OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Barrengorri krema

TXANPIÑOI KREMA
MAHAIKIDEAK: 4.

## OSAGAIAK

* Gurina: 50 g.
* Oliba olio birjina: 50 ml.
* Baratxuria: 2 ale xerratu.
* Porrua: 1/2 dadotan.
* Tipula: 1/2 dadotan.
* Barrengorriak: 300 g. xerratu.
* Patata: 250 g. dadotan.
* Perrexila: Sorta txiki bat xehatu.
* Barazki salda, salda zuria edo ura: Estaltzeko.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Jarri kazola batean gurina, olioa eta baratxuria.
* Baratxuria gorritzen hasitakoan, gehitu tipula eta porrua.
* Ongi goxatutakoan barrengorriak erantsi eta horiek ere erregosi.
* Gehitu patatak eta perrexila eta busti saldarekin.
* Utzi 25 minutuz irakiten, pasa irabiagailutik krema oso fin bat lortu arte; beharrezkoa balitz, txinotik pasa.
* Zuzendu saldarekin, horrela beharko balu.
* Irakinaldi bat eman eta ondu.
* Nahi izatera zartagin batean eta olio beroarekin ogi mami edo urdaiazpiko zatiak frijitu. Horiek kremaren gainean jarri.

## AHOLKUAK

* Amaieran, nahi izanez gero, esne gain zurrusta bat gehitu.
* Behin hoztu ondoren, maria bainuan edo mikrouhinean berotu beharko dugu.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Barrengorri nahaskia

BARRENGORRI NAHASKIA

## OSAGAIAK

* Tipula: 1 xehatu.
* Oliba olio birjina: 70 ml.
* Baratxuria: 2 ale xehatu.
* Barrengorria: 400 g. garbitu eta xerretan.
* Urdaiazpiko gazia: 100 g. karratutan.
* Perrexila sorta txikia: 1 Xehatu.
* Arrautza: 8.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Barrengorriak trapu busti batekin errepasatu, eta labanarekin moztu.
* Zartagin batean olioa tipularekin su motelean jarri.
* Tipula erdi eginik dugunean, baratxuria gehitu, eta pittin bat erregosi.
* Jarraian, perretxikoak gehitu eta 5 minutuz kozinatu su ertainean; amaieran, urdaiazpikoa eta perrexila nahasi eta ondu.
* Arrautzak kraskatu eta katilu batean jarri gatzarekin.
* Amaitzeko, jarri zartagin bat su bizian, eta gehitu perretxikoak; gorritzen hasitakoan, irabiatu gabeko arrautzak eta gatza bertaratu.
* Utzi segundo batzuetan, zuringoa egin arte.
* Itzali sua eta espatula batekin puskatu arrautzak, eta nahastu dena, lehortu aurretik.
* Azken pauso hau azkar egin behar da, eta puntuan dugunean, erretilu edo platerera ahalik eta azkarren atera.

## AHOLKUAK

* Errezeta hau edozein perretxiko mota jangarrirekin egin dezakegu, eta haien nahasketekin ere bai.
* Perretxikoak kontu handiarekin garbitu behar dira ur gehiegi xurga ez dezaten.
* Kasu honetan nahaskia su altuan eta azkar egiten da; su baxuan eta denbora luzez egiten duenik ere bada.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Barrengorri patea

BARRENGORRI PATEA

## OSAGAIAK

* Ogi txigortua: 2 xerra.
* Esnea: Ogia biguntzeko.
* Oliba olio birjina: 100 ml.
* Tipula: 2 dadotan.
* Barrengorriak: 300 g, xerratu.
* Tamaria: Tantak.
* Idiazabal gazta: 50 g birrindu.
* Piperbeltza.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Jarri ogi txigortua esnetan beratzen.
* Olioaren erdiarekin su ertainean gorritu tipulak.
* Olioaren beste erdiarekin salteatu barrengorriak.
* Batu irabiagailu ontzian, ogi beratua, tipula, barrengorriak, tamaria, Idiazabal gazta, piperrautsa eta gatza.
* Xehatu dena, pasta lodi bat lortuz. Probatu eta ontzen bukatu.
* Kristalezko ontzi txikietan tapatuta jaso hozkailuan.

