OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Xamar etxeko garaia

Xamar etxeko garaia Nafarroa Garaiko Arian dagoen garai bat da, izen bereko etxearen alboan dagoena. Nafarroako kultura ondasun izendatua dago.
Garai honek irregulartasunak ditu, bai oinplanoan, baita gauzatzeko moduan ere: nabarmenak dira egin zaizkion aldaketak eta gehitutako elementuak. Nabarmena da, halaber, gehitutako zenbait eraikuntza-elementuren lotura eza eraikinarekin.
Goialdean aletegia eta trasteak gordetzeko biltegia dago. Behealdean tresnak eta erremintak.

## Ikus gainera

* Euskal Herriko garaiak
* Nafarroako kultura ondasunak

## Kanpo estekak

* Xamar etxeko garaiaren irudia ikusgai. Lurrak.com (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q20492773
* Multimedia: Casa Jamar (Aria) / Q20492773
# Xamil Basaiev

Xamil Salmanovitx Basaiev (errusieraz: Шамил Салмáнович Басáыев alfabeto zirilikoan) (Vedeno, Txetxenia, 1965eko urtarrilaren 14a - Ekazhevo, Inguxetia, 2006ko uztailaren 10a) txetxeniar gerrillako liderra izan zen XX. mendeko azken hamarkadan eta XXI. mendeko hasieran. Errusiar gobernuaren bilatuenen artean zegoen.
1997 eta 1998 Aslan Maskhadoven gobernuan Lehen Ministrordea izan zen. 2003an Emir Abdallah Shamil Abu-Idris ezizena aukeratu zuen.
* Datuak: Q190731
* Multimedia: Shamil Basaev / Q190731
# Xammai

Xammai (hebreeraz: שמאי‎; K.a. 50-k. o. 30) buruzagi erlijioso judu bat izan zen. Hillelekin batera, ondorengo Talmudeko tradizioak, Sanedringo agintariekotzat hartzen du. Bere bizitza eta izaerari buruzko tradizioek, Shammai-aurkako zehartasun gogor bat jasan zuten Hillelen alde zeudenen partetik Jerusalemeko Tenplua 70ean suntsitua izan ondoren. Hala ere, tradizio legalek, I. mendeko judu matxinadaren aurretik, Shammai eta bere eskolako kontzepzio zorrotzenak nagusi zirela iradokitzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ Araua_0175.pdf (euskaltzaindia.eus)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q467138
# Xiang'an barrutia

Xiang'an barrutia (txinera tradizionalez: 翔安区) Txinako barruti bat da, Xiamen barruan. Azken zentsuaren arabera 378.000 biztanle zituen 411.5 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1025433
* Multimedia: Xiang'an District / Q1025433
# Xianbei

Xianbeiak (txineraz: 鮮卑; mongolieraz: Syanbi edo Sümbe; tibeteraz: Sümbe) gaur egungo Mongolia ekialdean, Barne Mongolian eta Txinako ipar-ekialdean bizi zen herri mongol nomada bat izan ziren.
Txinako testu historikoek diotenez, xianbeiak donghu izeneko jende multzoaren ondorengoak ziren. Antropologo txinatar eta errusiar modernoen arabera, ipar-ekialdeko Asian bizi zen populazio mongoloide bat zen. Sima Qian historialariak zioen donghuak Barne Mongolian bizi zirela K.a. 699-632 urteetan. Lehenagoko aipamenak ere badaude, hainbat dokumentutan agertu baita Shang dinastiaren sasoian ere (K.a. 1600–1046) aktibo zirela.
Mongolian eta inguruetan beste talde batzuk izan zituzten antzeko ohiturak zituzten xianbeiak. Xamanismoa praktikatzen zuten, artzain nomadak ziren, yurtak erabiltzen zituzten bizitzeko, kumisa edaten zuten, eta naturari eta gerrari lotutako kirolak egiten zituzten: zaldien lasterketak, arkularitza, mongoliar borroka, etab.
Xianbeien hizkuntzari eta lotura etnikoei buruzko hainbat hipotesi daude:
* Hipotesi onartuenak dio xianbeiak talde etniko mongol bat zirela eta haien adarrak hainbat herri mongolen aurrekoak zirela, esaterako nirun, khitan eta menggu shiweienak.
* Beste hipotesi batek dio talde etniko tungus bat zirela.
* Hirugarren batek dio bai mongolen bai tungusen aurreko arbasoak izan zirela.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q861054
* Multimedia: Xianbei / Q861054
# Xiamengo Autobus Azkarra

Xiamengo Autobus Azkarra edo "Bus Rapid Transit" (txinera sinplifikatuz: 厦门快速公交系统), Xiamen hiriko autobus linea berrien sareko autobusek duten izena da.

