# Gefaciliteerde Communicatie

Gefaciliteerde Communicatie (Facilitated Communication) is een zeer omstreden communicatiemethode die wordt toegepast bij mensen die niet of nauwelijks kunnen spreken. Het gaat hierbij meestal om mensen met ernstige vormen van autisme of hersenbeschadiging.
Gefaciliteerde Communicatie wijkt af van andere vormen van hulp bij communicatie. Degene die moet gaan communiceren wordt letterlijk “gemanipuleerd”. De begeleider houdt met zijn handen namelijk een lichaamsdeel van de cliënt vast om de communicatie mogelijk te maken. Zonder dat vasthouden werkt het niet. Het kan gaan om het vasthouden van een arm van de cliënt terwijl er letters getypt worden, of het vasthouden van het hoofd van de cliënt als er met een oog-bestuurde computer (Eye-tracker) gewerkt wordt.
Voorstanders van Gefaciliteerde Communicatie stellen dat het manipuleren van het lichaamsdeel niet leidt tot sturing van dat lichaamsdeel. Er bestaat echter geen zorgvuldig onderzoek dat aantoont dat Gefaciliteerde Communicatie inderdaad de cliënt aan het woord laat. Er is daarentegen veel bewijs dat de communicatie-uitingen aan de begeleider toe te schrijven zijn. https://www.facilitatedcommunication.org/controlled-studies
Dit wijst er op dat bij Gefaciliteerde Communicatie sprake is van sturing door de begeleider.
Bij Gefaciliteerde Communicatie is altijd iemand nodig naast de cliënt om communicatie door die cliënt mogelijk te maken. De autonomie van de cliënt neemt door deze methode dus af. Een voorbeeld is beschreven in het tijdschrift Skepsis. https://skepsis.nl/thiandi/
De lichaamstaal van de cliënt wordt ondergeschikt gemaakt aan de boodschappen die met behulp van Gefaciliteerde Communicatie verkregen zijn. Hierdoor ontstaan soms onterechte beschuldigingen, ook in Nederland. https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RBNHO:2024:6099&showbutton=true&idx=1
De methode heeft ook tot seksuele activiteiten geleid waarbij vermeende instemming door de cliënt was verkregen via Gefaciliteerde Communicatie. Na onderzoek bleek dit helemaal niet waar te zijn en werd de hulpverlener na diens bekentenis tot gevangenisstraf veroordeeld. https://en.wikipedia.org/wiki/Anna_Stubblefield
Er bestaan objectieve simpele tests om uit te maken dat of de cliënt of de facilitator verantwoordelijk is voor de inhoud van de communicatie. Bijvoorbeeld door te zorgen dat de facilitator een ander plaatje voor ogen heeft dan de cliënt. Deze tests worden door de voorstanders van de methode vaak afgewezen als “uitgaan van wantrouwen jegens de cliënt”. Door de tests niet te doen houden de voorstanders dat wantrouwen echter in stand, het lijkt beter om te bewijzen dat Gefaciliteerde Communicatie in hun geval wel werkt.
Conclusie: Gefaciliteerde Communicatie is zeer omstreden. Men beoogt dat de cliënt hierdoor communiceert maar dit is nooit aangetoond. Uit onderzoeken blijkt het juist elke keer de facilitator die bepaalt wat er gezegd wordt. Toepassen van de deze methode heeft hierdoor in het verleden veel ellende veroorzaakt en zal dat in de toekomst blijven doen. Gefaciliteerde Communicatie moet daarom niet toegepast worden voordat is vastgesteld dat het daadwerkelijk de cliënt is die spreekt.