OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dehydroalanine

Dehydroalanine (DHA) is een niet-proteïnogeen en ongebruikelijk onverzadigd aminozuur dat voorkomt in eiwitten van microbiologische oorsprong. Ook gebruikte namen voor DHA zijn: α,β-didehydroalanine, (alpha)-(beta)-di-dehydroalanine of 2,3-didehydroalanine. Veel peptides die DHA bevatten hebben toxische en/of antibiotische eigenschappen zoals antibiotica of microcystines.
Dehydroalanine is als primair enamine niet stabiel en legt om naar het stabielere tautomeer 2-iminopropaanzuur.
Er zijn twee enzymen bekend met dit aminozuur. In beide gevallen is serine het proteïnogene aminozuur dat in een posttranslationele modificatie in DHA wordt omgezet:
* fenylalanine-ammoniak-lyase in planten en schimmels
* histidase in diverse organismen
Dehydroalanine komt ook in voedingsstoffen als caseïne voor. Deze voedingsstoffen hebben dan vaak een basische behandeling ondergaan, bijvoorbeeld met natriumhydroxide. Onder die omstandigheden kan serine gedehydrateerd worden tot dehydroalanine. Bij de bereiding van tofoe is dit standaard het geval.
Na vorming is dehydroalanine in voedsel niet stabiel, vaak treedt reactie op met lysine, waarbij een crosslinkend aminozuur, lysinoalanine (LAL) ontstaat. Lysinoalanine is eveneens een niet-proteïnogeen en ongebruikelijk aminozuur. LAL is aangetoond zowel in thuis bereid voedsel als in commerciële producten. Hoewel het ontstaan van lysinoalanine via dehydroalanine bij koken onder basische omstandigheden goed begrepen wordt, kan het ook ontstaan wanneer gekookt wordt zonder dat sprake is van basische omstandigheden.
# Borg El Arabstadion

Het Borg El Arabstadion is een multifunctioneel stadion in Borg El Arab, een stad in het noorden van Egypte. Het stadion ligt ten zuidwesten van de stad Alexandrië, in de buurt van de Middellandse Zee. In het stadion kunnen 86.000 toeschouwers. Daarmee is het de grootste van Egypte en de op een na grootste van Afrika. In het stadion worden vooral voetbalwedstrijden gespeeld, maar er kunnen ook atletiekwedstrijden georganiseerd worden. De voetbalclubs Al-Ittihad Alexandrië en Smouha SC maken gebruik van dit stadion om hun thuiswedstrijden te spelen. Ook het nationale elftal van Egypte speelt hier weleens zijn internationale thuiswedstrijden.

## Geschiedenis

Dit stadion werd gebouwd voor het Egyptische bid voor het Wereldkampioenschap voetbal 2010 Egypte werd geen gastland van dat toernooi. In 2007 was de opening van het stadion. In 2009 werd dit stadion wel gebruikt voor het Wereldkampioenschap voetbal onder 20-jarigen. Bij de inspectie van de stadions die zouden worden gebruikt voor het toernooi zei Jack Warner: 'Het is fantastisch stadion, een van de beste van de wereld' Er werd 1 groepswedstrijd gespeeld, de openingswedstrijden van het toernooi tussen Egypte en Trinidad en Tobago. De wedstrijd eindigde in een 4–1 overwinning voor het thuisland.
* ↑ www.worldofstadiums.com
* ↑ weekly.ahram.org.eg (archief)
* ↑ weekly.ahram.org.eg (archief)
* ↑ De bron is Engels. "It is a fantastic stadium. It is one of the best in the world"
* ↑ www.fifa.com (u20worldcup)
# Coronium wilhelmense

Coronium wilhelmense is een slakkensoort uit de familie van de Muricidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1981 door Ramirez Bohme.
# Colletes acutiformis

Colletes acutiformis is een vliesvleugelig insect uit de familie Colletidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1936 door Noskiewicz.
# Camptochaeta austriaca

Camptochaeta austriaca is een muggensoort uit de familie van de rouwmuggen (Sciaridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2012 door Heller.
# Cryptofusus

Cryptofusus is een geslacht van weekdieren uit de klasse van de Gastropoda (slakken).

