OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Adartza, Akorraineko mendi lepotik

Ibilbide zirkular erakargarri honetan, Adartza da gailur nagusia, eta beste hiru mendi puntarekin lotzen da. Ikuspegia ederra da denbora guztian.

## Ibilbidea

Akorrainetik abiatuko gara, atzean utzirik Ahismeaka muino arbolarik gabea; bide zabala baztertu, eta zuzen igoko gara, ezkerretara ukuilu batzuk utzita. Elurmeaka muino berdea zeharkatuko dugu, eta, borda batzuk pasatu eta gero, hartxintxar bidea bukatuko da halako batean; hor, belarditik segituko dugu, ezkerretatik, eta bat egingo dugu Mendimotxako magaletik doan bidearekin.
Leherza sakanaren goiko aldetik joango gara; itxitura bat pasatu eta artegi bat ezkerretara utzita, Luzaide ibar luzexkan agertuko gara. Aska bat dagoen gain batetik joango gara, eta bazter batean utziko dugu bidea, eskuineko magaleko belarditik; gora egingo dugu, bidexkarik gabe, Mendimotxa hegoaldeko ertzeraino. Bertan, itxituraren gainetik pasatu, eta gorantz joko dugu, 177. mugarriraino: hortxe dago Mendimotzako gailurra.

## Adartza aldera

Garazi eta Baigorri ibar berdeen ikuspegi ezin ederragoak ditugularik, Adartza aldera abiatuko gara: muino sabeldu bateraino jaitsiko gara magal leunetik, eta gero aldapari lotuko gatzaizkio, Adartza goraino. Gailurretik pasatuko gara Ontzorone ibarraren gainetik, eta dorre harritsu txiki bateraino jaitsi: goiko aldean belardi bat du, Arrolakoharria, eta albo batetik igoko gara, eta bestetik segituko dugu iparraldera. Gailurrean, plaka bat dago, Arrolako guduaren oroigarri.
Beheraxeago, Urdia muinora iritsi aurretik, pista batetik aterako gara, eta ezkerretako larrera joko dugu; muinean bertan gaudela, bat egingo dugu berriz pistarekin. Metro batzuetan aurrera egin, eta ezkerreko magalera egingo dugu, Urdiakoharria izeneko irtenguneraino. Banka aldea ikusteko leku ezin hobea.
Azken menditik behera joango gara soka naturalari segika, Munhoa aldera. Pistatik atera, eta belardi bat zeharkatuko dugu; ukuilu handi batera heldu, eskuinetara jo, eta garoz beteriko magal batetik jaitsiko gara, belarra dagoen tokiak aprobetxatuta.

## Ontzoronen magaletatik

Asfaltozko bide batera atera, eta, hortik, bidegurutze hurbil batera jaitsiko gara; hor, eskuinetara joko dugu. Hartu dugun bide adarra artegi batean bukatzen da, eta han bidezidor batetik segituko dugu. Belardi txiki batera iritsiko gara: Ontzoroneko ur-jauzi txikiak ikusiko ditugu, Adartzako magaletik irristaka, eta ehun bat metro igo beharko dugu, Arrolako haitzetara joango bagina bezala; bidexka batera iritsiko gara, eta handik joanda gurutzatuko dugu Ontzoroneko ura tokirik egokienetik. Erreka bertikala pasatu eta gero, bidexka batzuetatik joko dugu, eta Mendimotxako magaletik abiatu ginen tokia iritsiko gara; handik, Elurmeaka pasatuko dugu berriz, eta Akorrainera itzuli.

## Erreferentziak

* ↑ Berriatik hartua
# Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/"Portillo de Eneriz" eta "Farangortea" trikuharriak

Artaxoitik hurbil, 4 kilometrora Añorbe udalerriarekin mugan, , Brontze Aroko herrixka bat zegoen tontor txiki baten gainean "Portillo de Eneriz" eta "Farangortea" trikuharriak daude. Zalantzarik gabe, kultura megalitikoaren adibiderik nabarmenetakoa dira Nafarroan eta historiaurrera bidaiatzeko aukera ematen digute.

