OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Azpizuna plantxan

AZPIZUNA PLANTXAN "TOURNEDOS"
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Azpizun xerra lodiak: 200 g.-ko 4 xerra .
* Gatza.
* Oliba olio birjina.
* Maldon gatza.

## PRESTAKETAK

* Haragia hozkailutik garaiz atera, epel dadin.
* Erretilu batean pitin bat gatzatu.
* Zartagin batean, sutan jarri olio tanta batekin.
* Haragia gatzarekin ondu ondoren, jarri zartagin beroan.
* Gorritu alde guztietatik eta guk aukeratutako puntua ( haragia puntuan egongo da haren erdia 57-58ºC-tan dagoenean) bilatu arte.
* Platerean jarri eta maldon gatz pitin bat gehitu gainetik.
* Nahi izatera, zartaginean itsatsita geratu den zukua berreskuratu daiteke saltsa haragi saltsa bat eginez.
* Horretarako, ura, salda ilun edo ardoarekin, berreskuratu itsatsita geratu den zukua. Iragazi ondoren arto irin finduarekin saltsa dentsitatea eman.

## AHOLKUAK

* Frantziar sukaldaritza klasikoan ohiko zen hirugihar xerrekin estaltzea haragia eta gurinarekin burutzea; gaur egun, hori gero eta gutxiagoa egiten da, behiki haragiaren zaporea errespetatze aldera.
* Patata purea, onddo erregosiak, ilarrak urdaiazpikoarekin, ahate gibela eta barazkiak izan ohi dira, hornigai tradizionalak, baina gaur egun mila hornigai desberdinekin zerbitzatzen da, entsalada, pasta.....
* Haragi saltsa beretzako egina dela dirudi.
* Tournedos rossini eran edo piperbeltz berdearen saltsan.... azpizuna jateko modu ugari dira.

### Haragiaren puntuak plantxan.

Gutxi eginiko haragia: Haragia plantxan edo parrilan jarri eta odola azalera azaldu baino lehenago buelta eman. Beste aldean berdina egin. Kanpoaldetik zarakar gorritua eta barrutik haragia guztiz gorria. Haragiaren erdian 53-54ºC tenperatura izan behar du. Haragia modu honetan jan nahi badugu, ezinbestekoa da aldez aurretik giro tenperaturan edukitzea.
Puntuan eginiko haragiak: 57-58ºC. Haragia lodiagoa edo finagoa plantxa beroan jarriko dugu eta odola kanpora azaltzen hasi orduko, buelta emango diogu. Buelta emanda, denbora gutxiagoan egingo dugu. Haragia kanpotik zigilatuta geratuko da eta barrutik arrosa.
Ondo eginiko haragiak: Haragia plantxan edo parrilan jarri eta odola azalera ongi ateratzen denean, buelta eman. Hemen berriro gauza bera egingo dugu. Haragiaren erdian 62-63ºC izan behar du.
Oso ondo eginiko haragiak: Haragia plantxan edo parrilan jarri eta odola azalera ongi ateratzen utzi; buelta eman. Hemen berriro ere odola ongi ateratzen utzi. Haragiaren erdian 70ºC izan behar du.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Azpizuna plantxan ahate gibelarekin

AZPIZUNA PLANTXAN AHATE GIBELAREKIN
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Azpizun xerra lodiak: 200 g.-ko 4 xerra.
* Ahate gibela: 100 g.-ko 4 xerra.
* Gatza.
* Oliba olio birjina.
* Maldon gatza.
* Patata purea: 200 g.

