# IBM Systeem/370

Het Systeem/370 (System/370; S/370) is een modellenreeks van IBM-mainframecomputers die op 30 juni 1970 werd aangekondigd als de opvolger van de Systeem/360-familie. Naast verbeterde prestaties behield de serie grotendeels achterwaartse compatibiliteit met de S/360, wat voor klanten een eenvoudig migratiepad mogelijk maakte. In september 1990 werd de Systeem/370-lijn opgevolgd door Systeem/390.

## Hardware

De belangrijkste nieuwe functies ten opzichte van de S/360 waren multiprocessor-mogelijkheden, ondersteuning voor virtueel geheugen en 128-bits drijvende-kommaberekeningen.
Systeem/370 heeft gedurende zijn twintigjarige levensduur verschillende architectonische verbeteringen ondergaan. De eerste en belangrijkste verandering was de introductie van virtueel geheugen, dat voor het eerst beschikbaar was in 1972, nadat IBM aanvankelijk besloten had om virtueel geheugen niet op te nemen in de S/370-familie.
Later hadden architecturale veranderingen vooral invloed op het geheugen, zowel virtueel als fysiek, zodat ze hogere werklasten konden ondersteunen. Zoals bij alle IBM-mainframes was het behoud van achterwaartse compatibiliteit van het grootste belang.
De S/370-XA-architectuur, voor het eerst beschikbaar in de 3081- en 3083-processors uit 1981, leverde opnieuw een aantal verbeteringen op, waaronder een uitbreiding van de adresruimte van 24-bit naar 31-bit en een compleet herontwerp van de I/O-architectuur.
De ESA/370-architectuur uit 1988 omvatte 32-bits registers, meer adresseringsmodi en faciliteiten om tegelijkertijd met meerdere adresruimten te werken.
| Jaar | Architectuur | Marktpositionering | Serie | Modellen |
| 1970 | System/370 (zonder DAT) | high-end | System/370-xxx | -155, -165, -195 |
| 1970 | System/370 (DAT) | mid-range | System/370-xxx | -145 en -135 |
| 1972 | System/370 | high-end | System/370-xxx | -158 en -168 |
| 1972 | System/370 | entry-level | System/370-xxx | -115 en -125 |
| 1972 | System/370 | mid-range | System/370-xxx | -138 en -148 |
| 1977 | System/370-compatible | high-end | 303x | 3031, 3032, 3033 |
| 1979 | System/370-compatible | entry-level/mid-range | 43xx | 4331, 4341, 4361 |
| 1980 | System/370-compatible | high-end | 308x | 3081, 3083, 3084 |
| 1981 | System/370-XA | high-end | 308x | 3081, 3083, 3084 |
| 1983 | System/370-XA | mid-range | 4381 | 4381 |
| 1986 | System/370-XA | high-end | 3090 | -120 tot -600 |
| 1986 | System/370-compatible | entry-level | 937x | 9370, ... |
| 1988 | ESA/370 | high-end | ES/3090 | ES/3090 |
| 1988 | ESA/370 | mid-range | ES/4381 | -90, -91, -92 |

## Software

Naast OS/360 van de S/360 konden ook vier nieuwe besturingssystemen met ondersteuning voor virtueel geheugen gebruikt worden: OS/VS1 VM/370, OS/VS2 SVS, OS/VS2 MVS en DOS/VS.

## Klonen

Ten tijde van Systeem/360 hadden een aantal fabrikanten de IBM/360-instructieset en tot op zekere hoogte de 360-architectuur al gestandaardiseerd. Opmerkelijke computerfabrikanten waren onder meer Univac met de UNIVAC 9000-serie, RCA met de RCA Spectra 70-serie, English Electric met het English Electric System 4 en de Sovjet ES EVM. Deze computers waren niet perfect compatibel en dat was ook niet de bedoeling.
Dat veranderde in de jaren zeventig met de introductie van Systeem/370 en Gene Amdahls lancering van zijn eigen bedrijf. Rond dezelfde tijd begonnen grote Japanse firma's interesse te vertonen in de lucratieve mainframemarkt, zowel in binnen- als buitenland. Eén Japans consortium concentreerde zich op IBM en op twee andere producenten uit de BUNCH-groep (Burroughs/Univac/NCR/Control Data/Honeywell) van IBM's concurrenten. Deze laatste inspanningen werden stopgezet en uiteindelijk concentreerden alle Japanse inspanningen zich op de IBM-mainframelijnen.
Enkele klonen uit die tijd:
* Amdahl Corporation 470 series
* ES EVM
* Fujitsu
* Hitach
* Magnuson Computer Systems
* Mitsubishi
* Siemens
* Two Pi Corporation
* Univac

## Externe link

* Hercules System/370 Emulator
Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel IBM System/370 op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
* ↑ (en) IBM System/370 - Principles of Operation. IBM (september 1987), "Appendix D. Facilities", pp. 506.
* ↑ (en) IBM System/370 Assists for MVS. IBM (oktober 1981).
* ↑ (en) IBM System/370 Extended Architecture Principles of Operation. IBM (januari 1987), "Appendix D. Comparison Between System/370 and 370-XA Modes", pp. 534.
* ↑ (en) IBM System/370 Extended Architecture Interpretive Execution. IBM (januari 1984).
* ↑ (en) IBM Enterprise Systems Architecture/370 Principles of Operation. IBM (augustus 1988), "Appendix D. Comparison Between 370-XA and ESA/370", pp. 636.
* ↑ (en) IBM Enterprise Systems Architecture/390 Principles of Operation. IBM (juni 2003), "Appendix D. Comparison Between ESA/370 and ESA/390", pp. 947. Gearchiveerd op 29 januari 2023. Geraadpleegd op 7 december 2023.
* ↑ (en) Pugh, E.W., Johnson, L.R.,Palmer, John H. (1991). IBM's 360 and early 370 systems. MIT Press, pp. 479-484. ISBN 0-262-16123-0.
* ↑ Dynamic Address Translation (DAT) is de term die IBM gebruikt voor virtueel geheugen.
* ↑ (en) System/370 Model 145. IBM Archives. IBM (23 januari 2003).
* ↑ (en) IBM timeline of S/370 series. IBM (23 januari 2003).
* ↑ (en) IBM 9370 aankondiging. IBM (7 oktober 1986).
* ↑ (en) Sanger, David E., Bailing Out Of The Mainframe Industry. The New York Times (5 februari 1984).
* ↑ (en) Michalopoulos, D. A. (juni 1978). Microprocessor-based minicomputer runs IBM 370 software. Computer 11 (6): 87–90. DOI:10.1109/C-M.1978.218231.