## Ibilbidea

Biak harri handiz eraikitako hilobiak dira eta horrek erakusten du Artaxoa aldean jendea bizi izan dela duela milaka urtetik hona. Seinale egokiak daude eta aise iritsiko zara haietaraino Artaxoako kanposantuaren atzealdetik abiatzen den bidea hartuta. Baina, autoz ere badago joaterik "Portillo de Eneriz" izena duen trikuharriraino, eta horretatik 800 metrora bestea dago, "Farangortea".
Kultura megalitikoak Nafarroan utzitako adibide berezia dira Artaxoako trikuharriak. Izan ere, Nafarroako Mendialdean asko daude eta gehienak txikiak dira. Baina ez da Artaxoakoak baino hegoalderago dagoen trikuharririk. Muino baten gainean daude eta, han, herrixka bat egon zen Brontze Aroan. Handiak dira eta antzekotasun asko dituzte Errioxan, Araban eta Meseta iparraldean aurkitu direnekin.
Korridore motako trikuharriak dira, tamaina handiko harriz eraikitakoak (megalitoak). 50eko hamarkadan aurkitu eta indusketak egin ziren. Bereizketarako harlauza dute eta ganbera bikoitza. Diametroan 20 metro eta altueran 2,5 metro dituzten tumuluen gainean daude.
Zehazki, "Portillo de Eneriz" izenekoan bi atal daude: batetik, hileta ganbera, hau da, hildakoak ehorzteko tokia, eta 9 harlauza handi ditu zutik paratuak; bestetik, korridorea, 6 harlauza txikiagoz osatua. "Farangortea" trikuharriak egitura berbera du, baina txikiagoa da. Atzealdean, erdiko harlauza zulatua dago, barnera sartzeko. Ez zeuden estaliak eta adarrak eta lurrak erabiltzen zituzten, estaltzeko. Trikuharri hauen inguruan, lepoko aleak, gezi puntak, kobrezko puntzoiak, botoiak, zeramika eta aizkorak agertu ziren. Denak Nafarroako Museoan daude ikusgai.
* Artaxoa Mina de Farangorteatik
* Mina de Farangortea trikuharria
* Mina de Farangortea trikuharria
Trikuharrietaraino iristeko, Artaxoako kanposantuaren atzealdean dagoen bidea hartu beharko duzu -herriaren iparraldean-, baina Tafallara doan errepidetik ere iritsiko zara. Seinale batek dio Artaxoako trikuharriak 3,6 kilometrora daudela eta badago autoz joaterik. Informazio-panelak eta zurezko bankuak dauden tokian aparkatu, eta 40 metrora "Portillo de Eneriz" trikuharria aurkituko duzu. "Farangortea", ordea, 850 metrora dago eta erraz iritsiko zara haraino, bidea ongi seinaleztaturik dagoelako. Sarrera librea da eta komeni da ura eramatea, inguruan iturririk ez dagoelako.
Pixka bat iparraldera, sarbide gaitzeko Gazteluzar deitzen dioten gain batean, Burdin Aroko aztarnategi baten arrastoak daude, "El Dorre" izenekoa. Badirudi jatorri indoeuroparreko jende talde aurreratu batek eraiki zuela herrixka hori, etxeetako horma-egiturari erreparatuta. Sarbide zaila du.
# Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Adios mendia eta Castellar herri hustua

Ibilbidea Xabierko gaztelu historikoaren zabalgunean hasten da, Aita Santuaren bidera bidean, basilikaren ezkerraldean.

