OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tropismoak 4

IV
Emaztekiek erdi adierazitako kontuak esaten zituzten ahopean, begirada galdua eta barrutik ezin bide azaldu sentimendu sotil eta delikatu bati jarraituz bezala.
Gizonak zirikatu egiten zituen: «Eta zergatik? Eta zergatik? Zergatik ni nerekoia? Zergatik misantropoa? Zergatik hau? Esan, esan!»
Haien baitan, bazekiten, joko bat egiten zuten, amore ematen zuten. Batzuetan, harengan, haien zuzentzeko batuta bat baino ez zuten ikusten, emeki mugitzen zuen batuta, ballet irakaslea izango bailitzan. Hor, hor, hor, dantza egiten zuten, jira eta bira egiten zuten, gogo pixka batez, adimen apur batez, nahi gabe bezala baina, atsekabe lezakeen eremu debekatura inoiz pasa gabe baina.
«Eta zergatik? Eta zergatik? Eta zergatik?» Tira ba! Aurrera! A, ez, ez da hori! Atzera! Atzera! Baina bai, tonu alaiaz, bai, berriro, emeki, oin punttaz, txantxa eta ironia. Bai, bai, saiatzea badago, badoa. Eta orain, latzak irudi zitezkeen egiak esaten ausartzeko era xaloa, berataz arduratzeko, hark horixe maitatzen baitzuen, bera zirikatzeko, joko hori maitatzen zuen. Hor, kasu! emeki, emeki, gero eta arriskutsuagoa, baina badago saiatzea, agian kitzikagarria deritzo, dibertigarria, probokagarria. Orain istorio bat da, eskandalu baten istorioa, ezagutzen dituen pertsonen barru-barruko bizitzarena, euren etxean harrera egiten diotenena eta bera estimuan dutenena. Hori interesatuko zaio, normalean hori gustatzen zaio... Ez ba! Oi! Erokeria zen, ez zaio interesatzen edo ez zaio gustatu: bat-batean betozko jarri da, hau beldurra!, keinu txarrez errieta egitera doakie, purrrustari, zitalgarria den zerbait esango die, jabe daitezen (ez dakite nolaz) haien zatarkeriaz, orain ez bada, aukerarik txikiena izatean behinik behin, haren zeharkako, haren era maltzurrari erantzun ezin izango diotelarik.
Hau nekea, ene Jainkoa! Bai nekea gastu hau, etengabeko jauzitxo hori haren aurrean: atzera, aurrera, aurrera, aurrera, eta atzera berriro, orain bere inguruan jira, eta gero oin punttaz berriro ere, begi bistatik kendu gabe, eta albotik eta aurrera eta atzera, atsegin hau eduki dezan.
# Tropismoak 6

VI
Andreak, goizean goiz, jauzi egiten zuen ohetik, apartamentuan zehar korrika egiten zuen, zakar, estutua, oihuz, keinuz, hiradurazko hasperenez, «eszenez» beterik. Gelaz gela joaten zen, sukaldean kuzkuzka aritzen zen, norbaitek hartua zeukan bainugelako atearen aurka haserre jotzen zuen, eta esku hartzeko gogoa zeukan, zuzentzeko, haiek astintzeko, ea ordu betez iraun behar zuten galdetzeko edo berandu zela gogorarazteko, tranbiak edo trenak ihes egingo ziela, beranduegi zela, zerbaiten galtzen zutela haien zabarkeriarengatik, ezaxolakeriarengatik, edo gosaria zerbitzatua zegoela, hoztuta zegoela, orain bi ordu itxaroten zuela, jelatua zegoela... Eta bazirudien, haren iritziz, ez zela gauza mesprezagarriagorik, lerdoagorik, itsusiagorik, ez zela gutiagotasun, makaltasun zeinu argiagorik, gosariak itxaron behar izatea baino, hoztu zedin baino.
Iniziatuak, haurrak, presaka zihoazen. Besteak, kontu horiekin laxo eta ezaxolatiak, etxe horretan zeukan boterea kontuan hartu ez eta, gizabidez erantzuten zuten: «Eskerrik asko, ez kezkatu, gustura hartuko dut kafea zertxobait hotz». Haiekin, arrotzekin, ez zen batere ausartzen ezer esaten, eta hitz bakar horrengatik — ontasunez, artagabeki, bera kontsideratu gabe, ezta une batez ere harekin ohartu gabe, eskuaren atzealdetik baztertzen zuten esaldi labur gizabidetsu horrengatik, bakarrik honengatik gorrotatu egiten zituen.
Gauzak! Gauzak! Hori zen haren indarra. Haren boterearen iturria. Senez, era okertezin eta seguruaz garaitzeko zein zapaltzeko baliatzen zuen lanabesa.
Haren ondoan bizi izatean, gauzen presoa zinen, gauzez beteriko esklabo zitala, astuna eta tristea, etengabe zelatan edukia, haiek inguratua.
Gauzak. Objektuak. Txirrinaren deiak. Ahantzi behar ez ziren gauzak. Itxaronarazi behar ez ziren pertsonak. Horretaz baliatzen zen, etengabe txistuka ariko zitzaion oralde batez bezala: «Deika ari dira! Deika ari dira! Mugi zaitezte, bizkor, bizkor, itxaroten zaituztete.»
Baita ezkutatzen zirenean ere, euren gelaren barruan itxiak, eraso egiten zien: «Deitzen zaituztete. Ez al duzue aditzen? Telefonoa. Atea. Gela honetan haizea dabil. Ez duzue atea itxi, sarrerako atea!» Ate batek panpakada emana zuen. Leiho batek kolpe bat. Haize bolada batek zeharkatua zuen gela. Laster ibili behar zen, bizkor, bizkor, astindua, kolpatua, lehiatsua, bertan dena utzi eta oldartu, zerbitzatzeko prest.
# Txepetxa

