# Choumi Maritsa

Gronde la Maritsa (en bulgare: Шуми Марица, Šumi Marica), connue initialement comme Marche de Tcherniaïev (Черняев марш, Černjaev marš), fut l'hymne national du royaume de Bulgarie de 1886 à 1947.
D'après Anatol Antchev, auteur d'une étude sur Šumi Marica (Darjavna Firma "Mouzika", 1992), cette chanson trouve son origine dans le Mouvement de libération nationale bulgare de la fin du XIXe siècle. C'est à Nikola Jivkov, professeur principal à Vélès (Macédoine) sous la domination ottomane, que l'on doit les premières paroles sur cette musique d'Ivan Vazov. La dernière version ci-dessous est due à Ivan Vazov (1912).
Les premiers à l'avoir chantée étaient les volontaires bulgares lors de la Guerre turco-serbe de 1876, puis les Opaltchenntsi de la Guerre russo-turque de 1877-1878 qui conduisit au Traité de San Stefano. Elle aura mené au combat les troupes bulgares au cours de cinq guerres successives.
Aujourd'hui, c'est à peine si les jeunes générations la connaissent, puisque le gouvernement communiste l'a remplacée en 1950 par Bǎlgarijo Mila (« Bulgarie chérie »), puis en 1964 par Mila Rodino (Мила Родино, "Chère patrie", premier vers du refrain, connue aussi sous le nom de Gorda Stara planina — "Fier Balkan", son premier vers), dont la version actuelle date de 1990.
Une version du poème Šumi Marica a aussi été adaptée à la musique de Mazurek Dąbrowskiego ("Mazurka de Dąbrowski"), aujourd'hui l'hymne national de la Pologne.

## Paroles
### Paroles originales

| Cyrillique bulgare | Latin bulgare | Grec bulgare |
| Шюми Марица укървавена, Плачи вдовица люту ранена Припев: Марш! Марш! с Генераля наш Раз, два, три – марш! Войници. Напред да ходим, войници мили, Тимок да бордим със сички сили Припев Юнака донский нам йе водител, С пряпорец лъвский вожд победител Припев Вижте деспоти, генераля наш Чуйте, запейте Черняева марш Припев Войници храби след него летят, Порят ваздухът и громко викат Припев С кървав остър меч Генераля напред Възглавя на сеч! Гръм огън навред Припев Труба низ гора за звони напред! Хей ура, ура! Ура напред! Припев | Šjumi Marica ukǎrvavena, Plači vdovica ljutu ranena Pripev: Marš! Marš! s Generalja naš Raz, dva, tri – marš! Vojnici. Napred da hodim, vojnici mili, Timok da bordim sǎs sički sili Pripev Junaka donskij nam je voditel, s prjaporec lǎvskij vožd pobeditel Pripev Vižte despoti, generalja naš čujte, zapejte černjaeva marš Pripev Vojnici hrabi sled nego letjat, porjat vazduhǎt i gromko vikat Pripev S kǎrvav ostǎr meč generalja napred vǎzglavja na seč! grǎm ogǎn navred Pripev Truba niz gora za zvoni napred! Hej ura, ura! ura napred! Pripev | Σ̌ϳουμι Μαριτσα ουκυρβαβενα, Πλατσ̌ι βδοβιτζα λϳουτου ρανενα Πριπευ: Μαρς̌! Μαρς̌! σ Γενεραλϳα νας̌ Ραζ, δβα, τρι – μαρς̌! Βοϳνιτσι. Ναπρεδ δα χοδιμ, βοϳνιτσι μιλι, Τιμοκ δα μπορδιμ συσ σιτσ̌κι σιλι Πριπευ Ϳουνακα δονσκη ναμ ϳε βοδιτελ, σ πρϳαπορετς λυβσκη βοζ̌δ ποβεδιτελ Πριπευ Βιζ̌τε δεσποτι, σ Γενεραλϳα νας̌ τσ̌ουϳτε, ζαπεϳτε Τσ̌ερνϳαεβα μαρς̌ Πριπευ Βοϳνιτσι χραμπι σλεδ μεγο λετϳατ, πορϳατ βαζδουχυτ ι γρομκο βικατ Πριπευ Σ κυρβαυ οστυρ μετς̌ Γενεραλϳα ναπρεδ βυζγλαβϳα να σετς̌! γρυμ ογυν ναυρεδ Πριπευ Τρουμπα νιζ γορα ζα ζβονι ναπρεδ! Χεϳ ουρα, ουρα! Ουρα ναπρεδ! Πριπευ |