## PRESTAKETAK

* Azpizuna eta ahate gibela hozkailutik garaiz atera, epel dadin.
* Erretilu batean biak pitin bat gatzatu.
* 2 Zartagin , sutan jarri olio tanta batekin.
* Haragiak gatzarekin ondu ondoren, jarri zartagin beroan.
* Azpizuna gorritu alde guztietatik eta guk aukeratutako puntua ( haragia puntuan egoten da haren erdia 57-58ºC-tan dagoenean) bilatu arte.
* Ahate gibela berriz azkar egingo da bi aldetatik gorritzea nahiko izango da.
* Erretilu batera atera biak eta jarri eta maldon gatz pitin bat gainetik.
* Platera muntatzeko jarri azpian patata pure arina, gainean azpizuna eta honen gainean azkenik ahate gibela.
* Nahi izatera, azpizuneko zartaginean itsatsita geratu den zukua berreskuratu daiteke saltsa haragi saltsa bat eginez.
* Horretarako, ura, salda ilun edo ardoarekin, berreskuratu itsatsita geratu den zukua. Iragazi ondoren arto irin finduarekin saltsa dentsitatea eman.
* Saltsa hau plater alboetan zabalduko dugu.

## AHOLKUAK

* Patata purea, onddo erregosiak, ilarrak urdaiazpikoarekin, ahate gibela eta barazkiak izan ohi dira, hornigai tradizionalak, baina gaur egun mila hornigai desberdinekin zerbitzatzen da, entsalada, pasta.....
* Tournedos rossini eran edo piperbeltz berdearen saltsan.... azpizuna jateko modu ugari dira.

### Haragiaren puntuak plantxan.

Gutxi eginiko haragia: Haragia plantxan edo parrilan jarri eta odola azalera azaldu baino lehenago buelta eman. Beste aldean berdina egin. Kanpoaldetik zarakar gorritua eta barrutik haragia guztiz gorria. Haragiaren erdian 53-54ºC tenperatura izan behar du. Haragia modu honetan jan nahi badugu, ezinbestekoa da aldez aurretik giro tenperaturan edukitzea.
Puntuan eginiko haragiak: 57-58ºC. Haragia lodiagoa edo finagoa plantxa beroan jarriko dugu eta odola kanpora azaltzen hasi orduko, buelta emango diogu. Buelta emanda, denbora gutxiagoan egingo dugu. Haragia kanpotik zigilatuta geratuko da eta barrutik arrosa.
Ondo eginiko haragiak: Haragia plantxan edo parrilan jarri eta odola azalera ongi ateratzen denean, buelta eman. Hemen berriro gauza bera egingo dugu. Haragiaren erdian 62-63ºC izan behar du.
Oso ondo eginiko haragiak: Haragia plantxan edo parrilan jarri eta odola azalera ongi ateratzen utzi; buelta eman. Hemen berriro ere odola ongi ateratzen utzi. Haragiaren erdian 70ºC izan behar du.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Baba egosia

BABA EGOSIA

## OSAGAIAK

* Baba freskoa.
* Gatza.
* Ura.

## PRESTAKETA

* Jarri ur ugari gatzarekin irakiten.
* Irakiten hasitakoan gehitu babak poliki-poliki urak irakina gal ez dezan.
* 10 minutuz egosi.
* Iragazi eta momentuan ez badugu jango ur hotzetan sartu, irakina mozteko.
* Bere horretan azal eta guzti jan daiteke edo banan banan zurituta, bigarren honek lan handiagoa du baina finagoa geratzen da.

## AHOLKUAK

* Babaren kanpoko lekarekin salda bat eginez, bustitzeko ere erabiltzen da.
* Baba zuritzeak lana du eta normalean, hau handienekin bakarrik egiten da.
* Ilarrarekin nahasteko, bere horretan urdaizpikoarekin, hornigai moduan, menestra batetarako.... erabili dezakegu
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Babarrun zuriak

BABARRUN ZURIAK
MAHAIKIDEAK: 8

## OSAGAIAK

* Babarrun zuria: 800 g.
* Tipula: 1 xehatu.
* Pipermorro berde: 1/2 dadotan.
* Pipermorro gorria: 1/2 dadotan.
* Tomate naturala: 1 zuritua eta dadotan.
* Perrexila: Sorta txiki listariarekin lotua.
* Txerri saiheskia: 500 g.
* Baratxuria: 1 xerratu.
* Oliba olioa birjina: 100 ml.
* Gatza.
* Txorizo freskoa: 200 g., 10 minutuz gatz-uretan egosi eta zatitua.

