OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ipui onac, ceintzuetan arquituco dituzten euscaldun necazari ta gazte guciac eracaste ederrac beren vicitza zucentzeco/Pagoa ta Kañaberea

—O Kañabera argal, miazti, ikarakorra! Zergatik zabiltza zabuka ordi baten gisan, sendo egon ezinda? Ez dakutsu nola ni sendoago naizan aize guziak baño? Emen ausitzen dira beren aserreak, niri zaburik eragin gabe. Arpegi ematen dioet, ta ezin dute ezer nirekin.
Eranzun zion Kañabereak:
—Ezagutzen det nik nere argaltasuna; ez naiz ni zu bezein sendoa; ez det erakutsi nai ez dedanik.
Alako batean dator aize olatu ain portitz ta gogaitkarria, non da ausi zuen gerri gerritik gure Pagotzarra, ta jo zuen bera, oñean gelditzen zala Kañabera giratzallea. Lurrean zetzala Pagoa egoi-aizeak garaiturik, diotsa Kañabera zutik zegoanak.
—O Pago luze, lodi ta mardoa! Nora dira zure arrotasunak? Zergatik sinistu ez, zegoala zu baño indartsuagorik? Zure orri, edo ostro argi egiten zutenak zimeltzen asi dira; laster igartuak ekusiko ditugu. Etorriko ere dira gizonak beren aizkorakin jo dezulako lurra, ta lotsa kenduta, txikituko zaituzte, etxetara eraman ta surtan erretzeko. Ona zertara etorri dan zure errotasuna. Ni makurtzen nintzaion aizeari, ta nago orain zutik kalte gabe.
Ipuin ezin obea adierazotzeko gizon arro, astin, ta buruiritzikoai, nola geroenean izango diran beratuak. Burua makurtzen dutenak, edo humillatzen diranak geldituko dira zutik, kalte gabe, aizerik gogorrenak garaitu ezin dituela. Zenbat mutill ta gizon arrok, indarrak erakutsi naia gatik, iritzirik sendoagoak diradela burruka ta makillaka, garaituak izan dira, jo dute bea, lurpera gorputza eramateraño! O arrotasuna! Zenbat galdu dituzun! Orregatik egia garbia da, beratzen dana biotz arrotuz, beratua. Esopok baño obeto jakin bear dute egia au Jesukristoren eskolan azi diranak. Bada
Ez inoiz burua goratu geiegi,
Eroria izan ez zaitean beregi.
# Ipui onac, ceintzuetan arquituco dituzten euscaldun necazari ta gazte guciac eracaste ederrac beren vicitza zucentzeco/Mandakoa, Aizeria ta Otsoa

—Nor zera?
Eranzun zion Mandakoak:
—Zaldi grañoe galant bat zan nere Aita-aita.
—Ez dizut ori galdetzen —diotsa Aizeriak— ta bai nor zeran?
—Ni naiz lau-oñekoa —eranzun zion Mandakoak.
—Gogaitgarria zera —esaten dio Aizeriak— esazu bada zein dan zure izena.
Berriz Mandakoak:
—Ez dakit nik ori; ill zitzaidan Aita gaztetxoa nintzala, ta nere izena aztu ez zidin, itxasi zidan nere ezkerreko ta atzeko oin pean; ezin inoiz irakurri izan det. Zu zera irakurlaria, jasoko dizut oña, ta ekusiko dezu zer dion, ta esango didazu.
Aizeriak, askojakiña izanik, igarri zion zer asmo zerabillen Mandakoak; alde egin zuen ixillik, ta dio:
—Era ederra Otso nere etsai tontotzarra galtzeko.
Billatu zuen bada Otsoa zetzala kerizpe batean, ta pozez bezela diotsa:
—O ero zenzu gitxikoa! Zer egiten dezu emen? Jaiki zaite bereala, atoz nerekin ta erakutsiko dizut non dagoan Mandako gazte, gizen ta aragi samurrekoa. Ez det nik indarrik itotzeko, zuk bai. Zuk illko dezu, ta biok sartuko gera partillean.
Sinistu zion Aizeriari, ta joan zan Otsoa berekin, Mandakoa zegoan ibarrera. Galdetu zion Otsoak:
—Zu nor zera?
—Ni naiz —eranzun zion— Zaldi grañoe galant baten illoba.
—Ez diot ori —esan zion Otsoak— ezpada, nor zeran zu?
—Ni naiz bada —eranzun zion Mandakoak— lauoñekoa.
—Gogaitkarria zaude —diotsa Otsoak— esazu zuzen, zein da zure izena?
—Ori ezin esango dizut —eranzun zion Mandakoak—. Gaztetxoa nintzala, nere Aitak itxatsi zidan izena atzeko, ta ezkerreko oñaren azpian. Irakurri nai badezu, atoz ononzago; jasoko dizut oña, jakingo dezu zein dan nere izena, ta niri ere jakin erazoko didazu.
Otso zatar gatz gabe, ta tontotzarrak eskatu zion oña irakurtzeko, ta Mandako jakiñagoak aurtigi zion ostikada gogor bat, jo zuen bekokiaren erdian; bota eragin ziozkan begiak, ta garuñak buru ezurra ausirik, ta larga zuen bertan illik. Aizeria bitartean zegoan zelataka ekusteko zertan gelditzen zan irakurte alakoa. Irten zuen pozez beterik zegoan gisatspetik, urreratu zitzaion illari, ta diotsa:
—O Tontotzar adin ta gatz gabea! Zerk sartu au ez iakian gauzan? Nola igarri ez, gordeko zuela burua ire ortzetatik Mandako ostikariak? Ez gaituk orain ire beldur, ez Mandakoa, ez ni.
Ipui ederra ezaguerazitzeko berritxu jakiñgurai beren zorotasun, ta tontotasuna. Zein ero ta buru kaltekoa dan galtzeko, irriskuan jartzen dana!
Ez galdetu bear ez danik,
Ez aditzeko nai ez dezunik.
# Ipui onac, ceintzuetan arquituco dituzten euscaldun necazari ta gazte guciac eracaste ederrac beren vicitza zucentzeco/Mika egarritua

