OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Urbanizazio (argipena)

Urbanizazio hitzak hainbat adiera ditu:
* Urbanizazio (prozesua), hirien hedadura eta biztanleria haztea eta hiriko bizimoduaren ezaugarriak bestelako biziguneetara zabaltzeko prozesua.
* Urbanizazio (etxegintza), urbanizatze-plangintza baten ondorioz eraikitako etxe multzoa.
* Urbanizazio (hirigintza), lursail batean etxebizitzak eraikitzeko prestatzea, kaleak, ur-hornidura, estolderia, argiteria eta antzeko azpiegiturak eginez eta beharrezko instalazio eta zerbitzuez hornituz.
# Valentinita

Valentinita oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Valentinita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Sb2O3}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Valentinite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Valentiniano I.a

Flavio Valentiniano (latinez: Flavius Valentinianus; Cibalae, Panonia, 321 - Brigetio, 375eko azaroaren 17a), erromatar enperadorea izan zen.
Pretoriar Guardiako ofizial bat izan zen Juliano Apostata eta Jovianoren agintaldietan. Gorputza azkarra eta aurpegi ederra ez ezik, ahalmen militarra eta ausardia ere bazeuzkan. Jovianoren heriotzaren ostean armadak enperadore izendatu zuen 364ko otsailaren 28an. Berehala, Valente anaia ere enperadore izendatu zuen.
Bi anaiek Inperioa erdibitu zuten. Valentinianok mendebaldeko zatia hartu zuen, hau da: Italia, Iliria, Hispania, Galia, Britania eta Afrika probintziak. Valentek, beraz, ekialdea: Balkanak, Grezia, Egipto, Siria eta Asia Minor.
Valentinianok gerra asko borrokatu behar izan zuen. Hasieran, Prokopio, Juliano Apostataren senide bat, matxinatu zen. Kanpotik ere bazetozen arerioak. Erromatarrek barbaro ezezagunei egin behar zieten aurre: burgundiarrak, saxoiak... Hortaz, Valentinianoren ataza nagusia mugak gordetzea izan zen. Hasiera batean Milan hautatu zuen gortea jartzeko. Geroago, Paris eta Reims, germaniarrei hobeki aurre egiteko.
Rhin ibaiaz bestaldera eraman ondoren, 367an ibai hori zeharkatu zuten germaniarrek. Valentinianok menderatu ahal zituen triskantza handi batean, baina bere armadetako bajak hain handia izanda, ezin izan zuen arrakasta biribildu.
374an, Valentinianok eta Makriano germaniarren errege batek bakea hitzartu zuten. Makriano erromatarren lagun bihurtu zen honela, eta Rhin ibaiko muga antolatu zuen.
Galiako kostaldeak saxoi piraten erasoak jasan behar izan zituen. Piktoek eta eskoziarrek bat eginda, Antoninoren Harresia gainditu zuten eta Britania probintzia arpilatu ahal zuten. Afrika probintzian ere arazoak izan zituen Valentinianok. Izan ere, gobernatzailearen gobernu kaskarrak matxinadak eragin zituen.
374an, guardiarrek Danubio zeharkatu zuten erromatarrek haien lurraldean gotorlekuak eraikiak zituelako. 375eko apirilean, enbaxada bati emandako harreran, enperadorea zauritu suertatu zen. Azaroaren 17an hil zen horren ondorioz.
* Datuak: Q46720
* Multimedia: Valentinianus I / Q46720
# Valentinianotar dinastia

Valentinianotar dinastiak 364tik 392 arte Erromatar Inperioa gobernatu zuen, eta Mendebaldeko Erdia 425tik 455 arte.
Leinu honetako enperadoreak:
* Valentiniano I.a
* Valente
* Graziano
* Valentiniano II.a

## Erreferentziak

* ↑ 182 Araua. Dinastien izenak. Euskaltzaindia 4. orr.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1324480
* Multimedia: Valentinian dynasty / Q1324480
# Valentinoko gaztelua

