OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ipui onac, ceintzuetan arquituco dituzten euscaldun necazari ta gazte gueiac eracaste ederrac beren vicitza zucentzeco/Leoia, Basaurdea, Zezena ta Astoa

Arkitzen zan Leoi jauna zaarraz gañetik gaixoa, argala, ta aginte gabea. Urreratu zitzaion Basaurdea, ta diotsa aserrez, ta gaitz naiz:
—Adiskidea, ez zait aztu nola beti zure igesi ebilli oi nintzan gaztea ziñanean; esturasun gogorretan ipini ninduzun ez gutxitan, ta gogoan dadukat nolako zauria egin zinidan, ta oñak ariñagoak izan ezpanitu aldapetan, zure sabelean egosia izango nintzan.
Au esanda ekin zion ortz gogorrekin Leoi argalari, ta larga zuen mankatuagoa. Eldu zitzaion geroago Zezena, ta onek ere egin ziozkan epai, edo zauri andiak bere adarrekin. Agertzen da Asto bat, ta jo zuen atzeko oñekin bekokian, ta egotzi zuen lurrera. Eritu, ta ill ezinik odola alde guzietatik zeriola, dio Leoiak negarrez:
—Ene zorigabea! nere indar, ta osasunaren jabe nintzanean, urte gutxiago nituenean, abere ta lau oñeko guziak begiratzen zidaten lotsaz, ta beldurrez; nere aurrean egon oi ziraden buruz bera ikaraz. Nor aizartu nere arpegira begiratzera? Nere izenak sartzen zuen izua baso guzietan. Nere eskuan zegoala txit sarri arrapatu ta irenstea, izanik ni biotz biguñeko, ta errukiorra, largatzen nioen pakean orain banatu nautenai. Ez nuen iñor iltzen nere gogoz, ta gaitziritziz, ta bai bakarrik bear bear nuena, gosea kendu ta bizi izateko. Bein baño geiagotan gorde nioen bizitza ez gutxiri, beste gogorragoai eragotzirik gaitz egitea. Orain berriz, nakusenean adore, ta aginte gabe ezertako ez naizala, dirudi, guziak alkartzen diradela ni banatu, ta eriotza gogorrera eramateko, nere izen enzute andikoa galdurik gelditzen dala; bada esango da, «Asto txar batek egotzi zuen lurrera, ta garaitu Leoi arrotzarra».
Ipui onek erakasten dioe eskuarte andiko gizonai, begira degiotela etorkizunai; ta nola beti izan bear duten errukitsu, ta biotz biguñekoak, iñori gaitzik egin gabe. Beldurra ta izua sartuaz ez dala adiskiderik egiten, ta bai amorioz artuaz mendeko, ta beragokoak; ez dagoala lurrean oin lokatu gabeko tokirik; gora bera asko ekusten dirala; bada
Egin aurrez adiskideak Premia orduetarako; Ez da ez ezer aterako Arturik beldurbideak.
# Ipui onac, ceintzuetan arquituco dituzten euscaldun necazari ta gazte gueiac eracaste ederrac beren vicitza zucentzeco/Leoia ta Aizeria

—Atoz aurrera.
—Ez ni —eranzun zion Aizeriak—. Dakustaz sartzen diradenan oñatzak, ez ordea irtetzen dutenenak.
Ala gorde zuen burua asko jakiñez, ta begiratua izanaz.
Ipui onek erakasten du, besteen kalte, irrisku, ta gaitzetatik ikasi bear degula gere gordebidea. Orragatikan
Besteen gaitzetan ipiñi begiak,
Ta ekusi nondik diran etorriak.
# Ipui onac, ceintzuetan arquituco dituzten euscaldun necazari ta gazte gueiac eracaste ederrac beren vicitza zucentzeco/Lurreko Abere ta Goietako Egaztiak

