OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Neskazarrak - Xeledoni ta Josep-Antoni

* «Neskazarrak (Xeledoni ta Josep-Antoni)»
* Xel.:
* Joxep-Antoni, nai nuke jakiñ
* ezkondu al ziñan eta norekiñ.
* Jox.:
* Ez nau iñork ere kortejatzen
* asi naizelako neskazartzen;
* alperrik damu;
* goatu naizelako berandu,
* ez det galairik ta eziñ ezkondu.
* Jox.:
* Zuk, Xeledoni, badezu garai,
* zure gustokorik al dezu galai?
* Xel.:
* Joxep-Antoni, zure moduan
* gertatzen naiz ni ere munduan,
* ta ez naiz arritzen:
* perrejillak, ostuak oritzen
* asi ezkero, ez du serbitzen.
* Xel.:
* Orpo-luziak oiñetakuak,
* galtzerdi lokarri-piñ sedazkuak,
* gona motza, belaunak agiriñ,
* eta ipurdiyari eragiñ,
* argi begiyak,
* autsak arpegin, ezpain gorriyak;
* zu prenda zarra, modak berriyak.
* Jox.:
* Zuri ere illía, neri bezela,
* zuritu zaizu, ta zimurtu azala;
* soldata gabe zaude serbitzen,
* besteren oriñalak garbitzen,
* nik ainbat lotsa;
* orpuen takoiak zazpi ontza,
* soiñian gona nik beziñ motza.
* Xel.:
* Jaio Mutriku'n, azi Olatz'en,
* Astigarrabiya'n gero serbitzen;
* nuan galai gazte florekua,
* tanbolintero Mendaro'kua,
* mutil majua,
* zuri eta neri ttunttuna jua,
* a ze nolako aparejua!
* Jox.:
* Egiya da, bai, ttunttuneruak
* dira lautik iru zurruteruak;
* sukaldian, garai beranduan,
* nai zuala neri su onduan
* muxu ematia,
* nizkion, arturik illentía,
* erre sudurra ta bigotia.
* Xel.:
* Txoriya bezin alai gaztetan,
* gustoko galaia nuan festetan;
* jazten nintzala moda berrian,
* esan oi ziran: «Euskal-errian
* ez det besterik
* ikusi ta espero ikusterik
* zu bezelako dama gazterik!»
* Jox.:
* Nik ainbat urte zuk onuzkero,
* gazte florekorik al dezu espero?
* Artuko nuke ni bezin zarra,
* zuritua illia ta bizarra,
* naiz arlotia,
* alkandora bat duana dotia,
* ona duana borondatia.
* Xel.:
* Uste degula relijiyua,
* baña diruaren anbiziyua;
* guziok nai galai aberatsak,
* alperrikan egiñak ametsak
* gero zu ta ni.
* Jox.: Ez izan dudarik, Xeledoni!
* Xel.: Arrazoi dezu, Joxep-Antoni!
* Liburuxka bat, Mendaro'k bere bertso-mordoxka
* batekin Errenteria'ko Makazaga'renean
* moldizkidatua, eta Oiartzun'go Garmendi-Txiki
* baserriko Tiburzia Etxebeste'gandik eskuratua.
# Nikomakorentzako etika

Aristoteles
Nikomakorentzako etika
Itzultzailea:Javier Aguirre Santos
Klasikoen bilduma
Aurkibidea
* Hitzaurrea
* Bibliografia
* Lehenengo liburua
* Bigarren liburua
* Hirugarren liburua
* Laugarren liburua
* Bosgarren liburua
* Seigarren liburua
* Zazpigarren liburua
* Zortzigarren liburua
* Bederatzigarren liburua
* Hamargarren liburua
# Nikita Khrustxev-en hitzaldia

