OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arroza barazkiekin

ARROZA BARAZKIEKIN
MAHAIKIDEAK: 6

## OSAGAIAK

* Arroz zuria: 600 g.
* Oliba olio birjina: 100 ml.
* Baratxuria: 3 xerretan.
* Tipula: 1 dadotan.
* Azenarioa: 1 dadotan.
* Pipermorro gorria: 1/2 dadotan.
* Piper berdea: 1 dadotan.
* Lekak: 100 g. ilerik gabe dadotan.
* Gari zainzuria: 100 g. dadotan.
* Kalabazina: 100 g. dadotan.
* Kuia: 100 g. dadotan.
* Ilar egosia: 100 g.
* Barazki salda edo ur gatzatua: 1500 ml.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Garbitu arroza ur hotz ugaritan ura gardena bihurtu arte.
* Zartagin edo kazola zabal bat sutan jarri olioa eta baratxuriarekin, gorritzen hasitakoan gehitu, tipula, azenarioa, piper gorria, piper berdea, lekak eta zainzuriak, eta minutu batzuk salteatu. Jarraian kuia eta kalabazina gehitu eta beste 3 minutuz salteatu.
* Salda erantsi eta irakiten hasitakoan arroza eta ilarrak gehitu.
* 15 minutuz egosi, sua itzali eta estalirik beste 5 minutu eduki jan aurretik.

## OHARRAK

* Arroza beti gatzatu, saldarekin edo urarekin egin behar da.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arroza abakandoarekin

ARROZA ABAKANDOAREKIN

## Osagaiak

* Oliba olio birjina: 75 ml.
* Baratxuria: 2 xerratu.
* Tipula: 2 dado txikietan.
* Arroz zuria: 600 g.
* Tomate saltsa: 150 ml.
* Itsaski eta arrai salda: 1800 ml.
* Abakandoa: 700 g. zatitua.
* Gatza.

## Prestaketa

* Paella-ontzi batean olioa baratxuri xerratuarekin sutan jarri.
* Baratxuria kolorea hartzen hasitakoan, tipulina gehitu eta ondo erregosi.
* Ardo zuria gehitu eta murriztu, tomate saltsa gehitu eta hau ere lehortzen utzi.
* Saldarekin busti eta irakiten hasitakoan, arroza gehitu.
* 10 minutu egositakoan, abakando zatitua erantsi.
* Beste 6 minutuz irakin, sua itzali, paella-ontzia estali eta beste 8 minutuz bere horretan utzi jan aurretik

## Aholkuak

* Arroza saldarekin gatzatu behar da; beraz, hau zaindu.
* Salda kantitate hau arroz busti edo heze bat egiteko da; arroza lehorragoa nahiko bagenu, ur kantitatea gutxituko gehituko genuke.
* Arroza beti ur hotzetan ondo garbitu behar da, zikina eta irina kentzeko.
* Barazki gehiago ere gehitu genitzake.
* Gogoratu saldak zaporetsua izan behar duela arroz zaporetsua lortu nahi badugu.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arroza Txibiekin

ARROZA TXIPIROIEKIN
MAHAIKIDEAK: 4.

## OSAGAIAK

* Tipula : Ale 1 xehatua.
* Baratxuria: 2 ale xehatua.
* Oliba olioa: 75ml
* Txipiroia: 400 g garabia eta karratuean moztua.
* Txipiroi tinta: Txipiroien tinta edo izoztua 2 sobre.
* Arroza: 400 g
* Arrain salda: 1000ml
* Gatza

## PRESTAKETA

* Arrain salda berotzen jarri.
* Tipula eta baratxuria xehatu, arroza garbitu eta txipiroia karratuetan moztu.
* Kazola batean tipula olioarekin sutan jarri, erdi eginik dugunean baratxuria gehitu eta segidan txipiroia.
* Kozinatu ongi lehortu arte.
* Arroza, txipiroi tinta eta ura edo salda gehitu.
* 15 minutuz irakiten eduki, sua itzali, tapa bat jarri.
* Bere horretan 10 minutu eduki jan aurretik.

