OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Toledoko probintzia

Toledo Espainiako erdialdeko probintzia bat da, Gaztela-Mantxako autonomia erkidegokoa. 2006. urtean 615.618 biztanle zituen. Hiriburua Toledo da.

## Udalerriak

Udalerri nagusiak :
| Udalerria | Biztanleria |
| Talavera de la Reina | 88.856 |
| Toledo | 82.291 |
| Illescas | 21.264 |
| Seseña | 16.231 |
| Torrijos | 13.117 |
| Quintanar de la Orden | 12.736 |
| Madridejos | 11.404 |
| Sonseca | 11.265 |
| Fuensalida | 10.967 |
| Consuegra | 10.932 |
| Villacañas | 10.645 |
| Mora | 10.554 |

## Kanpo estekak

* Toledoko Diputazioa
* Datuak: Q54929
* Multimedia: Province of Toledo / Q54929
# Toledoko bista eta planoa

Toledoko bista eta planoa Grekoaren margolan bat da, 1608an margotua, Grekoaren Toledoko azken garaian. Toledoko Grekoaren Museoan dago gordeta.

## Analisia

Obra hau, Toledori buruzko edertasun eta liraintasun ideia harago doa, izan ere, xehetasun handiko lana baita. Horregatik uste da udalaren enkarguz egindakoa dela. Hiriko planoaren xehetasuna handiagatik, zenbait ikertzailek lan hau haren José Manuel semearen zela uste izan dute, arkitekturan aditua zena.
Koadroaren goiko aldean Ama Birjina ageri da aldamenean San Ildefonsoren kaxatxoa daramaten aingeruak dituela. Hau inpresionismoaren aurrekari bezala interpretatu izan da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6163991
* Multimedia: Vista y plano de Toledo, de El Greco (Museo del Greco, Toledo) / Q6163991
# Tiran (Itsaso Gorria)

    Artikulu hau Itsaso Gorriko uharteari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Tiran (argipena)».
Tiran (antzina Iotabe izenez ere ezaguna, greziar geografoen arabera) irla bat da Itsaso Gorrian, Akabako golkoaren sarreran. Saudia Arabiak eta Egiptok bere lurraldetzat jotzen dute, ondoan ekialdera duen Sanafir uharte txikiagoarekin batera, eta kontrol militarraren pean dago 21. mendean; arabiar-israeldar bake akordioak zaintzen dituen nazioarteko indarrak presentzia du bertan. Bisitariak ez dira onartuak.
Duela bi mila urte juduak bizi ziren han, eta independenteak ziren Justiniano I.aren garairaino, bizantziar subiranotasunaren mendean jarri ziren arte.
Uhartetik mendebaldera, Sinai penintsulara dagoen tartea Tirango itsasartea esaten zaio.

## Erreferentziak

* ↑ Dunn, Michael Collins. (2017-02-07). «As Tiran Issue Persists, a Historical Sidelight: Was Tiran Ancient Iotabe?» MEI Editor's Blog (Noiz kontsultatua: 2021-09-26).
* ↑ «Observation Post 3-11 Tiran Island» www.globalsecurity.org (Noiz kontsultatua: 2021-09-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q598889
* Multimedia: Tiran Island / Q598889
# Tirango itsasartea

    Artikulu hau itsasarteari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Tiran (argipena)».
Tirango itsasartea Egiptoko Sinai penintsula eta Saudi Arabiako Shayk Humayd lurmuturraren artekoa da. Bost kilometroko luzera du eta Itsaso Gorriko urak eta Aqabako golkoko urak bertan batzen dira. Itsasarte honetan daude Tiran eta Sanafir uharteak. Uharte hauek estrategikoak izan ziren Israel eta Egiptoren artean izandako Sei Eguneko Gerran. Egipton Tinango itsasartea Israelgo itsasontziei itxi zienean, Israelek interbentzio militarren bidez erantzun zuen

## Ikus, gainera

* Sei Eguneko Gerra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208157
* Multimedia: Straits of Tiran / Q208157
# Tiranako nazioarteko aireportua