Proposatzen dizuegun bakezko bizikidetzarako politikak benetan «banatu» egingo lukeela mundua irakurri dut zuen egunkarietan. Bakezko bizikidetza zehazki zer den ulertzeko era ezin okerragoa da interpretazio hori. Guk, berez, kontrakoa lortu nahi dugu: bakezko bizikidetza eta gero eta harreman zabalagoak herrien artean, ekonomiaren eta kulturaren arloetan. Aitzitik, kontrakoa gertatzen da bizikidetza eta konpetentzia ukatuz gero, ukatze horrek herrialdeen arteko harremanak etenarazten baititu eta «gerra hotza» bultzatzen baitu.
Errealitatea den moduan ikusi nahi dutenek onartu beharra dute garai honetan arazoak eta liskarrak negoziazioaren bitartez konpontzea dela arrazoizko bide bakarra nazioarteko harremanak garatzeko. Gure Amerikarako bidaiak eta Eisenhower presidenteak Sobietar Batasunera laster egingo duenak, biek lagunduko dute —hori pentsatu nahi dugu, behintzat— auzitan dauden arazoei buruzko iritzi zintzoak elkarri adierazten, hobeto ulertze aldera.
Sobietar Batasuna eta Estatu Batuak aukera baten aurrean daude: bakean bizi edo beste gerra baterantz jo (...)
New Yorkeko Economic Club
1959ko iraila
Iturria: Martínez Rueda, F. eta Aizpuru Murua, M. (2011): Gaur egungo munduaren historia 1945-2009, UEU, Bilbo, 51.
* Testu hau Euskal Wikilarien Kultura Elkarteak UEUrekin egindako akordioari esker igo da, eta Creative Commons Aitortu PartekatuBerdin 3.0 Lizentziapean argitaratu da.
* This text has been uploaded within the agreement between Basque Wikimedians User Group and UEU and is licensed under a Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0 License.
# Nikomakorentzako etika/Bibliografia

Bibliografia
1. Edizioak eta itzulpenak
Aristote, Étique à Nichomaque, itzul. J.Tricot. Paris, 1983
Aristotle, Ethica Nichomachea, arg.. I. Bywater. Oxford, 1894 (bir.1962)
Aristóteles, Ética a Nicómaco, arg. elebiduna, aurk. eta oharrak, M.Araújo y J.Marías. Madril, 1970
Aristóteles, Ética a Nicómaco, aurk., itzul. eta oharrak, J. L. Calvo Martínez. Madril, 2001
2. Iruzkin modernoak
Aristoteles, Nikomachische Ethik, itzul. eta iruz., F. Dirlmeier. Berlin, 1969
Aristote, L’Étique à Nichomaque II, 1-2, biltzaileak, R. A. Gauthier eta J. Y. Jolif. Louvain-Paris, 1970
Stewart, J.A., Notes on the Nichomachean Ethics of Aristotle I-II. Bristol, Thoemes Press, 1999 (bir.)
3. Monografiak
Annas, J., The Morality of Happiness. Oxford, 1993
Aubenque, P., La prudence chez Aristote. Paris, 1963 (bir. 1993)
Bravo, F., Ética y razón. Caracas, 1989
Cooper, J. M., Reason and Human Good in Aristotle. Indianapolis, 1986
Guariglia, O., La ética en Aristóteles. Buenos Aires, 1997
Hardie, W. F. R., Aristotle’s Ethical Theorie. Oxford, 1968
Kenny, A., The Aristotelian Ethics. Oxford, 1978
Kraut, R., Aristotle on the human Good. Princeton, 1991
MacIntyre, A., After Virtue. Notre Dame, 1982
Nussbaum, M. C., The Fragility of Goodness. Cambridge, 1986
Rowe, C. J., The Eudemian and Nichomachean Ethics: a Study in the Development of Aristotle’s Thought. Cambridge, 1971
Sparshott, F. E., Taking Life seriously. A study of the Argument of the Nichomachean Ethics. Toronto, 1996
# Hara nun diran

* UME EDER BAT
* (Nere maitiarentzat)
* 1
* Hara nun diran mendi maiteak!
* Hara nun diran zelaiak!
* Baserri eder zuri-zuriak,
* iturri eta ibaiak.
* Hendaian nago zoraturikan,
* zabal-zabalik begiak,
* hara, Euskalerri! lur hoberikan
* ez da Europa guztian.
* 2
* Gero pozik bai Donostiara
* Okendoarren lurrera,
* zeru polit hau utzi beharra
* nere anaiak hau pena!
* Irutxulueta maitagarria
* lore tokia zu zera,
* Veneziaren grazi guziak
* gaur Donostian balira.
* 3
* Oi, Euskal Herri, eder maitea!
* hara hemen zure semea,
* bere lurrari mun egitera,
* beste gabe etorria.
* Zuregatikan emango nuke
* pozik, bai, nere bizia;
* beti zuretzat hil arteraino
* gorputz ta arima guztia.
* 4
* Agur bai, agur Donostiako
* nere anaia maitiak,
* Bilbaotikan izango dira
* aita zaharraren berriak.
* Eta gainera hitz neurtuetan
* garbi esanez egiak,
* Sudamerikan zer pasatzen dan
* jakin dezaten herriak.
# Helsinkiko azken agiria

