OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Óscar Panno

Óscar Panno (Buenos Aires, 17 maart 1935) is een Argentijns schaker; sinds 1955 is hij een grootmeester (GM). Hij was de eerste Zuid-Amerikaan aan wie een titel werd toegekend door de FIDE en is de bedenker van het Panno-systeem in de schaakopening Koningsindisch.

## Schaakcarrière

Panno werd in 1935 geboren. In 1953 werd hij Wereldkampioen bij de junioren, voor Borislav Ivkov, Bent Larsen en Fridrik Olafsson. In datzelfde jaar werd hij ook kampioen van Argentinië. Hij werd in 1955 op twintigjarige leeftijd internationaal FIDE grootmeester.
Vijf keer nam hij deel aan een interzonetoernooi. Zijn grootste succes daarbij was in Göteborg in 1955, toen hij met 9 pt. uit 20 als derde eindigde in een veld van 21 spelers, boven onder andere Efim Geller, Tigran Petrosjan en Boris Spasski. (In hun onderlinge partij won hij van Spasski.) David Bronstein werd met 15 punten eerste en Paul Keres eindigde met 13.5 punt op de tweede plaats. Door dit resultaat mocht Panno deelnemen aan het Kandidatentoernooi in Amsterdam in 1956, waar hij eindigde op een gedeeld 8e-9e plaats.
Twee keer op rij won hij het sterk bezette Palma de Mallorca internationale invitatie-toernooi: in 1971 gedeeld met Ljubomir Ljubojević, en in 1972 gedeeld met Viktor Kortsjnoj en Jan Smejkal.
Ook tijdens het interzonetoernooi van 1976 in Manilla, versloeg hij Boris Spasski in hun onderlinge partij.
In 1977 werd Panno gedeeld eerste op het prestigieuze Lone Pine International toernooi.
Op de toernooien van Mar del Plata behaalde Panno diverse successen. De internationale toernooien won hij in 1954 en in 1969 (gedeeld met Miguel Najdorf), en de open toernooien in 1986, 1988 en 1994.
Elf keer maakte Panno deel uit van het Argentijnse team bij een Schaakolympiade: 1954–58, 1962, 1966–70, 1976, 1986–88, 1992. In 1954 won het team de zilveren medaille, in 1958 en 1962 werd de bronzen medaille gewonnen.
In 2008 werd hij derde op het Bobby Fischer Memorial toernooi, dat werd gehouden in Villa Martelli (Argentinië).
| 8 | | | | | | | | |
| 7 | | | | | | | | |
| 6 | | | | | | | | |
| 5 | | | | | | | | |
| 4 | | | | | | | | |
| 3 | | | | | | | | |
| 2 | | | | | | | | |
| 1 | | | | | | | | |
| | a | b | c | d | e | f | g | h |

## Openingsvarianten

Naar Panno zijn diverse varianten in de Konings-Indische verdediging genoemd:
* 1.d2–d4 Pg8–f6 2.c2–c4 g7–g6 3.Pb1–c3 Lf8–g7 4.Pg1–f3 d7–d6 5.g2–g3 0–0 6.Lf1–g2 c7–c5 7.0-0 Pb8–c6 8.d4–d5 (de Panno-Variant in het fianchetto-systeem), ECO-code E66, (diagram)
* 1.d2–d4 Pg8–f6 2.c2–c4 g7–g6 3.Pb1–c3 Lf8–g7 4.e2–e4 d7–d6 5.f2–f3 0–0 6.Lc1–e3 Pb8–c6 7.Pg1–e2 a7–a6 8.Dd1–d2 Ta8–b8 (de Panno-Variant in het Sämische systeem), ECO-code E84

## Openingen

Oscar Panno speelt graag een Indische partij (in het Koningsindisch bestaan er zelfs diverse 'Panno-systemen', zie onder 'Openingsvarianten'), terwijl ook de schaakopening Siciliaans, de schaakopening Engels en de schaakopening Slavisch op zijn repertoire staan.
# Woodbastwick

Woodbastwick is een civil parish in het bestuurlijke gebied Broadland, in het Engelse graafschap Norfolk met 399 inwoners.
# Wojnowiciella

Wojnowiciella is een geslacht van schimmels behorend tot de familie Phaeosphaeriaceae. De typesoort is Wojnowiciella eucalypti.