Tiranako Ama Teresa nazioarteko aireportua (albanieraz: Aeroporti Ndërkombëtar i Tiranës Nënë Tereza) Tirana hiria zerbitzatzen duen aireportua da.
2011n 1.817.073 pertsonek erabili zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Eurocontrol. (Noiz kontsultatua: 2013-05-29).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Aireportuaren webgunea.
* Datuak: Q217226
* Multimedia: Tirana International Airport Nënë Tereza / Q217226
# Tiran (argipena)

Tiran terminoak hainbat adiera du:
* Tiran uhartea eta Tirango itsasartea Itsaso Gorrian daude.
* Tiran, Irango hiri bat, Tiran eta Karvan konderriko hiriburua.
* Tirán Moaña udalerriko parrokia da, Galizian, eta ezaguna da bere trainerua:
** Tirán izen soilarekin ezaguna den Sociedad Deportiva Tirán delakoa.
# Tirana konderria

Tirana konderria (albanieraz: Qarku i Tiranës) Albaniako konderrietako bat da. 690.000 biztanle inguru ditu eta 1.582 km$^2$-ko azalera du.
Konderriaren hiriburua Tirana da, halaber Albaniako hiriburu dena.

## Banaketa administratiboa

2000. urtera arte, Tiranë konderria bi barrutitan banaturik zegoen: Kavajë eta Tiranë. 2015etik aurrera konderriak bost udalerri ditu barnean: Kamëz, Kavajë, Rrogozhinë, Tirana eta Vorë. 2015 baino lehen, hurrengo 29 udalerritan banaturik zegoen:
* Baldushk
* Bërxullë
* Bërzhitë
* Dajt
* Farkë
* Golem
* Gosë
* Helmas
* Kamëz
* Kashar
* Kavajë
* Krrabë
* Kryevidh
* Lekaj
* Luz i Vogël
* Ndroq
* Paskuqan
* Petrelë
* Pezë
* Prezë
* Rrogozhinë
* Shëngjergj
* Sinaballaj
* Synej
* Tirana
* Vaqarr
* Vorë
* Zall-Bastar
* Zall-Herr

## Kanpo estekak

* Datuak: Q229892
* Multimedia: Tiranë County / Q229892
# Tiranimia

Tiranimia Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Tiranimia epidolella da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Tiranimia epidolella | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7809133
# Tirana-Durrësko artxidiozesia

Tirana-Durrësko artxidiozesia (albanieraz: Argjipeshkvia Tiranë-Durrës, latinez: Archidioecesis Tiranensis-Dyrracena) Erromatar Eliza Katolikoaren albaniar artxidiozesia da. XIII. mendean ezarri zen Durrësko artxidiozesi gisa, 1992ko abenduaren 23an Durrës-Tiranako artxidiozesia izendatu zioten eta 2005eko urtarrilaren 25ean Tirana-Durrësko artxidiozesia. Patriarkaren egoitza Tiranan dago. Egun artzapezpikua Arjan Dodaj da.

## Artzapezpikuen zerrenda

* Manfredo (1209-)
* Matteo (1320-)
* Pietro da Geronsa (1340-)
* Angelo (1344-)
* Antonio de Alexandria (1349-)
* Demetrio (1363-)
* Giovanni (1388-)
* Stefano di Napoli (1394-)
* Giovanni Bonifacio Panella (1395-1399)
* Leonardo Piermicheli (1399-)
* Minore (1404-)
* Giovanni di Durazzo (1412-)
* Nicola di Cosma (1422-)
* Giovanni de Monte (1429-)
* Giacomo de Cortino (1457-1458)
* Stefano Birello (1458-1459)
* Pal Engjëlli (1460-1469)
* Nicola Barrault (Barbuti) (1469-1474)
* Marco Cattaneo (1474-1487)
* Martino Firmani (1492-1499)
* Francesco Quirini (1499-1505)
* Nicola Foresio (1505-1511)
* Gabriele Mascioli Foschi (1511-1533)
* Georges Stemagu (1535-1540)
* Luigi Blanco (1540-)
* Antonio Provana (1622-1632)
* Girolamo Greco (1634-)
* Marc Scurra (1640-1656)
* Nicolaus Carpenia (1657-1670)
* Gerardus Galata (1670-)
* Petrus Zumi (1700-1720)
* Pietro Scurra (1720-1737)
* John Galata (1739-1752)
* Nicolaus Radovani (1752-1774)
* Thomas Mariagni (1774-1808)
* Paul Galata (1808-1836)
* Nicolaus Bianchi (1838-1843)
* Giorgio Labella (1844-1847)
* Raffaele d’Ambrosio (1847-1892)
* Primo Bianchi (1893-1922)
* Francesco Giacinto Melchiori (1922-1928)
* Pjetër Gjura (1929-1939)
* Nikollë Vinçenc Prennushi (1940-1949)
* Rrok Kola Mirdita (1992-2015)
* George Anthony Frendo (2016-2021)
* Arjan Dodaj (2021-)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Archdiocese of Tiranë-Durrës» Catholic Hierarchy.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q533794
* Multimedia: Roman Catholic Archdiocese of Tiranë-Durrës / Q533794
# Terra de Melide

