# Planta eta Eleanora

* Planta eta Eleanora
* Eleonora
* Jaunak huna niz
* dolorez beztitürik,
* zeren gizatxar bateki
* beiniz ezkontürik.
* Ni nintzan etxe distingatü,
* nuble, haundi batetako;
* enintzana othien sobera
* laborari batentako?
* Ene askaziek nündien
* bortxaz ezkunterazi.
* Zapartatü izan balira
* ni sorthü bezain sarri!
* Hun haundi bat ziela
* ene senharraren etxian,
* han ezarri nündien
* laborarisa kalitatian.
* Untsa dolü nielarik
* jaun gazte pulliter,
* ene gazte florian
* ükhen adiskider;
* partikülazki etxen mithil bat
* ükhen nien maithatü,
* eta hura zela khausa etxekuek
* bertan ni gidatü.
* Ene senhar txarra
* hanitxetan zeit jelostü.
* Uste dia amorio zaharra
* nik nahi düdala kitatü?
* Senharra düt bortxaz
* den bezalako astua,
* zuin maite beitüt
* hala nula heriua.
* Azkenaz beste burrant bat
* nizala dit erraiten,
* eta miliun debrien denik
* nik aldiz ez egiten.
* Arren eztia merexi
* thira detzan adarrak
* jeloskor den gero
* erran ditzan egiak?
* Phantzart printzeareki,
* derot hitzemaiten,
* zapartatzen ezpaniz
* nizala adiskidetüren.
* Hura da kalitatezko
* eta harek badü gano;
* eta ene senharra flakegi
* ene zerbütxatzeko.
* Neskatila gaztiak
* zütiet abertitzen:
* gogoz gaiti ez ezkunt,
* askaziek zer nahi erran dezen!
* So egin ezazie
* ene etsenpliari,
* eni bezala zeizie
* heltüren segürki.
* Arima eta khorphitza
* düzie galdüren.
* Askazien kuntre maradizionez
* gero infernüti ariren.
* (erretira sonez, Prebosta
* jelgi)
* Laboraria
* Jinkuak deiziela bakia
* bai eta egün hun,
* eta ni ere osagarria
* nun ezpeitüt hanbat hun.
* Jiten niz zien gana
* emazte anderiaren ixilik,
* bena ikharatzen nai
* zien presentzia haundik.
* Laborari miserable bat niz
* ikhusten naizien bezala,
* bena othoizten zütiet
* enazazien trüfa.
* Presentatü nahi neikezie
* ene mulde gaitzkerian,
* zer süjetez nizan
* egün zien aitzinian.
* Mesia Jaun Phantzartek
* ükhen dü temeritatia.
* Puiñal kolpü bat dereit thiratü
* belarraren erdiala.
* Balin banü muien
* egia erraiteko,
* ene ideia lizate
* hari proses emaiteko.
* Bena emazte anderiak
* begiratzen deizt oro,
* eztereit emaiten ardit bat
* banü ere beharrago.
* Jüjia
* Nur zira zü adiskidia,
* edo nula zira deitzen?
* Zuin herritarik zirade
* arren hun jiten?
* Laboraria
* Jauna gure herrian
* Nudigat deitzen nizie,
* Mus de Kornüda ere bai
* emaztia düdalakotz pütaxe.
* Etxenko jaun hün nüzü,
* bena etxerik ez.
* Aberats ere bai,
* bena diharürik ez.
* Adiskide frango badit
* bena kreditik ez,
* ezkuntiagati amurus
* neskatila eijerrer.
* Jüjia
* Nun egin düzü errekontrü
* Mesia Jaun Phantzarteki?
* Kolpü hori eman badereizü
* errazü zer süjetagati.
* Laboraria
* Jinkuak ordenatü zian
* bere eternitatian,
* gizun ezkuntzen zirener
* ifernüko penak lürrian,
* eta beste mündian
* untsa irus dütüzkezü,
* eta hi ere segürki
* haietarik bat nükezü.
* Gizun bat emazte bateki
* ezkuntzen denian,
* khüntatzen ahal dizü
* sartzen dela ifernian.