### Traduction

    Gronde la Maritza,
    Rouge de sang
    Une veuve pleure
    Frappée atrocement
    Refrain :
       Marchons, marchons
       Avec notre général
       Volons au combat
       Allons vaincre l'ennemi.
    Enfants de Bulgarie
    Le monde entier vous regarde
    Allons ! À la victoire,
    Méritons notre gloire
       Refrain
    Le Lion des Balkans
    Au combat magnifique
    Contre la horde ennemie
    Nous mène en volant
       Refrain
    Jeunes et forts
    Dans le tourbillon des armes
    Nous sommes dignes de porter
    Les lauriers de la gloire
       Refrain
    Nous sommes la Nation
    Pour l'honneur et la liberté
    Pour la Patrie bien-aimée
    Nous saurons bien mourir
       Refrain

### Paroles de 1912

| Cyrillique bulgare | Latin bulgare | Grec bulgare |
| Шуми Марица окървавена, Плаче вдовица в люти рани днес. Припев: Марш, марш, Генералю наш! На бой да летим, враг да победим! Български чеда, цял свят ни гледа. Хай към победа славна да вървим. Припев Левът Балкански в бой великански С орди душмански води ни крилат. Припев Сърцата наши, юнашки, силни, Смърт ги не плаши, тупат за борба. Припев Ний сме народа, за чест и свобода, За мила рода който знай да мре. Припев | Šumi Marica okǎrvavena, Plače vdovica v ljuti rani dnes. Pripev: Marš, marš, Generalju naš! V boj da letim, vrag da pobedim! Bǎlgarski čeda, cjal svjat ni gleda. Haj kǎm pobeda slavna da vǎrvim. Pripev Levǎt Balkanski v boj velikanski S ordi dušmanski vodi ni krilat. Pripev Sǎrcata maši, junaški, silni, Smǎrt gi ne plaši, tupat za borba. Pripev Nij sme naroda, za čest i svoboda, Za mila roda kojto znaj da mre. Pripev | Σ̌ουμι Μαριτσα ολυρβαβενα, Πλατσ̌ε βδοβιτζα β λιουτι ρανι δνες. Πριπευ: Μαρς̌, μαρς̌, Γενεραλιου νας̌! Β μποι δα λετιμ, βραγ δα πομπεδιμ! Μπυλγαρσκι τσ̌εδα, τσιαλ σβιατ νι γλεδα. Χαι κυμ πομπεδα σλαυνα δα βυρβιμ. Πριπευ Λεβυτ Μπαλκανσκι β μποι βελικανσκι Σ ορδι δουσ̌μανσκι βοδι νι κριλατ. Πριπευ Συρτσατα μασ̌ι, ιουνασ̌κι, σιλνι, Σμυρτ γι νε πλασ̌ι, τουπατ ζα μπορμπα. Πριπευ Νη σμε ναροδα, ζα τσ̌εστ ι σβομποδα, Ζα μιλα ροδα κοιτα ζναι δα μρε. Πριπευ |

### Paroles de 1914

| Cyrillique bulgare | Latin bulgare | Grec bulgare |
| Шуми Марица окървавена, Плаче вдовица люто ранена. Припев: Марш, марш, с генерала наш! В бой да летим, враг да победим! Български чеда, цял свят ни гледа. Хай към победа славна да вървим. Припев Левът Балкански в бой великански С орди душмански води ни крилат. Припев Млади и знойни, във вихри бойни. Ний сме достойни лаври да берем. Припев Ний сме народа, за чест и свобода, За мила рода който знай да мре. Припев | Šumi Marica okǎrvavena, Plače vdovica ljuto ranena. Pripev: Marš, marš, s generala naš! V boj da letim, vrag da pobedim! Bǎlgarski čeda, cjal svjat ni gleda. Haj kǎm pobeda slavna da vǎrvim. Pripev Levǎt Balkanski v boj velikanski s ordi dušmanski vodi ni krilat. Pripev Mladi i znojni, vǎv vihri bojni. Nij sme dostojni lavri da berem. Pripev Nij sme naroda, za čest i svoboda, za mila roda kojto znaj da mre. Pripev | Σ̌ουμι Μαριτσα οκυρβαβενα, πλατσ̌ε βδοβιτζα λιουτο ραρενα. Πριπευ: Μαρς̌, μαρς̌, σ γενεραλα νας̌! Β μποι δα λετιμ, βραγ δα πομπεδιμ! Μπυλγαρσκι τσ̌εδα, τσιαλ σβιατ νι γλεδα. Χαι κυμ πομπεδα σλαυνα δα βυρβιμ. Πριπευ Λεβυτ Μπαλκανσκι β μποι βελικανσκι σ ορδι δουσ̌μανσκι βοδι νι κριλατ. Πριπευ Μλαδι ι ζνοινι, βυβ βιχρι μποινι. Νη σμε δοστοινι λαυρι δα μπερεμ. Πριπευ Νη σμε ναροδα, ζα τσ̌εστ ι σβομποδα, ζα μιλα ροδα κοιτο ζναι δα μρε. Πριπευ |