## AHOLKUAK

* Ogi txigortuekin zerbitzatu.
* Belar lurrinduak edo espezieak gustuen arabera gehitu daitezke.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Barrengorri risottoa

BARRENGORRI RISOTTOA
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Oliba olio birjina: 150 ml.
* Barrengorria: 400 g., xerratu.
* Baratxuria: 2 xerratu.
* Tipulina: 2 xehatu.
* Arroz borobila edo japoniar erakoa: 320 g. uretan garbitua zikinak kentzeko.
* Salda zuria, edo ura: 750 ml.
* Perrexila: Xehatu.
* Idiazabal gazta birrindua: 40 g.

## PRESTAKETA

* Kazola zabal batean 1/3 oliba olioa sutan jarriko dugu. Hori ongi berotutakoan, barrengorriak gehitu eta salteatu, kazolatik erretiratu eta jaso erretilu batean.
* Kazola berean olioaren beste 1/3ak eta baratxuriak gehitu su baxuan, hauek kolorea hartzen hasitakoan, gehitu tipulina eta batera erregosi.
* Elkartu barrengorriak lehenik eta arroza ondoren kazola horretara eta erregosi minutu batez.
* Hasi poliki poliki salda beroa gehitzen, koilara batekin arroza mugituz.
* Salda guztia gehitu, tarteka koilararekin eraginez.
* 16 minutu inguru irakin, eta sutatik atera.
* Sutatik kanpo, perrexila, olioaren beste 1/3 eta gazta gehitu. Azken aldiz nahastuko dugu jan aurretik.

## AHOLKUAK

* Ohikoa da gaztarekin batera esne gain harrotu pittin bat gehitzea amaieran.
* Risottoa egiteko arrozari tarteka eragin behar zaio.
* Gogoratu arroza saldarekin gazitu behar dela.
* Ilar saltsa edo barazki salteatu batzuk hornigai bikainak izan daitezke.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Barrengorri salteatuak

BARRENGORRI SALTEATUAK

## OSAGAIAK

Barrengorriak: 400 g. Oliba olio birjina: 75 ml. Gatza.

## PRESTAKETA

* Garbitu barrengorriak, muturzorrotzarekin ipurdiko hondarra kendu eta zapi busti batekin txapela garbitu.
* Xerra finetan edo lautan moztu perretxikoak.
* Zartagin zabal bat olioarekin sutan jarri.
* Zartagin oso bero dagoenean gehitu barrengorriak zabalduz eta su bizian mintutu pare bat salteatu eta ondu.

## AHOLKUAK

* Zartagina txikia bada tanta desberdinetan salteatuta hobe izango da.
* Gisatu desberdinen hornigai egokia da. Ziza horiaren ordezko gisatu perretxikoa.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Barrengorri betegaia

BARRENGORRI BETEGAIA EDO "DUXELEA"
MAHAIKIDEAK

## OSAGAIAK

* Gurina: 100 g.
* Tipulatx edo xarlota: 2 xehatu.
* Barrengorria: 200g, xehatu.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Soute batean gurina tipulatxarekin sutan jarri.
* Tipulatxa kolorea hartzen hasi aurretik, gehitu barrengorriak eta elkarrekin kozinatu.
* Utzi lurrun guztia galdu dezan, eta gatzarekin ondu.

## AHOLKUAK

* Betegai edo hornigai moduan erabil dezakegu.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arrautz bete pintxoa

ARRAUTZA BETE PINTXOA
Mahaikideak: 8

## OSAGAIAK

* Arrautza: 4
* Gatza
* Hegaluzea oliotan: 150 g.
* Limoi zukua: Tanta batzuk.
* Tipulina: 1/2 xehatu.
* Maionesa: 50 g.
* Ogi xerra txigortu: 8.
* Olibak: 8 hezurrik gabe.
* Pikillo piperra: 1 xerra finetan.