## AHOLKUAK

Txipiroi tinta naturalaren zaporea ezin da konparatu izoztutakoarekin, lehena askoz zaporetsuagoa da eta askoz gehiago beltzatzen du.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arroz zopa

ARROZ ZOPA AZAFRAIAREKIN
MAHAIKIDEAK: 4.

## OSAGAIAK

* Oliba olio birjina: 75 ml.
* Porrua: 1/2 dadotan.
* Tipulina: 1/2 dadotan .
* Azenarioa: 1/2 dadotan.
* Piper berdea: 1/2 dadotan.
* Azafraia: 4 hari.
* Arroza: 120 g. Ur hotzetan garbitua.
* Barazki salda: 1,5 l.
* Perrexila: Sorta txiki 1 xehatu.

## PRESTAKETA

* Kazola batean oliba olioa, porrua, tipula, azenarioa eta piper berdea sutan jarri.
* Kolore pittin bat hartzen hasitakoan, gehitu azafraia eta arroza nahasi elkarrekin.
* Busti saldarekin eta utzi irakiten 18-20 minutu.
* Zuzendu likido kopurua saldarekin bustiz.
* Gehitu perrexil xehatua eta ondu gatzarekin.

## AHOLKUAK

* Amaieran, tomate natural dado batzuekin edo ogi frijituarekin aurkez liteke.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arroz zuri egosia

ARROZ ZURI EGOSIA
MAHAIKIDEAK: 4.

## OSAGAIAK

* Arroza: 400 g.
* Ura: 3 litro.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Arroza ur hotzetan ondo garbitu, ura gardena geratu bitartean.
* Kazola batean ura gatzarekin sutan jarriko dugu.
* Ura irakiten hasitakoan, arroza gehitu eta irakin arroza egin arte. 12-15-18-20 minutu. Arroz motaren arabera.
* Arroza probatu eta egina dagoenean, bertatik atera eta ur hotzarekin moztu irakinaldia, iragazi.

## AHOLKUAK

* Arroz entsaladak edo beste osagai batzuekin (barazki, haragi...) salteatzeko erabiltzen da.
* Haragi eta barazki plateren lagungarri jar genezake.
* Kubatar eran eginiko arrozarentzat balio digu.
* Bere horretan oliba olio eta gatzarekin ere gozo geratzen da.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arroz zuria txirlekin

ARROZA TXIRLEKIN
MAHAIKIDEAK: 4.

## OSAGAIAK

* Arroz zuria: 400 g.
* Oliba olio birjina: 70 ml.
* Baratxuria: 4 xehatu.
* Perrexila: Sorta txiki bat xehatu.
* Arrain salda edo barazki salda. Besterik ezean ura: Litro 1.
* Txirla: 32.

## PRESTAKETA

* Garbitu arroza ura gardena izan arte. Iragazi eta gorde.
* Kazola zabal batean jarri olioa baratxuri eta perrexilarekin.
* Baratxuria dantzan hasitakoan, gehitu arroza eta salteatu pittin bat.
* Busti salda beroarekin eta egosi 10 minutuz.
* Gehitu txirlak eta utzi beste 5 minutu egosten.
* Sutatik erretiratu, estali eta utzi bere horretan 5 minutuz jan aurretik.

## AHOLKUAK

* Arroza ondo garbitu fekula eta zikinak kentzeko.
* Txirlak gatza gehitzen dio plater honi, beraz gatzatzeko garaian kontuan izan.
* Arroz guztiak saldarekin gatzatzen saiatu.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arroza Txipiroiekin

ARROZA TXIPIROIEKIN
MAHAIKIDEAK: 4.

