OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Artea

Artea errealitatea edo irudimena nolabait adierazteko giza-ekintza da.

## Esanak

* "Alde guztietan dira loreak, ikusi nahi dituenaren begientzat". - Henri Matisse
* "Artea da egia izatearen gezurretik askaturiko magia". - Theodor W. Adorno
* "Artea egia ulertzen ahalbideratzen digun gezurra da". - Pablo Picasso
* "Artea ergelentzako produktu farmazeutikoa da". - Francis Picabia
* "Artea gizona naturari erantsia da". - Vincent van Gogh
* "Artea gertatu egiten da". - James Whistler
* "Artea gezur guztietatik gutxien engainatzen duena da". - Gustave Flaubert
* "Artea pentsamendurik sakonenen espresioa da biderik sinpleenetik". - Albert Einstein
* "Arteak ez du bizitzeko ematen. Arteak ezkurrak ematen ditu". - Joseba Sarrionandia
** Iturria: Hitzen ondoeza.
* "Arteak soilik irabaz diezaioke heriotzari". - Antonio Lobo Antunes
** Berria (2009-7-19)
* "Artean nekez esan daiteke ezer ez esatea bezain ona den ezer" - Ludwig Wittgenstein
* "Artistok herriaren memoria eraikitzen laguntzen dugu". - Jesus Mari Lazkano
* "Batzuk oso gauza arrarotzat jotzen dute artea, lan gutxi egin baita jendearen parte-hartzea bultzatzeko". - Koldobika Jauregi
** Tolosaldeako Gida 07, 2009ko apirila.
* "Ispiluak aurpegia ikusteko erabiltzen dira; artea, arima ikusteko". - George Bernard Shaw
* "Jakina da publiko zabalak ez duela arte garaikidea gustuko". - Michel Houellebecq
* "Margolaria, saltzen duena margozten duena da. Artista, aldiz, margotzen duena saltzen duena". - Pablo Picasso
* "Zer da artea? Prostituzioa". - Charles Baudelaire
* "Zientzia egiaren idulkia da; artea, edertasunarena". - Nicolás Salmerón
# Arrate Egaña

Arrate Egaña Gimenez (Errenteria, Gipuzkoa, 1963ko maiatzaren 24a) euskal idazlea da.

## Esanak

* "Azaleko koadroa [Itzalen distira liburuan] duela urte pila bat egin nuen, eta orduan ere sakrifizioaren ideia nuen buruan. Gustuko dut pintatzea, baina ahal dudanean bakarrik egiten dut".
** Iturria: Berria, 2022
* "Batzuentzat itzala dena argia izan daiteke beste batzuentzat; tristea da, batzuetan krudela ere bai, baina askotan horrela da. Pertsona oso ezberdinak gara, bizitzan oso puntu desberdinetan gaude, eta horrelako egoerak gertatzen dira. Nik zure itzaletik argia hartu ahal dut".
** Iturria: Berria, 2022
* "Nire idazteko erritmoa aldakorra da, irregularra. Segun nola nagoen... Ez da bakarrik lana, ez da bakarrik denbora. Neuk egon behar dut idazteko moduan. Umeentzat idazten oso ondo pasatzen dut. Ni hasi nintzen idazten helduentzat, gaztelaniaz —Filologia Hispanikoa ikasi nuen—, eta alabak jaio zirenean interesatu nintzen mundu horrekin. Inoiz ez dut utzi helduentzako literatura. Idaztea ez da izaten erabaki kontziente bat, intuizioari men egiten diot".
** Iturria: Berria, 2022
* "Planteatzen dut beste batzuek proiektatzen edo sortzen duten itzala argigarria edo distira izan daitekeela beste batzuentzat".
** Iturria: Berria, 2022
* "Uste dut narrazioak irakurtzean bekokia zimurtzen zaigula batzuetan; klik bat gertatzen da, eta pertsonaiek kezka edo arazo horri buelta nola emango ote dioten pentsatzen jartzen zara, zein izango den bilatuko duten irtenbidea, zein izango den euren erabakia... Uste dut idazleak egunerokotasuna bihurritzen duela; ez dakizu zein izango den irtenbidea; batzuetan, hobe jakingo ez bagenu".
** Iturria: Berria, 2022
* "Zerbaiten alde egiten duzu, zu izorratuta eta bestea onuragarri irtenda. Ideia hori beti interesatu zait: nola denbora guztian aukeratzen dugun zer pauso eman, eta nola beste batzuk atzean gelditzen diren. Ni batzuetan kontziente izan naiz atzean utzi dudanak sekulako mina eman didala. Batzuen sakrifizioa besteen onura dela ikusten da ipuinetan".
** Iturria: Berria, 2022