Terra de Melide Galiziako erdialdean dagoen eskualde mugakidea da, Coruñako probintziaren hego-ekialdean kokatuta dagoena Lugoko probintzia eta Pontevedrakoaren mugan.
370 km2-ko azalera dauka eta 2005ean 13.911 biztanle zituen (37.60 biz/km2). Lau udalerrik osatzen dute.

## Mugakideak

Iparraldean Betanzosko eskualdea, hegoaldean O Deza (Pontevedra), ekialdean A Ulloa eta Lugoko eskualdea (Lugoko probintzia) eta mendebaldean Arzuako eskualdea mugakide ditu.

## Udalerriak

* Melide: 7.809 biztanle (2005).
* Sobrado: 2.360.
* Santiso: 2.212.
* Toques: 1.530.

## Ikus, gainera

* Galiziako eskualdeak
* Done Jakue bidea

## Kanpo estekak

* (Galizieraz)Museo da Terra de Melide
* Datuak: Q944002
* Multimedia: Terra de Melide / Q944002
# Terra de telers

Terra de telers 2020ko Joan Frank Charansonnet kataluniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Sei urte dituen haurtxo bat da Julieta, eta bizitza berri bati hasiera emango dion lekura iritsi berri da. Horrela hasten da filma, eta haurtxo horren garapenean zentratzen da. 1923an girotuta dago, diktadura nagusi zen garaian. Julietaren patuaren lekuko izango da ikuslea, eta pertsonaia horrekin batera bidaiatuko du.

## Aktoreak

* Ramon Godino
* Alba López
* Montse Ribadellas
* Angelina Llongueras
* Queralt Albinyana
* Joan Massotkleiner
* Miquel Sitjar

## Erreferentziak

* ↑ «Terra de Telers» Berria 2020-12-05 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103841001
# Terra Santa (Pará)

Terra Santa Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. 18.782 biztanle ditu 1.896,506 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Pará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2003795
* Multimedia: Terra Santa (Pará) / Q2003795
# Terra de Lemos

Terra de Lemos Galiziako barrualdeko eskualdea da, Lugoko probintziaren hegoaldean dagoena. 6 udalerrik osatuta dago, Monforte de Lemos izanda handiena eta eskualdeko hiriburua.

## Udalerriak

* Monforte de Lemos: 18.347 biztanle 2020an.
* O Saviñao: 3.634 biz.
* Pantón: 2.457 biz.
* Sober: 2.260 biz.
* A Pobra do Brollón: 1.632 biz.
* Bóveda: 1.450 biz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q509553
* Multimedia: Terra de Lemos / Q509553
# Terra Sancta Museoa

Terra Sancta museoa Jerusalemgo Hiri Zaharrean dagoen Eliza Katoliko Lurralde Santuko jagoleak elkargoak zuzendutako museoa da. 1902an ireki zen lehen aldiz, eta, gero, berriro ireki zen 2016ko martxoan. Museoak tresna, objektu eta egitura zaharrak erakusten ditu; Jesusen garaiko arrantza-gakoak, tiranteak, lantzak, zisternak, haziak, iltzeak, ispilua, makillaje-espatulen jokoak, baxera, lan-tresnak, txanponak, txanponak galdatzeko moldeak, dadoen zeramikazko piezak, harrizko hezurtegiak eta hilobiak .