Estatu parte-hartzaileek,
bake, segurtasun, justizia eta etengabeko adiskidetasun eta lankidetza harremanekiko ardura berretsiz;
ardura hori, herrien interes eta nahien isla izanik, estatu parte-hartzaile bakoitzarentzat —iraganeko eskarmentuak indartuta— oraingo eta etorkizuneko erantzukizuna dela aitortuz;
Nazio Batuen Erakundearen kide izanik eta Nazio Batuen helburu eta printzipioekin bat etorriz, Nazio Batuei erabateko laguntza aktiboa berretsiz (...);
Jarraian esaten diren printzipioei —printzipiok Nazio Batuen Gutunarekin bat etorrita— guztion atxikimendua eta guztion borondatea adieraziz lan egiteko printzipio horien aplikazioan (...);
Adierazten dute honako printzipio hauek errespetatzeko eta beste estatu partehatzaileekiko harremanetan indarrean jartzeko erabakia, kontuan hartu gabe estatuen sistema politiko, ekonomiko edo soziala, tamaina, kokapen geografikoa edo garapen maila (...):
* Berdintasun subiranoa, eta subiranotasunari dagozkion eskubideen errespetua. (...)
* Indarkeriaren erabilera edo mehatxuari uko egitea. (...)
* Mugen bortxaezintasuna. (...)
* Estatuen lurralde osotasuna.
* Eztabaidak bitarteko baketsuak erabiliz konpontzea. (...)
* Barne-arazoetan ez esku hartzea. (...)
* Giza eskubide eta funtsezko askatasunen errespetua, pentsaera, kontzientzia-, erlijio- edo sinesmen-askatasuna barne. (...)
* Herrien determinazio askea eta eskubide-berdintasuna. (...)
* Estatuen arteko lankidetza. (...)
* Nazioarteko eskubidearen arabera harturiko betebeharrak borondate onez betetzea. (...)
1975
Iturria: Martínez Rueda, F. eta Urquijo, M. (2006): Materiales para la historia del mundo actual, Istmo, Madril, I., 145-146.
Itzulpena: Martínez Rueda, F. eta Aizpuru Murua, M. (2011): Gaur egungo munduaren historia 1945-2009, UEU, Bilbo, 52.
* Testu hau Euskal Wikilarien Kultura Elkarteak UEUrekin egindako akordioari esker igo da, eta Creative Commons Aitortu PartekatuBerdin 3.0 Lizentziapean argitaratu da.
* This text has been uploaded within the agreement between Basque Wikimedians User Group and UEU and is licensed under a Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0 License.
# Hernaniko udalaren bandoa karlistadaren garaiko herriko gauzen salmenten balio ezaz eta Bergarako hitzarmena euskaraz

Hernaniko udalaren bandoa karlistadaren garaiko herriko gauzen salmenten balio ezaz eta Bergarako hitzarmena euskaraz (1839)
Erri onetaco Ayuntamentubaren partetic aditzera ematen dizutet Diputacioac daucala daclaratuba, Carlisten demboran eguintaco ventac erriyen gauzenac, diradela nuluac, eta motivo onegatic izanic erriyarenac baso, larre, eta mendi, orain sei urte zitubenac, ez dijuala iñor ayetara, egurric eta dañuric eguitera, bada juaten danaren contra, artuco dirala providenciac=
Ygualmente aditzera ematen dizutet, guarda campuarentzaco lurren contribucioaren bigarren plazo, urte onetacoa ipiñiya, arquitzen dala, eta acudi dezazutela pagatzera Septiembre guztiyan beñ.
Bergarako hitzarmena euskaraz
General Cristino Espartero eta General Carlista Maroto juntaturic elcarrequiñ Vergaran (ill onen viyan) juan dan ill aren 31 atzenecuan hamasei batalloy zaldizco eta artilleriyarequiñ guerra sey urtian iraun dubena acabatzeco eta paquia declaratzeco Castilla Vizcaya eta Provintziya onetan, eguin dute combenio, bat, ceñaren articulo principalenac dirade abec
1º. General Esparteroc aguindu du Goviernuagan (partetic) empeñatuco dala benaz consegui dediñ fueruac conserbatcia.
2º. Carlistetaco gefe oficiale eta empleatu guztiac guelditzen dira beren gradubaquin nay dubena seguitzeco tropetan Erreguiñaren favore, eta nay dubena bere errenta dagoquiyonarequin bere erri, Provinciya, edo campuan berac aututzen duben bezela, eta beste gañeracuac nay dubena echera chit libre, eta nay dubena tropara.
Tropa Carlista napar eta Alavesac presentatu nay badute Castillano Vizcayno eta Guipuzcoanoac bezala, admitituco dirala convenio onetan.
Prisionero arquitzen diran guztiac Castellano Provinciano eta Vizcaytarrac conbenio onetan conformatzen diranac guelditzen dira libre paquiaren bentajac disfrutatzeco. Nay eztuenac seguituco dute beren suerte prisionerotzacua.
General Espartero guelditzen da presente eguiteco Goviernuari consideraciyua izan dezan alargunen eta huerfano guelditzen diranen gañian.
# Harry S. Truman-en inaugurazio hitzaldia (zatia)