## PRESTAKETA

* Kazola batean jarri ur hotza, gatza eta sartu bertan arrautzak.
* Irakiten hasitakoan egosi 10-12 minutuz. Hoztu azkar eta zuritu.
* Moztu luzeran eta banatu gorringoak.
* Hegaluzea xukatu eta birrindu.
* Gehitu maionesa, limoi zukua eta tipulina.
* Koilara baten laguntzaz bateratu. Gatzatu.
* Zuringoak bete eta jarri ogi txigortuaren gainean.
* Edertu piper zerrendekin, olibekin eta gorringo birrinduarekin.
* Nahi izanez gero, zotz bat sartu.

## AHOLKUAK

* Pintxo hau prestatzeko arrautzak oso freskoa behar du izan, gorringoa zuringoaren erdian koka dadin.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arrautza bete frijituak

ARRAUTZA BETE FRIJITUAK
MAHAIKIDEAK: 24 arrautza erdi.

## OSAGAIAK

* Arrautza egosia: 12 ale.
* Gurina: 60 g.
* Irina: 60 g.
* Esnea: 500 ml.
* Urdai egosia: 50 g. xehatu.
* Piperbeltz.
* Gatza.
* Intxaur muskatua.
* Ekilore olioa: Ontzia margotzeko.
* Bexamel saltsa fina : Litro 1, 90 g. irin eta gurinarekin eta litro esnearekin egina.
* Arrautza eta ogi birrindua: Birrineztatzeko.
* Ekilore olioa frijitzeko: 400 ml.

## PRESTAKETA

* Lehenik arrautza egosia zuritu eta erditik moztu. Gorringoa eta zuringoa banandu, gorringoa xehatuz.
* Gurin, irin eta esnearekin bexamel bat egin, urdaia eta gorringoa gehitu, 15 minutuz egosi, ondu eta sutatik atera.
* Bexamela epel dagoenean, eta koilara baten laguntzaz arrautzak ongi bete eta hozten utzi.
* Arrautzak hozturik daudenean, bigarren bexamel bat egingo dugu, kasu honetan zuria, 90 g irin eta gurinekin eta litro bat esnerekin.
* Bexamel honetan, arrautza erdiak sartu eta bi koilararen laguntzaz bexamelarekin estaliz. Olioz margotutako erretilu batera atera.
* Amaitzeko, arrautza eta ogi birrinduekin estali eta frijitu.

## AHOLKUAK

* Arrautzak bigarren bexamelean azkar bildu behar dira. Poliki eginez gero, bexamelak dentsitate hartuko luke eta ez luke ongi estaltzen utziko.
* Bexamela egosteko garaian oso gainean egon behar da itsatsi ez dadin.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arrautza galdarraztatua

ARRAUTZA GALDARRAZTATUA

## OSAGAIAK

* Arrautza oso freskoa: 4.
* Ozpina: Zurrustada motz 1.
* Gatza.
* Ura.

## PRESTAKETA

* Kazola ez handi baina altu batean ura eta gatza, ozpin zurrusta batekin sutan jarri.
* Kraskatu oskola eta arrautza katilu batean jarri.
* Bitsaderarekin eta urari bueltak emanez zurrunbilo bat sortu.
* Sartu arrautza erdian kontu handiarekin 90ºC tara dagoen uretara.
* Utzi bi minutu eta erdi, zuringoa gogortu bitartean.
* Atera bitsaderarekin plater batera.

## AHOLKUA

* Arrautza galdarraztatua plater desberdinen lagungarri moduan erabiltzen da.
* Arrautza freskoa ez bada, zuringo guztia zabaldu egingo zaigu, eta itxura oso kaskarrarekin geratuko da.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arrautza habia

ARRAUTZA HABIA
MAHAIKIDEAK: 4.

## OSAGAIAK

* Arrautzak: 8.
* Bexamel saltsa: 500 ml. Irina eta gurina 50 g. litro erdi esnerako.
* Arrautza eta ogi birrindua: Estaltzeko.
* Patata: 2 lastotxo eran frijituak.

