# Gure kopetak izardituta...

* «Gure kopetak izardituta... »
* 1/
* Gure kopetak izardituta
* guziok jateko ogiya,
* au da Jesusek ematen digun
* konseju ondo neurriya;
* nik ikusten det zer gertatzen dan,
* ez det illuna begiya:
* lanikan egiten ez dutenak
* gordetze'igute gariya.
* 2/
* Erle txintxuak zelaian danik
* lore obena biltzen du,
* eta gero ezti goxua egiten
* guziak alkar lagundu;
* orregatikan oiek ez dute
* alperrikan nai mantendu;
* obe genduke kristandadian
* lege au jarriko bagendu.
* 3/
* Erletxo oiek eztiya eiteko
* lore goxuak bezela,
* basarritarrak biltzen zituzten
* ote ta garo ta orbela,
* gero. ukulluan gozatuta
* sendotzeko lur argala;
* kaletarrentzat zekor ederrak
* azten zituzten orrela.
* 4/
* Iñaurkiñ oiek oraiñ mendiyan
* daude alperrikan galtzen
* pozikan bilduko lituztenak
* gerrara ai dira bialtzen;
* lenago nekez sendotutako
* lurrak ai dira argaltzen,
* modu onetan gaitz izango da
* oinbeste alper mantentzen.
* 5/
* Basarriyetan ordoiak jaten
* daude aitzurrak eta laiak,
* alperren soñekuak jantzita
* daramazkite mutillak;
* sasiz betetzen asi zaizkigu
* soluak eta zelaiak,
* kaletarrak ondo bizitzeko
* ez dira kontu alaiak.
* 6/
* Sube gorriyen moduan gabiltz
* biotz onak zitalduta,
* griña txarrekiñ muñak ero tu
* eta kemenak aulduta;
* kristandadia gaur arkitzen da
* borondatia galduta,
* Jesukristoren ministrueri
* eskubideak kenduta.
* 7/
* Usai gozoko loriak dira
* arrosa ta krabeliña,
* beren tartian azal tzen dira
* kardulatza ta osiña;
* kristandadian danok ez degu
* onak izateko griña,
* gure gaitzikan gaiztuena da
* alkar ikusi eziña.
* 8/
* Jaiotzatikan dadukatenak
* lanik ez eiteko griña,
* merezi gabe askok jazten du
* soñeko sedazko piña;
* jan-eranian, zer esanik ez,
* obenetikan nai aiña,
* lurrez da itxasoz biltze'itugunak
* ez dira berentzat aiña.
* 9/
* Solora oitzen dan auntza bezela
* gaitz izaten da ezitzia,
* orrengatikan ez da komeni
* txikitan gaizki oitzia;
* iñork ez degu gazterik il nai,
* desio degu zartzia,
* bañan aurriak erakusten du
* nola dantzatu atzia.
* 10/
* Denpora baten saiatzen ziran
* gure aiton gizaixuak
* landare makatzak txertatutzen
* artzeko fruta goxuak;
* oraiñ txertu txarra zabaltzen dute
* gure jaun eta maixuak,
* miruen tankera artzen ai gera
* Euskalerriko uxuak.
* 11/
* Lautatik iru Donosti ontan
* lanik eiten ez dutela,
* dabiltz eskian da alperkeriyan
* dirua biltzen dutela;
* oiek gañera esaten dute
* gauzak garisti daudela;
* ori bai dala aurria artzia
* pasaiatarrak bezela.
* 12/
* Bañan, eskerrak, basarritarrak
* zintzo ai dira labrantzan,
* itxasotarrak giro danian
* saiatzen dira arrantzan;
* kalian berriz ajolik gabe
* zurrutian eta dantzan;
* Jaun Zerukua begira dago
* guziok nola gabiltzan.
* 13/
* Baserritarrak galtzen badu
* lana egiteko gogua,
* gari tartian sortuko zaio
* kardulatza eta olua;
* ferira maiz juan, lanak largata,
* egiñagatik girua;
* modu orretan zintzotuko da
* kaleko jende erua.
* 14/
* Biar bezela lanian txintxo
* saiatzeko norberetzat,
* badakit, ez da konseju ona
* txinisten ez dubenentzat;
* gure artian gorroturikan
* ez izateko alkarrentzat,
* au esanaz J esusek odola
* ixuri zuben danontzat.
* 15/
* Milla zortzireun irurogei ta
* amalaugarren urtian,
* Abenduaren amabostian
* goízeko ordu batían,
* gure Kilimon errekatxuan,
* íntxaur-arbolen tartían,
* Mendaro'ko erriyan jaío níntzan,
* errota zartxo batían.
* Bertso-papera, «Imp. J. Díaz. - Irún»; ez nuan
* apuntatu zeñi jaso nion.
* Beste bertso-paper batean, - onek ez du moldiztegi-
* izenik -, aurreko paperaren zenbait bertso
* daude. Orregatik ez degu emen osorik jartzen.
* Aurreko paperagatik. Afrika'ko gerra-denboran
* jarria izango zala esan degu. Cure uste cm onako
* peper onek egiztatzen du: lenengo hertsoan urtea
* esaten duo 1923; ta gero, laugarren bertsoan,
* onela esaten da: «pozikan bilduko lituzkenak /
* gerrara iltzera bialtzen». Ez da dudarik, heraz,
* bertso ontan aitatzen dan gerra, Afrika'koa dala.
* Paper onek. lenengo, bertso au dakar:
* Milla urtez gaiñ bederatzireun
* ogei ta irugarren urtian,
* bertso batzuek jartzera nua
* Cipuzkoa'kol partian;
* bañan ez iñori hiotzian
* miñ emateko ustian,
* baizik egiak esan nai ditut.
