OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Winston Churchill-en hitzaldia

Aukera eder eta paregabea dute orain gure herrialdeek. Hori onartu ezean edo pasatzen utziz gero, etorkizunak luzaroan aurpegiratuko liguke galdutako aukera. (...) Zientziaren hego distiratsuetan ezkutaturik hel daiteke harri aroa. (...) Ibil zaitezte tentuz, benetan diotsuet, beharbada ez da ia denborarik geratuko...
Altzairuzko errezela jaitsi da kontinente gainera, hasi Baltikoko Stettin-etik eta Adriatikoko Triesteraino. Haren atzean daude Erdialdeko eta Ekialdeko Europako antzinako estatuen hiriburu guztiak (...) eragin-eremu sobietarrean daude —horrela deitu behar diot— hiri ospetsu horiek guztiak, era berean inguruko herriak eta denek batera osatzen dituzten herrialdeak; eta eraginpean ez ezik, Moskuren kontrol izugarriaren azpian ere bai, eta, kasu askotan, areagotzen ari da kontrola. (...) Gure lagun errusiarrek gerran izan zuten jokabidea ikusita, konbentzituta nago ez dutela ezer miresten indarra baino gehiago; halaber, ez dutela ezer errespetatzen ahultasuna baino gutxiago. Berehala elkartu beharra dago ingeles hizkuntza duten herriak, errusiarren abenturarako eta gutiziarako tentazioak eragotziko badira.
Westminster College, Fulton, Missouri, 1946ko martxoaren 5a.
Iturria: Martínez Rueda, F. eta Aizpuru Murua, M. (2011): Gaur egungo munduaren historia 1945-2009, UEU, Bilbo, 44.
* Testu hau Euskal Wikilarien Kultura Elkarteak UEUrekin egindako akordioari esker igo da, eta Creative Commons Aitortu PartekatuBerdin 3.0 Lizentziapean argitaratu da.
* This text has been uploaded within the agreement between Basque Wikimedians User Group and UEU and is licensed under a Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0 License.
# XVI. mendeko espioitza gutunak/11. gutuna

| Transkripzioa Jauna: egoun, zoin baita oste egouna, etorri da / gizon bat nere semearequy minzazera, non esan baitu / egoun douela ogeie eta irou egoun Amianstic / partitou dela. Dio ezin ogeye eta amabost mila / guizon Amiansy daozala, oura ounat partizean / zaudela asaut andi baten emaiteco. Geiago dio / ezin Inglateraco ereguiac Calis asetiatou douela. / Armadaren berriric ezta deusic, eta es besteric / merechi douenic, zure senoriary dino denic / gastigazera. Nabasquy aditou dou gobernadorea / biourtu dela Bayonara, eta ounenberzerequin / geldize naiz, bety bezala, serbisary humblea. | Grafia gaurkotuaz Jauna: egun, zoin baita osteguna, etorri da gizon bat nere semeareki minzatzera, non esan baitu egun duela ogei eta iru egun Amianstic partitu dela. Dio ezin ogei eta amabost mila gizon Amiansi daotzala, ura unat partitzean zaudela asaut andi baten emaiteko. Geiago dio ezin Inglaterrako erregiak Cal[a]is asetiatu duela. Armadaren berririk ezta deusik, eta ez besterik merexi duenik, zure señoriari dino denik gastigatzera. Nabaski aditu du gobernadorea biurtu dela Baionara, eta unenberzerekin gelditze[n] naiz, beti bezala, serbitzari hunblea. |
# XVI. mendeko espioitza gutunak/1. gutuna