## Soorten

Volgens Index Fungorum telt het geslacht tien soorten (april 2023):
| Soortnaam | Auteur(s) | Publicatiejaar |
| Wojnowiciella cissampeli | Crous & Roets | 2016 |
| Wojnowiciella clematidis | Phukhams. & K.D. Hyde | 2020 |
| Wojnowiciella dactylidis | (Wijayaw., Camporesi & K.D. Hyde) Hern.-Restr. & Crous | 2016 |
| Wojnowiciella eucalypti | Crous, Hern.-Restr. & M.J. Wingf. | 2015 |
| Wojnowiciella kunmingensis | Phookamsak, Wanas. & K.D. Hyde | 2019 |
| Wojnowiciella leptocarpi | Crous, Hern.-Restr. & M. Palm | 2016 |
| Wojnowiciella lonicerae | (Wijayaw., Camporesi & K.D. Hyde) Hern.-Restr. & Crous | 2016 |
| Wojnowiciella rosicola | (W.J. Li, Camporesi & K.D. Hyde) Wanas., Phookamsak & K.D. Hyde | 2019 |
| Wojnowiciella spartii | (W.J. Li, Camporesi & K.D. Hyde) Hern.-Restr. & Crous | 2016 |
| Wojnowiciella viburni | (Wijayaw., Yong Wang bis & K.D. Hyde) Crous, Hern.-Restr. & M.J. Wingf. | 2015 |
* (en) Index Fungorum
# Attica (warenhuis)

Attica is een Griekse warenhuisketen met filialen in Athene en Thessaloniki en maakt onderdeel uit van de Griekse FF Group.
Het vlaggenschipfiliaal aan de Panepistimioustreet in Athene is het grootste warenhuis van Griekenland met een oppervlakte van 25.000 m² over 8 verdiepingen. Het is gevestigd in een historisch pand in neoklassieke stijl. De warenhuisketen bestaat sinds 2005 en richt zich met name op mode. Daarnaast biedt het sportkleding, accessoires, parfumerie, juwelen, reisartikelen en huishoudelijke artikelen.
Er zijn drie filialen in Athene en twee filialen in Thessaloniki.

## Externe link

* Officiële website
* ↑ Annual report 2014, FF group
# Aartsbisdom Santiago de Chile

Het aartsbisdom van Santiago de Chile (Latijn: Archidioecesis Sancti Iacobi in Chile, Spaans: Arquidiócesis de Santiago de Chile) is een in Chili gelegen rooms-katholiek aartsbisdom met de zetel in de stad Santiago.

## Kerkprovincie

De aartsbisschop van Santiago is de metropoliet van de kerkprovincie Santiago de Chile waartoe ook de volgende suffragane bisdommen behoren:
* Bisdom Linares
* Bisdom Melipilla
* Bisdom Rancagua
* Bisdom San Bernardo
* Bisdom San Felipe
* Bisdom Talca
* Bisdom Valparaíso

## Geschiedenis

Het bisdom werd op 25 juni 1561 opgericht door Paus Pius IV uit de gebiedsdelen van het bisdom La Plata o Charcas en het aartsbisdom Lima. Aan het einde van de zestiende eeuw verloor het gebieden aan de nieuw opgerichte bisdommen Cocepción en Córdoba. Op 21 mei 1840 werd het bisdom Santiago door paus Gregorius XVI verheven tot aartsbisdom. Sindsdien moest het nog zes maal gebiedsdelen afstaan aan de nieuwe bisdommen aartsbisdom La Serena (1840), Valparaíso (1872), Rancagua (1925), San Felipe (1925), San Bernardo (1987) en Melipilla (1991).
De huidige aartsbisschop is Celestino Aós Braco.
* Catedral Metropolitana de Santiago
* Aartsbisschop Ricardo Ezzati Andrello

