# Ama eta semechoa

1899
EUSKAL-ITZ JOSTALDIEN BATZARREA
(Euskal-festen XVIII garren urtea)
AMA ETA SEMECHOA
Ogei ta bost pezetako aldeera eta bitezarra Zumarraga-n irabazitako moldaera
¡Nere aingeru zoragarriya! ¡nere maitecho laztana! par-irri oyek egiñ zazkitzu zoratu dediyen ama zori onian sortu zinduben Jaungoiko onak nigana, alaitutzera nere barrena len penatua zegoana; otoitz erregu denak ordaintzat eskeintzen ditut Argana ¡Nere biyotzen erditik dira ontzat artu bitxa Jauna!
___
Zu zera lore guziyen lore ederragorik eztana, zeruko izar urrezko printzaz orniturikan zaudena zu zera argi dizdizariya berdiñikan eztubena; zu zera nere atsegingarri ontasunen eskumena nik zuregatik egingo nuke esan eziñ litekena, zuregatikan emango nuke nere odol tanto dena; zu zera nere poz emalia magalian zaukatana, ¡esan zaidazu nere Josecho esan nai zendukeana, ni naiz amacho, zure itz ona entzuteko zai nagoena! ¿Ez aldirazu antzik ematen aingerurik ederrena, zerala nere errayetako puskarikan maitiena? ¿Ez aldakizu zuri begira eziñ aspertuz dagoena dala zuretzat mundu ontako senda belarrik onena? ¿Es dezu igartzen ezti guriya bularrikan gozuena dala nik zuri amoriyoaz gaur ematen dizutana? ¿Ez dezu igartzen barrenen poza jostatzen dabilkitana zuretzat dala, ala berian arnas-ere daukatana? Irri parcho bat len bezelaŝe egiñ zazu amagana, inozentziko begiratua egiñik, ¡nere ochana! masall pocholo, marrubiaren antzeko koloreduna, eziñ esan dan ain baitekua guriya eta leguna, zu zera nere laztangarriya argi bide ta laguna; zu maitatutzez asper eziñik igarotzen det eguna, zu zera nere alengrantziya zu pozez jartzen nazuna zu zera nere penak kentzalle zu nere gozotasuna, zu zera bizi luzagarriya zu bai maitecho kuthuna, zu zera biyotz piztugarriya tristura kentzen dezuna, ¡dontsu neria! zu zera emengo nere aberastasuna, zu zera, nere amoriyua indartutzen dirazuna, zu zera nere gozakariya zu bai nere osasuna, itz batian, zu zera goŝoro zoraturik naukazuna. ¿Zer, parrez zaude? ¡Ori ederki! esan zazu bildoch ona, zure abotik aspaldi ontan entzuteko zai nagona, ea Josecho, esan aguro niñgaiñ puntuan daukazuna nere biyotzan sartu dediyen betiko zorotasuna, kopetachoan musu gozo bat ematen dizut,. tori... ma..a eta aurchoak euskal izkeran diyo lenbiziko... Am--a . . . . . . . . . . . . .
¡Zer da Josecho, esan, zer dezu! ¡zerk zaitu orla tristetzen? len bezelako alaitasunaz ez dirazu begiratzen, zure begiyan lanbrotasuna bezela zaizu azaltzen, izerdi otza kopetachora ari zaizu ateratzen, mami guriyak badirudite asi dirala maŝkaltzen, ¡A! Jesus ona, nere aurrari zerbait char zayo gertatzen.
___
¿Zer dezu bada zoragarriya nondikan dezu sentitzen? ¡ez nazazula naigabiakiñ jarri barrena zulatzen! ¿Non dezu pu-pu izar neria esan zaidazu orainchen, ¿ez dezu ikusten zure amacho nola daguan emenchen? ¡ez negar egiñ orrela bada alaitu berialaŝen titi gozoa emango dizut aingeru ona zuriŝen! ¿Ez aldirazu antzik ematen nolatan nagon sufritzen, len bezelako far-irriarik ez detalako entzuten? ¿ez dezu ikusten biyotza penaz beterik zaitala jartzen, ta naigabiak gero ta índar geyago dubela artzen? ¿nolatan zaizu zuri arnasa len bañan geigo estutzen? ¿zerengatikan etzera bada len len bezela poztutzen? ¿zerk malko miñak begiyetatik dizkitzu iŝuri-azten? ¿zergatik bular gozo ederra nai ezikan dezu uzten? ¡Arantzazuko ama maitea zuri dizut erregutzen, biyotz biyotzez zure laguntza mesedez dizut eskatzen, ea zerutik zure grazi bat onera dezun bigaltzen, nere aingeru kotaru auŝen ote dirazun sendatzen, ¡arren ta arren naigabe denak oni diyozkatzun kentzen eta lenago zan bezelako poztasunera biurtzen.
___
¿Ama, diyozu? ¡ori ederki! esan berriro orlaŝen zure itz gozo paregabia entzutez ez naiz aspertzen, ——¿Zer, oraiñ farraz alaiturikan dirazu ama esaten? berriz ta berriz esan Josecho obeto entzun dezaten; nere barrendik naigabe denak asi dirade aldentzen, eztakit poza geyegirekiñ nola ez naizen zoratzen, ¡au gozotasun pare gabia detan barrenan nabaitzen! biyotz eriya lertu nayian len zitzaitana arkitzen, zori onaren indarrarekiñ asi zait oso lasaitzen. ¿Nolatan ez naiz poztuko, aurra ikusirikan argitzen izerdi eta lanbro lengoak ari bazaizka aldentzen? ¿nolatan ez naiz ni babatuko neronek badet ikusten nola dabillen sendaturikan magalachoan jostatzen? ¡ama titia...ama titia! ¿pozez dirazu eskatzen? tori maitia, tori maitia, auŝen nuben desiatzen. . . . . . . . . . . . . .
Birjiña ama, otoitz guziyak zugana ditut eskeiñtzen, zeruetatik dakizulako lurrekoari laguntzen.
JOSÉ ARTOLA.
V. Iraola-ren moldizkidan.