| Transkripzioa Jauna: eremerciazen deraucut cegei coure merchediac / hainberce cuidado baitu nicac. Heben beri bazu / ditugu, hamenz niri particularci adiscide batec / egori deraut erege Franciacouac eman duiela batailla / duce de Umenaren eta espainolen / countre, erege cauri dela eta mous de / Anbila Franciaco Counestabliaren anaie baita / houra hil, haniz bi aldetaric, hamasei mila, / baratu ditucu canpouan. Barbera Bordelera baita / gindenian coure merchedia abisaturen dut, halaber / suplicazen nizaucu auctore pareba nahi derautacun / chercatu neure duhuruian./ Charles de Lusse./ Mous de Guisa eta Agaramoundeco jauna / hil dira haniz berce principalci, erege / irabaci bataila. Baionara dira / Bordeleco counseillerac, urcagei dute hango / <borc> tradicionian counsentac, haniz dela / berceric ere dioite. Letra haur esciribatuc / geroc encun dut duc de Umena ere hil dela. | Grafia gaurkotuaz Jauna: erremerziatzen deraüzüt zegei zure merxediak hainberze kuidado baitü nizaz. Heben berri batzü ditügü, amens niri partikülarki adiskide batek egorri deraüt errege Franziakuak eman düiela batailla düke de Umenaren eta espainolen kuntre, errege zauri dela, eta musde Anbila, Franziako kunestabliaren anaie baita hura, hil. Hanitz bi aldetarik, hamasei mila, baratü ditüzü kanpuan. Barbera Bordelera baita, jin denian zure merxedia abisatüren düt. Halaber suplikatzen nitzaüzü auktore pare ba[t] nahi deraütazün xerkatü neure dühürüian. Charles de Lusse. Musde Gisa eta Agaramundeko jauna hil dira, hanitz berze prinzipal[e]ki; errege[k] irabazi bataila. Baionara dira Bordeleko kunseillerak; ürkagei düt[i]e hango (borz?) tradizionian kunsentak. Hanitz dela berzerik ere dioite. Letra haur eskiribatüz geroz enzün düt dük de Umena ere hil dela. |
# XVI. mendeko espioitza gutunak/10. gutuna

| Transkripzioa Jauna: pensa beza zure senoriac emen ziertozat / dadouquaien berriric baizen gastigazen estudala nic. / Gastigatou ditoudan asquen beriac Arochelatic etorry / ziren patachetaco jentiac esan zuten. Nere adisquide / ingles bat Bayonan izanez tardatou dout anbat tenpora / zerbait berry gastigazera. Egoun, zoin baita igandea, / gonbidatou ditout sey ingles, berriric neon denean / lasterenic sentizen douenetaric: esan didata armadas esin / partitou zirenian, almirantaren ounzia gouchi bat / descalabratou zizagela eta tenpora gaizac partida bat / finnis terraco partidara egosy zitouela, baina gero / biourtouric almirantaren lecoura bella egin zuela / goustioc elcarequin norat estaquie, eta daude beroc ere / espantatouric, nolas esten berry segouroric agery, esta / Amianscoric ere deusic agery. Patachan ecary zitousten / berryec baizen estoue emengo inglesec sinnestouric / Barzalonara iouan direla. Don Antonio hor egotou zena / eregeac preso artou duela esan didate segouro. Marechal / Monsieur de Biron omen da, nabasquy aditou du gobernadorea nola conpaytarzun batean jouan den. Jauna, deus / berric denean eztout faltaric eginen gastigazera eta / edouquy naza, bety bezala, bere serbizary humbletan. | Grafia gaurkotuaz Jauna: pensa beza zure señoriak emen ziertotzat dadukaien berririk baizen gastigatzen eztudala nik. Gastigatu ditudan azken berriak Arroxelatik etorri ziren pataxetako jentiak esan zuten. Nere adiskide ingles bat Baionan izanez tardatu dut anbat tenpora zerbait berri gastigatzera. Egun, zoin baita igandea, gonbidatu ditut sei ingles, berririk neon denean lasterrenik sentitzen duenetarik: esan didate armadaz ezin, partitu zirenian, almirantaren unzia gutxi bat deskalabratu zitzaiela eta tenpora gaitzak partida bat Finisterrako partidara egotzi zituela, baina gero biurturik almirantaren lekura bela egin zuela guztiok elkarrekin, norat eztakie; eta daude berok ere espantaturik, nolaz ezten berri segurorik ageri, ezta Amianskorik ere deusik ageri. Pataxan ekarri zituzten berriek baizen eztue emengo inglesek, sinesturik Barzalonara juan direla. Don Antonio hor egotu zena erregeak preso artu duela esan didate seguro. Marexal Monsieur de Biron omen da, nabaski aditu du gobernadorea nola konpaitarzun batean juan den. Jauna, deus berrik denean eztut faltarik eginen gastigatzera, eta eduki naza, beti bezala, bere serbitzari hunbletan. |
# XVI. mendeko espioitza gutunak/12. gutuna