## Erreferentziak

* 1 2 3 Imaz, Andoni. «Interesatzen zaizkit emozioak, baina ez sentimentalismoa». 2022ko azaroak 11. Berria. 2022ko azaroaren 11an ikusia.
* 1 2 3 Sarasola, Ainhoa. "Batzuen iluna, besteen argia". 2022ko ekainak 1. Berria. 2022ko azaroaren 11an ikusia.

## Kanpo estekak

* Itzalen distira. Arrate Egaña (Bideoa, 2022)
# Askatasuna

Askatasuna gizakiak gauza jakin bat egiteko ahalmena definitzen duen kontzeptu filosofikoa da.

## Esanak

* "Anaia Nagusiaren aurpegia aienatu egin zen, eta, haren lekuan, Alderdiaren hiru sloganak agertu ziren letra lodi eta larriz: Gerra da bakea. Askatasuna da esklabotza. Ezjakintasuna da indarra". - 1984 (eleberria)
* "Askatasuna denen eskura ez dagoen luxua da". - Otto von Bismarck
* "Askatasuna ez da hobea izateko aukera bat besterik". - Albert Camus
* "Askatasuna, gizakien bizitzako sakrifizoen helburu duin bakarra da". - Simón Bolívar
* "Askatasuna kentzen digun jendea ere askatasuna emango baligu hobeto biziko litzatekeela pentsatzen dut". - Joseba Sarrionandia
* "Askatasunak beldurra ematen du erabiltzearen ohitura galdu denean". - Robert Schuman
* "Askatasunaren prezioa arazo moralak nahiz politikoak erabakitzea da". - Joxe Azurmendi
* "Askatasunaren pentsaera da etika". - Joseba Sarrionandia
* "Berandu baino askoz lehenago, gizarte hobea eraikitzeko gizon librea pasatuko den zumardi handiak berriro irekiko direla jakiteari jarrai iezaiozue".
** Salvador Allenderen azken hitzaldia, 1973ko irailaren 11n.
* "Bere alde hiltzeko prest ez bazaude, kendu askatasun hitza zure hiztegitik". - Malcolm X
* "Bihar, hiltzen naizenean, ez etorri niri negar egitera. Sekula ez naiz lurpean egongo, askatasun-haizea naiz". - Jon Paredes Manot Txiki, 1975.
* "Egia da askatasuna gauza ederra dela, hain ederra ezen arrazionatu egin behar dela". - Vladimir Lenin
* "Ez da harritzekoa espetxeek lantegi, eskola, kaserna eta ospitaleen antza izatea, horiek denak espetxeak bezalakoak baitira". - Michel Foucault
* "Ez dago askatasunerako biderik, bidea bera da askatasuna". - Indira Gandhi
* "Ezin duzu bakea askatasunetik bereizi, inor ezin baitaiteke bakean egon, bere askatasuna izan ezean". - Malcolm X
* "Ezinezkoa da askatasuna duen gizon batek bera gabe egoteak zer esan nahi duen jakitea". - Truman Capote
* "Gizon askea da bere pentsamenduen mugaraino joateko beldur ez den hura". - Fernando Morillo, Gloria Mundi (2004)
* "Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute". - Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsala, 1. atala.
* "Hau da jakinduriaren azken ondorioa: askatasuna eta bizitza egunero konkistatzen badira merezi dira". - Johann Wolfgang von Goethe
* "Kapitalistek beti deitu izan diote askatasuna aberatsentzako etekinak ateratzeko askatasunari eta langileentzako gosez hiltzeko askatasunari". - Vladimir Lenin
* "Mundu modernoan, askatasuna errealitatearen aurkakoa da; baina hala ere bere ideala da". - Gilbert Keith Chesterton
# Arrazismoa

