OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Krema ingelesa

Errezeta-liburuaren parte. Krema ingelesa

## Osagaiak

4 pertsonarentzako osagaiak:
* Litro bat baserriko esne.
* 10 arrautza gorringo.
* 250 gramo azukre.
* Banilla makila.

## Pausoak

Banilla makila erditik zatitu, eta barruan dituen hazitxoak atera; ondoren, lapikoan jarri esnearekin batera. Sutan jarri, eta bertan eduki irakin arte. Ondoren, itzali.
Bitartean, ontzi batean, arrautza gorringoak eta azukrea bost minutuz etengabe irabiatu, irabiagailuaren lagutzaz. Ondoren, esnearen erdia gorringoak ditugun ontzira gehitu, eta ongi nahastu. Nahastu ondoren, beste esne erdia dugun lapikora dena irauli.
Berriz ere sua piztu, baina oraingoan ahalik eta su motelenean, irakin gabe. Etenik gabe esnea mugitu egurrezko koilara baten laguntzaz. Hauxe izango da errezeta honetako unerik garrantzitsuena; izan ere, irakiten hasiko balitz, galdu egingo litzateke, eta ez genuke kremarik lortuko. Beraz, etengabe mugitu, gutxi gorabehera 85- 90 gradu hartu arte. Termometrorik ez baduzue, kremaren lodierarekin konturatuko zarete noiz dagoen egina: koilara kremaz bete eta behatza pasatuz gero kremaren arrastoa gelditzen denean. Horixe da krema sutatik ateratzeko garaia.
Jarraian, beste ontzi batera pasatu, berotik kendu beharrean baikaude. Pare bat minutuz etengabe nahasten jarraitu. Ondoren, ongi hozten utzi, eta prest daukagu kopatxo edo kikaratan zerbitzatzeko .

## Erreferentziak

* ↑ Iker Markinez. Berria: https://www.berria.eus/egilea/Iker_Markinez/13
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Krema opila

KREMA OPILA EDO "PASTÉIS DE NATA" EDO "PASTÉIS DE NATA"
ERRAZIOAK: 12 opil inguru burutzeko.

## OSAGAIAK

* Hostorea: 400 g.
* Esnea: 500 ml.
* Irina: 15 g.
* Azukrea: 250 g. ( Bola ahul puntuan ) .
* Arrautza gorringoa: 6.
* Arrautza zuringoa: 2.
* Limoi azala: 2 xerra zuririk gabe.
* Azukre hautsa.
* Kanela hautsa.

## PRESTAKETA

Arrabola baten laguntzaz hostorea luzatu karratu bat osatuz. Kiribildu bere baitan zilindro bat eginez. Moztu 2 cm-ko xafletan orea (tartaletaren tamainaren arabera, hau zenbat eta handiagoa xafla lodiagoa )eta jarri tartaleten erdian. Behatz mamiekin orea zanpatuz tartaletak estali, azpialdea finago utziz.
Katilu batean irina esnetan disolbatu lehenik eta ondoren limoi azala gehitu. Irakin motz bat eman ore fin bat eginez. Beste kazola batean jarri azukrea urarekin irakiten eta bola ahul puntuan izan arte eduki. Nahasi almibar hau lehen krema horri. Krema amaitzeko pertz batean irabiatu gorringo nahiz zuringoak, eta nahasi aurreko orearekin.
Labea 220ºC-tara jarri. Bete tartaletak kremarekin eta labean sartu 12-15 minutu inguru. Hostorea eta kremak urre kolorea hartutakoan labetik atera. Epeldutakoan azukre hautsa eta kanela hautsa gainetik gehitu. Normalean epel jaten dira.