—Au zer da! —dio— Egarriak ito bear nauela uraren ondoan? Iturri sakondutik, ta galleta erdi betetik urik artu ezinez? Zer egin dezaket?
Asmatu zuen ekartzea, ta bein banan botatzea galletara arri kosko, edo txikitxoak. Zenbat geiago botatzen zituen, anbat gorago igoten zuen galletako urak, ta azkenik asmo onekin igoerazi zion berak nai bezela edan zezakean neurriraño.
Asko dezake eskuak,
Baña geiago buruak.
Garaituko dezu ezin egiña,
Baldin bazera asko jakiña.
# Ipui onac, ceintzuetan arquituco dituzten euscaldun necazari ta gazte guciac eracaste ederrac beren vicitza zucentzeco/Nekazaria ta Idisko gaztea

—Idisko zoratua, egin ziat alegiña ezitzeko ire arrotasuna; ez ziagok iretzat ez uztarri, ez ugal sendorik; laguna galtzeko asko aiz; lotsarik gordetzen ez diok jaten ematen dianari. Alperrik izango dira nere neke berriak; berdin ez ziagok iretzat ezibiderik. Bada nik kenduko diat betiko, ta laster, ere arrotasuna; eramango aut Aragitegira, ta Epallearen mallu gogorrak beratuko dik burua.
Ipui onek dio, gazte uzu, natu txar, ta aziera gaiztokoak berandu, nekez, ta askotan iñoiz ere ezi ezin dirala. Zigorrada, agiraka ta beldur garri guziak alperrak dirala. Idiskoa gorputztu, mardotu, ta zezendu bada, jaikiko da jabe beraren kontra. Onelako gizasemeak bakarrik ezi oi dira, edo presondegi gogorretan, edo obeto urkabean. Ala bada txikitxotatik eman bear da aziera ona; aurtxoak zigortxoa ekusita beldurtzen diranean. Orregatikan
Gaizto gogortuaren ezibidea,
# Ipui onac, ceintzuetan arquituco dituzten euscaldun necazari ta gazte guciac eracaste ederrac beren vicitza zucentzeco/Piztia itxusi ta Gizon bideaztia

—Atoz beldur gabe nere etxera; emango dizut mai ona; bada mendi onetako aldats, ta elurrak nakatuaz gañetik, eman izango dizute gosea.
Etxera eldu ziranean, gizon bideaztiak eskuak berotzeko estutzen, ta igortzitzen zituen bata ta bestea alkarrekin, egozten ere zuen aoko arnasea esku sabeletara. Maian jarri zanean, ekarri ziezten janaririk ederrenak, ta sabela berotzeko katillu bete ardo berotu ta zirakiana. Urbildu zuenean ezpañetara, erre ziozkan ardo irakiten zegoanak, ta txut esanik, asi zan ardo gorituari putz egiten. Bazekusan au Abere zatarrak, ta diotsa gizonari:
—Au zer da? gauza desberdin bi dakustaz zugan. Ao batekin berotu zinituen arnasa emanda esku-sabelak; ta ao berarekin puzka ta puzka otztu nai dezu ardo beroa. Gizon okerra zera zu, bi aldetara egiten dezuna, ta biotz tolestuaren jabea. Ez det nik nere etxean iduki nai zu bezelako gizonik. Zoaz bada nai dezun lekura, ta etorri zeran bidetik.
Ipui onek arrapatzen ditu biotz ta ao biko gizonak, atzetik saldu, ta aurretik arpegi ona daukatenak.
Ez da ez farra egiteko,
Arpegi bi idukitzea,
Batez pakea saltzea,
# Usurbiltarrak daukate

* Usurbiltarrak daukate
* Usurbilko kale nagusian
* Txamuntoko zapaterian
* daukagu guk txoko bat maitea
* euskal billera garbia.
* Han egiten dira modu onian
* konpondu gauza guztiak
* tontuak ere arkitzen dira
* pozez beterik gure artean.
* Usurbiltarrak daukate
* sagardua alkate (bis)
* Irrintziz pozturik, bildurrak azturik
* ibiltzen dira goiz arte (bis).
* Sagardotxo maitea
* erari pare gabea
* argitu zazu mundua
* arinduaz burua (bis).