## Lijst van aartsbisschoppen

| Nummer | Aartsbisschop | Periode |
| I | Manuel Vicuña Larraín | 1840-1843 |
| II | José Alejo Eyzaguirre Arechavala | 1844-1845 |
| III | Rafael Valentín Valdivieso Zañartu | 1847-1878 |
| IV | Mariano Casanova y Casanova | 1886-1908 |
| V | Juan Ignacio González Eyzaguirre | 1908-1918 |
| VI | Crescente José Errázuriz Valdivieso | 1918-1931 |
| VII | José Horacio Campillo Infante | 1931-1939 |
| VIII | José María Caro Rodríguez | 1939-1958 |
| IX | Raúl Silva Henríquez | 1961-1983 |
| X | Juan Francisco Fresno Larraín | 1983-1989 |
| XI | Carlos Oviedo Cavada | 1989-1998 |
| XII | Francisco Javier Errázuriz Ossa | 1998-2010 |
| XIII | Ricardo Ezzati Andrello | 2010-2019 |
| XIV | Celestino Aós Braco | 2019-2023 |
| XV | Fernando Chomalí Garib | 2023-heden |
# Thorictus incultus

Thorictus incultus is een keversoort uit de familie spektorren (Dermestidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1971 gepubliceerd door Hans John.
# Üchtelhausen

Üchtelhausen is een plaats en gemeente in de Duitse deelstaat Beieren, en maakt deel uit van het Landkreis Schweinfurt. Üchtelhausen telt 3.845 inwoners.
Bergrheinfeld · Dingolshausen · Dittelbrunn · Donnersdorf · Euerbach · Frankenwinheim · Geldersheim · Gerolzhofen · Gochsheim · Grafenrheinfeld · Grettstadt · Kolitzheim · Lülsfeld · Michelau i.Steigerwald · Niederwerrn · Oberschwarzach · Poppenhausen · Röthlein · Schonungen · Schwanfeld · Schwebheim · Sennfeld · Stadtlauringen · Sulzheim · Üchtelhausen · Waigolshausen · Wasserlosen · Werneck · Wipfeld
# Ĉ

De letter ĉ (c met circonflexe) wordt gebruikt in de plantaal Esperanto en geeft de klank [ʧ] (in het Nederlands tsj) aan.
Unicode gebruikt U+0108 voor de hoofdletter (Ĉ) en U+0109 voor de kleine letter (ĉ). HTML gebruikt de code &#0264 voor de hoofdletter (Ĉ) en &#0265 voor de kleine letter (ĉ).
# Wout Neelen

Wout Neelen (Wouw, 20 oktober 2000) is een Nederlands voetballer die als verdediger voor NAC Breda speelt.

## Carrière

Wout Neelen speelde in de jeugd van RKSV Cluzona en NAC Breda. In 2019 maakte hij de overstap naar Jong NAC, en zat hij ook af en toe bij de selectie van het eerste elftal. Hij debuteerde voor NAC op 8 maart 2020, in de met 4-1 gewonnen thuiswedstrijd tegen Roda JC Kerkrade. Hij kwam in de 90+1$^e$ minuut in het veld voor Jan Paul van Hecke. In juni 2020 tekende hij zijn eerste profcontract.

### Statistieken

| Seizoen | Club | Land | Competitie | Competitie | Competitie | Beker | Beker | Totaal | Totaal |
| Seizoen | Club | Land | Competitie | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. | Wed. | Dlp. |
| 2019/20 | NAC Breda | Nederland | Eerste divisie | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |
| Carrièretotaal | Carrièretotaal | Carrièretotaal | Carrièretotaal | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |
| Bijgewerkt op 21 juni 2020 ||||||||||
# Windscherm