## AHOLKUAK

* Kontu handia eduki opila gehiegi egin gabe, bestela gehiegi lehortu bai daiteke.
* Nahi izatera krema egiteko esneari kanela zotz zati bat ere gehitu daiteke.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Kontsomea

KONTSOMEA
4 LITRO SALDA INGURU LORTZEKO

## OSAGAIAK

* Txitxiroak: 200 g. garbitu.
* Ura: 8 l.
* Behiki hezurra: 1 kg. garbitua.
* Zangarra, buztana, salda haragi edo oilo : 1 kg. ondo garbitua.
* Porruaren berdea: 1 garbitua.
* Azenarioa: 2 garbitu.
* Perrexila: Sorta txiki 1 garbitu.
* Baratxuria: Buru oso 1, kanpoko hosto lehorrak kendu eta erdibitua.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Bezperatik jarri garbantzuak beratzen.
* Porrua, azenarioa eta perrexilarekin sorta bat osatu eta listari batekin lotu.
* Marmita batean ur hotza jarri eta bertan, sare batean garbantzuak jarri, barazki sorta, tipula, baratxuria, hezurrak eta haragia.
* Aurreko pauso hori kontu handiarekin egin behar da, barazki guztiak ondo garbiturik eta mugimendu bortitzik egin gabe.
* Sua piztu eta 3 orduz irakingo dugu.
* Salda kontu handierekin, iragazki fin batetik edo estameta batetik pasa.
* Gatzatu.
* Behin hoztutakoan koipe gehiegi balu, nahi duguna erraz kenduko genioke.

## AHOLKUAK

* Fideo, tapioka zopak prestatzeko edo kontsome moduan zerbitzatzeko.
* Kontsomearen gardentasuna asko baloratzen da, horregatik prestaketa guztian oso ondo garbituko ditugu osagai guziak eta ez dugu mugimendu bortitzik egingo.
* Oilo haragia ere erabil genezake, behikiaren ordez.
* Kontsomeak kolore ilunagoa edo gorriagoa izan dezan nahi badugu, tipula xerratu eta plantxan kolorea eman ondoren sartuko dugu marmitara.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Tomate entsalada bakailaoarekin

Errezeta-liburuaren parte. Tomate entsalada bakailaoarekin

## Osagaiak

* Bi tomate mardul.
* Bi baratxuri ale.
* 300 g bakailao.
* Oliba olio a.
* Tipulin bat.
* Bi piper berde.
* Bi piper gorri handi.
* Ozpina.

## Pausoak

Lehenik, piper gorria labeko erretiluan jarri, labea berotu, eta hantxe sartu, 220 graduan, ordu erdiz. Ondoren, atera, eta gorde.
Bakailaoa takotan moztu, eta lapiko txiki batean jarri, azala gora begira duela. Zati guztiak oliba olio z estali. Behin hori eginda, baratxuri aleak zuritu, eta gehitu. Lapikoa sutan jarri su oso motelean, eta hogei minutuz konfitatu. Sua itzali, eta hantxe epeltzen utzi.
Ondoren, tipulin a eta piper berdeak puska txikietan moztu, eta gehitu gatza eta ozpin koilarakada pare bat. Oliba olio a ere gehitu egin behar da. Konfitatu dugun lapikotik sei koilarakada hartu behar dira, eta, horrela, entsaladan bakailao zaporea areagotuko dugu. Nahasi, eta bukaera arte gorde.
Tomate ak garbitu eta puskatan moztu. Erretilu batean jarri, gatz lodia bota, eta gainean konfitaturiko bakailao puskak jarri. Ondoren, labean erre ditugun piperrak zuritu eta haragi xaflak atera. Horiek ere tomate aren gainean jarri.
Azkenik, aurretik guztia prestatzeko erabili dugun olio-ozpinarekin ongi-ongi busti. Platerean jarri, eta mahaian zerbitzatzeko prest dago.

## Erreferentziak

* ↑ Iker Markinez. Berria: https://www.berria.eus/egilea/Iker_Markinez/8
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Tomatea labean errea

TOMATEA LABEAN
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Tomate handi heldua: 4.
* Gatza.
* Oliba olio birjina: 50 ml.
* Baratxuria: 1 xehatu.
* Perrexila: Sorta txiki bat xehatu.

## PRESTAKETA

* Tomatea ongi garbitu eta erditik moztu.
* Gatza gehitu eta buruz behera eduki erretilu batean ura botatzeko.
* Buelta eman eta labeko erretilu batean jarri.
* Sartu labera 160ºC-tan, 15 minutuz.
* Baratxuria zabaldu gainetik eta oliba olioarekin busti.
* Sartu labera 180ªC beste 15 minutu.