Gure historia nazionalaren garai bakoitzak erronka bereziak izan ditu. Gaur egun aurrez aurre ditugunak iraganekoak bezain garrantzitsuak dira. Gaurko egunak, administrazio berriaren hasiera ez ezik, garai gorabeheratsu baten hasiera ere mugatzen du; beharbada garai erabakigarria izango da, bai geuretzat, bai eta munduarentzat ere.
Beharbada, gizadiaren historia luzeak izan duen aldaketarik garrantzitsuena bizitzea egokituko zaigu, eta hein handi batean, guk geuk eragingo dugu. Mende honen lehenengo erdian, inoizko erasorik handiena egin zaie giza eskubideei, eta historiako bi gerrarik latzenak gertatu dira. Elkarrekin bakean eta harmonian bizitzen ikastea da gure garaiko gizonaren premiarik larriena.
Munduko biztanleek zalantzaz beteta begiratzen diote etorkizunari; batetik, itxaropen handiz eta, bestetik, beldur handiz, erdi eta erdi. Duda-mudako garaiotan, orain arte ez bezala, Estatu Batuetarantz begiratzen dute borondate onaren bila, indar bila eta zentzuzko buruzagitzaren bila. Beraz, une egokia dugu munduaren aurrean bizi gaituen fedearen funtsezko oinarriak aldarrikatzeko, eta gure asmoak mundu guztiari ezagutarazteko.
Amerikar herriak tinko jarraitzen du nazio hau hasieratik bertatik suspertu duen fedea. Sinesten dugu gizon guztiek dutela justizia berdinerako eskubidea legearen aurrean, eta guztien ondasuna partekatzeko aukera izateko eskubidea. Sinesten dugu gizon guztiek dutela iritzi-askatasuna eta adierazpen-askatasuna izateko eskubidea. Sinesten dugu gizon guztiak berdinak sortu direla, Jainkoaren irudira sortutakoak baitira.
Amerikar herriak nahi du, eta horren alde lan egiteko prest dago, mundu bat non nazio eta herri guztiak libre izango diren beren burua gobernatzeko berek erabakitako eran, eta mundu guztiak lortuko duen bizimodu dezente eta gogarakoa. Horren guztiaren gainetik, gure herriak nahi du, eta horren alde lan egiteko prest dago, mundu guztirako bakea —bake bidezko eta iraunkorra—, berdinen artekoa, askatasunez lortutako benetako akordioan oinarritutakoa.
Asmo horiek guztiak lortzeko bidean, Estatu Batuek eta iritzi bereko beste nazio batzuek aurrez aurre eta aurka dute kontrako asmoak eta bizi-eredu erabat ezberdina dituen erregimen bat. Filosofia faltsu baten aldekoa da erregimen hori, askatasuna, segurtasuna eta aukera handiak eskaintzen dituen filosofia baten aldekoa. Filosofia horrek engainaturik, herri askok beren askatasuna sakrifikatu dute minaren truke, irabazpide bakarra iruzurra eta engainua, pobretasuna eta tirania direla ikasteko.
Harry S. Truman
Washington, 1949ko urtarrilaren 20a
* Testu hau Euskal Wikilarien Kultura Elkarteak UEUrekin egindako akordioari esker igo da, eta Creative Commons Aitortu PartekatuBerdin 3.0 Lizentziapean argitaratu da.
* This text has been uploaded within the agreement between Basque Wikimedians User Group and UEU and is licensed under a Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0 License.
# Peru Abarka