## OSAGAIAK

* Tipula : Ale 1 xehatu.
* Baratxuria: 2 ale xehatu.
* Oliba olio birjina: 100 ml.
* Txipiroi garbia: 400 g karratuetan.
* Txipiroi tinta: Txipiroien tinta edo izoztua 2 zorro.
* Arroza: 400 g. garbia.
* Arrain salda: 1000 ml.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Arrain salda berotzen jarri.
* Tipula eta baratxuria xehatu, arroza garbitu eta txipiroia karratuetan moztu.
* Kazola batean tipula olioarekin sutan eztian jarri, erdi eginik dugunean baratxuria gehitu eta segidan txipiroia.
* Kozinatu ongi lehortu arte.
* Arroza, txipiroi tinta eta ura edo salda gehitu.
* 15 minutuz irakiten eduki, sua itzali, tapa bat jarri.
* Bere horretan 5 minutu eduki jan aurretik.

## AHOLKUAK

* Txipiroi tinta naturalaren zaporea ezin da konparatu izoztutakoarekin, lehena askoz zaporetsuagoa da eta askoz gehiago beltzatzen du.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arroza japoniar eran egosia

SUSHIA EGITEKO ARROZA
MAHAIKIDEAK: 4.

## OSAGAIAK

* Arroz ozpina edo sagardo ozpina edo mugurdi ozpina: 125 ml.
* Azukrea: 60 g .
* Gatz fina: 10 g.
* Arroza: 450 g. japoniar motakoa.
* Ura: 600 ml.

## PRESTAKETA

* Lehenik kazola txiki batean ozpina, azukrea eta gatza epeldu eta ongi disolbatu. Ez dezala irakin. Erretiratu.
* Arroza, pertz batean ur hotzarekin ongi garbitu, ura gardena gelditu arte.
* Beste kazola batean ura eta arroza sutan jarriko ditugu eta 12 minutuz taparekin irakingo dugu.
* Sutatik atera eta 10 minutuz taparekin pausatzen utzi.
* Denbora hau pasatakoan, erretilu edo kazola zabal batera arroza atera, kontu handiarekin, puskatu ez dadin. Japoniarrek abaniko batekin hozten laguntzen diote.
* Lehen gordetako ozpina gehitu eta kontu handiarekin nahasiko dugu.
* Horrela arroza prest izango dugu sushiak edo makiak egiteko.

## AHOLKUAK

* Sushia ez den beste prestaketan ez genuke ozpinik jarriko.
* Japoniarrek bi ozpin mota erabiltzen dituzte, arrozarena normala, eta beste bat gozoa. Guk azukrearekin konponduko dugu hau.
* Japoniar motako ale motzeko arrozak, gelatina gehiago, horregatik sushia ongi mantentzen da.
* Arroz honekin egiten diren prestaketa desberdinei deitzen zaie sushia. Gurean ezagunenak, nigiria eta makiak dira.
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Alonsotegi

Alonsotegi Euskal Herriko udalerri bat da, Bizkaian. 2.950 biztanle ditu.

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Adarraren deia isiltzeko arriskua
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Alonsotegiko kortak eta meategiak
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Donejakue bidea aitzakia

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Alonsotegi Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Aloze-Ziboze-Onizegaine

Aloze-Ziboze-Onizegaine Euskal Herriko udalerri bat da, Zuberoan. 320 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Aloze-Ziboze-Onizegaine Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Altzaga

Altzaga Euskal Herriko udalerri bat da, Gipuzkoan. 173 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Altzaga Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Altzai-Altzabeheti-Zunharreta

Altzai-Altzabeheti-Zunharreta Euskal Herriko udalerri bat da, Zuberoan. 208 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Altzai-Altzabeheti-Zunharreta Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Alkiza

Alkiza Euskal Herriko udalerri bat da, Gipuzkoan. 371 biztanle ditu.

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Hernioko gailurretara

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Alkiza Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Allin

Allin Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaian. 908 biztanle ditu.

## Ezagutu

Allin Nafarroako mendebaldean dagoen udalerria da, Lizarrerrikoa. 840 biztanle zituen 2014. urtean.
Ega eta Urederra ibaien ertzetan kokatuta dago, Lokizko mendilerroaren azpian eta Ameskoak ondoan dituelarik. Honako kontzeju hauek osatzen dute udalerria: Amillao, Aramendia, Arbeitza, Artabia, Etxabarri, Eultz, Galdio, Larrion (herriburua), Muneta eta Zubielki.

