OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zure jaioterria...

* «Zure jaioterria...»
* 1/
* -Zure jaioterria
* polita Zegama,
* dan bezela dezuna
* poUtaren fama,
* birtute onekua
* zeralako dama,
* nere biotzak maite
* zaitu, Jeronima.
* 2/
* -Dituzula neretzat
* orrelako famak,
* eztiya mingañian
* dira zure bromak;
* naizen bezin politak
* asko dira damak,
* munduan ekarriyak
* aitak eta amak.
* 3/
* -Andoaiñ'en festa Maiatz-
* illaren iruan,
* genduan ilusio
* jatorra buruan;
* etzan arritzekua
* ain sasoi eruan;
* zu bezin politik ez
* nere inguruan.
* 4/
* -Jaki onak ta erari
* goxua naikua,
* genduala inguruan
* kantari kukua;
* ura Z2.n alaitasun
* uda berrikua,
* zan bezela eguna
* zorionekua.
* 5/
* -Ermitaren aurrian
* nik ezagutua,
* nor da nungua ziñan
* zuri galdetua;
* begi polit oieri
* erreparatua,
* nere bizi guziko
* enamoratua.
* 6/
* -Urtiak emeretzi
* ditut oraindikan;
* ni ainbat ez badezu
* maite besterikan,
* ezkondu, aitak ematen
* badit baimenikan;
* baña jakin naiko du
* dezun doterikan.
* 7/
* -Aita, nik det ondoren
* duana dotia,
* loria:k intza bezela
* nauana maitia,
* eltze aundia urre-
* zillarrez betia,
* nai du ezkontzeko neri
* baimena ematia.
* 8/
* -Al dunak, len bezela,
* oraiñ egiten du:
* jan ta edan ongi ta
* doto re apaindu;
* sudur motza izan arren
* orrenbeste diru,
* baimena emango dizut
* lenbailen ezkondu.
* Bertso-papera, «Imp. Macazaga - Renteria.,
* Ázpeitia'ko Oanda baserriko
* Jose Agirre bertsolariari jasoa.
# Utopia/Magistratuez

eta gaurkoan "Phylarkoa". Hamar Sifogranten eta haien familien buru badago lehen "Traniboro" eta orai "Protofilarko" deitutako bat. Azkenean, Sifogranta guziek, hots berrehunek, herriarentzat onena daukatena hautatuko dutela zin egin ondoan, populuak izendatu dizkien lau hautagaietarik bat hautatzen dute buru lehentako, sekretuzki botzak emanez; hiriaren laurden bakoitzak hautagai bat aurkezten dio alabaina senatuari. Buru Lehenaren buruzagitza bizi guzirako da, non ez den kargutik kendu behar tirano bihurtu nahi delako susmoarengatik. Traniboroen hauteskundeak urte guziez berritzen dira, baina ez dira hautetsiak aldatzen aitzaki funtsik gabe. Beste buruzagi guziak urte batentzat dira.
Hiru egunetarik eta beharrez maizago, traniboroak elkarretaratzen dira biltzarrean Buru Lehenarekin. Herriko gorabeherez badihardute eta herritarren eztabaidak berehala erabakitzen dituzte; gertatzen direlarik; nahiz bakanak diren. Senatuko bilkuretara beti bi Sifogranta deitzen dituzte; baina ez sekula berak. Kontutan hartzen da ere herriaren onari doazkion gaietan ez dela erabakirik hartzea zilegi, non ez den hiru egun aintzinetik eztabaidarik izan gai horietaz senatuan. Herriko gorabeherez herri biltzarretarik edo senatutik kanpo erabakiak hartzea, huts izigarria dela diote.
Utopiarren arabera, lege horiek eginak izan dira ez dakien erraz izan ez Buru Lehenari ez traniboroei elkar hitzartzea, herri-erakundeak aldatzeko eta tirania bidez populua zapaltzeko. Horra zergatik erabaki nagusi guziak eramaiten diren sifogranten biltzarretara; hor beren inguruko familiek, jakinaren gainean azter dezaten gaia beren artean eta gero senatuari helaraz beren iritzia. Uharte osoko biltzarrera gai bat eremaitea gertatzen da batzuetan. Bestalde senatuaren ohitura da ere, ez dela sekula deus eztabaidatzen aurkeztua izan den egun hartan berean, baina bai senatuaren ondoko bilkuran: amoreakatik eta, mihi-puntan zeukan lehen perpausa ustegabetarik itzurtzera utzi duelakotz, herriaren aldeko erabakiak baino lehen bere erranak zuritzeko aitzakien ondotik ez dadin nehor ibil, eta ez dezan nehork herriaren onaren gostuz bere omen ona mendeka beranteko urriki bihurri batengatik; lehenbizian ikuspegi laburregia izan duela ixilpean gordez. Berehala mintzatzea baino, hobe dela jakinaren gainean hitz egitea aintzinetik behar da ikusi.
# Observations upon the United Provinces of the Netherlands