## Ezaugarriak

Xiamenek metroa eraikitzeko biztanleria nahikorik ez duela eta, hiriko agintariek herritarrak leku batetik bestera garraiatzeko sistema eraginkor bat bilatu behar izan zuten. Horrela, hiriaren erdialdea bidezubien bitartez zeharkatzen duen autobusak igarotzeko errepidea eraiki zuten.
Geltokiak edozein metrok dituenaren berdinak dira, eskilara mekaniko eta bidaitxartela sartzeko makina eta guzti. Bidaiaren kostua, egindako distantziaren araberakoa, eta autobusak aire girotua duen ala ez aldatzen da.

## Ibilbideak

Gaur egun autobusek hiru ibilbide egiten dituzte:
* BRT 1: Xiamengo Trenbide geltokitik Jimeira. 33,4 kilometro luze eta 21 geltoki.
* BRT 1 Lotunea: No.1 Porten hasi eta Wenxing Dong kaleraino heltzen da. 18,7 kilometro luze eta 17 geltoki.
* BRT 2: Xiamengo Gaoqi Nazioarteko Aireportutik Xikeraino. 15,3 kilometro luze eta bederatzi geltoki.

### Etorkizuna

Etorkizunean beste bi edo hiru ibilbide berri eraikitzea espero da. Horrez gain, hiriko biztanleria haziz doala ikusita, baliteke etorkizunean autobusen ordez trenak jartzea, hirigunean eraikitako bidezubietaz baliatuta.

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Webgune ofiziala.
* Autobusen ibilbideen mapa.
* Datuak: Q8044105
* Multimedia: Xiamen BRT / Q8044105
# Xian

Xian edo Xi'an esanahi desberdineko hainbat gauza izan daiteke:
* Xian, txinatar LGTB aktibista;
* Xi'an, Txinako Shaanxi probintziako hiriburua.
* Xi'an Barrutia, Heilongjiang probintziako Mudanjiang hiriko barrutia.
* Xi'an Barrutia, Jilin probintziako Liaoyuan hiriko barrutia.
* Xian konderria, Hebei probintziako Cangzhou hiriko konderria.

## Ikus, gainera

* Chang'an, Xi'anen izen historikoa.
# Xian'an barrutia

Xian'an barrutia (txinera tradizionalez: 咸安区) Txinako barruti bat da, Xianning barruan. Azken zentsuaren arabera 512.517 biztanle zituen 1503.08 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1199132
* Multimedia: Xian'an District / Q1199132
# Xianfeng

Xianfeng (Udako Jauregi Zaharra, Hiri Debekatua, Pekin, 1831ko uztailaren 17a - Chengdeko mendiko erresidentzia, Hebei, 1861eko abuztuaren 22a) Txinako enperadorea izan zen 1850etik hil zen arte, Qing dinastiako zortzigarrena.
Guangdong enperadorearen eta Quan ezkontide noblearen laugarren semea izan zen. Literaturan eta administrazioan zuen trebetasunak zirrara eragin zion aitari. Horri esker, oinordeko hautatu zuten anaia nagusien aurretik.
Bere erregealdian gerrak eta matxinadak jasan zituen, horien artean Taiping Matxinada, Nian Matxinada eta Opioaren Bigarren Gerra. Boterea bakarka izan zuen azken enperadorea izan zen. Haren heriotzaren ondoren, Cixi enperatriz alargunak boterea kontrolatu zuen Txinan.
* Datuak: Q334452
* Multimedia: Xianfeng Emperor / Q334452
# Xiang Binxuan