## Soorten

* Cryptofusus cryptocarinatus (Dell, 1956)
* Cryptofusus otaioensis (Finlay, 1930) †
# Conus bengalensis

Conus bengalensis is een in zee levende slakkensoort uit het geslacht Conus. De slak behoort tot de familie Conidae. Conus bengalensis werd in 1968 beschreven door Okutan. Net zoals alle soorten binnen het geslacht Conus zijn deze slakken roofzuchtig en giftig. Zij bezitten een harpoenachtige structuur waarmee ze hun prooi kunnen steken en verlammen.
* 1 2 World Register of Marine Species, Conus bengalensis. Marinespecies.org. Geraadpleegd op 21 september 2011.
* ↑ Filmer, R.M. (2001). A Catalogue of Nomenclature and Taxonomy in the Living Conidae 1758 - 1998. Backhuys Publishers, Leiden, pp. 388. ISBN 9057820773. Geraadpleegd op 23 september 2011.
# De Zândkoele

De Zândkoele is een geologisch monument in de gemeente Steenwijkerland in de Kop van Overijssel. De Zândkoele ligt vlak bij het dorpje Heetveld. In de Zândkoele is een kaart van Scandinavië uitgelegd in houtsnippers en schelpen met daarin aangegeven de herkomstplaats van de in Nederland gevonden zwerfstenen. De keien zijn geplaatst op de locatie in Scandinavië waar deze stenen vermoedelijk van afkomstig zijn. Tevens is er een kleine afgraving van keileem te zien.
# Borgafjäll

Borgafjäll is een gehucht binnen de Zweedse gemeente Dorotea. Het is gelegen aan de oostoever van de Korpån op de zuidelijke helling van de berg met dezelfde naam. In het dorp probeerde men aardappels onder water te telen, hetgeen ondanks hevige investeringen totaal mislukte. Tegenwoordig (vanaf midden 20e eeuw) moet Borgafjäll het hebben van zomer- en wintersporttoeristen. Het ligt langs een kunstroute.
Bestuurscentrum / Tätort: Dorotea
Småort: Avaträsk · Högland · Svanabyn · Västra Ormsjö
Overig: Bellvik · Borgafjäll · Fågelsta · Granåsen · Häggås · Korssele · Lajksjö · Lavsjö · Mårdsjö · Rajastrand · Risbäck · Storjola · Storbäck · Ullsjöberg · Östra Ormsjö
# Crenarctus bicuspidatus

Crenarctus bicuspidatus is een tienpotigensoort uit de familie van de Scyllaridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1905 door De Man.
* ↑ (en) Crenarctus bicuspidatus op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ Chan, T. (2012). Crenarctus bicuspidatus (De Man, 1905). Geraadpleegd via: World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=382947
# Colotis aurigineus

Colotis aurigineus is een vlindersoort uit de familie van de Pieridae (witjes), onderfamilie Pierinae.
Colotis aurigineus werd in 1883 beschreven door Butler.
# Carinesta orientalis

Carinesta orientalis is een soort in de taxonomische indeling van de snoerwormen (Nemertea). De huid van de worm is geheel met trilharen bedekt. De snoerworm jaagt op prooien van zijn eigen omvang en vangt deze met behulp van zijn slurf.
De worm behoort tot het geslacht Carinesta en behoort tot de familie Tubulanidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1900 door Punnett.
# Cratospila annellata

Cratospila annellata is een vliesvleugelig insect uit de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1895 door Thomson.
# Conus bellulus

Conus bellulus is een in zee levende slakkensoort uit het geslacht Conus. De slak behoort tot de familie Conidae. Conus bellulus werd in 1990 beschreven door Rolán. Net zoals alle soorten binnen het geslacht Conus zijn deze slakken roofzuchtig en giftig. Zij bezitten een harpoenachtige structuur waarmee ze hun prooi kunnen steken en verlammen.
* 1 2 World Register of Marine Species, Conus bellulus. Marinespecies.org. Geraadpleegd op 21 september 2011.
* ↑ Filmer, R.M. (2001). A Catalogue of Nomenclature and Taxonomy in the Living Conidae 1758 - 1998. Backhuys Publishers, Leiden, pp. 388. ISBN 9057820773. Geraadpleegd op 23 september 2011.
# Dejeniopalpus

