OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# McDonnell Douglas

McDonnell Douglas estatubatuar hegazkin-fabrikatzailea da. Bi konpainia handiren fusioaren emaitza da: McDonnell eta Douglas. Gaur egun mundu-mailan hirugarren konpainia da merkataritza-hegazkinen eraikuntzan, eta garrantzitsuenetako bat hegazkin militar eta espazialetan.
Douglas enpresa Donald Douglasek sortu zuen 1920. hamarraldian. Ospe handia lortu zuen Estatu Batuetako armadako zenbait pilotuk Douglas World Cruiser hegazkinekin munduari bira 175 egunetan eman ziotenean. Baina arrakastarik handienak hegazkin zibilak eginez eskuratu zituen, batez ere Boeing 247arekin lehiatzeko TWA konpainiarekin akordio bat sinatu ondoren. Horrela hasi ziren sortzen 1930. hamarraldian DC-1 iraultzailea eta haren ondorengoak. Garai hartan DB-7 Boston bonbaketari militarra ere egin zuen. Bigarren Mundu Gerra amaitzean, erreaktore eta koheteak egiten hasi zen. Lehen erreaktore militarra 1950ean atera zen, eta hamarraldi hartan garraiorako hegazkin militar gehiago ere egin zituen. B-707arekin lehiatzeko DC-8 erreaktorea sortu zuen, 1960an.
McDonnell enpresa, berriz, James McDonnellek eraiki zuen 1939an. 1945ean atera zuen lehen erreaktore militarra, XFD-1 Phantom (geroago FH-1 izenez ezagutua). Ondorengo modeloa, 1960ko F-4 Phantom ehiza-hegazkina, mito bihurtu zen. Bi enpresak 1967an elkartu ziren, Douglasen krisialdiaren ondorioz batez ere.
DC-10 hegazkina, B-747-arekin lehiatzeko sortua, konpainia berriak atera zuen. Horrez gainera, helikopteroak eta hegazkin militar eta espazialak ere egiten ditu.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q201815
* Multimedia: McDonnell Douglas / Q201815
# McDonough (New York)

McDonough Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Chenango konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 797 biztanle ditu, 39,63 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Chenango konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708755
* Multimedia: McDonough, New York / Q3708755
# McDonough (Georgia)

McDonough Georgiako estatuko hiri bat da. Worth konderrian kokatua dago. 2010ean 22.084 biztanle zituen, 32,93 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Worth konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2075251
* Multimedia: McDonough, Georgia / Q2075251
# McDougal (Arkansas)

McDougal Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Clay konderrian dago, Arkansas estatuan. 134 biztanle ditu, 0,96939 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Clay konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2518462
* Multimedia: McDougal, Arkansas / Q2518462
# McDonnell Douglas AV-8B Harrier II

McDonnell Douglas AV-8B Harrier II aireratze eta lurreratze bertikal eta laburrak egiteko gaitasuna duen hegazkin militarraa da. British Aerospace eta McDonnell Douglas konpainien baterako garapena da, Hawker Siddeley Harrier modeloan oinarritua. 1960ko hamarkadaren hasieran Hawker Siddeley P.1127 modeloaren garatzearekin hasi zen Harrier hegazkin sagako azken aireontzia da. AV-8B batez ere eraso arineko misioetarako edo balio anitzeko ehiza gisa erabiltzen dute, eta hegazkin-ontzi txikietatik, urlehortar eraso itsasontzi handietatik eta base operatibo aurreratuetatik operatzeko gai da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q635687
* Multimedia: McDonnell Douglas AV-8B Harrier II / Q635687
# McDonough konderria (Illinois)

McDonough konderria (ingelesez: McDonough County) Illinoisko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Decatur da. 2010eko zentsuaren arabera 32.612 biztanle zituen, McDonough kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

McDonough konderriak 1.528,57 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,01 ura dira. Beste 1.526,56 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 21,33 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 32.612 pertsonetatik 29.846 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 867 dira. 1.594 beltzak edo afroamerikarrak. 52 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 572 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 27 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 519 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q500758
* Multimedia: McDonough County, Illinois / Q500758
# Malužiná

Malužiná Eslovakiako udalerri bat da, Liptovský Mikuláško barrutian kokatuta. 39,48 km²ko azalera du eta 249 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1072480
* Multimedia: Malužiná / Q1072480
# Malval

Malval (frantsesez eta ofizialki: Malval) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an 44 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Malval udalerrian erroldatutako biztanleak 47 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 39 etxebizitza zeuden, 22 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 39etxeak ziren. 22 etxebizitza nagusietatik 15 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 2 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 12 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 13 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 8 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Malval udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 4 | 80-84 | 8 |
| 4 | 75-79 | 8 |
| 0 | 70-74 | 4 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 8 | 50-54 | 4 |
| 4 | 45-49 | 4 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 4 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 28 ziren, horien artean 16 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 16 pertsona aktiboetatik 12 lanean zeuden (9 gizon eta 3 emakume) eta 4 langabezian zeuden (4 emakume eta 4 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q203629
* Multimedia: Malval / Q203629
# Malvales

Malvales landare loredunen ordena bat da. 9 familia eta 6.000 espezie dauzka. Kotoi-landarea, adibidez, malva bat da.

