antwerpen | Antwerpen | 1.847.486 | 2.867 km² |
| 2. | Limburg | Hasselt | 870.880 | 2.422 km² |
| 3. | Oost-Vlaanderen | Gent | 1.505.053 | 2.982 km² |
| 4. | Vlaams-Brabant | Leuven | 1.138.489 | 2.106 km² |
| 5. | West-Vlaanderen | Brugge | 1.191.059 | 3.144 km² |
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is 'provincieloos', maar heeft wel een gouverneur. De stad Brussel fungeert als de hoofdplaats van het gewest. Daarenboven beschikt Vlaanderen in Brussel over haar eigen 'intermediaire' besturen, te weten de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC).
# 770-779
## Belangrijke gebeurtenissen
### Frankische Rijk

* 771 : Karloman I sterft, Karel de Grote wordt alleenheerser over het Frankische Rijk.
* 772 : Het begin van de Saksenoorlogen, die zullen duren tot 804.
* 773-774 : Beleg van Pavia. Karel verslaat koning Desiderius van de Longobarden en heerst over Noord-Italië.
* 778 : Slag bij Roncevaux. 12e-eeuwse sage dat het Frankische leger in een Saraceense hinderlaag liep.

### Lage landen

* 772: Karel de Grote onderwerpt de Friezen westelijk van de Lauwers.
* Vanaf ongeveer 772 werkt de Engelse missionaris Willehad vanuit Dokkum in het noorden van Friesland. Hij is actief in het Humsterland en Drenthe.
* Rond 772 trekken Saksische strijders het Oversticht binnen en vernielen in de omgeving van Deventer een aantal kerkjes. Abt Gregorius stuurt Liudger naar de streek om de herbouw te leiden.

## Heersers
### Europa

* Asturië: Aurelius (768-774), Silo (774-783)
* Beieren: Tassilo III (748-788)
* Bulgaren: Telerig (768-777), Kardam (777-803)
* Byzantijnse Rijk: Constantijn V (741-775), Leo IV (775-780)
* Engeland en Wales
** Essex: Sigeric (758-798)
** Gwynedd: Caradog ap Meirion (ca. 754-798)
** Kent: Ecgbert II (765-779)
** Mercia: Offa (757-796)
** Northumbria: Alhred (765-774), Æthelred I (774-778), Ælfwald I (778-788)
** Wessex: Cynewulf (757-786)
* Franken: Karloman I (768-771), Karel de Grote (768-814)
** Aquitanië: Lupus II (768-781)
* Longobarden: Desiderius (756-774)
** Benevento: Arechis II (758-787)
** Spoleto: Theodicius (763-773), Hildeprand (774-788)
* Omajjaden (Córdoba): Abd-ar-rahman I (756-788)
* Saksen: Widukind (?-785)
* Venetië (doge): Maurizio Galbaio (764-787)

### Azië

* Abbasiden (kalief van Bagdad): al-Mansoer (754-775), Muhammad bin Abdullah al-Mahdi (775-785)
* China (Tang): Tang Daizong (762-779), Tang Dezong (779-805)
* India
** Pallava: Nandivarman II (731-795)
** Rashtrakuta: Krishna I (756-774), Govinda II (774-780)
* Japan: Shotoku (764-770), Konin (770-781)
* Silla (Korea): Hyegong (765-780)
* Tibet: Trisong Detsen (756-797)

### Afrika

* Rustamiden: abd al-Rahman ibn Rustam (777-784)

### Religie

* paus: Stefanus III (767-772), Adrianus I (772-795)
* patriarch van Alexandrië (Grieks): Politianus (768-813)
* patriarch van Alexandrië (koptisch): Mina I (767-775), Johannes IV (776-799)
* patriarch van Antiochië (Grieks): Theodorus (751-797)
* patriarch van Antiochië (Syrisch): Georgius I (758-790)
* patriarch van Constantinopel: Nicetas (766-780)
* imam (sjiieten): Musa ibn Ja'far (765-799)
<< · 770 · 771 · 772 · 773 · 774 · 775 · 776 · 777 · 778 · 779 · >>
<< · 700-709 · 710-719 · 720-729 · 730-739 · 740-749 · 750-759 · 760-769 · 770-779 · 780-789 · 790-799 · >>