OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kalifa

Kalifa (arabieratik خليف /khalīfah/, "ondorengoa") Mahomaren heriotzaren ondoren islamdar agintariek erabilitako titulua zen.
632. urtean, Mahoma hil zenean, ez zuen utzi inongo metodorik musulmanen agintari nagusia nork izan behar zuen erabakitzeko. Honen ondorioz bere aitaginarreba, Abu Bakr al-Siddiq aukeratu zuten Jalifatu Rasuli.llah (خليفة رسول الله, Jainkoaren Mezulariaren ondorengoa). Horren ondorengo agintari guztiak ere Kalifa izena hartu zuten.
Kalifak aldi berean agintari politikoak eta erlijiosoak ziren. Erlijioso moduan ez zuten inongo botererik dogmarik ezartzeko, Mahomak berak emandako errebelazioak nahikoak zirela uste baitzen. Kalifa baten lurraldeei kalifa-herri izena ematen zitzaien.
Sunnien arabera, islamiar munduko lehenengo lau kalifek lan bikaina egin zuten eta horregatik ondo gidatutako kalifak eta lau kalifa justuak izena ematen diete. Gainera sunniek hainbat irizpide jarri zituzten kalifa izateko:
* Kalifak Quraish tribukoak izan behar zuten (Mahomaren leinua).
* Ondorengotza aukeratzea zaharren kontseilu batek egin zuen.
* Kalifaren lana Islamaren hedakuntza zegoen.
Xiiek ordea ez dute hau onartzen. Euren ustetan Mahomak bere ondorengoa izendatu zuen hil aurretik. Hau bere suhia, Ali ibn Abi Talib, profetaren alaba Fatimaren senarra zen. Xiismoaren fededunentzat beraz, Ali eta bere ondorengoak dira benetako kalifak.

## Ikus, gainera

* Kaliferria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65997
* Multimedia: Caliphs / Q65997
# Kalifa-herri

Kalifa-herria (arabieraz خلافة edo khilāfa) kalifaren menpe dagoen lurraldea da. Kalifatza izan zen islamak ezarri zuen lehen gobernu sistema, musulmanen ummaren batasuna eta agintea adierazten zuena. Hasieran Mahomak berak ezarritako printzipioek zuzenduta zegoen, profetak ezarritako autoritate politikoaren jarraipentzat; rasidar kalifaldia izan zen hura.
Musulmanen ummaren batasun politikoa adierazten zuen, baina ez batasun teologikoa, azken hori pertsona bakoitzaren kontua zelako. Munduan izan den lehenengo ongizate estatu handia izan zen.
Sunismoaren arabera, estatuburua, kalifa, musulman guztiek edo haien ordezkariek (shura) aukeratu behar dute. Xiismoaren jarraitzaileek, berriz, kalifak Ahl al-Bayt familiakoa —profetaren familiakoa— izan behar dela uste dute.
Hainbat aldi izan zituen kalifa-herriak, 1924 arte:
* Rasidar kalifaldia (632 - 661): hala sunitek nola xiitek onartua. Rasidar kalifen ondoren, kalifa-herria hainbat dinastiaren kontrolpean izan zen; batzuetan, bi kalifa-herri ere izan ziren aldi berean (batzuetan, benetako kalifatzak ziren; bestetan, itxurazkoak baino ez).
* Omeiatar kalifaldia (VII. - VIII. mendeak): lehenengo dinastia.
* Abbastar kalifaldia (VIII. - XIII. mendeak). Agintea galdua zuten omeiarrek Kordobako Kalifa-herria zuzendu zuten 929tik 1031 arte.
* Fatimitar kalifaldia (X. - XII. mendeak): azken dinastia.
* Itzalpeko kalifaldia (XIII. - XVI. mendeak): sultan mamelukoek, beren mende, abbastarren dinastiako kide bat ezarri zuten kalifatzat, Kairon. Aldi hartan, oro har, abbastar kalifek ez zuten benetako botererik izan, nahiz eta haietako bakarren batek egiazko agintea izan zuen.
* Otomandar kalifaldia (1517 - 1924): otomandar agintariek oso gutxitan erabili zuten «kalifa» titulua. 1924an, Turkiako Errepublikako lehenengo lehendakari Mustafa Kemal Atatürkek ezarritako eraberrikuntzen artean, Turkiako Konstituzioak kalifatza abolitu zuen.
Orduan, Arabiar Iraultzako buru Hussein ibn Alik hartu zuen kalifatza; baina Ibn Saudek haren erresuma garaitu eta anexionatu zuen. Kalifa titulua inork ez du hartu harrezkero.