Oharra: Pedro Mari Otañoren bertso guztiak jabetza publikokoak dira, duela 80 urte baino gehiago hil zelako (1910ean). Hemengo bertsoak Alkar olerki onenak liburutik hartutakoak dira, jabetza publikoko Klasikoen gordailua bilduman dagoena.
* Txepetxa
* 1
* Askotan esan izandu dute
* gizon ikastun argiyak,
* nola pixtiyak izan litezken
* gure erakuslariyak; .
* erlia da bat aipatzen dana,
* oi zer lan arriyarriyak
* jartzen dituzten gure aurrian
* onek eta txingurriyak!
* txepetxak berriz erakusten du
* ainbeste nola aik biyak.
* 2
* Euskal-lurreko txoriyetan dan
* txikitxuena da bera;
* gaztañ kolore bakarrekua,
* nai bada ez da ederra:
* begi argiyak, buru xanpala,
* moko thenthia aurrera;
* gorputza motxa, anka laburrak,
* xaltokako ibillera;
* xalapartako egalariya
* eta kantari ergela.
* 3
* Txotx batek aisa jasoko luke
* nola karga gutxi duan,
* bañan gustatzen zayo jartzia
* adar sendoxiaguan;
* amildu arren ez leike galdu
* dakiyelako eguan;
* bañan arkitzen baldin bada ere
* burnizko aldamiyuan,
* iru-lau aldiz xanpatutzen du
* seguru ote daguan.
* 4
* Udaberriyan lendabiziko
* kabiya txepetxarena
* azaldutzen da ta ezaguna
* goroldiyozkua dena,
* arbol gerriyan, untza tartian
* du lekurik maitiena,
* ta gizon askok ikusitzian
* iritxpirian daguena,
* osan oi dute: — zer konfiantza,
* txori txar onek dubena!
* 5
* Ta edozeñek esan lezake
* berari begiratzian,
* arretarikan ez dadukala
* egiñ leyoken gaitzian;
* ez-iduriyan ark kabiyari
* beste zulua atzian
* egiten diyo, andik joateko
* aurrerakua tapatzian;
* erakutsiyaz pentsa zagula
* nola atera sartzian
# Urria illa ta egun amargarrenian...

