# Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Urkuluko itzulia

Aretxabaleta herriaren inguruan dauden 6 ibilbide nagusietako bat da hau. Aretxabaletatik uharkara hurbildu bide gorriari jarraituz, eta Urkulu urtegiari itzulinguru bat egiten zaio beti ere ur ertzetik gertu. Aretxabaletatik irten gabe, aukera dago Matxiniturriko parkinetik abiatu eta bukatzeko, baina horrela bidegorriko ingurune natural aberatsa ikusi barik geratuko da.

## Ibilbidea

Urtegiaren perimetro osoak 7 kilometro ditu, "Urkuluko itzulia" izena duena. Urtegitik ateratzen dira beste bide batzuk ere, inguruko auzo hauetara doazenak: Mendiola (Eskoriatza) , Bedoña (Arrasate) eta Arantzazu (Oñati).
* Mapa
* Otalora Dorretxea

### Bainuetxeko bidegorria

Urkulu urtegira daraman bidegorriaren hasieran dago. Hemendik abiatu eta 2 kilometrora urtegira iritsiko gara; eskuinean Matxiniturri iturria. Lehenago bide erdian edo Otalora dorretxea ikusi dugu eskuinaldean goian, eta urrerago Aozaratzako Eliza.

### Urkulu urtegia

Urkulura heltzean bera inguratzen duen bidegorri eta errepidearekin egingo dugu topo. 1980. urtean eraikitako urtegi horrek, Debagoieneko udalerri guztiak eta Eibar herria, urez hornitzeaz gain, atxabaltar eta inguruko herritar askori aisialdiaz gozatzeko aukera ematen die. Ezkerretara, Iraeban baserria, egun, monumentu izendatua.
* Behatokitik Udalaitz
* Larrinotik Udalaitz
* Anboto bukaeran

### Egokitutako Bidegorria

Areantza elizatera doan errepidea eskuinean utzita, aurrez aurre dugun bidegorritik hasiko gara Urkuluko itzulia egiten. Goroetako elizaurrera heltzen den bidegorri zati hori, urritasunak dituzten pertsonentzat egokituta dago.

### Baserrien artelana

Urkulu urtegia eraikitzean, ur azpian desagertutako baserrien omenez egin zen. Bertan, umeentzako jolasak daude. Metro gutxi batzuk lehenago Goroeta elizatea ezagutzeko aukera dugu. Bertan Santiago eliza da aipatzekoa, XVI.mendean Perez de Sardaneta atxabaltarrak eginiko erretaula polikromatuagatik. Mundu osoan ez da ezagutzen Santiago apostoluari espresuki eskainiriko erretaularik. Bestalde, ezin da ahaztu, elizate honetako Mendiaretx baserri ondoan dago inguruko Ametz multzo garrantzitsuena.
* Goroetako baserriak
* Belar bolak
* Goroetako baserriak

### Urkulu erreka

Urkulu urtegiko ur emari garrantzitsuenak Bolibartik eta erreka horretatik datoz.

### Urtegiko behatokia

Bertatik ikusten den panoramika ikusgarria da. Parean Urkuluko irla, oso garrantzitsua gordetzen duen biodibertsitateagatik.
* Goroeta pasata
* Behatokitik
* Presa eta Kurtzebarri
* Uharkako irla

### Presa

Urtegiaren uren erregulaziorako eraikia. Beherantz joanda, urtegiko araztegia dago. Inguruko pistetatik, Oñatiko Zubillaga auzora edota Arrasateko Bedoña elizatera joan daiteke.

### Hegaztien behatokiak

Lehenengoa presatik 350 metrora dago, bigarrena berriz, Aozaratza elizatean. Hortik bidegorria jarraitu urtegiko perimetro osoa egin arte.

### San Bixente ermita

Matxiniturri iturriaren atzeko eskuineko bidea jarraituz, Areantzako elizatera helduko gara. Bertan Kanpaijole eskola dago. Aurrera eginez, 600 metrora, eskuineko pistatik gora joan eta muino batean aurkituko dugu ermita eder hau.

### Bolinaga auzoa

Arientzako Mitarte Garai nekazal etxe albotik doan bidea beherantz jarraituz helduko gara. Aipatzekoa da bertan dagoen Bolinaga Errota baserria. Errepidetik beherantz jarraitu eta bidegurutzean, eskuinera doan hareazko pistatik gora joan.

### Iturriondo parkea

Berehala Iturriondo parkean sartuko gara. Bertan, zuhaitz eta zuhaixka espezie asko daude. Beherantz jarraituta, hasierako puntura iritsiko gara.
* Urkulu uharkako landare eta fauna txikiko ale batzuk
* Atxapar loreak
* Barraskiloak
* Loreak
* kardu loreak eta intsektua

## Erreferentziak

* ↑ «Topogida — Aretxabaletako Udala» www.aretxabaleta.eus . Noiz kontsultatua: 2020-07-19.
* ↑ «Topogida — Aretxabaletako Udala» www.aretxabaleta.eus . Noiz kontsultatua: 2020-07-19.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Arrasate-Arantzazu erromesbidea
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Eleizgarai bidea (Aretxabaleta)
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Gatz Bidie
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Kurtzebarriko Itzulia
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Leintz haraneko begiratokia
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Uretsen bidea. Aretxabaletako bainuetxeen bila
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Urkuluko itzulia

## Kanpo estekak

* Aretxabaleta Urkulu Uharka 70 argazkitan (Flickr, lkontratua90)
* Eleizgarai bidea 300 argazkitan (Flickr, lkontratua90)