| Transkripzioa Jauna: bart, zoin baiquendouen aste/artea, gobernadoreac gastigatou dio / nere semeary digoala ara: dio ezin aberty/mentou izan douela Espainiaco armada / parte ounetarat ourbilzen dela, eta / jougazen douela edo Bagonara edo Arochelara / gainera eldou dela. Egoun partizeco zegouen / aren amandrea corterat, semea ere bay, / bide zati batean aconpainiazeco, eztaquit / orain zer egingo douten. Inglesaren beriric / esta deusic, Fransiacoric ere ez cautouric, / baina gobernadorea asegouratou omen doue / ezin eregec Amiansco gobernadore bere seme bastarta / egin douela, eta amorantiaren aita lotinent, / eta anaga by conpania entretenitourequin / barnea; badioge ezin ala egin badou ereguec / egoundaino izan den baino triboulazio / andiagoa izanen dela Franzian, hanbat jaun / prinzipal ouziric miserable ec egin batitou. / Orain parte ounetan diren berriac ogec / dira eta mana naza zertan serby al deca/queda zure senoria, ezin borondate osoare/quin aurquitouco nau effectouazera. Erytar/zun ory nai nouque balis parte ounetaric. / Ouroutian gouardac ifeni ditoue oran berris / poutougues bazouec ounat zeren pasatou / dire, eta adieu, zure serbizary humblea. / [In margine] De la de Ortubia. | Grafia gaurkotuaz Jauna: bart, zoin baikenduen asteartea, gobernadoreak gastigatu dio nere semeari diyoala ara: dio ezin abertimentu izan duela Espainiako armada parte unetarat urbilzen dela, eta juiatzen duela edo Baionara edo Arroxelara gainera eldu dela. Egun partitzeko zeguen aren amandrea korterat, semea ere bai, bide zati batean akonpainiatzeko, eztakit orain zer egingo duten. Inglesaren berririk ezta deusik, Franziakorik ere ez kauturik, baina gobernadorea aseguratu omen due ezin erregek Amiansko gobernadore bere seme bastarta egin duela, eta amorantiaren aita lotinent, eta anaia bi konpania entreteniturekin barnea; badioie ezin ala egin badu erregek egundaino izan den baino tribulazio andiagoa izanen dela Franzian, hanbat jaun prinzipal utzirik miserable ek egin ba[i]titu. Orain parte unetan diren berriak oiek dira eta mana naza zertan serbi al dezakeda[n] zure señoria, ezin borondate osoarekin aurkituko nau efektuatzera. Eritarzun ori nai nuke baliz parte unetarik. Urrutian guardak ifeni ditue oran berriz Pu[r]tuges batzuek unat zeren pasatu dire; eta adiu, zure serbitzari hunblea. [In margine] De la de Ortubia. |
# Lola, nik zure moduan...

* «Lola, nik zure moduan... (Pepe ta Lola)»
* 1/ P.:
* Lola, nik zure moduan
* promesa egiña nuan
* eta debozioz juan
* nitzan Lezo'ra zorionian
* Maiatz-illaren iruan;
* ezagutu alkar genduan,
* geroztik zaitut buruan,
* zu bakarrikan goguan.
* 2/ L.:
* Santo Kristo gure Jauna
* adoratzera gu juna
* zorioneko eguna;
* fede onian eskatu nizkan
* senargaia ta osasuna;
* bazera maite nazuna,
* ta diru asko dezuna,
* biotzak au poztasuna!
* 3/ P.:
* Buruko ille oriyak,
* orrazturik, ugariyak;
* ditu zure arpegiyak
* ezpaiñ goxuak, sudur polita,
* kolore zuri-gorriyak,
* apaindurik belarriyak;
* urdiñ-urdiñak begiyak,
* izarra bezin argiyak.
* 4/ L.:
* Oaingo moda berrikua
* nai nuke abanikua,
* katia zillarrezkua;
* Ama Birjiña Milagrosaren
* medalla paparrekua,
* pulsera ta erlojua,
* erraztuna urrezkua,
* zorioneko lujua.
* 5/ P.:
* Txanbra Paris'en egiña,
* soñian sedazko piña,
* dirurizu imajiña;
* nere biotzak ez du munduan
* maite besterik zu aiña;
* uxua beziñ ariña,
* ain dezu gorputz liraiña,
* ai zu neretzat baziña!
* 6/ L.:
* Jaki udare gozuak,
* eperrak eta usuak,
* erari jenerosuak;
* «¡Ahí va la reina de las Mercedes!»
* esan dezaten auzuak,
* soñeko txit lujosuak,
* oñetako airosuak,
* ebillarekin lazuak.
* 7/ P.:
* Amar urte Amerikan,
* bi milloi duro andikan
* ekarriyak oraindikan
* dauzkat Bankuan, eta gañera
* palaziua Gernika'n;
* ez dezu iñorenikan
* izango inbiriyarikan
* nerekiñ ezkondurikan.
* 8/ L.:
* Bi milloi zure dotia,
* ni mirabe arlotia,
* laister zure emaztia;
* biyar baño gaur naiago nuke
* palaziora juatia,
* mokadu onak jatia,
* eta dotore jaztia,
* ta pianua jotia.
* Bertso-papera, «Imp. Macazaga. - Renteria- ¡ez
* nuan apuntatu zeñi jaso nion.
* Makazaga'renean moldizkidatutako folleto batean,
* auetako iru bertso daude, 1, 3 ta 5'garre-
* na, aldaketa auekin: Izenburua: ANDREGAIARI.
* 1/1: Maitia, zure moduan. 1/6: ikusirik inguruan.
* 1/7: geroztik ez det buruan. 1/8: zu·
* besterikan goguan. 3/3: dituzu txoragarriyak.
* 3/4: ezpain goxuak diruritela. 3/5: krabeliñaren
* orriyak. 3/6: kolore zuri-gorriyak. 3/8: izar bi
* beziñ argiyak.
* 5/
* Soñekua sedazko piña,
* paparrian krabeliña.
* ederrak an ziran, baiña
* nere biotzak ez du geroztik
* maite besterik zu aiña,
* ain dezu gorputz liraiña,
* uxuak bezin ariña,
* ai zu neretzat baziña!
# Loriak