* «Urria illa ta egun amargarrenian...»
* 1/
* Urria illa ta egun
* amargarrenian
* festak izango dira Elgoibar
* deritzan errian. Ja, jai!
* 2/
* Korta eta Kortaberri,
* Arriya ta Luzia,
* lau aizkolari dutenak fama
* ondo merezia.
* 3/
* Izango dituztela
* kana erdikuak,
* lauren artian ebakitzeko
* amasei tronkuak.
* 4/
* Oientzako ez dira
* neurri aundikuak,
* zergatik dituzten pare bana
* gorringo bikuak.
* 5/
* Makiña bat urtian
* da Elgoibar'kua
* don Tomas Etxezarreta jauna,
* ona medikua.
* 6/
* Txit borondate ona
* duala dakigu,
* orregatikan omenajia
* egingo diogu.
* 7/
* Askok deitzen diotena
* Arnobate'kua,
* da don Antonio Arrillaga
* zorionekua.
* 8/
* Makiña bat elbarri,
* bestek eziñ arren,
* almena izanik, orrek sendatu
* ditu Elgoibarren.
* 9/
* Nai nuan bertsuetan
* zerbait adierazi,
* Ondarrabian bezela Eibarren
* dirate galazi.
* 10/
* Kastigatzia zuten
* banuan merezi;
* baña dakite nolabait ere
* nai detela bizi.
* 11/
* Begi hat itxutua,
* bestia elbarria,
* urtiak irurogei ta amalau
* nere edadia. (1)
* (l) Beraz, 1948 urtekoak bertso auek.
* 12/
* Dirua irabazten det
* oraindik lanian,
* iñor agintari ez detela
* nere aldamenian.
* 13/
* Antziñakuak dira
* gure usariyuak,
* onratu biar ditugu Euskal-
* Errian jayuak.
* 14/
* Birau zakar bat ere
* ez duan izkera,
* iturriko ura bezin garbiya
* dalako euskera.
* 15/
* Aurrari erakutsi
* euskeraz lenbizi,
* erdera ere komeni da ta
* biar dute ikasi.
* 16/
* Txikitandik lanian
* biar dira ezi,
* jakin dezaten gero dirua
* nola irabazi.
* 17/
* Iñork ere alperrari
* ez dio zorrikan,
* ori egiya ez baldin bada
* ez da gezurrikan .
* 18/
* Obeki bizi nai du
* langilliak, baiño
* al dakizute ori gertatu
* dala oraindaiño?
* 19/
* Esposatu ziraden
* Pello eta Ramona,
* lanik egiten ez dute baña
* bizi-modu ona.
* 20/
* Dituzte bizi-Iagun
* Maria eta Jose,
* sabela ongi ase nai dute
* diranian gose.
* Bertso-papera, «Imp. Macazaga. - Renteria';
* Makazaga'renean hertan jasoa.
# Uso xuria errazu

Egilea: Herrikoia
* Uso xuria errazu
* Izar batek zerutik
* klaritatez beterik
* Gauaz ere argitzen du
* beste ororen gainetik;
* dudatzen dut baduienentz
* mundu huntan parerik.
* Izar haren begia
* hain da xarmagarria,
* koloreak xuri-gorri,
* perfekzionez betea,
* eria ere senda liro
* haren begitarteak.
* Uso xuria, errazu,
* nora joaiten ziren zu.
* Espainiako bortuak oro
* elurrez beteak dituzu;
* gaurko zure ostatu
* gure etxean baduzu.
* Ez nau izutzen elurrak
* ez eta ere gau ilunak,
* maiteagatik pasa nitzake
* gauak eta egunak,
* gauak eta egunak,
* desertu eta oihanak.
* Usoa eder airean
* ederrago mahainean.
* Zure parerik ez dut ikusten
* Espainia guztian
* ez eta ere Frantzian,
* eguzkiaren azpian. (Bis)
* Maite nauzula diozu
* nik ere maite zaituz zu.
* Diozun bezala maite banauzu,
* elizaz feda nezazu,
* elizaz feda nezazu,
* ta gero zurea nukezu.
# Usurbiltarrak daukate

* Uso xuria errazu
* Usurbil´ko kale nagusian
* Txamunto´ko zapaterian
* daukagu guk txoko bat maitea
* euskal billera garbia.
* Han egiten dira modu onian
* konpondu gauza guztiak
* tontuak ere arkitzen dira
* pozez beterik gure artean.
* Usurbiltarrak daukate
* sagardua alkate (bis)
* Irrintziz pozturik, bildurrak azturik
* ibiltzen dira goiz arte (bis).
* Sagardotxo maitea
* erari pare gabea
* argitu zazu mundua
* arinduaz burua (bis).
# Ume eder bat