## AHOLKUAK

* Tamaina desberdinetako tomateekin presta dezakegu; hornigai moduan erabiltzeko izaten dira.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Tomate entsalada hegaluzearekin

TOMATE ENTSALADA, HEGALUZEAREKIN
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Oliba olio birjina: 75 ml.
* Sagardo edo ardo ozpina: 20 ml.
* Gatza.
* Entsaladako tomate helduak: 4 edo 1 kg.
* Tipulina: 2 lerrotan.
* Hegaluze egosia: 300 g.

## PRESTAKETAK

* Katilu batean nahasi oliba olioa eta Jerezko ozpina.
* Tomateak kontu handiarekin zuritu, erditik moztu eta xerratu edo zati handiagoetan moztu. Gustuen arabera.
* Zabaldu erretiluan tomatea eta gazitu.
* Jarri gainetik hegaluzea, eta tipulina ondoren.
* Koilara baten laguntzaz, busti ozpin-olioarekin.

## AHOLKUAK

* Plater hau udan jatea komeni da, baratzeko tomateak garaian daudenean.
* Tomatea zuritu gabe ere presta dezakegu, nahiz eta zurituta finago geratzen den.
* Kontu izan ozpin-olioarekin gehiegi blaitu gabe.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Tomate eta gaztanbera entsalada

TOMATE ETA GAZTANBERA ENTSALADA FRUITU LEHOR ETA ANTXOA OZPIN-OLIOAREKIN
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Fruitu lehor, antxoa eta granada ozpin olioa
* Entsaladarako tomate helduak: 4 edo 1 kg.
* Gatza lorea.
* Gaztanbera: 200 g.
* Edertzeko belar usaintsuak: Eskukada 1.

## PRESTAKETAK

* Katilu batean prestatu ozpin-olioa eta gorde
* Tomateak kontu handiarekin zuritu, erditik moztu eta xerratu.
* Zabaldu erretiluan tomatea eta gatzarekin ondu.
* Honen gainean banandu gaztanbera zatitxoetan.
* Koilara baten laguntzaz, gainetik busti ozpin-olioarekin.
* Edertzeko belar usaintsu batzuk gainetik zabaldu.

## AHOLKUAK

* Plater hau udan jatea komeni da, baratzeko tomateak garaian daudenean.
* Tomatea zuritu gabe ere presta dezakegu, nahiz eta zurituta finago geratzen den.
* Edertzeko lore edo belar batzuk gehitu genitzake.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Tomate ozpin-olioa

TOMATE OZPIN-OLIOA
MAHAIKIDEAK: 250 ml. egiteko.

## OSAGAIAK

* Tomate naturala: 1 dado txikitan.
* Oliba olio birjina: 150 ml.
* Tipulina: 1 xehatu.
* Jerezko ozpina: Zurrusta motz bat.
* Perrexila: Sorta txiki 1 xehatu.
* Estragoia.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Tomateak zuritu, haziak kendu eta dado txikitan moztu.
* Jarri tomate hori katilu batean eta gehitu, tipulina, olioa, ozpina, estragoia, perrexila, eta gatza.
* Nahasi kontu handiarekin eta jaso.

## AHOLKUAK

* Bereziki arrainentzat erabiltzen den ozpin olioa dugu.
* Gustuko badugu tipulinaren ordez baratxuria erabili liteke.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Tomate entsalada

TOMATE ETA BARATXURI ENTSALADA
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Oliba olio birjina: 75 ml.
* Sagardo edo ardo ozpina: 20 ml.
* Baratxuria: 2 xehatu.
* Gatza.
* Entsaladako tomate helduak: 4 edo 1 kg.

## PRESTAKETAK

* Katilu batean nahasi oliba olioa, Jerezko ozpina eta baratxuria.
* Tomateak kontu handiarekin zuritu, erditik moztu xerratu.
* Zabaldu erretilu batean, jarri gainetik baratxuria eta ondu gatzarekin.
* Koilara baten laguntzaz, busti ozpin-olioarekin.