## Kokalekua

Terra Sancta Museoa bi komentu katolikoren artean banatuta egon da: bildumen zati bat Flagelazioaren Eliza dagoen esparruan dago, Bide Doloretsuan (latinez, Via Dolorosa), non tradizio kristauren arabera, soldadu erromatarrek Jesus zehatu zuten; eta beste zatia Jesus Salbatzailearen monasterioan.
Gaur egun, museoaren proiektuak hiru atal ditu: multimedia saila eta arkeologikoa Flagelazioaren komentuan daude, Bide Doloretsuan, eta zati batean irekita daude bisitariei. San Salvador komentuaren barruan sortuko den atal historikoaren inaugurazioa 2025erako (2026) aurreikusi da, eta Europako Errege Gorteek mendeetan zehar egindako dohaintza ugariak erakutsiko ditu.

## Aurrekariak

Israel, Libano, Zipre, lurralde palestinarrak, Egipto eta Jordania osoan XX. mendean Frantziskotarren Ordenaren bidez egindako aurkikuntza arkeologikoen eta indusketen emaitza da museoa. Indusketa horiek dozenaka mila artefaktu azaleratu zituzten, eta Studium Biblicum Franciscanum-ek biltegiratu zituen, museora eraman ziren arte.

## Oharrak

* ↑ Lurralde Santuko jagoleak edo kustodia, frantziskotarren eliz-probintzia bat da, Palestinako hainbat diozesi elkartzen dituena.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Amanda Borschel-Dan. «Travel back in time at this secret cool oasis in Jerusalemâ€™s Old City» www.timesofisrael.com.
* ↑ (Ingelesez) «The First Jesus Museum in Israel Is Resurrected on Via Dolorosa» Haaretz.
* ↑ (Ingelesez) «'A Vision of Peace': Century-Old Jerusalem Museum Reveals Daily Life in Jesus' Time» CBN News 2018-08-07.
* ↑ (Ingelesez) «Jerusalemâ€™s Terra Sancta Museum Unearths Christian History» NCR.
* ↑ (Ingelesez) 'This is your heritage': Jerusalem museum works to engage diverse groups | Angelus News. 2021-09-02.
* ↑ (Ingelesez) Bishara, Hakim. (2018-10-11). «The Stakes Are High for a Museum in the Holy Land» Hyperallergic.
* ↑ (Ingelesez) Zion, Ilan Ben. «Franciscan museum in Jerusalem shows life in Jesus' time» phys.org.
* ↑ (Ingelesez) «Jesus' Way of the Cross comes alive at Jerusalemâ€™s Terra Sancta Museum» Aleteia â€” Catholic Spirituality, Lifestyle, World News, and Culture 2017-08-23.
* ↑ (Italieraz) «Terra Sancta Museum» www.terrasanctamuseum.org (Noiz kontsultatua: 2023-11-05).
* ↑ (Ingelesez) Stub, Sara Toth. «A 2,000-year-old biblical treasure» www.bbc.com.
* ↑ (Ingelesez) Line, The Media. (2018-12-08). «New Jerusalem museum looks at origins of Christianity» Ynetnews.
* ↑ (Ingelesez) Ap. (2018-07-07). «A museum in Jerusalem shows life in Jesusâ€™ time» The Hindu ISSN 0971-751X..

## Kanpo estekak

* Web-gune ofiziala
* Datuak: Q57272667
* Multimedia: Terra Sancta Museum / Q57272667
# Terra de Caldelas

Terra de Caldelas Galiziako barrualdeko eskualdea da, Ourenseko probintziaren iparraldean kokatutakoa.
Castro Caldelas da udalerri nagusia (1.895 biztanle 2002an).

## Udalerriak

* Castro Caldelas: 1.895 biztanle (2002).
* Montederramo: 1.221.
* Parada de Sil: 858.
* A Teixeira: 569.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q592112
* Multimedia: Terra de Caldelas / Q592112
# Terra de Celanova

Terra de Celanova Galiziako barrualdean dagoen eskualdea da, Ourenseko probintziaren mendebaldean kokatutakoa.
Celanova bera da udalerri nagusia (6.012 biztanle 2002an).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q970782
* Multimedia: Terra de Celanova / Q970782
# Terra de Soneira

Terra de Soneira Galiziako kostaldean dago, Coruñako probintziaren mendebaldean.
Vimianzo du udalerririk handiena.