## Ibilbidea

Yesako errepidea zeharkatu ondoren, ezkerretara hartzen da, honen paraleloan Erronkariarren Errege Kañadatik.
Bidegurutze batera iritsi eta ezkerretara jarraitu. Handik gutxira, Adios haitzera iristen da, gurutze batez eta azalpen panel batez hornitua. Orain, aldatu isurialdea, eta jaitsi kanadatik gertuko pista batera. Han, ezkerrera egingo dugu Xabier-Zangoza errepidea zeharkatu arte.
Mendatearen goialdean, eskuinetara dagoen pista batetik jarraitu, Castellarrera igotzen den bidea markatzen duen harrizko mugarri batera iritsi arte, antzinako kokaleku erromatar bat. Pistara itzuli eta eskuinetik jarraitu Undueseko pistara irten arte. Ezkerretara hartu Xabier herrira eta Gaztelura irteteko.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.turismo.navarra.es/eus/que-ver-hacer/recurso/Senderosyrutasbici/7202/Sendero-Pe%C3%B1a-de-Adios,-Castellar.htm
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Ozaze-Zühara

Ozaze-Zühara Euskal Herriko udalerri bat da, Zuberoan. 87 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Ozaze-Zühara Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Plentzia

Plentzia Euskal Herriko udalerri bat da, Bizkaian. 4.361 biztanle ditu.

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Billano lurmuturra, itsasertzeko kanoien bidea
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Getxotik Plentziara
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Uribe Kostako itsaslabarrak

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Plentzia Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Portugalete

Portugalete Euskal Herriko udalerri bat da, Bizkaian. 44.629 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Portugalete Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Pitillas

Pitillas Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaian. 530 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Pitillas Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Oñati

Oñati Euskal Herriko udalerri bat da, Gipuzkoan. 11.567 biztanle ditu.

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Aitzulo, leize ikusgarria
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Aloñako gailurrak
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Arkaitzeko talaia
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Arrasate-Arantzazu erromesbidea
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Degurixako larreak

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Oñati Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Pagola

Pagola Euskal Herriko udalerri bat da, Zuberoan. 256 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Lo egin

Maison Elixondoa ostatua. Bertan gelak erreserbatu daitezke, herrigune erdian. +33 6 37 26 51 70

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Pagola Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Petilla Aragoi

Petilla Aragoi Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaian. 28 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Petilla Aragoi Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Ozaraine-Erribareita

Ozaraine-Erribareita Euskal Herriko udalerri bat da, Zuberoan. 221 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Ozaraine-Erribareita Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Pasaia

Pasaia Euskal Herriko udalerri bat da, Gipuzkoan. 15.857 biztanle ditu.

## Ezagutu

Pasaia barruti izeneko lau zatiez osatuta dago. Bertako biztanle askorentzat barruti hauek berezko herri izaera sendoa daukate, eta haien barruan ere auzoak bana daitezke. Pasaiako barrutiak hauek dira:
* Trintxerpe
* Pasai Antxo
* Pasai San Pedro
* Pasai Donibane

## Ibilbideak

* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Labetxuko koloreak
* Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Uliako xendak

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Pasaia Wikipedian
# Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Piedramillera

Piedramillera Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaian. 41 biztanle ditu.

## Ibilbideak

Kriterio hori betetzen duen orrialderik ez dago.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko bidaia-gida

## Kanpo estekak

* Piedramillera Wikipedian
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Mizuna entsalada berdea

MIZUNA ENTSALADA BERDEA
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Oliba olio birjina: 100 ml.
* Gatza.
* Mizuna: Garbitua lehortua eta zatitua 4 eskukada eder.
* Tipulina: Eder 1 lerrotan.

## PRESTAKETAK

* Pertz batean jarri letxuga eta tipulina.
* Busti olio eta gatz pitin batekin.
* Esku garbien laguntzaz, blaitu ongi.
* Erretiratu zerbitzatuko dugun erretilura, soberako ozpin-olioa pertzean utziz.

## AHOLKUAK

* Gordinik jan behar diren letxugak aldez aurretik ongi desinfektatu, garbitu eta lehortu behar izaten dira. Desinfektatzeko lixiba bereziak likidoan edo pastillan saltzen dira. Horretarako saltzaileak adierazitako ur kantitatean dagozkion tantak edo pastillak bota ondoren, letxugak bertan murgiltzen dira. Dagokion denbora pasa ondoren, urberritzen dira eta azkenik lehortu.
* Gogoratu azken momentuan ondu behar dela.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Mugurdi izozkia

MUGURDI IZOZKIA ETA SORBETEA
MAHAIKIDEAK: 6-8

## OSAGAIAK

* Ura: 150 ml.
* Azukrea: 150 g.
* Mugurdi birrindua: 150 g.
* Limoi zukua: 25 ml.
* Gatza: Pittin bat.
* Zuringoak 1.

