# Arkaitz azpiyan iturritxua...

* «Arkaitz azpiyan iturritxua... »
* 1/
* Arkaitz azpiyan iturritxua,
* estaliyak inguruak,
* odoldi, almitz, urritz, elorri,
* txillar, ote ta garuak;
* aien tartian alai kantari
* xoxa ta birigarruak;
* orbelan gisa txapela eraman
* ziran ego-aize arruak.
* 2/
* Kurrin zerriyak, irrintz biorrak,
* ardi zartxo bí orruka,
* illiak arro, aragiz urrí,
* larre-bei zarra marruka;
* sasiyan aker adar-okerra
* katiaturik merruka,
* aldamenian amalau sube
* trikuarekin burruka.
* 3/
* Egunsentiyan azkenekua
* uju izugarrizkua
* zan ontzarena" gabaz marrubi (1)
* goxuak janik naikua;
* arren ondoren ollartxo erne
* bateren kukurrukua,
* anpaloi 'gorri aundia janaz
* alai kan tari kukua.
* (1) Bertso-paperak: zan ontzaren gabaz marruba.
* 4/
* Azten umla kukuarena
* txantxangorritxo gajua
* ongi luma tu baño lenago;
* ematera konsejua
* iyo zan adarraren punttara
* basakatu marrajua;
* inbiriz urtzen axeri zarrak
* ito zuan konejua.
* 5/
* Zelairik zelai zebiltzan lore
* obenak biltzen erliak;
* itxaso sakon zabaletako
* arrai txikiyak baliak
* bezela, sabel aundiak ase
* arte irintxi aliak;
* erregetzako indi-ollarra
* nonbratu naian beliak.
* 6/
* Satorrak, oneri begira, egin
* zuan doministikua,
* astuak puzkar baten ondoren
* izugarriya ostikua;
* basakatuak urratu ziran
* soñeko elastikua,
* eizera juana, ustez niízala
* alkate Donosti'kua.
* 7/
* Txapelan billa abiya nintzan,
* eta, alakoik batian,
* sagar, udare, piku, gerezi,
* intxaur, aritzen tartian,
* untz-estalia, etxe zartxua;
* aren ataiko atian
* zakurra isats-belarri-motza.
* zaunkaz lotua katian.
* 8/
* Otsua ezin zan geldirik egon
* zeuzkalako arkakusuak,
* lardaxkan bare adar-aundiyak
* jaten marrubi goxuak;
* inguruetan inbiriz urtzen
* eperrak eta usuak,
* tiro batekiñ berreun ill zitun
* Altza'ko eskola-maisuak.
* 9/
* Arrotza nintzan eta norbaitek
* ote ninduben erruki,
* zakurran bildur urritz-makilla
* nuben esiyan ebaki;
* ura eskuan ate ondora
* nitzan poliki-poliki;
* dan-dan jo nuben, ta beriala
* andre Lorentzak iriki.
* 10/
* Siaskatxuan aurtxo polita
* sukalde illun beltzian,
* txokuan sua, aparra gañez
* azak egosten eltzian;
* bi katakume txalapartaka,
* kolka illa zori. gaitzian,
* erbiñudia txituak zaitzen
* gabirauaren antzian.
* 11/
* Illentiyakin sukalde illun
* artan pizturik argiya,
* aitortu ziran Ebanjelio
* Santua beziñ egiya:
* «Suia ekarri. zuan alabak
* mozkorra eta nagiya,
* bi egunian ustuko luke
* bost arruako zagiya.
* 12/
* Gure alabak esaten zigun
* ongi biziko giñala;
* suian dotia gerriko zarra,
* an ordoitua puñala,
* mozkortutzia esanaz dala
* pekatu orijiñala ...
* Kaskezurrian autsiko diot
* oraindikan oriñala!»
* 13/
* «Andre Lorentza, sukalde ontan
* dago illun eta kia.»
* Erantzun ziran: «Leiotxu ori,
* izanikan errukia,
* itxia daukat, euliyengatik,
* aurtxuak dezan pakia.»
* Eta eskañi exeritzeko
* iru ankako aulkia.
* 14/
* «Aurtxo polita, goxua izanik
* amaren bular-iraiña,
* zuri ukatu eta juan da
* aztera bestek egiña;
* txantxangorriya oi dan bezela
* saiatu arren alegiña,
* zaude soseguz, besteren aurra
* ez du maiteko zu aiña.»
* 15/
* Bañan amarik ez da izandu,
* aur beria urtara erori,
* aren ondoren saltatu danik
* jakiñagatik igari;
* karraxi baten tiraka bere
* buruko txima daneri;
* ez dezute askok xinistu naiko
* bañan egiya da ori.
* Bertso-papera. «Imp. Macazaga. - Rentería-