## PRESTAKETA

* Bezperatik babarrunak beratzen utzi.
* Ura aldatu, (estaltzeko eta pittin bat gehiago) eta sutan jarri.
* Irakiten hasitakoan gaineko bitsa kendu.
* Gehitu, saiheskia, tipula erdia, piper berdea, tomatea eta perrexila.
* Zartagin batean jarri olioa baratxuriarekin sutan, gorritutakoan gehitu tipula erdiarekin eta utzi ondo goxatzen gorritu arte.
* Hau ere gehitu babarrunei.
* Irakiten su motelean. Ordubetera atera saiheskia eta eduki babarrunak bigundu bitartean, bukaeran gatza eman.
* Amaitzeko gehitu txorizo eta saiheski zatitua.

## AHOLKUAK

* Hornigaiak (txerri saiheskia, txorizoa) babarrunekin elkartu daitezke edo aparte egosi eta aparte zerbitzatu.
* Nahi izanez gero, haragizko gehigarriak ken daitezke.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Bainila suflea

BAINILA SUFLEA
MAHAIKIDEAK: 6

## OSAGAIAK

* Esnea: 300 ml.
* Bainila: 1/2.
* Azukrea: 50 g.
* Irina: 25 g.
* Gorringoak: 6.
* Gurina: 50 g
* Zuringoa: 8.
* Azukrea: 75 g.
* Gurina: Moldea estaltzeko.
* Azukre hautsa: Moldeak eta suflea gainetik estaltzeko.

## PRESTAKETA

* Piztu labea 200ºC-tan.
* Moldeak gurin eta azukre hautsarekin estali.
* Esnea bainilarekin egosi 5 minutu.
* Bainila puntazorrotzarekin zabaldu eta barruko haziak berriro esnetara sartu; utzi bere horretan hozten.
* Pertz batean irabiatu gorringoak, irina eta azukrea.
* Gehitu horiei poliki-poliki esnea, nahasten dugun bitartean.
* Jarri su baxuan, loditu arte.
* Sutatik kanpo, gehitu lehenik gurina, eta ondoren, azukrearekin harrotutako zuringoak.
* Bateratu dena, kontu handiarekin nahasiz.
* Bete moldeak eta sartu labera 10-12 minutu inguru.
* Labetik atera eta, nahi izatera, azukre hautsarekin estali.
* Momentuan zerbitzatu eta jan behar da.

## AHOLKUAK

* Suflea labean egosteko garaian, hau ez da ireki behar.
* Labetik atera orduko jatea komeni da, erraz jaisten baita.
Bestelako sufleak
* Txokolatea: Lehen natilla hori prestatzen dugunean, kakao koilarakada bat gehituz.
* Bainila: Esnea banillinarekin irakinez, eta bere haziak bertan zabalduz.
* Laranja edo limoia: Esnea limoi edo laranja azalarekin egosiz bere lurrina emanez eta azal birrindua gehituz.
* Pattarrarenak: Kremari likore bat gehituz eta azpialdean, bizkotxo zati bat jarriz likorearekin bustia.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Babak ilarrekin

BABAK ILARREKIN
MAHAIKIDEAK:4

## OSAGAIAK

* Baba egosia: 500 g.
* Ilar egosia: 500 g.
* Oliba olioa birjina: 70 ml.
* Tipula: 1/2 xehatu.
* Baratxuria: 3 xehatu.
* Urdai gazia: 100 g dadotan.
* Irina: 25 g.
* Ilar salda: 250 ml.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Babak eta ilarrak bakoitza bere aldetik puntuan egosi.
* Ilarren salda gorde eta babak egosi ondoren zuritu.
* Kazola batean olioarekin tipula sueztitzen jarri.
* Tipula goxatzen hasitakoan, baratxuria gehitu eta elkarrekin su baxuan sueztitu gorritu bitartean.
* Barazkia ongi eginik dugunean, urdaiazpikoa eta irina gehitu.
* Minutu batez elkarrekin kozinatu hagatxoarekin edo espatularekin mugitzen dugun bitartean eta saldarekin busti.
* Jarraitu hagatxoarekin mugitzen, pinportarik ez ateratzeko.
* Irakiten hasitakoan, barazkiak gehitu eta minutu bat egosi.
* Gatzarekin ondu.

