# Sasiak ia estali ditu...

* «Sasiak ia estali ditu... »
* 1/
* Baratza on bat zan Euskalerriya
* landare onez jantziya,
* denpor' aietan zer gozua zan
* lore eder aien usaya!
* Ba-ñan, aitonak aindu bezela,
* ez degu zaitu esiya,
* zori gaiztuan gaur arkitzen da
* pristiya txarrez josiya.
* 2/
* Zakur on danak il zizkiguten
* eta eskopetak kendu,
* orregatikan axeri askok
* baratza ontan jaten du;
* bertako lore ederrenekiñ
* egiten dira apaindu,
* ez aitonaren konseju ona
* goguan euki bagendu.
* (*) Aurreneko bi bertsoak
* "Baratza on bat zan Euskalerriya"-koen berdinak
* 3/
* Sasiak ia estali ditu
* arbola onenak guziak,
* badakit no la zabaldu diran
* plaga txar oien aziak;
* zori gaiztuan indartu dira
* aspaldi beren sustraiak,
* oien loriak emango ditu
* fruta berde ta gaziak.
* 4/
* Fruta oietatik sortzen ai dira
* izugarrizko pristiyak,
* batetik griña txarrez betiak,
* alperrak eta nagiyak;
* sekulan ere ez dira izango
* burutik ondo jantziyak,
* bañan mundua mundu dan arte
* ez dira paltako itayak.
* 5/
* Txikitandikan bear bezela
* landara ez bada jorratzen,
* igarri gabe lagun txarasko
* inguruan zaizka azaltzen;
* jabia lotan dauan bitartez
* asten badira loretzen,
* naiz-da aitzurra zorrotza iduki
* kostako zaio garbitzen.
* 6/
* Mutil koskorrak mozkortu eta
* gizon zarrak insultatzen,
* beren aiteri izketan ¡ka .
* zigarro purua erretzen;
* zori. gaiztuan onela ai dira
* bizio txarrak indartzen,
* óingo artzaiak ez dutelako
* urritz-zigorrik dantzatzen.
* 7/
* Nik ondo dakit zer gertatzen dan
* griña txarretara oituta,
* pordilkeriyan ajolik gabe
* neoni ibilli naiz-eta;
* erruki gabe ikusirikan
* eskian ama ta aita,
* au gertatzen da Jesusen amar
* mandamentuak aztuta.
* 8/
* Zigorrik gabe artzaiak ez du
* ardirikan ondo zaitzen,
* ego-aiziak arkakusuak
* bezela zaizka arrotzen;
* bildotxetatik pagotx gozora
* baldin baditu oitutzen,
* nik dakit gero zer kostatzen dan
* ota-Iarrera bialtzen.
* 9/
* Baratza ontan gaur aintzen dute
* animali ta pristiak,
* sator ta arratoi, sapo ta sube
* eta erbi-iñudiak,
* bela ta miru ta sapelaitzak,
* gabirau moko-Iuziak,
* azkonar da otso eta axeri,
* gure odol txupa-zaliak.
* 10/
* Beliak garitan gustora dabiltz
* sapelaitzekiñ bat einta,
* basarritarren kosetxa danak
* beren kabiyan gordeta;
* ta gu gosiak Amerika tik
* ekartzia galazita,
* gero garisti saltziagatik,
* orla oituak daude-ta.
* 11/
* Sator gaiztuak beti aztarka
* azkazkalak zorroztuta,
* naiz itxuak izan gauza on zaliak,
* mutur zorrotza dute-ta,
* kalte egiten landare onen
* sustar gozua moztuta;
* baratzan berak nagusi dira
* bildurrikan ez dute-ta.
* 12/
* Erbiñudiak txokorik txoko
* korbatatxuak jantzita,
* usukumiak engaña tutzen
* litxarreruak dira-ta;
* txantxangorriari kuku alperrak
* bezela arrautzak jarrita,
* Billaboha'ko Fraisoro dago
* aur inozentez beteta.
* 13/
* Sube zitalak eta sapuak
* baratza dana ondatzen,
* bertako landare obeneri
* loriak enbenenatzen;
* lanikan egin nai ez dutenak
* besteri gogua kentzen,
* ortelanuak ez dutelako
* atxur zorrotza dantzatzen.
* 14/
* lru urte. laister igaro dira,
* ez nago óindik aztuta,
* gizajo asko ibilli ziran
* pultsuak alteratuta:
* basarritarren esne-marmitak
* zilipurdika botata,
* andre gaixo bat balaz il zuten,
* zeruan dedilla gerta.
* 15/
* Buruak gaizki jantzitako asko,
* naiz-da illia ondo orraztu,
* Donostia'ko ziudadian
* egiten ditut ezagutu;
* eskolarikan ikasi ez dute,
* lanian nai ez nekatu,
* ama k negarrez tarjetak topa
* ta erriak mantentzen ditu.
* 16/
* Txantxangorriyak baserrietan
* lanian dira saiatzen,
* goiz jeki eta alperrentzako
* baratzan jakiya biltzen,
* kaleko dama elegantien
* kamixa piñak garbitzen,
* eta gañera kuku aberats
* alperren aurrak azitzen.
* 17/
* Azkonar da otso eta axeriyak
* dabiltz au engañatutzen,
* eta gabirau mokoluziak
* txituak aruntz bialtzen;
* noizik eta bein elbarri batzuk
* onera zaizku azaltzen,
* ollo gajuak negarrez daude
* penaz gangorrak oritzen.
* 18/
* Obe genduke pristi tzar abek
* baratzatikan atera,
* dijuaztela nai baldin baute
* Abdelkriñ'en parajera;
* eta esiyak ondo konpondu,
* sartu ez dei ten ostera;
* gure lengo zakur da eskopeten
* jabe óindik eingo gera.
* Bertso-papera, «Imp. J. Díaz. - Irún~, Inozenzio
* Urkia, Portuene, Alzibar, Oiartzun.
* Antonio Zavala-ren liburuko oharra:
* Paper ontako lenengo ta bigarren bertsoa,
* ta aurreko paperarenak, berdiñak
* dira. Orr~gatik ez ditugu emen jartzen,
* ta irugarrenetik asten da jarri-aldi au.
* Sail ontako emezortzigarren bertsoan,
* Abd-el-Krim aitatzen da. 1925 urte-inguruan
* aditu zan geienbat moro buruzagi
* orren izena. Ordukoak, beraz, bertso
* auek.