## Familia

* Bixaceae
* Cistaceae
* Cytinaceae
* Dipterocarpaceae
* Malvaceae
* Muntingiaceae
* Neuradaceae
* Sarcolaenaceae
* Sphaerosepalaceae
* Thymelaeaceae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21908
* Multimedia: Malvales / Q21908
* Espezieak: Malvales
# Maluta galanperna

    Artikulu hau onddoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Maluta (argipena)».
Maluta galanperna (Lepiota clypeolaria) Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Kalitate eskaseko jangarria da, baina ez da gomendatzen kontsumitzea, Lepiota txiki gorrixkekin ez nahasteko, pozoitsuak dira eta, hala nola, Lepiota helveola, Lepiota brunneoincarnata, etab.

## Deskribapena

Kapela: 4 eta 7 cm arteko diametrokoa, lehenik hemisferikoa, gero titi garbiarekin zabaldu egiten da. Okre kolorea du eta apurtu egiten da ezkatak eta xerloak agertuz eta azpiko haragiaren hondo zuria agerian utziz.
Orriak: Ez estu, zurixkak edo krema-arrosa kolorekoak, eskotatuak.
Orri eskotatuak: Oinera Iritsi baino lehentxeago eskote txiki bat duten orriak.
Hanka: Zilindrikoa, mehea, 3 eta 8 mm arteko lodierakoa, zuria edo zurixka, eraztun iheskorrarekin, eraztunetik behera itxura iletsua eta flokonosoa duten zuntz zetadunez estalia.
Haragia: Samurra, mehea, kolore zurixkakoa, fruta usainekoa, atsegina.
Etimologia: Lepiota hitza grezierazko "lepis" "lepidos" eta "oús" eta "otós ear" hitzetatik, kapela esan nahi duena. Ezkatadun kapela duen onddoa. Clypeolaria izena, kapelak ezkutu forma duelako du. Latinetik dator "klipeo" hitzetik, erromatarrek eta greziarrek erabilitako ezkutu biribiletik.

## Jangarritasuna

Erdipurdiko jangarria, baina kontuz ibili behar da tamaina txikiko beste Lepiotekin ez nahasteko, hauen artean espezie hilgarriak baitaude.

### Nahasketa arriskua

Lepiota cristata delakoarekin, baina honek oina leuna du, zetazko lihazki gabe. Lepiota magnispora delakoarekin ere nahas daiteke, honek kolore okre-laranjagoa du eta koniferetan hazten da.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean, koniferoen eta hostozabalen basoetan.

### Banaketa eremua

Asia, Europa, Ipar Amerika, Hego Amerika.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Kutxa Fundazioa Sozial eta Kulturala. (1992). Euskal Herriko perretxikoak. Litografía Danona s. coop.ltda., 222 or. ISBN 84-7173-211-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 347 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. JoseLuis Añanos Echo Editorial Pirineo, 320 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 189 or. ISBN 84-505-1806-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q300967
* Multimedia: Lepiota clypeolaria / Q300967
# Malva

Malva Zamorako probintziako udalerria da, Toro eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 140 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Zamorako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1922240
* Multimedia: Malva, Zamora / Q1922240
# Maluta (argipena)

Maluta terminoak hainbat adiera du. Euskarazko hitza, zenbait terminotan erabiltzen da:
* Olo-malutak, zereal hau (oloa) jaki gisa kontsumitzeko modu bat.
* Arto-malutak, cornflakes anglizismoarekin ere ezagunak.
* Maluta galanperna, Lepiota clypeolaria onddo espeziea.
Bestelakoak:
* Elur Malutatxo edo Floquet de Neu, Bartzelonan bizi izan zen gorila zuria.
* Elur-Malutatxo II, Simpsondarrak telesailko katua
# Malvagna

Malvagna Italiako udalerri bat da. Messinako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 629 biztanle ditu, 6,71 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Malvagnak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Francavilla di Sicilia Moio Alcantara Roccella Valdemone Castiglione di Sicilia Montalbano Elicona

## Kanpo estekak

* Datuak: Q387547
* Multimedia: Malvagna / Q387547
# Michelangelo Pistoletto

Michelangelo Pistoletto (Biella, Vercelli, Italia, 1933ko ekainaren 25a -) italiar margolaria da.