Dejeniopalpus is een geslacht van vliegen (Brachycera) uit de familie van de sluipvliegen (Tachinidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1916 door Townsend.
# Boukè

Boukè (voorheen Canal C) is een Waalse regionale televisiezender in de provincie Namen.
Canal C begint in 1979 met uitzenden in de gemeente Namen. In 1982 strekt Canal C zich uit over de regio van Namen en start vanaf 1985 met dagelijkse programma's.
Vanaf 1987 erkent de Franse Gemeenschap de zender en krijgen ze subsidie. In 1993 breiden ze zich uit naar Condroz en Laag-Sambre en sinds 1997 verspreiden ze programma's uit voor het arrondissement van Philippeville.
Canal C zendt elke avond ongeveer 30 minuten uit met bewegende beelden gevolgd door een kabelkrant.

## Externe link

* Homepage van Boukè
# Crenadactylus ocellatus

Crenadactylus ocellatus is een hagedis die behoort tot de gekko's en de familie Diplodactylidae.

## Naam en indeling

De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst voorgesteld door John Edward Gray in 1845. Oorspronkelijk werd de naam Diplodactylus ocellatus gebruikt, later werd de soort tot het geslacht Phyllodactylus gerekend. Tot 2016 werden er verschillende ondersoorten erkend maar dit wordt beschouwd als verouderd. Een aantal voormalige ondersoorten wordt tegenwoordig als aparte soort erkend, voorbeelden zijn Crenadactylus naso en Crenadactylus rostralis.
De soortaanduiding ocellatus betekent vrij vertaald 'voorzien van kleine ogen', en slaat op de lichaamstekening die bestaat uit rijen lichte, donker omzoomde ronde vlekjes die wel oogvlekken worden genoemd.

## Uiterlijke kenmerken

De hagedis blijft klein en bereikt een lichaamslengte van ongeveer 3,3 centimeter exclusief de staart. De vingers en tenen zijn sterk verbreed en dragen grote hechtlamellen aan de onderzijde. De uiteinden van de vingers en tenen dragen geen klauwtjes, net als de andere vertegenwoordigers van het geslacht Crenadactylus.
De lichaamskleur is lichtgrijs tot -bruin, met lichtere strepen op de rug en flanken en rijen lichte, donker omzoomde vlekjes.

## Verspreiding en habitat

De soort komt endemisch voor in Australië en is hier aangetroffen in de staten Noordelijk Territorium, Queensland, West-Australië en Zuid-Australië. De habitat bestaat uit gematigde bossen en scrublands.

## Beschermingsstatus

Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is de beschermingsstatus 'veilig' toegewezen (Least Concern of LC).

## Bronvermelding

Referenties
* ↑ (en) Crenadactylus ocellatus op de IUCN Red List of Threatened Species.
* 1 2 Peter Uetz & Jakob Hallermann, The Reptile Database - Crenadactylus ocellatus.
* ↑ Steve K. Wilson (2015). The Reptiles of Queensland. Reed New Holland Publishers, Pagina 52. ISBN 9781921517488.
* ↑ International Union for Conservation of Nature and Natural Resources - Red List, Crenadactylus ocellatus - IUCN Red List. Gearchiveerd op 25 november 2021.
Bronnen
* (en) – Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Crenadactylus ocellatus - Website Geconsulteerd 25 november 2021
# Colotis auxo

Colotis auxo is een dagvlinder uit de familie van de Pieridae, de witjes.
Colotis auxo komt versrpreid over het zuiden van Afrika voor. De spanwijdte bedraagt 35 tot 40 millimeter. De imago kan het hele jaar door worden gezien.
Colotis auxo gebruikt planten uit de geslachten Cadaba en Salvadora als waardplanten.