* UME EDER BAT
* (Nere maitiarentzat)
* 1
* Ume eder bat ikusi nuen
* Donostiako kalean,
* hitz erditxo bat hari esan gabe
* nola pasatu parean?
* Gorputza zuen liraina eta
* oinak zebiltzan aidean...
* Politagorik ez det ikusi
* nere begien aurrean.
* 2
* Aingeru zuri, paregabea,
* Euskal Herriko alaba,
* usterik gabe zugana beti
* nere bihotzak narama:
* Ikusi nahian beti hor nabil,
* nere maitea hau lana!...
* Zoraturikan hemen naukazu
* beti pentsatzen zugana...
* 3
* Galai gazteek galdetzen dute:
* "Aingeru hori non dago?"
* Nere maitea nola deitzen dan
* ez du inortxok jakingo.
* Ez berak ere, ez luke nahiko:
* konfiantza horretan nago
* amoriodun bihotz hoberik
* Euskal Herrian ez dago.
# Amerikako demokrazia II

Alexis Tocqueville
Amerikako Demokrazia II
Itzultzailea:Xabier Mendiguren Bereziartu
Klasikoen bilduma
Aurkibidea
* Oharra
* Lehen zatia: Demokraziaren eragina Estatu Batuetako mugimendu intelektualen
* Bigarren zatia: Demokraziaren eragina amerikarren sentimenduetan
* Hirugarren zatia: Demokraziak ohituretan duen eragina
* Laugarren zatia: idea eta sentimendu demokratikoek gizarte politikoan zertzen duten eragina
# Amerikako panpetan

Oharra: Pedro Mari Otañoren bertso guztiak jabetza publikokoak dira, duela 80 urte baino gehiago hil zelako (1910ean). Hemengo bertsoak Alkar olerki onenak liburutik hartutakoak dira, jabetza publikoko Klasikoen gordailua bilduman dagoena.
* Amerikako panpetan
* 1
* Euskal-Erriko lur maite artan
* Jayo nintzan baserriyan,
* Itzal aundiko intxaur arbol bat
* Dago gure atariyan:
* Aren ondotik irten da noiznai
* Maldako gaztañariyan.
* Edo, sagarrik onenak jaten
* Luberriko sagastiyan,
* Arbol tartian bizitu nintzan
* Gazte denbora guziyan.
* 2
* Denak utzi ta etorri nintzan,
* Lur au ikusi nai nuan!
* Aritz tantayak, pago lerdenak,
* Nola ez izan goguan!
* Oraiñ arzantzan Ameriketan,
* Arrantxo baten onduan,
* Eguna pasa larrian eta
* Jiratzen naizen orduan,
* Nere begiyak gozatzen dira
* Aldameneko ombú-an.
* 3
* Ainbestoraño tristetutzen naiz
* Eremu zabal oyetan,
* Arbolak, mendi eta errekak
* Falta diran zelayetan,
* Non etorri ta eseritzean
* Ombú-tzar onen zañetan,
* Edo igo ta osto tartian
* Bere adar bikañetan
* Ene! Amatxo! Nik nola esan
* Zenbat gozatutzen detan!
* 4
* Txabol ondoko ombú laztana,
* Maitatzen zaitut gogotik
* Eta biyotza erdibitzen zait
* Joatian zure ondotik,
* Nere burura ekartzen dezun
* Oroimen gozuagatik.
* Zure itxura nai det ikusi
* Ez dizut eskatzen frutik
* Ni emen bizi naizen artian
* Arren! egon zaite zutik!
* 5
* Nere lagunik maitatuena
* Ombú laztana, zu zera,
* Argatik nator zure kolkora,
* Ni malkuak isurtzera,
* Iduriturik naramazula
* Atariko intxaurpera...
* Beti izango zaitut, goguan,
* Bañan joan nai det ostera,
* Euskal-lurreko arbolpe artan
* Nere ezurrak uztera.
# Amerikako demokrazia I