Valentinoko gaztelua (italieraz: Castello del Valentino) Savoiako errege etxearen egoitzetako bat da, Unescok Gizateriaren ondare izendatua 1997an. 823-012 kodea du eta Viale Mattioli 39an dago Turinen (Piamonte, Italia). Valentinoko parkean dago Po ibaiaren ertzean, eta Turingo Politeknikoko Arkitektura Fakultateko egoitza da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19830
* Multimedia: Castello del Valentino / Q19830
# Valentiniano III.a

Valentiniano III.a (latinez: Flavius Placidius Valentinianus; 419ko uztailaren 2a - 455eko martxoaren 16a), 424tik hil zen arte mendebaldeko erromatar enperadorea izan zen.
Konstantzio III.aren semea eta Teodosio I.aren biloba zen. Zesar titulua 424an eman zitzaion Konstantinoplan. Gerra labur baten ostean, 425eko urriaren 23an Erroman kokatu zuten enperadore.
Hasiera batean, ama arduratu zen politikagintzaz, eta, 433z geroztik, Flavio Aetioren esku. Valentinianoren agintaldia Inperioko zatiketak markatu zuen. Izan ere, Afrika probintzia 439an konkistatu zuten bandaloek, eta mendebaldeko Mediterraneo Genserikoren pirataz bete zen; 446an Britania betiko utzi zen; barbaroek Hispania eta Galiako zati handiak konkistatu zituzten.
Aetiok, halere, hainbat garaipen lortu zuen. Atilaren kontrako lortutakoa oso garrantzitsua izan zen. Baina bisigodoen aurka ere aritu zen arrakastaz 426an, 429an eta 436an. Rhin eta Danubion ere inbaditzaileak geldiarazi zituen.
454an, Valentinianok Aetio hil zuen. Hurrengo urteko martxoaren 16an, ordea, Aetioren bi jarraitzaile germaniarrek enperadorea hil zuten.
* Datuak: Q170026
* Multimedia: Valentinianus III / Q170026
# Valentino

Valentino izan daiteke:

## Pertsona izena

* Valentino Garavani (1932), italiar moda diseinatzailea
* Rodolfo Valentino (1895–1926), italiar aktorea
* Jim Valentino (1952), estatubatuar komikigilea
* Cesare Borgia (c. 1475 – 1507), batzutan Valentino deitua, soldadu, politikari eta kardinala
* Valentino Rossi (born 1979), italiar motoziklista

## Kanpo estekak

* Datuak: Q247953
* Multimedia: Valentino / Q247953
# Valentiniano II.a

Flavio Valentiniano (latinez: Flavius Valentinianus; 371 – Vienne, 392ko maiatzaren 14a), Mendebaldeko erromatar enperadorea izan zen Graziano anaiarekin batera. Enperadore izendatu zutenean, 375ean, Valentinianok lau urte zituen.

## Boterean

Bi anaiek Mendebaldeko Inperioa erdibitu zuten. Ofizialki, Grazianok Galia probintzia hartu zuen, eta Valentinianok, edo, hobe esanda, Justina amak, Italia, Iliria eta Afrika probintziak. Justinak, erlijio aranista edukita, kristauen aurka borrokatu zuen. Baina, Milango artzapezpikuak, Anbrosiok, (Valentinianoren gortea Milanen kokatua baitzen) oso itzal handia zuen, enperadorea baino handiagoa.
387an, Magno Maximo jenerala matxinatu zen Britanian eta bere burua enperadore izendatu zuen. Alpeak zeharkatuta, Milan hiria mehatxatu zuen. Valentinianok ekialdera jo behar izan zuen, Teodosioren babespean egoteko. Teodosiok 388an Valentiano tronuan jarri zuen berriro Magno Maximoren heriotzaren ostean.