Amsterdameko hirian dago mundu mailan hain famatua den banku honen egoitza; ezagutzen diren egiazko edo irudimenezko bankuen artean handiena da. Hiriko Udaletxe azpian dagoen ganga handi batean kokaturik dago, atez eta sarrailez babesturi k eta bere zainketa eta kontserbaziorako beharrezkoak diren neurri guztiez horniturik. Egia da Bankua ikustera doanak sinetsi egin behar duela, nik uste dudan bezala, lingote eta urre eta zilar barraz osaturiko altxor handia, edo baxeraz eta urrez edo zilarrez beteriko zaku kopuru sinestezina dagoela. Bestalde Banku honen zuzendaritza duten burgumaisuak soilik daude eta ez dago noizean behin dirua sartu edo ateratzeko kontu partikularren jabea den inor, eta ezin da jakin, ez eta asmatu ere, zein den esku-altxorraren eta Bankuaren kredituaren arteko proportzioa. Bankuaren seguritatea ez datza hantxe aurkitzen den urrean eta zilarrean soilik, Hiri osoaren eta Amsterdameko Estatu osoaren kreditua ere kontuan izan behar baita, hauen dirutzak eta errentak zenbait Erresumatakoak bezain handiak baitira, eta bankuak bertan utzitako diru guztiaz erantzun behar baitu derrigorrez. Hiriko merkatarien artean egin ohi diren ordainketa handiak Bankuaren billete bitartez gauzatzen dira eta ez bakarrik Probintzietako beste zenbait merkataritza hiritan, baizik eta baita Munduko beste zenbait merkataritza hiritan ere. Beraz Banku hau kutxa orokorra dela esan daiteke, non bakoitzak bere dirua gordetzen duen, zeren eta ziurtasun osoa dagoela uste baita eta ordaindu nahiz kobratu ahal izateko askoz eskuragarriago baitago bakoitzak duen bere kaxan baino. Han zainpean utzitako zilarragatik interesak ematen ditu Bankuak eta han utzitakoak ordainketak egiteko erabiltzen den moneta arrunta baino gehiago balio du, zeren eta Alemanian nahiz Herbeheretan hoberenak, erabilienak eta ezagunenak diren monetak soilik ekartzen baitira.
Hauxe da Amsterdameko Bankuari sinesgarritasun handia eman dion inguramena, eta honek jende asko bultzatu du dirua hantxe gordetzera, eurekin eraman arren bakoitzaren aberrian gordetzea ezina litzaiekeen dirua arriskutik at utzirik. Eta hau ez dute soilik egin hemen erbesteraturik zirenek, baizik eta baita norberaren herrian bizi den askok ere, hala ekaitzen aurrean horniketa egiten dutenek, nola mundu mailan dirua izateko hau baino leku seguruagorik aurkitu ez dutenek.
William Temple
1687
Lehen iturria: ZZEE (1998): Historia testu bidez , Arabako Foru Aldundia - EHU, Gasteiz. (Itzulpenaren arduradun den Joseba Zuazoren baimenaz).
Bigarren iturria: kondaira.eus
* Testu hau Euskal Wikilarien Kultura Elkarteak UEUrekin egindako akordioari esker igo da, eta Creative Commons Aitortu PartekatuBerdin 3.0 Lizentziapean argitaratu da.
* This text has been uploaded within the agreement between Basque Wikimedians User Group and UEU and is licensed under a Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0 License.
# Olerkijak - Oñaz-Loyola eta Likona'taŕ Iñaki, Bizkaya'ren Zaindari Deunari bizkataŕak