## AHOLKUAK

* Ohikoa da arrautza galdarraztatu bat hornigai moduan jartzea.
* Babak zuritzea ez da derrigorrezkoa baina jateko plater finagoa geratzen da; Edozein kasutan zurituko bagenu mantenugaiak galduko genituzke.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Azukre estalkia

AZUKRE ESTALKIA

## OSAGAIAK

* Glas azukrea edo azukre hautsa : 200 g.
* Ura: 50 ml.

## PRESTAKETA

* Pertz batean iragazitako azukre hautsa jarri.
* Ura gehitzen joan hagatxoarekin nahasten den bitartean.
* Ore zuri bigun bat bihurtuko da.
* Erroskilla, pasteltxoak edo bestelako prestaketak estaltzeko erabiltzen da.

## AHOLKUAK

* Guk nahi dugun dentsitatearen arabera, kantitateak desberdinak izan daitezke.
* Hozkailuan plastiko gardenarekin estalita gorde daitezke.
* Erabiltzeko garaian, epeldu egin beharko da.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Azukre fondanta

AZUKRE FONDANTA

## OSAGAIAK

* Azukrea: 1 kg.
* Ura: 300 ml.
* Limoi zukua edo glukosa: Zukua 6 tanta edo glukosa 100 g.

## PRESTAKETA

* Kazola batean jarri ura eta azukrea eta nahastu hagatxoarekin.
* Sutan jarri eta brotxa busti batekin kazolaren alboak margotu, azukre kristalak kenduz.
* Gehitu limoi tantak edo glukosa eta utzi egosten 115-118ºC edo bola puntua harrapatu arte.
* Sutatik atera eta ur tanta batzuk izango dituen marmoleko mahai baten gainera bota.
* Utzi pittin bat hozten behatz puntekin ukitu eta itsasten ez den arte.
* Momentu horretan, espatula batekin hasi azkar azukre oreari eragiten batera eta bestera sigi-saga, ese modukoak eginez, harik eta orea zuritzen eta gogortzen den arte.
* Ondoren, film paperarekin estali.

## AHOLKUAK

* Maria bainuan edo mikrouhinean epeldu daiteke, bigundu eta erabili ahal izateko.
* Kolorea eta zaporea emateko, txokolate, kafea, pistatxoa, marrubia erabili daiteke edo zuzenean koloratzaileak gehitu daitezke.
* Tarta, pastelak, pastak, betegaiak, karameluak..... egiteko erabil daitezke.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Babak urdaiazpikoarekin

BABA FRESKOA URDAIAZPIKOAREKIN
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Baba egosia: 800 g.
* Tipulina: 1 xehatu.
* Baratxuria: 2 xehatu.
* Oliba olio birjina: 150 ml.
* Urdaiazpiko gazia: 150 g karratutan.
* Irina: 15 g.
* Ura, baba salda edo barazki salda: 500 ml., inguru.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Babaren lekak egosi ur irakinetan 5 minutu, iragazi eta jaso. Edo barazki salda bat burutu.
* Baba egosi ur gazituan 9 minutuz, iragazi eta hoztu.
* Eltze batean tipulina sueztitzen jarri oliba olioarekin; erdi eginik dagoenean, gehitu baratxuria eta utzi pitin bat goxatzen.
* Gehitu urdaiazpikoa eta irina, hagatxo edo espatula batekin ongi nahasiz.
* Busti saldarekin, eragiten diogun bitartean. Pikorrik ez dadin sortu.
* Irakiten hasitakoan, babak bertaratu.
* Irakinaldi labur bat eman eta ondu gatzarekin.

