# Lau Askatasunen hitzaldia

Lehendakari jauna, bozeramale jauna, hirurogeita hamazazpigarren Kongresuko kideak:
Zuengana zuzentzen naiz, Kongresu berri honetako kideengana, Batasunaren historian aurrekaririk ez duen une batean. "Aurrekaririk gabeko" hitza erabiltzen dut, beste inoiz ez delako egon AEBetako segurtasuna gaur egun bezain serio mehatxatuta kanpotik.
Konstituzioaren pean gure Gobernua betirako eratu zenetik, 1789an, gure historiako krisi-aldi gehienak gure barne-arazoekin lotuta egon dira. Zorionez, horietako batek bakarrik -estatuen arteko lau urteko gerrak- mehatxatu zuen gure batasun nazionala. Gaur, Jainkoari esker, ehun eta hogeita hamar milioi estatubatuarrek, berrogeita zortzi estatutan, iparrorratzaren puntuak ahaztu dituzte gure batasun nazionalean.
Egia da 1914 baino lehen Estatu Batuak askotan asaldatu egin zirela beste kontinenteetako gertakariengatik. Europako nazioekin izandako bi gerratan ere parte hartu genuen, baita Mendebaldeko Indietan, Mediterraneoan eta Ozeano Barean deklaratu gabeko gerretan ere, Ipar Amerikako eskubideak mantentzeagatik eta merkataritza baketsuaren printzipioengatik. Baina ez zen inolaz ere gure segurtasun nazionalaren edo gure etengabeko independentziaren aurkako mehatxu larririk planteatu.
Egia historikoa da Estatu Batuek, nazio gisa, zibilizazioaren prozesioa pasatzen ari zen bitartean, Txinako harresi zahar baten atzean giltzaperatzeko edozein saioren aurka egin dutela beti. Gaur, gure seme-alabengan eta haien seme-alabengan pentsatuz, geure buruarentzat edo Amerikako beste edozein zatirentzat behartutako isolamenduaren aurka egiten dugu.
Gure determinazio hori, urte hauetan guztietan zehar hedatzen dena, frogatuta geratu zen, adibidez, Frantziako Iraultzaren ondorengo gerren mende laurdenean.
Napoleondar gerrek Estatu Batuen interesak mehatxatu zituzten Mendebaldeko Indietan eta Louisianan Frantziaren presentziaren ondorioz, eta 1812ko Gerran merkataritza baketsuaren gure eskubidea aldarrikatzeko parte hartzen genuen bitartean, argi dago ez Frantziak ez Britainia Handiak ez beste inongo naziok ez zutela mundu osoa menderatzea helburu.
1815 eta 1914 artean bezala -laurogeita hemeretzi urte-, Europan edo Asian gerra bakar bat ere ez zen benetako mehatxua izan gure etorkizunaren aurka edo beste ezein nazio estatubatuarren etorkizunaren aurka.
Maximilianok Mexikon izan zuen interludioan izan ezik, atzerriko potentzia bakar batek ere ez zuen Hemisferio honetan bere burua ezarri nahi izan; eta britainiar flotak Atlantikoan izan duen indarra indar laguna izan da. Indar laguna izaten jarraitzen du.
1914an Mundu Gerra hasi zenean ere, bazirudien arrisku mehatxu txiki bat besterik ez zuela gure etorkizun estatubatuarrarentzat. Baina, denboraren poderioz, herri estatubatuarra nazio demokratikoen erorketak gure demokraziarentzat esan nahi zuena bistaratzen hasi zen.
Ez dugu Versaillesko Bakearen inperfekzioak gehiegi nabarmendu beharrik. Ez dugu demokrazien porrota azpimarratu behar mundu mailako berreraikuntzaren arazoei heltzeko orduan. Gogora dezagun 1919ko Bakea Munichen aurretik ere hasi zen "bakegintza" mota baino askoz ere bidegabeagoa izan zela, eta gaur egun kontinente guztietara zabaltzea bilatzen duen tirania ordena berriaren pean gauzatzen ari dela. AEBetako herriak tirania horri modu aldaezinean egin dio aurre.