Arrazismoa pertsona baten arraza bere ezaugarriak determinatzen dituela baieztatzen duen pentsamoldea eta ondoriozko praktiken multzoa da, arrazak mailakatuz eta horrela ezberdintasun ekonomiko, politiko eta sozialak sortuz.

## Esanak

* "Feminismoa eta arrazakeriaren aurkako borroka ezin dira bereizi. Feminismoak jazarria den ororekiko interesa exijitzen du."
** Iturria: Keshia Fredua-Mensah, Berrian, 2016ko urtarrilak 15
* " Inor ez da arrazista baina ai, zenbatek ez duen nahi ijitorik alboko pisuan."
** Iturria; Mikel Garcia Idiakez, Argian, 2015eko martxoak 30
* "Zorionez ile horia naiz. Ile horia izanik, arazoen erdiak konponduta dituzu." - Cristián Alarcón, (Si me querés, quereme transa; 2010).
# Arkitektura

Arkitektura giza habitataren espazioaren, eraikinen eta egituren diseinuaz arduratzen den zientzia eta artea da.

## Esanak

* "Natura eroso batekin, gizateriak inoiz ez zukeen arkitektura asmatuko" - Oscar Wilde
* "Heriotza zigorraren aurka nago kasu guztietan, arkitektoentzat izan ezik" - Eric Rohmer, zinegilea.
# Jaime Mayor Oreja

Jaime Mayor Oreja (Donostia, 1951ko uztailaren 12a) Alderdi Popularreko politikaria da.

## Esanak
### 2001

* "Euskal gizartea ez da aldaketa onartzeko bezain heldua".
** Iturria: Juan Jose Ibarretxeren hitzaldia

### 2003

* "Euskal Autonomia Erkidegoaren autonomia bertan behera gera daiteke, Gasteizek Madrili etengabe erronkak jartzen jarraitzen badu".
** Iturria: Berria egunkaria

### 2004

* "Europar ona izateko, espainiar ona izan beharra dago".
** Iturria: El Correo egunkaria, 2004ko abuztuaren 8a, 20. orr.

### 2006

* "ETAk hiltzen du, baina ez du gezurrik esaten".
** Iturria: Telemadrid katearen webgunea

### 2007

* "Zergatik gaitzetsi behar dut nik frankismoa?"
** Iturria: La Voz de Galicia egunkaria

### 2009

* "Birraitona ahalegindu egin zen bere seme-alabak ez zitezen kortan itxita geratu. Etxean euskaraz hitz egitea debekatu zuen, gaztelania ondo ikas zezaten."
** Iturria: El País egunkaria (itzulpena: Sustatu)

### 2010

* "ETA eta Zapatero aliatuak izan litezke".
** Iturria: El Mundo (2010-3-23)
# Itxaropena

Itxaropena nahi eta desiratzen dena gertatuko delako sinesmena da.

## Esanak

* "Hobe da itxaropenez beterik bidaiatzea, heltzea baino". - Japoniar atsotitza.
* "Nahikoa da kausa galduak galdutzat emateaz". - Ismael Serrano
# Iñaki Azkuna

Iñaki Azkuna Urreta (Durango, 1943 - Bilbo, 2014) sendagilea, euskal politikari eta Bilboko alkatea da.

