# Europa'ko gerra, 1914-1918

Oharra: Txirritaren bertso guztiak jabetza publikokoak dira, duela 100 urte baino gehiago hil zelako. Hemengo bertsoak Bertso jarri guztiak liburutik hartutakoak dira, jabetza publikoko Klasikoen gordailua bilduman dagoena.
Txirritak bi bertso sorta ditu Europako Gerrari eskeiniak. Lehenengo sortak Txirritaren sinadura darama, bigarrenak ordea ez, baina Txirritarenak direla jotzen da.
* Bertso berriyak Txirritak Europa'ko gerrari jarriyak
* 1
* Zori gaiztoan fundatutako
* Alemaniya'ko gerra,
* aixa nai zuten eskuperatu
* gure erreino ederra;
* oraindik ere bada Frantziya'n
* diruba eta indarra,
* len zan bezela ipiñitzeko
* izango degu biarra.
* 2
* Beljika'tikan galdetu zuten
* lendabiziko pasua,
* jakiñik nola zeguen Paris'a
* andik bide erosua;
* aitatik ere artubak dira
* uste etzan erasua,
* porrakatu ta puskatu zuten
* naziyo txiki gaxua.
* 3
* Ogei ta amar milla milloiko
* asi zitzaigun eskaka,
* otso gaizto bat zirudillela
* artaldiari oskaka;
* jeneral Foch'ek bialduba da
* Holanda aldera eskapa,
* orain lau urte ainbat erronka
* garai onetan ez dauka.
* 4
* Amorratubak ziruditela
* etorri ziran Frantzia,
* orain esaten
* errezago da
* orduko gure trantzia;
* jenerak Foch'ek eman diyote
* uste etzuten partxia,
* mereziko du diamantezko
* estatua bat jartzia.
* 5
* Beren joera Paris aldera
* egin ziguten aurrena;
* ango etsiyak artu zituzten,
* Verdun'a berriz urrena;
* sei illabete sutan pasa ta
* etzian sartu barrena,
* ezta andikan gustora juana
* Kaiser'en seme zarrena.
* 6
* Ernegatuta jarri giñuzten
* zerbait egin biarrian,
* zergatik gerra eman ziguten
* arrazoi-bide txarrian;
* jeneral Foch'ek artu zituben
* danak guziyak aurrian,
* gaur iru urte ainbat aleman
* ez da Frantzi'ko lurrian.
* 7
* Lenbizi oiek pentsatzen zuten
* ilko giñala guziyak,
* bañan oraindik gure kuadrillan
* bagera gizon biziyak;
* indar aundiko armak dauzkagu
* soñian ondo jantziyak,
* Alemani'ko buru arruak bajatu ditu Frantziya'k.
* 8
* Aleman batek neri esana,
* biyok geudela kafian:
* «Kaiser agintzen ikusiko da
* laister Paris'ko kortian».
* Zepelinakin aidetik eta
* sumarinuak ur-pian,
* disgusto asko eman digute
* jun daneko lau urtian.
* 9
* Zepelin zarrak bonbaz betiak
* goiko oroian tartian,
* millaka minak itxasoan da
* sumarinoak ur-pian;
* oiek sumatzen ibilli dira
* berrogei ta lau urtian,
* Kaiser Paris'en ez da sartuko
* Wilson bizi dan artian.
* 10
* Orrek etzuben errespetatzen
* legorrik eta urikan;
* sententzi txarra emango zaio,
* ortan ez dago dudikan;
* orrek nai zuben amenazatu
* Frantzi'ko errepublika,
* berriz Paris'en ez du egingo
* len bezelako burlikan.
* 11
* Gerra gaizto au eman zutela
* au da bostgarren urtia,
* oiek besteren interesakin
* artu nai zuten partia;
* inglesa eta amerikano
* gu bezin jende fuertia,
* alemanaidi eman diyote
* izugarrizko golpia.