Errealista den orok daki bizimodu demokratikoa zuzenean erasotzen ari dela une honetan munduko leku guztietan, armek edo propaganda pozoitsuaren zabalkunde sekretuak erasotua, oraindik bakean dauden nazioetan batasuna suntsitu eta desadostasuna sustatu nahi dutenek.
Hamasei hilabete luzetan zehar, eraso honek bizitza demokratikoaren patroi guztia ezabatu du nazio independente, handi eta txikien kopuru izugarri batean. Erasotzaileek martxan jarraitzen dute, beste nazio batzuk mehatxatuz, handiak eta txikiak. Beraz, Lehendakari naizen aldetik, "Kongresuari [Ameriketako Estatu] Batasunaren egoerari buruzko informazioa emateko" nire eginbehar konstituzionala betez, nire ustez, zoritxarrez, beharrezkoa da informatzea gure herriaren eta gure demokraziaren etorkizuna eta segurtasuna gure mugetatik haratagoko gertaeretan nahasita daudela.
Existentzia demokratikoaren defentsa armatua ausardiaz egiten ari dira lau kontinentetan. Defentsa horrek porrot egiten badu, Europako, Asiako eta Australiako biztanle guztiak eta baliabide guztiak konkistatzaileen mende egongo dira, eta gogora dezagun lau kontinente horietan dauden populazio horiek eta haien baliabideek nabarmen gainditzen dituztela Mendebaldeko hemisferio osoko biztanleriaren eta baliabideen batura, askotan gehiago.
Horrelako garaietan umekeria da -eta, bide batez, gezurra- norbaitek adieraztea prestaketarik gabeko Amerika batek, bakarrik eta esku bat bizkarrean lotuta, mundu guztiari eutsi diezaiokeela.
Estatubatuar errealista bakar batek ere ezin du itxaron nazioarteko diktadore eskuzabal baten aldetik bakea, edo benetako independentziaren itzulera, edo munduko desarmea, edo adierazpen askatasuna, edo erlijio askatasuna -edo baita negozio onak ere-.
Bake horrek ez liguke segurtasunik ekarriko ez guretzat, ez gure ingurukoentzat. "Aldi baterako segurtasun pixka bat erosteko funtsezko askatasunari uko egiten diotenek ez dute ez askatasunik ez segurtasunik merezi."
Nazio gisa, harro egon gaitezke bihotzez bigunak [bihotz-onekoak] garelako; baina ezin dugu onartu buruz bigunak izateko luxua.
Kontuz ibili behar dugu beti, tronpetarekin hots egiten duten eta zinbaloarekin zarata egiten dueten "ismo" lasaigarriak predikatzen dutenekin.
Kontu handiz ibili behar dugu Amerikar arranoaren hegoak beren habiak lumatzeko moztuko lituzketen gizon berekoi talde txiki horrekin.
Berriki adierazi dut zein azkar ekar lezakeen gerra modernoaren erritmoak eraso fisikoa diktadoreek gerra hau irabaziz gero.
Asko hitz egiten da gure immunitateaz, itsasoen beste aldetik berehalako eta zuzeneko inbasioaren aurrean. Jakina, Britainiar Itsas Armadak bere botereari eusten dion bitartean, ez dago halako arriskurik. Britainiar Marinarrk ez balego ere, ez litzateke etsai bat bera ere ozeanoko milaka kilometrotatik Estatu Batuetan tropak lurreratuz erasotzeko bezain ergela izango, operatzeko oinarri estrategikoak eskuratu arte.
Baina asko ikasten dugu Europako azken urteetako ikasgaietatik, bereziki Norvegiako ikasgaietatik, zeinak funtsezko itsas portuak hainbat urtetan zehar pilatutako traizio eta sorpresaz hartu baitzituzten.