## PRESTAKETA

* Arrautzak mollet eran (5-6 minutuz) egosi ,eta zuritu. Utzi epeltzen.
* Bexamel saltsa burutu.
* Bexamel honekin arrautzak estali.
* Bildu ogi birrinduarekin eta frijitu.
* Patatak ere frijitu.
* Jarri patatak plateraren azpian eta erdian arrautzak.

## AHOLKUAK

* Beste modu batean ere egiten da, kasu horretan arrautzak mollet eran egosiak patata purearen gainean jarri eta gratinatu egiten dira.
* Gogoratu bexamela arrautza estali aurretik ezin dugula hozten utzi, bestela ez da leuna geratuko.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arrautza egosia

ARRAUTZA EGOSIA
MAHAIKIDEAK: 4.

## OSAGAIAK

* Ura.
* Gatza: 5 g.
* Ozpina: zurrusta motz bat.
* Arrautzak: 4.

## PRESTAKETA

* Kazola batean ura eta gatza ozpin zurrusta batekin jarri.
* Sartu bertan arrautza eta irakin hasi ondoren 10-12 minutuz egosi.
* Uretatik atera orduko, ur hotzetan hoztu eta zuritu.

## AHOLKUA

* Arrautzak denbora gehiegi egosten badira, gorringoak kolore berdea hartzen du.
* Ozpina aukerakoa da. Arrautza zartatuko balitz, zuringoari eusten laguntzen du.
* Gatza ugariak laguntzen du ondoren hobeto zuritzen.
* Ez jarri ura gehiegi, arrautza estaltzea nahikoa izango da.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arrautza mollet eran

ARRAUTZA MOLLET ERARA
MAHAIKIDEAK: 4.

## OSAGAIAK

* Ur hotza.
* Gatza: 5 g.
* Ozpina: Zurrusta motz 1.
* Arrautzak: 4.

## PRESTAKETA

* Kazola batean ur hotza gatz ugari eta ozpin zurrusta batekin jarri.
* 5-6 minutuz egosi.
* Uretatik atera orduko, ur hotzetan hoztu eta zuritu.

## AHOLKUAK

* Denborak errespetatu bestela gorringoa mamitu egingo da.
* Ozpina aukerakoa da.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arrautza frijitua

ARRAUTZA FRIJITUA
MAHAIKIDEAK: 4 lagun.

## OSAGAIAK

* Arrautza oso freskoak: 8.
* Oliba olioa birjina: Ugari baina zartaginaren arabera gutxiago edo gehiago.
* Baratxuria: 4 erdibitu.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Zartagin bat sutan jarriko dugu olio eta baratxuriarekin.
* Baratxuriak kolorea hartutakoan, erretiratu.
* Arrautzen oskolak banan-banan kraskatu eta katilu batean jarri, puskatu gabe.
* Zartagineko sua igo eta nahiko bero dagoenean, kontu handiarekin oliotan sartu.
* Gazitu eta bitsaderarekin olioz arrautza busti momenturo.
* Arrautzari alboak txigortzen hasitakoan, eta gorringoa gehiegi gogortu aurretik atera.

## AHOLKUAK

* Kontu izan arrautzaren gorringoa gehiegi egin ez dadin; azkar burutu behar da, horregatik gainetik olio beroarekin bustitzea garrantzizkoa da.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arrautza, uretan pasea

ARRAUTZA URETAN PASEA
MAHAIKIDEAK: 4.

## OSAGAIAK

* Ur hotza.
* Gatza: 5 g.
* Ozpina: Zurrusta motz 1. Arrautza zartatuko balitz zuringoari eusten laguntzen du.
* Arrautzak: 4.

## PRESTAKETA

* Kazola batean arrautzak ur hotza gatz ugari eta ozpin zurrusta batekin jarri.
* 3 minutuz egosi.
* Uretatik atera orduko, ur hotzetan hoztu.