## Biografia

Aitaren lantegian hasi zen margolaritzarekin harremanetan, koadro zaharrak konpontzen eta eraberritzen. Lehenengo lanak olio-pinturan egindako autoerretratuak izan ziren.
1962an jarri zituen erakusgai lehenengo Quadri specchiantiak: arte dinamikoa sortu zuen hala, koadroen gainaldean irudiak islatuz eta ikuslea unean-unean obran parte hartzera bultzatuz.
1966an, Oggetti in meno izenburuko instalazioa aurkeztu zuen: objektuak ez ziren garai batean edo jatorrian izan zirenaren parte edo hondarrak besterik. 1968an, Arte Povera delako mugimenduaren lehenengo erakusketan parte hartu zuen, baina beti nabarmendu da artista independente gisa. Arte garaikidearen hizkuntza-berrikuntzaren protagonista nagusietako bat da. 2009an, Michelangelo Pistoletto eta Salvatore Garau elkarrekin aritu ziren "Di tanto mare. Salvatore Garau - Michelangelo Pistoletto".
Erakusketa ugari prestatu ditu, erakusteko sorkuntza artistikoa ez dela irudi mugiezin batera murrizten eta azpimarratzeko arte-lanak elkarreragina izan behar duela inguruko ezaugarriekin.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Salvatore Garau / Michelangelo Pistoletto, Oristano, Ex Asilo Sant'Antonio, uztailaren 25etik abuztuaren 16ra, “Di tanto mare. Salvatore Garau - Michelangelo Pistoletto”, 2009ko uztailaren 25etik abuztuaren 16ra

## Kanpo estekak

* (Italieraz)(Ingelesez) Michelangelo Pistolettoren webgunea
* Datuak: Q573178
* Multimedia: Michelangelo Pistoletto / Q573178
# Michelau im Steigerwald

Michelau im Steigerwald Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Schweinfurt (barrutia)|Schweinfurt]] barrutian. 2014an 1.110 biztanle zituen 14,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q589391
* Multimedia: Michelau im Steigerwald / Q589391
# Michela Belmonte

Michela Belmonte (Padua, Veneto eskualdea, Italia, 1925eko urriaren 30a - Alacant, Alacanteko probintzia, 1978ko uztailaren 7a) zinema italiarreko aktorea izan zen.

## Biografia

Maria Denis aktorearen ahizpa gazteena zen, eta Roberto Rosselliniren A Pilot Return bezalako film nagusietan agertzen den garai faxistan, dama lider gisa egindako lasterketaz gozatu zuen.
1943an Benito Mussoliniren erregimena bota ondoren, erretiratu egin zen literaturan eta arkeologia munduan jarduteko.
1978an hil zen Espainian.

## Filmografia

* A Pilot Returns (1942)
* The Three Pilots (1942)
* Il nostro prossimo (1943

## Iruditegia

* Massimo Girotti eta Michela Belmonte,Un pilota retorna filmean , 1942
* Michela Belmonte, I 3 aquilotti lanean, 1942
* Framawikik "Les sans pages" proiektu frantseserako egindako galeriako irudi batzuk (2. lerroan, eskuinetik 4.a), 2017

## Erreferentziak

* ↑ (Italieraz) Chiti, Roberto; Poppi, Roberto; Lancia, Enrico. (1991). Dizionario del cinema italiano. Gremese Editore ISBN 978-88-7742-423-5. (Noiz kontsultatua: 2024-03-17).
* 1 2 (Ingelesez) «Michela Belmonte | Actress» IMDb (Noiz kontsultatua: 2024-03-17).
* ↑ Bondanella p.153

## Bibliografia

* Bondanella, Peter. Roberto Rosselliniren filmak. Cambridge University Press, 1993.

## Kanpo estekak

* Michela Belmonte Internet Movie Databaseren webgunean (Ingelesez)
* Datuak: Q3311248
* Multimedia: Michela Schiff Giorgini / Q3311248
# Michela Murgia

Michela Murgia (1972ko ekainaren 3a, Cabras, Sardinia - 2023ko abuztuaren 10a, Erroma) italierazko idazle sardiniarra izan zen, Sardiniaren aldeko independentista eta abertzalea, eta ekintzaile feminista.