Hemisferio honen inbasioaren lehen fasea ez litzateke tropa erregularren lehorreratzea izango. Beharrezko puntu estrategikoak agente sekretuek eta haien engainuek beteko lituzkete, eta horietako asko hemen daude jada, baita Latinoamerikan ere.
Nazio erasotzaileek erasoaldiari eusten dioten bitartean, haiek – ez guk – aukeratuko dute erasoaren unea, lekua eta metodoa.
Horregatik, Amerikako errepublika guztien etorkizuna arrisku larrian dago gaur egun.
Horregatik, Kongresurako Urteko Mezu hau bakarra da gure historian.
Horregatik, Gobernuko Botere Betearazleko kide bakoitzak eta Kongresuko kide bakoitzak erantzukizun handi bati egin behar dio aurre; kontu-emate handi bati.
Momentuaren beharra da gure ekintzak eta gure politika nagusiki -ia esklusiboki- kanpoko arrisku horri aurre egiten aritzea. Nahiz eta gure etxeko arazo guztiak larrialdi handiaren parte diren orain.
Barne arazoetan gure politika nazionala gure ateen antzeko guztien eskubideen eta duintasunaren errespetuan oinarritu den bezala, horrela kanpo arazoetan gure politika nazionala ere nazio guztien, handien zein txikien, eskubideen eta duintasunaren errespetuan oinarritu da. Eta moralaren justiziak irabazi egin behar du, eta azkenean irabaziko du
Errealista orok daki bizimodu demokratikoa zuzenean erasotzen ari dela une honetan munduko leku guztietan, armek edo propaganda pozoitsuaren zabalkunde sekretuak erasotua, oraindik bakean dauden nazioetan batasuna suntsitu eta desadostasuna sustatu nahi dutenek.
Hamasei hilabete luzetan zehar, eraso honek bizitza demokratikoaren patroi guztia ezabatu du nazio independente, handi eta txikien kopuru izugarri batean. Erasotzaileek martxan jarraitzen dute, beste nazio batzuk mehatxatuz, handiak eta txikiak. Beraz, lehendakari naizen aldetik, "Kongresuari Batasunaren egoerari buruzko informazioa emateko" nire eginbehar konstituzionala betez, nire ustez, zoritxarrez, beharrezkoa da informatzea gure herriaren eta gure demokraziaren etorkizuna eta segurtasuna gure mugetatik haratagoko gertaeretan nahasita daudela.
Existentzia demokratikoaren defentsa armatua ausardiaz egiten ari dira lau kontinentetan. Defentsa horrek porrot egiten badu, Europako, Asiako eta Australiako biztanle guztiak eta baliabide guztiak konkistatzaileen mende egongo dira, eta gogora dezagun lau kontinente horietan dauden populazio horiek eta haien baliabideek nabarmen gainditzen dituztela Mendebaldeko hemisferio osoko biztanleriaren eta baliabideen batura, askotan gehiago.
Horrelako garaietan heldugabea da -eta, bide batez, gezurrez- norbaitek harrotzea prestaketarik gabeko herrialde batek, bakarrik eta esku bat bizkarrean lotuta, mundu guztiari eutsi diezaiokeela.
Estatubatuar errealista bakar batek ere ezin du itxaron nazioarteko diktadore eskuzabal baten baketik, edo benetako independentziaren itzulera, edo munduko desarmea, edo adierazpen askatasuna, edo erlijio askatasuna - Edo baita negozio onak ere-.
Bake horrek ez liguke segurtasunik ekarriko ez guretzat, ez gure ingurukoentzat. "Aldi baterako segurtasun pixka bat erosteko funtsezko askatasunari uko egiten diotenek ez dute ez askatasunik ez segurtasunik merezi. "
Nazio gisa, harro egon gaitezke bihotzez bigunak garelako; baina ezin dugu onartu buruz bigunak izateko luxua.
Kontuz ibili behar dugu beti, hots egiten duen letoiarekin eta zarata egiten duen zinbaloarekin lasaitzearen "turismoa" predikatzen dutenekin.
