OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Napoleon Bonaparte

Napoleon Bonaparte (Aiacciu, Korsika, 1769ko abuztuaren 15a - Santa Helena, 1821eko maiatzaren 5a) militar frantsesa izan zen.

## Esanak

* "Arazo bat konpondu nahi baduzu, arduradun bat izendatu; arazoa luzatu nahi baduzu, batzorde bat izendatu".
* "Bataila bat galduko nuen, baina ez gerra".
* "Batzuetan bi pauso atzera egin behar izaten da, bat aurrera egiteko".
* "Behartsu mantentzeko erarik ziurrena, zalantzarik gabe, eskuzabala izatea da".
* "Ezer ez dago galdua, dena galdua dagoela eta berriz hasi behar dela aitortzeko adorea izanez gero".
* "Gerra egiteko hiru gauza behar dira: dirua, dirua eta dirua".
* "Hilezkortasuna norberak uzten duen oroimena da".
* "Iraultzetan bi pertsona mota daude: haiek egiten dituztenak eta haietaz baliatzen direnak".
* "Jeloskortasuna gutxiagotasun aitormena da".
* "Maitasuna biren artean eginiko lelokeria bat da".
* "Musika honek kanoi asko aurreztuko dizkigu".
** Marseillesari buruz.
* "Nire ama hiltzen den egunean menpekoak bakarrik izango ditut".
* "Nire handitasuna ez datza inoiz erori ez izanean, beti altxatu izanean baizik".
* "Sublimetik barregarri geratzera pauso bat baino ez dago".
* "Unerik arriskutsuena garaipenarekin dator".
# 1929ko kraxa

1929ko kraxa (ingelesezko crash hitzetik) edo 1929ko Wall Streeteko porrota XX. mendean Ameriketako Estatu Batuetako burtsan gertatutako ezbeharrik handiena da. Hiru fase erabiltzen dira burtsa balioen hondamena adierazteko: Ostegun Beltza, Astelehen Beltza eta Astearte Beltza. Denak dira egokiak, hondamena ez baitzen izan egun bakarreko afera. Lehen hondamena Ostegun Beltza izan zen, 1929ko urriaren 24an, baina okerragoak izan ziren hurrengo Astelehen Beltza eta Astearte Beltza, 1929ko urriaren 28an eta 1929ko urriaren 29an, izualdia hedatuz. Burtsa beheraldiak hilabetez jarraitu zuen.

## Esaerak

* Berehala, antzerkiak baino askoz ere negozio erakargarriago batek harrapatu gintuen herritarrak eta ni. Hura balioen merkatua izeneko kontutxo bat zen. Oso gauza atsegina zen ni negoziatzaile trebea nintzela ohartzea. Edo, hala zirudien behintzat, erosten nuen guztiarekin balioa handitzen baitzen. (...) Ez nuen sekulan etekinik izan. Zentzugabea zen akzio bat hogeita hamarrean saltzea, urtebetera bi edo hiru aldiz gehiago balioko zuela jakinda.
       — Groucho Marx
* Nire ezagun guztiek jarria zuten begirada burtsan: iturginak, harakinak, okinak (...); denak aberasteko irrikan, soldatak (eta askok bizitza osoko aurrezkiak) Wall Street-era bota zituzten. (...). Egun jakin batez, merkatua balantzaka hasi zen. Bezero urduriago batzuk izutu eta akzioak saltzen hasi ziren. Izu-laborriak, laster, jendearen sen ona zapuztu zuen, eta denak akzioez libratzen hasi ziren. Nire ezagun batzuek milioiak galdu zituzten. Zorionekoa ni, galdu nuen gauza bakarra, 240.000 dolarreko dirutza izan baitzen (...); nire diru guztia, alegia".
       — Groucho Marx
# 1984 (eleberria)