## Externe link

* (en) Site van Markku Savela
* Woodhall, S. (2005) Field Guide to Butterflies of South Africa, Kaapstad: Struik - Londen: New Holland, p. 328 ISBN 1868727246
* ↑ (en) Colotis auxo op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Carinella annulata

Carinella annulata is een soort in de taxonomische indeling van de snoerwormen (Nemertea). De huid van de worm is geheel met trilharen bedekt. De snoerworm jaagt op prooien van zijn eigen omvang en vangt deze met behulp van zijn slurf.
De worm komt uit het geslacht Carinella.
# Ctena reevei

Ctena reevei is een tweekleppigensoort uit de familie van de Lucinidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1863 door Deshayes.
# Collegiale Sint-Maartenskerk

Collegiale Sint-Maartenskerk of Collegiale Sint-Martinuskerk kan verwijzen naar:
* Collegiale Sint-Maartenskerk (Angers)
* Collegiale Sint-Maartenskerk (Bollène)
* Collegiale Sint-Maartenskerk (Brive-la-Gaillarde)
* Collegiale Sint-Martinuskerk (Clamecy)
* Collegiale Sint-Maartenskerk (Colmar)
* Collegiale Sint-Maartenskerk (Étampes)
* Collegiale Sint-Maartenskerk (L'Isle-Jourdain)
* Collegiale Sint-Maartenskerk (Luik)
* Collegiale Sint-Maartenskerk (Montmorency)
* Collegiale Sint-Martinuskerk (Opatów)
* Collegiale Sint-Maartenskerk (Picquigny)
* Collegiale Sint-Maartenskerk (Saint-Rémy-de-Provence)
* Collegiale Sint-Maartenskerk (Sint-Winoksbergen)
* Collegiale Sint-Maartenskerk (Tours)
# Decapterus koheru

Decapterus koheru is een straalvinnige vissensoort uit de familie van horsmakrelen (Carangidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1875 door Hector.
* ↑ (en) Decapterus koheru op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Decapterus koheru. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Boromys torrei

Boromys torrei is een uitgestorven zoogdier uit de familie van de stekelratten (Echimyidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Allen in 1917.

## Voorkomen

De soort kwam voor in Cuba.
* ↑ (en) Boromys torrei op de IUCN Red List of Threatened Species.
# Crenans

Crenans is een gemeente in het Franse departement Jura (regio Bourgogne-Franche-Comté) en telt 220 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Saint-Claude.

## Geografie

De oppervlakte van Crenans bedraagt 8,7 km², de bevolkingsdichtheid is 25,3 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Crenans met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
# Euxestus oeneipennis

Euxestus oeneipennis is een keversoort uit de familie dwerghoutkevers (Cerylonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1903 gepubliceerd door Charles Adolphe Albert Fauvel.
# Coccophagus copernicus

Coccophagus copernicus is een vliesvleugelig insect uit de familie Aphelinidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1982 door Husain & Agarwal.
# Cardiophorus ordubadensis

Cardiophorus ordubadensis is een keversoort uit de familie kniptorren (Elateridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1985 door Agajev.
# Collegiale Sint-Hippolytuskerk

De Collegiale Sint-Hippolytus (Frans: Collégiale Saint-Hippolyte) is een kerkgebouw in de Franse stad Poligny in Franche-Comté. De collegiale kerk is toegewijd aan Hippolytus van Rome, martelaar uit de 3e eeuw. De kerk werd in de 15e eeuw intra muros (binnen de muren) in minder dan veertig jaar opgetrokken (van 1415 tot 1440) wat haar architectonische eenheid verklaart. Ze verving de Onze-Lieve-Vrouw van Mouthier-le-Vieillard als parochiekerk.

## Geschiedenis

De bouw van de kerk werd betaald door rijke inwoners van Poligny, waaronder Jean Chousat, lid van de Bourgondische Raad, en giften van de Bourgondische hertog Jan zonder Vrees. De hertog steunde ook Coleta toen zij in 1415 het Sint-Claraklooster stichtte, aan de oostzijde van de kerk. Ook de bisschop van Doornik, Jean Chevrot die afkomstig was uit Poligny en die ook voorzitter was van de raad van Filips de Goede, steunde de bouw en inrichting van de kerk.