## Ikus, gainera

* Costa da Morte

## Kanpo estekak

* Datuak: Q384389
* Multimedia: Terra de Soneira / Q384389
# Terra de Areia

Terra de Areia Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 10.286 biztanle ditu 141,773 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1750218
* Multimedia: Terra de Areia / Q1750218
# Terra de Trives

Terra de Trives Galiziako barrualdeko eskualdea da, Ourenseko probintziaren iparraldean kokatutakoa.
A Pobra de Trives da udalerri nagusia (2.807 biztanle 2002an).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1078855
* Multimedia: Terra de Trives / Q1078855
# Txukalda

"Txukalda" 2004an eta Gaztelupeko Hotsak diskoetxearekin Morau ta Agotak taldeak argitaratutako diskoa da.

## Abestiak

* Atzerritarrak.
* Gure zoriontasuna.
* Herri txiki batekoa naiz.
* Egunero.
* Ene Geografia.
* Susmoa.
* Igerilaria.
* Zure izena.
* Hitz horrek.
* Euskaldunak, txakur eta haurrei euskaraz!
* Geltokian.
* Haizea dator.

## Kanpo estekak

* Diskoaren aipamena Gaztelupeko Hotsak diskoetxearen webgunean
* Datuak: Q12268431
# Txukhrovita-(Y)

Kukrobita-(Y) haluro motako minerala da eta kukrobita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Kukrobita-(Y) haluro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca3(Y,Ce)(AlF6)2(SO4)F * 10H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Chukhrovite-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3676065
* Multimedia: Chukhrovite-(Y) / Q3676065
# Txuhuiv raiona

Txuhuiv raiona (ukraineraz: Чугуївський район) Kharkiveko oblastan dagoen raion bat da, Ukrainako ekialdean. Hiriburua Txuhuiv da. 2021eko estimazioaren arabera, 197.695 biztanle zituen, 1.148,6 kilometro koadroko azaleran. 9 homradatan banatuta dago.

## Lurralde aldaketak

Txuhuiv raiona 2020ko uztailean sortu zen, aurretik zeuden Petxenihy raiona, Vovtxansk raiona eta Zmiiv raiona batuta..

## Erreferentziak

* ↑ (Ukraineraz) «Про утворення та ліквідацію районів» www.golos.com.ua (Noiz kontsultatua: 2022-02-24).
* ↑ (Ukraineraz) України, Міністерство розвитку громад та територій. (2020-07-17). «Нові райони: карти + склад» Мінрегіон (Noiz kontsultatua: 2022-02-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103860660
* Multimedia: Chuhuiv Raion / Q103860660
# Txuhuiveko aire-baseko erasoa

Txuhuiveko aire-baseko erasoa –edo Txuhuiveko aire-basearen aurkako erasoa– 2022ko otsailaren 24an izan zen Txuhuiv-en, Kharkiveko Oblastan (Ukraina), Errusiak 2022an Ukraina inbaditzen hasi zuenean.

## Testuingurua

Txuhuiveko aire-basea Txuhuiv hirian dago, Kharkiv Oblastean (Ukraina). Aire-basean Bayraktar TB2 droneak zeuden, bai eta Starokostyantyniv eta Mykolaiveko aerodromo militarrak ere.

## Erasoa

Errusiak Ukrainan egin zuen inbasioaren lehen orduetan, misil errusiarrekin egindako eraso baten helburua Txuhuiveko aire-basea izan zen. Erasoaren ondoren, Maxar Teknologia Espazialen enpresa estatubatuarrak satelite bidez argitaratu zituen erasoaren ondorioen irudiak. OSINT-jatorriko informazioaren arabera, erasoak kalteak eragin zituen erregaia biltegiratzeko guneetan eta azpiegitura ezberdinetan.