## AHOLKUAK

* Oskol eta guzti zerbitzatzen da. Zuringoa eta gorringoa gutxi egina geratzen da.
* Ozpina aukerakoa da.Arrautza zartatuko balitz zuringoari eusten laguntzen du.
* Ingelesen gosarian oso ohikoa da.
* Prestaketa horrela eginda, ez luke jatetxeentzat egun dagoen osasun legedia beteko. Lege hori betetzeko 50 minutuz 63ºC-an egostea da aukera.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arrautza budina

ARRAUTZA BUDINA
ERRAZIOAK: 6 pertsona

## OSAGAIAK

* Esnea: 1 l.
* Kanela zotza: 1/2.
* Arrautzak: 4.
* Gorringoak: 2.
* Azukrea: 150 g.
* Azukrea karamelua egiteko: 75 g.

## PRESTAKETA

* Labea 160Cº-tan piztu.
* Zartagin edo kazola zahar batean karamelua egiteko azukrea jarriko dugu, ur koilarakada bat gehitu eta su baxuan jarriko dugu karamelua egin arte. Karamelua nahi dugun kolorearekin dugunean, budinaren ontzien azpialdea zabalduko dugu.
* Esnea kanelarekin irakiten jarriko dugu honen lurrina har dezan, 10 minutuz su baxuan egosi ondoren iragazi egingo dugu.
* Pertz batean arrautzak, gorringoak eta azukrea irabiatu ondoren esnea erantsiko dugu.
* Dena ondo nahasi eta budina egosteko ontzietara botako dugu.
* Bainu marian 30 minutu inguru egosi.
* Behin budina gogorturik, labetik atera eta hozten utzi behar dugu.

## AHOLKUAK

* Kontu handia eduki behar da budina bere moldetik atera aurretik, ongi hozturik izan behar dugu bestela birrintzeko arriskua izango dugu.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Arrautzak kardu eta kutixiekin

Errezeta-liburuaren parte. Arrautza k kardo eta kutixiekin

## Osagaiak

Osagaiak lau pertsonarentzat:
* Kardo bat.
* Dozena bat gari zainzuri .
* Urdaiazpiko a, 100 gramo.
* Gula , 250 gramo.
* Zortzi arrautza .
* Baratxuri ak, 2 ale.
* Tipulin a.
* Oliba olio a.
* Irina .
* Gatza.

## Pausoak

Errezeta honetarako, kardo freskoa erabiliko dugu, baina nahi izanez gero, kontserbakoa ere erabil dezakezue. Kardo freskoak garbitu eta zuritu, hari guztiak ongi kendu arte. Pazientziarekin, denbora hartu. Ondoren, kardo bakoitza pusketatan moztu.
Lapiko bat urez bete, eta irakiten jarri. Gatz pixka bat bota. Bertan, hamar minutuz bakarrik egosi kardo ak (lehenengo irakinaldi hori kardo ak duen zapore indartsua murrizteko da). Kardo a atera, eta dagoeneko irakiten prest dugun beste lapiko batera pasatu. Tapa azkarrarekin erabil daitekeena izan behar du derrigorrean. Ordubetez tapa azkarrarekin egosi. Gero, atera, eta gorde. Salda pixka bat ere gorde geroko.
Lapiko zabal batean, tipulin a zati txikitan erregosten jarri, oliba olio zorrotada batekin, hamabost bat minutuz. Segidan, baratxuri ak fin moztu eta gehitu egingo dizkiogu. Baita urdaiazpiko a ere, laukitan moztuta. Irin koilarakada pare bat gehitu eta ongi nahastu ondoren, kardo aren salda pixkanaka gehitu, gatz pitin batekin eta kardo ekin batera. Hamar minutuz, poliki irakin, su motelean. Bitartean, lapiko batean gari zainzuri ak egosi, bost minutuz. Horiek ere kardo a dugun lapikora gehitu, gulekin batera.
Bukatzeko, arrautza k lapikoan ireki banan-banan, gatz pitin bat bota, eta lapikoa estali. Lau minutuz, arrautza k erdi egosita izango ditugu; eta dena mahaira zerbitzatzeko prest.