Ekusi ziradenean lurrekoak garaiturik, ta anbeste lagun galdu zutela, eskatu zioen pakea Egaztiai. Oek etorri ziraden orretara; baña eskatu zituzten bi gauza; bata gerra artan illik gelditu ziran lau oñekoak gelditu bearko zutela beren janaritzat; ta bigarrena, saguzar saltzalleari berak eman bear ziotela erabaki, edo sentenzia. Egin zuten orretarako Egaztiak Batzarra, ta agindu zan, kentzea Saguzarrari zituen lumak; billostu edo larru-gorritu bear zala; ez zegitela Saguzarrak iñoiz argitara irten. Ala oi dabiltza ezertarako gauza ez dirala, ta iñork ekusi nai ez dituela.
Ipui onek dio:
Bere odoleko, ta adiskiden Saltzallea
Dala bere buru galtzallea.
# Hiztegi Hirukoitza

DICCIONARIO
TRILINGUE
DEL
CASTELLANO,
VASCUENCE
Y LATIN.
SU AUTOR
EL PADRE MANUEL DE LARRAMENDI, de la Compañia de Jesus.
DEDICADO
A LA MUY NOBLE
Y MUI LEAL PROVINCIA
DE GUIPUZCOA
CON PRIVILEGIO EN SAN SEBASTIAN
# Laborantzako liburua

LABORANTZAKO
LIBURUA,
EDO
BIT AITA SEMEREN
SOLASAK LABORANTZAREN GAINEAN.
BAYONAN,
ANDRE LAMAIGNEREN HOLDIZTEGIAN.
Pont - Mayako karrikan 39 numeroan. _____
1858.
MUR DE ABADI.
Arrastoy jauregiko jaun, Frantziako
JAKINTSUEN
BALDERNAKO IHARDESDUNARI.
Jauna,
Eskaldun zure herritarrek aspadidanik dakite berei ekhartzen diozuten amodioa. Lurreko hiri eta lekku ederrenek ez-darotzuete sort-herria ahantzarazi, Ipharretik hegoara, non du jendakiargitu edo salbaya zuk ikhusi ez-duzunik? Iragan dituzu zelay abe﻿ratsak, mendi gogor, itsaso, mortuak. Hestura latzetarik amorrik egin gabe ilkhi zare zori onez. Jauregietako berregindurek ez-eta luralu, ez beretu. Haukien atheka, gaitzagoa zen arren hesturetakoa baino , zu leheneko hura bera gelditu zare. Ez larderia gaichtoek, ez balaku enganagarriek azpiratu etzaituzte. Guzien artetik bihurtu zare bethi bat gu gana. Ongi ethorri zarela!
Jauna,
Nork bere herriari zor dio ahal duen laguntza. Aria hortaz, nik ere eskaraz ezarri ditut laborantzaren gaineko argitasun batzuek, gure herritarrentzat premia zirenak. Zure bihotza ez-da arrotz Eskaldunei egiten zayoten ongiari. Onhets zazu, othoi, ene ahal chumearen egintza.
Gelditzen naiz holetan ,
Jauna,
Zure eskupeko orhoitdun
Duvoisin, kapitaina.
AURKHIBIDEA.
# Herrico besta