## AHOLKUAK

* Plater hau udan jatea komeni da, baratzeko tomateak garaian daudenean.
* Tomatea zuritu gabe ere presta dezakegu, nahiz eta zurituta finago geratzen den.
* Ez da zergaitik ozpin-olioa guzia erabili behar, ez dezagun gehiegi blaitu.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Tomate entsalada gula eta leka freskoekin

Errezeta-liburuaren parte. Tomate entsalada gula eta leka freskoekin

## Osagaiak

4 pertsonarentzako osagaiak:
* 4 tomate eder
* Kilo erdi leka
* Tipulin a 1
* 2 baratxuri ale
* 200 g gula
* Lehen sakaldiko oliba olio a
* Sagardo ozpina
* Modena ozpina
* Gatza
* Perrexil sorta

## Pausoak

Lehenik, lekak garbitu eta puntak kendu. Ondoren, juliana erara moztu, eta, jarraian, urez beteriko lapiko batean egosi su bizian 10 bat minutuz. Kontuan eduki lapikoko urak irakiten egon behar duela lekak botatzen ditugun momentuan. Ondoren, ur hotzetan freskatu eta gorde.
Lau tomate ak garbitu eta xafla lodi samarretan moztu.
Segidan, zartagin handi bat hartu, oliba olio zorrotada bota eta berotzen jarri su bizian. Bertan bi baratxuri aleak xaflatan moztuta ipini, eta haiek gorritzean, leka egosiak gehitu gulekin batera. Pare bat minutuz ondo nahastu eta erretilu batera atera.
Tipulin a juliana moduan moztu eta erretilura gehitu. Gatz pitin bat bota, baita Modena eta sagardo ozpina ere, bakoitzaren gustura. Guztia nahastu eta mahaira zerbitzatzeko plateretan banatuko dugu, argazkian ikusten den moduan: lehenik, tomate xafla bat —gatz pitin bat bota—; ondoren, leka eta gula nahaskia, eta, azkenik, beste tomate xafla gainean —horri ere gatz pitin bat bota—. Oliba olio zorrotadaz busti eta plateraren inguruan perrexil hostoak ipini.

## Erreferentziak

* ↑ Iker Markinez. Berria: https://www.berria.eus/egilea/Iker_Markinez/18
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Tomate saltsa

TOMATE SALTSA
MAHAIKIDEAK: 2 Litro prestatzeko.

## OSAGAIAK

* Oliba olio birjina: 70 ml.
* Tipula: 2 dadotan.
* Azenarioa: 1 dadotan.
* Piper berde italiarra:1 dadotan.
* Tomate naturala: 2 kg. birrindua edo dadotan.
* Gatza.
* Azukrea.

## PRESTAKETA

* Barazkiak, olioarekin kazola batean su erdian jarriko dugu.
* Ongi gorriturik ditugunean, tomatea gehitu eta 30 minutuz su motelean kozinatuko dugu.
* Irabiagailutik edo puregailutik lehenik, eta ondoren txinotik pasata iragazi.
* Saltsa berriro irakin ondoren gatza eta azukrearekin ondu.

## AHOLKUAK

* Tomate edo saltsa gorri guztiak irabiagailutik pasatzean kolorea galtzen dute. Kolore horretatik zerbait berreskuratu nahi badugu, ondoren beti irakin egin beharko dugu.
* Azenariorik gabe edo tipularekin bakarrik ere egiten da errezeta hau.
* Tomate natural birrindua gehitzen badiogu, oso gainean egon behar da, oso erraz itsasten baita.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Tomate zopa

TOMATE ZOPA MAHAIKIDEAK: 2.

## OSAGAIAK

* Oliba olio birjina: 50 ml.
* Tipula ertaina: 1 dadotan.
* Tomate heldua: 2, zuritu, hazirik gabe eta dadotan.
* Ardo gozoa: 50 ml.
* Gatza.
* Azukrea: Pitin bat ontzeko.
* Albaka.
* Oreganoa.