Xiang Binxuan (2001eko azaroaren 16a) igerilari artistiko txinatarra da. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen taldekako proban, Parisen.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2024 | Paris | 01 ! | Taldeka |
| Munduko Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2022 | Budapest | 01 ! | Errutina librea taldeka |
| 2022 | Budapest | 01 ! | Errutina teknikoa taldeka |
| 2023 | Fukuoka | 01 ! | Errutina librea taldeka |
| 2023 | Fukuoka | 01 ! | Errutina akrobatikoa taldeka |
| 2024 | Doha | 01 ! | Errutina librea taldeka |
| 2024 | Doha | 01 ! | Errutina teknikoa taldeka |
| 2024 | Doha | 01 ! | Errutina akrobatikoa taldeka |
# Xiang ibaia

Xiang ibaia Yangtze erdialdeko Dongting lakuaren drainatze-sistemako ibai nagusia da, Hunan probintziako (Txina) ibairik handiena. Yangtzeren 2. ibaiadarrik handiena da (Min ibaiaren ondoren), azaleko isurketari dagokionez eta 5. ibaiadarrik handiena arro hidrografikoa kontuan hartuta. Ibaiak, oro har, ipar-ekialderako norabidea du, Guangxi eta Hunan probintzietan barrena, Jiangxi eta Guangdong ibaiadarretan barrena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q831884
* Multimedia: Xiang River / Q831884
# Zakharovita

Zakharovita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Zakharovita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na4Mn5Si10O24(OH)6 * 6H2O}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Zakharovite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Zakarrak

Zakarrak 80ko hamarkadan Arrasaten sortu zen oi! taldea da.

## Taldekideak

* Petete
* Xabi
* Oscar
* Pexeto
* Mitxel

## Historia

Zakarrak 1986-87an Arrasaten (Gipuzkoa) sortutako euskal musika taldea da. Talde honek Oi! musika egiten du eta Euskal Herriko estilo honetako talderik esanguratsuena da. Gaur egungo talde askok Zakarraken bertsioak jotzen dituzte.

## Diskografia

* 1. maketa
* 2. maketa
* Larga vida... (1993, Overdrive)
* The early years (2002, Bovver Lads Productions)
* Maquetas (2012, Radikal 1977 records)

### Bildumak

* Kids on the Streets (1993, Bird Records)
* A Volta ao Mundo em Oi!tenta Minutos (1999?, Rotten?)
* Oi! this is Dynamite!!! (??, Step-1) (Moped Lads, Templars eta Funeral Dress taldeekin batera)
* 25 Hits of Mondra Underground Sounds Vol. 1 (2008, Mondra Underground Sounds)

## Kanpo estekak

* Zakarrak Salinbrukis (Youtube)
* Datuak: Q12269167
# Zakat

Zakat (arabieraz: زكاة‎, zakāh, zaˈkaːh ahoskatua; euskaraz: «arazten duena») Islamaren bost euskarrietako bat da, musulmanentzat derrigorrezkoa dena. Legezko limosna hau nor bere dituen ondasunetatik eta diruzalekeriatik garbitzeko modu bat da, eta urteko sari gisa eman behar da, dirutan nahiz bestelako gauzatan. Estatuak bil dezake eta premia askotarako erabiltzea dago; behartsuei emateko, gerrako gatibuak aske uzteko ordainetan, zor handiegiak kitatzeko, gerra santurako, eta hezkuntza eta osasunerako, besteak beste.
Koranaren rankingean, bigarren euskarririk inportanteena da, otoitza (salat) eta gero.