## AHOLKUAK

* Kontu izan babak ez daitezela gehiegi egosi.
* Arrautza galdarraztatu batekin aurkez liteke.
* Baba egosi ondoren zurituko bagenu plater finagoa geratuko litzake.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Basa arroza, arroz zuriarekin

BASA ARROZA ARROZ ZURIAREKIN
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Basa arroz egosia: 200 g.
* Arroz zuria: 200 g.
* Oliba olio birjina: 100 ml.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Lehenik, basa arroza bere pisua baino 5 aldiz ur gatzatu gehiago duen kazola batean, 40 bat minutuz ( espres ontzian 12 mintutu )egosi. Urarekin hoztu, iragazi eta xukatu pitin bat.
* Berdina egin arroz zuriarekin. Kasu honetan, 15-20 minutu inguru, arrozaren arabera. Urarekin hoztu, iragazi eta xukatu.
* Pertz batean elkartu bi arrozak eta gehitu oliba olio birjina eta gatza.
* Nahastu bi koilararekin kontu handiz.

## AHOLKUAK

* Jeneralean, hornigai moduan erabiltzen den arroza dugu, baina beste osagai desberdinekin nahastuta ere erabiltzen da.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Baserriko oilasko errea

BASERRIKO OILASKO ERREA Oilazko izter erreak.jpg
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Baserriko oilaskoa: 1400 g. inguruko oilasko garbia.
* Oliba olioa birjina: 50 ml.
* Gatza.
* Ardo zuria: 100 ml.
* Limoia: 1 erdibitua.
* Hegazti salda zuria. 400 ml.

## PRESTAKETAK

* Oilaskoari luma handienak eskuekin kendu, eta lumatxak sutan erre.
* Garbitu ur hotzetan eta lehortu.
* Oliba olioarekin igurtzi eta gazitu kanpotik eta barrutik; sartu barruan limoi erdibitua.
* Labeko erretilu batean, oilaskoa bularra beherantz duela jarri. Ardoarekin eta saldaren erdiarekin busti.
* Piztu labea 180ºC-tan eta sartu bertara oilaskoa.
* Erre oilaskoa 20 minutuz, tarteka, erretilu azpiko saldarekin bustiz.
* Momentu honetan, oilaskoari buelta eman, eta jarraitu momenturo bustitzen oilaskoa gainetik.
* Oilaskoaren tamainaren arabera, 40-50 minutu inguru beharko ditu erretzeko.
* Atera labetik, eta oilaskoa beste erretilu batera pasa.
* Labeko erretilu horri koipea kendu lehenik, ondoren salda pittin bat eta oilasko barruan dauden limoiaren zukua gehitu.
* Espatula batekin erretiluaren azpi aldea arraskatu. Sortutako salda hori iragazirik oilaskoa bustitzeko erabili.

## AHOLKUAK

* Jeneralean, entsalada berdea, patata frijituak, patata gorrituak.... erabiltzen dira hornigai moduan.
* Oilaskoa erretakoan, minutu batzuetan utzi behar da moztu aurretik. Oso bero dagoela moztuko bagenu, salda gehiago galduko luke.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Barrengorriak saltsan

BARRENGORRIAK SALTSAN
MAHAIKIDEAK: 4.

## OSAGAIAK

* Barrengorria: 600 g.
* Oliba olio birjina: 50 ml.
* Baratxuria: 2 xerratu.
* Tipula : 1 dadotan.
* Azenarioa: 1 dadotan.
* Pipermin lehorra: Xerra 1.
* Ardo zuria: 50 ml.
* Salda zuria edo ura. 1 l.
* Arto irin findua: 25 g.
* Gatza.
* Perrexila: Sorta txiki bat xehatu.

