# Su Friedrich

Su Friedrich (1954ko abenduaren 12a, New Haven) zinemagile abangoardista estatubatuarra da. Bere lanean sintesia sortzen du zinema esperimentalaren, narratiboaren eta dokumentalaren artean, ikuspegi feministarekin. Queer zinemaren sortzaileetako bat da.

## Biografia

Friedrich 1954ko abenduaren 12an jaio zen New Havenen, Connecticuten. Ama alemaniarra da, eta Estatu Batuetara joan zen Su Friedrich-en aitarekin, Alemanian soldadu gisa lan egiten baitu Estatu Batuetako armadan. Friedrich Chicagoko Unibertsitatera (1971-1972), Oberlin Collegera (1972-1975) joan zen.
Brooklynen (New York) bizi da eta bertan lan egiten du. Princetongo Unibertsitateko Arte Sortzaile eta Eszenikoen Zentroko irakaslea da, eta 1998az geroztik zinema eta bideo ekoizpena irakasten ditu.
Su Friedrichen filmek konbinatzen dituzte zinemako elementu narratiboak, dokumentalak eta esperimentalak; askotan, emakumeak, familiak eta homosexualitateak Amerika garaikidean duten lekuan jartzen du fokua.
   Hasieran aski probokatzailea nintzen. Jendea apenas kezkatzen baitzen feminismoarekin loturiko auziez, lesbianismoaz. (Su Friedrich).

## Su Friedrich Euskal Herrian

2024. urtean Punto de Vista zinemaldian Friedrichen zortzi film eman zituzten, horietako hiru, 16 milimetrotan, haren ibilbideari aitortza egiteko,

## Lanak

| Urtea | Titulua | Iraupena | Formatua | Soinua |
| 1978 | Hot Water | 12 min | 8tik gorakoa | soinuduna |
| 1979 | Cool Hands, Warm Heart | 16 min | 16 mm | mutu |
| 1979 | Scar Tissue | 6 min | 16 mm | mutu |
| 1980 | I Suggest Mine | 6 min | 16 mm | mutu |
| 1981 | Jently Down the Stream | 14 min | 16 mm | mutu |
| 1982 | But No One | 9 min | 16 mm | mutu |
| 1985 | Ties That Bind | 55 min | 16 mm | soinuduna |
| 1987 | Damned If You Don't | 42 min | 16 mm | soinuduna |
| 1990 | Sink or Swim | 48 min | 16 mm | soinuduna |
| 1991 | First Comes Love | 22 min | 16 mm | soinuduna |
| 1993 | Rules of the Road | 31 min | 16 mm | soinuduna |
| 1994 | Lesbian Avengers Eat Fire | 60 min | bideoa | soinuduna |
| 1996 | Hide and Seek | 65 min | 16 mm | soinuduna |
| 1999 | Being Cecilia | 3 min | bideoa | soinuduna |
| 2002 | El Odds of Recovery | 65 min | 16 mm | soinuduna |
| 2004 | Pin head | 21 min | bideoa | soinuduna |
| 2005 | Seeing Red | 27 min | bideoa | soinuduna |
| 2008 | From the Ground Up | 54 min | bideoa | soinuduna |
| 2013 | Gut Renovation | 81 min | bideoa | soinuduna |
| 2016 | I Cannot Tell You How I Feel | 42min. | bideoa | soinuduna |
| 2018 | Edited by: The Companion Film, version 1 | 76min. | bideoa | soinuduna |
| 2019 | Edited by: The Companion Film, version 2 | 113min. | bideoa | soinuduna |
| 2020 | Cinetracts 5/10/20 | 2min. | bideoa | soinuduna |
| 2022 | Today | 57min. | bideoa | soinuduna |

## Sariak eta errekonozimenduak

* Best Documentary, Identities Festival [Viena].
* Best Narrative Film Award, Athens International Film Festival.
* Peter S. Reed Lifetime Achievement Award (2000)

## Bibliografia

* Barbara Mennel': Su Friedrich'.' ''Contemporary Film Directors''.' University of Illinois Press 2023, ISBN ί0-252-04528-8.
* Sonia Misra, Rox Samer (Hrg. ): Interviews''. Conversations with Filmmakers Series.. In: Film Studies, Women's, Gender, and Sexuality Studies. University Press of Mississippi 2022, ISBN ά1-4968-3816-2.
* Scott MacDonald: ''From Zygote to global cinema via Sue Friedrichs's films'''. In: Journal of Film and Video, 44, Ez. 1/2, International Issues (Spring and Summer 1992), S. 30-4. Published By: University of Illinois Press.
* Gilad Padva: ''Autobiography, autogynography, and autoqueerograph''y. In: ''Queer Nostalgia in Cinema and Pop Culture'''. Palgrave Macmillan 2014, S. 129–138, ISBN ά1-349-44317-8.

## Erreferentziak

* ↑ «Su Friedrich | Festival Punto de vista | Filmoteca de Catalunya» www.filmoteca.cat (Noiz kontsultatua: 2024-03-15).
* ↑ (Gaztelaniaz) FOCO SU FRIEDRICH – Femcine. (Noiz kontsultatua: 2024-03-15).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Su Friedrich» CCCB (Noiz kontsultatua: 2024-03-15).
* ↑ «SU FRIEDRICH. LAZOS QUE UNEN | Cineteca» www.cinetecamadrid.com (Noiz kontsultatua: 2024-03-15).
* ↑ (Ingelesez) «Su Friedrich» Whitman College (Noiz kontsultatua: 2024-03-15).
* ↑ (Ingelesez) Lynn Bell, Su Friedrich, Senses of Cinema, site internet
* ↑ ««Amorruari lagundu behar dio gauzak aldatu nahiak»» Berria 2024-03-15 (Noiz kontsultatua: 2024-03-15).
* ↑ «Lehenbiziko pertsona eta «planeta eria», Ikuspuntu jaialdiaren hemezortzigarrenean» Berria 2024-03-06 (Noiz kontsultatua: 2024-03-15).
* 1 2 «Su Friedrich - Retrospective Screening - 10/24/13» www.hallwalls.org (Noiz kontsultatua: 2024-03-15).
* ↑ (Ingelesez) Maggio, Joe. (2001-05-01). «The Conflict Between Past and Present: A Retrospective of the Films of Su Friedrich» The Brooklyn Rail (Noiz kontsultatua: 2024-03-15).

## Kanpo estekak

* [Bideoa] Su Friedrich - Lazos que unen - Punto de Vista 2024
* Su Friedrich: The films.
* Datuak: Q4492765
* Aipu famatuak: Su Friedrich