## Zakaten bilketa herrialde musulmanetan

Norbaiten ondasunetan oinarrituta, benetako zerga bat da. Hona hemen zakaten bilketa-egoera herrialde musulmanetan, 2010. urtean:
| Herrialdea | Egoera |
| Afganistan | Estatuak ez du biltzen |
| Aljeria | Estatuak ez du biltzen |
| Arabiar Emirerri Batuak | Borondatezkoa |
| Azerbaijan | Estatuak ez du biltzen |
| Bahrain | Borondatezkoa |
| Bangladesh | Borondatezkoa |
| Burkina Faso | Estatuak ez du biltzen |
| Egipto | Borondatezkoa |
| Gambia | Estatuak ez du biltzen |
| Ginea | Estatuak ez du biltzen |
| Indonesia | Borondatezkoa |
| Iran | Borondatezkoa |
| Irak | Estatuak ez du biltzen |
| Jordania | Borondatezkoa |
| Kazakhstan | Estatuak ez du biltzen |
| Kuwait | Borondatezkoa |
| Libano | Borondatezkoa |
| Libia | Derrigorrezkoa |
| Malaysia | Derrigorrezkoa |
| Maldivak | Borondatezkoa |
| Mali | Estatuak ez du biltzen |
| Mauritania | Estatuak ez du biltzen |
| Maroko | Estatuak ez du biltzen |
| Niger | Estatuak ez du biltzen |
| Nigeria | Estatuak ez du biltzen |
| Oman | Estatuak ez du biltzen |
| Pakistan | Derrigorrezkoa |
| Qatar | Estatuak ez du biltzen |
| Saudi Arabia | Derrigorrezkoa |
| Senegal | Estatuak ez du biltzen |
| Sierra Leona | Estatuak ez du biltzen |
| Somalia | Estatuak ez du biltzen |
| Sudan | Derrigorrezkoa |
| Siria | Estatuak ez du biltzen |
| Tajikistan | Estatuak ez du biltzen |
| Txad | Estatuak ez du biltzen |
| Tunisia | Estatuak ez du biltzen |
| Turkia | Estatuak ez du biltzen |
| Turkmenistan | Estatuak ez du biltzen |
| Uzbekistan | Estatuak ez du biltzen |
| Yemen | Derrigorrezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Benda-Beckmann, Franz von. (2007). Social security between past and future: Ambonese networks of care and support. Münster: LIT Verlag, 167 or. ISBN 978-3-8258-0718-4..
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Hallaq, Wael B.. (2013). The impossible state: Islam, politics, and modernity's moral predicament. New York: Columbia University Press, 123 or. ISBN 9780231162562..
* ↑ Décobert, C.. (1991). Le mendiant et le combattant, L’institution de l’islam. Paris: Editions du Seuil, 238–240 or..
* ↑ Hefner, R.W.. (2006). «Islamic economics and global capitalism» Society 44 (1): 16–22. doi:10.1007/bf02690463..
* ↑ (Ingelesez) Powell, Russell. (2009). «Zakat: Drawing Insights for Legal Theory and Economic Policy from Islamic Jurisprudence» University of Pittsburgh Tax Review 7 (43).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124058
* Multimedia: Zakah / Q124058
# Zakatz-operkulu

Zakatz-operkulua arrain osteiktien zakatzak estaltzen eta babesten dituen egitura gogorra da. Arrain gehienetan operkuluaren atzeko aldea buru eta enborraren arteko muga da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1575967
* Multimedia: Operculum (fish) / Q1575967
# Zakil-berogarri

Zakil-berogarria (ingelesez: willy warmer) edo zakil-galtzerdia (ingelesez: cock sock) zakilean jartzeko diseinatutako jantzi berogarria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17016925
* Multimedia: Willy warmers / Q17016925
# Zakatumba

Zakatumba edo "Festival de cultura de la muerte" Gasteizko kultura jaialdia da, heriotzarekin loturik sortutakoa udazken aldean. Urriko azken astean eta azaroko lehenengoan antolatzen dute 2016tik. Hain zuzen ere, Hilen Egunaren inguruan.
Musika, dantza, marrazkigintza, antzerkia eta literatura dira jorratzen diren esparru batzuk.

## Lantaldea

2021eko otsailean Ander Gondra, Gorka Lopez de Munain, Isabel Mellen, Sandra Rodriguez eta Mikel Escalerak osatzen zuten lantaldea.