1984 George Orwellek 1948an idatzitako fikzio-politika eleberri distopikoa da.

## Esanak

* "Alderdiak esaten zizun begiekin ikusten eta belarriekin entzuten zenituenak ukatzeko".
* "Alderdiari ez zaizkio axola ageriko egintzak; gogoa, pentsamendua da guri axola zaigun gauza bakarra". - O'Brien
* "Anaia Nagusia zu zelatatzen ari da".
* "Anaia Nagusiak zaindu egiten zaitu".
* "Anaia Nagusiaren aurpegia aienatu egin zen, eta, haren lekuan, Alderdiaren hiru sloganak agertu ziren letra lodi eta larriz: Gerra da bakea. Askatasuna da esklabotza. Ezjakintasuna da indarra".
* "Azkenean, nola dakigu bi gehi bi lau direla? Edo grabitatearen indarrak eragin egiten duela? Edo iragana ezin aldatuzkoa dela? Baldin eta iragana eta kanpoko mundua norberaren gogoan baizik ez badaude, eta gogoa bera kontrolatu egin badaiteke, orduan zer?"
* "Boterea ez da bitartekoa; boterea helburua da". - O'Brien
* "Despotismo zaharraren agindua zen <<Ez duzu halakorik egingo...>>. Totalitaristena zen <<Hau eta hori egingo duzu>>. Gurea da <<Zu hau eta hori zara...>>. - O'Brien
* "Egunero Londresen gainera erortzen ziren bonba hegalariak Ozeaniako gobernuak berak jaurtiko zituen beharbada, jendea izututa mantentzeko bakarrik".
* "Emaztea eta hiru seme-alaba ditut. Horietako zaharrenak sei urte eskas ditu. Laurak hartu eta nire aurrean gorputza moztu diezaiekezue, eta nik kexatu gabe ikusiko dut. Baina ez nazazue 101. gelara eraman".
* "Etorkizuna nolakoa izango den jakin nahi baduzu, imajina ezazu bota bat giza aurpegi bat zanpatzen... Etengabe". - O'Brien
* "Ez da iraultza mantentzeko diktadura bat ezartzen; iraultza egiten da diktadura bat ezartzeko".
* "Ezin zituzten zure sentimenduak aldatu; egiaz, norberak ere ezin zituen aldatu, nahita ere".
* "Gertakariek beste zerbait frogatzen badute, gertakariak aldatu beharko dira".
* "Iragana kontrolatzen duenak, zioen Alderdiaren esloganak, etorkizuna kotrolatzen du: oraina kontrolatzen duenak iragana kontrolatzen du.
* "Izatez, ezer ez zen legez kanpokoa, legerik ez bait zegoen".
* "Oraina kontrolatzen duenak iragana kontrolatzen du. Iragana kontrolatzen duenak etorkizuna kontrolatuko du".
* "Ulertzen dut nola: ez dut ulertzen zergatik".
* - "Zenbat hatz ikusten dituzu hemen, Winston? - O'Brien
    - Lau. - Winston
    - Eta alderdiak bost direla esango balizu?" - O'Brien

## Kanpo loturak

* 1984 eleberria gutenberg.net.au webgunean
# Ahal Dugu

Ahal Dugu, Espainia osoan Podemos, 2014 urtean Espainian sortutako alderdi politikoa da.

## Esanak
### Kritikak

* "Zein sistema aldatu nahi dute? (...) Bertaratu gabe hileko 1.800 euroko bekak ematen dizkiena?" - Mariano Rajoy, Espainiako presidentea zelarik, 2015eko urtarrileko Espainiako Alderdi Popularreko batzarrean, Íñigo Errejón Podemos alderdiko buruak jasotako beka polemikoari buruz, zeinaren arabera ikerketa burutu behar zuen Malagako Unibertsitatean, baina bertara joan gabe kobratu zuena.Iturria: elmundo.es, 2015-01-25..
# Albert Einstein

Albert Einstein (Ulm, Baden-Württemberg, 1879ko martxoaren 14a - Princeton, New Jersey, 1955eko apirilaren 18a) fisikari eta matematikari alemaniarra izan zen.