### Klima eta landareria

Haranaren gehiengoak klima azpimeditarraniarraren ezaugarri tipikoak ditu eta prezipitazioak eta tenperatura aldakorrak dira altueraren arabera. Urteko batez besteko prezipitazioak 600 eta 1.200mm bitartekoak eta batez besteko tenperatura 11 gradu ingurukoa izaten da. Urteroko egun eurituska 80 dira haranean, eta 120 gune menditsuenetan.
Ekialdeko eta mendebaldeko mendien gainetan, klima atlantiarraren berezko landaredia ikus daitekeen arren, zuhaitz eta landare gehienak klima mediterraniarrekoak dira. Udalak eginiko sailkapenaren arabera, 1.041 hektarea amezti, 354 hektarea arte eta 147 hektarea pago daude

### Historia

XIII. mendetik existitzen da Allin, zehazki, "Ayllín" eta "Aynin" agertzen da garaiko dokumentazioan. Hainbat jabe izan du herriak denboran zehar. Adibidez, 1368. urtean Karlos II.ak Beltran Velez Gebarari eman zizkion herri horren errentak. 1463an, Juan II.ak Lizarrako merinoari, Juan Martinez de Egiari, eman zion udalerriaren jurisdikzioa; geroago, Katalina eta Juan III. erregeek Iruñako katedralari lotu zizkioten herriko errentak. 1514an, berriz, Fernando Katolikoak bueltatu zion Lizarrako jurisdikzioa merinoaren semeari, Nikolas Egiari.
1852. urtera arte Allingo eta Metautengo kontzejuak hartzen zituen. Handik aurrera, Metauten bereizi zen Allindik.

## Zer egin?

Ur jarduerak
Mendi-ibilbideak

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Lokizko harresiei begira

## Non jan

Larrion benta (Allin)
Mendipe sagardotegia (Allin)

## Lo egin

Basaula landa-etxea (Muneta)
Sartzaletea etxea (Aramendia)
Dos Olivos hotel-jauregia (Galdeano)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Allin Wikipedian
* Allingo udalaren webgunea.
* ↑ http://www.allin.es/visitanos/
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Allo

Allo Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaian. 988 biztanle ditu.

## Ezagutu

XI. mendera arte nobleziaren jaurgoa izan zen. 1064. urtean, berriz, Antso IV.a Gartzeiz Peñalengoak Iratxeko abadiari eman zion herriaren hainbat ondasun: San Migelen monastegia, nekazari-morroi eta errota bat. XII. mendearen hasieran, Allo eta Aranatz Antso Fortuñones noblearen tenentziaren parte izan zen. 1448an Bianako Printzeak, Carlosek, Leringo kontzejuan sartu zuen Allon eta han gelditu zen XIX. mendeko erreforma liberala arte. Hortik aurrera, Allo handitu zen eta 1920an bazituen irin-lantegi, alkohol-destilagailu etxea eta ospitale bat.

## Zer ikusi

Santa Mariaren parrokia: XVI. mendeko erretaula du, Bernabé Imbertok egina. Bost zatitan banatutako nabea du, kanoi erdiko gangaz estalita, eta bi erretaula ditu nabearen alboetan: Santa Katalinarena eta San Jurgirena.
Uretako Kristo Saindua: XVII. mendeko eliza barrokoa, basilikak gurutze latineko nabea du. Bi kapera handi daude eta eliza kanoi erdiko ganzaz estalita dago. Barnean, Kristo Sainduaren erretaula du, baita San Petri Apustulua eta San Kristobalen eskultura erromanonistak. Garai batean San Petri eta San Kristobalen eskulturak izen berberako ermitetan zeuden, baina egun ez dira existitzen eraikin horiek.
Maiorazkoaren etxea: 1592an erakia. Bi dorre handi eta bi fatxada ditu. Fatxada batek erdi-puntuko portalea du eta besteak lorategi bat, bi arku-multzoekin.
Udaletxea: Foruen plazan kokatua, XVI. mendeko azken laurdenean eraikia. Errenazimenduko estilokoa da eta herriko armarria du. Nafarroako udaletxe zaharrenetan hirugarrena da Allo, Zangotza eta Irunberri ondoren. Gainera, Alloko udaletxeak bakarrik mantendu du eraikinaren fatxada osorik.
Iturria (XVIII. mendea)

