# Nervilia

Nervilia is een geslacht van tropische orchideeën uit de onderfamilie Epidendroideae.
Ze zijn voornamelijk afkomstig uit subtropisch en tropisch Afrika, Azië en Australië.

## Naamgeving en etymologie

Synoniemen: Pogonia sect. Nervilia Comm. ex Gaudich. Lindl.
De botanische naam Nervilia is afgeleid van het Latijnse 'nervus' (nerf), naar de opvallende generfde bladeren.

## Kenmerken

Nervilia-soorten zijn kleine, kruidachtige terrestrische orchideeën die fototroof of (zelden) mycoheterotroof (epiparasitisch) zijn. Ze groeien meestal in grote groepen. Ze bezitten een ondergrondse, gedeelde wortelknol en een korte, rechtopstaande bloemstengel tot 15 cm hoog.
Na de bloei en het verdwijnen van de bloemstengel verschijnt aan iedere plant, tegen de bodem, één lederachtig of vetbladachtig, hartvormig, rond of elliptisch blad, met een netwerk van duidelijke nerven. De bovenzijde van het blad is dikwijls behaard, de onderzijde paars gekleurd.
De bloem is meestal geresupineerd, de kelkbladen en kroonbladen gelijk van vorm, groen- of bruingroen gekleurd. De bloemlip is vaag of duidelijk drielobbig, met papillen of viltig behaard, meestal rood gekleurd. Het gynostemium is lang, gebogen of recht, smaller bij de basis. Het clinander heeft een diepe holte, die de helmknop grotendeels omgeeft. De stempel ligt ventraal en is elliptisch tot vierkantig. De helmknop is gebogen en bezit twee gedeelde pollinia. Er is geen of een zeer kort spoor.

## Habitat

Nervilia-soorten zijn terrestrische planten die in uiteenlopende biotopen te vinden zijn, van open graslanden tot in donkere regenwouden. Van zeeniveau tot 1500 m hoogte. Veel soorten zijn voorzien op een jaarlijkse droogteperiode.

## Verspreiding en voorkomen

Nervilia komt voor in de subtropische en tropische gebieden van Afrika, het Arabisch schiereiland, Zuidoost-Azië, Australië, Papoea-Nieuw-Guinea en enkele eilanden uit de Stille Oceaan.

## Taxonomie

Nervilia werd door Dressler in een aparte subtribus Nerviliinae binnen de tribus Nervilieae geklasseerd. Op basis van recent DNA-onderzoek zouden ook de subtribus Epipogiinae (met de geslachten Epipogium, Silvorchis en Stereosandra) en het niet-geklasseerde geslacht Xerorchis aan deze tribus moeten worden toegevoegd, wat deze tot zustergeslachten van Nervilia maken. Vooral in het geval van Xerorchis is dit nog niet duidelijk.
Naargelang de auteur worden 60 tot 80 soorten tot dit geslacht gerekend. De typesoort is Nervilia aragoana Comm. ex Gaudich. (1826)

## Soorten

* Nervilia acuminata (J.J.Sm.) Schltr. (1911)
* Nervilia adolphi Schltr. (1915)
* Nervilia affinis Schltr. (1924)
* Nervilia apiculata Schltr. (1911)
* Nervilia aragoana Gaudich. (1829)
* Nervilia ballii G.Will. (1980)
* Nervilia bandana (Blume) Schltr. (1911)
* Nervilia beumeei J.J.Sm. (1927)
* Nervilia bicarinata (Blume) Schltr. (1911)
* Nervilia borneensis (J.J.Sm.) Schltr. (1911)
* Nervilia campestris (J.J.Sm.) Schltr. (1911)
* Nervilia concolor (Blume) Schltr. (1911)
* Nervilia crociformis (Zoll. & Moritzi) Seidenf. (1978)
* Nervilia cumberlegii Seidenf. & Smitinand (1965)
* Nervilia dilatata (Blume) Schltr. (1911)
* Nervilia falcata (King & Pantl.) Schltr. (1911)
* Nervilia fordii (Hance) Schltr. (1911)
* Nervilia fuerstenbergiana Schltr. (1911)
* Nervilia gammieana (Hook.f.) Pfitzer (1888)
* Nervilia gassneri Börge Pett. (1990)
* Nervilia gleadowii A.N.Rao (1992)
* Nervilia grandiflora Schltr. (1910)
* Nervilia hirsuta (Blume) Schltr. (1911)
* Nervilia hispida Blatt. & McCann (1932)
* Nervilia holochila (F.Muell.) Schltr. (1906)
* Nervilia hookeriana (King & Pantl.) Schltr. (1911)
* Nervilia ignobilis Tuyama (1940)
* Nervilia imperatetorum Schltr. (1911)
* Nervilia infundibulifolia Blatt. & McCann (1932)
* Nervilia jacksoniae Rinehart & Fosberg (1991)
* Nervilia juliana (Roxb.) Schltr. (1911)
* Nervilia khasiana (King & Pantl.) Schltr. (1911)
* Nervilia kotschyi (Rchb.f.) Schltr. (1911)
* Nervilia lanyuensis S.S.Ying (1989)
* Nervilia leguminosarum Jum. & H.Perrier (1912)
* Nervilia lilacea Jum. & H.Perrier (1911)
* Nervilia mackinnonii (Duthie) Schltr. (1911)
* Nervilia macroglossa (Hook.f.) Schltr. (1911)
* Nervilia macrophylla Schltr. (1911)
* Nervilia maculata (E.C.Parish & Rchb.f.) Schltr. (1911)
* Nervilia maliana Schltr. (1911)
* Nervilia nipponica Makino (1909)
* Nervilia oxyglossa Fukuy. (1937)
* Nervilia palawensis Schltr. (1921)
* Nervilia pallidiflora Schltr. (1911)
* Nervilia pectinata P.J.Cribb (1977)
* Nervilia peltata B.Gray & D.L.Jones (1994)
* Nervilia petaloidea Carr (1933)
* Nervilia petraea (Afzel. ex Sw.) Summerh. (1945)
* Nervilia platychila Schltr. (1906)
* Nervilia plicata (Andrews) Schltr. (1911)
* Nervilia porphyrophylla Schltr. (1911)
* Nervilia punctata (Blume) Makino (1902)
* Nervilia renschiana (Rchb.f.) Schltr. (1911)
* Nervilia sciaphila Schltr. (1911)
* Nervilia seranica J.J.Sm. (1928)
* Nervilia shirensis (Rolfe) Schltr. (1911)
* Nervilia similis Schltr. (1915)
* Nervilia stolziana Schltr. (1915)
* Nervilia subintegra Summerh. (1938)
* Nervilia taitoensis (Hayata) Schltr. (1911)
* Nervilia trichophylla Fukuy. (1940)
* Nervilia umenoi Fukuy. (1940)
* Nervilia uniflora (F.Muell.) Schltr. (1906)
* Nervilia winckelii J.J.Sm. (1918)