Kontu handiz ibili behar dugu arrano amerikarraren hegoak beren habiak lumatzeko moztuko lituzketen gizon berekoi talde txiki horrekin.
Berriki adierazi dut zein azkar ekar lezakeen gerra modernoaren erritmoak gure erdian nazio diktadoreek gerra hau irabaziz gero espero behar dugun eraso fisikoa.
Asko hitz egiten da gure immunitateaz, itsasoen beste aldetik berehalako eta zuzeneko inbasioaren aurrean. Jakina, Britainiar Itsas Armadak bere botereari eusten dion bitartean, ez dago halako arriskurik. Britainiar Marinarrik ez balego ere, ez litzateke etsai bat bera ere ozeanoko milaka kilometrotatik Estatu Batuetan tropak lurreratuz erasotzeko bezain ergela izango, operatzeko oinarri estrategikoak eskuratu arte.
Baina asko ikasten dugu Europako azken urteetako ikasgaietatik, bereziki Norvegiako ikasgaietatik, zeinen funtsezko itsas portuak hainbat urtetan zehar pilatutako traizio eta harridurak harrapatu baitzituen.
Hemisferio honen inbasioaren lehen fasea ez litzateke tropa erregularren lehorreratzea izango. Beharrezko puntu estrategikoak agente sekretuek eta haien engainuek beteko lituzkete, eta horietako asko hemen daude jada, baita Latinoamerikan ere.
Nazio erasotzaileek erasoaldiari eusten dioten bitartean, haiek – Ez guk – Aukeratuko dute erasoaren unea, lekua eta metodoa.
Horregatik, Amerikako errepublika guztien etorkizuna arrisku larrian dago gaur egun.
Horregatik, Kongresurako Urteko Mezu hau bakarra da gure historian.
Horregatik, Gobernuko Botere Betearazleko kide bakoitzak eta Kongresuko kide bakoitzak erantzukizun handi bati egin behar dio aurre; kontu-emate handi bati.
Momentuaren beharra da gure ekintzak eta gure politika nagusiki -ia esklusiboki - Kanpoko arrisku horri aurre egiten aritzea. Nahiz eta gure etxeko arazo guztiak larrialdi handiaren parte diren orain.
Barne arazoetan gure politika nazionala gure ateen antzeko guztien eskubideen eta duintasunaren errespetuan oinarritu den bezala, horrela kanpo arazoetan gure politika nazionala ere nazio guztien, handien zein txikien, eskubideen eta duintasunaren errespetuan oinarritu da. Eta moralaren justiziak irabazi egin behar du, eta azkenean irabaziko du.
   Lehenik eta behin, borondate publikoaren adierazpen ikaragarria dela eta, eta alderdikeria kontuan hartu gabe, defentsa nazional inklusiboarekin konprometituta gaude.
   Bigarrenik, borondate publikoaren adierazpen ikusgarri baten bidez eta alderdikeria kontuan hartu gabe, konpromisoa hartzen dugu erasoari aurre egiten dioten mundu osoko herri erabaki guztiei erabateko babesa emateko eta, ondorioz, gure hemisferiotik urrun dagoen gerrari eusteko. Babes horrekin, kausa demokratikoa gailenduko delako gure determinazioa adierazten dugu; eta gure nazioaren defentsa eta segurtasuna indartzen ditugu.
   Hirugarrenik, borondate publikoaren adierazpen ikaragarria dela medio, eta alderdikeria kontuan hartu gabe, konprometituta gaude proposamen honekin: moraltasun printzipioek eta geure segurtasunerako kontsiderazioek ez digute inoiz onartuko erasotzaileek emandako eta baretzaileek babestutako bakea. Badakigu bake iraunkorra ezin dela erosi besteen askatasunaren kontura.
Beraz, berehalako beharra da gure armamentu ekoizpena azkar eta etengabe handitzea.