HERRICO BESTA.
AIREA : Hau da Frances istuendaco allegrancia handia .
1.
Herrico besta denaz gueroz, aurthen cantuen suyeta, Nic ere cerbeit erran nahi, deçagun dembora pasa, Ez naiz, sobra dakit, sasona ganda, Guehiago gazte, bai hala da, Banan egun huntan çaharric nihon causitcen othe da? Ez, thamburen chirola sonuz guciac airosten guira. Goazen beraz çahar gazteac, goacen herrico plaçarat, Atseginez hain aberax den egun huntaz gozatcerat.(Ter.)
2.
Egun guciz famillac dira, milla guisaz, barrayatcen, Anaya arreba yosienac elkharrenganic urruntcen; Amac nigarretan umeac deitcen, Harren boça nihorc ez aditcen. Banan herrico bestarekin, guciac etcherat biltcen,
Beren burhaso maite hoyec amulsuki besarcatcen. Egun eder, egun goçoa, atseguinez gainditua, Berantegui aditu duçu, gure bihotzen oihua! (Ter.)
3.
Guiçon gazte gorphutz lerdena, hunat guerrico gorria,
Eta çuc nescatcha criketa, laster cacha soin churia. Goicetic dembora dago garbia, Nihon hedoi bat ez, cer loria! Yadan urrundic ikhusten dut plaça yendez estalia, Lot beraz çuen makhilleri, lagunac gaiten habia. Goacen, goacen çahar gazteac, goacen herrico plaçarat, Atseginez hain aberax den egun huntaz gozatcerat.(Ter.)
4.
Plaçarat heldu garenean, cer çaicu colpez aguertcen? Sei herronketan gazteria, çaharrac ez ciren azken ; Çortci pillotari dira yokhatcen , Beguiac dituzte llilluratcen . Nahiz orano bere boça nihorc ez duen altchatcen , Segur naiz bakhotchac duela gogoz bederen cantatcen : Egun eder , egun goçoa, atseguinez gainditua , Berantegui aditu duçu gure bihotzen oihua ! (Ter)
5.
Aurthen Urruna lehen dugu, besta gucien nagusi ; Ikhusten dut eta halere casic frogaric ez aski;
Cein goradanic den Printcebat yautsi, Gurekin egungo khide yarri. Escualdunac! ez da seculan Yaun hori behar ahantzi; Ez orai bakharric bihotzez , canta deçagun goraki : Biba, biba gure Printcea , hambat talentuz bethea
Talentuen berdina dago choilki çure berthutea. (Ter)
6.
Nahiz milla gauça nintuzken oraino nic erraiteco , Printceaz mintçatuz gueroztic, guciac litezke flaco. Lurrera cerutic ez erortceco , Muga da nere ustez ichiltceco. Aski beraz, bestaliarrac orai, etcherat gateco, Amarra çuen escarpinac , ama guci beira dago . Goacen, goacen , goacen guibelat , banan heldu den urthean: Aurkhi gaiten , nere lagunac ,aurthengo toki berean. (Ter)
LARRALDE, Miricua .
BAYONNE .- Imp. E. Lasserre , rue ORBE, 20.
# Hezkuntza eta soziologia

Émile Durkheim
Hezkuntza eta soziologia
Itzultzailea:Paulo Iztueta Armendariz
Klasikoen bilduma
Aurkibidea
* Hitzaurrea
* I. Hezkuntza: izaera eta egitekoa
* II. Pedagogiaren izaera eta metodoa
* III. Pedagogia eta soziologia
* IV. Bigarren mailako irakaskuntzaren eboluzioa eta egitekoa Frantzian
* Epilogoa
# Herriaren Komisarioen Kontseiluaren Erradiograma

Sobieten Kongresu Panerrusiarrak gobernu berria aukeratu du, Sobieten Gobernua. Kerenskiren gobernua uzkaldua eta atxilotua izan da. Kerenskik ihes egin du. Erakunde oro Gobernu sobietarraren eskuetan dago. Urriaren 29an kadeteak matxinatu dira, ohorezko hizpean aske utziak urriaren urriaren 25ean. Matxinada egun berean izan da apaldua. Kerenski eta Sávinkov, kadete eta kosakoen zati batekin, (?)ren bidez Tsarskoie Selorarte iritsi dira. Gobernu sobietarrak Petrograden gaineko martxa kornilovista berria apaltzeko indarrak mobilizatu ditu. Kerenskiren aldarriko bahituak irizten zaizkigu, zeintzuek kosakoei gezurra esan zaiela eta ez dutela, zer den ulertuz gero, surik eginen. Sobietar Gobernuak ezein odoluste saihesteko neurriak hartzen ditu. Saihestea lortzen ez bada, Kerenskiren destakamentuek, dena dela, su egiten badute, Gobernu sobietarra ez da duda-mudatan ibiliko ekinbide kerenski-kornilovista berria zapaltzeko neurri kupidagabeak hartzeko.
Denen jakinerako, Sobieten Kongresuak, zeinen ordezkariak jatorriko lekuetarantz abiatu diren, bi dekretu garrantzitsu onartu dituelaren berri ematen dugu: 1) lur latifundista ororen nekazari batzordeetara igarotzeari buruzkoa eta 2) bake demokratiko baten proposamenaren ingurukoa.
Sobietar Gobernuko Presidentea
Vladimir Ulianov (Lenin)
_______
Lan hau webgunetik atera da. Bertan cc-by-2.0 lizentziapean eskaintzen da itzulpena. Jatorrizko lana domeinu publikoan dago.
# Alderdi Komunistaren Manifestua