## PRESTAKETA

* Kazola batean jarri olioa tipularekin eta su ertainean erregosi.
* Gehitu tomateak eta ardo gozoa eta su motelean eduki bertan beste 10 minutuz.
* Pasa irabiagailutik eta iragazki fin batetik zopa dentsitatea lortuz.
* Gatza, azukrea, albaka eta oreganoarekin ondu.

## AHOLKUAK

* Zopa hau hotza edo beroa jan dezakegu.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Torrija edo ogi galduak

TORRADAK EDO OGI GALDUAK
MAHAIKIDEAK: 6.

## OSAGAIAK

* Ogia: Bezperako ogi 1 xerratua.
* Esnea: 500 ml.
* Kanela zotza: 1/2.
* Arrautzak: 6.
* Azukrea: 100 g.
* Kanela hautsa: 25 g.
* Azukre zuria: 25 g.
* Ekilore olioa: Frijitzeko

## PRESTAKETA

* Lehenik esnea kanelarekin su baxuan 10 minutuz egosi, epeltzen utzi. Iragazi.
* Pertz batean arrautzak azukrearekin irabiatu ondoren, esnearekin nahasi.
* Ogia prestatutako likidoan bi aldetatik ongi busti.
* Ekilore olioa duen zartagin batean su ertainean kolorea emanez frijitu.
* Frijitu bezain pronto paper xurgatzailea duen erretilu batera atera eta epeldu aurretik kanela hautsa eta azukrea nahasita botako diogu gainetik.

## PRESTAKETA (bigarren modua)

* Lehenik esnea kanelarekin eta azukrearekin su baxuan 10 minutuz egosi.
* Arrautzak irabiatu plater batean,
* Ontzi zabal batean ogi-xerrak jarri (elkarren gainean jarri gabe, baina elkar ukituz) eta bertara bota gozatutako esnea, ogi-xerrak estaliz. Ogi-xerrek esnea xurga dezatela eta beratu daitezela.
* Eginkizun zailena dator orain: esnetan ondo bustitako ogi-xerrak arrautza irabiatuan busti bi aldeetatik eta oliotan frijitu. Kontuz ibili ogi-xerrak mugitzean, bera-bera eginda badaude puskatu egin daitezke-eta.
* Ekilore oliotan edota oliba oliotan frijitu daitezke, baina su ertainean egitea komeni da.
* Frijitu bezain pronto paper xurgatzailea duen erretilu batera atera eta epeldu aurretik kanela hautsa eta azukrea nahasita botako diogu gainetik.

## AHOLKUAK

* Ogi mota desberdinekin egin daiteke, baita gurina dutenekin ere, betiere bezperatik lehortzen utziko bagenitu.
* Oso garrantzitsua da ogia ongi bustitzea, askotan kanpotik bai baina barrutik lehorrak egoten dira.
* Frijitzeko garaian ere suaren tenperaturarekin jokatu behar da kolore polita har dezan.
* Olioa bi frijitu aldiko iragaztea ere komeni da.
* Banillarekin edo esneari beste lurrin bat emango dion espeziarekin ere egin dezakegu.
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Lemoa

Lemoa Euskal Herriko udalerri bat da, Bizkaian. 3.547 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Lemoa Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Lemoiz

Lemoiz Euskal Herriko udalerri bat da, Bizkaian. 1.318 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Lemoiz Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Leotz

Leotz Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaian. 211 biztanle ditu.

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Orbaibarko ermitak

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Leotz Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Lerga

Lerga Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaian. 49 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Lerga Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Lexantzü-Zunharre

Lexantzü-Zunharre Euskal Herriko udalerri bat da, Zuberoan. 85 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Lexantzü-Zunharre Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Lezama

Lezama Euskal Herriko udalerri bat da, Bizkaian. 2.448 biztanle ditu.

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Txibiarte, Lezamarako bidean

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Lezama Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Lerin

Lerin Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaian. 1.798 biztanle ditu.

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Bargotako aztiaren ondasunak

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Lerin Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Lesaka

Lesaka Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaian. 2.731 biztanle ditu.