## Erreferentziak

* ↑ Crone, Patricia. (2005). Medieval Islamic Political Thought. Edinburgh University Press, 308–9 or. ISBN 0748621946..
* ↑ Hamid, Shadi. (2003ko abuztua). «An Islamic Alternative? Equality, Redistributive Justice, and the Welfare State in the Caliphate of Umar» Renaissance: Monthly Islamic Journal 13.
* ↑ Gharm Allah Al-Ghamdy

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131401
* Multimedia: Caliphates / Q131401
# Kalifersita

Kalifersita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Kalifersita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(K,Na)5Fe^{3+}7Si20O50(OH)6 * 12H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kalifersite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kalifornia (filma)

Kalifornia, 1993ko Dominic Sena estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako drama thriller film bat da. Brad Pitt, Juliette Lewis, Michelle Forbes eta David Duchovny aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Brian (David Duchovny) AEBetako serieko hiltzaile ospetsuenei buruzko liburua prestatzen ari den kazetari bat da. Bitartean, haren neskalaguna den Carrie (Michelle Forbes) sexualki bero-beroak diren egoerei buruzko argazkiak lortzearekin obsesionatua dago. Biak bizi diren herriko egunerokotasunak sortarazten dien asperkeriatik ihes egiteko asmoz Kaliforniara bidaiatzea erabaki dute, bide batez, bidean hiltzaile osoetsuak bizi eta beren hilketak burutu zituzten lekuak bisitatuz. Gastuak murrizteko, bikoteak beren autoan Early eta Adele (Brad Pitt eta Juliette Lewis) gazteak jaso eta berekin batera bidai dezaten onartuko dute, psikopata arriskutsu parea direla jakin ez arren

## Aktoreak

* Brad Pitt: Early Grayce
* Juliette Lewis: Adele Corners
* David Duchovny: Brian Kessler
* Michelle Forbes: Carrie Laughlin
* Brett Rice: Polizia ofiziala
* Loanne Bishop: Polizia ofiziala

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q179798
# Kalifornia Beherea

    Artikulu hau Mexikoko estatuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Kalifornia (argipena)».
Kalifornia Beherea Mexiko ipar-mendebaldeko estatu federala da. Mendebaldean Ozeano Barea du, ekialdean Kaliforniako golkoa, Sonora eta AEBetako Arizona, iparraldean AEBetako Kalifornia eta hegoaldean Hego Kalifornia Beherea. 71.446 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 3.155.070 biztanle zituen 2010ean. Hiriburua Mexicali da, baina hiri jendetsuena Tijuana, biak Ameriketako Estatu Batuetako mugan kokatuak.

## Geografia

Mendi kate batek zeharkatzen du lurraldea ipar-ekialdetik hego-ekialdera. Mendebaldea ordokiz eta ibar txikiz osatua da. Urteko batezbesteko prezipitazioa 100-200 mm bitartekoa izaten da, mendietan izan ezik, han 1.000 mm ere izaten baitira. Euria ez da erregularra izaten; sarritan erauntsiak izaten dira, eta gero 4 edo 5 urteko lehorteak. Ipar-mendebaldean klima mediterraneoa dago.

## Ekonomia

Nekazaritza da jarduera nagusia, baina ur urritasunak asko mugatzen du. Ipar-mendebaldean, klima hobea baitu, olibondoa hazten da. Garrantzitsuak dira halaber laboreak, alpapa eta mahatsondoak. Arrantzan oinarritzen den kontserba industria garrantzizkoa da Isla Cedrosen eta Ensenadan. Eraldaketa industria ere dago. Turismoak gero eta garrantzi handiagoa du.