Alderdi Komunistaren Manifestua
Marx eta Engels
1848
Aurkibidea
HITZAURREAK Hitzaurrea 1872ko argitalpen alemaniarrari Hitzaurrea 1883ko argitalpen alemaniarrari Hitzaurrea 1888ko argitalpen ingelesari Hitzaurrea 1890eko argitalpen alemaniarrari Hitzaurrea 1892ko argitalpen poloniarrari Hitzaurrea 1893ko argitalpen italiarrari: Irakurle italiarrei
Sarrera I. Burgesak eta Proletarioak II. Proletarioak eta komunistak III. Literatura sozialista eta komunista IV. Oposizioko alderdi ezberdinekiko komunistek duten jarrera
# Alderdi Komunistaren Manifestua/Hitzaurrea 1883ko argitalpen alemaniarrari

Hitzaurrea 1883ko argitalpen alemaniarrari
Zoritxarrez, bakarrik izenpetu behar dut edizio honen hitzaurrea. Marx, Europako eta Ameriketako langile klaseek beste inori baina gehiago zor dioten gizona, Highgateko hilerrian dautza, eta bere hilobiaren gaina jada lehenengo belarrak berdatzen du. Bere heriotzaren ondoren, zer esanik ez Manifestua berregiteaz edo osatzeaz. Uste dut, beraz, beharrezkoa dela hemen inplizituki ondoren datorrena gogoratzea.
Manifestu guztian barneraturik dagoen oinarrizko ideia, -hau da: produkzio ekonomikoa eta honetatik derrigorrez ondorioztatzen den estruktura soziala aldi historiko bakoitzean, aldi horretako historia politiko eta intelektuala sostengatzen duten oinarria direla; beraz, historia guztia (lurraren jabetza komunalaren erregimen primitiboaren deuseztapenetik), klasearteko borrokaren historia izan dela, klase zapaltzaile eta zapalduen arteko borroka, dominatzaile eta dominatuena, garapen sozialaren fase ezberdinetan; eta orain borroka hau fase batera ailegatu dela non, klase esplotatuak eta zapalduak (langileriak), ezin duen esplotatzen eta zapaltzen duen klasearengandik (burgesiarengandik) emantzipatu, aldi berean eta betirako, gizarte guztia esplotaziotik, zapalkuntzatik eta klasearteko borrokatik emantzipatu gabe-, oinarrizko ideia hau Marxi dagokio bakarrik eta esklusiboki.
Askotan aitortu izan dut; baina orain hain justu, beharrezkoa da Manifestuaren beraren buruan adierazpen hau agertzea.
F. Engels
Londres, 1883ko Ekainaren 28a
# Mendaron jaiua naiz...