OÑAZ-LOYOLA ETA LIKONA'TAŔ IÑAKI, BIZKAYA'REN ZAINDARI DEUNARI BIZKATAŔAK
¡Iñaki,
Jaungua'k bidalduba Ludijan ixatera Josu'ren Gudarijen Buruba!
Batzaŕak Autu zindun Bizkataŕen Zain Deuntzat: Zeu zara
Zaindari ta Jaun onena Geurentzat. ¡Iñaki, Entzun, aren, eiguzu
Ta geure opea aŕtu!
Bijotza Bizkaiaŕak Jayotzetik Damotu: Zeuria da Beria... Baso, mendi, ibai, aŕu... ¡Zeru-goitik, Deun-Iñaki, Jagon, ba, Bizkaya!
Jago-ixu Jaun-Goikua,
# Olerkijak - Ave, Maris Stella

AVE, MARIS STELLA
I
Aguŕ, Jaunan Ama, Itxasoko Ixaŕa, Beti neskutz edeŕ Goi-ate bakaŕa.
II
Gotzonaren aboz Ama izena autetsi Eme'ren ordian; Zoruna ekaŕi.
III
Estuntzeak ausi, Itxubak argitu,
Kendu guri gatxak, Ona ekaŕguzu.
IV
Amatzat agiri, Aŕtu beiz aŕenak Geugatik jayo ta Semetzat dozunak.
V
Idebako neskutz, Neskutz garbijena, Garbitu gagixuz Obena aldenduta.
VI
Bixitxa on geŕtu Ta bidia sendo, Gu, Josu ikusirik, Poz beti ixateko.
VIII
Aintza Jaun-Aťari, Kisto'ri be aintza, Goteunari baŕdin: Irurei batera.
# Olerkijak - Euzko-Abendearen Ereseŕkija

EUZKO-ABENDEAREN ERESEŔKIJA
¡Gora ta gora Euzkadi! ¡Aintza ta aintza Bere Goiko Jaun onari!
Areitz bat Bizkaya'n da Zaŕ, sendo, Zinđo Bera ta Bere Lagija lakua.
Areitz-ganian dogu Gurutza Deuna, Beti geure Goi-buru.
¡Abestu gora Euzkadi! ¡Aintza ta aintza Bere Goiko Jaun onari!
# Olerkijak - Gaurik baltzena

ILOTSAK
GAURIK BALTZENA
(AŔATS ABESTIJA)
¡Dan... dan... dan...! Eguzkojik iges-eginda, Dana ilundan.
Bizkaya estal -Bei gau-pian: Lagi-Zaŕa gal-eban da Balziťu zan.
# Olerkijak - Oñaz-Loyola eta Likona'taŕ Iñaki, Gipuzkoa'ren Zaitzari Deunari gipuzkoaŕak

OÑAZ-LOYOLA ETA LIKONA'TAŔ INAKI, GIPUZKOA'REN ZAINTZARI DEUNARI GIPUZKOAŔAK
¡Iñaki,
Jainkoa'k bidalduba Ludiyan izatera Josu'ren Gudariyen Buruba!
Batzaŕak Autu zindun Ipuzkaŕen Zai deuntzat: Zu zera Zaitzari ta Jaun onena Guretzat.
¡Iñaki,
Entzun, aŕen, zaguzu Eta gure emaitza aŕtu!
Biyotza Ipuzkaŕak Jayotzetik Demazu: Zurea da Berea, Baso, mendi, ibai, aŕu... ¡Ipuzkoa Beti zaitu Zuk ongi, Iñaki! Zai-zazu Jaun-Goikoa, Zai-zazu Lege-Zaŕa. Etsayen Auŕean zuk
Agindu Ipuzkaŕa... Gudean saŕturik Ezpatea aŕtuta, Ipuzkaŕen aldez Gaizto ta etsaya Zeruko indaŕakin Zatitu osoro ta...
¡Zori-ontsuba Beti Ipuzkoa izango da Zuk, Iñaki, zaituta!
# Oia