* 12
* Laguntzalliak nundik dituben
* ezagutu du Frantziya'k;
* geren setari eutsi diyogu,
* ez giñan dudan asiyak;
* biba gerra ontan gure fabore
* ibilli diran guziyak,
* nere partetik ematen diztet
* eskerrak eta graziyak.
* Europa'ko gerra, 1914-1918
* 1
* Bertso berriak jartzera nua
* tokatzen dian moruan:
* pentsamentuan aspalditxuan
* pasia naukan buruan,
* nola gerra bat izugarriya
* Europa'n izan genduan;
* orain artian orlakorikan
* ez da ikusi munduan.
* 2
* Au da Kaiser'ek lendabiziko
* eman zuan erasua:
* Beljika'tikan zala arentzat
* guztiz bide erosua;
* pasa bezela itzegingo det
* aien orduko kasua:
* armarik gabe juan nai bazuten
* agindu ziyon pasua.
* 3
* «Austria'tarrak anparatzera
* egin biagu bisita,
* an ez genduke ongi emango
* armak etxian utzita;
* birian libre biarko degu,
* egon zaitezte etsita,
* bestela fuerzan pasako gera
* zuen fuertiak autsita».
* 4
* Beren armakin etorri ziran
* ainbesteko jende-pilla,
* asi ta iru egun baño len
* nunai bazan gizon illa;
* txasko polita pasa zitzaion
* izanagatik abilla:
* alanbre batek galdu zituan
* gutxienaz ogei milla.
* 5
* Galduak galdu pasa ziran da
* urbildu ziran Paris'a,
* kañoiak onak zeuzkatela ta
* artuko zutela aisa;
* baño bueltatzen etzan erreza
* ango zarrallaren giltza
* arrunka pranko bazuten baño
* orain bajuan dabiltza.
* 6
* An ezer ezin egiñ zuan da
* Berdun'en berriz urrena:
* «Gero Paris'a juango gera,
* au artu zagun aurrena!»
* Jeneral Petaiñ sartu zanian
* ango fuertian barrena,
* etzuen asko errespetatu
* Kaiserren seme zarrena.
* 7
* Jeneral Petaiñ nola baizuan
* presidentiak laguna,
* idea aundiko gerra-gizona
* eta izketan leguna,
* Rusia'tikan abisatuta
* ekarri zuten Berdun'a;
* alemanentzat etzan ederra
* ura sartu zan eguna.
* 8
* Zepelin asko bonbak botiez,
* nonai kañoia-paria,
* aiek guziyak sostenditzeko
* bazan abillidadia;
* jeneral Petaiñ genduen buru,
* arrek zeukan poderia,
* oraiñ argatik deitzen diyogu
* Berdun'en salbadoria.
* 9
* Orduko salsak izandu ziran
* Kaiserrentzako gaziyak:
* milloi erdi bat gizon baditu
* gure lurrian utziyak;
* Berdun'en etzan kanpotar asko,
* prantzesak giñan guziyak;
* onenbestian kontentu gera
* Jaungoikuari graziyak.
* 10
* Aleman oiek larri zebiltzan
* jo goia eta jo bia,
* Jan ortan asi izan ez balitz
* guziyentzako obia;
* geren etxian agindu naia,
* jakiña dago guria;
* aziyuetan ezagutzen da
* non dan abillidadia.
* 11
* Millaka minak itxasuan da
* ainbeste urpeko untzi,
* markaz fuerako kañoi aundiyak,
* beren zepelin da guzi;
* Kaiser jaun orrek jarri nai zuen
* mundu guziko nagusi,
* geienak bertan utzita jun zan
* Olanda aldera igesi.
* 12
* Berdun'en ezik Melilla'n ere
* egin du orrek beria:
* ango moruak bialdu ditu
* auntzak bezela mendia;
* iñoiz umillak asarretzian
* arruak bajatzen dia,
* eskarrik asko, jeneral Petaiñ
* eta Praintzi'ko jendia.