* Loriak
* 1
* Beti nik damari
* loriak ugari,
* endemas pixka bat
* maite naubenari;
* damak berriz neri
* —gezurra diruri!—
* osiñez pagatu
* lorezko zor ori.
* 2
* Oso nago mendian
* jaungoiko itxubaren,
* ama Venus'engandik
* jaiotakoaren;
* neroni ez naiz jabe
* nere biyotzaren,
* gaxua preso dakat
* amoriyuaren.
* 3
* Sartutzen dan bezela
* balkoi batetikan
* eguzkiya gelara
* kristaletatikan,
* modu ortaraxe beiñ
* igaro zitzaitan
* biyotzera dama bat
* begiyetatikan.
* 4
* Biyotz nerian preso
* gelditu bire zan,
* geratzen dan bezela
* txingarra iyeskan;
* obligatuba dago
* egotera bertan,
* nun-ta biyotz ta guzi
* ateratzen ez dan.
* 5
* Ditu ille urrezko
* albiñu luziak,
* alakorik apaintzen
* ez du orraziak;
* frankotan inbiriya
* eman dit aiziak,
* aren trentza tartetik
* jostatzen pasiak.
* 6
* Ondo konparatzia
* da gauza eziña
* arren begiyetako
* urdintasun fiña;
* ez da irrutira're
* aitatzeko diña
* itxasoko bagaren
* kolore urdiña.
* 7
* Ez da zer aitaturik
* zeru zabala're,
* bolaraz urdiñ-urdiñ
* jarritzen dala're;
* aingeru neriaren
* begiyak alare
* urdiñ purubagoko
* zerubak dirare.
* 8
* Izarrak dirurite,
* aiñ ditu argiyak,
* aingerubak zerutik
* jetxita jarriyak,
* gloriyan egintako
* ispillu garbiyak,
* Jaungoikua badala
* gogoragarriyak.
* 9
* Cupido'k eritzen nau
* fletxakin berriro,
* neregana jiratzen
* dituben aldiro;
* biyotzera sartzen zait
* eztiro-eztiro
* amoriyotasun bat
* gozua guztiro.
* 10
* Aren ezpaiñ gorriyak
* nere atsegintzat,
* ondo merezi dute
* famatzia fintzat;
* zerbaitez apartetik
* ikusita beintzat,
* mundu guztiyak artzen
* ditu krabelintzat.
* 11
* Farrik egiten badu
* zerutar birjiñak,
* erakusten dituben
* ortza txiki fiñak,
* txuriz elurrarekin
* dirare berdiñak;
* perlak iruri dute
* zillarrez egiñak.
* 12
* Gozuaren birtutez
* aren asnasiak
* lo-arazitzen ditu
* nere oñaziak;
* usai oberik ez du
* banatzen aiziak,
* loriak maitatubaz
* baratzan pasiak.
* 13
* Lepo biribilla ta
* gorputza liraña,
* txikiz ez det esaten
* oñaren tamaña;
* ibiltzen airetsuba,
* jantziyan apaña,
* aren graziyak dira
* eziñ esan aña.
# Lazkauko Plazan: Jokatu ziran bi partidu marzuaren 8'an 1885'garren urtean