## Architectuur van de kerk

De kerk is een harmonieus geheel waarvan het schip bestaat uit vijf traveeën. Het priesterkoor aan de oostzijde wordt afgesloten door een polygonale apsis. Tegen de zuidzijde van het schip zijn in de 16e eeuw drie kapellen gebouwd. Het portaal staat aan de westzijde en wordt aan de linkerkant geflankeerd door de kerktoren. De spits van de toren stortte in bij een stadsbrand in 1638 tijdens de Frans-Spaanse Oorlog (1635-1659) en werd nog in de 17e eeuw vervangen door een koepel.

## Het interieur met een kopie van het beeld van Claus van de Werve

Het interieur bevat een aantal beeldhouwwerken van de Bourgondische School. Het meest prominent aanwezig zijn de twee beelden op de gloriebalk die het koor van het schip scheidt.
Er is ook een kopie te zien van een beeld van Maagd en Kind van Claus van de Werve dat in Poligny stond en waarvan het origineel anno 2017 tentoongesteld is in de Metropolitan Museum of Art in New York. Het werd op vraag van Margaretha van Beieren, de echtgenote van Jan zonder Vrees, in 1415 aan Coleta geschonken. Een malafide notabele van Poligny verkocht het in 1920 aan het New Yorks museum. In de kerk staat een kopie die tot stand kwam na een 3D-scan van het origineel. Het beeld werd met moderne technieken gepolychromeerd.
Een schilderij van Otto van Veen, De hemelvaart van Maria, versiert de kerk. Oorspronkelijk was het bedoeld voor de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal te Antwerpen maar het werd daar geweigerd en vervangen door een schilderij van Pieter Paul Rubens, zijn De hemelvaart van Maria. Laurent-Jean Brun, kanunnik te Besançon en geboren in Poligny, schonk het vóór 1673 aan de Collegiale.
De kerk bezit een orgel van Aristide Cavaillé-Coll.

## Galerij

* Het schip van de kerk met de gloriebalk
* Het schip en het orgel van Cavaillé-Coll
* Het origineel - Maagd en Kind van Claus van de Werve te New York
* De Hemelvaart van Maria van Otto van Veen
* De marteldood van Hippolytus in het portaal van de kerk
# Decapterus akaadsi

Decapterus akaadsi is een straalvinnige vissensoort uit de familie van horsmakrelen (Carangidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1958 door Abe.
* ↑ (en) Decapterus akaadsi op de IUCN Red List of Threatened Species.
* ↑ (en) Decapterus akaadsi. FishBase. Ed. Rainer Froese and Daniel Pauly. 10 2011 version. N.p.: FishBase, 2011.
# Boron (Californië)

Boron is een plaats (census-designated place) in de Amerikaanse staat Californië, en valt bestuurlijk gezien onder Kern County. De plaats ligt in het westen van de Mojavewoestijn.

## Demografie

Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 2025.

## Geografie

Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 35,9 km², geheel bestaande uit land. Boron ligt op ongeveer 763 m boven zeeniveau.

## Mijnbouw

Boron is een mijnstad die ontstond nadat ter plaatse in 1913 colemaniet was ontdekt, een vorm van borax, een mineraal dat boor bevat. De naam Boron betekent gewoon boor. De Pacific Coast Borax Company begon in de jaren 1920 met de ontginning van het mineraal. In 1957 ving de maatschappij in dagbouw aan met de uitbating van wat de grootste dagbouwmijn in Californië werd, tegenwoordig bekend als de Rio Tinto Borax Mine. Deze behoort tot de grootste boraatmijnen in de wereld.

## Plaatsen in de nabije omgeving

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 40 km rond Boron.

## Externe link

* (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Boron op city-data.com
* ↑ (en) U.S. Census Bureau. Census 2000 Summary File 1
* ↑ U.S. Board on Geographic Names. Topical Gazetteers Populated Places. Hoogtecijfers van National Elevation Dataset
# Crematogaster obnigra

Crematogaster obnigra is een mierensoort uit de onderfamilie van de Myrmicinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1919 door Mann.
* ↑ Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013). Gearchiveerd op 9 maart 2022.
* ↑ Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)
# Eusphaeropeltis kedahensis

Eusphaeropeltis kedahensis is een keversoort uit de familie Hybosoridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1942 door Paulian.
# Coccophagus conditus

Coccophagus conditus is een vliesvleugelig insect uit de familie Aphelinidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Annecke & Insley.
# Caribbomerus decoratus