## PRESTAKETAK

* Jarri ura, azukrearekin egosten 10 minutuz, almibar bat egin eta utzi hozten. Begiratu Almibar puntuak.
* Mugurdia birrindu egingo dugu, iragazi aurretik. Beste aukera izango da pulpa egina erostea.
* Nahastu almibarra eta mugurdi pulpa.
* Beharrezkoa balitz zuzendu baume gradua edo dentsitatea.
* Gehitu limoi zukua eta gatza.
* Sartu izozkia edo sorbetea egiteko gailuan eta martxan jarri martxan.
* Erdi eginik dugunean gehitu zuringoa harrotua.
* Behin nahi dugun dentsitatea lortutakoan, ontzi batera atera eta izotz makinan sartu.

## AHOLKUAK

* Sorbetea nahiko bagenu ez genioke zuringorik gehituko.
* Izozkiak edo sorbeteak egiteko gailuan sartu aurretik 18-20ºBé dentsitatea izatea komeni da, hau lortuko ez bagenu zuzendu daiteke, azukrea edo ura gehituz.
* Izozkia edo sorbetea egiteko gailuak erosteko garaian, marka batzuk bi gailuak bereizi egiten dituzte, hala ere oso antzekoak dira eta biak balio dute bai bat edo bestea egiteko.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Minestrone zopa

MINESTRONE ZOPA
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Baba: 50 g. 10 minutu egosi eta zuritu.
* Oliba olioa: 50 ml.
* Urdai gazia edo hirugiharra: 200 g.
* Tipula: 1/2 dado txikitan.
* Porrua: ¼ dado txikitan.
* Azenarioa: ½ dado txikitan.
* Aza: 50 g.dado txikitan.
* Ilarrak: 50 g.
* Lekak: 50 g. dado txikitan.
* Kuia: 50 g. dado txikitan.
* Zerbak: Hosto dado txikitan.
* Ardo zuria: 50 ml.
* Salda zuria edo barazki salda: 2 l.
* Pasta: 40 g. Makarroiak, fussillia....

## PRESTAKETA

* Egosi babak 10 minutuz, hoztu eta zuritu. Gorde amaieran gehitzeko.
* Kazola bat olioarekin sutan jarri hau berotutakoan urdaia gehitu.
* Salteatu urdaia pitin bat eta gehitu barazkiak ilarra, leka eta zerba hostoa izan ezik.
* Minutu pare batean salteatu hauek ere eta busti ardo zuriarekin.
* Ardoa murriztutakoan, gehitu salda eta irakiten hasitakoan gehitu ilarrak, zerba hostoa, leka eta pasta.
* Utzi irakiten 15 minutuz, jarri puntuan eta amaitzeko gehitu baba zurituak.

## AHOLKUAK

* Pasta barazkiekin batera egos dezakegu, baina kasu horretan momentuan jan beharko genuke, horrela ez balitz, apartean egosi eta jateko momentuan gehituko genuke. Hau egin ezean hezetasun gehiegi xurga dezake.
* Hauen ordez beste barazki batzuk ere erabil genitzake.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Mertxika almibarretan

MERTXIKAK ALMIBARRETAN

## OSAGAIAK

* Mertxikak: 1 kg.
* Ura: 1 l.
* Azukrea: 500 g.

## PRESTAKTA

* Mertxikak, zuritu, erdibitu eta hezurra kendu eta jarri kazola batean.
* Beste ontzi batean jarri ura azukrearekin sutan.
* Irakiten hasitakoan gehitu almibarra fruituei.
* Utzi bere horretan 3 orduz.
* Mertxika hauek sartu kristalezko ontzietan.
* Almibarra berriro irakin eta ontziak bete.
* Itxi ontziak eta sartu kazola batean, urarekin estali eta 30 minutuz maria bainuan egosi esterilizatuz.