## Historia

1824an Kaliforniako lurralde zabal bat banatu eta Kalifornia Garaia (Estatu Batuetara pasatu zena) eta Kalifornia Beherea sortu ziren. Kalifornia Beherea bi barrutitan banatu zen 1952an: iparraldea Kalifornia Beherea izendatu zen, eta hegoaldea Hego Kalifornia Beherea.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014/06/01 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 Macmillan, Palgrave, The Statesman's Yearbook 2017: The Politics, Cultures and Economies of the World, 823. orrialdea, Macmillan Publishers, books.google.es
* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58731
* Multimedia: Baja California / Q58731
# Kalifornia (argipena)

Kalifornia izan daiteke:
* Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuetako estatua.
* Kalifornia Beherea, Mexikoko 31 estatuetako bat.
* Hego Kalifornia Beherea, Mexikoko 31 estatuetako bat.
* Kaliforniak, Ipar Amerikako eskualdea.
* Kaliforniako golkoa, Ipar Amerikako golkoa
* Kaliforniako penintsula, Mexikoko penintsula.
* Kaliforniako Unibertsitatea, Ameriketako Estatu Batuetako unibertsitatea.
# Kalifornia Behereko basamortua

Kalifornia Behereko basamortua Mexikoko Kaliforniako penintsulako ekoeskualde bat da. Ekoeskualdeak 77.700 kilometro koadro hartzen ditu, Hego Kalifornia Beherea eta Kalifornia Beherea estatu gehienak hartzen ditu.

## Kokapena

Kaliforniako penintsularen mendebaldeko malda gehiena hartzen du. Ozeano Bareak mugatzen du mendebaldean, eta Independentziaren mendilerroak ekialdean. Iparraldetik, Kalifornia Behereko basamortutik Kaliforniako txaparral eta basoetarako trantsizioak. Penintsulako hegoaldeko muturra San Lucano sastraka xerofilo ekoeskualdearen barruan dago. Iparralderantz, Juarez mendilerroa eta San Pedro Martiria pinu-enbrinozko basoak daude.

## Klima

Klima lehorra eta subtropikala da. Euriteak urriak badira ere, Ozeano Bareak hezetasun apur bat eskaintzen du eta tenperatura moteltzen du Sonorako basamortuarekin alderatuta, Independentzia mendikatearen ekialdeko hegalean dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q804072
* Multimedia: Baja California Desert / Q804072
# Kalite

Kalite Hondarribiko heavy metal musika taldea da.

## Taldekideak

* Txino: hitzak
* Ramon: ahotsa
* Igor: gitarrak
* Vuss: baxua
* Ortzi: bateria

## Diskografia

* Buia (2005, Psilocybina Records)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261215
* ↑ «KALITE Psilocybe gogorrena» Entzun! 2006-07-03.
# Kalitxe

Kalitxe kaltzio karbonatozko depositu edafiko gogortu bat da. Honek beste material batzuk zementatzen ditu, hala nola harea, buztina, legarra edo lohia.
Mundu osoan aurki daitezke kalitxeak, eskuarki eskualde idor edo erdi-idorretan, hala nola erdialdeko eta mendebaldeko Australian, Kalahariko basamortuan, Sonorako basamortuan, Atacamako basamortuan eta Estatu Batuetako Ordoki Handietako goi-lautadan.
"Kalitxe" terminoa latinezko calx (euskaraz: «kare») hitzetik dator. Ingelesez caliche, hardpan, calcrete edo duricrust diote. Indian kankar esaten zaio.
Txileko iparraldean eta Perun Atacamako basamortuan nitrato-gatzen biltegiei «caliche» dieten. Caliche Txile, Peru, Kolonbia eta Mexikoko biltegi buztintsuak ere izan daitezke. Gainera, hitza bauxita, kaltzedonia, kaolinita, kuartzita, laterita, nitratina eta opalo forma batzuk deskribatzeko erabili dute.