## Esanak

* "Artalde bateko kide akatsgabea izateko, lehenik eta behin ardi izan beharra dago".
* "Artea pentsamendurik sakonenen espresioa da biderik sinpleenetik".
* "Bi gauza bakarrik dira infinituak: unibertsoa eta gizakiaren ergelkeria. Lehenengoari buruz, neure zalantzak ditut".
* "Bi modutara bizi zaitezke: miraria ezertxo ere ez dela pentsatuz edota den-dena miraritzat hartuz".
* "Bizitzako gauzarik preziatuenak ez dira diruaren truke lortzen direnak".
* "Bonba atomikoaren indarra gera zezakeen armaren bati buruz galdetu zidatenean, nik denetan onena iradoki nuen: bakea".
* "Denok gara jenioak. Baina arrain bat zuhaitzetan gora igotzeko trebetasunagatik epaitzen baduzu, bizitza osoan gauzaeza dela pentsatuz biziko da".
* "Egunetik egunera gehiago dakigu eta gutxiago ulertzen dugu".
* "Estatu Batuetara etorri nintzen herri honetan askatasun handi, handia zegoela entzun nuelako. Estatu Batuak askatasunezko herritzat aukeratzean huts egin nuen, eta jada ezin dut nire bizitzan huts hori konpentsatu".
* "Ez duzu zerbait benetan ulertzen, zure amonari azaltzeko gai ez zaren artean".
* "Gizakiaren arazoa ez dago bonba atomikoan, bere bihotzean baizik".
* "Gizon bat ordubetez neska eder batekin esertzen denean, minutu bat izan dela dirudi. Baina utzi berogailu bero baten gainean minutu batez esertzen eta ordubete baino gehiago irudituko zaio. Hori da erlatibitatea".
* "Heldutasuna besteengatik geuregatik baino gehiago kezkatzen garela sentitzen dugunean hasten da agertzen".
* "Inoiz ez dut etorkizunean pentsatzen, bizkorregi dator".
* "Inoiz ez gorde buruan poltsikoan sartzen zaizuna".
* "Inolako esperimentazio kopuruk ezin du ziur frogatu arrazoi dudala, baina esperimentu bakarrak froga dezake oker nagoela".
* "Irudimena ezagutza baino garrantzitsuagoa da. Ezagutza mugatua da, irudimenak mundua inguratzen du".
* "Matematikaren legeak errealitateaz ari direnean, ez dira benetakoak; benetakoak direnean, ez dira errealitateaz ari".
* "Mundua ez dago arriskuan gizaki gaiztoengatik, gaiztakeria baimentzen dutenengatik baizik".
* "Nola esango diogu frantziar edo belgikar bati soldadutza egiteari uko egiteko alemaniarren berrarmatzearen aurrean?"
* "Nola lortu arrakasta: A (arrakasta) = X (lana) + Y (jolasa) + Z (ahoa ixtea)".
* "Pentsatzeko era berri bat behar dugu, pentsatzeko era zaharrak sortutako arazoak konpontzeko".
* "Sinestezina da matematikak, giza-adimenak sortua izanik, natura hain hertsiki deskribatzea".
* "Sinetsita nago gaitz larri hauek guztiak konpontzeko bide bakarra dagoela: ekonomia sozialista bat ezartzea, helburu sozialetara bideraturiko hezkuntza sistema batekin lagunduta".
** Zergatik sozialismoa?, 1949.
* "Soluziorik gabeko problema bat gaizki planteatutako problema bat da".
* "Teoriek behatu dezakeguna zehazten dute".
* "Zoria ez da existitzen; Jainkoak ez du dadoetara jolasten".
# Agustin Hiponakoa

Agustin Hiponakoa (354-430) kristau eologo eta filosofoa izan zen.

## Esanak

* "Iragana jada ez da eta etorkizuna oraindik ez da."
* "Men egin gehiago irakasten duenari agintzen duenari baino."
* "Mundua liburu bat da, eta bidaiatzen ez dutenek orri bat soilik irakurtzen dute."
# Aitziber Garmendia

Aitziber Garmendia Mendizabal (Zaldibia, Gipuzkoa, 1982ko abenduaren 10a) aktorea eta umorista da.