EL DOCTOR
PERU ABARCA
CATEDRÁTICO DE LA LENGUA VASCONGADA EN LA UNIVERSIDAD DE BASARTE ó DIÁLOGOS ENTRE UN RÚSTICO SOLITARIO BASCONGADO Y UN BARBERO CALLEJERO LLAMADO MAISU JUAN
OBRA ESCRITA POR EL PRESBÍTERO
D. JUAN ANTONIO DE MOGUEL
Diálogo Primero Diálogo Segundo Diálogo Tercero Diálogo Cuarto Diálogo Quinto Diálogo Sexto
# Zenbait damaren esker txarra

* Zenbait damaren esker txarra
* 1
* Atzo, probetxu gabe,
* etxeko auzuan,
* egondu nitzan zure
* zai egun osuan;
* gaur suertez ikusitzen
* zaitutan kasuan,
* itz egiñ biar dizut
* izketa gozuan.
* 2
* Zeiñ-ta politak diran
* arrosa, jazmiña,
* azuzena, liriyo
* eta klabeliña,
* danak bat egiñta're
* ez dirade diña
* igualatzeko nere
* maite atsegiña.
* 3
* Nai det jakiñ dezazun
* oraiñ beriala
* txit asko nai dizutan
* neskatxa zerala;
* gaur zu ikusitziak
* poztutzen nau ala,
* nun iruritzen zaitan
* jai aundi bat dala.
* 4
* Au da mundu guziyak
* ongi dakiyena:
* zu zerala dama bat
* grazi utsa dena;
* bat oietan badezu
* erotzen naubena,
* artan arkitzen dizut
* grazirik geiena.
* 5
* Izan ere gorputza
* dezu aproposa,
* ikusi utsarekiñ
* ematen du poza;
* beste iñor ez dala
* zu beziñ airosa,
* erri guziyan dago
* banatuba boza.
* 6
* Patxaran ibiltzia
* dago gaur bolaran,
* pausaje fiña oraiñ
* zergatik moda dan;
* eta zu ikustia
* modako patxaran,
* ez dakizu neretzat
* nolako ditxa dan!
* 7
* Nik esan ta zuk jakiñ
* biazu ezikan
* lau andregai dakazkit
* artu nai ezikan;
* ezkonduko nitzake
* gaur bertan kasikan,
* besterekiñ ez bañan
* zurekiñ pozikan!
* 8
* Amoriyorik gabe
* pasatu eziñez,
* nik damak maite ditut,
* aitortzen det ziñez:
* begiyakiñ guziyak,
* milla bai mingañez,
* bañan biyotzarekiñ
* zu besterikan ez!
* 9
* Zu zera, bai, zu zera,
* damatxo maitia,
* nere desiuaren
* zeruko atia;
* biyotz onez nerekiñ
* bat egiñ zaitia,
* eta biziko zera
* kontentuz betia.
* 10
* Ortarako aguro
* genuke eguna,
* nik nai detana balitz
* biyok nai deguna;
* bañan zure asmua
* da txit ezaguna
* ez dezu estimatzen
* nere naitasuna.
* 11
* Ditxa bat ez dit opa
* fortuna zekenak,
* negarrez daramazkit
* ordurik geienak;
* eziñ aundiyagoko
* oñaze ta penak,
* sufritutzen bizi naiz
* zuregatik denak.
* 12
* Miñ abetaz kupitzen
* ez baldiñ bazera,
* nere buruba nua
* betiko galtzera
* Matxo'ra iyoko naiz
* andik botatzera,
* duben altubenetik
* Gaztelu atzera.
# Zeru-azpia