Industriaren eta langileen buruzagiek gure deialdiari erantzun diote. Abiadura-helburuak finkatu dira. Kasu batzuetan, helburu horiek aldez aurretik lortzen ari dira; beste kasu batzuetan, aurreikusitako epeak betetzen ari dira; beste kasu batzuetan, atzerapenak arinak dira, baina ez larriak; eta, beste kasu batzuetan -sentitzen dut oso kasu garrantzitsuak direla esatea-, denok gaude kezkatuta gure planak egiteko erabiltzen den moteltasunarekin.
Armadak eta Itsas Armadak, ordea, aurrerapauso nabarmenak egin dituzte azken urtean. Egungo esperientzia hobetzen ari da, eta gure ekoizpen metodoak azkartzen, pasatzen den egun bakoitzarekin. Eta gaurko onena ez da nahikoa biharko.
Ez nago gustura orain arte egindako aurrerapenekin. Programaren ardura duten gizonak onenak dira entrenamenduan, trebetasunetan eta abertzaletasunean. Ez daude gustura orain arte egindako aurrerapenekin. Gutako inor ez da pozik egongo lana eginda egon arte.
Berdin dio jatorrizko helmuga altuegia edo baxuegia zen, gure helburua emaitza hobeak eta azkarragoak lortzea da.
   Atzeratuta gaude hegazkin bukatuen fabrikazioan; gau eta egun lan egiten dugu arazo kontaezinak konpondu eta egunean jartzeko.
   Gerraontzien eraikuntzan aurreratuta gaude, baina egutegi horri are gehiago aurreratzeko lanean ari gara.
Kongresuak, jakina, uneoro eduki behar du programaren aurrerapenaren berri. Hala ere, badago nolabaiteko informazioa, Kongresuak berak erraz aitortuko duen bezala, gure segurtasunaren eta babesten ditugun nazioen intereserako, isilpean mantendu behar dena.
Egoera berriek etengabe behar berriak sortzen dituzte gure segurtasunari dagokionez. Kongresu honi eskatuko diot nabarmen handitzeko esleipen eta baimen berriak, hasi dugunarekin jarraitzeko.
Era berean, Kongresu honi eskatzen diot nahikoa autoritate eta funts mota askotako munizio gehigarriak eta gerra-hornidurak egiteko, orain nazio erasotzaileekin benetako gerran dauden nazioei emateko.
Gure zeregin baliagarri eta berehalakoa armategi bat bezala jokatzea da, bai beraientzat, bai guretzat. Ez dute eskulanik behar, baina milaka milioi dolar behar dituzte defentsa armetan.
Dena eskudirutan ordaindu ezin izango duten unea hurbiltzen ari da. Ezin dugu, eta ez dugu egingo, amore eman behar dutela esan, besterik gabe, izan behar dutela dakigun armengatik ordaintzeko egungo ezintasunagatik.
Ez dut gomendatzen dolarren mailegu bat egitea arma horiengatik ordaintzeko, dolarretan ordainduko den mailegu bat.
Gomendatzen dut nazio horiek Estatu Batuetan gerrako materialak lortzen jarraitzea, haien aginduak gure programara egokituz. Bere material ia guztia, unea iritsiko balitz, gure defentsarako baliagarria izango litzateke.
Agintari militarrei eta itsas agintari adituei aholkua emanez, gure segurtasunerako onena zer den kontuan hartuta, libre gara erabakitzeko zenbat gorde behar dugun hemen eta zenbat bidali behar ditugun atzerrira gure lagunek, beren erresistentzia irmo eta heroikoagatik, denbora ematen ari baitzaizkigu geure burua prestatzeko.
Agintari militarrei eta itsas agintari adituei aholkua emanez, geure segurtasunerako onena zer den kontuan hartuta, libre gara erabakitzeko zenbat gorde behar dugun hemen eta zenbat bidali behar ditugun atzerrira gure lagunak, beren erresistentzia irmo eta heroikoagatik, denbora ematen ari baitzaizkigu geure burua prestatzeko.