* Oia
* Neke-sendalaria,
* buru-argitzaillea,
* lanaren saria...
* Arnestegi guria,
* naigabeen azkaia,
* nagien nausia.
* Bitez agur nereak,
* afalonduon beintzat,
* guztiak zuretzat.
* Ta «aita-gure» bat ere
* biyoa, zu asmatu
* zinduanarentzat.
* Baiña... Lasatu nadin
* orain, «aita-gure»-ka
* eraso baiño leen,
* yaun zintzo orren baimenaz,
* mordoka datozkidan
* neurtitzok esaten...
* Afaldu det oparo.
* Betazalok, otoika,
* eskatzen zaudate.
* Aurrean zu, zabalik,
* elurra ainbat zuria,
* begiok zakuste.
* Sartu ditzadan leenen
* estalkiok azpitik,
* dagokion neurriz;
* oiñik irten eztaidan
* gaberdian —oi baitu!—
* lotsagabekeriz.
* Apatx, orain!... Biyoaz
* oiñetakuok gora,
* abea yo arte:
* nere pozaren berri
* auzo goi eta beekoak
* ikasi bezate!
* Txamarra kendu,
* bota galtzok ere: ez atseden...
* Orrenbeste neke!...
* Zuurragoak izanak
* dituk ene guraso
* Adan eta Ebe!...
* Noizbait! Gerturik nago.
* «Aitaren» egin eta
* yo dezadan murkil.
* Bat, bi, iru, lau... aguro!
* negu-gauaren otzak
* ez nazan bertan il.
* Orra barruan, yaunok,
* maindire leun artean
* bilduta, buru-oin.
* Sarrerako otz-ikara,
* baiñan, samurtu arte,
* arren, pixkat itxoin.
* Orainue, ba, muturra
* zerbait atera daiket,
* berriketa-yarrai.
* Zu goratzen, maitea,
* logurak autsi arte
* ez dut ixildu nai.
* Ai, nolako zoroak
* gauez kalerik-kale
* ibil oi-diranak!
* Arkiko aal-dituzte
* asun miñez beterik
* iñoiz beren oiak!...
* Atean aize latza
* dabil, aserre... Noski!
* oirik ezpaitauka...
* Leioan txingor-otsa da,
* neri loa, nonbait,
* galerazi-billa.
* Lan gaitza, gaitzik bada.
* Ateko giro txarra
* lotarako onena;
* seaska ustu genduan
* aur samur-azitxuon
* llo-llo biguiñena.
* Biar?... Gogapen txarrok
* urrun! Egun banari
* gau bat darraikio
* egiñaz atsartzeko,
* ez eginkizunarren,
* orde, kezkatzeko.
* Ta... irakurle maitea,
* laburrerako oraintxe
* berriketan nuzu...
* Begiak itxi zaizkit,
* burutzar au moteldu...
* arnasa... ba... kan... du...
* ... Ames dagit, basoan
* il nauela, parreaz,
* maitagarri batek,
* ta, gozorik, illeta
* abesten didatela
* berreun milla lorek...
* ... Ames dagit nautela
* tximirritek eortzi
* abaraska baten,
* ta illobia, lasaki
* ia ixilka, ari naizela
* parra-parra yaten...
* ... Ames... Baiña, zer dantzut?
* Irakurle guztiok
* zurrungaka lorik?
* Nere neurtzitzok orren
* lo-erazle bizkorrak
* uste ez nun ziranik!
* Beraz, gabon, gazteok...
* Baiña... nere buru au,
* yas...! nola burutu?...
* Oi-asmatzaillearen
* onez agindutako
* «Aita-gurea» aaztu!
* Gizagaxoa..., noski,
* on-utsa bide-zanez,
* zeruan aal-dago!
* Nere «aita-gureen»
* bearrik, beraz, ez du,
* alegia, izango.
* Gauzok ala dirala,
* laga dezaket «aita-
* gurea» biarko...
* Atean euri-otsa...
* aize-zotin luzeak...
* Agur... Da... gi... dan lo... o... o.
# Olerkijak - Oraingo bizkai-bizkaŕak