Alexis Tocqueville
Amerikako Demokrazia I
Itzultzailea:Xabier Mendiguren Bereziartu
Klasikoen bilduma
Aurkibidea
* Hitzaurrea
* Oharrak
* Sarrera
Lehen Zatia
* I. Kapitulua: Ipar Amerikaren kanpo-itxura
* II. Kapitulua: Abiapuntua eta beraren garrantzia angloamerikarren etorkizunerako
* III. Kapitulua: Angloamerikarren gizarte-egoera
* IV. Kapitulua: Herri-subiranotasunaren printzipioa Amerikan
* V. Kapitulua: Batasuneko Gobernuaz hitz egin aurretik
* VI. Kapitulua: Botere judiziala Estatu Batuetan eta beraren eragina gizarte politikoan
* VII. Kapitulua: Judizio politikoa Estatu Batuetan
* VIII. Kapitulua: Konstituzio Federala
Bigarren Zatia
* I. Kapitulua: Nola esan daitekeen zehaztasunez Estatu Batuetan herria dela gobernatzen duena
* II. Kapitulua: Estatu Batuetako alderdiak
* III. Kapitulua: Prentsa-askatasuna Estatu Batuetan
* IV. Kapitulua: Elkartze politikoa Estatu Batuetan
* V. Kapitulua: Demokraziaren gobernua Amerikan
* VI. Kapitulua: Zein diren gizarte amerikarrak demokraziaren gobernutik ateratzen dituen benatako abantailak
* VII. Kapitulua: Gehiengoaren ahalguztiduntasuna Estatu Batuetan eta horren ondorioak
* VIII. Kapitulua: Zerk moderatzen duen Estatu Batuetan gehiengoaren tirania
* IX. Kapitulua: Estatu Batuetan errepublika demokratikoari irauten laguntzen dioten kausa nagusiak
* X. Kapitulua: Estatu Batuetako lurraldean bizi diren hiru arrazen egungo egoeraz eta izan lezaketen etorkizunaz zenbait gogoeta
* Konklusioa
* Oharrak (bigarren zatia)
# Delituez eta zigorrez/XII.Zigorren helburua

XII. Zigorren helburua
# Delituez eta zigorrez/XL.Komenigarritasun-ideia okerrak

XL.Komenigarritasun-ideia okerrak
# Delituez eta zigorrez/XLIV.Sariak

XLIV.Sariak
# Delituez eta zigorrez/XLI.Nola aurreikusten diren delituak

XLI.Nola aurreikusten diren delitua
Delituak aurreikusi nahi dituzuela? Saiatu lege argiak eta errazak egiten, eta nazioaren indar guztia bildu haien defentsan, eta honen parte batek ere ez dezala jardun haiek desegiten. Saiatu legeak mesedegarriagoak izan daitezen gizakiarentzat giza mailentzat baino. Saiatu gizakiak beldur izan diezaien eurei, eta eurei bakarrik. Legeei beldur izatea osasuntsua da, baina oso kaltegarria eta delitu sortzailea gizakiak gizakiari izatea. Gizon esklaboak gizon libreak baino gutiziatsuagoak dira, lizunagoak, ankerragoak. Hauek zientziei buruzko gogoetak egiten dituzte, edo nazioaren interesei buruz; eredu bikainak ikusten dituzte, eta imitatzen saiatzen dira; baina haiek, momentuko pozak erakarrita, libertinajearen nahaste artean bilatu nahi izaten dute beren bizimoduaren ezerezak ukatzen dien olgeta. Edozertan arrakasta lortzeko neke handiak jasatera ohituta daudenez, bere delituen arrakasta arazotsua izan ohi eurentzat, eta, honengatik, hura lortzeko grina handitu egiten da. Legeen zehaztasun-falta eguraldiaren eraginez berez nagia den nazio baten gainera erortzen bada, zehaztasun falta honek iraunarazi eta handitu egingo ditu nagikeria eta inozokeria. Nazio gutiziatsu baina langile baten gainera erortzen bada, legeen indarra alferrik galduko da, azpikeria eta amarru txiki mordo baten artean, eta mesfidantza zabalduko da bihotz guztietan, eta saldukeria eta disimulua zuhurtasunaren oinarri bihurtuko da. Nazio adoretsu eta indartsu baten gainera erortzen bada, zehaztasun falta gainditzea lortuko da azkenean, askatasunetik esklabotzara eta esklabotzatik askatasunera atzera-aurrera asko egin ondoren.
# Delituez eta zigorrez/XIII. Testigantzez

XIII. Testigantzez
Azkenik, sinesgarritasuna hutsaren hurrengoa da hitzak direnean delitugai; izan ere, tonuak, keinuak, gizonek bere hitzei eta ideiei atzetik eta aurretik eransten dieten guztiak, aldatu eta desitxuratu egiten du gizon batek esan duena, hainbesteraino non ia ezinezkoa izaten baita gauzak esan ziren bezala berresatea. Ekintza bortitz edo ezohikoek, benetako delituak direnak, beren aztarnak hainbat gorabehera eta ondoriotan uzten dituzten bezala, hitzak ez dira entzuleen oroimenean baino geratzen, eta gauza jakina da gehienetan hau ez dela batere zintzoa eta fidagarria. Horregatik da askoz ere errazagoa gezurra esatea gizon baten hitzei buruz, ekintzei buruz baino; izan ere, azken hauetan, zenbat eta frogatzeko gauza gehiago ekarri, orduan eta bitarteko gehiago ematen zaio epaituari bere burua zuritzeko.
# Delituez eta zigorrez/XIV. Aztarnak eta epaitzeko erak