* Soizü, deja danik
* düzü lan haundia,
* berak nahi ezpadü
* emaztiaren begiratzia.
* Pheredikari bati elizan
* behin entzün ükhen dit,
* San Agustik ziela
* erraiten egia haundirik.
* Otso, tigre ez süge,
* ez lehun errabiatürik,
* eztela emazte gaistuari
* konpari daitenik.
* Nik balin banü ere
* mila begi beno haboro,
* enitzake enthelega ahal
* emaztiaren ützüliak oro.
* Emaztia gaistokeriala
* behin eroriz geroz,
* debriak eliro enthelega
* bere photere oroz.
* Ezi ene emaztia bera
* mithiriz bolatzen düzü,
* eta bestimenthetan ere
* ürguillü haundia dizü.
* Kota indiane farboilla güziak
* eta tur de gorja baditizü,
* hortxeko ahalke gabe
* saldo hori üdüri dizü.
* Horiek eztüzü deüsere
* salbü Satanen xedera eli bat,
* halakuak oro beititü
* bildüren bere ganat.
* Gizun gazte miserabliak
* dütie untsa ülüsitzen,
* denborareki gero adar
* ederrik kharreia eraziten.
* Bena elhestan egoitez
* ene blesüra eztaite sendo,
* eta erran nahi deizüt
* süjeta zer den oro.
* Iragan ostegünian gaintxigor
* aphur bat ginizün baskaiteko,
* bena emazte anderiak
* jan zereiztan oro.
* Ezin janez, ützi zian plata
* orano gizen gizena,
* müstüra hotz buji bateki
* eman zitazün uistiatzera.
* Egin nizün bertan
* harek manhatü bezala,
* bestela segür beinian
* garrotiaz egor ahala.
* Hurak jan nütieneti
* aphür baten bürian,
* senditü nizün min gaitz bat
* estomakaren barnian.
* Juan nünduzün aphur bat
* ohen gañen phausatzera,
* hagin min gaitz hura
* iraganen zeitadala.
* Emaztiak uste zien
* nunbeit sorhuan nintzala,
* zenbeit sathorren guaita
* üsatzen nian bezala.
* Oheti entzün nizün
* züzuillia karraskaz,
* eta segürtatü nündüzün ordüko
* emaztiaren lanaz.
* Jeiki nündüzün emeki
* herotsik egin gabe,
* nahiz nur zen ezagütü
* haiek ikhusi gabe.
* Ikhusi nizün Phantzart
* emaztiaren gaiñen,
* eta ahalke erraitera
* han zer ari ziren.
* Jauna erran nirozün
* etzela hura untsa egina
* legiak diela defendatzen
* besteren emaztia.
* So izigarri bat
* egiten zitadazün;
* jauna ordian huillent
* engojatü nündüzün.
* Urdantegian sarthü nündüzün
* laisterka ahalaz juanik,
* eta enindizien ediren
* gorotzpian beinintzan gorderik.
* Goizan izan nüzü Ahargon
* asto xar baten xerkhatzen,
* eta errenkontratü dit Phantzart
* ari beitzen ihizen.
* Puiñala bilaizirik
* erraiten ditazü berhala,
* eztela kuestionia,
* erho nahi naiala.
* Lehen kolpia deitaneko
* eman belarraren erdiala,
* ikhusi dizü erbi bat
* horak eraiki derola.
* Ni ützirik haren ondun
* juan izan züzün berhala,
* bai ni ere ezkapi bertan
* ene kolpiarekila.
* Proküradoria
* Zuaza adiskidia
* hantxeko barber harengana,
* errozü sendo eraz zitzan,
* nik phakatüren düdala.
* Prebosta igorri dizügü
* Jaun Phantzarten atzemaitera,
* huna denian jin zite
* zure arrazuen süstengatzera.
* Laboraria
* Jauna jinen nüzü nitzaz
* untsa bada juaiten,
* emazte anderiaren ixilik
* ahal baniz ezkapatzen.