## Iñaki Azkunaren esanak

* "Patxik (Patxi Lazkoz) grazia handia dauka gu (bilbotarrak) munduko hiriburua garela, eta Gasteiz Euskadikoa, esaten duenean. Egiaz, Gasteiz zerbitzu komunen egoitza da. (...) Ilusioz ere bizitzen da".
** 2010eko martxoaren 11an, Patxi Lazkoz Gasteizko alkatearekin Gasteiz EAEko hiriburua den izandako eztabaida batean. elcorreo.com (2010-03-12).

## Iñaki Azkunari buruzko esanak

* "Artista da Azkuna eztabaida antzuetan. Artista bezain espainolista (...). Bizitza osoa funtzio publikoan, eta euskaraz txukun irakurtzeko ere ez da gai oraindik. Eredugarria". - Xabier Lekuona
** Iturria: Berria (2010-3-20)
* "Eskuinekoa eta antieuskalduna. Nola definitu ba txikitan giro euskaldun batean bizi eta euskaraz bi hitz jarraian baino gehiago esateko gai ez den Bilboko alkate erdalduna?" - Arantza Urkaregi
** Iturria: Argia astekaria (2006-11-19)
# Isaac Newton

Isaac Newton (1642 - 1727) ingeles zientzialaria izan zen, grabitatearen legea garatzeagatik ezaguna bereziki.

## Esanak

* "Urrunago ikusi badut, erraldoien bizkar gainean nagoelako da."
# J. K. Rowling

Joanne Rowling (Yate, Gloucestershire, 1965eko uztailaren 31 - ) idazle ingelesa da. J. K. Rowling goitizena erabiltzen du liburuak sinatzeko.

## Esanak

* "Batzuetan, gorroto nabarmenak baino kalte handiagoa egiten dute ezaxolakeriak eta hoztasunak".
# George Orwell

George Orwell (1903 - 1950) britainiar idazlea izan zen, bereziki ezaguna Abereen etxaldea eta 1984 lanengatik.

## Esanak

* "Animalia guztiak dira berdinak, baina batzuk besteak baino berdinagoak".
* "Gure begien aurrean dagoena deszifratzeko etengabe borrokatu behar da".
* "Iragana kontrolatzen duenak, oraina ere kontrolatzen du".
* "Kazetaritza norbaitek argitaratzea nahi ez duena argitaratzea da, gainerako guztia harreman publikoak dira".
# George Sand

George Sand, benetako izenez Amandine Aurore Lucile Dupin, Dudevant baronesa, (Paris, Frantzia, 1804ko uztailaren 1a - Nohant, Frantzia, 1876ko ekainaren 8a), idazle frantziarra izan zen.

## Esanak

* "Benetakoa sinplea izaten da beti, baina biderik malkartsuenetik heldu ohi gara".
* "Maisulanak zortea izan duten saiakerak baino ez dira".
* "Mirespenik gabeko maitasuna adiskidetasuna baino ez da".
# George W. Bush

George Walker Bush (New Haven, Connecticut, Estatu Batuak, 1946ko uztailaren 6 -) Ameriketako Estatu Batuetako berrogeita hirugarren presidentea izan zen 2001 eta 2009 urteen artean.

## Bushen esanak

* Gure inportazio asko eta asko itsasoz bestaldetik datoz.
** Beavertonen emandako hitzaldia, Oregon, 2000ko irailaren 25a.
* Jakin badakit gizakiak eta arrainek elkarrekin bakean bizi ahal izango dutela.
** Saginaw-en emandako hitzaldia, Michigan, 2000ko irailaren 29a.
* Gerrarik gabeko mundua, mundu baketsua da.
** Austin, 2001eko martxoaren 12a.
* Entzun zaitzaketet, mundu guztiak entzuten zaituztete. Eta eraikin hauek (dorre bikiak) behera bota dituztenek ere laister entzungo gaituzte.
** Irailaren 11-ko atentatuak gertatutako tokian emandako hitzaldia, 2001eko irailaren 14a.
* Zuek jakin dezazuen nahiko nuke, gerrari buruz hitz egiten dugunean bakeari buruz hitz egiten ari garela.
** Washington, 2002ko ekainaren 18a.
* Nire Asiako bidaia Japonian hasten da arrazoi garrantzitsu batengatik. Duela mende eta erditik hona Amerikak eta Japoniak aro modernoko aliantza indartsu eta iraunkorrena osatu dute. Horren ondorioz, bakearen aroa izan da Ozeano Barean.
** Tokio, Japon, 2002ko otsailaren 18a.
* Giza eskubideengatik nik adina egin duen presidenterik ez da egon.
** The New Yorker, 2004ko urtarrilaren 19a.
* Bakearen presidentea izan nahi dut.
** 2004ko uztailaren 24a.