## Osteko erasoak

Apirilaren 10ean, Errusiako ofizialen arabera, errusiar indarrek Ukrainako S-300 motako aire-defentsen aurka jo zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Turkish Bayraktar TB2 Patrolling Ukrainian Border | Defense Express» en.defence-ua.com (Noiz kontsultatua: 2022-03-08).
* ↑ (Ingelesez) «Ukraine: Video appears to show aftermath of missile strike on air base in Chuhuiv» Sky News (Noiz kontsultatua: 2022-03-08).
* ↑ (Ingelesez) «War Damage In Ukraine, Seen From Above And On The Ground» RadioFreeEurope/RadioLiberty (Noiz kontsultatua: 2022-03-08).
* ↑ (Ingelesez) Sheetz, Michael. (2022-02-24). «Satellite imagery shows Russian attack on Ukraine from space» CNBC (Noiz kontsultatua: 2022-03-08).
* ↑ «Украинские ЗРС С-300 уничтожены в Николаевской области и на военном аэродроме Чугуев - Минобороны РФ (версия 2) -» www.militarynews.ru (Noiz kontsultatua: 2022-05-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111143088
* Multimedia: War in Chuhuiv, 2022 / Q111143088
# Txui eskualdea

Txui (kirgizeraz: Чүй областы, errusieraz: Чуйская область) Kirgizistango iparraldeko eskualde edo oblasta da. Iparraldean Kazakhstan du mugakide, ekialdean Issyk-Kul oblasta, hegoaldean Naryn eta Jalal-Abad, eta mendebaldean Talas. 20.189 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2021ean 974.984 biztanle zituen. Hiriburua Bixkek da, baina 2003tik 2006ra Tokmok izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Kyrgyzstan. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2022-1-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q486370
* Multimedia: Chüy Region / Q486370
# Txukhrovita-(Nd)

Txukhrovita-(Nd) haluro motako minerala da eta chukhrovite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Chukhrovita-(Nd) haluro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca3(Nd,Y)Al2(SO4)F13*12H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Chukhrovite-(Nd): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Txukotka

Txukotka (errusieraz: Чуко́тка) edo Txukotka Barruti Autonomoa (errusieraz: Чуко́тский автоно́мный о́круг, translit.: Txukotski avtonomny okrug; txuktxieraz: Чукоткакэн автономныкэн округ, Txukotkaken avtonomnyken okrug) Errusiako subjektu federal bat da, Barruti Autonomoa zehazki, Ekialde Urruneko Barruti Federalean kokatua. 737.700 km²ko eremua du, eta 2010ean 50.526 biztanle besterik ez zituen. Hiriburua Anadyr da.

## Geografia

Txukotka Siberiako ipar-ekialdeko muturrean dago, Bering itsasoaren ertzean. Eskualde menditsua da, Anadyr ibaiaren arroa izan ezik.

## Demografia

Txukotkako biztanleria :
| 1939 | 1959 | 1970 | 1975 | 1979 | 1985 | 1989 | 1994 | 1999 | 2002 | 2007 | 2010 | 2012 |
| 21.537 | 46.689 | 101.194 | 124.000 | 139.944 | 154.000 | 163.934 | 104.000 | 64.000 | 53.824 | 52.000 | 50.526 | 51.000 |

## Argazkiak

* Barikova lurmuturra
* Apapelgino
* Aion
* Dantzariak Lorinon
* Mali Aniui ibaia

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2007-03-30). 38. araua - Munduko estatu-izenak. .
* ↑ «Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1 2010eko Errusiako erroldaren emaitzak, 1. liburukia» Gks.ru
* ↑ Chukotka Global.britannica.com

## Kanpo estekak

* Txukotk barruti autonomoaren webgunea (Errusieraz) (Ingelesez)
* Datuak: Q7984
* Multimedia: Chukotka / Q7984
# Txuhuiveko gudua

Txuhuiveko gudua Errusiako Indar Armatuen eta Ukrainako Indar Armatuen arteko borroka militar bat izan zen, Txuhuiv hirian (Ukraina) gertatutakoa, Errusiaren Ukrainako inbasioaren testuinguruan.