Met een windscherm wordt een opstand bedoeld, die de wind min of meer tegenhoudt. Hierdoor ontstaat aan een kant een luwte.
Het kan heel simpel gemaakt zijn van geweven materiaal (doek), gespannen tussen staanders. Deze staanders kunnen bestaan uit eenvoudige houten stokken of metalen buizen. De laatste zijn dan meestal deelbaar in veelal drie stukken, zodat het scherm eenvoudig kan worden opgebouwd en afgebroken. Daardoor is zo'n scherm gemakkelijk mee te nemen naar bijvoorbeeld het strand. De staanders worden rechtop gehouden door middel van scheerlijnen en grondpennen of tentharingen.
Een andere vorm van een windscherm is een afscheiding bij een terras of tuinzitje. Deze vindt men dan ook meestal bij een woning of andere min of meer permanente opstal. Zulke schermen bestaan uit een samenstelsel van stevig materiaal, zoals hout, metaal, kunststof en vaak geheel of gedeeltelijk voorzien van glas. Ook schermen van tussen staanders gevlochten twijgen kunnen dienstdoen om de wind te keren.
Op motoren, brommers en fietsen kan vaak een windscherm (toerruit) gemonteerd worden, die de berijder bescherming biedt tegen regen en wind. Zulke schermen worden gemaakt van een goeddeels onbreekbare en doorzichtige kunststof.
In de fruitteelt worden voor het beschermen van de fruitbomen en het fruit aan de bomen rondom boomgaarden windschermen aangeplant. Deze windschermen kunnen bestaan uit zwarte els, Italiaanse els, witte els, schietwilg, haagbeuk of coniferen.
# Atticisme

Het atticisme is een stijlrichting in de antieke welsprekendheid, die in de 2e eeuw v.Chr. ontstond als reactie op het asianisme, dat door de tegenstanders als gekunsteld en bombastisch werd aangevoeld. Atticisme was, in tegenstelling tot het asianisme, meer gericht op soberheid en eenvoud.
Het atticisme behaalde in de 1e eeuw v.Chr. het overwicht in de Griekstalige wereld, en bereikte ook in Rome een hoogtepunt in de 2e eeuw na Chr., al bleef daar toch ook het asianisme zijn aanhangers vinden. De redenaars die deze stijlrichting aanhingen, kozen als voorbeeld de grote Attische redenaars van de 5e en 4e eeuw v.Chr.. Vooral Demosthenes en Lysias, met hun klassieke Attische taal en stijl, werden als stijlvoorbeelden gekozen. De stijlkenmerken van het atticisme sloegen ook naar andere letterkundige genres over. Vooral Dionysius van Halicarnassus was als redenaar een voorname vertegenwoordiger van deze stijlrichting in de 1e eeuw v.Chr., en ook Julius Caesar was er een grote voorstander van.
Nadat het Koinè-Grieks in de 2e eeuw door het Neo-Attisch was verdrongen, werden "atticistische" lexica aangelegd, waardoor men opnieuw "correct" kon leren schrijven.
# Vitrinella pusilla

Vitrinella pusilla is een slakkensoort uit de familie van de Tornidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1840 door L. Pfeiffer.
# Acanthobothrium quinonesi

Acanthobothrium quinonesi is een lintworm (Platyhelminthes; Cestoda). De worm is tweeslachtig. De soort leeft als parasiet in andere dieren.
Het geslacht Acanthobothrium, waarin de lintworm wordt geplaatst, wordt tot de familie Onchobothriidae gerekend. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1978 door Mayes, Brooks & Thorson.
# Thosea grandis

Thosea grandis is een vlinder uit de familie van de slakrupsvlinders (Limacodidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1931 door Hering.
# Ämmenäs

Ämmenäs is een plaats in de gemeente Hultsfred in het landschap Småland en de provincie Kalmar län in Zweden. De plaats heeft 200 inwoners (2005) en een oppervlakte van 50 hectare.
# ČAS (motorfiets)