* «Mendaron jaiua naiz... »
* 1/
* Mendaro'n jaiua naiz,
* Donostia'n bizi;
* ezin du nere andriak merke
* gauzarik erosi. la, jai!
* 2/
* Luzifer deabruaren
* Ebanjeliyua,
* salgai dutenak urdai-azpikua
* eta oliyua.
* 3/
* Saldu nai digutela
* babarruna merke,
* ori gezurra ez baldin bada,
* mesere genduke.
* 4/ Urdaiarekin onak
* dira babarrunak,
* Goierrikuak izango ditu
* diru asko dunak.
* 5/
* Al dualako bizi
* modu erosua:
* iñon diraden jaki obenak
* ta erari gozua.
* 6/
* Bijiliya egunero,
* koipe gabe azak,
* langilliarentzat alperrak nai
* ez dituan gauzak.
* 7/
* Ez dakigu nunguak
* duten almazena;
* ogei ta bi pezetaren ordain
* arraultzak dozena.
* 8/
* Moztutzia nai badu
* bizarra eta illiak,
* emezortzi errialtxo biar
* ditu langilliak.
* 9/
* Ez ditugu oraiñ merke
* txitxarro berdelak;
* pezetan emezortzi gaztaña,
* erdiyak ustelak.
* 10/
* Errialian paper
* egunerokua;
* orain lau zakur aundiren ordaiñ
* gezurra naikua.
* 11/
* Naizenian agintari
* probintziakua,
* izango dezute merke ogi
* zuriya naikua.
* 12/
* Da nere konsejua
* ez erateko urik:
* ardo txuriya eta pattarra,
* goizian baraurik.
* 13/
* Neskatxa gazte polit
* Euskal-errikuak
* luzituko dituzte soñeko
* moda berrikuak.
* 14/
* Mutill gustokorikan
* badute ondoren,
* damu izan gabe gero alperrik
* ezkondu lenbailen.
* 15/
* Neskak amoriyozko
* penak biotzian
* ditu, mutill gustokuarekin
* enamoratzian.
* 16/
* Mutillak ezkontzeko
* dute desiua,
* bada neskatxa ona duana
* edukaziua.
* 17/
* Bada zekena eta
* inbidiosua,
* no la demontre mereziko du
* estimaziua?
* 18/
* Neska zarrak duala
* ostentaziyua,
* mutill zarrari jartzen bazaio
* kontribuziyua.
* 19/
* Iduritzen bazaio
* ez dala berandu,
* gaztetan galai zuanarekiñ
* ezkondu naiko du.
* 20/
* Oieratu baño len
* suaren onduan
* oiñak berotu biar, ezkontzen
* badira neguan.
* Bertso-papera, moldiztegi-izenik gabea,
* bañan dudarik gabe Errenteria'ko
* Makazaga'renean moldizkatua;
* Imanol Laspiur, Eibar.
# Mehalzü eta Benus