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Non jan

La fuente taberna
Iraxoa jatetxea
Iza-Atanes taberna

## Lo egin

Ulibarri landa etxea

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Allo Wikipedian
* Alloko udalaren webgunea.
* ↑ http://www.villadeallo.org/es/allo/historia/
* ↑ http://www.villadeallo.org/es/allo/visitanos/
# Euskal Curriculuma

Euskal Curriculuma :
* Euskal Curriculuma urte luzez herritarren eta hainbat hezkuntza eragileren artean egindako prozesua izan da. Orain berau ezagutu eta garatzeko aukera herritar guztien esku dago, aplikaziorako zein materialen diseinurako irekia. Hori dela eta Wikiliburu honetan aukera ematen da Euskal Curriculuma ezagutzeko, alde batetik, eta materialak garatu eta erabiltzeko, bestetik. Guztia lizentzia libre batean.
* HERRI JAKINTZA NAHI DUGU ETA JAKINTZA HERRIARENTZAT NAHI
* aldatu · Birkargatu
Oinarrizko dokumentuak :
| Derrigorrezko Eskolaldirako Euskal Curriculuma | Herritarren Ekarpena | Eskubide sozialak eta hezkuntza Euskara eta hezkuntza Hizkuntza gaitasunaren frogak Herri euskalduna eraikitzeko... (J. M. Odriozola) Hizkuntza eskubideak ECn (P. Bilbao) | Hezkidetza Hezkidetza lantzeko klabe batzuk (B. Ugarte) Bilgune Feministaren ekarpena Teknologoak kontzientzia hartzea (L. Dominguez) ECn ikuspegi feminista lortzen (R. Andrieu) |
| Astialdia eta hezkidetza (Urtxintxa) Historiaren irakaskuntza Historiaren irakaskuntza ECn (A. Stürtze) Historia arloko ECren kritika (J. Kintana) Historia eta irakaskuntza (M. Sorauren) | Ingurumen hezkuntza Ingurumena eta Hezkuntza - AHT Internazionalismoa eta Garapenerako hezkuntza Garapenerako Hezkuntza (GGKE) Historia ez zen Erroman hasi (A. Gorostiaga) | Komunikabideak eta hezkuntza Kultur arteko hezkuntza Norberaren garapenerako hezkuntza Sexu hezkuntza (M. Delgado) Osasun hezkuntza (M. Mendiola, T. Congil) | Parte hartzea eta hezkuntza Hezkuntza Komunitate Dialogikoak Ikasle Biltzarrak Parte-hartzea (Langile Ikastola) |
| Espezifikoa, oinarrizkoa eta komuna (Sarrera) | | | |
Curriculumaren garapena :
| Hizkuntzak eta Literatura | Hizkuntzak eta Literatura |
| Oinarrizko Dokumentua | Espezifikoa: oinarrizko eta komuna |
| Matematikak | Matematikak |
| Oinarrizko Dokumentua | |
| Teknologia | Teknologia |
| Oinarrizko Dokumentua | Espezifikoa: oinarrizkoa eta komuna |
| Musika eta Dantza | Musika eta Dantza |
| Oinarrizko Dokumentua | Espezifikoa: oinarrizkoa eta komuna |
| Plastika | Plastika |
| Oinarrizko Dokumentua | Espezifikoa: oinarrizkoa eta komuna |
| Gorputz Hezkuntza | Gorputz Hezkuntza |
| Oinarrizko Dokumentua | Espezifikoa: oinarrizkoa eta komuna |
| Gizarte Zientziak | Gizarte Zientziak |
| Oinarrizko Dokumentua | Espezifikoa: oinarrizkoa eta komuna |
| Natur Zientziak eta Osasun Zientziak | Natur eta Osasun Zientziak |
| Oinarrizko Dokumentua | Espezifikoa: oinarrizkoa eta komuna |
| Tutoretza eta Koordinazioa | Tutoretza eta Koordinazioa |
| Oinarrizko Dokumentua | |
# Euskal Curriculuma/Gizarte Zientziak

