# Uttar Pradesh

Uttar Pradesh (hindiz: उत्तर प्रदेश, urduz: اتر پردیش‎, ʊt̪ːər prəd̪eːʃ, euskaraz: "Iparraldeko Probintzia") Indiako iparraldeko estatua da, guztietan biztanle gehien duena ez ezik, munduko probintzia edo lurralderik jendetsuena ere badena.

## Geografia

Estatuak 243,286 km² bere azalera du eta Indo-gangear ordokian kokatuta dago. Nepal ez ezik Uttarakhand, Himachal Pradesh, Haryana, Delhi, Rajasthan, Madhya Pradesh, Chhattisgarh, Jharkhand eta Bihar Indiako estatuak ere mugakide ditu. Hiriburua Lucknow bada ere, hiri handiena Kanpur da.
Hinduismoaren iturritzat jo ohi da, bertan erlijio horren erromesentzako leku sakratu asko daude. Gainera, Taj Mahal eta Agran dagoen Akbar enperadorearen hilobia ditu.
Geografikoki bi eskualdetan bana daiteke:
* Iparraldeko indo-gangear ordokia, Ganges eta Jamuna ibaiek zeharkatua.
* Hegoaldeko Vindhya mendilerroa.

## Banaketa administratiboa

Uttar Pradesh 70 barrutitan banatuta dago. Hauek hamazortzi dibisiotan antolaturik daude:
* Agra
* Aligarh
* Allahabad
* Azamgarh
* Bareilly
* Basti
* Chitrakoot
* Devipatan
* Faizabad
* Gorakhpur
* Jhansi
* Kanpur
* Lucknow
* Meerut
* Mirzapur
* Moradabad
* Saharanpur
* Varanasi
Hona hemen dibisioak eta haien barrutiak (biztanleriarekin):
Agra - 9.319.491
* Agra (3.611.301)
* Firozabad (2.045.737)
* Mainpuri (1.592.875)
* Mathura (2.069.578)
Aligarh
* Aligarh (2.990.388)
* Etah (2.788.270)
* Mahamaya Nagar (1.333.372)
* Kanshi Ram Nagar (1.400.000)
Allahabad
* Allahabad (4.941.510)
* Fatehpur(2.305.847)
* Kaushambi (1.294.937)
* Pratapgarh (2.727.156)
Azamgarh
* Azamgarh (3.950.808)
* Ballia (2.752.412)
* Mau (1.849.294)
Bareilly
* Badaun (3.069.245)
* Bareilly (3.598.701)
* Pilibhit (1.643.788)
* Shahjahanpur (2.549.458)
Basti
* Basti (2.068.922)
* Sant Kabir Nagar (1.424.500)
* Siddharthnagar (2.038.598)
Chitrakoot
* Banda (800.592)
* Chitrakoot (800.592)
* Hamirpur (1,043,724)
* Mahoba (708.831)
Devipatan
* Bahraich (2.384.239)
* Balrampur (1.684.567)
* Gonda (2.765.754)
* Shravasti (1.175.428)
Faizabad
* Ambedkar Nagar (2.025.373)
* Barabanki (2.673.394)
* Faizabad (2.087.914)
* Sultanpur (3.190.926)
Gorakhpur
* Deoria (2.730.376)
* Gorakhpur (3.784.720)
* Kushinagar (2.891.933)
* Maharajganj (2.167.041)
Jhansi
* Jalaun (1.455.859)
* Jhansi (1.746.715)
* Lalitpur (977.447)
Kanpur
* Auraiya (1.179.496)
* Etawah (1.340.031)
* Farrukhabad (1.577.237)
* Kannauj (1.385.227)
* Kanpur Dehat (1.584.037)
* Kanpur Nagar (4.137.489)
* Unnao (2.700.426)
Lucknow
* Hardoi (3.397.414)
* Lakhimpur Kheri (3.200.137)
* Lucknow (3.681.416)
* Rae Bareli (2.872.204)
* Sitapur (3.616.510)
Meerut
* Bagpat (1.164.388)
* Bulandshahr (2.923.290)
* Gautam Buddha Nagar (1.191.263)
* Ghaziabad (3.289.540)
* Meerut (3.001.636)
Mirzapur
* Mirzapur (2.114.852)
* Sant Ravidas Nagar (1.352.056)
* Sonbhadra (3.130.586)
Moradabad
* Bijnor (3.130.586)
* Jyotiba Phule Nagar (1.499.193)
* Moradabad (3.749.630)
* Rampur (1.922.450)
Saharanpur
* Muzaffarnagar (3.541.952)
* Saharanpur (2.848.152)
Varanasi
* Chandauli (1.639.777)
* Ghazipur (3.049.337)
* Jaunpur (3.911.305)
* Varanasi (3.147.927)

## Hiriak
### Hiri nagusiak

Agra • Allahabad • Bareilly • Ghaziabad • Gorakhpur • Jhansi • Kanpur • Lucknow • Meerut • Noida • Varanasi edo Benares.

### Beste zenbait hiri garrantzitsu

Aligarh • Azamgarh • Budaun • Bahraich • Ballia • Banda • Barabanki • Bijnor • Bulandshahr • Deoband • Deoria • Etawah • Faizabad • Farrukhabad • Fatehgarh • Firozabad • Ghazipur • Gonda • Gorakhpur • Hamirpur • Kannauj • Kushinagar • Lalitpur • Mainpuri • Mahoba • Mathura • Mirzapur • Moradabad • Muzaffarnagar • Orai • Pilibhit • Pratapgarh • Raebareli • Rampur • Saharanpur • Shahjahanpur • Sitapur • Sultanpur.

## Turismoa

Uttar Pradesh estatuan nazio arteko turismoa erakartzen duten hainbat toki daude. Hona hemen aipagarrienak:
* UNESCOk Gizateriaren Ondare izendaturikoak:
** Agra: Agrako Gotorlekua eta Taj Mahal
** Fatehpur Sikri
* Beste toki interesgarri batzuk:
** Varanasi: Ganges ertzeko ghatak eta Sarnath
** Lucknow: Hiriburua
** Ayodhya: Rana jainkoaren sorlekua.
** Dudhwa Parke Nazionala: Tigre erreserba handienetakoa.

## Galeria

* 1903ko Probintzia Batuen mapa
* Fatehpur Sikri
* Diwan-i-Khas: erdiguneko zutabea
* thali naanekin, raita duena.
* Kebab
* Taj Mahal
* Khas Mahal, Agran
* Dhamekh izeneko stupa Sarnathen

## Erreferentziak

* ↑ 2001eko Indiako errolda

## Kanpo estekak

* Estatuko webgune ofiziala
* Datuak: Q1498
* Multimedia: Uttar Pradesh / Q1498