## Ikus, gainera

* Santa Isabel hilerria

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Ekimenaren webgunea.
# Zakarrontzi (informatika)

    Artikulu hau informatika-programari buruzkoa da; ontzia gaitzat duena beste hau da: «zakarrontzi»
Sistema eragile batean, edukiak kudeatzeko esparru batean edo beste programa batean, zakarrontzia biltegiratze-gune bat da, eta bertan gordetzen dira fitxategiak eta karpetak, biltegiratzeko bitarteko batetik behin betiko ezabatu aurretik.
Microsoft enpresak sartu zituen «zakarrontzia» kontzeptua eta izena, eta dagokion ospea eman zion. Fitxategiak ustekabean edo nahita ezabatzen direla kontrolatzeko balio du, eta sistema honen erabiltzaileei edukia berrikusteko aukera ematen die, behin betiko ezabatu baino lehen. Funtzio hori Microsoft Windowsen aurreko bertsioetan eta MS-DOSen undelete komandoan erabiltzen zen, eta hori da ustekabean ezabatutako fitxategiak berreskuratzeko modu bakarra.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2011]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6503178
# Letschin

Letschin Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan dago, [[Märkisch-Oderland (barrutia)|Märkisch-Oderland]] barrutian. 2014an 4.132 biztanle zituen 142,21 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q585206
* Multimedia: Letschin / Q585206
# Letsie III.a Lesothokoa

Letsie III.a Lesothokoa, jaiotzez David Mohato Bereng Seeisio (Morija, Basutoland, 1963ko uztailaren 17a) Lesothoko erregea da. Bere aita Moshoeshoe II.aren ondorengoa izan zen tronuan, aita 1990ean erbesteratzera behartu zutenean. Bere aita tronura itzuli zen 1995ean baina urte bat geroago hil zen auto-istripu batean. Karabo Motsoenengekin ezkondua, bi alaba eta seme bat ditu.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Princess Senate Seeiso
Seeiso of Basutoland
Moshoeshoe II.a
Letsie III.a Lesothokoa
Princess 'Maseeiso Seeiso
Mamohato of Lesotho
Lerotholi Seeiso :
* Datuak: Q57537
* Multimedia: Letsie III of Lesotho / Q57537
# Letterbreen

Letterbreen (irlanderaz: Leitir Bhruín) Ipar Irlandako udalerri bat da, Fermanagh konderrian dagoena. Enniskillen udalerritik 5 milia hego-mendebaldera dago, Sligo udalerrira doan errepidean eta Belmore mendien oinetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3929398
* Multimedia: Letterbreen / Q3929398
# Letren Fakultatea (Gasteiz)

Letren Fakultatea edo Filologia, Geografia eta Historia Fakultatea Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen Euskal Herriko Unibertsitateko Letren fakultate bat da.

## Kokalekua

Mendizorrotza auzoaren ipar-ekialdean dago, Unibertsitatearen pasealekuaren 5. zenbakian, Farmazia Fakultatea, Lascaray Ikergunea eta Lan Harreman eta Gizarte Langintzako Unibertsitate Eskolaren artean, bai eta trenbidearen alboan eta Gasteizko geltokiarekin parez-pare ere.

## Historia

1987an Iñaki Aspiazu, J. Botella eta M. Apraiz arkitektoek proiektatu eta eraiki zuten

## Graduak

Bertan honako graduak irakasten dira: Filologia (Euskal Filologia, Ingeles Filologia, Hispaniar Filologia, Filologia Klasikoa, Frantses Filologia eta Aleman Filologia), Itzulpelgintza eta Interpretazioa, Historia, Artearen Historia eta Lurralde Antolakuntza.

## Erreferentziak

* ↑ Filologia, Geografia eta Historia Fakultatea. Iñaki Aspiazu Izaren Arkitektura Estudioa

## Kanpo estekak

* Gasteizko Letren Fakultatearen webgunea (Gaztelaniaz) (Ingelesez)
* Datuak: Q5855030
* Multimedia: Facultad de Letras (Universidad del País Vasco) / Q5855030
# Letrozol

Letrozola kirurgia egin ondoren bularreko minbizia tratatzeko erabiltzen den sendagaia da. Aromatasaren inhibitzaileen taldekoa den sendagai bat da. Estrogenoak aromatasa entzimaren bidez androgenoak bihurtzearen ondorioz sortzen dira. Estrogenoak estrogeno-hartzaileekin lotzen dira gero, eta banaketa zelularra eragiten dute.
Letrozolak aromatasak estrogenoak sortzea saihesten du lehia-inhibizio itzulgarriaren bidez. Ekintza espezifikoa da, eta letrozolak ez du murrizten mineralen edo kortikosteroideen ekoizpena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Farmakoak Hiztegia] [2022]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q194974
* Multimedia: Letrozole / Q194974
# Letter to You

