# Munduko zazpi mirari berriak

Munduko zazpi mirari berriak 2007ko uztailaren 7an nazioarteko lehiaketa batean aukeratu ziren munduko zazpi tokiei deritze. Enpresa pribatu batek antolatu zuen, antzinate klasikoko munduko zazpi mirariak oinarri harturik. New Open World Corporation (NOWC) enpresa pribatuaren sortzaile Bernard Weber zinegile suitzarrak abiarazi zuen ekimena.

## Bozketa sistema

Parte hartu nahi zuen edonork erakundearen webgunean e-posta bat erregistratu behar izan zuen eta bere gustukoak aukeratu. SMS bidez ere bozkatu ahal izan zen, baita ordaindu beharreko telefono zenbaki batera deituz ere. Praktikan, ez zegoen eragozpenik norbaitek behin baino gehiagotan bozkatzeko, beti ere, beste telefono edo helbide elektroniko bat erabiliz gero. Hautagai bakarraren alde bozka zitekeen eta, bi dolar estatubatuarren truke, ziurtagiri bat jaso. Erakundeak lehiaketarekin lotutako oroigarriak saldu zituen.
Hasieran, erakunde antolatzaileak egin zuen zerrenda luze batetik zazpi hautagai aukeratu zituen. Zerrenda gero handitu egin zen, jendeak edo herrialdeek halaxe eskatuta. Bozketaren azken hilabeteetan, ordu arte gehien jaso zituzten 21ek baino ez zuten parte hartu.
Azken etapan, Egiptoko gobernuaren kexuen ondorioz, Gizako piramideak zerrendatik kendu ziren, ohorezko hautagai titulua emanda, antolatzaileek trebeki disimulatuta, antzinate klasikoko munduko zazpi mirarietatik zutik dirauen bakarra delako.
Gizakia bizi denetik 2000 arte eraikitako eraikinak onartu ziren hautaketan, gaur egun zutik egon behar izateko baldintza soilarekin. Emaitzak 2007ko uztailaren 7an ezagutzera eman ziren, Lisboako Estádio da Luz futbol zelaian, zeremonia bikain batean. Zenbait gonbidatu berezi bertaratu ziren, besteak beste Cristiano Ronaldo futbolaria, Jennifer Lopez kantari eta aktorea, eta Hilary Swank, Ben Kingsley eta Bipasha Basu aktoreak.

## Gertaerak, kontrasteak eta zenbakiak

* Olerki batek dioenez, antzinateko munduko zazpi mirariak, Antipatro Sidongoak aukeratu zituen, K. a. 125 inguruan. Badaude aurreragoko zerrenden erreferentziak, Herodotok eta Filon Bizantziokoak eginak.
* Munduko zazpi mirari berriak aukeratzeko, ehun milioi boto baino gehiago eman ziren, bozen jatorria eta pertsona bakoitzak emandako bozen kopurua mugatu gabe, mundu osotik.
* Historiako lehendabiziko Internet, telefono eta SMS bidezko bozketa erraldoia da, mundu osoko parte hartzaileentzat irekia.
* Munduko biztanleen laurdenak (1.600 milioi lagunek inguru) zuzenean ikusi zuen 2007ko uztailaren 7an bozketaren emaitzen iragarpena, Lisboatik igorrita.
* Zazpi mirari berrien iragarpen zeremonia 160 telebista katek eman zuten 170 herrialderentzat baino gehiagorentzat.
* Zazpi mirari berrietatik, bat ere ez dago herrialde aurreratuetan.
* Telefono, ordenagailu eta Interneterako konexio gehienak herrialde aurreratuetan daude.
* Bozketaren lehen fasean, UNESCOko partaide diren herrialdeen erdiek zuten monumentu azpimarragarriren bat lehiaketan parte hartzen; horrek eraikin horiek aurkitzen diren herrialdeetako gobernuen laguntza politikoa sortu zuen.
* Zazpi mirari horietatik, UNESCOk sei jada Gizateriaren ondare izendatu ditu, 2008ko zerrendaren arabera.
* Behin munduko zazpi mirari berriak aukeratuta, orain, naturako zazpi mirari berriak aukeratzeko asmoa dago.

## Aukeratuak
### Ohorezkoa

Ohorezko miraria bozketatik kanporatu zuten, antzinakoena eta Antzinako zazpi Mirarietatik zutik dirauen bakarra dela argudiatuz. Nolanahi ere, Egiptoko autoritate kulturalen oposizio gogorragatik kanporatu zen, Zahi Hawassek bezala, egiptoar gobernuko Antigoaleko Gauzen Kontseilu Goreneko idazkari orokorrak lehiaketari "publizitate operazio" hutsa iritzi baitzion.

## Finalean sartutakoak

* Atenasko Akropolia, Atenas, Grezia.
* Alhambra, Granada, Espainia.
* Angkor, Siem Reap, Kanbodia.
* Neuschwansteingo gaztelua, Bavaria, Alemania.
* Askatasunaren Estatua, New York, AEB.
* Kiyomizu-dera, Kioto, Japonia
* Pazko uharteko Moaiak, Txile.
* Sydney Opera House, Sydney, Australia.
* Gizako piramide handia, Kairo, Egipto.
* San Basilio Katedrala / Kremlin, Mosku, Errusia.
* Hagia Sofia, Istanbul, Turkia.
* Stonehenge, Amesbury, Erresuma Batua.
* Timbuktu, Mali.
* Eiffel Dorrea, Paris, Frantzia.