ORAINGO BIZKAI-BIZKAŔAK
I
Abeŕijak Bizkaya ixena dau: Bizkaŕdi bat zan len bere; Baña orain daukazan bizkaŕak Ixena zikintzen dautse.
¡Auxe da, anayak, zorigeztua; Au lots andija da argiro! Bizkaya'ri bere ixena berez Garbi geratu etxako.
II
Mendijetako bizkaŕ zabalak Aratu egixuz ondo,
Ta idoroko dozuz motzalez ta Montzezs beterik osoro. ¡Auxe da...
III
Bizkai-semien bizkaŕ senduak Aŕotzak ezaŕitako Kate lotsadizko zama aztuna Pozik dakaŕe polito. ¡Auxe da...
IV
Baña euron bizkaŕak senduak Dira, ta kate-ganian Euron buruben saltze-diruba Ezaŕtzen dabe askotan. ¡Auxe da...
V
Gauŕko Bizkai-alaba eruok Eztabe nai kopetarik:
Bizkaŕetik jasota ule edeŕa Dakaŕe, motzak letxerik. ¡Auxe da...
VI
Bizkai onetako bizkaŕdijan Ezta inun bizkaŕ zindorik, Bizkaŕ gustijok dagozalako Gusti-gustiz motzaturik. ¡Auxe da...
VII
Gitxi dira Bizkai-seme onak, Gitxi dira bizkataŕak; Gitxi, bizkataŕtsaun-zamea Zintzorik dautsen bizkaŕak. ¡Auxe da...
1896'gko Iŕilan.
# Amasako sega apustua

Oharra: Pello Errotaren bertso guztiak jabetza publikokoak dira, duela 100 urte baino gehiago hil zelako. Hemengo bertsoak Klasikoen gordailua bildumatik hartutakoak dira, jabetza publikoa dena.
* Amasako sega apustua
* 1
* Bildurrik gabe esango det nik
* egin nuben pekatua,
* Santio-mendin sega-apostu bat
* ortxen dago jokatua,
* guk belar geio ebaki eta
* bestiai eman jokua,
* egun ura zan, bai, neretzako
* oso deskalabratua.
* 2
* Bildurrik gabe nik esango det
* pasatu zaigun guziya,
* lagun artian koleratuta
* nintzan izketan asiya,
* uste det bada esan nuela
* gauz bat ondo mereziya,
* egun orretan izan genduben
* erremateko auziya.
* 3
* Andik urrengo nere pausuak
* ziran andregaiagana,
* atia jo det, aita leiora,
* gero alaba ta ama:
* «Zu al zerade asarretuta
* bullan ibilli zerana?
* oiekin orla biar badezu
* ez arrimatu nigana».
* 4
* Errespuesta nik eman niyon:
* «Aizazu, dama gaztia,
* ez nuan uste modu orretan
* desanparatzen astia,
* zurekin nere oraindañoko
* itzak onela eztia,
* borondatia kunpli dedilla
* merezi badet uztia».
* 5
* Puntara fiña ez da izaten
* erroparen ilbanua,
* kulparik gabe utzi bearrak
* ematen zidan damua,
* ezaguturik borondatia
* etzendukala sanua,
* zure despeirak irazekita
* Amerikara banua».
* 6
* Barku batian enbarkatu naiz
* parientiak utzirik,
* beti orrela ibilli gabe
* alkar ezin ikusirik,
* gure Jainkoak irixten badu
* nigana alako grazirik,
* jakin naiko det nola zeraden
* etortzen banaiz bizirik.
* 7
* Adios nere aita ta ama,
* zuek zerate aurrena,
* senide edo parientiak,
* andregaiari urrena,
* konsuelorik bate ez daukat,
* triste da nere barrena,
* zuek utzi ta juan biarrak
* neri ematen dit pena.
# Amerikako Demokrazia I/I. Kapitulua (bigarren zatia)