ČAS is een historisch Tsjecho-Slowaaks merk van autopeds (kleine, gemotoriseerde scootertjes) en motorfietsen.
De bedrijfsnaam was: Česká automobilová společnost, Praha.
Na de Eerste Wereldoorlog begonnen de jonge ingenieurs Edvard Rechziegel en Milos Smejkal in Praag met de productie van scooters.
Rechziegel was gecharmeerd geraakt van de Britse ABC Skootamota, maar het was niet mogelijk deze te importeren. Daarom besloot hij om samen met Smejkal zelf dergelijke scooters te gaan maken. Het prototype was in 1920 al klaar. Net als de Skootamota was de CAS-scooter feitelijk een gemotoriseerde step met de motor boven het achterwiel. Terwijl de Skootamota een 125cc-eencilindermotor had, had de CAS een 180cc-tweecilinderboxermotor van Walter, eveneens gevestigd in Praag. De motor was dwarsgeplaatst en dreef het achterwiel via een ketting aan. De hoog geplaatste motor maakte de machine instabiel en in september 1920 kwam er een tweede prototype waarbij de motor vlak achter het voorwiel lag. De motor was nu langsgeplaatst en de aandrijving verliep via een as. Het zadel was met een buizenstelsel boven het achterwiel geplaatst en had een rugleuning.
In 1922 namen zes CAS-scooters deel aan een race van Praag-Zbraslav naar Jíloviště, onder anderen bestuurd door ingenieur Kumpera, de broers Edvard en George Reichziegel en Edvard's vrouw Maria Utéšilová. De broers reden met een 285cc-boxermotor. De scooter van Maria bleef bewaard en staat in het Nationaal Technisch Museum (Národní technické muzeum) in Praag.
Hiernaast maakte ČAS eencilinder tweetakt motorfietsen van 250- en 350 cc en ook frames voor andere merken. De productie eindigde in 1924.
Men maakte ook enkele zogenaamde cyclecars.
* Erwin Tragatsch: Alle Motorräder 1894-1981: Eine Typengeschichte. 2500 Marken aus 30 Ländern' Stuttgart 1997, ISBN 3-87943-410-7
* Erwin Tragatsch: The Illustrated Encyclopedia of Motorcycles', Secaucus 1985. ISBN 0890098689
* S. Ewald/G. Murrer: Enzyklopädie des Motorrads, Marken - Modelle - Technik, Bechtermünz Verlag 1999, ISBN 3-8289-5364-6
* Het Motorrijwiel 2020 nr. 163: CAS 1921
# Witbrauwgraszanger

De witbrauwgraszanger (Cisticola cantans) is een vogel uit de familie Cisticolidae, een recent afgesplitste familie binnen de zangers van de Oude Wereld. De vogel komt voor in de Sub-Saharisch Afrika.

## Kenmerken

De vogel is 12 tot 14 cm en weegt 11 tot 17 gram, het vrouwtje is iets kleiner en 2 tot 4 gram lichter. De rug is egaal olijfgroen, de vogel heeft een roodbruine kopkap en een lichte oogstreep die loopt van de snavel tot het oog. De staart loopt trapvormig spits toe en is grijs met een donkere rand. De borst en buik zijn lichtgrijs tot vuilwit. In het Afrikaans heet de vogel Singende Tinkietinkie omdat hij een karakteristieke geluid maakt dat bestaat uit twee of drie muzikale fluittonen dat klinkt als "oh-kie-wie".

## Verspreiding en leefgebied

Deze soort telt zeven ondersoorten:
* C. c. swanzii: van Senegal en Gambia tot zuidelijk Nigeria.
* C. c. concolor: van noordelijk Nigeria tot Soedan.
* C. c. adamauae: Kameroen, Congo-Brazzaville en noordwestelijk Congo-Kinshasa.
* C. c. cantans: Eritrea en Ethiopië.
* C. c. belli: de Centraal-Afrikaanse Republiek, noordelijk en oostelijk Congo-Kinshasa, Oeganda en noordwestelijk Tanzania.
* C. c. pictipennis: Kenia en noordelijk Tanzania.
* C. c. muenzneri: van zuidelijk Tanzania tot Zimbabwe en Mozambique.
Het leefgebied bestaat uit gebieden met dichte ondergroei van bijvoorbeeld varens of heide, bosranden, randen van waterlopen door verder droge gebieden zoals savanne maar ook wel in boomaanplantingen en in tuinen. Komt in Oost-Afrika voor in hoogland tot op 2500 m boven de zeespiegel.