## PRESTAKETA

* Barrengorriak garbitu ( hondarra kendu zapi heze batekin ) eta puntazorrotzarekin bakoitza 4 edo 6 zatitan moztu. Irudikoa bezala egin nahiko bagenu osoa utzi.
* Kazola bat su ertainean olioa eta baratxuriarekin jarri, kolorea hartzen hasitakoan tipula, azenarioa eta pipermina gehitu.
* Hauek ere, gorritzen hasitakoan ardo zuriarekin busti , hau murriztutakoan berriz saldarekin.
* Utzi 15 minutuz irakiten.
* Irabiagailutik eta iragazki txinotik pasa eta berriro irakiten jarri.
* Ur hotzetan disolbatutako arto irin finduarekin saltsari dentsitate arin bat eman.
* Barrengorriak olio pittin batekin, su bizian salteatu.
* Aurrez prestatu dugun saltsa nahastu, perrexila gehitu eta elkarrekin 10 minutuz su motelean irakin ondu aurretik.

## AHOLKUAK

* Labana batekin lehenik, eta zapi busti batekin ondoren, garbitzen dira barrengorriak.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Baserriko ogi tosta berezia

Errezeta-liburuaren parte. Baserriko ogi tosta berezia

## Osagaiak

4 pertsonarentzako osagaiak:
* Baserriko ogia
* 2 tomate gorri
* 2 onddo
* 200 gr urdaiazpiko
* Behi gazta freskoa
* Oliba olio a
* Gatza

## Pausoak

Labea berotzen ipini. Hostopila zilindro baten laguntzaz forma borobiletan moztu, eta labeko erretilu batean jarri. Labean sartu 180 gradutan, hogei bat minutuz. Atera, eta gorde.
Onddo ak garbitu, eta pusketa txikietan moztu. Zartagin batean oliba olio zorrotada baten laguntzaz bost minutuz frijitu, eta ontzi batean gorde.
Otarrainxkak zuritu, eta burua kendu. Zartagin berean, zapore guztiak ongi nahas daitezen, otarrainxkak frijituko ditugu pusketa txikietan. Horiek ere onddo ekin batera gorde.
Zartagin berean gurina bota, eta urtutakoan irina gehitu. Ongi nahastu, eta esnea pixkanaka gehitzen joan —aurrez berotua—, bexamela lortu arte. Eragin denbora guztian. Gatz pitin bat bota, eta bost minutuz ongi irakin. Gorderik ditugun otarrainxka eta onddo ak bertara gehitu. Ontzi batera pasa bexamela, eta epeltzen utzi.
Hostopil borobil bakoitza hiru pusketatan moztu. Pusketa bakoitzean bexamel koilarakada bana jarri, eta milorria osatu.
Bukatzeko, labera sartu bost minutuz azken berotua emateko.

## Erreferentziak

* ↑ Iker Markinez. Berria: https://www.berria.eus/egilea/Iker_Markinez/11
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Baso fruituen saltsa

BASOKO FRUITUEN SALTSA EDO "CULISA"
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Basoko fruitu gorriak: 500 g.
* Azukrea: 250 g.
* Limoia: 1 zukua.
* Ura: 250 g.

## PRESTAKETAK

* Kazola batean basoko fruitu gorriak, azukrea, limoi zukua eta ura elkartu.
* Sutan jarri eta 15 minutuz, su ertainean egosi.
* Denbora hori pasatutakoan, irabiagailutik pasatuz dena birrindu.
* Ondoren iragazi, hazi eta azalak kenduz.
* Utzi hozten.

## AHOLKUAK

* Normalean fruitu saltsa moduan erabiltzen da.
* Azkenburuko platerak edertzeko erabiltzen da bereziki.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Basa arroza barazkiekin

BASA ARROZA BARAZKIEKIN
MAHAIKIDEAK: 4.

## OSAGAIAK

* Oliba olio birjina: 75 ml.
* Baratxuria: 2 xerratu.
* Porruaren berdea: 2, xerra finetan.
* Azenarioa 2 birrindu.
* Basa arroza: 400 g.
* Barazki salda edo ura: 600 ml.
* Soja saltsa edo tamaria: 80 ml.