Caribbomerus decoratus is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1975 door Zayas.
# Creoleon cinerascens

Creoleon cinerascens is een insect uit de familie van de mierenleeuwen (Myrmeleontidae), die tot de orde netvleugeligen (Neuroptera) behoort.
Creoleon cinerascens is voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Navás in 1912.
# Conus episcopatus

Conus episcopatus is een in zee levende slakkensoort uit het geslacht Conus. De slak behoort tot de familie Conidae. Conus episcopatus werd in 1982 beschreven door da Motta. Net zoals alle soorten binnen het geslacht Conus zijn deze slakken roofzuchtig en giftig. Zij bezitten een harpoenachtige structuur waarmee ze hun prooi kunnen steken en verlammen. Hun gif bevat meer dan 3000 peptide toxines.
* 1 2 (en) World Register of Marine Species, Conus episcopatus. Marinespecies.org. Geraadpleegd op 21 september 2011.
* ↑ (en) Filmer, R.M. (2001). A Catalogue of Nomenclature and Taxonomy in the Living Conidae 1758 - 1998. Backhuys Publishers, Leiden, pp. 388. ISBN 9057820773. Geraadpleegd op 23 september 2011.
* ↑ (en) Venom Toxins of Predatory Cone Snail Could Hold Promise for Cancer Patients op Sci-news.com, 8 juli 2015, geraadpleegd 16 juli 2015. Gearchiveerd op 7 februari 2016.
# Decaphyllus similis

Decaphyllus similis is een tienpotigensoort uit de familie van de Paguridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1968 door de Saint Laurent.
# Bourbonhervormingen

De Bourbonhervormingen waren een serie maatregelen genomen door de Spaanse kroon in de 18e eeuw (onder het Huis Bourbon) om de politieke en economische controle over Spanje en zijn koloniën te vergroten.

## Filips V van Spanje

Na de overname van de Spaanse kroon door de Bourbons, na de Spaanse Successieoorlog (1701-1713), werd bepaald in de Vrede van Utrecht (1713), dat Spanje het grootste deel van zijn Europese bezittingen moest overdragen aan Oostenrijk. Nieuw-Spanje bleef een integraal deel van het koninkrijk, met die voorwaarde dat Groot-Brittannië, gedurende dertig jaar, recht kreeg op het Asiento of de toelating op Spaans-Amerika te handelen (inclusief de slavenhandel). Filips V vergrootte de macht van het leger en hervormde de structuur van het land. In 1717 richtte hij het Onderkoninkrijk Nieuw-Granada op. Het belangrijkste doel was de macht te herwinnen, die de koningen van het Huis Habsburg hadden gedelegeerd naar organisaties als de Rooms-Katholieke Kerk en de criollos. Met de Bourbonhervormingen poogden de Spaanse koningen dus de entiteiten, die andere belangen dan die van de kroon verdedigden, te elimineren. Men slaagde er echter niet in de hervormingen succesvol door te voeren in de koloniën, die slechts als bron van edelmetaal werden gezien.

## Karel III van Spanje

Het mislukken van de hervormingen werd duidelijk toen Spanje onder Karel III de Zevenjarige oorlog tegen Groot-Brittannië (1756-1763) verloor. De adviseurs van de koningen stelden hierna meer gedetailleerde verslagen over de koloniën op, en maakten duidelijk hier meer op te letten. De nieuwe golf van hervormingen omvatte grotere exploitatie van de hulpbronnen in de koloniën, verhoogde belastingen, het aanleggen van wegen en havens en het vestigen van enkele staatsmonopolies. De koloniale zaken werden geconcentreerd bij één ministerie en de macht in de koloniën werd nog meer bij Spaanse in plaats van Spaans-Amerikaanse bestuurders gelegd. Het enorme Onderkoninkrijk Peru werd gesplitst in drie stukken, waardoor de onderkoninkrijken Nieuw-Granada en Río de la Plata ontstonden. Een van de zichtbaarste effecten was het verjagen van de jezuïeten uit de koloniën.
# Corystoides abbreviatus

Corystoides abbreviatus is een krabbensoort uit de familie van de Belliidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1880 door A. Milne-Edwards.