* Zeru-azpia
* Frantzeratik itzulia, mamiz.
* (BESSE DE L.)
* I
* Esan amatxo: aingerutxoak
* egoa urrezko badute,
* zeru urdiñean urre-dirdira
* nik nola ikusten ez-ote?...
* Parre gozo bat amak eginda,
* aurrari ala diotsa:
* —Beetik dakusgun urdiña zeru-
* azpia baizik ezpaita.
* —Ene, ba!... azpia —mutillak dio—
* orren ederra dalarik,
* nolakoxea ote-da, gero,
* zerua goi-alderditik!...
* II
* Gautu zanean, ortzi zabala
* bare-ozkarbi zegoen,
* ta izar argien zillar-begiak
* aurrari par-zegioten.
* Aur-kezka oro amets eztitsu
* biur oi-diran garaian,
* aurrak, amaren biotz-alboan,
* berriro onela ziotsan:
* —Zerua azpitik orren ederra
* dalarik, amatxo maite,
* ai nere poza, zeru-gainkia
* ikustera aal-baningoke!...
* III
* Aurraren naia zeruratu zan,
* (alatsu otoitz garbia),
* ta aingerutxoak eska zioten
* Yaunari lagun berria.
* Eguzkiaren urrezko yaia
* berriro izeki zaneko,
* begia itxirik zeukan aurtxoak
* zeru-azpia lkusteko.
* Seaska-aldean ama gaxoak
* otoi-zegian, negarrez,
* semea igoa baitzun, zeruko
* goikia ikusi-bearrez.
# Zeruko aita, marka itzazu

Oharra: Txirritaren bertso guztiak jabetza publikokoak dira, duela 80 urte baino gehiago hil zelako (1936an). Hemengo bertsoak Bertso jarri guztiak liburutik hartutakoak dira, jabetza publikoko Klasikoen gordailua bilduman dagoena.
* Zeruko aita, marka itzazu
* 1
* Zeruko Aita, marka itzatzu
* pekatarien pausuak,
* Kantabria'ko deskalabroak
* dirade lastimosuak;
* arbola eder bat dala mediyo
* jartzera nua bertsuak,
* milla urtean mantendu gaitu
* lau probintzia osuak.
* 2
* Gutxienaz izan bear du
* milla urte pasatua,
* arbola aundi bat bada Gernika'n
* aitona batek sartua;
* aren azpian egin omen zan
* fueroen juramentua,
* orain argati deitzen diogu
* arbola bedeinkatua.
* 3
* Biba arbola maitagarria!
* Biba kantabriatarrak!
* Biba Bizkaia, Gipuzkoa'kin,
* Alaba eta Naparrak!
* Biba kortean gure fabore
* dauden ministro bakarrak!
* Beste gauzarik ez degu eskatzen:
* biba lengo fuero zarrak!
* 4
* Arbola maite zoragarriya,
* etzaude gutxi kostia,
* igartu arren ateratzera
* atrebitutzen eztia;
* zarra oraindik zutik daguala
* aldatu dute bestia,
* izugarrizko furiya dakar
* izanagatik gaztia.
* 5
* Arbola dago igartua ta
* euskaldunak gaude triste,
* ez det pentsatzen pasatu danik
* munduan beste onenbeste;
* orain gertatu zitekeanik
* ere ez nuen nik uste,
* milla urtean segitu duten
* fueroak kendu dituzte.
* 6
* Konbenioa egin zanean
* arbola aldatu zuana,
* motiborikan asko badu ta
* aserre dago gugana;
* ez da enkargu gutxi emanda
* mundu ontatik juana,
* defenditzera saia liteke
* sentimenturik duana.
* 7
* Arbola orren zain prinzipala
* zan Bergara'ko partean,
* arri sillarez inguratua
* burnizko kaja batean;
* milla zortzireun irurogei ta
* amalaugarren urtean
* satorrak fuerte ibilli ziran
* ura ebaki artean.
* 8
* Milla zortzireun irurogei ta
* zortzigarrengo urtean
* izar eder bat estali zuten
* oroi askoren tartean;
* lañoak fuerte korritu zuten
* ura tapatu artean,
* geroztik ez da egualdi onik
* Kantabria'ko partean.
* 9
* Ara izar au tapatu eta
* zer egin zuten lenbizi:
* fraileak eta monjak bidaltzen
* konbentuetatik asi;
* jesuitak eta misionistak
* saltatu ziran igesi,
* esaten zuten: «Gu gaituk orain
* Españia'ko nagusi!»
* 10
* Memorial bat eskribitu du
* tunante batek Paris'a,
* ango puerkoak firmatu eta
* atzera bueltan Cádiz'a;
* masoiak eta protestanteak
* alkar arturik dabiltza,
* erregerentzat egin nai dute
* lege gaiztoko eliza.
* 11
* Lendabiziko fueroen kontra
* firmatu zuen gizona,
* eskeleto bat bezela eginda
* ez dago oso gizena;
* dudarik gabe gogoratzen zaio
* etzuela egin gauza ona,
* kastigatzera bildur ezpanitz
* esango nuke izena.
* 12
* Fueroak kendu zituen ori
* izenez ez det esango,
* iltzen danean ez da orrentzat
* salbaziorik izango;
* gusto guztiyak kunplitu eta
* ezta mundutik juango,
* deseo diyot bizi dedilla
* urte askoan ta ondo.
# Zhdanov txostena