## Esanak

* "Entseguetan ernalketa prozesu bat dago, bizi berri bat sortzen joaten gara. Azkenean estreinua erditzea da horrek dakarren nerbio guztiekin, min guztiekin eta poztasun guztiekin".
** Iturria: Baleike, 2019
* "Euskal Herrikoa nahiko zirkulu itxia da. Betiko aktoreak gaude, jira eta bira, eta behar gaituztenak kanaberarekin ateratzen gaituzte. Normala besteak mareatzea!"
** Iturria: Argia, 2008
* "Euskaraz etxeko zapatilekin bezalaxe ateratzen naiz, segurtasunez, lasai. Gaztelaniaz, aldiz, beti atzera botata, konkortsu edo".
** Iturria: Argia, 2008
* "Ea mugitzen naizen mundu hau matxista den? Supermatxista, batez ere komediarekin zerikusia duena, nire mundua baita, eta horretan aritzen naiz gehien. Ia gizonentzat bakarrik den espazioa da, komediak haientzat idazten dira batez ere".
    Jatorrizko testua, gaztelaniaz: «¿Que si este mundo en el que me muevo es machista? Supermachista, sobre todo lo que tiene que ver con la comedia, que es mi mundo, a lo que me dedico más. Es un espacio casi exclusivo de los hombres, las comedias se escriben sobre todo para ellos.»
   * Iturria: Diario Vasco, 2018
* "Umetan Txiribiton izan nahi nuen, gizona eta potoloa".
   * Iturria: Ahotsak, 2019

## Erreferentziak

* ↑ Baleike. «Aitziber Garmendia: “Ritak gehiago ikasi nahi du bizitzan eta Frankek bizitza bizi nahi du”». 2019ko urtarrilaren 4a. Baleike. 2020ko ekainaren 6an ikusia.
* 1 2 Colina, Sustrai. «Behar gaituztenean, kanaberarekin ateratzen gaituzte aktoreak».2008ko otsailaren 10a. Argia. 2020ko ekainaren 6an ikusia.
* ↑ Vozmediano, Ana. Aitziber Garmendia, actriz: «La comedia es machista, los papeles se escriben para hombres», Diario Vasco, 2018ko martxoaren 8a. 2020ko ekainaren 6an ikusia.
* ↑ Aitziber Garmendia. «Umetan Txiribiton izan nahi nuen, gizona eta potoloa».2019ko irailaren 26a. Ahotsak.eus, 2020ko ekainaren 6an ikusia.
# Ainhoa Etxaide

Ainhoa Etxaide Amorrortu (Hondarribia, Gipuzkoa, 1972), sindikalista, LABeko idazkari nagusia izan da, euskal sindikatu handietako baten buru izatera iritsi den lehen emakumezkoa izanik.

## Esanak

* «Argi dago ados jarri behar dugula lan munduari begira egin beharreko ekintza sindikalean eta negoziazio kolektiboan.»
** Iturria: Berria, 2016.
* «Ez dugu bizimodua aldatu umea etorri delako, baizik eta umearen neurrirako bizitza egiteko, bere beharrak asetzeko, baina, aldi berean, guk gure bizitzekin segitzeko.»
** Iturria: Berria, 2014.
* «Idazkari nagusia ni naizela gogoratu behar izan dut behin baino gehiagotan.»
** Iturria: Berria, 2016.
* «Seme-alabek lotura bat sortzen dizute, baina ez mendekotasun bat.»
** Iturria: Berria, 2014.
* «Siglak aurretik jarrita langileak ez dira masiboki kalera aterako.»
** Iturria: Euskadi Irratia, 2017.
* «Talde parekidean, emakumeen karguak lehen mailakoak izan dira gurean, eta horrek egiten du gero emakume batek hartzea idazkaritza.»
** Iturria:Berria, 2016.
* «Ur handietan egokitu zaigu itsasontzia gobernatzea, eta horrelakoetan ezin da kontrola galdu, ekaitzak irentsiko zaitu eta. Arrantzale baten alaba naiz ni, eta txikitatik entzun diot aitari.»
** Iturria: Berria, 2016.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Martin, Xabier. «Hau infernua izaten ari dela esan diet lankideei. 2016ko azaroak 20. Berria. 2019ko ekainaren 23an kontsultatua.
* 1 2 Asensio Lozano, Maite. «Adostua, eraikia, partekatua». 2014ko abuztuak 29. Berria. 2019ko ekainaren 23an kontsultatua.
* ↑ Faktoria. «Siglak aurretik jarrita langileak ez dira masiboki kalera aterako». 2017ko otsailaren 2a. Euskadi Irratia. 2019ko ekainaren 23an kontsultatua.
# Albert Camus