## Heriotza

392ko maiatzaren 15ean, Valentiniano urkaturik aurkitu zuten. Haren bizkartzain eta magister militum aholkulariak, Arbogasto germaniarrak, suizidioa zela argudiatu zuen. Valentinianok eta Arbogastok ika-mika izan ohi zuten Inperio gobernatzeko era egokienaren gainean.
Honela izanda, Teodosiok, horren berri izandakoan, Arbogasto hiltzailetzat jo zuen. Milango Anbrosiok ere susmo bera iradoki zuen Valentinianoren hiletan. Arbogastok, gainera, Eugenio izeneko jeneral pagano kokatu zuen tronuan.
Horren ondorioz, gerra zibila piztu zen Eugenio eta Teodosioren artean. Teodosioren garaipenak Inperioko azken batzea eragin zuen.
* Datuak: Q46846
* Multimedia: Valentinianus II / Q46846
# Valentino Garavani

Valentino Clemente Ludovico Garavani (Voghera, Pavia, 1932ko maiatzaren 11), Valentino izenaz ezaguna, italiar moda-diseinatzailea da. Italiako ospetsuenetako bat, modaren mundua kulturarenarekin, ikuskizunenarekin, eta bizitza sozialarenarekin lotzea lortu duena. Txikitatik, dekorazioa, pintura eta eskultura izan zituen zaletasunik handienak. Hamalau urterekin, ohiko ikasketak utzita, diseinuaren munduan sartu zen buru-belarri, eta Milango Arte Eskolan hasi zen ikasten. Aurrerago, Jacqueline de Ribes diseinatzailea ezagutu zuen, eta hark Parisko goi-mailako gizartea ezagutarazi zion. Erromara itzultzeko eskatzen ziotenei entzungor eginez, Parisen bertan sakondu zuen bere prestakuntza, Guy Larocherekin batera. Gero, Erromara joan zen, eta jostun-etxea zabaldu zuen Via Apia Aurican. 1961ean, parte hartu zuen lehenengo desfile ofizialean, Florentzian, eta izugarrizko arrakasta izan zuen. Handik gutxira, Jacqueline Kennedyk bere jantzietako bat aukeratu zuenean Onassis greziar magnatearekin ezkontzeko, Estatu Batuetako merkatuko ateak parez pare zabaldu zitzaizkion, eta Valentinoren izena mundu osora hedatu zen. Orduan hasi zen Valentino bere inperioa eraikitzen, Giancarlo Gaimmeti lagunarekin batera, eta Italiako enpresa nagusia bihurtu zen, Fiaten ondoren. Garai hartan bere abizenaren lehen letra (V) apaingarri gisa eta bere markaren logotipotzat erabiltzen hasi zen. 1969an, Neiman Marcus saria irabazi zuen, modaren munduko saririk preziatuena. 1970eko hamarraldiko urte modarentzat kaskarren ondoren, Valentinoren ospeak gorena jo zuen hurrengo hamarraldian. Jeans arropa zabaltzen ausartu zen lehen estilista izan zen, eta bere publizitate-kanpainetarako argazkilaririk hoberenengana jotzen zuen. Valentinoren estiloa artean eta izadian inspiratua da. Laurogeita hamarreko hamarraldian Valentino: Hogeita hamar urte magiazko erakusketa egin zen Erroman eta New Yorken. Egun, gizon eta emakumezkoentzako arropak egiten ditu, eta orobat zapatak, gorbatak eta bestelako osagaiak. Laurogei denda baino gehiago ditu munduan zehar.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q379664
* Multimedia: Valentino Garavani / Q379664
# Vieska (Veľký Krtíško barrutia)

Vieska Eslovakiako udalerri bat da, Veľký Krtíško barrutian kokatuta. 3,31 km²ko azalera du eta 215 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1447. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q785541
* Multimedia: Vieska, Veľký Krtíš District / Q785541
# VietJet Air

VietJet Air Vietnamgo kostu baxuko hegazkin-konpainia da. 2007an sortu zen.