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Bidasoaren natur bidea
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Endarako itzulia
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Kopako harria

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Lesaka Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Lekunberri (Nafarroa Beherea)

Lekunberri Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Beherean. 187 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Lekunberri Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Leza

Leza Euskal Herriko udalerri bat da, Araban. 220 biztanle ditu.

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Guardiako trikuharriak
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Navaridas inguratzen

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Leza Wikipedian
# Sukaldaritza liburua/Osagaiak/Gelatina

* Sukaldaritza Liburua
* Teknikak · Osagaiak · Prestaketak · Gozogintza · Truko eta Aholkuak · Tresneria ·Glosarioa · Errezetak
Gelatina likidoak trinkotu edo solido bihurtzeko erabiltzen den osagai bati deitzen zaio. Baina izen bera ematen zaie harekin egiten diren prestaketa ugariri ere.

## Gelatina osagaia

Gelatina proteina konplexu bat da, animalien ehun konektiboko kolagenotik eskuratzen dena. Animalien hezurretan, azalean, haragian, nerbioetan ugari dago. Txerri hankak, tripakiak, isatsa, masailak, zangarra, erreboiloa, lupia.... gelatina ugari duten osagaiak dira.
Fruitu batzuek ere azalean eta hazietan gelatina izaten dute: irasagarra, sagarra, udareak, arana.....
Itsas belar ugarik ere gelatina kopuru handiak dituzte, agar-agar izeneko itsas belarrak ditugu ezagunenetako batzuk.
Gelatina duten prestaketak berotan likidoak izaten dira eta hoztutakoan, solido bihurtzen dira.
Lehen aipatu moduan, osagai desberdinek gelatina naturalki izan dezakete baina industrialki ere prestatu eta saltzen da, bereziki sukaldaritzan eta gozogintzan erabiltzeko. Horiek orri garden bat bezala edo hauts moduan saltzen dira. Elikagaien industrian ere asko erabiltzen den osagai bat dugu.

## Gelatina naturalak

Osagai ugarik dute gelatina: haragiak, arrainak, fruituak, itsas belarrak.
* Haragiak: Txerri hankak, muturrak, behi isatsa, zangarra, behikien hezurrak....
* Arrainak: Erreboiloak, lupiak, oilarrak....
* Fruituak: Irasagarrak, sagarra, udarea, arana....
* Itsas belarrak: Agar-agar itsas belar gorriak, itsas belar arreak.....

## Gelatina motak
### Animali jatorriko gelatina finduak

Gaur egun gehien bat txerrien azaletatik lortzen den osagai findua dugu. Proteina izaten dute, eta beraz, emultsionatzeko eta aparrak egiteko balio duten bakarrak dira.

#### Gelatina orriak

Zapore eta kolorerik gabeko orri gardenak dira. Orri hauek 35ºC-tik gora likido bihurtzen dira eta tenperatura horretatik behera trinkotzen hasten dira. Litro bat likidori trinkotasuna eman ahal izateko 20g eta 30g gelatina beharko dira . Erabili aurretik ur hotzetan 5 minutuz hidratatzea komeni izaten da.

#### Gelatina hautsa

Hauts moduan saltzen den gelatina dugu. Orrien moduan hauek ere 35ºC-tik gora likido bihurtzen dira eta tenperatura horretatik behera trinkotzen hasten da. Litro bat likidori trinkotasuna eman ah|al izateko 20g eta 30g gelatina beharko dira . Erabili aurretik trinkotu beharreko likido hotzetan beratu ezkero ondoren likido berotan errazago desegingo zaigu.

#### Egonkortzailea hautsa

Apar edo esne-gain harrotuak hotzean egonkortzeko erabiltzen den hautsak ditugu

### Gellan

Bakteria baten fermentazioarekin lortzen da. Hauts eginda saltzen da.

### Kappa

Itsas belar gorrietatik eratorritako gelatina bat da. Hauts eginda saltzen da. Oso azkar trinkotzen du.

### Lota

Hau ere itsas belar gorrietatik lortzen da. Hauts eginda saltzen da.