Letter to You (euskaraz: «Gutuna zuretzat») Bruce Springsteen artista estatubatuarrearen hogeigarren musika diskoa da. Grabazioa artistaren etxeko estudioan, 2019ko azaroan egin bazen, Columbia etxeak 2020ko urriaren 23an plazaratu zuen. Diskoan Springsteenek E Street Band taldearen laguntza du; nahiz eta betiko kolaboratzaileak izan, 2014tik, High Hopes izenburuko diskotik, ez zuten album bat elkarrekin egiten. Disko honek Bruce Springsteenen ohiko rock indartsua berreskuratzen du.

## Abestiak

Denbora: 58,17.
* «One Minute You’re Here» - 3:00
* «Letter to You» - 4:55
* «Burnin' Train» - 4:03
* «Janey Needs a Shooter» - 6:49
* «Last Man Standing» - 4:05
* «The Power of Prayer» - 3:36
* «House of a Thousand Guitars» - 4:30
* «Rainmaker» - 4:56
* «If I Was the Priest» - 6:50
* «Ghosts» - 5:54
* «Song for Orphans» - 6:13
* «I’ll See You in My Dreams» - 3:29

## Parte-hartzaileak

Bruce Springsteen eta E Street Band
* Roy Bittan – piano, ahotsak
* Jake Clemons – saxofon
* Charles Giordano – organo, ahotsak
* Nils Lofgren – gitarra, ahotsak
* Patti Scialfa – ahotsak
* Bruce Springsteen – gitarra, ahotsak, harmonica, grabazioaren ekoizpena
* Garry Tallent – gitarra baxua, ahotsak
* Steven Van Zandt – gitarra, ahotsak
* Max Weinberg – perkusio, ahotsak
Teknikariak
* Ron Aniello – ekoizpena
* Bob Clearmountain – audio nahasketa
* Danny Clinch – argazkilaria
* Bob Ludwig – master

## Erreferentziak

* ↑ www.rollingstone.com/music/music-news/bruce-springsteen-letter-to-you-new-rock-album-with-the-e-street-band-1057419/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q99231554
# Letsile Tebogo

Letsile Tebogo (Kanye, 2003ko ekainaren 7a) atleta botswanarra da, 2024ko Olinpiar Jokoetan 200 metrotako lasterketan txapelduna izan zena. 4x400 m errelebotan zilarrezko domina eskuratu zuen gainera. Botswanako historian lehen urrezko domina izan zen 200 metroetako hori, eta Afrikako lasterkari baten lehena ere bai.

## Biografia

17 urte zituela 20 urtez azpiko Munduko txapelketan 100 metroko lasterketa irabazi zuen eta 200 metrotan bigarren egin zuen. 2022ko otsailaren 19an Botswanako errekorra ezarri zuen 100 metrotako lasterketa 10.08 segundutan ezarriz eta urte berean 10 segundotik beherako marka ezarri zuen.
2022an Afrikako 200 metrotako txapelduna izan zen eta 100 metrotan 20 urtez azpiko munduko errekorra ezarri zuen. 2024ko Parisko Jokoetan txapeldun olinpikoa izan zen, Afrikako errekorra ezarriz. Aurrez Pretorian 300 metrotako munduko errekorra ezarri zuen.

## Palmaresa

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris ( Frantzia) | 01 ! | 200 metro |
| 2024 | Paris ( Frantzia) | 02 ! | 4x400 m erreleboak |
| Munduko Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2023 | Budapest ( Hungaria) | 02 ! | 100 metro |
| 2023 | Budapest ( Hungaria) | 03 ! | 200 metro |
| 2024 | Nassau ( Bahamak) | 01 ! | 4x400 m erreleboak |
| Afrikako Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2022 | Saint Pierre ( Maurizio) | 01 ! | 200 metro |