## OHARRA

* Bere horretan azkenburuko moduan edo, xerratu edo zatituta, beste gozogintzako prestaketa ugariren hornigaia izan liteke.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Mertxika pastela

MERTXIKA PASTELA
MAHAIKIDEAK: 8

## OSAGAIAK

* Tartak egiteko oinarrizko gaileta: 300 g.
* Limoi krema edo Pastel krema: 500 ml.
* Mertxikak almibarrean: 500 g.
* Laranja gelatina edo mertxikarekin egindako Oinarrizko fruta konfitura: 200 ml.

## PRESTAKETA

* Labea 160Cº-tan piztu. Tarta moldea gurinez eta irinez estali.
* Arrabolaren laguntzaz, gaileta orea zabaldu eta tartaren moldea estali.
* Aluminio paperarekin estali eta gainean etxean eduki ditzakegun garbantzu edo babarrun zahar batzuk jarri, pastel osoa ongi estaliz.
* Sartu labera eta egosi oinarria 15-20 minutuz.
* Labetik atera eta kendu aluminio papera eta lekaleak.
* Jarraian, krema moldearen azpialdean zabaldu.
* Mertxika erdiak xerratu ondoren, kremaren gainean jarri, sagar tarta baten moduan, bata bestearen segidan eta tarta osoa estaliz.
* Hozturik dugunean, estalkia gainetik zabaldu eta hau ere hozten utzi.

## AHOLKUAK

* Fruitua azkar eraldatzen da eta oinarria bigundu; beraz, egunean jateko pastela dugu.
* Azukre kantitatea moldagarria da, bakoitzaren osasun eta beharren arabera.
* Pastel, laranja edo limoi krema erabil liteke betetzeko.
* Gainetik distira eman eta kontserbatzeko berriz, gelatina mota desberdinak, almibarrak edo marmeladak erabil ditzakegu.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Mertxika entsalada

MERTXIKA ENTSALADA
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Oliba olio birjina: 50 ml.
* Ozpina: 15 ml.
* Gatza.
* Jogurt naturala: 50 ml.
* Esnea: 25 ml.
* Maionesa: 25 ml.
* Baratxuria: 1 xehatu.
* Tipulin hostoa: Eskudada txiki 1 xehatu.
* Letxuga eta entsaladako hostoak: 2 eskukada garbi, lehortu eta zatitu.
* Mertxika horia: 4.

## PRESTAKETAK

* Katilu batean nahasi oliba olioa, gatza eta ozpina.
* Beste batean berriz , maionesa, jogurta, esnea, baratxuria eta tipulin hostoa.
* Entsalada muntatzeko, pertz batean letxuga hostoak jarri eta busti ozpin-olioarekin, ongi blaitu ondoren, plateraren azpian jarri.
* Mertxika erdibitu, hezurgabetu eta xerra finetan moztu.
* Zabaldu mertxika, letxugaren gainetik eta hari batzuk eginez, jogurt saltsarekin ondu.

## AHOLKUAK

* Gordinik jan behar diren letxugak aldez aurretik ongi desinfektatu, garbitu eta lehortu behar izaten dira. Desinfektatzeko lixiba bereziak likidoan edo pastillan saltzen dira. Horretarako saltzaileak adierazitako ur kantitatean dagozkion tantak edo pastillak bota ondoren, letxugak bertan murgiltzen dira. Dagokion denbora pasa ondoren, urberritzen dira eta azkenik lehortu.
* Entsalada hauek ontzeko ozpin-olioa, saltsa arrosa, jogurt saltsa, esne-gain garratza edo beste edozein saltsa erabil dezakegu.
* Gogoratu azken momentuan ondu behar dela.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Mihi-arraina menier saltsan

MIHI ARRAINA MEUNIERE ERARA
MAHAIKIDEAK: 2

## OSAGAIAK

* Mihi arraina: 350 g. inguruko 2 arrain garbitu.
* Gatza.
* Irina: Irineztatzeko.
* Gurina: 200 g.
* Oliba olio birjina: 50 ml.
* Limoi zukua: 1.
* Perrexila: Sorta txiki bat xehatu.