## Erreferentziak

* ↑ Iker Markinez. Berria: https://www.berria.eus/egilea/Iker_Markinez/13
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/ Itsaski saltsa

ITSASKI SALTSA EDO AMERIKARRA
MAHAIKIDEAK: 2 litro saltsa ateratzeko.

## OSAGAIAK

* Oliba olio birjina: 70 ml.
* Baratxuria: 2 xerratu.
* Tipula: 2 dadotan.
* Azenarioa: 2 dadotan.
* Porrua: 1 dadotan.
* Xehatzeko ganba: 400 g. almaizean birrindua.
* Ardo zuria: 100 ml.
* Brandya: Zurrusta motz 1.
* Tomate saltsa: 200 ml.
* Arrain salda: 3 l.
* Arto irin findua: 20 g.

## PRESTAKETA

* Kazola bat olio eta baratxuriekin sutan jarri.
* Baratxuria gorritzen hasitakoan, tipula, porrua eta azenarioa gehitu.
* Su ertainean eduki barazkiak gorritu arte, ganbak gehitu eta brandyarekin garreztatu. Ongi nahasi eta ganba buruak gorritzen utzi.
* Jarraian, ardo zuria gehitu eta hau murriztutakoan tomate saltsa lehenik eta arrain salda ondoren.
* 40 minutuz egosten utzi, ondoren irabiagailuan xehatu eta iragazki oso fin batetik pasatu.
* Lortzen dugun saltsa berriro irakin. Uretan disolbatutako arto irin finduarekin dentsitatea zuzendu. Bukatzeko gazitu.

## AHOLKUAK

* Ganba eta itsaskiek buruan hondar fin-fin moduko bat askatzen dute. Hori ondo kentzeko, pasa behar dugun iragazkiak oso fina izan beharko du.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/ Carne de porco á alentejana

Carne de porco à alenjana
MAHAIKIDEAK: 6-8
OSAGAIAK
* Piper txorizeroa: 1, mami xehatu.
* Txerri solomo haragia: 1 kg.
* Erramua: Hosto 1.
* Baratxuria: 2.
* Limoia: 1/2 zukuan.
* Ardo txuria: 200 ml.
* Gatza.
* Olioa: Frijitzeko.
* Patata: 4.
* Txirlak: 1 kg.
* Martorria: Sorta txiki bat xehatu.
PRESTAKETA
Bezperatik piper txorizero, txorten eta hazirik gabe ur epeletan beratzen jarri edo 5 minutuz egosi. Puntazorrotzarekin mamia karrakatuz kendu, xehatu eta gorde. Txerri haragia 2, 5 cm-tako karratuetan zatitu. Pertz batean marinatzen jarri, baratxuri, erramu, gatz, ardo zuri, limoi zuku eta piper txorizeroarekin. Gutxienez 6 orduz eduki. Patatak zuritu eta karratu handietan moztu. Txirlak berriz ur gatzatuetan garbitu Behin haragia marinatu ondoren, iragazi eta salteatu kolorea hartu arte, tenperatura jaitsi eta bere horretan kozinatzen eduki. Gehitu txirlak eta irekitzen direnean, patata frijituak eta martorria gehitu. Gatzarekin ondu.
OHARRA
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Hegaluze eta Ibarrako piper pintxoa

HEGALUZE ETA IBARRAKO PIPER PINTXOA
MAHAIKIDEAK: 20 pintxo.

## OSAGAIAK

* Hegalaburra edo hegaluzea: 500 g. xukatu.
* Tipulin: 1/2 xehatu.
* Limoia: 1/2 zukua.
* Ibarrako piperrak ozpinetan. 10 erdibituak.
* Maionesa: 75 g.
* Ogia: 20 xerra txigortu.

## PRESTAKETA

* Hegaluzea katilu batera birrindu.
* Gehitu tipula, maionesa eta limoi zukua.
* Nahastu koilara batekin ongi bateratu arte.
* Koilara baten laguntzaz estali ogi xigortuak.
* Amaitzeko jarri gainean Ibarrako piper erdia.