## PRESTAKETA

* Garbitu arroza uretan.
* Jarri presio-eltze batean olioaren 2/3 eta baratxuria.
* Gorritzen hasitakoan gehitu porrua eta azenarioa eta erregosi dena batera minutu batzuetan.
* Gaineratu arroza eta minutu batean salteatu.
* Busti saldarekin eta tapa jarri.
* Lurruna ateratzen hasitakoan, irakin 10 minutuz.
* Utzi bere horretan lurrunik botatzen ez duen arte.
* Ireki eta tamari saltsarekin eta olioaren 1/3 nahasi..

## AHOLKUAK

* Momentuan jan nahiko bagenu, 13 minutuz egosi eta ur hotzaren azpian hoztuko genuke presio-eltzea.
* Ohiko kazola batean egosiko bagenu, 35-40 minutu beharko ditu.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Basmati arroza entsaladan

Errezeta-liburuaren parte. Basmati arroza entsaladan

## Osagaiak

4 pertsonarentzako osagaiak:
* Basmati arroza (400 g)
* Azenario bat / Tipulin bat
* Kuia txiki bat
* Piper gorria eta piper berdea
* Leka eskukada bat
* Bi tomate , entsaladarako
* Oliba olio birjina / Gatza
* Sagar ozpina

## Pausoak

Azenario a zuritu, eta laukitxotan moztu, baita kuia txikia eta lekak ere.
Barazki horiek egosteko, lapiko bat urez bete, eta berotzen jarri. Irakiten hastean, gatza bota, eta uretan egosi hamar bat minutuz; ez dugu nahi gehiegi egosterik. Ondoren, atera, eta gorde.
Nahi izanez gero, ur horixe erabili: irakiten eutsi, eta arroza bota. Hamabost bat minutuz irakiten eduki, eta, iragazki baten laguntzaz, arroza ur hotzetan ongi freskatu. Gorde.
Piper berdea, gorria eta tipula txiki-txiki egin, eta lehen egosiriko barazkiekin nahastuko ditugu. Gatz pitin bat eta koilarakada batzuk sagar ozpin bota, baita oliba olio a ere. Norberaren gustura oliozpindu.
Ongi nahastu, eta, gero, arroza gehitu. Berriro ongi nahastu, arrozak oliozpinaren zapore guztia har dezan.
Erretilu polit batean, tomate a xaflatan moztu, eta erretiluaren bueltan jarri; gatza bota, eta oliozpindu.
Bukatzeko, arroza erretiluaren erdian jarri, eta prest izango dugu mahaira zerbitzatzeko. Udako beroekin, gustukoa izango dugu, dudarik gabe!

## Erreferentziak

* ↑ Iker Markinez. Berria: https://www.berria.eus/egilea/Iker_Markinez/14
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Basurdea saltsan

Errezeta-liburuaren parte. Basurdea saltsan

## OSAGAIAK

4 LAGUNENTZAT
* Kilo bat basurde haragi garbi
* Azenario handi 1
* 2 tipula
* Porru erdia
* 3 baratxuri ale
* Errezil sagar bat
* Oporto basokada bat
* Litro erdi ardo beltz
* Gatza
* Oliba olio a
* Piperrauts beltza
* 3 koilarakada irin