## Baseak

Honako aireportuetan du basea:
* Tan Son Nhat Nazioarteko Aireportua (Saigon)
* Noi Bai Nazioarteko aireportua (Hanoi)
* Da Nang aireportua (Da Nang)
* Cat Bi aireportua (Haiphong)
* Thanhhoa aireportua (Thanh Hoa)
* Vinh aireportua (Vinh)
* Dong Hoi aireportua (Dong Hoi)
* Phu Bai aireportua (Hue)
* Quynhon aireportua (Quy Nhon)
* Cam Ranh aireportua (Nha Trang)
* Buonmethuot aireportua (Buonmethuot)
* Lien Khuong aireportua (Da Lat)
* Can Tho aireportua (Can Tho)
* Phu Quoc aireportua (Phu Quoc)
* Changi aireportua (Singapore)
* Suvanabhumi aireportua (Bangkok)
* Incheon aireportua (Seul)
* Taipei Taoyuan aireportua (Taipei)
* Angkor aireportua (Siem Reap)

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Airelinearen webgunea.
* Datuak: Q853878
* Multimedia: VietJet Air / Q853878
# Vieska (Dunajská Stredako barrutia)

Vieska Eslovakiako udalerri bat da, Dunajská Stredako barrutian kokatuta. 6,68 km²ko azalera du eta 424 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1322. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q911399
* Multimedia: Vieska (Dunajská Streda District) / Q911399
# Vieska nad Žitavou

Vieska nad Žitavou Eslovakiako udalerri bat da, Zlaté Moravceko barrutian kokatuta. 5,46 km²ko azalera du eta 452 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1406. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q790797
* Multimedia: Vieska nad Žitavou / Q790797
# Viesīte udalerria

Viesīte udalerria (letonieraz: Viesītes novads) Letoniako udalerri bat da. 651 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 3619 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Viesīte da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleriaren bilakaera
* Datu-iturria: Letoniako Estatistika Bulego Zentrala

## Erreferentziak

* ↑ Letoniako Estatistika Bulego Zentrala. (2018-10-08). Biztanleriaren bilakaera. (Noiz kontsultatua: 2019-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2093996
* Multimedia: Viesīte Municipality / Q2093996
# Vieste

Vieste Italiako udalerri bat da. Foggiako probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. 13.405 biztanle ditu, 169,19 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Viestek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mattinata Peschici Vico del Gargano Monte Sant'Angelo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51967
* Multimedia: Vieste / Q51967
# Upton (Cork konderria)

Upton (irlanderaz Garraí Thancaird, formalki Garryhancard gisa ingeleseratua) Irlandako Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Cork hiria eta Bandon udalerriaren artean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7899349
* Multimedia: Upton, County Cork / Q7899349
# Upton (Dorset)

Upton, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Dorset konderrian.
* Datuak: Q1610423
* Multimedia: Upton, Dorset / Q1610423
# Upton (Maine)

Upton Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Oxford konderrian dago, Maine estatuan. 69 biztanle ditu, 41,83 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Oxford konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3450483
* Multimedia: Upton, Maine / Q3450483
# Upton-upon-Severn

Upton-upon-Severn, Upton on Severn edo Upton, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Worcestershire konderrian.
2011n 2.881 biztanle zituen.
* Datuak: Q2362440
* Multimedia: Upton-upon-Severn / Q2362440
# Upton (Quebec)

Upton Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Montérégie eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Acton konderriko eskualde udalerria da. 2011ko zentsoaren arabera 2,075 biztanle zituen 55.64 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1001007
* Multimedia: Upton, Quebec / Q1001007
# Upton (Kentucky)

Upton Kentuckyko hiri bat da. Hardin konderrian kokatua dago. 2010ean 683 biztanle zituen, 3,52 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Hardin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2641132
* Multimedia: Upton, Kentucky / Q2641132
# Upton (Mendebaldeko Yorkshire)

Upton, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Yorkshire konderrian.
2001ean 3.541 biztanle zituen.
* Datuak: Q2065618
* Multimedia: Upton, West Yorkshire / Q2065618
# Upton (New York)

Upton AEBetako New Yorkeko Long Islanden dagoen Brookhaven herriko herrixka bat da. Brookhaven National Laboratory laborategiaren eta New York hiria, Long Island, Hudson ibaiaren harana, Connecticut hegoaldea eta New Jersey ipar-ekialderantz iragarpen atmosferikoak egiten dituen National Weather Servicen estazioaren egoitza da.
Upton New York estatuko Suffolk konderrian dago.

