# De constantia iurisprudentis liber alter

Fausto Nicolini Indice:Vico, Giambattista – Il diritto universale, Vol. II, 1936 – BEIC 1961223.djvu De constantia iurisprudentis liber alter Intestazione 6 ottobre 2021 75% Da definire
De constantia iurisprudentis liber alter Giambattista Vico CC BY-SA 3.0 GFDL Indice:Vico, Giambattista – Il diritto universale, Vol. II, 1936 – BEIC 1961223.djvu //it.wikisource.org/w/index.php?title=De_constantia_iurisprudentis_liber_alter&oldid=- 20211006140530 //it.wikisource.org/w/index.php?title=De_constantia_iurisprudentis_liber_alter&oldid=- 20211006140530
[p. 265
IOH. BAPTISTAE VICI
DE
CONSTANTIA IURISPRUDENTIS
LIBER ALTER
AD AMPLISSIMUM VIRUM
FRANCISCUM VENTURAM
A REGIS CONSILIIS
ET CRIMINUM QUAESTOREM ALTERUM
Excudebat NEAPOLI Felix Musca
EX PUBLICA AUCTO RITATE
Anno M.DCC.XXI
[p. 267
DE CONSTANTIA IURISPRUDENTIS
[1] Qua definitione graeci philosophi sapientiam, scis, amplissime Francisce Ventura, romanos iureconsultos iurisprudentiam definire. Sapientia autem graviter Platoni descripta «hominis consummatrix».
Hominis interioris partes — Ex mente vera animus rectus.
[2] Hominis autem interioris sunt partes duae, mens et animus, quae vulgo scholarum «intellectus» et «voluntas» dicuntur. Originis autem vicio demonstravimus utramque corruptam, mentem erroribus illusam, animum cupiditatibus laniatum, et ex erroribus mentis nasci animi cupiditates, eosque esse parentes omnis infelicitatis humanae. Atqui demonstravimus quoque in homine corrupto inesse conatum mentis ad verum, et ex perspicua veri cognitione existere iusti voluntatem: quod tantundem est ex mente vera animum rectum induci.
Ut sapientia hominem perficit? — Unde constantia sapientis?
[3] Sapientia autem mentem veris aeternis purgat, quibus animum virtutibus instruit, et sic hominem ab utraque [p. 268 interiori eius parte consummat ac perficit. Quare, uti stultorum est perpetuo errare, iugiter poenitere, in diversa usque distrahi, semper displicere ipsos sibi, unde eos stultitiae «heautontimorumenos» appellavimus; ita sapientiae proprium est in omni sententia constare, unde sapiens constet i omni vita.
Oeconomia disserendorum — Disciplinarum summa genera duo: philosophia, philologia — Ratio disserendi.
[4] Igitur, ut iurisprudentiae suam adstruamus constantiam in hoc libro secundo, quicquid usquam de principiis divinae et humanae eruditionis scriptum dictumve sit, quod cum principiis quae libro primo posuimus congruerit, verum; quod dissenserit, falsum esse, per sequentia ex iisdem nostris principiis corollaria demonstremus: quae erat tertia pars nostrae dissertationis universae. Et quando disciplinae omnes ad haec duo summa genera revocantur, ut aliae circa necessaria naturae, aliae circa placita humani arbitrii versentur, illa pro nostro argumento ad philosophiam, haec ad philologiam retulerimus: ita tamen, ut philologia a philosophia, non, ut hactenus a graecis latinisque omnibus factum est, distrahatur; sed haec posterior, ut par est, prioris necessaria sit consecutio. Et ita iurisprudentis constantiam formare et firmare conabimur: ab utraque eius muneris parte in legibus interpretandis, altera rationem aeternam spectare philosophum, altera philologum verba legum expendere.
* ↑ Vide Notas, 1 [postilla marginale].
* ↑ Libro superiore, Proloquio, § «Apud athenienses» [3].
* ↑ Ibidem, a cap. XXI usque ad cap. XXXI.
* ↑ Ibidem, a cap. XXXIII usque ad cap. XLIX.
* ↑ Ibidem, a cap. XLIII usque ad cap. LIX.
* ↑ Libro superiore, cap. XXVIII.
* ↑ Ibidem, cap. XXX.
* ↑ Proloquio, in Argumenti partitione [§ 28].

#### Note
## Indice

* Pars prior - De constantia philosophiae
** Principium
** Caput I
** Caput II
** Caput III
** Caput IV
** Caput V
** Caput VI
** Caput VII
** Caput VIII
** Caput IX
** Caput X
** Caput XI
** Caput XII
** Caput XIII
** Caput XIV
** Caput XV
** Caput XVI
** Caput XVII
** Caput XVIII
** Caput XIX
** Caput XX
* Pars posterior - De constantia philologiae
** De constantia philologiae
** Caput I
** Caput II
** Caput III
** Caput IV
** Caput V
** Caput VI
** Caput VII
** Caput VIII
** Caput IX
** Caput X
** Caput XI
** Caput XII
** Caput XIII
** Caput XIV
** Caput XV
** Caput XVI
** Caput XVII
** Caput XVIII
** Caput XIX
** Caput XX
** Caput XXI
** Caput XXII
** Caput XXIII
** Caput XXIV
** Caput XXV
** Caput XXVI
** Caput XXVII
** Caput XXVIII
** Caput XXIX
** Caput XXX
** Caput XXXI
** Caput XXXII
** Caput XXXIII
** Caput XXXIV
** Caput XXXV
** Caput XXXVI
** Caput XXXVII
** Caput ultimum
** Operis conclusio
* Appendice - Pareri per la stampa
* Nota