## Gudua

Errusiaren aire-erasoek Txuhuiv jo zuten otsailaren 24an, aire-base militar bat eta apartamentu multzo bat barne; 14 urteko mutiko bat hil eta emakume bat zaurituz. Errusiar indarrak, hurrengo egunean, otsailaren 25ean, sartu ziren hirian.
Errusiak hiriaren aurkako aire-erasoakekin jarraitu zuen martxoaren 7ra arte; izan ere, Ukrainak kontraerasoa egin zien egun hartan errusiarrei, errusiarrak hiritik ateratzera behartuz. Ustez, bi komandante hil zituen kontraeraso hartan, egiaztatu gabeko informazioa den arren. Haatik, oraindik ere maila baxuko borrokak daude hiriaren iparraldean.

## Oharrak

* ↑ Ukrainaren arabera, indar ukrainarrek garaitu zuten; Errusiak, aldiz, hori ukatu egiten du.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.newsweek.com/ukraine-russia-recapture-chuhuiv-kharkiv-region-armed-forces-claim-facebook-1685356
* ↑ https://www.lbc.co.uk/news/ukraine-chuhuiv-russia/
* ↑ https://www.hindustantimes.com/videos/setback-for-russia-ukrainians-say-chuhuiv-liberated-russian-commanders-killed-101646667078499.html
* ↑ https://ukranews.com/en/news/839381-ukrainian-armed-forces-liberate-chuhuiv-of-kharkiv-region
* ↑ https://saharareporters.com/2022/03/07/ukraine-confirms-killing-two-high-ranking-russian-commanders-reclaims-chuhuiv-town
* ↑ https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3422324-ukraines-armed-forces-liberate-chuhuiv-town-in-kharkiv-region-general-staff.html
* ↑ https://www.newsweek.com/ukraine-russia-recapture-chuhuiv-kharkiv-region-armed-forces-claim-facebook-1685356
* 1 2 (Ingelesez) «In Chuhuiv, enemy shell hit apartment building, killing a boy» www.ukrinform.net (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).
* ↑ (Ingelesez) Edwards, Jessica. (2022-02-24). «Airfield, fuel storage damaged in Russian attack on Ukraine, satellite images show» Military Times (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).
* ↑ «INEW ~ Ukraine: Use of explosive weapons will be disastrous for civilians» www.inew.org (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).
* ↑ (Ingelesez) «Ukraine attacked: Map of sites targeted by Russia’s invasion» www.nbcnews.com (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).
* ↑ (Ingelesez) «Ukraine says it has re-taken Chuhuiv city and killed two high-ranking Russian commanders during the battle» Linda Ikeji's Blog 2022-03-07 (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).
* ↑ (Ingelesez) «Ukraine fightback: City and airport retaken with 'heavy losses' for Putin's forces» LBC (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111448814
iea2022ko Ukrainako inbasioa :
Errusia–Ukraina Gerraren parte :
ieaLaburpena :
ieaLiskar militarrak :
ieaJendartea :
ieaGerra-krimenak :
ieaErreakzioak :
ieaInpaktua :
ieaGako-jendea :
Kategoria
Commons :
# Txuilo

Txuiloa (aimara ch'ullu) belarridun txano bat da, alpaka artilez edo beste animalia batzuenez egina, eta zuntz sintetikoekin konbinatuz. Bere jatorria, Andeetako eskualdetan du, non punako hotz gordinetik babesteko erabiltzen den. Kolore anitzeko marrazkiz laguntzen ohi da. Eskualde bakoitzean, batez ere Peruko Andeetan eta Bolivia mendebaldean, ez dira bakarrik kolore ezberdinetan aurkitzen, baita erabilera ezberdinekin ere, kargu publiko bat duen edo ezkongabe dagoen norbaiten identifikazioaren ohiko erabilera, adibidez.

## Fikzioan

Janzki hau, Tintinen komiki batean agertzen da, Eguzkiaren Tenplua izenekoa. Protagonista bera, txuilo eta pontxo batekin jantzita agertzen da, Haddock kapitaina eta Dupont eta Dupond detektibeak bere bila dabiltzan bitartean. Abentura honetan, protagonisten laguntzailea den Zorrino izeneko mutikoak ere, agertzen den guztietan, txuilo bat jantzita darama.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q339731
* Multimedia: Chullo / Q339731
# Txukhrovita-(Ca)

Txukhrovita-(Ca) mineral bat da eta chukhrovite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Txukhrovita-(Ca) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca4.5Al2(SO4)F13*12H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Chukhrovite-(Ca): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).