* (jüstizierrak erretira,
* bestia paseia Barbera jelgi)
* Laboraria
* Jinkuak egün hun deizüla
* ene jaun maitia,
* eta emaztia badüzü
* eni beno fortüna hobia.
* Plaga bat bürian badit
* zure gana nüzu jiten,
* sendo nezazün othoiztera
* phakatürik zerade izanen.
* Barbera
* Hunki jin ziradiela
* ene adiskide maitia,
* nurbeitez izan zira
* arauez gaizki tratatia.
* Ala! Bera jinik
* düzü zure kolpia,
* othoi, erradazü
* adiskide maitia.
* Laboraria
* Ez, ez jaun Barbera
* eztit bera jinik
* bena puiñal kolpü
* gaisto bat hartü dit.
* (so egin eta mintza Barbera)
* Barbera
* Untsa kolpü gaistuena
* duzü ene adiskidia,
* hunen zuri emailiak
* merexi likezü ürkhatzia.
* (herts eta mintza)
* Orai untsa ezinago
* hertsirik beitüzü,
* ene pena eta drogen
* hamar luis indatzü.
* Laboraria
* Zer ezi hamar luis
* hamar diner ere nik eztit!
* Bena phakatüren zütü
* Erregeren Proküradorik.
* Barbera
* Erregeren Proküradorik
* hitzeman badeizü
* eta zihaurek ez diharürik
* bortxaz fidatzen nüzü.
* Sarritho jin zite
* gero faltarik gabe,
* ordian ere herts dezagün
* aments sühartü gabe.
* (erretira biak sonez,
* jelgi Barber Mithila)
* Babiere
* Jaunak jarri izan niz
* barber mithil orano berri,
* ofiziua ikhasi düt
* ezin haboro hobeki.
* Nik ikhasten düt
* segürki ofizio hura,
* bai eta eriak sendotzen
* ezinago untsa.
* Dakizien bezala
* hebengaintiko gizuner,
* bizarretara behar deret egin
* bürüzagiaren parropianter.
* Haginak idokitzen dütüt
* nihaur mankhatü gabe,
* eni behin idokizaliak
* nahi düke berriz ere.
* Hoietan gainthi hanitz
* eri bisitatü behar düt,
* zuin bakhotxaren bisitaren
* hamarna sos ezpeitüt.
* Bena gaitzetan behar dütüt
* solejatü bethi ere,
* mentüraz seiñadüra baten
* mentsian eri beitirade.
* Beste hanitx ere kulikak
* zapartatzen dütü,
* kristel baten mentsian
* süfritzen hanitx thürmentü.
* (xinga har)
* Imur gaistuen sendotzeko
* instrümenta haur düziela,
* etxetan behar zünükie
* orok holako bedera.
* Bena ezta aski
* instrümentaren ükheitia,
* orano behar da jakin
* zerbütxatzeko maneria.
* Lehenik behar da jenthe hunak,
* labamenthia prestatü,
* eta prestatü denian,
* bürü huntarik sarthü.
* Hüstü denian gero
* hulaxetho ezarri,
* eta xiringa sarthü
* gero gibel aldeti.
* Üzkü xiloti sarthü onduan
* hulaxetho phusatü,
* ene gain bere egin bidia
* hunek egiten ezpadü.
* (sonez erretira, jelgi
* jüstizierrak Prebosta ere
* lagüneki)
* MEDEZIA, ELEONORA
* Eleonora
* Zure neskato, jauna,
* jiten nüzu zuregana,
* jakin beitüt izan dela
* ene senhar zarra.
* Edo egia erraiteko
* hortxeti nüzü behatü,
* entzün ükhen beitüt
* nula zeizün mintzatü.
* Bena lan hir, jauna,
* zük arranjatzen ahal düzü,
* bardin eta hala
* plazer balin badüzü.
* Sinhets eraz izozü probidentziak
* zer nahi dela fornitzen,
* eta natüra dela orobat
* hanitxetan desarranjatzen;
* ezi egiteko inportant hortan
* ezpanaizü lagüntzen,
* ikhusten düzü zihaurek
* sekülakotz nizala galtzen.
