# Cryptonanus chacoensis

Cryptonanus chacoensis is een opossum uit het geslacht Cryptonanus die voorkomt in Noord-Argentinië, Paraguay en mogelijk Bolivia. Het is de typesoort van het geslacht Cryptonanus.

## Beschrijving

De dieren bereiken een kop-romplengte van 7 tot 11,4 cm, hebben een 9,5 tot 13,6 cm lange staart en bereiken een gewicht van 10 tot 19 gram. De staart is dus ongeveer 25% langer dan de kop en romp samen. De dorsale vacht en de bovenkant van het hoofd zijn okerbruin, de zijkanten van het lichaam zijn enigszins geelachtig. De buik is witachtig of licht kaneelkleurig. De vacht is kort en zijdeachtig. De staart is grijsbruin van kleur en aan de bovenzijde iets donkerder dan aan de onderzijde. De oren zijn middelgroot en grijsbruin. De vrouwtjes hebben negen mammae, maar geen buidel.

## Habitat en levenswijze

De soort komt voor in een mozaïeklandschap waarin vochtige graslanden worden afgewisseld met kleine bossen. De soort leeft voornamelijk op de grond en lijkt de voorkeur te geven aan open en vochtige biotopen. In Paraguay werden de dieren ook gevangen in kleine bossen en in Argentinië in galerijbossen en plantages. De soort is nachtactief en brengt de dag door in nesten, die zich ook in boomholtes tot 1,5 m boven de grond kunnen bevinden. Er is niets bekend over het dieet van wilde dieren. Een exemplaar dat onder menselijke zorg werd gehouden, at gehakt en druiven. Ook over voortplanting is weinig bekend. Hoewel de vrouwtjes slechts negen mammae hebben, zijn er individuen waargenomen met wel twaalf jongen in een worp.

## Taxonomie

C. chacoensis werd in 1931 beschreven als Marmosa chacoensis door de Amerikaanse zoöloog George Henry Hamilton Tate, op basis van zes exemplaren gevangen bij Sapucay in Paraguay. In 1989 werd het ingedeeld bij het geslacht Gracilinanus en in 2005 werd het bij de beschrijving van het nieuwe geslacht Cryptonanus tot dit nieuwe geslacht gerekend, als typesoort.
Cryptonanus ignitus, een slanke buidelrat beschreven in 2002, alleen bekend van zijn holotype en vermoedelijk uitgestorven omdat het holotype uit een bosgebied kwam dat op grote schaal werd vernietigd voor de teelt van suikerriet, bleek een synoniem te zijn beschrijving van Cryptonanus chacoensis na een heronderzoek van het holotype gepubliceerd in april 2019.
* ↑ (en) Cryptonanus chacoensis op de IUCN Red List of Threatened Species.
* 1 2 Voss, R.S., Lunde, D.P. & Jansa, S.A. 2005. On the Contents of Gracilinanus Gardner & Creighton, 1989, with the Description of a Previously Unrecognized Clade of Small Didelphid Marsupials. American Museum Novitates 3482:1-34, 25 juli 2005. Gearchiveerd op 21 december 2022.
* 1 2 Diego Astúa: Family Didelphidae (Opossums). in Don E. Wilson, Russell A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World – Volume 5. Monotremes and Marsupials. Lynx Editions, 2015, ISBN 978-84-96553-99-6. Pagina 169.
* ↑ Tate, G.H.H. 1931. Brief diagnoses of twenty-six apparently new forms of Marmosa (Marsupialia) from South America. American Museum Novitates 493:1–14.
* ↑ Díaz, M.M., Flores, D.A. & Barquez, R.M. 2002. A New Species Of Gracile Mouse Opossum (Didelphimorphia: Didelphidae), From Argentina. Journal of Mammalogy 83(3):824-833, August 2002.
* ↑ Teta P. & Díaz-Nieto, J. F. (2019). How integrative taxonomy can save a species from extinction:The supposedly extinct mouse opossum Cryptonanus ignitus (Diaz,Flores and Barquez, 2000) is a synonym of the living C. chacoensis (Tate, 1931). Mammalian Biology 96 (1): 73-80. DOI: 10.1016/j.mambio.2019.04.004. Gearchiveerd van origineel op 21 december 2022.
* Anderson, S. 1997. Mammals of Bolivia, taxonomy and distribution. Bulletin of the American Museum of Natural History 231:1-652.
* Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Chaco-Schmalbeutelratte op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.