## Historia

Herrixkak bere izena 1917 eta 1920 artean lehenik eta, ondoren, 1940 eta 1946 artean existitu zen Camp Upton base militarraren egoitza izan zelako jasotzen du. Bigarren Mundu Gerran, kanpamendua, batez ere, erreklutentzako konskripzio gune bezala berreraikia izan zen. Beranduago, armadak, toki hau ospitale bezala erabili zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3752638
# Upstairs, Downstairs (1971eko telesaila)

Upstairs, Downstairs (euskaraz: «Eskaileraz Gora, Eskaileraz Behera»), Erresuma Batuko drama telesail bat da. 1971ko urriaren 10etik 1975eko abenduaren 21era London Weekend Television (LWT) eta ITV telebista kateetan aireratu zen, denera 5 denboraldi eta 68 atal izan zituen.
Londres hiriko Belgravia goi maila sozialeko auzoan girotua dago.

## Izenburua eta gaia

Izenburuak eraikinen eskaileraz gora eta behereko solairuez gain, Erresuma Batuan gizartearen maila sozial-ekonomikoarekiko banaketa ere adierazten duen esaldia da, alegia, eskaileraz gora aristokrata, jauntxoak, jaunak, andereak eta enpresaburuak bizi dira, aldiz, eskaileraz behera, morroiak, neskameak, sukaldariak, maiordomoak, gurdizainak eta lorezainak.
BBC kateak 2010ean izenburu berdineko berregokitzapen telesaila aireratu zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1903-1930 artean Londresko Belgravia auzoko Eaton Place kaleko 165. zenbakiko eraikineko familiaren eta beren zerbitzarien bizitza eta gorabeherak jarraitzen ditu. Eskaileraz gora, honako jauntxoak bizi dira: James eta Elizabeth senar-emazteak eta beren haurrak; Lady Marjorie, Lehen Ministroa zenaren alaba, eta bere senarra, Richard Bellamy, politikari zintzoa baina bere emaztearen diruaren eta haren familiaren eraginaren pean dago. Eskaileraz behera, zerbitzariak: maiordomoa, sukaldaria, morroiak, neskameak, sukaldariaren laguntzaileak....
Garai honetan Erresuma Batuan emakumeen bozkatzeko eskubidearengatik borrokatzen zen, Lehen Mundu Gerraren ankerkeriak eta heriotzak jazo ziren, ondoren 1920ko Hamarkada Zoriontsua, 1929ko Krisialdi Ekonomikoarekin amaitzeko jauretxeko jabe aristokratez gain azkeneko zerbitzarian ere eragina izan zuten.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1168760
# Upton (Massachusetts)

Upton Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da. Worcester konderrian dago, Massachusetts estatuan. 8.000 biztanle ditu, 21,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Worcester konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2559976
* Multimedia: Upton, Massachusetts / Q2559976
# Urkute

Urkute Aralarko Malloetako mendi bat da, tontorren lerro nagusitik kanpo dagoena, Aldaonetik mendebaldera. Bi mendi horiek —Urkute eta Aldaon— lepo batek banatzen ditu. Tontorrak baditu beste bi izen ere: Urgutte eta Urgoiti. Bertara heltzeko, Aldaonera doazen bide berberak hartu behar dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268687
# Urmein

Urmein Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, Grisonia barrutian. 2014an 154 biztanle zituen 4,33 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64816
* Multimedia: Urmein / Q64816
Flerden Lohn (GR) Tschappina Masein Thusis
# Urkuluko uharka