## Bushi buruzko esanak

* Deabrua etxean da. Atzo deabrua izan zen hemen, leku honetantxe. Sufre usaina dago oraindik.
** Hugo Chavezek esana, Venezuelako presidentea, 2006ko irailaren 20a.
* George Bush ez da jende beltzataz arduratzen.
** Kanye West, Katrina hurakanaren ondoren, 2005eko irailaren 2a.
* Bushek ukitutako guztia politika publikoaren ximaur bihurtzen da.
** Alec Baldwin.
# Gerra nuklearra

Gerra nuklearra arma nuklearrak, erreakzio nuklearrez ahalmen suntsikorra duen armak alegia, erabiltzen diren gerra da.

## Esanak

* "Heriotza bihurtu naiz, munduen suntsitzaile." - Robert Oppenheimer, 1945eko uztailaren 16an, bonba nuklearren lehenengo saiakuntza egin ondoren, Bhagavad-Gita liburuko hitzak aipatuz. Egun batzuk georago, Hiroshima eta Nagasaki hiriak suntsitu ziren bonba nuklearrez eta hamar milaka lagun hil ziren.

## Ikus, gainera

* Gerra
# Gogamena

Gogoa, psikologian batzuetan gogamena ere deitua, gizakiari kontzientzia eta ezagutzeko ahalmena ematen diona da.

## Esanak

* "Gogoa bere baitan bizi da, eta bere baitan infernua zeru bilakatu dezake, eta zerua infernu." - John Milton, Paradisu Galdua.
# Goizalde Landabaso

Goizalde Landabaso Etcheverry (Bilbo, Bizkaia, 1970eko urtarrilaren 5a) kazetari eta euskal idazlea da.

## Esanak

* "Bazterretan bilatu behar dira emakumeak historian".
** Berria, 2022.
* "Emakumeen artean galdetuz gero guztiek aitortuko dute puta esan dietela, gutxienez, behin bizitzan. Gizon batzuentzat emakume bat izan daitekeen gauzarik hutsalena (edota bakarra) puta izatea delako da iraina. Zabor hutsa zarela esatea bezalakoa. Putak gara sexurako prestutasuna agertzen ez dugunean, eta agertzen dugunean ere bai. Putak gara lerro zuzenetik at egiten badugu, eta ez badugu egiten ere bai".
** Berria, 2021.
* "Gero eta gehiagotan gorrotatzen dut berba bat: entretenimendua. Batez ere amorratzen nau sorkuntza lanekin (on zein txar) lotzen denean. Sormen lanak fribolizatzeko eta menosteko ezin aproposagoa da. Poesia eta literatura, orokorrean, entretenimendua dira; musika entretenimendua da; antzerkia, dantza, zinema... dena da entretenimendu. Kultura den indar sismikoa neutralizatzeko erabaki duten janzkera da. Kultura, berriz, arima da; enborra, oinarrizkoa".
** Berria, 2022.
* "Tolerantzia eta errespetua elkarbizitzarako oinarri ezinbestekoak zaizkigu, baina nik beti daukat zalantza bera, ba ote garen gai tolerantzia eta errespetua gauzatzeko".
** Berria, 2022.