| Gizarte Zientziak | Gizarte Zientziak |
| Oinarrizko Dokumentua | Espezifikoa: oinarrizkoa eta komuna |
* Nondik gatoz? Euskal Herriaren bilakaera historikoa Europan eta Munduan (2008ko Ekainaren 22a)
* Zein eta zenbat gara? Demografiaren egitura eta dinamika (2008ko Ekainaren 23a)
* Non bizi gara eta nola antolatzen dugu espazioa? (2008ko Ekainaren 23a)
* Zein dira mundu ikuskerak eta erlijioak? (2008ko Ekainaren 23a)
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Añorbe

Añorbe Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaian. 628 biztanle ditu.

## Ezagutu
### Klima eta landaredia

Añorbeko klima mediterraneo-kontinental motakoa da, negu hotzak, uda beroak eta idorrak, iparreko zierzo haizea, eta udaberri eta udazken garaiko prezipitazioak dira, udalerriko klimaren ezaugarrietako batzuk. Urteko batez besteko tenperatura 12 eta 13 gradu artekoa eta prezipitazioak 500 eta 700mm bitartekoak dira. Urteroko egun euritsuak 70-80 inguru izaten dira, ugariagoak udalerriaren iparraldeko gune menditsuan.
Arte eta ameztien zuhaitz multzoak gordetzen dira oraindik ere, 180 hektarea inguru. Horrez gain, XIX. mendetik aurrera, 100 hektarea inguru pinu birlandatu ziren, Austriatik ekarritako pinu lariziarra eta pinu beltza, batez ere.

### Auzoak

Añorbek lau auzo ditu: Upategi Zaharra, Txantrea, Lagartegi eta Elizako auzoa.

### Historia

Historiaurreko hainbat aztarna aurkitu dira gaur egungo herriaren inguruetan, besteak beste Letaniaportilla (Artaxoako) mugan, hortxe dago Langorteako dolmena. Nekeas izeneko dermioan aztarna arkeologikoak daude (silex, zeramika, etab.) Horrez gain, Añorbeko gune batek Gazteluzar izena dauka, eta oraindik ikertzeko asko dagoen arren, baiezta daiteke gaztelu edo gotorlekuren bat izan zela gune horretan duela ehunka urte.
Gaur egungo Añorbe Erdi Aroan garatu zen eta inguruko herrien aldean garrantzia hartu zuen merkataritza eta nekazaritza merkatu moduan. Honetaz gain, XV. mendean biztanleen erdia kapareak ziren. XIX. mendean (1946. urtean) Izarbeibarretik banandu eta udalerri independente bihurtu zen.
XX. mendearen bigarren erdian, herriak biztanle ugari galdu zituen, herritar askok Lizarrara lehenik, eta, Iruñara ondoren, jo baitzuten, inguruko herrietan gertatu bezala. Dena den, XX. mendearen amaieran eta XXI. mendearen hasieran, joera aldatu eta eraikitako etxebizitza berriei esker, biztanleria pixkanaka haziz joan da.

## Zer ikusi

Artaxoako mugan dauden aztarna arkeologikoak
Erroten parkea
Jasokundeko amabirjinaren eliza
San Martin, San Joan eta Done Ezteberen baselizak
Aneder parkea
Olazariko eta Tejeriako iturriak
Nafarroako ubidea
Nafarroako geodesia zentroa
Armarriak dituzten etxeak: Maritxalar etxea, jauregia, El Herrero etxea, el Rojo etxea, Ederra etxea, Urrutia Etxea
Erdi Aroko elurtegia
Elurtegiko askaldegia
Jesusen bihotzaren monumentua (San Martin mendian)
Juan Jesus San Joaquin karmelotarraren monumentua (Jose Ulibarrenak egina, 1990ean)

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/"Portillo de Eneriz" eta "Farangortea" trikuharriak

## Non jan

Etxebe taberna
Casino taberna
Nekeas upeltegia

## Lo egin

Praxedes enea landa-etxea

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Añorbe Wikipedian
* Añorbeko udalaren webgunea (erdaraz)
* ↑ http://www.anorbe.es/visitanos/
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Baigorri

Baigorri Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Beherean. 1.520 biztanle ditu.