* Mehalzü eta Benus
* Mehalzü
* Jenthe hünak, izan niz
* hantxeko herri hartan,
* eta jaun ertora minzatü
* bere jauregian.
* Aphezak abil direla,
* gaiza klarra düzü,
* bena egün nik bat
* ükhen dizüt trünpatü.
* Nahi nüke konfirmatü
* aphezpükia jin denian,
* nahiz dela danik haur aita
* akusatürik nizan.
* Aphezai sei erresistro
* ükhen ditzot galthatü,
* bena enia zerentako nien
* ezteot phüza salhatü.
* edo berrogeita hamar luis
* ekharriren sakolan.
* Koñado phaseia.
* Mehalzü jelki.
* Koñado y Mehaltzü
* Koñado
* Jinkuak egun hun deizüla,
* ene adiskidia,
* egun jiten nitzaizü
* espresüki ikhustera.
* Mehalzü
* Hünki jin zirela,
* jauna plazer badüzü,
* erradazü, arren,
* zer berri ekharten düzü?
* Koñado
* Zer berri ekharten düdan
* aisa jakinen düzü,
* komisionia egin gabe
* nekez ützüliren nüzü.
* Benus, züre adiskidia,
* nuispeit ezagützen zünian,
* arren haren phartez egun
* niabilazü bidian.
* Badakizü düda gabe
* zien tratien berri,
* nun ützi beitzineon
* erresa bereki.
* Behar düzü, arren,
* züre erresa hartü,
* edo bestela soma
* mementian phakatü.
* Bataz edo bestiaz behar düzü
* presentian haitatü,
* eta gero eni eman
* mementian errephostü.
* Mehaltzü
* Somaren nonbrea
* zenbat galtatzen düzü.
* Marzhandiza suerte hüra
* aspaldian merze düzü.
* Arranjatü nahi nüzü,
* balinbada posiblerik,
* gero ükhen eztezadan
* deus erraitekorik.
* Koñado
* Berrogei eta hamar luis
* galtatzen derizü,
* edo eta bestela bera
* hartü behar düzü.
* Mehaltzü
* Gitian retira barnialat
* amiñi bat phausatzera,
* eta egiteko horrez
* seriuski mintzatzera.
* Sonez biak...retira.
* Jutibal jelki.
* Jutibal
* Jenthe hünak, entzün düzüe
* jaun horrin diskusa,
* züñek aiphatzen beitzin
* afera bat kuriosa.
* Erradazie emastekiak
* eztirenez prebalitzen
* asto pito haundi zenbeit
* dütenian atzemaiten.
* Ahal baneza alü bat
* nik har niro intresian,
* holaz berrogei eta hamar luis
* behetx beiniro urthian,
* eta gero orano
* nikhaur unxa liberti,
* bestiak ere arri dira
* haren amorekati.
* Bena, ene gizün gastiak,
* abis emanen deiziet,
* zeren eta oro
* unxa matie beitzütiet.
* Errosten düzienian
* haragirik büzherian,
* libera hamabira sos
* phaka zazie han berian,
* gero ezlükezien
* amenx erraitekorik,
* Mehaltzü gaizüak bezala
* mandalariak üzkütik.
* Retira. Sonez.
# Mendi-gaiña

* Mendi-gaiña
* Maite ditut gaillurrak
* argiak ez beste...
* Ai, egaztia banintz
* gaiñik-gain nenbilke!
* Oi, udaberri-goizez
* mendiaren gaillurra!...
* Oi, aren ametsezko
* zorakortasuna!.
* Zein ezkutuzko indarrez,
* zein atseden-egarriz,
* zein gorago-yoranez
* narakark igana?...
* Egiz, maitagarriak
* dituk ire basotan?...
* egiz duk arnaskai bat
* ezilkortzen duna?...
* egiz, eguzkiaren
* leendabiziko muiñaz
* sortzen duk zorunaren
* lore ezezaguna?....
* Nik amestan bezela
* ote-aiz, mendi-gaiña?
* Goi-yauregiko mailla?
* Gotzonen urbilgo?...
* Egiz, Yaungoikoaren
* esku ta aunditasuna
* ote-dituk or goitik
* sumatzen bertago?...
* Ire goi urdiñaren
* urre lanotsupean
* beeko txikerkerion
* azkaia balegok,
* arren, adiskide urruna,
* otoi, mendi maitea,
* negar-aran beltz oni
* kendu nazakiok!
* Maite ditut gaillurrak
* argiak ez beste...
* Ai, egaztia banintz
* gaiñik-gain nenbilke!
# Mendarotar bat egiña...