## Erreferentziak

* ↑ Elhuyar Hiztegia

## Bibliografia

* Breazeale, J. F. y H. V. Smith: «Caliche in Arizona» (419-441. orr.). University of Arizona: Agricultural Experiment Station Bulletin 131, 1930-4-15.
* Price, William Armstrong: «Reynosa Problem of Southern Texas, and Origin of Caliche» (488-522. orr.). Bulletin of the American Association of Petroleum Geologists 17.5, 1933.
* Reeves, C. C., Jr.: Caliche: Origin, Classification, Morphology and Uses. Lubbock (Texas): Estacado Books, 1976.
* Reeves, C. C., Jr., y J. D. Suggs: «Caliche of Central and Southern Llano Estacado, Texas (Notes)» (669-672. orr.). Journal of Sedimentary Petrology 34.3, 1964.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q558947
* Multimedia: Caliche / Q558947
# Kalix udalerria

Kalix Suediako udalerria da. Norrbottengo konderrian kokatua dago. 3712,06 km² ditu eta 16.230 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Haparanda udalerria Övertorneå udalerria Överkalix udalerria Luleå udalerria

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q117091
* Multimedia: Kalix Municipality / Q117091
# Kaliza arrunt

Kaliza arrunta (Acetabula vulgaris edo Helvella acetabulum) Helvellaceae familiako onddo espezie bat da.
Sindrome hemolitikoa. Helvella generoko espezieak dituzten substantzia toxiko hemolitikoak kentzeko, denbora luzean eta gogor egosi behar dira.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 7 ( 9 ) cm arteko diametrokoa, kopa hemisferiko baten itxuran, argizari itxurakoa, mehea, hauskorra. Gainazala furfurazea, gris-arre koloretik arre-okre kolorera doana eta zurbilagoa oinaren aldera, oinetik gorantz tolesturak edo saihetsak ditu, baina ez dira ertzera iristen, ertza obtusoa da, sinuosoa, edo apur bat krenulatua, eta kolore berekoa edo zurbilagoa. Barne azala leuna da, baina, batzuetan, hondoan tolesturak ditu eta kanpoko gainazala baino ilunagoa da.
Hanka: 1 - 3 ( 4 ) x 1 - 1,8 cm-koa, luzetarako saihetsak edo ildoak ditu, kapelaraino luzatzen direnak; kolore zurixkatik zurixka-horixkara doana.
Haragia: Hauskorra, elastikoa eta zurixka; ia usain gabea eta zapore gozokoa.
Etimologia: Helvella hitza latinetik dator, eta lekale, barazkiak, esan nahi du, oro har, belar usaintsua. Vulgaris epitetoa ere latinetik dator, arrunta esan nahi duen "vulgaris" hitzetik. Bere hedapenagatik.

## Jangarritasuna

Jangarritzat jotzen da, ondo egosita.

### Nahasketa arriskua

Helvella leucomelaena beltzaxkarekin nahas liteke.

## Sasoia eta lekua

Neguaren amaieran, udaberrian eta uda hasieran, talde txikietan. Hostozabalen eta koniferoen basoetan hazten da, batez ere bidexken ertzetan.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Europa, Errusia, Japonia eta Himalaiako menditakean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 536 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 735 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 627 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. JoseLuis Añanos Echo Editorial Pirineo, 53 or. ISBN 84-87997-86-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3388167
* Multimedia: Helvella acetabulum / Q3388167
# Kaliza hankaluze

Kaliza hankaluzea (Helvella macropus edo Macropodia macropus) Helvellaceae familiako onddo espezie bat da.
Ez jatea gomendatzen da, haragi gutxi duelako eta urria delako. Baina kontsumitzen bada , gutxienez 20 minutuz egosi behar da, eta egositako ura kendu.

## Deskribapena

Karpoforoa: Hasieran kopuliformea, gero irekiagoa eta lauagoa. 1 eta 3 cm bitarteko diametrokoa. Arre-gris kolorekoa himenioan eta gris zurixka kanpoaldean eta ertzean. Kanpoko aldea , oina barne, oso ile laburrez estalita egoten da, eta kontzentrazio piramidal txikietan elkartzen dira. Haragi meheko errezeptakulu honi, 2 eta 4 cm bitarteko altuerako oin batek eusten dio, zilindrikoa, eta 1 eta 2 mm bitarteko lodierakoa. Kanpo egitura errezeptakuluaren kanpoko aldearen jarraipena da.
Askosporak: Garatxo finekin, oblongo-fusiformeak, hiru tantatxo ditu barruan, erdikoa handiagoa. Aska oktosporikoak eta zilindrikoak. Parafiso zilindrikoak.
Etimologia: Helvella hitza latinetik dator, eta lekale, barazkiak, esan nahi du, oro har, belar usaintsuak. Macropus epitetoa grekotik dator, handia esan nahi duen "Makro" hitzetik eta oin esan nahi duen "pus" hitzetik. Bere oin luzeagatik.