Albert Camus (Mondovi, Aljeria, 1913ko azaroaren 7a - Le Petit Villeblin, Frantzia, 1960ko urtarrilaren 4a) idazle eta filosofo frantziarra izan zen.

## Esanak

* "Absurdua oinarrizko kontzeptua eta lehenengo egia da".
* "Aktorea gezurti egiatia da".
* "(Amodioa) azkarrek zein ergelek saihestu ezin ditzaketen gaixotasunen multzoa da".
* "Arazo filosofiko bakarra dago benetan larria dena: suizidioa".
* "Arrakasta lortzea erraza da. Zaila merezi izatea da".
* "Arrazionalistek eta marxistek euren nahiak izan arren, munduaren historia guztia askatasunaren historia da".
* "Askatasuna ez da hobea izateko aukera bat besterik".
* "Axola duena ez da esaten dena, esan beharrik ere ez dagoena baizik".
* "Bi egia daudela ulertu dut, eta horietako bat ez da inoiz esan behar".
* "Bizitzearen ohitura pentsatzearena baino lehenago hartzen dugu".
* "Edertasuna dago eta umiliatuak daude. Zaila izan arren, inoiz ez nuke desleial izan nahi ez bigarrenentzat eta ez lehenarentzat".
* "Edonork, edozein bazterretan, absurduaren sentipena bizi dezake, dena absurdua baita".
* "Ergelkeria beti ari da ekin eta ekin".
* "Gaur haiek agintzen dute... zuk obeditzen dituzulako!"
* "Gaur ama hil da. Edo beharbada atzo izan zen. Ez dakit". (L'étranger, 1942)
* "Gehiegi maite dut nire herrialdea nazionalista izateko".
* "Gizakiaren arreta jartzeko gaitasuna mugatua da eta etengabe probokazioarekin akuilatu behar da".
* "Gizakiarengan gauza miresgarri gehiago daude mespretxagarriak baino".
* "Gizonak bi aurpegi ditu: ezin du maitatu bera maitatu gabe".
* "Gozatzeari beldurra diona ergela da".
* "Intelektuala: bere buruak bera zelatatzen duen norbait".
* "Irauten dutenena da azken hitza".
* "Kartago handia hiru gerraren buru izan zen: lehenengoaren ondoren boterea izaten jarraitzen zuen; bigarrenaren ondoren bertan bizi zitekeen oraindik; hirugarrenaren ondoren jada ez da mapan agertzen".
* "Munduan gizaki bat kateekin lotzen den bakoitzean, gu berari lotuta gaude. Askatasunak denentzat izan behar du, edo inorentzat ez".
* "Neguaren barnean, azkenean nire barnean uda garaitezina zegoela ikasi nuen".
* "Nire belaunaldiak Espainian ikasi zuen batek arrazoia izan arren galdu dezakeela, indarrak arima suntsi dezakeela, eta batzuetan kuraiak ez duela saririk izaten". (Espainiako Gerra Zibilari buruz)
* "Politikan bitartekoak dira helburua justifikatu behar dutenak".
* "Udazkena bigarren udaberri bat da, zeinean hosto bakoitza lore bat den".
* "Zein gogorra den gizona izatera iristea".
# Oihane Perea

Oihane Perea Perez de Mendiola (Gasteiz, Araba, 1977ko abenduaren 20a) bertsolaria da.