* «Mendarotar bat egiña...»
* 1/
* Mendarotar bat egiña
* amairu eriotza
* zan Jose Larrañaga, zuana
* zitala biotza. Ja, jai!
* 2/
* Artxiola palankari
* gizona garratza,
* onena zala aizkolariya
* Mendaro'ko Erentza.
* 3/
* Aizkolaria bezela
* Arozpide zarra
* laisterkariya zan, besterikan
* ez beziñ azkarra.
* 4/
* Pultsulari Eltzekondo,
* ez da besterikan
* esku batekin zortzi arrua
* jasotakorikan.
* 5/
* Oso sonatua zan
* Elgeta'ko Aundiya,
* jasotzen zuana ogei eta bat
* arruako arriya.
* 6/
* Esan oi zuten zala
* marka izugarriya,
* arri astuna izanagatik
* zuana uztarriya.
* 7/
* Oriotar Sarasua
* arraunlarietan
* zala onena, ez beza iñork
* dudarik orretan.
* 8/
* Eibar'ko zezen-plazan
* esan dute ainbatek
* Lastur'ko zezen bik ainbat indar
* duala Soarte'k.
* 9/
* Astuna izan arren
* zuan ainbat indar:
* jaso egun da berrogei eta
* emeretzi bidar.
* 10/
* Arri aien pixua
* amarna arrua,
* biak txit errex jasotzen zuten
* zutela garbua.
* 11/
* Ziruriten zirala
* igualtxo indarrez,
* Aiarrak jasotzen zuan
* Lastur�tarrak bezin errez.
* 12/
* lruritutzen zait, berriz
* jokatzen badira,
* izango dala nun-nai jendia
* oieri begira.
* 13/
* Urre-zillarrikan ez,
* paper zarra ugari;
* galtzen dutenak, len bezelaxe,
* azka buruari.
* 14/
* Nik esango det nun-nai
* testigu naizela:
* Aian jende indartsu bigurriya,
* Lasturren bezela.
* 15/
* Antziñako gizonak
* uste onak indarrez;
* egin zituzten markak borratzen
* dituzte orain errez.
* 16/
* Neri esan diatenez,
* da Bedaio'kua
* Sanson'ek zuan ainbat indarra
* duan morroskua.
* 17/
* Lasai birika eta
* sendua gerriya,
* jaso egun da larogei ta amabi
* kiloko arriya.
* 18/
* Urtiak dituala
* emeretzi oraindik,
* jasoko luke jasotzen zuana
* Albizuri-Aundi'k.
* 19/
* Ez da orren inguruan
* atsegiñ izango,
* osasuna ta urtiak sei bat
* dituala geiago.
* 20/
* Askorena izango du
* orrek abisua:
* komeni zaizkala jaki onak
* ta erari gozua.
* 21/
* Irutxurrik ez arren
* nik diot esango
* danen gustorik lanteri orretan
* ez duala egingo.
* Bertso-papera, e Imp. Macazaga. - Rentería;
* Oiartzun'go Jose Joakin Mitxelena bertsoLariari
* jasoa.
# Mendekoste bestetan

* Mendekoste bestetan
* Mendekoste-bestetan
* aurthen Arnegiko errekan
* istorio bat gertatu izan da,
* kasik ezpeitirot erran:
* bortz emaztek edan tuzte
* amalau pinta bepetan
* jokaturikan kartetan.
* Jokoa zuten florian
* Arnegin Madrilenian,
* atso gaixoak uste zuten
* zirala zeruko lorian
* saindu ororen erdian,
* beren botoilak aldian
* bai eta plazar handian.
* Batek zion besteari:
* «Haurra ire graziari;
* arnoño hunek alegeratzen
* ditan bihotzñoa niri;
* ene plazerra hona luken
* banu zonbait ogi-poxi
* arno ezti hunekin».
* Katixa ta Katalin
* auzo biak elgarrekin
* arno edaten ari ziren
* koraje handi batekin;
* gero ondoan bazuten
* gibel aldean zer egin
* beren fanfarriarekin.
* Hirurgarrenak ederki
* tanteatzen omen daki:
* hamarrekoak harek zituen
* omen markatzen orori;
* hundarrekotz nahasi zen
* eta lurrerat erori:
* orduan etzen egarri.
* Laugarren hori zer pheza!
* Maria zapatainesa;
* huntsa esplikatzen zituen
* heskuara eta frantsesa;
* bai eta ere aisa egiten
* bide handian esa:
* horixe da haren letra.
* Bosgarren hori zoin ote da?
* Pentsatzeko ez da pena:
* Zerafina gaizo orrek,
* nola ezpaituke lehena,
* «benedika dakiola, dio,
* mahatsari ahiena,
* arno ekartzen duena».
* Ahuntzez jokatu eta
* hasi ziren kolpeka.
* Kaston deitzen guarda gazte bat
* kanpotik jinik lasterka
* hok partitu izan zituen
* ez uste bezain aisa
* arrazoinik ezin pasa.
* Zuk ere etxekanderia,
* erran beharzu egia:
* jolas hortan zu ote zinen
* horien buruzagia?
* Bortz emaztek egiteko
* horixe da komedia!
* Hurran baizen zahagia.
# Merke daude alperrentzat...