## AHOLKUAK

* Tipula xehatu berria izatea komeni da bestela zapore txarra hartzen du.
* Tipularen ordez ozpinetako pepino xehatua gehitzea ere badago.
* Maionesa kantitatea gutxi gora beherakoa da.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Hegaluze enpanada

GALIZIAR HEGALUZE ENPANADA
ERRAZIOAK: 4-6

## OSAGAIAK

Orea egiteko
* Indar erdiko irin zuria: 400 g.
* Okin legamia: 10 g.
* Arrautza: Handia 1, txikia 2.
* Olioa: 25 ml.
* Ura: 125 ml.
* Gatza.
Betegaia egiteko
* Oliba olio birjina: 100ml.
* Tipula: 1 xehatu.
* Piper berdea: 1 xehatu.
* Baratxuria: 2 xehatu.
* Hegaluze edo arrain egosia: 500g.
* Tomate saltsa lodia: 200 ml.
* Arrautza egosia : 1 xehatua.
* Gatza.

## PRESTAKETA

Betegaia prestatzeko
* Kazola zabal batean olioa, tipula eta piper berdearekin sueztitzen jarri.
* Barazkia erdi eginik dugunean, gehitu baratxuria eta utzi batera goxatzen.
* Iragazi eta gorde.
* Hegalaburra edo arraina ( kontserbakoa bada, zuzenean erabili ) egosi minutu batez lurrunetan eta eskuekin birrindu.
* Egosi ur gazituan arrautza bat 12 minutuz, zuritu eta dado txikietan moztu.
* Pertz batean elkartu, barazkia, arrain birrindua, tomate saltsa lodia, eta arrautza gogortua.
* Gatzarekin ondu eta nahastu kontu handiz.
Orea presatzeko
* Disolbatu legamia ur epeletan.
* Pertz zabal batean jarri irina, eta sumendi bat osatu.
* Gehitu erdian, ura legamiarekin, arrautza, olioa eta gatza.
* Landu eskuarekin 15 minutu inguru, eskuetan itsasten ez den arte.
* Zapi busti batekin estali, eta bere horretan utzi 15 minutuz toki epel batean.
Enpanada muntatzeko
* Arrabola eta irin apur baten laguntzaz zabaldu orearen erdia labeko erretilu batean.
* Moztu guk nahi dugun forman, karratua, borobila…
* Jarri erdian betegarria, izkinak libre utziz.
* Irabiatu arrautza eta margotu izkinak.
* Luzatu orearen beste erdia eta estali.
* Moztu izkinak eta eskuen laguntzaz soka baten moduan biribildu.
* Margotu arrautzarekin gainetik, eta sardexka batekin zulo batzuk egin.
* Sobratutako ore zatiak luzatu eta zerrendetan moztu.
* Zerrenda horiekin edertu enpanadilla gainetik, xake taula moduko forma bat sortuz.
* Arrautzarekin margotu berriro, eta sartu labera 200ºC-tan orea ongi eginik izan arte.

## AHOLKUAK

* Betegarriak ezin du inoiz oso bustia egon, bestela alboetatik atera daiteke.
* Hori ez gertatzeko osatzen dugu soka moduko hori izkinetan.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Hegaluze egosia
## OSAGAIAK

* Hegaluzea edo hegalaburra.
* Ura.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Hegaluzeari burua, tripak eta odolbilduak kendu. Urarekin ondo garbitu.15 cm.-ko xerretan moztu.
* Hegaluzea kazola txiki batean, estaltzeko adina ur gatzatu hotzetan jarri eta 2 minutuz egosi. Bere horretan epeltzen utzi. Hau gertatutakoan azala, hezurrak eta odolbilduak ondo garbitu eta orrietan desegin.

## AHOLKUAK

* Hegaluze edo hegalaburra gehiegi egosi eta lehortu ez dadin, irakinaldiak laburra izan behar du.
* Bere horretan oliba olio eta tipulinarekin, entsaladetan edo pintxoak prestatzeko modurik egokiena dugu.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Hegaluzea Asiako erara, udaberriko entsaladan

Errezeta-liburuaren parte.