Amerikako demokrazia I
I. Nola esan daitekeen zehaztasunez Estatu Batuetan herria dela gobernatzen duena
Amerikan herriak izendatzen du legea egiten duena eta betearazten duena; berak eratzen du lege-hausteak zigortzen dituen epaimahaia. Erakundeak demokratikoak dira ez beren printzipioan bakarrik, baita beren garapen guztietan ere; honela herriak zuzenean izendatzen ditu bere ordezkariak eta oro har urtero hautatzen ditu, erabat bere menpe eduki ahal izateko. Herria da, beraz, gidatzaile duena, eta, gobernu-era ordezkapenezkoa izan arren, nabaria da herriaren iritzi, aurriritzi, interes eta bai grinek ere ez dezaketela aurki gizartearen eguneroko gidaritzan jardutea eragotziko dien oztopo iraunkorrik.
Estatu Batuetan, herria nagusi den herrialde guztietan bezalaxe, gehiengoa da herriaren izenean gobernatzen duena.
Gehiengo hau, batez ere, hiritar baketsuek osatzen dute, beren gustu nahiz interesagatik herrialdearen ongia zintzoki nahi dutenak. Hauen inguruan zalapartaka alderdiak ibiltzen dira etengabe, beren baitara erakartzen eta beren euskarri bihurtzen saiatzen direlarik.
# Ama Guipuzcoaren seme alaba maitiac beren Erregue ta Erreguiña oneguien etorrerac pozquidaturic cantuz jostaldiatceco atera diraden verso edo itz neurtuac

Ama Guipuzcoaren seme alaba maitiac beren Erregue ta Erreguiña oneguien etorrerac pozquidaturic cantuz jostaldiatceco atera diraden verso edo itz neurtuac.
ZORTCICOAN..
Milla zortzi eun oguei Eta zortci urte Jesu Cristo jayoric Orain bear dute: Era gozo onequin Pozquida aimbeste Guipuzcoatarrentzat Ez nuen nic uste.
Osasun onarequin Gañera paquea Gogoangarri degu Aurtengo urtea : Fernando Erregue ta Bere Emaztea Guipuzcoac chit naidu Emen icustia.
Guipuzcoa izanic Ain leial ta piña Gogoz datoz Erregue Eta Erreguiña : Neurri gabecoa da Gure atseguiña Etzaicu damututcen Berai on eguiña.
Motricora joanic Ama Provincia Batzarrean emandu Bere iritcia : Fernando onarequin Amalia eztia Ondratcen gastatceco Bear dan guztia.
Bidez gastatcen dana Damu bear ezta Tolosan eguiten du Lembicico festa : Andic Donostiara Bergara ere prest da Dantzatuco da ccmbait Mutil eta nesca.
Iñorc nai badu asi Jostarien billa Gucietan onenac Donostian dira : Zoraturican berai Legoque beguira ¿Norc joan bear ezdu Alaco errira?
Dantzari mota asco Egoqui jantciac Dembora labur batez Ongui icasiac: Dama galai eder ta Zar gazte guciac Jarri ditu jostari Orain Provinciac.
Ichasoz ta leorrez Asco icuscari Chuquinquiro dituzte Donostian jarri: Eche guciac ere Churi eta garbi Erregue maiteaquin Gure ondragarri.
Festac izango dira Ain icustecoac Dantzari ariñaquin Cecen ilcecoac : Seme alaba eder Jostari pijoac Prest jarriric daduzca Ama Guipuzcoac.
Zarrac eta gazteac Nere iritcian Pozquidaturic daude Gure Provincian : Erregue maitatceco Aleguin gucian ¡ Damuric egongo da Dembora guchian !
Guipuzcoar prestuac Munduac badaqui Jostatiac dirana Gucien gañeti : Erregueac maitatcen Len, orain ta beti Amodio beroaz Biotz biotceti.
Erregue ta Erreguiña Jartceco toquia Jaurcgui eder galant Guciz egoquia : Apainduriaz ere Ain dago goitia Corral jaunaren eche Bere berequia.
Nequezac izan arren Onelaco lanac Aixa eguin oiditu Jaquintia danac : Guipuzcoar gucioc Maite degun amac Artaco jarri ditu Diputadu jaunac.
Aldamar , Olazabal Eta Echagüe Lardizabal laugarren Lagun omendue : Bat bearrean ezta Charra sartu ure Cembait gauza egoqui Berac eguin due.
Atseguiñetan guera Guipuzcoan vici Iñorc etzuen uste Era au icusi : Eman guenduen itza Ez degu nai ausi Fernando Erreguea Da gure nagusi.
Erreguiña maitati Andre Amalia Icusten dugula da Bigarren aldia : Bera dalaco aiñ on Ta maitagarria Biotcetan daucagu Betico jarria.
Bici bitez Erregue Eta Erreguiña Oen zori ona da Gure atseguiña : Sendatuco litzaque Guipuztarren miña Beti betico beren Alboan baguiña.
# Amaiera