## PRESTAKETA

* Garbitu mihi arraina, tripak, zakatzak eta azalak kenduz.
* Gatzatu eta bere horretan 5 minutu eduki.
* Irintzen pasa, soberakinak ongi erretiratuz.
* Zartagin batean olioa eta gurinaren 150 g sutan jarri.
* Gurina bitsa sortzen hasitakoan sartu mihi arrainak.
* Frijitu bi aldetatik kontu handiarekin, koipea erre gabe eta momenturo koilara batekin gainetik bustiz.
* Arraina egina dagoenean erretiratu bertatik eta iragazi koipea.
* Koipe honi gehitu limoi zukua eta perrexila.
* Sutatik kanpo nahastu geratzen den gurina, hagatxoarekin nahasten dugun bitartean, saltsa bat eginez.
* Berotu mihi arrainak pittin bat labean eta busti saltsarekin gainetik.

## AHOLKUAK

* Gurina erraz erretzen da eta kontu handia izan tenperaturarekin.
* Patata sueztitua, patata egosia edo patata panadera izan daitezke lagungarri egokiak.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Mugurdi aparra

MUGURDI APARRA

## OSAGAIAK

* Mugurdi purea: 500 g
* Gelatina: 15 g edo 3 orri.

## PRESTAKETA

* Gelatina ur hotzetan beratu.
* Mugurdi purearen zati bat epeldu eta bertan gelatina urtu.
* Ongi nahastu purea eta sifoian sartu.
* Gas kargak sartu eta utzi egun batetik bestera hozkailuan, erabili aurretik.

## AHOLKUAK

* Azkenburuko platerak edertzeko, edo zapore puntu desberdin bat emateko erabiltzen dira.
* Platerean azken momentuan jartzea komeni da, ez jaisteko.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Mertxika edo melokotoi marmelada

MERTXIKA ETA MELOKOTOI MARMELADA

## OSAGAIAK

* Mertxika: 500 g., zuritu eta zatitu edo birrindu.
* Azukrea: 500 g.
* Limoia: 1 zukua.

## PRESTAKETA

* Garbitu fruta guztia, hezurra kendu eta zatitu; konfitura nahi izatera, birrindu puregailuarekin.
* Jarri kazola batean azukrearekin eta limoiarekin nahastuta eta utzi hozkailuan 12 orduz.
* Su baxuan eta eragiteari utzi gabe egosten jarri, ura lurrundu arte.
* Marmelada egina dagoela jakiteko tanta batzuk plater batera bota eta hoztu ongi estaltzen duela ziurtatu arte eta hozteko ontzietara pasa.

## AHOLKUAK

* Erabiltzeko garaian pittin bat berotu.
* Ur beroarekin ere arindu daiteke.
* Mertxika mota desberdinekin egin dezakegu.
* Fruitua heldua egotea komeni da.
* Azukre gutxiagoarekin egin daiteke, kasu horretan ez da kontserbatuko denbora luzez.
* Epe luzerako gordetzeko marmelada, ontzietan sartu eta bainu marian urarekin estali eta 15 minutuz esterilizatu.
* Marmelada egosten den bitartean, ur hotzetan bustitako brotxa bat pasa kazolako alboetan hau garbi mantenduz eta karamelurik egin gabe edukiz.
* Nahi izatera, gelatina orriren bat gehitu daiteke, hobeto kontserbatzeko, argiago izateko eta gorputz gehiago izan dezan.
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Mihi-arrain popietak ganbekin txakolin saltsan

MIHI ARRAIN POPIETAK GANBEKIN TXAKOLIN SALTSAN
MAHAIKIDEAK: 4.