## Jangarritasuna

Sukaldaritzarako interesik gabea.

### Nahasketa arriskua

Cyathipodia villosa oso antzekoa da, erraz bereizten da esporak leunak eta txikiagoak dituelako.

## Sasoia eta lekua

Udako eta udazkeneko espeziea da, koniferoen eta hostogalkorren basoetan hazten da.

### Banaketa eremua

Europa, Ipar Amerika, Erdialdeko Amerika, Txina, Errusia, Japonia.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 733 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 538 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 613 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 56 or. ISBN 84-87997-86-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10570448
* Multimedia: Helvella macropus / Q10570448
* Espezieak: Helvella macropus
# Kalithallita

Kalithallita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Kalithallita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {K3Tl3+Cl6*2H2O}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kalithallite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kalixeko kabiarra

Kalixeko kabiarra Botniako badiako uhartediko sukaldaritza espezialitate suediar bat da (Kalix Botniako badiako suediar hiri bat da). Oinarrian koregono zuriaren arrautzak dira, baina itsasoan suediar ibai ugari itsasoratzen direnez, honek arrain arrautzen zaporea aldatu du, soilik eremu honetan zaporean bakar bihurtuz, hala Europar Batasunak Kalixeko kabiarrari Adierazpen Geografiko Babestua eman diolarik.
Kalixeko kabiarra errege oturuntzetan eta arrunta da Nobel Sarien oturuntzetan.
Kalixeko kabiarra Botniako badiaren suediar zatiko berezia da. Laponia suediarreko ibaiak handiak dira eta ur geza ugari daramate Botniako badiara, 40 milioi metro kubiko baino gehiago urtero. Badiaren finlandiar zatian ibaiek ez daramate horrenbeste ur geza, hondoa harrizkoa da, eta ez oso sakona, eta beraz ez da koregono zuriak arrautzak jartzeko batere toki egokia. Kalixeko kabiarra Adierazpen Geografiko Babestua duen suediar produktu bakarra da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3756516
# Kaliza (argipena)

Kaliza (-a organikoaren Euskaltzaindiaren Hiztegiaren arabera), adiera desberdinak dituen terminoa da:
* Kaliza (botanika), loreen partea.
* Kaliza (erlijioa), ardoarentzako ontzia, liturgia kristauan.
* Kaliza harria kareharria da.

## Erreferentziak

* ↑ «Euskaltzaindiaren Hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2020-07-06).
# Kaliza (erlijioa)

    Artikulu hau eukaristiako objektuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Kaliza (argipena)».
Kaliza edo kalitza (Ipar Euskal Herriko tradizioan), bi kasuetan -a organikoarekin, apaiz katolikoak Eukaristian ardoa kontsakratzen duen ontzia da. Antzinako grezieran du jatorria hitzak: κύλιξ Kilix.
Katolizismoan ez ezik, beste tradizio kristau batzuetan ere erabiltzen da. Ontziak jatorria du Pessah festa juduan erabiltzen zen kopa nagusian. Jesusen azken afarian, bazko garaian, Pessah bezperan, erabili zuten: Jesusek esan zuelarik bere odoletik edango zutela apostoluek, tradizio kristauak dio Eukaristia zeremonian kalizan isurtzen den ardoa Jesusen odola bilakatzen dela (transubstantziazioa esaten zaio honi). Azken afariko kaliz edo ontzi hura, Graal sakratua da, alegietako objektua eta zenbait tokitan erreibindikaturiko erlikia.
Eliza katolikoetan zapi berezi batekin estalia egon ohi da kaliza, eta bakarrik eukaristiarako kentzen zaio oihal hori, palia.

## Erreferentziak

* ↑ «Kaliza» www.euskaltzaindia.eus (Euskaltzaindiaren Hiztegia) (Noiz kontsultatua: 2020-07-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q210723
* Multimedia: Chalices / Q210723
# Karrikiri elkartea

Karrikiri elkartea edo Karrikiri Euskaldunon Topagunea euskara elkarte bat da, Iruñean sortua 1997an.
1995. urtean hasi zen euskaltzale talde bat biltzen Iruñean, euskara elkarte bat sortzeko asmoz, eta 2 urteren buruan ireki zuten elkartea.