## Pausoak

1 Lehenik, basurde haragia tako berdinetan moztuko dugu. Gatza eta piperrauts beltzaz hornitu, eta lapiko batean gorritzen jarriko dugu, su bizian, oliba olio zorrotada batekin.
2 Bitartean, puska ertainetan moztu baratxuri ak eta barazkiak, eta, basurdea gorritua dugunean, lapikora gehituko ditugu: baratxuri a, errezil sagarra, tipula , azenario a eta porruak.
3 Su ertainera jaitsi, eta 15 minutuz gorritzen eduki dena batera. Oso garrantzitsua da lapikoan ditugun osagai guztiak ongi gorritzea. Horretan baitago saltsa koloretsu eta zaporetsu baten sekreturik handiena.
4 Ondoren, gehitu oporto basokada bat eta litro erdi ardo beltz. Irakin, ia ardo guztia lurrindu arte.
5 Jarraian, urez bete lapikoa, haragi puska guztiak estali arte. Gehitu gatz pitin bat gehiago, eta eduki irakiten, hiru bat orduz, taparik gabe. Norbaitek lapiko azkarrean egin nahiko balu, ez dago arazorik; kasu horretan, 25 minuturekin nahikoa izango litzateke.
6 Lapikoan ditugun haragi zati guztiak, banan-banan beste lapiko batera pasako ditugu sardexka baten laguntzaz. Txino baten laguntzaz, pasatu lapikoan gelditu diren barazkiak, eta bota haragia dugun lapikora.
7 Azkenik, su oso motelean irakiten eduki hamar bat minutuz, eta prest izango dugu gisatu goxoa dastatzeko, bero-beroa.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.berria.eus/paperekoa/2122/037/001/2016-02-06/basurdea_saltsan.htm
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Barrengorriak labean

BARRENGORRIAK LABEAN
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Barrengorriak: 20.
* Baratxuria: 2 xehatu.
* Perrexila: Sorta txiki 1 xehatu.
* Urdaiazpiko gazia: 100 g. xehatu.
* Oliba olio birjina: 75 ml.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Piztu labean 200ºCtara.
* Garbitu barrengorriak, puntazorrotz aiztoarekin ipurdiko hondarra kendu eta zapi busti batekin txapela garbitu.
* Labain berdinarekin perretxikoaren zurtoina kendu eta gorde txapela.
* Katilu batean nahastu olioa, baratxuria, perrexila eta urdaiazpikoa.
* Koilara baten laguntzaz, bete barrengorriak eta labeko erretilu batean jarri.
* Sartu labera 5 minutu inguru.
* Nahi izatera galeper arrautza frijitu bat jar diezaiekegu gainean.

## AHOLKUAK

* Barrengorriak betetzeko fartsa ugari erabiltzen dira, bexamelarekin, barazkiekin....
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Basurde gisatua

BASURDE GISATUA
ERRAZIOAK: 4.

## OSAGAIAK

Marinatzeko
* Basurde haragia : 1,5 kg.
* Tipula: 1 dadotan.
* Porrua: 1 dadotan.
* Azenarioa: 2 dadotan.
* Erramua: Hosto 1.
* Piperbeltz alea: 5 .
* Ardo beltza: Litro 1.
* Brandya: Zurrusta luzea.
Gisatzeko
* Basurde haragi marinatu lehorra.
* Marinatutako barazki iragaziak.
* Marinatutako likidoak iragaziak.
* Oliba olio birjina: 70 ml.
* Sagar garratza: 1 zuritua eta dadotan.
* Gatza.
* Piperbeltz.

## PRESTAKETA

Marinatua
* Plastikozko ontzi estu batean jarri basurde haragi zatia eta estali, barazki, espezia eta likidoekin utzi hozkailuan 24 orduz.
Gisatua
* Basurde zatia dado handietan moztua.
* Irinetan pasa eta su bizian frijitu denbora laburrean.
* Kazola batean marinatutako barazkiak olioarekin sutan jarri.
* Gorritzen hasitakoan, gehitu sagarra.
* Barazkiak kolorea hartutakoan, gehitu basurde zatiak eta busti marinatutako likidoaren 1/4 batekin.
* Murriztutakoan, estali urarekin eta utzi egosten ordu eta erdi inguru, haragia bigundu bitarte.
* Haragi zatiak kazolatik atera, saltsa irabiagailutik eta txinatar iragazkitik pasa.
* Elkartu haragia eta saltsa, irakin eta ondu.

## AHOLKUAK

* Lagungarri moduan, sagar purea, gaztaina purea, patata purea, konpota.... ondo dijoakio.
* Basurdea zenbat eta zaharragoa izan, kirats handiagoa izan dezake eta egosteko ere denbora gehiago beharko du. Beraz, basurde txikia da estimatuena.