* Bertso berriyak Fernando Amezketarra-ren doñuan
* LAZKAUKO PLAZAN
* Jokatu ziran bi partidu marzuaren 8'an 1885'garren urtean
* Lengoan bi partidu
* Lazkaon izanik,
* kantatu gabe ¿nola
* egon ixilik?
* oraintxen ere nago
* eziñ sinisturik,
* mirabe batek ala
* jokatu zubenik,
* ¿ote du besterik,
* bere parekorik,
* bi partidu ain errez
* jango dituenik,
* ai, baldin balitzake
* bera bakarrik.
* Askotxo balirake
* modu artakoak,
* plazan ¿nola agertu
* gizonezkoak?
* arren, gorde gaitzala
* gure Jaungoikoak,
* nagusi jarri gabe
* emakumezkoak,
* gaur Lazkaukoak
* badauzka egoak,
* zeruak eman eta
* bañan alakoak,
* bi gizonai gañetik
* eraindakoak.
* Emakumeak jartzen
* badira nagusi,
* ez gintezke iñola
* soseguz bizi;
* ezkerrak diradela
* pelotari gitxi,
* eta ezin litezke
* askora iritxi,
* ori da lenbizi
* nuena ikusi,
* gizon bi zituena
* lotsaturik utzi,
* koroi bat urrezkoa
* luke merezi.
* Norbaiteri kendurik
* soñetikan galtzak,
* emango ote dizkiyot
* nik berarentzat?
* otsoa lotsatzen du
* gizonaren antzak,
* baita ere domatu
* txit ederki artzak,
* argatikan galtzak,
* emakumeentzat,
* konbeni izan arren
* bada norbaitentzat,
* Paradisoko fruta
* gogoratzen zat...
* Gaizki baldin badatoz
* zenbaitentzat galtzak,
* jantzitzea dauzkate
* gona gorontzak;
* arturikan linayak
* amuko ardatzak,
* irutea daukate
* familiarentzat,
* lan ori kaltetzat,
* badute berentzat,
* beste bat obegoa
* badala deritzat,
* moxorkat betetzea
* eulearentzat.
* Ibayak badirade
* eder ta aundiyak,
* bañan itxasoentzat
* dira guziyak;
* mundua bustitzen du
* zeruko euriyak,
* baita ere berotu
* berriz eguzkiyak;
* milagro berriyak
* gaude ikusiyak,
* txepetx batek benzutzen
* errez gabirayak,
* zer gloriyak dituben
* Euskal-euriyak...
# Loretan

* Loretan
* Leyo zuripe ortan illargi gabetan
* maitasuna dirudi ames gorubetan.
* Gau argitsuan barriz iruiten dodana
* ortzargian eskubak urratzen dau dana.
* Nire malkoz bustita dagozan liliak,
* ez ete diñautzuez neure gurariak?
* Tanta bat lora-lekan ikusten ba'dozu,
* «goxaren agurra da», samurki diñozu.
* Zure bijotz lilian al banuez urduri
* gogoko negar oneik goxaldero ixuri!
* Orduan ortzargian maitasun malkuak
* eleukez estalduko nire lei gaxuak.
* (Euzkadi, 1929, garagarrilla,9)
# Limosnatxo bat