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Adartza, Akorraineko mendi lepotik
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Buztanzelhai eta Astate, Izpegiko mendatetik
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Gapeluko zirkua
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Harpeko saindua
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Iparla Infernuko Zubitik
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Kaskoa eta Urrizpilota artean
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Oilarandoiko kapera

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Baigorri Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Baliarrain

Baliarrain Euskal Herriko udalerri bat da, Gipuzkoan. 149 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Baliarrain Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Añana

Añana Euskal Herriko udalerri bat da, Araban. 156 biztanle ditu.

## Zer ikusi

* Añanako Gatz Harana
* San Juan de Acre Monasterioa
* Ozpindarren Jauregia
* Erloju Dorrea
* Santa Maria de Villacones eliza
* Bola-tokia

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Cantoblanco gaina
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Carrias, Gaubeako haitza
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Gatzak itxuratutako paisaia

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Añana Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Baiona

Baiona Euskal Herriko udalerri bat da, Lapurdin. 52.749 biztanle ditu.

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Donibane Lohizuneko barrutian barna
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Errobiko zirga bide eraldatua
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Etxepetteko hezeguneak
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Nafarroako azken gotorlekua

## Non jan/edan

* Kalostrape ostatua. Baiona Ttipian, giro euskalduna. Arratsaldean zerbait edateko aproposa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Baiona Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Bakio

Bakio Euskal Herriko udalerri bat da, Bizkaian. 2.811 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Bakio Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Balmaseda

Balmaseda Euskal Herriko udalerri bat da, Bizkaian. 7.593 biztanle ditu.

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Ordunteko bazterrera hurbilduz

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Balmaseda Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Banka

Banka Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Beherean. 351 biztanle ditu.

## Zer ikusi

Amuarraindegi bat ikusi. XIX. mendeko eiheran baten gunean eraikia da Bankako amuarraindegia. Hemen, kasik basa den iguramenean bizi da arraina, bazinetan ixurtzen den ur-erreka garbiari esker.
Meategiei buruzko iterpretazio zentroa ikusi. Herriaren zentroan, Olhaberri interpretazio-zentroa badago, taberna-jatetxearen sotoan. Bertan, Bankako kobre meategi eta burdinolaren historia azaldua da, euskaraz eta frantsesez. Sartzea dohainik da.
Mendian hainbat harrespil multzo daude, bereziki Elorrietako lepoan Banka eta Erratzuren arteko mugan) eta Meatzeko lepoan (Banka eta Luzaideren arteko mugan).

## Zer egin?

Banka natura eremu oparoa da. Mendi ibilaldiak, arrantza, ehiza praktika daitezke bertan.

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Adartza, Akorraineko mendi lepotik
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Meategi emankorren arrastoan

## Non jan

Herriko goiko partean dagoen Erregina hotel-jatetxean jan daiteke, bai eta Olhaberri snack-barrean.

## Lo egin

Herriko goiko partean dagoen Erregina hotel-jatetxean jan daiteke

## Zer ikusi ondoren

Inguruan dauden Aldude, Baigorri eta Urepele herriek bisita bat merezi dute. Mugaz bestaldean, Luzaide, [Orreaga], [Auritz], [Eugi], Elizondo eta Erratzu bertan daude. Autoz, Orreagara joan daiteke, [Hairako] oihanean barna, [Lindusko] lepotik iraganez.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Banka Wikipedian

## Erreferentziak

* ↑ http://vallee-aldudes.com/eu/listings/truite-de-banca/
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Azuelo

Azuelo Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaian. 37 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Azuelo Wikipedian