## Status

De grootte van de wereldpopulatie is niet gekwantificeerd. De vogel is algemeen en plaatselijk talrijk. Men veronderstelt dat de soort in aantal stabiel is. Om deze redenen staat de witbrauwgraszanger als niet bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN.
* 1 2 (en) Witbrauwgraszanger op de IUCN Red List of Threatened Species.
* 1 2 Handbook of the Birds of the World deel 11, 2006.
Externe link
* Website Handbook of the Birds of the World
# World Liberty Concert

Het World Liberty Concert was een groots opgezet concert op 8 mei 1995 in Arnhem ter ere van de vijftigste viering van de bevrijding van Europa. Het concert werd gehouden bij de John Frostbrug met onder meer optredens van Alan Parsons, Cyndi Lauper en Joe Cocker. Het was tot dan toe grootste herdenkingsconcert ooit gehouden in Nederland.

## Voorgeschiedenis

Het idee voor het World Liberty Concert werd bedacht door de toen 25-jarige Arno Geul. Hij vond dat Alan Parsons ideaal was om de muzikale leiding op zich te nemen. Als locatie diende de Stadsblokken te Arnhem, een natuurgebied aan de voet van de John Frostbrug, dat centraal stond in Operatie Market Garden en de daaruit volgende Slag om Arnhem. De show werd gepresenteerd door oorlogsverslaggever Walter Cronkite en omlijst met veel licht- en lasershows, vuurwerk en medewerking en shows van de marine, land- en luchtmacht.

## Optredens

Optredens werden verzorgd door Alan Parsons (met Chris Thompson en Mick Mullins), Art Garfunkel, Joe Cocker, Cyndi Lauper, Wet Wet Wet (dat op het laatste moment Simple Minds verving), Candy Dulfer, UB40 en René Froger. Ook aanwezig was het Metropole Orkest bestaande uit tachtig mensen en een koor (Gelders Opera en Operette Gezelschap).
Het concert duurde circa twee uur, werd door 85.000 mensen bezocht en werd in 45 landen uitgezonden, waarvan in 31 live. Naderhand is er een DVD verschenen en tevens heeft Alan Parsons opnames van dit concert gebruikt voor zijn live-cd (o.a. 'Old and Wise' - rechten bij The Alan Parsons Project - welke hij samengespeeld heeft met saxofonist Candy Dulfer)

## Externe link

* Foto's op The Production Factory (een van de organisatiebureaus)
# Acanthobothrium regoi

Acanthobothrium regoi is een lintworm (Platyhelminthes; Cestoda). De worm is tweeslachtig. De soort leeft als parasiet in andere dieren.
Het geslacht Acanthobothrium, waarin de lintworm wordt geplaatst, wordt tot de familie Onchobothriidae gerekend. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1981 door Brooks, Mayes & Thorson.
# Thosea jasea

Thosea jasea is een vlinder uit de familie van de slakrupsvlinders (Limacodidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1899 door Swinhoe.
# Ändesta

Ändesta is een plaats in de gemeente Västerås in het landschap Västmanland en de provincie Västmanlands län in Zweden. De plaats heeft 101 inwoners (2005) en een oppervlakte van 8 hectare.
# Zygadenia picturatus

Zygadenia picturatus is een keversoort uit de familie Ommatidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1964 door Ponomarenko.
# Wouter II van Vexin