## Esanak

* "Euskara ikasi, lagunekin erabili eta hurrengo belaunaldiei familia giro euskaldun bat bermatzea lehentasunezko kontuak iruditzen zaizkit".
** Euskonews
* "Harrizko ondare bihurtu dadin eragotzi beharko dugu, noski, baina horretarako euskara beharrezko bihurtu behar dugu gure eguneroko bizitzan".
** Euskonews
* "Tentsioa eta emozioa uztartuz zer berezi bat sentitzen da eta uste dut bertsotarako puntu ona dela hori".
** Euskonews
* "Oraindik gauza asko daude euskararen historian jakiteko, behar bada batzuk sekula argituko ez direnak; baina gutxienez ez dadila izan gure aurreiritziek hori oztopatu dutelako".
** Euskonews

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Euskonews gaztearen erredakzioa. "Oihane Perea. Bertsolaria: Euskara harrizko ondare bihurtu dadin eragotzi behar dugu." Euskonews. 2022ko abenduaren 10ean ikusia.

## Kanpo estekak

* [Audioa, 2017] Oihane Perea “Morez margotuta daude azken urteak,barrutik hazi eta helduagoa den Oihane atera da kantuan”
* [Audioak eta bideoak] Oihane Perea (Ahotsak.eus)
# Olaia Inziarte

Olaia Inziarte (Oronoz, 1999ko urtarrilaren 12a) euskal abeslaria da.

## Esanak

* " Aditzen ditut, adibidez, Disneyko play-list pilo bat autoan. Sekulako bakea ematen didate eta negar egiten dut kasik beti. Ez dut lotsarikan hori aitortzeko, ez bada… Misogino bat ez nuke entzunen. Agian, nahi gabe entzuten ditugu, konturatu gabe, baina nahita ez nuke eginen".
** Ttap, 2022
* "Gauza intimoak ere badira gauza sozialak. Gizabanako bezala bizi garen sistemaren ondorio bat gara. Sentitzen duguna eta bizitzen duguna norbanako bezala bada horren ondorio bat".
** Ttap, 2022
* "Gehienetan, idazten dut edo gabeziatik edo minetik, super triste. Orduan da ateratzen zaidan momentua. Baina aldatu egin nahiko nuke, ez baitut dependentzia moduko bat eduki halako egoera emozionalekin".
** Ttap, 2022
* "Uste dut denak sentitzen garela lekuz kanpo espazio jakin batzuetan. Agian, hori da. Lagun musikarien artean ez naiz hain arraro sentituko, baina, agian, herriko gazteen artean bai, nire bizitzan pasatzen diren gauza aunitz ez dituztelako ulertzen. Eta nik ez ditut ulertzen haien bizitzetan pasatzen diren bertze gauza aunitz."
** Ttap, 2022

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 TTAP. OLAIA INZIARTE: “MUSIKAREKIN ESPERIMENTATU NAHI DUT”.2022, 2022ko abenduaren 9an ikusia.

## Kanpo estekak

* Olaia Inziarte. BADOK ataria.
* [Bideoa, 2023] MusikaZuzenean TB # 224: Olaia Inziarte + Uxue Amonarriz (Huntza) (Hamaika telebista)
* [Bideoa, 2022] YOKO ONA 03x02 HARREMANAK OLAIA INZIARTEkin | gaztea
# Olatz Salvador

Olatz Salvador Zaldua (Donostia, 1990) kantautorea eta musikaria da.