XIV. Aztarnak eta epaitzeko erak
# Delituez eta zigorrez/XI. Lasaitasun publikoaz

XI. Lasaitasun publikoaz
Diru publikoaz argitutako gauak, hiriko auzoetan barreiatutako udaltzainak, erlijioaren sermoi tolesgabe eta moralak aginte publikoak zaindutako elizetan eginak, isiltasunaren eta lasaitasun sakratuaren eremu diren leku horietan, interes pribatu eta publikoak indartzeko egindako hitzaldiak nazio-batzarretan, legebiltzarretan, edo soberanoaren maiestatea aurkitzen den lekuetan, hauek guztiak dira bitartekorik onenak herriaren grina arriskutsuen suspertzea saihesteko. Hauek osatzen dute magistratuaren begiraletzaren adar nagusia, frantsesek police esaten diotena; baina magistratu honek lege zentzugabeekin jokatuko balu, eta ez hiritar guztien esku dagoen kode batean ezarritakoekin, atea zabaltzen zaio askatasun politikoaren mugak inguratu ohi dituen tiraniari. Nik ez diot salbuespen bakar bat ere aurkitzen axioma orokor honi: hiritar orok jakin behar du noiz den errudun eta noiz errugabe. Zentsoreak eta magistratu arbitrarioak beharrezkoak badira gobernuren batean, hori haren konstituzioaren ahultasunagatik izango da, eta ez gobernu ondo antolatu baten izaeragatik. Norberaren atarramentua ez jakiteak biktima gehiago eskaini dio tirania ezkutuari, ageriko ankerkeria solemneak baino. Zalantza horrek animoak matxinatu egiten ditu, doilortu baino gehiago. Benetako tiranoa beti jendearen iritzia menderatzen hasten da; eta iritziak adorea oztopatzen du, jakinik adoreak egiaren argitan egin dezakeela bakarrik distira, edo grinen sutan, edo arriskuaren ezjakinean.
Baina zeintzuk izango dira delitu hauei dagozkien zigorrak? Heriotza-zigorra egokia eta beharrezkoa al da gizartearen segurtasunerako eta ordena onerako? Tortura eta oinazeak justuak al dira, eta lortzen al dute legeek bilatutako helburua? Zein da delituak prebenitzeko modurik onena? Egokiak al dira zigor berberak garai guztietan? Zer eragin dute ohituretan? Merezi du arazo hauek zehaztasun geometrikoz aztertzea, sofismen lainoei, hizjario xarmatzaileei, eta zalantza lotsakorrei zirrikiturik utzi gabe. Nire meritu bakarra balitz ere Italian lehena izatea beste nazio batzuetan idaztera ausartu direna eta praktikatzen hasi direna garbi azaltzen, ni pozik sentituko nintzateke; baina, gizonen eskubideak eta egia gaindiezinak babestuz, lagunduko banio tiraniaren eta hura bezain kaltegarria den ezjakintasunaren biktima dohakaberen bati heriotzaren ikara eta larritasunetatik ihes egiten, errugabe bakar baten eskerron eta poz-malkoak nahikoa izango lirateke ni gizonen mespreziotik kontsolatzeko.
# Delituez eta zigorrez/XIX.Zigorren lastertasuna