Urkulu Gipuzkoako hego-mendebaldean dagoen urtegi bat da, Debagoieneko eskualdean eta Aretxabaletako udalerrian kokatua. Zehazki, Aretxabaletako Larrino, Aozaratza eta Goroeta auzoek eta Kortaburu, Markiategi eta Urrexola auzuneek inguratzen dute. Itsas mailatik 331-341 metro gorago dago.
1975ean eraikuntza lanak hasi ondoren, 1979an bete egin zuten, Urkulu ubidetik ur gehien jasoz, baina baita Bolibar erreka eta Arantzazuko arrotik ere.
Edukia 16.30 Hm³ da.

## Mendiak

Inguruko mendien artean iparradetik hegoaldera Orkatzategi (874 m), Ametzueta (807 m), Iruaitz (755 m) eta Kurtzebarri (1.133 m) ditugu.

## Zuhaitzak

Ingurune honetan, zuhaitzik ohikoenak haltzak, sahatsak, haritzak, lizarrak eta zumarrak dira.

## Iruditegia

* Urkuluren ikuspegia Iruaitzetik, hondoan Anboto ezkerrean eta Udalatx eskuinaldean.
* Uharkaren atzean Aozaratza auzoa, Murugain mendia hurrengo planoan eta hondoan Anboto eta Izpizte ipar-mendebalderantz.
* Aozaratza auzoa eta atzean Murugain.
* Urkuluko bazterren ikuspegia.
* Urtegia Larrino auzotik, hegoalderantz.
* Urkulu Ugastegitik.
* Urkulu aintziraren ertzetik.
* Aretxabaletatik Urkulura doan bidea, Bustintegi errekaren ertzetik.

## Ibilbideak

Urtegiaren perimetro osoak 7 kilometro ditu, "Urkuluko itzulia" izena duena. Urtegitik ateratzen dira beste bide batzuk ere, Kurtzeberri mendira inguratzera eta auzo hauetara doazenak: Oro, Larrino, Areantza, Bolinaga, Mendiola (Eskoriatza), Bedoña (Arrasate) eta Arantzazu (Oñati).
* Mapa
* Otalora Dorretxea
* Goroetako baserriak
* Goroeta pasata
* Behatokitik
* Presa eta Kurtzebarri
* Atxapar loreak
* Barraskiloak
* Tximeleta eta mazusta loreak
* Loreak
* kardu loreak eta intsektua

## Bibliografia

* "Urkulu, leiho irekia" (Aretxabaletako Udala, 2007).

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko urtegien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Pantano de Urkulu Auñamendi Eusko Entziklopedian, Interneten dohainik kontsultagai.
* Datuak: Q12268686
* Multimedia: Urkulu reservoir / Q12268686
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Urkuluko itzulia
* ↑ «Topogida — Aretxabaletako Udala» www.aretxabaleta.eus (Noiz kontsultatua: 2020-07-19).
# Urleben

Urleben Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, Unstrut-Hainich-Kreis barrutian. 2014an 422 biztanle zituen 8,13 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q675943
* Multimedia: Urleben / Q675943
# Urlegi

Urlegi Nafarroa Garaiko mendia da, 922 metro ditu eta Abartango mendilerroan kokatuta dagoena.

## Erreferentziak

* ↑ Gailurraren izena: Urlegi Mendikat webgunean.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendiak
* Nafarroako mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* luberri.net webgunean
* Datuak: Q56643647
# Urlingford

Urlingford (irlanderaz: Áth na nUrlainn) Irlandako udalerri bat da, Kilkenny konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 973 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2644656
* Multimedia: Urlingford / Q2644656
# Urloko erreka

Urloko erreka Lapurdin kokaturik dagoen erreka da, Antzara errekaren ibaiadarra dena.