## Biografia

Michela Murgiak teologia ikasi zuen eta erlijioa irakasten zuen.
Il mondo deve sapere, bere lehen liburuan, gerora pelikula bihurtu zena, dei zentro bateko lan baldintza prekarioak deskribatzen ditu bere esperientzia garrantzitsuan oinarrituta. Aldi baterako langileek jasaten duten esplotazio ekonomikoari eta manipulazio psikologikoari buruzkoa da.
2008ko maiatzean Murgiak ipuin bilduma bat argitaratu zuen (Viaggio in Sardegna. Undici percorsi nell'isola che non si vede) Sardinia uharteko leku gutxi esploratuetan. Uhartearen ondare mitologiko anitza ere zabaldu zuen bere idatzietan du. Michela Murgiaren Acabadora lehen eleberria 2009ko maiatzean argitaratu zen. 1950eko hamarkadan Sardinian girotua, eleberriak eutanasia eta adopzioaren gaiak jorratzen ditu. Hainbat sari jaso ditu.
Murgia Sardiniako nouvelle vague literarioaren edo Sardiniako Literatura Berria izenez ezagutu den mugimenduaren ordezkaritzat hartua izan da. Milanen urte batzuk igaro ondoren, gero Sardiniara itzuli zen.
Gaixotasuna, familia eta heriotza
2023ko maiatzaren hasieran, Murgiak giltzurruneko minbizia zuela iragarri zuen. Gaixotasunaren fase aurreratua zela eta, hilabete gutxi falta zitzaizkion, baina Giorgia Meloni lehen ministroaren menpe ez hiltzea espero zuela adierazi zuen, baina ez zen hori gertatu abuztuan hil baitzen.
Gaixotasuna iragartzearekin batera, Murgiak jakinarazi zuen familia egoera berezi batean bizi zela, queer familia zela berea. Delako familia honetako pertsona batekin, Lorenzo Terenzi aktore eta musikariarekin, ezkondu zen formalki hil baino egun batzuk lehenago, oinordetza kontuak lotuago uzteko.

## Erreferentziak

* ↑ (Katalanez) «El compromís independentista sard de Michela Murgia» VilaWeb (Noiz kontsultatua: 2023-08-12).
* ↑ Giulio Angioni: Cartas de Logu: scrittori sardi allo specchio. CUEC, Cagliari, 2007, ISBN 978-88-8467-404-3.
* ↑ (Italieraz) Politi, Alice. (2023-07-23). «Michela Murgia, la famiglia queer e la sua «eredità simbolica»» Vanity Fair Italia (Noiz kontsultatua: 2023-08-22).
* ↑ (Italieraz) «Chi è Lorenzo Terenzi, il marito di Michela Murgia» Today (Noiz kontsultatua: 2023-08-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3827096
* Multimedia: Michela Murgia / Q3827096
# Michelangelo (kraterra)

Michelangelo Merkurioko krater bat da, lehen Solitudo Promethei izenarekin ezagututa. 216 kilometro diametroko zabalera du. H-12 koadrantean dago. Bere izena Michelangelo (1475-1564) margolari italiarraren omenez eman zitzaion.

## Erreferentziak

* ↑ https://planetarynames.wr.usgs.gov/?systemID=1&bodyID=9&typeID=9&system=Mercury&body=Mercury&type=Crater,%2520craters&sort=AName&show=Fname&show=Lat&show=Long&show=Diam&show=Stat&show=Orig
* Datuak: Q3696678
* Multimedia: Michelangelo (crater) / Q3696678
# Michelangelo Antonioni

Michelangelo Antonioni (Ferrara, 1912ko irailaren 29a - Erroma, 2007ko uztailaren 30a) zinema zuzendaria italiarra izan zen.

## Filmografia hautatua

* Cronaca di un amore (1950)
* I vinti (1952)
* La signora senza camelie (1953)
* Le amiche (1955)
* Il grido (1957)
* L'avventura (1960)
* La notte (1961)
* L'eclisse (1962)
* Il deserto rosso (1964)
* Blowup (1966)
* Zabriskie Point (1970)
* Chung Kuo (dokumentala, 1972)
* Professione: reporter (1975)
* Il mistero di Oberwald (1981)
* Identificazione di una donna (1982)
* Beyond the Clouds (1995 – Wim Wendersekin batera)
* Datuak: Q55433
* Multimedia: Michelangelo Antonioni / Q55433
# Michelangelo bere tailerrean

Michelangelo bere tailerrean (frantsesez: 'Michel-Ange dans son atelier') Jean-Léon Gérôme margolari frantsesak 1849an egin zuen olio mihise gainekoa da. Nahiz eta oinarri historikoa izan, fikziozko irudia da. Eszenak Michelangelo itsua, haur batek gidatuta, tailerrean erakusten du; Belvedereren soina ikutzen ari da. Gaur egun New Yorkeko Dahesh Museum of Art erakundean erakusten da.