etxean ezarian eskuz egina
# Amalau milla begira... - 1950

* «Amalau milla begira... - 1950»
* 1/
* Amalau milla begira
* zirala Donosti'n,
* milla beatzireun berrogei eta
* amargarren urtian.
* 2/
* Aizkol-jokua zezen-
* -plaza ederrian,
* Urriak ogei ta bederatzi
* zituan egunian.
* 3/
* Bi aizkolarik onenak
* famarik onena,
* dudarik gabe, Jose Narbaiza,
* Martin Garziarena.
* 4/
* Urre-zillarrikan ez,
* ugari papela,
* zebillen ego-aiziak aidean
* bezela orbela.
* 5/
* «Trabesa nola dabill?»
* zuteneri galde,
* nioten erantzun: «Egun berrogeiri
* naparraren alde.»
* 6/
* Basuan ziran zaillenak
* zituzten tronkuak
* ebakitzeko, Naparrua'tik
* ekarritakuak.
* 7/
* Leitza'n erakuslia
* ona izan arren,
* zarraguak zuan Agiñeta
* Luxiak Eibarr'en.
* 8/
* Giputza lerdena ta
* sendua naparra,
* zirala gizon zezenak ainbat
* zutenak indarra.
* 9/
* Zan bezela naparra
* giputza benetan
* saiatu ziran; ez beza iñork
* dudarik orretan.
* 10/
* Guzien gustora eziñ
* jokua erabaki;
* zortzi paguak zizkion Luxiak
* aurretik ebaki.
* 11/ Zorririkan ez baiña
* azka buruari,
* galdu zutenak bekokiya illun,
* berriketa ugari.
* 12/
* Luxiak ditu aurrak
* eta emaztia,
* urtiak ogei ta bederatzi,
* gizona gaztia.
* 13/
* Garziarena ogei ta iru
* dituana oraindik,
* lezakeala sasoi obea
* ez izan dudarik.
* 14/
* Garziarena dala
* jatorriz umilla,
* bat ere arrokeriarikan
* ez duan mutilla.
* 15/
* Zergatikan ez duan
* egin irutxurrik,
* da merezi ez duana iñoren
* begiratu txarrik.
* 16/
* Jendiak nai du berriz
* joka ditezela,
* Atxunberri eta Santa Ageda
* ziraden bezela.
* 17/
* Batere gorroturik
* izan gabe alkarri,
* zerratu apustura tadirua
* len bezela ekarri.
* Bertso-papera, Imp. Macazaga. - Rentería.,
* Fernando Artola, Bordari, Ondarrabia.
# Amerikako Demokrazia I/I. Kapitulua:

Amerikako demokrazia I
I. Kapitulua: Nola esan daitekeen zehaztasunez Estatu Batuetan herria dela gobernatzen duena
Amerikan herriak izendatzen du legea egiten duena eta betearazten duena; berak eratzen du lege-hausteak zigortzen dituen epaimahaia. Erakundeak demokratikoak dira ez beren printzipioan bakarrik, baita beren garapen guztietan ere; honela herriak zuzenean izendatzen ditu bere ordezkariak eta oro har urtero hautatzen ditu, erabat bere menpe eduki ahal izateko. Herria da, beraz, gidatzaile duena, eta, gobernu-era ordezkapenezkoa izan arren, nabaria da herriaren iritzi, aurriritzi, interes eta bai grinek ere ez dezaketela aurki gizartearen eguneroko gidaritzan jardutea eragotziko dien oztopo iraunkorrik.
Estatu Batuetan, herria nagusi den herrialde guztietan bezalaxe, gehiengoa da herriaren izenean gobernatzen duena.
Gehiengo hau, batez ere, hiritar baketsuek osatzen dute, beren gustu nahiz interesagatik herrialdearen ongia zintzoki nahi dutenak. Hauen inguruan zalapartaka alderdiak ibiltzen dira etengabe, beren baitara erakartzen eta beren euskarri bihurtzen saiatzen direlarik.
# Amerikako Demokrazia I/I. kapitulua:

Amerikako demokrazia I
I. Kapitulua: Nola esan daitekeen zehaztasunez Estatu Batuetan herria dela gobernatzen duena
Amerikan herriak izendatzen du legea egiten duena eta betearazten duena; berak eratzen du lege-hausteak zigortzen dituen epaimahaia. Erakundeak demokratikoak dira ez beren printzipioan bakarrik, baita beren garapen guztietan ere; honela herriak zuzenean izendatzen ditu bere ordezkariak eta oro har urtero hautatzen ditu, erabat bere menpe eduki ahal izateko. Herria da, beraz, gidatzaile duena, eta, gobernu-era ordezkapenezkoa izan arren, nabaria da herriaren iritzi, aurriritzi, interes eta bai grinek ere ez dezaketela aurki gizartearen eguneroko gidaritzan jardutea eragotziko dien oztopo iraunkorrik.
Estatu Batuetan, herria nagusi den herrialde guztietan bezalaxe, gehiengoa da herriaren izenean gobernatzen duena.
Gehiengo hau, batez ere, hiritar baketsuek osatzen dute, beren gustu nahiz interesagatik herrialdearen ongia zintzoki nahi dutenak. Hauen inguruan zalapartaka alderdiak ibiltzen dira etengabe, beren baitara erakartzen eta beren euskarri bihurtzen saiatzen direlarik.
# Giza ezagutzari buruzko ikerketa

David Hume
Giza ezagutzari buruzko ikerketa
Itzultzailea:Xabier Amuriza Zarraonaindia
Klasikoen bilduma
Aurkibidea
* Hitzaurrea
* I. Atala. Filosofi mota ezberdinez
* II. Atala. Ideien jatorriaz
* III. Atala. Ideien asoziazioaz
* IV. Atala. Zalantza eszeptikoak eragiketei buruz
* V. Atala. Zalantza horien irtenbide eszeptikoa
* VI. Atala. Probabilitateaz
* VII. Atala. Beharrezko konexio-ideiaz
* VIII. Atala. Askatasunaz eta beharraz
* IX. Atala. Animalien arrazoimenaz
* X. Atala. Mirakuluez
* XI. Atala. Probidentziaz eta geroko bizitzaz
* XII. Atala. Filosofia akademiko edo eszeptikoaz