## Geografia

Zuraiden jaio eta Uztaritzen Errobi ibaiaren ibaiadarra den Antzara errekara isurtzen ditu bere urak. Guztira, 11,9 kilometroko ibilbidea du.
Bere ibaiadar nagusia Lukuko erreka da.

## Zeharkatutako udalerriak

* Ezpeleta
* Larresoro
* Senpere
* Uztaritze
* Zuraide

## Erreferentziak

* ↑ Sandre datu-basea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3552312
# Victoria Muñoz García

Victoria Muñoz García (Madril, 1921 - ibidem 1939ko abuztuaren 5a) 1939ko abuztuaren 5ean Madrilen erregimen frankistak fusilatutako emakumeetako bat izan zen, momentu horretan aktibista zen eta 18 urte besterik ez zituen. Errepresaliatutako emakume talde hori Hamahiru Arrosak izenaz ezagutzen da.

## Biografia

Victoria 1921ean Madrilen jaio zen eta bertan bizi zen. 1936an JSUren militantziara batu zen eta Chamartín de la Rosako taldearen parte izan zen. Izan ere, gerra amaitzean bere laguna Julián Muñoz Tárregarekin elkartu zen eta honek Sergio Ortizen zuzentzen zuen Chamartín de la Rosako sektorera batzeko eskaini zion.
1939an bere anaia, Juan, komisaldegian jasandako torturengatik hil zen eta beste anaia, Gregorio, maiatzaren 18an fusilatu zuten
1939ko ekainaren 6an atxilotu zuten eta Las Ventas emakumeen kartzelan sartu zuten. Urte berean 9. Gerra Kontseilu Egonkorrak 30.426. kausa ebatzi zuen, 13 Arrosak heriotza zigorrera kondenatuz. Hala, hogeita lau ordu beranduago, 13 emakume eta 43 gizon 1939Ko abuztuaren 5ean fusilatu zituzten Madrilgo Ekialdeko Hilerriaren (gaur egungo Almudena hilerria) hilarrietan.

## Memoria

Urtero, Abuztuaren 5ean emakume talde honi eta Madrilgo Ekialdeko Hilerrian fusilatu zituzten JSUko beste 43 gazteei omenaldia egiten zaie. Era berean, Espainiako hainbat herritan Hamairu Arrosei eskainitako kaleak daude. Halaber, beraien historiari buruzko obrak idatzi dira: liburuak, dokumentalak eta pelikulak
2019ko apirilaren 13an Ekialdeko Hilerrian Madrilgo frankismoaren biktimei omenaldia egin zitzaien, Memoria eta Askatasuna kolektiboak 2007tik urtero antolatua. Izan ere, Madrilgo Udalak Fernando Hernandez Holgado historialariari eskatutako ikerketan azaleratzen da Madrilen gerra kontseiluagatik exekutatuko pertsonak 2.936 izan zirela.

## Erreferentziak

* ↑ Madrilgo frankismoaren biktimen zerrenda. Memoria y Libertad-en
* ↑ NÚÑEZ DÍAZ-BALART, Mirta eta ROJAS FRIEND, Antonio (1997): Consejo de Guerra. Los fusilamientos en el Madrid de la posguerra (1939-1945). Compañía Literaria, Madrid. ISBN 9788482130590. (Dialnet)
* ↑ Fusilados por el franquismo en el Cementerio del Este de Madrid
* ↑ «Taller de historia del PCE "Marusia" [Tetuán, Madrid: Memorial Madrid. Represión franquista y lucha por la libertad»] Taller de historia del PCE "Marusia" [Tetuán, Madrid] . Noiz kontsultatua: 2020-05-29.
* ↑ «En Zona Feminista: LAS TRECE ROSAS» En Zona Feminista (Noiz kontsultatua: 2020-06-01).
* ↑ Madrid homenajea a las Trece Rosas en el 74 aniversario de su ejecución.
* ↑ Listado de personas ejecutadas durante la posguerra (1939-1944) en la ciudad de Madrid(Internet Archiven artxibatua)
* Datuak: Q90408026