## Esanak

* "Badaude emakume musikariak, baina jaialdi handietan bakarrik sentitzen zara."
** Iturria: Berria, 2018.
* "Musikak hainbat ekarpen egin dizkit bizitzako fase ezberdinetan. Gehienetan, nire sentimenduak arintzeko tresna izan da. Orain, ordea, lanbide bat ezagutzeko aukera ematen ari zait."
** Iturria: Berria, 2018.
* "Ni modu protagonista batean agertzea kostatzen zait oraindik, baina ahalduntze prozesua izan da, azkenean oso gauza intimoak ari zara aurkezten jendeari, zure barru-barrutik ateratzen zaizuna. Neurri batean, biluztea bezala da. Klik hori egitea, konplexu guztiak ateratzen hastea da."
** Iturria: Deia, 2018.
* "Publikoarekin konektatzean, magia sortzen da."
** Iturria: Berria, 2018.

## Erreferentziak

* ↑ Galardi F. Agirre, Maider. «Olatz Salvador: Maskulinizatuta dago giroa erabat». 2018ko ekainak 17. Berria. 2019ko ekainaren 23an kontsultatua.
* 1 2 Begiristain Etxezarreta, Naia. «Publikoarekin konektatzean, magia sortzen da». 2018ko abuztuak 17. Berria. 2019ko ekainaren 23an kontsultatua.
* ↑ Zabala, Jonebati. «Kutsu melankolikoa eta guztiari buelta emateko energia daude diskoan». 2018ko apirilak 17. Deia. 2019ko ekainaren 23an kontsultatua.
# Orson Welles

George Orson Welles (Kenosha, Wisconsin, 1915eko maiatzaren 6a - Los Angeles, Kalifornia, 1985eko urriaren 10a) Ameriketako Estatu Batuetako film eta antzerki zuzendaria, aktorea eta ekoizlea izan zen.

## Esanak

* "Elkarrekin bizitzeko ezkondu nintzen, baina inork ez zuen oso serio hartu".
* "Ez frantziar ez espainiar, euskaldunak euskaldun dira"
* "Ezinezkoa da film on bat egitea, begi bat poeta baten bihotzean bezalakoa den kamera bat gabe".
* "Idazleak luma behar du, margolariak pintzela, zine zuzendariak armada oso bat".
* "Italian, Borgiatarren menpeko 30 urtetan, gerrak, hilketak... Izan ziren. Baina baita Michelangelo, Leonardo Da Vinci eta Pizkundea ere. Suitzan, berriz, maitasunean, demokrazian eta bakean bizi izan ziren bostehun urtez. Eta zein da emaitza? Kuku-erlojua!" (The Third Man filma)
* "Jende asko ahoa beteta izanda ez hitz egiteko ondo hezita dago, baina burua hutsa izanda egitea ez zaio axola".
* "Okerrena kapitulua bukatzerakoan dator; idazmakinak ez du txalorik egiten".
* "Oraindik sehaskan nengoela entzun nuen lehenengo gauza jeinu hitza izan zen nire belarrian xuxurlatuta. Horregatik ez zitzaidan bururatu hala nintzela pentsatzea heldua izan arte!"
* "Telebista gorroto dut. Kakahueteak bezainbeste. Baina ezin diot kakahueteak jateari utzi".
# Oscar Wilde

Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde edo Oscar Wilde (Dublin, 1854ko urriaren 16a - Paris, 1900eko azaroaren 30a) idazle irlandarra izan zen.