* al hadet, borondatian.
* Urrena, 2, 3 ta 4' garren tokian, aurreko pape-
* TIlren 2, 3 ta 4' garren bertsoa dakarzki, onako
* aldaketa auekin:
* 2/2: onena; 2/3: eta ezti goxua egiten; 3/1-2:
* Erletxo oiek lore ederrak' eztiya egitekO' bezela;
* 3/5: gero ukulluan ondO' gozatu; 3/7-8: kale1arrentzat
* labore ederrak artzen dituzte orrela;
* 4/2: daude alperrik uste1tzen; 4/4: gerrara i1tzera
* bialtzen.
* Gañerako bertsO'ak, geienak berriak dira; banaka
* ba1zuk berriz, len ere jarriak, bañan oso
* diferente, 8' garrena ta azkenekoa izan ezik.
* Orregatik, auek ez ditugu jartzen; ezta erderazko
* bertso bat ere. Beste guztiak bai:
* 5/
* Kalian batzuk lana eiten degu
* zortzi orduko tarian,
* aitu nazute basarritarrak
* zer moouz saiatzen dian:
* egun-sentiyan txantxangorriyak
* txir-txir kantari deitzian
* jaiki, ta Aitaren eginda txintxo
* ondo illundu artian.
* 6/
* Negu be1tzian kaskabarrakiñ
* iru legua apartetik
* arrautz da Oillasko eta esniakin, gu
* jeiki baño len oietik;
* ikusirikan nO'la datozen
* emakumiak oñutsik,
* errukitu1zen ez geran denok
* ez dadukagu biotzik.
* 7/
* Oiek gajuak txantxangorriyan
* gisa diranak saiatzen,
* jango badegu, biar ditugun
* gauza guziak ekartzen;
* bueltan gure erropak (1)
* gobarak ein da garbitzen,
* eta iñude kuku aberats
* alperren aurrak azitzen.
* (1) Lerra ontan, gure iritzirako, itzen bat
* falta da; bañan paperak ola dio.
* Paper ontako 8'garrena, aurreko paperaren
* 11'garrena da. Ona emen aldaketak:
* 1: Eta kalian lautatik iru; 3: dabiltz eskian gezur
* kontari; 7-8: guzieri nik erantzungo'iet debalde
* jaten dutela.
* 9/
* Gazte askorik ibillia naiz
* mendiyan eiten ikatza,
* egun guzian bi aldiz janaz
* talua eta baba beltza,
* oiek gozatu burruntzaliyan
* urturik zerrian gantza;
* ora in, zeziña eta ogi txuriya
* janaz, obeto dabiltza.
* 10/
* Orduan bañon erreztxuago
* oraiñ danok gera bizi.
* iñork ez degu morrai nai izan
* baizik guziok nagusi;
* langille txarrak onak bezela
* kobratuez irabazi,
* modu onetan ofiziyorik
* ez du naiko iñork ikasi.
* 11/
* Lau atetatik bat dauzkagulako
* Donosti ontan tabernak,
* parte zarrian bi gau guzian
* itxitzen ez dituztenak;
* oientzat diña ez dira izaten
* sortzen ditugun txanponak,
* mozkorkerian ibillitzeko
* galtzen gure osasunak.
* l2/
* Politika da langilliori
* komeni etzaigun eskola,
* pikaro askok ibiltzen gaitu
* - bal al dakizute nola?
* mendi-puntako arbolatxuai
* eroitzen zaion orbela
* udatzenian ego-aiziak
* ibiltzen duan bezela.
* 14/
* Bañan guziok txinista zagun,
* dudan eon gabetandik,
* ez dala izango teologorik,
* aiñ gutxi pilosoporik,
* munduan iñoiz bat bakarrikan
* guri emango' izkigunik
* Jesusen amar mandamentuak
* bañon konseju oberik.
* Bertsolariya aldizkarian, 39 zenbakian, 1932.
* VI.IZ' an, Mendaroren bertso-sail bat argitaratu
* zan.
* Bertsorik geienak. ordea, azkeneko iru sail
* oietan ere daudenak: 1, Z, 3, 5, 6, 7, 8 ta 9'garrena.
* Aldaketa bat edo beste badute, bañan
* berdintsuak.
* Besteak berriak dira: 4, lO, 11 ta l2'garrena.
* Ona emen bertso auek:
* 4/
* Alper aundiak begira nago,
* jaio ez diran tokian,
* laniansaiatu- nai duteneri
* utzi nai ezik pakian; (1)
* antzemanikan aspaldin nagor
* zer gertatu lezakian:
* zakurren gisa egon biarrak (2)
* oraindik gure maipian.
* (1) Bertsolariya'k: utzi naizik pakian.
* (2) Bertsolariya'k: zakurren gisa eon biarrak.
* 10/
* Aitak eta amak borondate onez
* seme-alabatxuak azi,
* dotrina oie~i erakustia
* nai digutela galazi;
* len gure tnorroi txarrak ziranak
* jarri diranak nagusi,
* iduritzen zait orrelakorik
* ez genduala merezi.
* 11/
* Biria erakutsi zuan Elkanok.
* ez nolanaiko azaña,
* meriturikan eman nai ezik
* ez dakitenak nik aña;
* orren ondoren zan Urdaneta,
* frailia asko zekiña,
* salbajiari erakustenl
* Jesukristoren dotriña.
* 12/
* Uste izan arren gizon pizkorrak
* onak zirala inbentuak.
* etziran ezer gure soldaduak
* zituzten armamentuak.
* juan ez balira misioneró
* borondate onekuak.
* erakustera Jaungoikuaren
* legeko mandamentuak.