Atzerrira bidaltzen dugunagatik, zentzuzko epe baten barruan itzuliak izango gara liskarrak itxi ondoren, antzeko materialetan edo, gure aukeraren arabera, mota askotako beste ondasun batzuetan, ekoitzi ditzaketenak eta behar ditugunak.
Esan diezaiegun demokraziei: "Amerikarrok oso kezkatuta gaude askatasuna defendatzeagatik. Gure energiak, gure baliabideak eta gure antolaketa-botereak jartzen ari gara, mundu libre bat berreskuratzeko eta mantentzeko indarra emateko. Gero eta gehiago bidaliko dizkiegu itsasontziak, hegazkinak, tankeak, armak. Hau da gure asmoa eta gure promesa ".
Asmo hori betez, ez gaituzte kikilduko nazioarteko zuzenbidearen urraketatzat edo gerra ekintzatzat hartuko duten diktadoreen mehatxuek, haien erasoari aurre egitera ausartzen diren demokraziei gure laguntza ematea. Laguntza hori ez da gerra ekintza bat, diktadore batek alde bakarrez aldarrikatzen badu ere.
Diktadoreak, gure aurka gerra egiteko prest daudenean, prest baleude, ez dute gure partetik gerra ekintzarik itxarongo. Ez zuten itxaron Norvegiak, Belgikak edo Herbehereek gerra ekintza bat egin arte.
Bere interes bakarra norabide bakarreko nazioarteko zuzenbide berri bat da, bere behaketan elkarrekikotasunik ez duena eta, beraz, zapalkuntzarako tresna bihurtzen dena.
Estatubatuarren hurrengo belaunaldien zoriona gure laguntzaren araberakoa izan daiteke. Inork ezin du esan aurre egitera dei ditzakegun larrialdi-egoeren izaera zehatza. Nazioaren eskuak ez dira lotuta egon behar Nazioaren bizitza arriskuan dagoenean.
Denok prestatu behar gara larrialdiak eskatzen dituen sakrifizioak egiteko, ia gerra bera bezain larria. Defentsako prestaketetan azkartasunaren eta eraginkortasunaren bidean jartzen den edozerk eman behar dio bide nazio beharrari.
Nazio aske batek talde guztien erabateko lankidetzaren zain egoteko eskubidea du. Nazio libre batek negozioen, eskulanaren eta nekazaritzaren buruzagiei begiratzeko eskubidea du, ekimena har dezaten eta ahalegina bultza dezaten, ez beste taldeen artean, baizik eta beren talde propioen barruan.
Gure artean dauden alfer edo zalapartari bakanekin tratatzeko modurik onena, lehenik eta behin, adibide patriotiko batekin lotsatzea da, eta, horrek funtzionatzen ez badu, Gobernuaren subiranotasuna erabiltzea Gobernua salbatzeko.
Gizonak ogiz bakarrik bizi ez direnez, ez dira armaz bakarrik borrokatzen. Gure defentsez arduratzen direnek, eta haien atzean daudenek eta gure defentsak eraikitzen dituztenek, erresistentzia eta adorea izan behar dute, defendatzen ari diren bizimoduaren sinesmen hautsezin batetik datozenak. Eskatzen dugun ekintza ahaltsua ezin da oinarritu borrokatzea merezi duten gauza guztien mespretxuan.
Nazioak asebetetze handia eta indar handia hartzen du egin diren gauzez, bere herriak kontzientzia har dezan Estatu Batuetan bizitza demokratikoaren zaintzan duen interes indibidualaz. Gauza horiek gure herriaren zuntza gogortu dute, beren fedea berritu dute eta babesteko prest gauden erakundeekiko debozioa indartu dute.
Egia esan, ez da garaia gutako inork gaur egun munduan faktore gorena den iraultza sozialaren sustraiak diren arazo sozial eta ekonomikoetan pentsatzeari uzteko.
   Aukera berdintasuna gazteentzat eta besteentzat.