* «Merke daude alperrentzat... »
* 1/
* Merke daude alperrentzat
* erari gozuak,
* jaki saltxan eperrak
* eta usuak;
* eta langillentzat
* beti erasuak,
* igas eiñ ez dezagun
* jarririk lazuak;
* oien abisuak:
* egiteko errezuak;
* diote auzuak
* dirala erosuak;
* orregatik jartzera
* nua bertsuak.
* 2/
* Biar det Donostia'n
* nola geran bizi
* auzotar guzieri
* adierazi;
* langilliari karga
* andiak eratsi,
* ta diru gutxi gauzak
* geza ero gazi
* egiteko erosi;
* orla naian ezi,
* -al degu merezi?-
* diralako asi
* kalian ibiltzia
* naian galazi.
* 3/
* Usaindu eta gero
* jela eta gatza,
* zazpi errialian
* libra legatza;
* berrogei zentimuan
* arrautza bakoitza,
* pezetak zazpi t'erdi
* dauka ikatza
* zaku erdi utsa;
* ta etxe-bizitza
* topatzen ekaitza;
* jabe oien gaitza:
* errenta garisti ta
* bekoki beltza.
* 4/
* Beste zer egin gabe
* azoka eta feri,
* atso ipurtaundiak
* dabiltza ugari;
* arrautzak rnerke artu
* baserri tarreri,
* eta Donostia'ra
* saltzera ekarri;
* birian kantari,
* keñuka alkarri.,
* onak alperreri,
* txarrak zintzueri;
* Kontxa begi-bakarra
* dute giari.
* 5/
* Asko panaderuak
* keja dira, baiña
* ez bezate damurik
* ortan ekiña;
* ogia karu saldu,
* rnerke artu iriña,
* eta, zer esanik ez,
* pixua ariña;
* azala ikatz eiña,
* barrengo rnarniña
* sarritan gordiña;
* ez da atsegiña
* orrek egiten digun
* tripako miña!
* 6/
* Polikarpo eta Kosme
* kontzientzizkuak,
* aspaldi tabernari
* jarritakuak;
* salgai omen dauzkate
* zigarro puruak,
* berrogei zentimuan
* errialekuak;
* prezio fijuak
* selluakin juak
* dauzka estankuak;
* gu gera kaikuak;
* auzotar asko diran
* bezelakuak.
* 7/
* Pello eta Timoteo
* dira arakiñak,
* eskola gutxi duten
* asko jakiñak;
* guri ongi kostian
* diruan ordaiñak,
* ezurrak puskatu-ta
* sebua eta zaiñak;
* dira oien azaiñak,
* leunak mingaiñak,
* jan samur mamiñak,
* gisatu bikaiñak;
* Judas Iskariote
* zan bezin piñak.
* 8/ Udaran bildur giñan
* zalako leorte,
* babarrun gutxi baiña
* da sagar-urte;
* orren zumuarekin
* zer egingo dute
* neurri txikiak jarri
* ta saldu bitarte?
* Oiek ondo ez bete
* degulako kalte;
* danari alkate
* emango'iot parte;
* ta erua naizela
* esango dute. (2)
* (2) Onen ondoren beste lau bertso datoz:
* lenengo biak euskeraz, bañan liburu ontan len
* ere jarrita daudenak, beste biak erderaz ta
* jartzerik merezi ez dutenak.
* Bertso-papera, moldiztegi izenik gabea; ez nuan
* apuntatu zeñi jaso nion.
* Bertso-papera, «Imp. Aurrerá., Tolosa'ko lsaak
* López-Mendizabal jaunak Buenos Aires'tik bialdua.