Wouter (Walthar / Gauthier) II van Vexin (ca. 955 - 1017/1024), bijgenaamd de Witte, was een zoon van Wouter I van Vexin en van Adelheid van Anjou en werd rond 987 graaf van Amiens, Vexin, Valois en Gâtinais. Hij stelt in 1006 de abdijen van Jumièges en Sainte-Wadrille vrij van belastingen, hetgeen duidt op de goede relaties met Normandië en met de bisschop van Rouen. In 1008 hervormde hij het kapittel van Crépy-en-Valois en stichtte een klooster gewijd aan de heilige Arnoul binnen de muren van zijn kasteel in Crépy. Wouter regelt tevens het huwelijk van zijn zoon Drogo met een dochter van de koning van Engeland, die naar Normandië gevlucht was. Bij zijn overlijden tussen 1017 en 1024, lagen Robert II van Frankrijk en Odo II van Blois in conflict, hetgeen de verdelingen van zijn bezittingen tussen zijn zoons helpt te verklaren. Amiens en Vexin gingen naar Drogo en Valois naar Rudolf.
Wouter huwde in 980 met een Adelheid, en werd de vader van:
* Rudolf III (-1038).
* Drogo (-1035)
* Fulk (995-1030), bisschop van Amiens
* een dochter, gehuwd met Hugo I van Meulan
# Asplenium filare

Asplenium filare is een varen uit de streepvarenfamilie (Aspleniaceae). Het is een soort van subtropische en tropische streken van Afrika, Zuidoost-Azië en Macaronesië.

## Naamgeving en etymologie

* Synoniem: Acrostichum filare Forssk.
De botanische naam Asplenium is afgeleid van Oudgrieks ἄσπληνον, asplēnon (= miltkruid). De soortaanduiding filare is afkomstig van Latijn filum (draad).

## Kenmerken

Asplenium filare is een kleine, groenblijvende varen met lancetvormige, dubbel geveerde bladen. De deelblaadjes zijn glanzend groen en lederachtig, met afgekapte, lijnvormige bladslipjes, en aan de basis een oortje of auriculum, naar de top toe gericht.
De streepvormige sporenhoopjes liggen op de onderzijde van het blad in een schuine hoek tussen de bladrand en de hoofdnerven van het blad.

## Habitat

Asplenium filare is een terrestrische of lithofytische varen die vooral groeit in schaduwrijke, vochtige, subtropische bossen, zoals in de altijdgroenblijvende Laurisilva of laurierbossen, of in vochtige naaldwouden hoog in de bergen.

## Verspreiding en voorkomen

Asplenium filare komt voor in subtropische en tropische streken van Afrika en Zuidoost-Azië. De ondersoort A. filare subsp. canariense is endemisch voor Macaronesië, de eilandengroep die de Canarische Eilanden, Madeira, de Azoren en de Kaapverdische Eilanden omvat.

## Verwante en gelijkende soorten

Asplenium filare kan verward worden met de verwante soort Asplenium onopteris, die echter een driehoekige vorm heeft.
* (en) Global Biodiversity Information Facility
* (en) IPNI, The International Plant Names Index
* (en) Tropicos
* (es) Flora de las Islas Canarias
* (es) T.S. Velázquez, 2003: Helechos y plantas afines raras y amenazadas de las Islas Canarias y acciones para protegerlas. Bot. Macaronésica 24: 149-159 (2003)
* (es) A.S.Guerra & J.A.Reyes-Betancort: Helechos canarios. Un rico patrimonio con una vieja historia
... · A. adiantum-nigrum (Zwartsteel) · A. adulterinum · A. aethiopicum · A. ×alternifolium · A. anceps · A. aureum · A. azoricum · A. billotii (Lancetvormige streepvaren) · A. bulbiferum · A. ceterach (Schubvaren) · A. cuneifolium · A. filare · A. fissum · A. fontanum (Genaalde streepvaren) · A. foreziense (Forez-streepvaren) · A. hemionitis · A. jahandiezii · A. lepidum · A. lolegnamense · A. majoricum · A. marinum (Zeestreepvaren) · A. nidus (Nestvaren) · A. obovatum · A. octoploideum · A. onopteris · A. petrarchae · A. ruta-muraria (Muurvaren) · A. scolopendrium (Tongvaren) · A. seelosii · A. septentrionale (Noordse streepvaren) · A. trichomanes (Steenbreekvaren) · A. trichomanes subsp. coriaceifolium · A. trichomanes subsp. pachyrachis · A. trichomanes subsp. quadrivalens · A. trichomanes subsp. trichomanes · A. viride (Groensteel) · A. viviparum · ...