   Lan egin dezaketenentzako lanak.
   Segurtasuna behar dutenentzat.
   Pribilegio berezien amaiera gutxi batzuentzat.
   Guztiontzako askatasun zibilak zaintzea.
   Aurrerapen zientifikoaren fruituez gozatzea, bizi-maila zabalagoan eta etengabe handitzen ari denean.
Gure ekonomia sozialarekin lotutako gai askok berehalako hobekuntza eskatzen dute.
   Zahartzaroko pentsioen eta langabezia aseguruaren estalduran herritar gehiago sartu beharko genituzke.
   Mediku arreta egokia jasotzeko aukerak zabaldu beharko genituzke.
   Sistema hobea planifikatu beharko genuke, ordaindutako enplegua merezi edo behar duten pertsonek hori lortzeko aukera izan dezaten.
Sakrifizioaren zati batek zergetan diru gehiago ordaintzea esan nahi du. Aurrekontuari buruzko nire mezuan, defentsa-programa handi horren zati handiago bat zergekin ordaintzea gomendatuko dut, gaur ordaintzen ari garena baino. Inork ez luke saiatu beharko, eta ez litzaioke utzi beharko, programa horrekin aberasten; eta zergak ordaintzeko gaitasunaren arabera ordaintzeko printzipioak etengabe egon beharko luke gure begien aurrean, gure legedia gidatzeko.
Kongresuak printzipio horiei eusten badie, boto-emaileek, abertzaletasuna poltsikoen aurretik jarrita, beren txaloak emango dizkiote.
Datozen egunetan, seguruak izatea nahi dugularik, funtsezko lau giza askatasunetan oinarritutako mundu bat espero dugu.
Lehena adierazpen askatasuna da, munduko leku guztietan.
Bigarrena, pertsona bakoitzak Jainkoa bere erara gurtzeko duen askatasuna da - munduko leku guztietan -.
Hirugarrena miseriarik gabe bizitzeko askatasuna da – munduko terminoetan itzulita, nazio guztiei beren biztanleentzako bake-garaian bizimodu osasuntsua ziurtatuko dieten ulermen ekonomikoak esan nahi duena – munduko leku guztietan.
Laugarrena beldurraretik askatasuna da, zeinak, munduko terminoetan itzulita, armamentuen mundu mailako murrizketa adierazten baitu, hain modu argian, non nazio bakar bat ere ez baita egongo inongo auzokideren aurkako eraso fisikoko ekintza bat egiteko moduan, inon ere ez munduan.
Hori ez da urrutiko milurteko baten ikuspegia. Gure denbora eta belaunaldi propioan lor daitekeen mundu mota baterako behin betiko oinarria da. Mundu mota hori diktadoreek bonba baten eztandarekin sortu nahi duten tirania ordena berriaren antitesia da.
Ordena berri horren aurka - Ordena morala. Gizarte on bat gai da munduko dominazio-eskemei eta atzerriko iraultzei beldurrik gabe aurre egiteko.
Gure historia amerikarraren hasieratik, aldaketan konprometituta egon gara - Betiko iraultza baketsu batean - Etengabe jarraitzen duen iraultza bat, baldintza aldakorretara isilean egokituz - Kontzentrazio esparrurik edo zangako kare bizirik gabe -. Bilatzen dugun mundu ordena herrialde libreen elkarlana da, elkarrekin lan eginez gizarte adiskidetsu eta zibilizatu batean.
Nazio honek bere patua bere milioika gizon eta emakume askeen esku, buru eta bihotzetan jarri du; eta askatasunean duen fedea Jainkoaren gidaritzapean. Askatasunak giza eskubideen nagusitasuna esan nahi du nonahi. Eskubide horiek lortzeko edo mantentzeko borrokan ari direnei zuzentzen zaie gure babesa. Gure indarra gure asmo batasuna da.
Kontzeptu altu horretarako ezin da amaierarik izan, garaipena izan ezik.