Bigarren Mundu Gerra amaitzeak aldaketa nabarmenak eragin ditu munduaren egoeran, oro har.
Horren ondorioz, sistema kapitalistak kolpe latza jasan du berriz ere. (...) Erdialdeko eta Hego-ekialdeko Europako hainbat herrialdetatik sistema kapitalista aldentzea izan da azken gerraren emaitza; faxismoa menderatu da, munduan izan duen lehentasuna galdu du kapitalismoak eta sendotu egin da faxismoaren aurkako mugimendua. Gerra ostean nabarmen areagotu dira SESBren garrantzia eta autoritatea. SESB izan da buru eta eragile nagusia Alemania eta Japonia militarki zapaltzen. Sobietar Batasunaren inguruan elkarturik daude mundu guztiko indar aurrerakoiak.
Amerikar espantsionismoaren bitartez mundua menderatzea da Ameriketako Estatu Batuetako korronte espantsionista berriaren helburua. Korronte berri horrek sendotu egin nahi du Ameriketako Estatu Batuek duten monopolioa nazioarteko merkatuetan. Lehiakide nagusi biak —Alemania eta Japonia— desagertu direlako eta bazkide kapitalistak ahuldu direlako sortu da Amerikaren aipatutako monopolioa.
Baina mundua menderatzeko harturiko bidean, SESBrekin egin dute topo Ameriketako Estatu Batuek; nazioartean duten gero eta eragin handiagoa izan dute aurrez aurre. Izan ere, faxismoaren eta inperialismoaren aurkako politikaren gotorlekua da SESB, angloamerikar inperialismoaren kontrolpetik ihes egin duten demokrazia berriko herrialdeen politikarena, hain zuzen ere. Bestalde, herrialde guztietako langileekin egin dute topo, bai eta Ameriketako bertakoekin ere, zapaltzaileek beren probetxurako egindako gerra inperialistarik nahi ez duten langile guztiekin. (...)
Inperialismoaren eta faxismoaren aurkako indarrek eratzen dute beste alderdia. SESB eta demokrazia berriko herriak dira funtsa. Inperialismoa baztertu eta erabakitasunez demokraziaren aldeko hautua egin duten herriek eratzen dute, hain zuzen, alderdi hori; horiez gainera, Indotxina eta Vietnam sartu dira taldean.
1946
* Testu hau Euskal Wikilarien Kultura Elkarteak UEUrekin egindako akordioari esker igo da, eta Creative Commons Aitortu PartekatuBerdin 3.0 Lizentziapean argitaratu da.
* This text has been uploaded within the agreement between Basque Wikimedians User Group and UEU and is licensed under a Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0 License.
# Zibilak esan naute

* Zibilak esan naute
* 1
* Zibilak esan naute,
* biziro egoki,
* Tolosan behar dala
* gauza erabaki,
* giltzapian sartu naute,
* poliki-poliki,
* negar egingo luke
* nere amak baleki.
* 2
* Jesus tribunalian
* zutenian sartu,
* ez zion Pilatosek
* kulparik bilatu;
* neri ere arkitu ez arren
* ez didate barkatu;
* zergatik ez dituzte
* eskuak garbitu.
* 3
* Kartzelatik atera,
* fiskalen etxera,
* abisatu zidaten
* joateko berehala,
* ez etortzeko gehiago
* probintzi honetara;
* orduan hartu nuen
* Santander aldera.
# Zaldun gazte

* Zaldun gazte
* Zaldun gazte bozal egoki batek
* esan ziyon batian Filys'i:
* «Zeru eder maite maitagarriya,
* nai al dezu zuk nerekiñ bizi?
* Aberatsa naiz zuri kunplitzeko
* nai dituzun ainbeste kutizi;
* ukatzeko prebenitu baña len
* ondo pentsatu zazu lenbizi.»
* Galaiari esan ziyon Filys'ek:
* «Nere aurretik zuaz beriala!
* Uste al dezu lenagoko faltsiyak
* orren laster aztu zaizkirala?
* Igartzen det zure eskeñi denak
* fiñtasunik gabiak dirala;
* naiago det onrakin pobre bizi,
* ez aberats onrik ez derala.»