## Erreferentziak

* ↑ Landabaso, Goizalde. "Lupa behar dugu historia orrietan". 2022ko otsailak 15. Berria. 2022ko martxoak 15ean ikusia.
* ↑ Landabaso, Goizalde. "Putak". 2021eko azaroak 23. Berria. 2022ko martxoak 15ean ikusia.
* ↑ Landabaso, Goizalde. "Dena da kultura". 2022ko otsailak 22. Berria. 2022ko martxoak 15ean ikusia.
* ↑ Landabaso, Goizalde. "Hausnartzen duen herria ez da inoiz hilko." 2022ko otsailak 1. Berria. 2022ko martxoak 15ean ikusia.
# Ezteiak

Ezteiak ezkontza bateko ospakizuna dira.

## Esanak

* "Amodioaren indarrak garaitzeko, ihes egiten baduzu hobeto". - Gaztelar atsotitza, amodioan zoriontsu izateko ezkongabe geratzea hobe dela adierazteko.
* "Ezkontzea diru harrapatzeko bakarrik;
    Ezkontzea dirurik gabe:
    Bi astokeria". - Jean Etxepare, Buruxkak.
* "Ezteiak eta errietak, korrika". - Gaztelar atsotitza, ezteiak eta horien prestakuntza azkar egin behar direla adierazteko.
* "Eztei batetik beste bat". - Gaztelar atsotitza, ezteietan pertsonak elkar ezagutu eta bikote berriak osatzen direla adierazteko.
* "Zerbait berri, zerbait zahar,
    zerbait utzita, urdina ere bai,
    eta zilarrezko txanpona bere oskian". - Ingelesezko olerki herrikoia, eztei-jantzian zerbait berri, zerbait zahar, zerbait utzita eta zerbait urdina eraman behar dela tradizioaren jatorrian.
# Etxegabea

Etxegabeak etxebizitza batean bizitzeko aukera ez izateagatik hirietako kaleetan edo behin behineko aterpe edo kolokako eraikin batean bizi diren pertsonak dira.

## Esanak

* "Espazio lurralde bat bezala zatiturik dago, zeinaren gainean, gorotz eta gernuekin egindako geruzatze sinbolikoekin, sortu eta ezartzen diren eremu kontrolatuak, etologia sinpleenetik eratorritako idatzi gabeko legeen mendean ere izaten direnak: existentziaren eta bizi-eremuaren aldeko borroka, zoruaren eta lehen okupatzailearen eskubidea, errukirik gabeko hautespen naturala, ondasun eta ondareen kudekaeta bakartia eta tribala, saldoen gisara osaturiko jendetza. Aztoraturik historiaren amaiera iragartzen duten horiek kasu zenbaitetean aurrehistoriaren itzuleraz arduratu beharko lirateke". - Michel Onfray
* "Paradoxikoki, kalea da kondenatuari geratzen zaion bakarra, batzuetan aparteko luxua ere badena gorputz zorrotz eta minbera, hauskor eta premiatsua". - Michel Onfray
# Etorkizuna

Etorkizun edo geroa gauden momentuaz geroztik gertatzen den oro da.