* Senharrak ez askaziek
* enikezie ikhusi nai,
* bestela behar dit desesperatü
* edo juan herriti.
* Eta hori badüzü egiten
* nik deizüt hitzemaiten
* ene hunez eta khorpitzaz
* zútüdala zerbütxatüren.
* Medezia
* Anderia zure senharrak
* nahi badü arrazuin dien,
* gezür bat haundirik diot
* hari sinhets eraizren.
* Erranen dot gizunaren
* menbriak behar duela khausatü,
* haurra harena dela
* eztiela behar düdatü.
* Eleonora
* Jauna zü zira ene gizuna
* eta badüzü izpiritü,
* uste behar dügun alkharreki
* orano libertitü.
* (Eman diharü eta erretira)
* PHANTZARTINA, PHANTZART, ELEONORA
* Eleonora
* Jaun Phantzart halere
* untsa irus zira,
* fripun haien arteti
* ezkapi izan beitzira.
* Heben gaintiko emaztiak
* güntüzün segürki tristerik,
* zeren gure karesa zalia
* beikünien zerratürik.
* Ezi zenbanahi den gizuna
* pherestü eta trabaillari,
* ezpalin bada paillart
* eztate adiskide emazteki.
* Hartacotz ene senhar zarra
* nik ere nahi dut ützi,
* bai eta Orthezerat
* jin orai zureki.
* Phantzartina
* Ale bugresa püta!
* Hi jinen hizala gureki?
* Ez, nik begiratüren ait
* hiltzen ezpaniz segürki.
* (sic) Khen adi hebenti
* ene begien aitzineti,
* ezi bestela gogua
* ez fida ene pazentziari!
* Ezi lotzen banitzein
* ehiz laket izanen,
* zuintan bürian bilhorik
* ezpeiteiñat ütziren.
* Pandarda abandonatia
* kuntent adi heure senharrareki,
* eta besteren gizonak
* plazer badún, ützi.
* Eleonora
* Jaun Phantzartek nahi badü
* eztinat hire antsiarik,
* ixilik egoiten ezpahiz
* ikhusiren dún ahua ürratürik.
* bestiak manha itzake
* abantailla bahü ükheiten,
* jauna, pot bat emadazü
* despit andere horren.
* (Inkara pot egitera, Phantzartina lot
* bilhuetarik, satanak jelgi. Aztarot, Satan,
* Phantzartina, Eleonora, Phantzart)
* Phantzart
* Ale bugresa paria!
* Etzirie lothüren eneki!
* Jendarmek atzeman enezen
* ezkapi nahi niz hebenti.
* (Juan zürübier behera)
* Satan
* Koraje Phantzartina,
* idoki itzon bihuak,
* etzitiela zedi
* gal artino biziak.
* Aztarot
* Eleonora eman izon
* pandarda horri untsa
* eta ezarrezan orai
* ürratürik alia.
* (Jelgi jendarmeria. Satanak retira.
* Phantzartina, Eleonora, Prebosta, Fabian, Ma dian)
* Madian
* Ale bugresa paria!
* Gogua orai guri,
* legiaren phartez presuner
* behar zütiela ezarri!
* Phantzartina
* Jauna konsidera ezazu
* emaztiak girela
* nahi bada giradian
* gaistokeriala.
* Ni phürü othoi,
* jaunak, ützi nezazie,
* eta beste hunez aldiz
* plazer düzüena egiziea.
* Eleonora
* Jaunak ogen gabe niz,
* segürki sinhets nezazie,
* ezi püta hori bera
* lothü zeit hebetxe.
* Ezterot egin ogenik
* dakidala seküla,
* bena hain emazte gaistorik
* mündü hunetan ez ahal da.
* Hartakotz, arren jaunak,
* behar dü estekatü
* eta bürdüinez kargaturik
* presuntegian zerratü.
* Prebosta
* Alo jaunak! Bertan
* esteka itzazie,
* eta presuntegiala
* kondüsitü behar die.
* (Sonez. Oro erretira.)