Oharra: Pedro Mari Otañoren bertso guztiak jabetza publikokoak dira, duela 80 urte baino gehiago hil zelako (1910ean). Hemengo bertsoak Alkar olerki onenak liburutik hartutakoak dira, jabetza publikoko Klasikoen gordailua bilduman dagoena.
* Limosnatxo bat
* 1
* Mutill koxkor bat itxu-aurreko
* zubela aldamenian,
* gizon burusoill bizar-zuri bat
* bi makuluren gañian,
* kale eskiñan ikusi nuben
* iñora eziñ joanian;
* ta bera nor zan jakiñ nayian
* inguratu nintzanian....
* limosnatxo bat eskatu ziran
* Jainkuaren izenian.
* 2
* Zerbait ernanaz galdetu niyon
* altzan modu onenian,
* jayotzatikan al zeukan ala
* gaitzak artuba mendian;
* erantzun ziran: ez, semia, ez,
* nik sasoya nubenian,
* ez nuben uste iritxitzerik
* onetara azkenian ...
* gaur limosna bat eskatutzen det
* Jainkuaren izenian.
* 3
* Eta seguitu zuben esanaz:
* — lengo gerrate denian,
* ni aurren xamar ibiltzen nintzan
* beti edo geyenian;
* nekatu gabe, aisa igoaz
* aldapik luzienian;
* etzan burura asko etortzen
* gu ala gebiltzanian...
* gero limosna eskatutzerik
* Jainkuaren izenian.
* 4
* Odolak bero eta buruba,
* arrua daguenian,
* edozeiñ moduz sartutzen da bat
* alako itxumenian,
* atsekabe ta negar-samiñak
* badatoz ondorenian;
* nola erebait batek biziya
* utzitzen ez dubenian...
* limosnatxo bat eskatu biar
* Jainkuaren izenian.
* 5
* Iñoiz pentsatzen nere artian,
* ni jarritzen naizenian,
* gaur ere asko dirala joango
* lirakenak zuzenian,
* ez luke iñork sinistatuko
* zer pena ematen diran..
* Ai!, orla nintzan ni ere sano
* ta gazte nenguenian...
* gaur limosna bat eskatutzen det
* Jainkuaren izenian.
* 6
* Ai! txohakeri asko egiten,
* da zentzurik ez danian,
* sinista zazu ur au pasia
* daukanaren esanian;
* obiago da sasoi dan arte
* sayatutzia lanian,
* negar egiñaz ibilli gabe
* gero denbora joanian...
* limosnatxo bat bildu eziñik
* Jainkuaren izenian.
# Arrazoimen praktikoaren kritika/Ebazpena

Arrazoimen Praktikoaren Kritika
Ebazpena
Mirespenak eta errespetuak, ordea, ikerketa bultza dezakete, baina ezin dute bere gabezia ordezkatu. Zer egin behar da, bada, ikerketa modu erabilgarri batean eta objektuaren bikaintasunari dagokionean abiarazteko? Adibideak hemen ohar modura erabil daitezke, baina baita eredu gisa ere. Munduaren ikuspena giza sentsuei aurkez dakiokeen ikuskizun bikainenetik eta adimenak bere hedapen zabalean bildu ahal duenetik hasi zen, eta astrologian izan zuen helmuga. Morala giza naturaren ezaugarri nobleenetik hasi zen, bere bilakaera eta kultura mugagabeko erabilgarritasunera zuzenduz, eta gogo-berotasun eta sineskerietan izan zuen helmuga. Horrela gertatzen da gaiaren zati nagusia arrazoimenaren erabileraren menpe dagoen saiakera oraindaino zakar guztietan; erabilera hau ez baita lortzen ariketa sarriarekin, oinen erabilerarekin gertatzen den modura, batez ere esperientzia orokorrean hain bitartekorik gabe aurkezten uzten ez diren ezaugarriak daudenez. Baina berandu bada ere, arrazoimena ematera doan urrats guztien aurretiko hausnarketa egiteko maximak indarra lortu ondoren eta bere bidea aurretik pentsatutako metodoaren ibilbidetik bakarrik egiten utzirik, munduaren eraikuntzaren juzgaketan zuzenbide guztiz ezberdina ezarri zen eta horrekin batera emaitza paregabeki zoriontsuagoa lortu zen. Harri baten erorketak, habaila baten higidurak, bere osagaietan eta kanporatutako indarretan aztertuak eta matematikoki landuak, azkenean munduaren ikuspegi hori eragin zuten, garbia eta aldagaitza etorkizun osorako, zeina behaketa gehigarriekin zabalduko dela itxaron daitekeen inoiz atzerakadarik izateko beldur izan gabe.
Gure naturaren egitura moralari dagokionez bide berdinari ekitea, adibide horrek aholka dezake eta arrakasta zoriontsu berdinaren itxaropena eman. Moralki juzgatzen duen arrazoimenaren adibideak eskura ditugu. Bere oinarrizko osagaietan zatikatuz, matematikaren gabeziaz baina kimikaren antzerako prozeduraz, bertan aurki daitekeen alde enpirikoa eta arrazoizkoa bereiziz, giza adimen orokorraren gaineko saiakera errepikatuen bitartez, biak huts-hutsean eta bakoitzak bakarrik sor dezakeena ziurtasunez ezagugarri eginez eta horrela zera ekidinez, aldez oraindik zakarra eta aritu gabeko juzgaketaren errakuntza, aldez (eta hau askoz beharrezkoagoa da) jeinuaren ateraldiak, zeinek, filosofiaren harriaren jarraitzaileen modura, ikerketa metodiko oro eta naturaren ezagutzarik izan gabe ametsetako altxorrak agintzen dituzten, benetakoak xahutuz. Hitz batean, jakintza (kritikoki bilatua eta metodikoki bideratua) jakituriara daraman ate estua da, horrekin zera ulertzen bada, ez bakarrik egin behar dena, baizik eta maisuek eredutzat erabiltzen dutena denek bete behar duten jakintzaren bidea ongi eta ezagutzaz irekitzeko eta besteak bide txarretik babesteko; jakintza horren zaindaria beti filosofia izango da, eta jendeak ez du zertan horren ikerketa finean interesa hartu behar, baina bai horrelako lanaldiaren ondoren berari argitasun osoan agertu behar zaion irakaspenetan.
# Arrazoimen hutsaren kritika/II.Metodoaren irakaspen transzendentala