## Historia

Gérômek mihise hau pintatu zuen artista gaztea zenean. 1843an Paul DeLaroche maisuarekin Erromara egindako bidaiak eragin handia izan zuen bere lanean. Orduan ikusi zuen Belvedereren soina, Vatikano Hirian dagoen Belvedereko jauregian 1530etik egon dena. Historikoki, beraz, ezinezkoa da bustoa Michelangeloren tailerrean egon izana, eta, gainera, artista hori ez zen itsu hil.

## Deskribapena

Margolan bertikala da, 52 × 36 zm.koa. Koadroaren gaiak kontrastatu egiten ditu gaztea eta zaharra, marmolaren zuria eta mozorroen kolorea, ukimenaren eta ikusmenaren zentzua, soin trinkoa eta pertsonen ahulezia. Artistaren sinadura eta data eskultura kokatuta dagoen egurrezko oinarriaren behealdeko ezkerraldean daude.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.daheshmuseum.org/portfolio/jean-leon-gerome-michelangelo-being-shown-the-belvedere-torso/

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Informazioa Dahesh Museum of Art museoaren webgunean.
* Datuak: Q101030774
# Maria Merino

Maria Merino Maestre (Bilbo, Bizkaia, 1976ko urtarrilaren 20a) EHUko irakaslea, matematikaria eta ikertzailea da.
Sudoku jokoak aztertu ditu zientziaren ikuspuntutik.

## Biografia

Maria Merinok Euskal Herriko Unibertsitatean Matematika lizentziatura lortu zuen 1999an eta Eusko Jaurlaritzaren laguntza baten bidez doktoradutza 2005ean.
Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da, Matematika sailean dihardu, Estatistika eta Ikerketa Operatibo arloan.
Dibulgazio arloan hainbat hedabideetan parte hartu du; Euskadi Irratiko Grafitti saioan, Bilbo Herri Irratiko Zientzialariak atalean. Telebistan, EITB Escépticos saioan.

## Lanak
### Argitalpenak

Hainbat artikulu eta liburu argitaratu ditu Mariak, bai bakarkako lan gisa, bai talde-lanean.
* Estatistika: R praktikak (2012) Maria Merino Maestre
* Estatistika: SPSS praktikak (2011) Maria Merino Maestre
* Lauki-sareko patroiak kalkulatzea, Pólyaren teoriaren eskutik (2018) Maria Merino Maestre, Imanol Unanue Gual
* Matematika (2005) Maria Merino Maestre
* Matematika diskretua (2016) Maria Merino Maestre
* Ba al dago matematikaririk Marten? (2016) Gorka Kobeaga eta María Merino.
* Oinarrizko estatistika: R praktikak (2017) Maria Merino Maestre, Usue Mori Carrascal
* Orientazio problemak eta algoritmo genetikoak (2015) Gorka Kobeaga Urriolabeitia, Maria Merino Maestre
* Sudokua: denbora-pasa edo zientzia? (2011)

### Hitzaldiak

* El sudoku bajo una mirada matemática (Sudokua begirada matematiko baten pean)

## Sariak eta aitorpenak

* 1994an RSMEk antolatutako XXX. Matematika olimpiadetan saria lortu zuen.
* Irakaskuntza ebaluatzeko Docentiaz programan bi aldiz lortu du Bikain kazlifikazioa

## Erreferentziak

* ↑ Larrinaga, Zihara Jainaga. ««Eguneroko problemetan aplika daitezke sudokuak»» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-10-22).
* 1 2 «Urtarrila, matematikaren bila 2019, Lemniskata» Issuu (Noiz kontsultatua: 2020-10-24).
* ↑ «Asignaturas - mae - Departamento de Matemática Aplicada y Estadística e Investigación Operativa - UPV/EHU» mae (Noiz kontsultatua: 2020-10-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «'Escépticos' profundiza esta semana en la astrología» Euskal Irrati Telebista (Noiz kontsultatua: 2020-10-24).
* ↑ «Maria Merino Maestre :: Inguma - Base de datos de la comunidad científica vasca» www.inguma.eus (Noiz kontsultatua: 2020-10-22).
* ↑ «Ba al dago matematikaririk Marten?» Zientzia Kaiera 2016-02-29 (Noiz kontsultatua: 2020-10-24).

## Kanpo estekak

* Maria Merino Maestre. EHUko web
* Maria Merino. EHU
* Maria Merinoren hitzaldia: El sudoku bajo una mirada matematika YouTube
* Datuak: Q87492557