## Esanak

* "Bizitzatik geratzen zaidana bertan igaro behar dudalako erakartzen nau etorkizunak". - Woody Allen
* "Etorkizuna aurreikusteko modurik onena berau eraikitzea da". - Peter Drucker
* "Etorkizuna, beraien ametsen edertasunean sinisten dutenena da". - Eleanor Roosevelt
* "Etorkizuna gure esku dago, itxaropena baldin badaukagu". - Etsaiak musika taldea
* "Etorkizunak izen asko dauzka. Ahulentzako, eskuraezina da. Beldurtientzako, ezezaguna. Ausartendako, aukera". - Victor Hugo
* "Etorkizunari jaramon asko egin dion lehendabiziko garaia da hau, eta ironikoa da hori, beharbada ez baitugu batere etorkizunik izango". - Arthur C. Clarke.
* "Ez da etorkizunik". - Punk lelo mitikoa
* "Ez zenuen oraindik ikasi etorkizuna iraganera heltzeko lasterbide bat baino ez dela". Harkaitz Cano, Telefono kaiolatua (1997).
* "Gustokoago ditut etorkizuneko ametsak iraganeko historiak baino". - Thomas Jefferson
* "Iragana epaitzeko eskubidea, etorkizuna eraikitzen duenak du soilik". - Friedrich Nietzsche
* "Jarraitzeko mila modu daude, baina bueltatzeko bat ere ez". - Fito Paez
* "Oraina borrokazkoa bada, etorkizuna geurea da". - Che Guevara
* "Orainak iragana epaitu nahi badu, etorkizunak galduko du". - Winston Churchill
# Espetxea

Espetxea edo kartzela pertsonak giltzapean eta askatasunik gabe edukitzeko lekua da.

## Esanak

* "Badira hainbat bide, arrazoi eta sentimendu ezberdinak, baina ez sekula ahaztu argia bilatu nahi eta itzaletan dauden horiek".
* "Ez da harritzekoa espetxeek lantegi, eskola, kaserna eta ospitaleen antza izatea, horiek denak espetxeak bezalakoak baitira". - Michel Foucault
* "Zabaldu eskolak. Kartzelak itxiko dituzue". - Victor Hugo
# Eugène Ionesco

Eugène Ionesko (1909-1994) errumaniar jatorriko frantses antzerkigilea izan zen.

## Esanak

* "Mendean duela uste arren, inor ez da jendearen jabe."
# Estatistika

Estatistika datuak bildu, sailkatu, irudikatu eta aztertu eigten dituen zientzia da. Edonolako datu-multzo bati ere estatistika deritzo.

## Esanak
### Definizioak

* "Datuetan ereduak aurkitzeko poza, asmakuntzak egiteko plazerra, galdera filosofiko sakonen funtsa, erabaki garrantzitsuen gainean argia emateko ahalmena eta erabakiak gidatzeko trebezia da estatistika ... enpresan, zientzian, gobernuan, medikuntzan nahiz industrian ..." - David Hand, Royal Statistical Society erakundeko presidentea.

### Bestelakoak

* "Hiru gezur-mota daude: gezurrak, gezur madarikatuak eta estatistikak". - Benjamin Disraeli
# Guillaume Apollinaire

Guillaume Apollinaire, jaiotza-izenez Wilhelm Albert Włodzimierz Apolinary Kostrowicki (Erroma, 1880ko abuztuaren 26a - Paris, 1918ko azaroaren 9a) frantses idazlea izan zen.

## Esanak

* " Urbil zaitezte amildegira, esan zien.
    Beldur gara, erantzun zioten.
    Urbil zaitezte amildegira, esan zien.
    Urbildu ziren.
    Bultza egin zien ... eta hegan irten ziren."
# Gustave Flaubert

Gustave Flaubert (Erruan, Itsas Sena, Frantzia, 1821eko abenduaren 12a - Croisset, Itsas Sena, Frantzia, 1880ko maiatzaren 8a) idazle frantziarra izan zen.

## Esanak

* "Artea gezur guztietatik gutxien engainatzen duena da".
* "Asmatu izan den guztia, egiazkoa da".
* "Bizitzak etengabeko hezkuntza izan beharra dauka".
* "Deskribatzea mendeku bat da".
* "Etorkizunak torturatzen gaitu, eta iraganak, kateatu. Horratx zergatik egiten digun ihes orainak".
* "Kontuz tristurarekin, bizio bat da".
# Gustavo Bueno

Gustavo Bueno Martinez (Santo Domingo de la Calzada, 1924), filosofo, irakasle eta idazle espainiarra da. Materialismo filosofikoaren mugimenduaren sortzaile eta defendatzailea da.