## Helburuak

Bere helburu nagusiak dira Iruñean euskal kulturaren eta euskararen erabilera bizitzaren eguneroko alderdi guztietan bultzatzea, indartzea eta sustatzea da, hots, Iruñeko komunitate euskaldun trinkotua, egituratua eta orekatua, euskaldun guztiendako ateak zabalik dituena, erdiesteko bidean.
Honako xedeak ditu Karrikiri elkarteak:
* Euskaldunon hizkuntza komunitatea egituratzea, euskaldunon arteko harremanak indartuz.
* Euskaraz aritu ahal izateko guneak ezagutzera ematea eta zabaltzea.
* Komunikaziorako gune berriak sortzea.
* Euskararen erabilera egunerokotasunean sustatzea
* Euskararen aldeko sentsibilizazioa piztea
* Euskararen irakaskuntza sustatzea eta motibatzea

## Erreferentziak

* ↑ Ibañez Lusarreta, Ainara. (2006). «Karrikiri Iruñeko Euskaldunon Elkartea: Euskara bultzatzeko ekintza berritzaileak» Karrika aldizkaria 100.
* ↑ Elkartea | Karrikiri. (Noiz kontsultatua: 2023-07-11).

## Kanpoko estekak

* Datuak: Q109331594
# Karriss Artingstall

Karriss Imogen Artingstall, (Macclesfield. Ingalaterra, 1994ko azaroaren 23a), Luma kategorian aritzen den boxeolari britainiarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen (Irma Testa italiarrarekin partekatua) Luma kategorian, Erresuma Batuaren izenean; Tokion, Sena Irie japoniarraren (urrezko domina) eta Nesthy Petecio filipinarraren (zilarrezko domina) atzetik sailkatu zen.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Emakumezkoa, Luma kategoria. |

## Erreferentziak

* ↑ «Karriss Artingstall» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "Karriss Artingstall" olympics.com (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70703343
# Karrokanpo

Karrokanpo, karro-kanpo edo ardi-kanpoa euskal artzainek Ameriketako Estatu Batuetan erabilitako gurdi batzuk ziren, bizileku funtzioa zutenak etxaldeetatik urrun mendialdean artaldeak zaintzeko denboraldietan. Ingelesez, Basque shepherd wagon esaten zaie.
AEBetako euskal familietako askok euren ondareko parte gisa ikusten dituzte karrokanpoak, euren arbasoek honela hasi baitzuten euren ibilbide amerikarra, eta etxe askotan gorde dira. Eusko-estatubatuarren topaketetan erakusketak egin ohi dira.
2006 eta 2011 urteen artean, Idahoko auto-matrikula eredu bat egin zen, kanpokarro bat erakusten zuena.

## Erreferentziak

* ↑ «Karrokanpo erakusketa» Euskal kultura (Noiz kontsultatua: 2018-03-28).
* ↑ «Cenarrusa Foundation for Basque Culture» www.cenarrusa.org (Noiz kontsultatua: 2018-03-28).
* ↑ «Uztailaren 1etik aurrera euskal kulturari laguntzen zion matrikula bereziak iraungiko dira Idahon» Euskal kultura (Noiz kontsultatua: 2018-03-28).

## Kanpo estekak

* Karrokanpoa, artzainaren etxea. Loren Anasagasti artzainaren kontakizuna, Ahotsak proiektua.
* Datuak: Q1317595
* Multimedia: Shepherds huts and shelters / Q1317595
# Kannonji gaztelua

Kannonji gaztelua (japonieraz: 観音寺城, Kannonji-jō) Kinugasa mendian, Azuchin, Shiga prefekturan, Azuchi gazteluaren hondakinetatik gertu kokatutako gaztelu japoniar bat izan zen.
Gaztelua, Ōmi probintzia defendatzeko eraiki zen, Rokkaku klanaren gaztelu nagusia ere izan zelarik. 1468an amaitu zen eraikitzen, eta Ōnineko gerran erasoa izan zen (1467-1477).
Gaztelua, 1582an erasoa eta suntsitua izan zen, Azuchi gazteluarekin batera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2969462
* Multimedia: Kannonji Castle / Q2969462