# Hypnerotomachia Poliphili/Dediche

../Introduzione IncludiIntestazione 9 gennaio 2014 50% Da definire
Hypnerotomachia Poliphili Francesco Colonna 1499 CC BY-SA 3.0 GFDL Indice:Hypnerotomachia Poliphili.djvu //it.wikisource.org/w/index.php?title=Hypnerotomachia_Poliphili/Dediche&oldid=- 20220430210740 //it.wikisource.org/w/index.php?title=Hypnerotomachia_Poliphili/Dediche&oldid=- 20220430210740
HYPNEROTOMACHIA POLIPHILI, UBI HU MANA OMNIA NON NISI SOMNIUM ESSE DOCET. ATQUE OB ITER PLURIMA SCITU SANE QUAM DIGNA COM MEMORAT. * * * * * * CAUTUM EST, NE QUIS IN DOMINIO ILL. S. V. IMPUNE HUNC LI BRUM QUEAT IMPPRIME
CUM semper Dux invictissime ob singulares virtutes et famam tui nominis te colui et observavi, tum maxime ex quo frater meus tuis auspiciis in Bibienae obsidione militavit, quicquid enim tunc per te in eum collatum fuit, id autem multum fuisse saepe memorat benignitatem et humanitatem in se tuam referens, id totum ad Crassos omnes pertinere arbitrati sumus, et quod unus tulit, id omnes tibi acceptum ferimus, nec iam ei concedimus, ut magis tuus sit, quam nos omnes sumus. Sed fratres mei occasionem expectant causa tua non modo sua omnia, sed vitam etiam exponendi. Ego autem, qui pro virili mea, quo nam pacto me tibi aperiam saepe cogito, cogitaboque, donec perfecero, nunc in voti mei spem venio aliquam. Nam, cum sciam tecum non fortunae bonis plus agi posse, quam aquis (ut fertur) cum mari, solasque apud te literas et virtutes posse, literis aditum ad te tanquam vadum tentavi. Venit nuper in manus meas novum quoddam et admirandum Poliphili opus (id enim nomen libro inditum est) quod ne in tenebris diutius lateret, sed mortalibus mature prodesset, sumptibus meis imprimendum et publicandum curavi. Verum ne liber iste parente orbatus veluti pupillus sine tutela, aut patrocinio aliquo esse videretur te patronum praesentem delegimus, in cuius nomen audaculus prodiret, quo, ut ego amoris nunc et observantiae in te meae ministro et nuncio, sic tu ad studia, et multiplicem doctrinam tuam socio saepe utereris. Tanta est enim in eo non modo scientia, sed copia, ut cum hunc videris, non magis omnes veterum libros, quam naturae ipsius occultas res vidisse videaris. Res una in eo miranda est, quod cum nostrati lingua loquatur, non minus ad eum cognoscendum opus sit graeca et romana, quam tusca et vernacula. Cogitavit enim vir sapientissimus, si ita loqueretur, unam esse viam, et rationem, qua nullus, quin aliquid disceret veniam negligentiae suae praetendere posset, sed tamen ita se temperavit, ut nisi, qui doctissimus foret in doctrinae suae sacrarium penetrare non posset, qui vero non doctus accederet non desperaret tamen. Illud accedit, quod si quae res natura sua difficiles essent, amoenitate quadam tamquam reserato omnis generis florum viridario oratione suavi declarantur, et proferuntur figurisque et imaginibus oculis subiectae patent et referuntur. Non hic res sunt vulgo expositae et triviis decantandae, sed quae ex philosophiae penu depromptae, et musarum fontibus haustae quadam dicendi novitate perpolitae ingeniorum omnium gratiam mereantur. Suscipias igitur princeps humanissime Poliphilum nostrum, qua doctos fronte soles, et ita suscipias, ut cum animi grati munusculum sit, tui Leonardi Crassi admonitus libentius legas quod si (ut spero) feceris, et hic nullius censuram [p. 3 formidabit cum tuam subiverit, et frequentius ab aliis legetur, qui a te lectus putabitur, et ego ex parte aliqua assecutum me, quod optaveram sperabo. Vale et Crassos mecum tuos tuis annumera.