## Markak

* 100 metro - 9.86 (Paris, 2024)
* 200 metro - 19.46 (Paris, 2024) - Afrikako errekorra
* 300 metro - 30.69 (Pretoria, 2024) - Munduko errekorra
* 400 metro - 44.29 (Pretoria, 2024)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Hemmonsbey, Keanan. (2024-08-09). «Letsile Tebogo creates history with Botswana’s maiden Olympic gold and an African first for 200m sprint» Daily Maverick (Noiz kontsultatua: 2024-08-24).
* ↑ «Letsile TEBOGO | Profile | World Athletics» worldathletics.org (Noiz kontsultatua: 2024-08-19).
* ↑ «Tebogo runs 9.91 world U20 record to claim 100m crown in Cali | News | Cali 22 | World Athletics U20 Championships» worldathletics.org (Noiz kontsultatua: 2024-08-19).
* ↑ (Ingelesez) «Paris 2024 Olympics: Letsile Tebogo claims 200m gold as Noah Lyles takes bronze» BBC Sport 2024-08-08 (Noiz kontsultatua: 2024-08-19).
* 1 2 «Tebogo breaks world 300m best with 30.69 in Pretoria | REPORT | World Athletics» worldathletics.org (Noiz kontsultatua: 2024-08-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106832000
* Multimedia: Letsile Tebogo / Q106832000
# Letter from Home

Letter from Home ("Gutuna etxetik" euskaraz) Pat Metheny Groupen albuma da, Geffen Records zigiluak 1989ean argitaratua. Still Life (Talking) aurreko albumaren estiloari heldu zion berriro, eta Methenyk Brasilgo musikaren elementuak gehitu zituen bere jazz egiteko moduan. Diskoa New Yorkeko The Power Station-en grabatu zen, 1989ko udaberrian.

## Abesti garrantzitsu batzuk

* "Every Summer Night" Montreal International Jazz Festival jaialdiari eskainia dago.
* Spring Ain 't Here" Stanley Turrentineri eskainia eta berarengan inspiratua da.
* "Vidala" Argentinako iparraldeko kantu folklorikoa da, hain zuzen ere Cerro Negrokoa, Catamarca probintziakoa, urtebete lehenago Leda Valladares musikologo eta antropologoak konpilatua eta abestua; Pedro Aznarrek interpretatu eta ingelesera egokitu zuen.

## Parte-hartzaileak

* Pat Metheny - Gitarrak
* Lyle Mays - Piano, Teklatuak
* Steve Rodby - Baxu akustiko, Baxu elektriko
* Paul Wertico - Bateria
* Pedro Aznar - Ahotsa, saxofoia, marinba, charango, gitarra akustikoa, txirula
* Armando Marçal - Perkusioa

## Sariak

Grammy Sariak
| Urtea | Irabazlea | Kategoria |
| 1990 | Pat Metheny Group | Jazz Fusion perfomance onena |

## Erreferentziak

* ↑ https://www.allmusic.com/album/letter-from-home-mw0000653812

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Albuma AllMusic webgunean.
* "Letter from Home" konposizioa Youtuben.
* Datuak: Q1757558
# Leslie urakana (2018)

Leslie 2018ko denboraldiko Atlantikoko 12. ekaitza eta 6. urakana izan zen. 1842. urtetik inoiz Iberiar Penintsula zeharkatu duen urakanik bortitzena izan zen. Urakana, jada zikloi tropikal bilakaturik, Figueira da Foztik sartu zen penintsulan urriaren 13ko 21:10 UTC-an.
Euri-jasak eta haize-bolada bortitzak zirela eta, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak urriaren 14an abisu horia aktibatzea aurreikusi zuen.
Okzitaniako Carcasona inguruko herrietan gutxienez hamabi pertsona hil eta zortzi zauritu ziren urriaren 14ko gauean eta urriaren 15eko goizean, uholdeen ondorioz: Trebesen zazpi pertsona hil dira, bi Villegailhencen, bi Villalierren eta beste bat Villardonnelen.

## Erreferentziak

* ↑ (Portugesez) «A tempestade Leslie entrou pela Figueira da Foz e fustigou o Centro» Diário de Notícias 2018-10-14.
* ↑ EiTB. (2018/10/13). Leslie urakanak euri-jasak eta haize-bolada bortitzak utziko ditu Nafarroan. .
* ↑ «Gutxienez hamabi pertsona hil dira Okzitanian uholdeen ondorioz» Berria 2018-10-15 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57243792
* Multimedia: Hurricane Leslie (2018) / Q57243792