## Esanak

* "Azterketetan jakintsuek erantzun ezin ditzaketen galderak egiten dituzte ergelek".
* "Barkatu itzazu beti zure etsaiak, ez dago gehiago mintzen dituenik eta".
* "Bat maiteminduta dagoenean bere burua desilusionatzen hasten da, eta beste aldea desilusionatzen du azkenean".
* "Bigamia emakume bat soberan izatea da. Monogamia gauza bera da".
* "Denbora diru-xahutzea da".
* "Edonork egin dezake historia, baina gizon handi batek bakarrik idatzi dezake".
* "Esperientzia gure hutsegiteei jartzen diegun izena da".
* "Ez naiz guztia jakiteko behar bezain gazte".
* "Gizon batek emakume bat maitatzen duenean edozer egiten du beregatik, bera maitatzen jarraitzea izan ezik".
* "Idazteko bi arau besterik ez daude: esateko zer edo zer izatea eta esatea...".
* "Igarotzen den une bakoitzak aurpegiko zati bat kentzen digu".
* "Jendeak nirekin bat egiten duenean, oker nagoela sentitzen dut beti".
* "Kontzientzia eta koldarkeria gauza bera dira, kontzientzia izen komertziala dela da aldea".
* "Lana ezer egiteko ez dutenen babesa da".
* "Maitasunaren misterioa heriotzaren misterioa baino handiagoa da".
* "Natura eroso batekin, gizateriak inoiz ez zukeen arkitektura asmatuko".
* "Niri beharrezkoak ez diren gauzak eman iezazkidazue, beharrezkoak edozeinek izan ditzake eta".
* "Nola izan konfiantza bere benetako adina aitortzen dizun emakume batengan? Hori esateko gai den emakume bat edozer esateko gai da".
* "Norbera maitatzea bizi osoa iraungo duen idilioaren hastapena da".
* "Zenbaitetan urteak igaro ditzakegu bizi gabe, eta bat-batean geure bizitza osoa une bakarrean kontzentratzen da".
* "Zorionaren sekretua tentaldietan erortzea da".
# Odón Elorza

Odón Elorza González (Donostia, 1955 - ) Donostiako alkatea da 1991. urteaz geroztik.

## Esanak

* "Abiadura Handiko Trena Atotxara iritsiko da".
** Testuingurua: Oraingoz, Donostiako AHTaren geltokia Astigarragan eraikitzea proiektatua dago.
** Iturria: irutxulokohitza.info-ko cache-a (2006-04-29)
* "Emaztea eta biok Espainian gaudenean erabiltzen dugu euskara, inork uler ez diezagun".
** Iturria: http://www.aizunet.org/index.php?option=com_content&view=article&id=611%3Aesanak&Itemid=85
* "Espainiako Gobernuak ausardia falta izan du espetxe politikan".
** Iturria: Berria (2007-04-21)
* "Masturbazioa zerbait beharrezko iruditzen zait eta politikoek maizago praktikatu beharko lukete".
** Iturria: www.elpais.com (2003-08-17)
# Oraina

Oraina bizi dugun unea da, hau da, gure ekintzak gauzatzen ditugun garaia.

## Esanak

* "Bizitza hiru zatitan banatzen da: oraina, iragana eta etorkizuna.
    Hauetatik iragana oso motza da, etorkzuna zalantzazkoa eta iragana egiazkoa".
   * Seneka
* "Carpe diem quam minimum credula postero"
       (Eguna aprobetxatu ezazu, biharamonean ez izan konfidantzarik).
       Bizi momentua
   * Horazio
* "Etorkizunak ez nau kezkatzen; maiz latza dena oraina da". - Jules Verne
* "Etorkizunak torturatu egiten gaitu eta iraganak kateatu. Hara zergatik ihes egiten digun orainak". - Gustave Flaubert
* "Haurrek ez dute ez iraganik ezta etorkizunik ere, horregatik gozatzen dute orainaz. Guri gutxitan gertatzen zaigu hori". - Jean de la Bruyere
* "Heriotza beste bizi baterako atarikoa ez balitz, orainaldiko bizitza burla krudel bat litzake". - Mahatma Gandhi
* "Iragan, orainaldi eta etorkizunaren arteko diferentzia, etengabeko ilusio bat da soilik". - Albert Einstein
* "Oraina borrokazkoa bada, etorkizuna geurea izango da". - Che Guevara
* "Oraina kontrolatzen duenak iragana kontrolatzen du. Iragana kontrolatzen duenak etorkizuna kontrolatuko du". - George Orwellen 1984 eleberritik
* "Orainak iragana epaitu nahi badu, etorkizunak galduko du". - Winston Churchill