II.Metodoaren irakaspen transzendentala
Metodoaren irakaspen transzendentalaz arrazoimen hutsaren sistema osoaren baldintza formalez determinatua dagoena ulertzen dut. Hemen gure autugaia arrazoimen hutsaren diziplina, kanona, arkitektonika eta, azkenik, historia bat izango da eta zentzu transzendentalean Logika praktikoaren izenpean oro har adimenaren erabileraz eskoletan bilatzen den, baina desegokiro lortzen den bera lortuko dugu; Logika orokorra adimenaren ezagutzaren era berezira ez denez zedarriztatzen (adibidez, ezagutza hutsera), ezta objektu jakinetara ere, zeren berak ezin baitu, beste zientzietatik ezagutzarik alokatu gabe, metodo ahalgarrietarako tituluak eta zientzia guztietan sistematikoa denaz erabiltzen diren adierazpen teknikoak azaldu baino egin, eta honek ikasberriari izenak ezagutarazten dizkio aldez aurretik, zeinen esanahia eta erabilera lehen-lehenik gerora ikasi beharko dituen.
# Bide Barrijak/Iluntzeko-ixarra

Iluntzeko-ixarra
Gaste zintzo batek itun so-dagijo ortzi urdiñeko ixar argijari. Ixarrak, minduben atsegin dan izpiz, ma-dagijo mutil aren samiñari.
—Neure maite ederran malkua ete az? I haxen samurra dok aren negarra. Bere begijak so-egijelakuan ain leunkiro mosu dagistak, ixarra?—
Eta zintzo ituna ixar ederrari pozge so-egiten eguan unian, neska leunak beste maitale bateri alai ma-egijon bekoki ganian...
# Bide Barrijak/Itauna

Itauna
Maitatzen bazaitut, itaundu dautsozu leyuan klisk-dagin illargi-izpijari. Larrosa zuriko txindor kantubari itza artu eziñik gaba igaro dozu.
Axiari itaundu dautsozu legunki: berak baña jolas dagi zeure ulian. Ete dakije ezer ixarren unian? Mosu dagitzube gustijak kutunki...
Itaundu dautsozu zeru garbijari, itxasoko uiñai ta ixadi orori. Maitasun orretzaz baña, maite ori, ez dautsozu itaundu zeure bijotzari!
# Bide Barrijak/Ituna

Ituna
Maite oi!, agur, ilda betiko geure maitasun kutuna. Bijotz orretan aspaldiz dauko bere obi oso illuna.
Maitetasun au udabarrijan irrika sortu genduban. Nork dasaguken negu aldian ipingo gendula ilkutxan?
Ametsa dana ixan ete zan? Oi, amets egin dabena estaldutia, goguarentzat samintasunik latzena!
Leyo idigitik ilargijari so-dagijot gau baltzean. Negarrez nago odoyai adi gabaro gustiz leunean.
Zeuk zelan barriz abes-dagixu gabeko aldi larrijan? Abesti otsa bijotzak dantzu zeure itzalezko txakijan.
Neska sorgiña, gau baltzenean bildurrik bere eztaukozu geure maitasun azurrotz ori bijotzean ba darozu...?