Ioannis Baptistae Scythae carmen ad clarissimum Leonardum Crassum artium ac iuris Pontificii consultum.
Hic mirabilis et novus libellus Aequandus veterum libris avorum, Quo, quicquid dat in orbe vita toto Rarum et nobile, fertur ac refertur, Tantum fert tibi Crasse gratiarum, Quantum Poliphilo tulit parenti Vitam Poliphilus dedit, dedisti Vitam tu quoque, sed necem repellis. Nam cum conditus in situ iaceret Lethen iam metuens sibi propinquam, Das hunc gentibus omnibus legendum, Nec tu sumptibus, aut tuo labori Parcis, sed melior parente natum Proiectum gremio tuo levasti. Olim bis genitum ferunt lyaeum. Sic nunc contigit huic libro, refertque Patrem Poliphilus, Iovemque Crassus.
Anonymi elegia ad Lectorem.
Candide Poliphilum narrantem somnia lector, Auscultes, summo somnia missa Polo, Non operam perdes, non haec audisse pigebit Tam variis mirum rebus abundat opus. Si gravis et tetricus contemnis erotica, rerum Nosce precor seriem tam bene dispositam. Abnuis? ac saltem stylus et nova lingua novusque Sermo gravis, sophia se rogat aspicias. Id quoque si renuis, geometrica cerne, vetusta Plurima niliacis disce referta notis. Hic sunt pyramides thermae, ingentesque colossi Ac obeliscorum forma vetusta patet. Hic diversa basis fulget varieque columnae Illarumque arcus, zophora, epistylia, Et capita atque trabes, et cum quadrante coronae
Symmetria et quicquid tecta superba facit. Hic regum cernes exculta palatia, cultus Nympharum, fontes, egregiasque epulas. Hinc bicolor chorea est latronum, expressaque tota In labyrintheis vita hominum tenebris Hinc lege de triplici quae maiestate Tonantis Dicat, et in portis egerit ipse tribus Polia qua fuerit forma, quam culta, triumphos Inde Iovis specta quattuor aethereos. Haec praeter, varios affectus narrat amoris, Atque opera et quantum saeviat ille Deus. Hic cum Vertumno pariter Pomona triumphat. Lampsacio fiunt hic quoque sacra deo. Hic templum est ingens omni perfectius arte Sacrorum ritus multiplices veterum. Mox aliud templum vitiatum dentibus aevi Cernes, hicque animo plurima grata tuo Tartareas sedes, epithaphia multa, ratemque Qua vehitur Veneris per freta vasta puer. Exhibitosque illi summos reverenter honores Omnibus a divis aequora quotquot habent. Hic hortis, pratisque vide distincta Cythaera, In cuius medio curva theatra patent. Hicque Cupidineum poteris spectare triumphum. Hic fons, et Paphiae forma verenda Deae est. Quae circa tumulum celebrentur Adonis amati Annua per Venerem, Naiadasque leges. Haec rerum series contenta volumine primo Haec nova divini somnia Poliphili. Nata ubi sit, qua stirpe, quibusque parentibus orta Polia, qui sequitur explicat inde liber. Et quis condiderit Tarvisii moenia primus. Hinc seriem longi totus amoris habet. Postremo ornatus liber est appendice longa Quam legere ingratum non puto lector erit. Plurima sunt etiam, piguit, sed cuncta referre, Accipe quod cornu copia larga dedit. Ecce iuvat, prodestque liber. Si temnis utrumque Non libri culpam crede, sed esse tuam, Finis.