### Sodio alginatoa eta kaltzio kloruroa

Itsas belar arreetatik lortutakoa. Surimi eta esferifikazioetan (esfera forma ematea) erabiltzen da.
# Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Oderizko trikuharria

Aralarren magalean, ibilbide honek lau trikuharri lotzen ditu: Pikabotz, Milaldapa I, Azolape eta Pagamendi.

## Ibilbidea

Larraungo (Nafarroa) haranaren paisaia osatzen duten larre berdeen, haritz basoen eta pagadi trinkoen geografian, arkitektura ederra duten herriak eta baserriak lotzen dituzten hamaika xenda daude. Aralarren magalean kokaturik, inguru horietan dauden sekreturik gordeenak ezagutzeko aukera eskaintzen digute guztiek. Ibilbide honetan, sekretu horietako bat ezagutzeko parada izango dugu, Oderizko trikuharrien ibilbidea edo Jentilharribidea,hain zuzen ere. Irumuga eta Larrazpil mendien magalen artean dagoen herri txiki horretan, inguruko herri arkitekturaren adibide ederrak ikus ditzakegu. Horien artean daude Goikoetxea, Etxatoa eta Juangonea armarridun etxe bikainak. Goialdean dago San Lorentzo eliza. XIII. mendekoa da, eta erromanikotik gotikorako trantsizioaren adibidea.
Ibilbide erraz honek Larraun haraneko Oderitz herriaren lurretan dauden lau trikuharri lotzen ditu: Pikabotz, Milaldapa I, Azolape eta Pagamendi. 2017an egokitu egin zuten, eta marka marra hori eta laranjaz balizatu zuten. Herriko iturriaren ondoan utziko dugu ibilgailua. Errepidetik, ehunen bat metro jaitsiko gara Lekunberri aldera, eta eskuinetik Euntzexar baserri aldera doan bidea hartuko dugu. Asfaltatutako bidea amaitu, eta lurrezko bide zabal eta erosotik jarraituko dugu aurrera. Enborretan maiz ikusiko ditugu marka hori-laranjak. Markek erakusten diguten norabidean erraz egingo dugu aurrera.
Bide bazterrean lizar bikain batzuk ikusiko ditugu, eta, aurrerago, bidea hurritzen artean marrazten da. Haritzekin batera, hurritzak izango ditugu bidelagun. Ondo garbitutako bidetik, berehala helduko gara lehen trikuharriaren ondora: Pikabotz. Tumulu handi batez inguraturik dago harri hori. Xendara itzuli, eta seinale laranjak alde batera utziko ditugu. Kolore horikoei jarraitu, eta, malda txiki bat igo eta gero, Milaldapa I trikuharriaren ondora igoko gara. Zuhaitzez inguraturik dago, eta, gaineko harlauza ez badu ere, haren paretak nahikoa ondo kontserbaturik daude. Bidera itzuli, haritz, hurritz eta pagoek osatzen duten basoan zehar marrazten den xendatik jarraitu, eta herritik datorren pista zabalarekin bat egingo dugu. Metro batzuk gorago, hori utzi eta egurrezko hesoletan jarrita dauden bide seinaleek erakutsiko digute bide zuzena. Aldapa txiki bat igo, eta bidetik 50 bat metrora dagoen Azolape trikuharriaren ondora iritsiko gara. Hori ere tumulu handi batez inguraturik dago, baina lauren artean okerren kontserbaturik dagoena da.
* Pagamendi
* Milaldapa
* Pikabotz
* Azolape
Bidera itzuli, eta balizatutako bideak berriro basora eramango gaitu. Kilometro erdi bat ibili eta gero, xendatik gertu dagoen Pagamendiko trikuharriaren ondora helduko gara. Lauren artean hobekien dagoena da, eta handik oso gertu dago Oderitz herria. Bidera itzuliko gara, eta, burdin hesia pasatu eta gero, eskuinetik jaitsi eta errepidera aterako gara harriz egindako hesiaren ondotik. Bazterretik herrira itzuliko gara.

## Erreferentziak

* ↑ Berriatik hartua