# Ahetze

Ahetze Lapurdiko mendebaldeko udalerri bat da, Lapurdi Erdialdean kokatua, Uhabia ibaiaren ezkerraldean. 2013. urtean 1.941 biztanle zituen. Turismoa eta laborantza dira ekonomia jarduera nagusiak.

## Geografia
### Etxeak eta auzoak

| Adamenea Agerrea Amizola Arrakotenea Belhardiko Errota Biperren Borda Borda Dorrea Etxebiaga | Haroztegia Harrieta Ithurbidea Ithurbiden Borda Laharraga Larramendia Larreluzea Larretxeberria Larrunta eta Larruntaldea | Martikotenea Mulienea Olhagaina Ostaleriaborda Solorzano Uhartea Xaharrenea Ximikoenea Xirrikenea |

### Ingurune naturala

Uhabia ibaia eta Zirikolatzeko erreka igarotzen dira udalerritik, azken horren zenbait ibaiadarrekin batera: Amisolako erreka, Uroneko erreka eta Besaingo erreka.
* Besaingo erreka
* Besaingo errekan kokaturik dagoen ur-errota

### Udalerri mugakideak

* Bidarte iparraldean
* Arbona eta Arrangoitze ipar-ekialdean
* Donibane Lohizune mendebaldean
* Senpere hegoaldean

## Historia

Erdi Aroan, Donejakue bidearen kostaldeko bidea egiten zenbiltzan erromesak, Ahetzetik igarotzen ziren. Ondoren bi aukera zituzten: edota Ibarrundik jarraitu, Sarako Ospitale Zaharrera heldu arte; edota Azkaineko Done Jakue kaperatik pasatu, Ibardin lepoa zeharkatu eta Berara joan.

## Demografia

XIX. mende osoan eta XX. mendearen hasieran 500 biztanle inguruko herria izan zen Ahetze, baina 1960ko hamarkadatik aurrera hazkunde handia izan zuen, eta 2010eko hamarkadan ia 2.000 biztanleen mailara iritsi zen.
* Ahetzeko biztanleria
* Datuen iturburua: INSEE

## Ekonomia

Hil bakoitzaren hirugarren igandean ospatzen da antzinatekoen merkatua, jende asko erakarri ohi duena. Bestalde, herriko ekonomiaren oinarria laborantza den arren azkenaldian herriaren itxura aldatzen hasi da, Lapurdiko kostaldetik hurbil dagoen etxebizitzen eskaera dela medio, zenbait etxegintza proiektu baitira abian.

## Kultura
### Euskara

Ahetzen Uztaritze inguruko euskara mintzatzen da, erdiguneko nafar-lapurtarra.

## Ondasun nabarmenak
#### San Martin eliza

Donejakue bidean kokatua, San Martin eliza XVII. mendekoa da. Aipatzekoak dira erretaula, Done Jakueren zurezko estatua eta XVI. mendeko prozesio gurutze ederra. Gurutze honek, ezkil txikiz hornitua dagoen aldetik, Pierre de Lancre inkisitorearen haserrea piztu zuen 1609 urteko sorginkeria prozesuan, Deabruaren lana ikusten baitzuen bertan. Herriko armarrian lehoiak daraman gurutzea da berau.
* Ahetzeko San Martin eliza
* Ahetzeko San Martin eliza
* Elizaren kanpandorrea herrigunetik
* Elizako atari gainean dagoen Ama Birjinaren estatua
* Kanpaiak
* Hilerriko hilarri diskoidala

#### Ostalapia baserria

Baserri eder hau Done Jakue bideko erromesen ostatua zen, baita ere getariar eta bidartarren babesleku, pirata eta itsaslapurrek kostako bi herri hauek erasotzen zituztenean. Inguruetan harritzarrak ikus daitezke, antzina harresiko zati izandakoak.

## Argazki galeria

* Herriko etxeari atxikiturik dagoen pilotalekua.
* Herriko etxea eta pilotalekua.
* Mattin Treku plaza. Ezkerretara herriko etxea ageri da eta eskuinaldean San Martin eliza.
* Ahetzeko etxe bat.
* Harrieta etxea.

## Aheztar ospetsuak

* Jean D'Aranbillaga (XVII. mendea), idazle eta apaiza.
* Mattin Treku (1916-1981), bertsolaria.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 Géoportail - Frantziako Institutu Geografiko Nazionala. Géoportail. (Noiz kontsultatua: 2011-10-16).
* ↑ «Urkia, Jean-Pierre - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-02).
* ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-02).
* ↑ «Ahetze - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-15).
* ↑ «Uztaritze ingurukoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-15).

## Kanpo estekak

* Ahetzeko Udalaren webgunea
* Datuak: Q746192
* Multimedia: Ahetze / Q746192
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Ahetze