LEOnardo Crasso mio doctor verendo prelato exculto in l’arte liberale et in ogni virtù egregia a quel comprendo. Merita laude summa et immortale per la impensa e provincia ch’egli ha tolta per farne copia d’un compendio tale. Terso lector adunque ascolta ascolta gli somnii di Poliphilo narrante dal ciel demissi cum dolceza molta. Non perderai el tempo stravagante anci iubilerai de haver udito l’opra di varie cose exuberante. Se tu tetrico sprezi el novo invito erotico la serie ben disposta non disprezar, chol bel stilo exquisito. Se ’l sermon grave e scientia ben composta non ti gustasse guarda le figure, vetuste in geometria che poco costa. Le molte note cum le lor misure servate apresso el Nilo dagli Egypti le pyramide antiche sepulture. Cum gli obelischi in cima a quelle ritti le therme e bagni e statue de colossi che chi le mira ne riman sconfitti. Qui sum diverse base et archi grossi varie colonne a quei proportionati a capitelli e trabe che le possi Et le corone cum gli sui quadrati le symmetrie, li zophori epistelli che li superbi tecti ne ha monstrati. Quivi vederai pallaci culti e belli de re e signori e li nymphali fonti e li conviti condecenti a quelli. Ivi vedrai diversi schachi azunti in gioco de latroni et acti humani in laberyntho e tenebre congiunti. Qui lezerai de triplici e non vani gesti, et la maiestà del gran Tonante in le tre porte e sui consigli sani. Chi fusse Polia bella e triumphante indi vedrai de Iove gli caelesti
triumphi quatro summo altitonante. Dapoi ti narra oltra in non agresti e varii affecti l’opera amorosa e le ferite che Amor dà a terresti. Qui cum Vertumno Pomona zoiosa triumpha, e de Priapo el sacrificio cum l’asinello, e mentula monstrosa. Quivi è un gran tempio che dal primo initio tutto è perfecto cum mirabil arte cum multiplici riti a tal officio. Un altro tempio roso in molte parte vitiato tutto dalla vetustate come potrai veder in queste charte. Et altre cose che ti saran grate tartaree sede epitaphii infiniti et dil figlio di Venere la rate. Gli honori che gli son tutti impartiti cum reverentia summa dagli Dei gli mari, e flumi e gli altri rivi uniti. Prati, giardini et horti cytherei in mezo un bel theatro ivi distinto dov’el triumpha cum Cupidinei. El fonte della Paphia a questo evinto cum la sua forma veneranda e bella
e il tumulo di Adon de vita spinto. Che tanto amato al mondo fu da quella che hor celebrato gli è lo anniversario per le Naiade e Venus mischinella. Questo contiene nel libro primario de sogni de Poliphilo excellenti in stil legiadro transparente e vario. Giù nel secondo narra li parenti di Polia e stirpe, e forma, et ove è nata e de Tarvisio gli primi condenti. Dapoi in quest’opra tutta inamorata è un libro degno, e pien di molto ornato che chi nol leze havera la mente ingrata. Diverse cose son in sto tractato che referir me grava, ma tu accetta l’opra che ’l Cornucopia ne ha mandato quella emendando se la fia incoretta. Finis.
Andreas Maro Brixianus.
Cuius opus dic Musa? Meum est, octoque sororum. Vestrum cur datus est Poliphilo titulus? Plus etiam a nobis meruit communis alumnus. Sed rogo quis vero est nomine Poliphilus? Nolumus agnosci. Cur certum est ante videre An divina etiam livor edat rabidus. Si parcet, quid eritnoscetur. Sin minus haud vos Dignamur vero nomine Poliphili.
O quam de cunctis foelix mortalibus una es Polia, quae vivis mortua, sed melius. Te dum Poliphilus somno iacet obrutus alto, Pervigilare facit docta per ora virum.
POLIPHILI HYPNEROTOMACHIA, UBI HUMANA OMNIA NON NISI SO- MNIUM ESSE OSTENDIT, AT QUE OB ITER PLURIMA SCITU SANE QUAM DIGNA COM- MEMO- RAT. * * * *