XIX. Zigorren lastertasuna
Zigorra azkar ematea hobe dela esan dut, zeren eta zenbat eta denbora gutxiago igaro bidegabekeriaren eta zigorraren artean, orduan eta indartsuagoa eta iraunkorragoa izaten baita gizonaren gogoan delitu eta zigor ideien arteko lotura, oharkabean bata bestearen eragile ezinbestekotzat jotzen delako. Gauza jakina da ideien arteko lotura dela giza adimenaren lantegia bateratzen duen zementua, hura gabe atsegina eta mina sentimendu isolatuak eta inolako eraginik gabeak izango baitziren. Gizonak ideia orokorretatik eta oinarri unibertsaletatik zenbat eta gehiago urrundu, hots, gizona zenbat eta arruntago bihurtu, orduan eta gehiago jokatzen du hurbileko ideia-elkarketen arabera, urrunakogoak eta nahasiagoak alde batera utziz; hau dela eta, zerbaiten atzetik oso grinatsu dabiltzan gizonei bakarrik balioko diete ideia hauek, arretaren argiak gauza bakarra argitzen baitie, besteak ilunpean utziz. Adimen jantzienentzat ere balio dute ideiok, aldi bakar batean gauza askoren gainetik igarotzeko ohitura dutelako, eta erraztasuna dutelako sentimendu zatikatu mordoa elkarrekin alderatzeko, eta honengatik kasu hauetan emaitza, ekintza, alegia, ez da hain arriskutsua eta ezustekoa izaten.
Izugarri inportantea da, beraz, delituaren eta zigorraren arteko hurbiltasuna, nahi baldin bada, adimen zakar eta arruntetan, delitu onuragarri baten irudi liluragarriari, zigorrari lotutako ideia berehala kontrajar dakion. Bi ideia hauek gero eta gehiago bereiztea da atzerapen luzeak dakarren ondorio bakarra; eta nahiz eta delitu baten zigorrak beti zirrara egin, txikiagoa egiten du zigor gisa ikuskizun gisa baino, eta gertatzen da delitu jakin batek ikusleengan eragindako higuina motelduta dagoenean ematen dela zigorra, bere garaian eman izan balitz, zigor-beldurra indartzeko balio izango zuena.
Beste irizpide oso egoki bat bidegabekeriaren eta zigorraren arteko lotura estutzeko: zigorra izan dadila, ahal den neurrian, delituaren izaeraren araberakoa. Analogia honek izugarri errazten du delituaren zergatiaren eta zigorraren ondorioen artean egon behar duen kontrastea, hau da, zigorrak urrundu dezala gogoa lege-haustearen xarmak eraman nahi duen bidetik.
# Delituez eta zigorrez/XLIII.Magistratuak

XLIII.Magistratuak
Delituak saihesteko beste modu bat: legeak gauzatzen dituen kontseilua emanagoa izan dadila legeak betearaztera, ustelkeriara baino. Kontseiluak zenbat eta kide gehiago izan, orduan eta nekezagoa izango da legeei iruzur egitea, erosketak zailagoak direlako elkar zaintzen duten kideen artean, eta bakoitzak bere agintea areagotzeko interes gutxiago izango duelako, bakoitzari egokituko litzaiokeen zatia txikiagoa den neurrian, batez ere horretarako egin beharreko langintzaren arriskua kontuan hartuta. Baldin eta soberanoak hiritarrak ohitzen baditu ospe eta arrandikeriara, aginduen zorroztasunera, eta zapaldua sentitzen denaren kereila zuzen zein okerrak baztertzera, hiritarrek legeei baino beldur handiagoa izango diete magistratuei, eta hauek segurtasun pribatu eta publikoari komeni zaiona baino gehiago baliatuko dira beldur honetaz.
# Biblia

Biblia
Itun Zaharra Hasiera Irteera Lebitarrena Zenbakiak Deuteronomioa Josue Epaileak 1 Samuel 2 Samuel 1 Erregeak 2 Erregeak Isaias Jeremias Ezekiel Oseas Joel Amos Abdias Jonas Mikeas Nahum Habakuk Sofonias Ageo Zakarias Malakias Salmoak Job Esaera Zaharrak Rut Kantarik Ederrena Kohelet Negar Kantak Ester Daniel Esdras Nehemias 1 Kronikak 2 Kronikak
Liburu Deuterokanonikoak Ester Grekoa Judit Tobit 1 Makabearrak 2 Makabearrak Jakinduria Ben Sirak Baruk Jeremiasen Gutuna Daniel Grekoa
Itun Berria Mateo Markos Lukas Joan Eginak Erromatarrei 1 Korintoarrei 2 Korintoarrei Galaziarrei Efesoarrei Filipoarrei Kolosarrei 1 Tesalonikarrei 2 Tesalonikarrei 1 Timoteori 2 Timoteori Titori Filemoni Hebrearrei Santiago 1 Pedro 2 Pedro 1 Joan 2 Joan 3 Joan Judas Apokalipsia