## OSAGAIAK

* Mihi-arraina: 4, bakoitzari 4 xerra aterata, 16 xerra.
* Gatza.
* Ganba edo otarrainxka: 16 zuritu.
* Gurina: 50 g.
* Esne-gaina: 150 ml.
* Txakolina: 150 ml.
* Arrain salda: 150 ml.
* Perrexila: Eskukada txiki 1 xehatu.

## PRESTAKETA

* Mihi arrain xerrak erretilu batean zabaldu eta gatzatu.
* Ganba zuritua isatsa gorantz dutela mihi arrai xerra gatzatuen erdian jarri, bildu egingo dugu popietak osatuz.
* Gurina, txakolina, salda eta esne-gaina duen zartagin batean elkarrekin murrizten jarri.
* Popietak 5 minutuz saltsa honetan sartu.
* Popietak erretiratu eta salda sutan murriztu, bukaeran perrexila gehituz.
* Plater batean arraina jarri eta saltsarekin estali.

## AHOLKUAK

* Kontu handia eduki arraina eta itsaskia ez dadin lehortu, oso azkar egiten da.
# Itsasoko kultura
## Itsasoko kultura
### Itsasoaren isla kulturan

1.: Fauna itsastarraren isla kulturan. Tradizio literarioa eta plastikoa  (Jesus Maria González de Zárate)
2.: Itsasoaren isla mendebaldeko kulturan (Jesus Mª González de Zárate)
3.: Itsasoa, literatur eremua (Angel Lertxundi)
4.: Itsasoaren oihartzunak bertsolaritzan (Antonio Zavala)
5.: Itsasoaren irudikapenak estetikaren ikuspegitik (Edorta Kortadi)

### Euskaldunen presentzia Ipar Atlantikoan oihartzun

1.: Euskal baleontziak Ternuan. Oihartzun literarioak (Jerardo Elortza)
2.: Islandiako lehen euskal baleontziaz (XVII. M.) (Trausti Einarsson)
3.: Nor zen Martin Villafranca? (Selma Huxley)
4.: Martin Villafrancaren zorigaiztoko heriotza Islandian (Sigurur Sigursveinsson)
5.: Fjólmódur (Sigurur Sigursveinsson)
6.: XVII. Mendeko hiru glosario euskal-islandiar (Eneko Oregi. Freyr Sigurjonsson-en lankidetarekin)
# Sukaldaritza liburua/Errezetak/Barazki panatxea

BARAZKI PANATXEA
MAHAIKIDEAK: 4

## OSAGAIAK

* Lekak: 300 g., zatituak, 15 minutuz ingeles-erara egosiak.
* Azalorea: 1/2, sailetan 15 minutuz ingeles-erara egosiak.
* Azenarioa: 200 g. zuritu eta osoak ingeles-erara egosiak eta dadotan.
* Zerba hostoak: Sorta 1, lerrotan eta 5 minutuz ingeles-erara egosiak.
* Zerba zurtoinak: Lerrotan, 15 minutuz ingeles-erara egosiak.
* Orburuak: 8 ale, 18 minutuz, ingeles-erara egosiak, zurituak eta erdibituak.
* Ilar egosia: 200 g., 12 minutuz, ingeles-erara egosiak.
* Oliba olio birjina: 150 ml.
* Baratxuria: 4 xerratu.
* Urdaiazpiko gazia: 80 g karratutan.
* Leka salda:100 ml.
* Gatza.

## PRESTAKETA

* Barazki guztiak banan-banan gatz-uretan puntuan egosi ingeles-erara, ongi hoztuz.
* Banatu barazkiak multzokatuta 4 plateretan, plater bakoitzean denetarik jarri.
* Gehitu gainetik ilar saltsa, eta berotu denbora laburrez lurrunetan edo mikrouhinean.
* Zartagin batean olioa baratxuri xerratuekin sutan jarri, baratxuriak kolorea hartzen hasitakoan, urdai gazia gehitu. Olio erre hori barazkien gainera bota. Gatz pitin batekin ondu.

## AHOLKUAK

* Barazki panatxea egiteko edozein barazki mota erabil dezakegu.
* Errezeta tradizionalean barazkiak banan-banan gurinetan sueztitzen dira.