## Esanak
### 1997

* "Nazio euskalduna fanatiko batzuen buruan mamitu den Historiaren asmakizuna da".
** Testuingurua:1997ko apirilaren 14an, ABC egunkariaren elkarrizketa batean.
** Iturria:ABC egunkaria (testua www.fgbueno.es webgunean).

### 1998

* "Asturiasen bablea hitzegingo balitz, herrialde ezjakina litzateke".
** Testuingurua:1998an, telebistako Negro sobre blanco programako lehen elkarrizketan.
** Iturria: Elkarrizketa Google video webgunean.
* "Arrazoi horiengatik hiltzen duena fusilatu egin beharko litzateke".
** Testuingurua:1998an, telebistako Negro sobre blanco programako bigarren elkarrizketan, Etakideei buruz.
** Iturria: Elkarrizketa Google video webgunean.

### 2000

* " ETAren aurrean aukera bakarra dago, zigorbidea ala tankeak sartu".
** Testuingurua: 2000ko urtarrilaren 25an, berak idatzitako España frente a Europa liburuaren aurkezpenean.
** Iturria: La Nueva España egunkaria (testua www.fgbueno.es webgunean).
* "Euskal eta kataluniar nazionalismoak gezur hutsa dira".
** Testuingurua: 2000ko urtarrilaren 30ean, Diario 16 egunkariaren elkarrizketan.
** Iturria: Diario 16 egunkaria (testua www.fgbueno.es webgunean).
* "Eusko Alderdi Jeltzalea ETAren beldur da, baina, era berean, haren beharrean".
** Testuingurua: 2000ko urrian, UCEko De Verdad aldizkariaren elkarrizketan.
** Iturria: De verdad aldizkaria (testua www.fgbueno.es webgunean).

### 2005

* "Zaila izango da Ibarretxe fusilatzea eragozten duen Konstituzioa mantentzea".
** Testuingurua: 2005eko maiatzaren 27an emandako konferentzia batean, zigorra-heriotzaren abolizioa eta Euskal Atonomia Erkidegoko lehendakariari buruz.
** Iturria: www.minutodigital.com webgunea.

### 2006

* "Euskal Herria beti izan da Espainiaren historiaren zati".
** Iturria: La voz de Asturias aldizkaria (testua www.fgbueno.es webgunean).
* "Euskal Herrira zoaz eta afixa eta kartel guztiak euskaraz ikusten hasten zara, errepideetan ere, ezertxo ere ulertzerik ez dagoela -ezta ziurrenik han bizi den gehiengoarentzat-, Txekoslovakian edo zaudela ematen duela".
** Testuingurua: 2006ko urtarrilean UCEko Chispas aldizkariak egindako elkarrizketa batean.
** Iturria: Chispas aldizkaria (testua www.fgbueno.es webgunean).

## Kanpo loturak

* Gustavo Bueno Fundazioaren webgunea
# Gorka Maneiro

Gorka Maneiro (1974 - ) Batasuna, Aurrerapena eta Demokrazia alderdiko politikaria eta Eusko Legebiltzarreko legebiltzarkidea da.

## Esanak

* "Ilea mozteko euskal era, bereziki neskena. Bai. Nik ez dut horrela mozten, nire emazteak ere ez, ezta nire alabak ere. Ezkertiar abertzaleen artean ohikoa da, atsegin dute nonbait, ez dakigu zehazki zergatik. Neska zenbaiti ongi geratzen zaie eta sexy ukitua ematen die, beste batzuen kasuan ez da horrenbesterako. Gustu kontua da." Interviú aldizkarian eginiko elkarrizketa, 2048. alea, 2015.
# Gregorio Marañón

Gregorio Marañón (1887-1960) espainiar mediku eta zientzialaria izan zen.

## Gregorio Marañónen esanak

* "Adimena zailtasunekin batera pizten da, poxpolua paper latzaren aurka igurtzean bezalaxe."
* "Ez dago ahaztua baino hilagorik".