## Osagaiak

4 LAGUNENTZAT
* 400 gramo hegaluze (lau takotan moztuta).
* Letxuga bat.
* Bi tipula .
* Gerezi sorta bat.
* Gatz normala.
* Añanako gatz eskamatua.
* Oliba olio a.
* Ozpina.

## Pausoak

1 Tipula k zuritu, eta juliana moduan moztu.
2 Ondoren, zartagin batean oliba olio pitin batekin ordu erdiz erregosi.
3 Bitartean, letxuga garbitu eta ondo lehortu ondoren, juliana moduan moztuko dugu hura ere.
4 Tipula potxatzen ari den bitartean, gereziak garbitu. Kontu handiz labanarekin erditik moztu eta hezurra kendu. Katilu batean binagreta goxo bat prestatu, gatza, oliba olio eta ozpinarekin.
5 Tipula potxatua plater bakoitzaren erdian kokatu.
6 Tipula prestatzeko erabili dugun zartaginean, oraindik ere bero dagoelarik, hegaluze takoak jarri, eta alde bakoitzetik minutu bat eduki. Gatz pitin bat eta olio zorrotada batekin.
7 Ondoren, mozteko taula batera atera, eta tako bakoitza lau xaflatan moztu. Ikusiko dugu hegaluzearen kanpo aldea gorrituta daukala, baina erdi aldea gutxi eginda. Horixe nahi dugu lortu errezeta honetan.
8 Tipula potxatuaren gainean, julianan moztuta dugun letxuga gehitu, plateraren bueltan hezurrik gabeko gerezi batzuk jarri, eta letxugaren gainean hegaluze xaflak jarri. Añanako gatz eskamatua gehitu, eta, azkenik, aurretik prestaturiko oliozpinarekin ongi busti. Dagoeneko ate joka ditugun eguraldi beroetarako jaki ezin hobea da.

## Erreferentziak

* ↑ Iker Markinez. Berria: https://www.berria.eus/egilea/Iker_Markinez/2
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Hegaluze entsalada, otarrainxka eta piper gorriz eginiko tar-tarrarekin

Errezeta-liburuaren parte. Hegaluze entsalada, otarrainxka eta piper gorriz eginiko tar-tarrarekin

## Osagaiak

4 pertsonarentzako osagaiak:
* Hegaluzea, 300 g.
* Otarrainxkak, dozena bat.
* Nafarroako pikillo piperrak (dozena bat) edo piper freskoak.
* Tipulin bat.
* Letxuga edo uraza bat.
* Perrexil .
* Oliba olio a birjina.
* Ozpina.
* Gatza.

## Pausoak

Hegaluzearen denboraldia bukatzear dagoelarik, oraindik ere beste aukera bat emango diogu errezeta honetan. Lehen pausorako, letxuga garbitu; tipulin a xafla finetan moztu, eta letxugarekin nahastu. Gorde. Bestalde, Nafarroako pikillo piperrak zartagin batean txorrotada bat oliba olio rekin erregosiko ditugu ordu laurden batez, su motelean. Freskoak ere erabil ditzakegu, baina erre ondoren zuritu egin behar ditugu. Piper tar-tarra gorde.
Otarrainxkak zuritu, eta hegaluzea karratu ertainetan moztu. Zartagin handi bat sutan ipini, txorrotada bat oliba olio rekin. Hegaluzea eta otarrainxkak bertara bota berotzean. Bi minutu eduki gutxi gorabehera, gatz pittin bat gehitu eta pusketa bakoitzari buelta erdia eman. Berriro gatz pittin bat bota, eta beste bi minutu eduki. Epelean mantendu.
Letxugari gatza, olioa eta ozpina gehitu, eta ondo nahastu. Plater handi baten erdian ipini, eta inguruan otarrainxka eta bonito zatiak ipini txukun-txukun. Bukatzeko, hegaluze zati bakoitzaren ondoan pikillo tar-tarra ipini. Perrexil xehetu, eta gainetik bota.

## Erreferentziak

* ↑ Iker Markinez. Berria: https://www.berria.eus/egilea/Iker_Markinez/18