# Aziz Sancar

Aziz Sancar (Savur, 8 september 1946) is een Turkse scheikundige die gespecialiseerd is in de reparatie van DNA-schade en de celcyclus.
In 2015 kreeg hij samen met Tomas Lindahl en Paul Modrich de Nobelprijs voor Scheikunde voor hun mechanistische studies van DNA-reparatie. Hij is als biochemicus en moleculair bioloog verbonden aan de Universiteit van North Carolina te Chapel Hill en Yale-universiteit.

## Werk

Sancar deed onderzoek naar het herstelvermogen van bacteriën. Na blootstelling aan intense ultraviolette straling herstelden bacteriën zich onder invloed van zichtbaar blauw licht. In 1976 ontdekte hij dat het enzym photolyase voor dit herstel verantwoordelijk is, maar lange tijd was onduidelijk hoe dit proces plaatsvond.
Via experimenten ontdekte Sancar het DNA-reparatiemechanisme van nucleotide excision repair (NER). Hierbij wordt rond de ontdekte fout een stuk van 12-13 'letters' door het enzym exinuclease uit de DNA-streng verwijderd. Vervolgens maakt het enzym polymerase een nieuw, correct stuk DNA aan dat door ligase in het gat wordt geplakt. In 1983 publiceerde Sancar zijn resultaten.
Later toonde hij aan dat dit mechanisme in alle levende cellen, dus ook in die van mensen, voorkomt.
* ↑ "The Nobel Prize in Chemistry 2015", Nobelprize.org, Nobel Media AB, 7 oktober 2015. Geraadpleegd op 12 oktober 2015.
* ↑ A. Sancar, W.D. Rupp (1983). A Novel Repair Enzyme: UVRABC Excision Nuclease of Escherichia coli Cuts a DNA Strand on Both Sides of the Damaged Region. Cell 33 (1): 249-260. PMID 6380755.
* Gemeinsame Normdatei: 1197527664
* International Standard Name Identifier: 0000 0001 3712 7599
* Library of Congress Control Number: no2016138218
* Nationale Bibliotheek van Tsjechië: hka20191030662
* Système universitaire de documentation: 267014503
* Virtual International Authority File: 323144783026901656505
* WorldCat (via VIAF): 323144783026901656505
1901: Van 't Hoff · 1902: E. Fischer · 1903: Arrhenius · 1904: Ramsay · 1905: Baeyer · 1906: Moissan · 1907: Buchner · 1908: Rutherford · 1909: Ostwald · 1910: Wallach · 1911: Curie · 1912: Grignard, Sabatier · 1913: Werner · 1914: Richards · 1915: Willstätter · 1918: Haber · 1920: Nernst · 1921: Soddy · 1922: Aston · 1923: Pregl · 1925: Zsigmondy · 1926: Svedberg · 1927: Wieland · 1928: Windaus · 1929: Harden, Euler-Chelpin · 1930: H. Fischer · 1931: Bosch, Bergius · 1932: Langmuir · 1934: Urey · 1935: F. Joliot-Curie, I. Joliot-Curie · 1936: Debye · 1937: Haworth, Karrer · 1938: Kuhn · 1939: Butenandt, Ružička · 1943: Hevesy · 1944: Hahn · 1945: Virtanen · 1946: Sumner, Northrop, Stanley · 1947: Robinson · 1948: Tiselius · 1949: Giauque · 1950: Diels, Alder · 1951: McMillan, Seaborg · 1952: Martin, Synge · 1953: Staudinger · 1954: Pauling · 1955: Vigneaud · 1956: Hinshelwood, Semjonov · 1957: Todd · 1958: Sanger · 1959: Heyrovský · 1960: Libby · 1961: Calvin · 1962: Perutz, Kendrew · 1963: Ziegler, Natta · 1964: Hodgkin · 1965: Woodward · 1966: Mulliken · 1967: Eigen, Norrish, Porter · 1968: Onsager · 1969: Barton, Hassel · 1970: Leloir · 1971: Herzberg · 1972: Anfinsen, Moore, Stein · 1973: E.O. Fischer, Wilkinson · 1974: Flory · 1975: Cornforth, Prelog · 1976: Lipscomb · 1977: Prigogine · 1978: Mitchell · 1979: Brown, Wittig · 1980: Berg, Gilbert, Sanger · 1981: Fukui, Hoffmann · 1982: Klug · 1983: Taube · 1984: Merrifield · 1985: Hauptman, Karle · 1986: Herschbach, Lee, Polanyi · 1987: Cram, Lehn, Pedersen · 1988: Deisenhofer, Huber, Michel · 1989: Altman, Cech · 1990: Corey · 1991: Ernst · 1992: Marcus · 1993: Mullis, Smith · 1994: Olah · 1995: Crutzen, Molina, Rowland · 1996: Curl, Kroto, Smalley · 1997: Boyer, Walker, Skou · 1998: Kohn, Pople · 1999: Zewail · 2000: Heeger, MacDiarmid, Shirakawa · 2001: Knowles, Noyori, Sharpless · 2002: Fenn, Tanaka, Wüthrich · 2003: Agre, MacKinnon · 2004: Ciechanover, Hershko, Rose · 2005: Grubbs, Schrock, Chauvin · 2006: Kornberg · 2007: Ertl · 2008: Shimomura, Chalfie, Tsien · 2009: Steitz, Yonath, Ramakrishnan · 2010: Heck, Negishi, Suzuki · 2011: Shechtman · 2012: Kobilka, Lefkowitz · 2013: Karplus, Levitt, Warshel · 2014: Betzig, Hell, Moerner · 2015: Lindahl, Modrich, Sancar · 2016: Sauvage, Stoddart, Feringa · 2017: Dubochet, Frank, Henderson · 2018: Arnold, Winter, Smith ·
2019: Goodenough, Whittingham, Yoshino · 2020: Charpentier, Doudna · 2021: List, MacMillan · 2022: Bertozzi, Meldal, Sharpless 2023: Bawendi, Brus, Ekimov