## Hautagaiak

Bozketa garai baten ondoren, finalerdietarako sailkatu ziren 77 eraikinak ezagutzera eman ziren, ordena honetan:
* Txinako Harresi Handia Txina
* Potala jauregia Tibet
* Taj Mahal India
* Koliseoa Italia
* Chichén Itzá Mexiko
* Pazko uharteko Moaiak Txile
* Pisako dorrea Italia
* Eiffel Dorrea Frantzia
* Machu Picchu Peru
* Moskuko Kremlina, San Basilio Katedrala eta Plaza Gorria, Errusia
* Sanaako hiri historikoa Yemen
* Versaillesko jauregia Frantzia
* Alhambra Espainia
* Angkor Wat Kanbodia
* Askatasunaren Estatua AEB
* Familia Santuaren tenplua Espainia
* Hagia Sofia meskita Turkia
* Sydney Opera House Australia
* Petra Jordania
* Golden Gate AEB
* Timbuktu Mali
* Meenakshi Ammanen tenplua India
* Kiotoko jauregi inperiala Japonia
* Empire State eraikina AEB
* Akisgrango katedrala Alemania
* Veneziako Duke Jauregia Italia
* Urrezko Tenplua India
* Atenasko Akropolia Grezia
* Brihadeshwarako Tenplua India
* Arunachaleswarako Tenplua India
* Bahubali Estatua India
* Santiago de Compostela Espainia
* Budapesteko Legebiltzarra Hungaria
* Stonehenge Erresuma Batua
* Neuschwanstein gaztelua Alemania
* Mahabalipuram India
* Göltzschtalbrücke Alemania
* Dhammakaya Cetiya Thailandia
* Koloniako katedrala Alemania
* Dresdengo Andre Mariaren eliza Alemania
* Giralda Espainia
* Gizako piramide handia Egipto
* Lotoaren Tenplua India
* Terrakotazko armada Txina
* Pragako gaztelua Txekia
* Hiri Debekatua Txina
* Kapellbrücke Suitza
* Londresko Dorrea Erresuma Batua
* Big Ben Erresuma Batua
* Petronas dorre bikiak Malasia
* Municheko Olinpiar Estadioa Alemania
* Kiyomizu-dera Japonia
* Sigiriya Sri Lanka
* Erresuma Batuko Legebiltzarra Erresuma Batua
* Kordobako Meskita Espainia
* Abu Sinbel Egipto
* Londresko San Pauloren Katedrala Erresuma Batua
* Teotihuacan Mexiko
* Londresko Begia Erresuma Batua
* Karlosen Zubia Txekia
* San Petri basilika Vatikano
* Ranakpurreko Tenplua India
* Kristo Erredentorea Brasil
* Rushmore mendia AEB
* Guggenheim Bilbao Museoa Euskal Herria
* Nazcako lerroak Peru
* Mont Saint Michel Frantzia
* Burj Al Arab hotela Arabiar Emirerri Batuak
* Kapera sistinoa Vatikano
* Madrilgo Errege Jauregia Espainia
* Greenwicheko Errege Behatokia Erresuma Batua
* CN Dorrea Kanada
* Erregeen Harana Egipto
* Newgrangeeko hilobi megalitikoa Irlanda
* Segoviako akueduktua Espainia
* Panathinaiko Estadioa Grezia
* Panamako kanala Panama

## Kritikak

Egitasmoa hainbat arrazoirengatik kritikatu da.
* UNESCOk kanpaina ez bermatzea erabaki zuela adierazi zuen, kontu mediatikoa izan zela uste izan baitzuen, eta Weberren izen pertsonalean egina. Adierazi zuenez, ez da nahikoa monumentuen balio sentimentala edonolako zerrenda batean sartzeko. Horrez gain, bozketa ez zela unibertsala esan zuen, kanpoan uzten baitzituen Interneterako konexiorik ez duten milioika pertsona, eta hautagaien zerrenda irizpide ez oso zientifiko eta ez hezitzaileen arabera egin zela. Bestalde, UNESCOren estatutuek ez dute erakundea munduko mirari izendatzeko ahalbidetzen, baina bai toki edo monumenturen bat Gizateriaren Ondare izendatzeko.
* Batzuen ustez, xede ekonomikoko egitasmoa izan zen (telefonoz bozkatzeko ordaindu behar izateagatik, adibidez), Bernard Weberrek egitasmo horretako irabaziak monumentuak eraberritzeko erabiliko zirela esan zuen arren.
* Arte aditu batzuek beste kritika bat egin zuten, zazpi mirariak bozketa bidez aukeratu izanagatik, meritu artistikoa hala aukeratzen ez denean, are gutxiago, ezagutza artistikorik ez dutenek erabakitzen badute.
* Beste batzuek (Chichen Itzako zuzendariak), adibidez, halako ekimenek diskriminazioa eta lehiakortasuna bultzatzen dutela jakinarazi zuten.
* Egipton, zenbait jendek Gizehko piramideek Sydneyko Opera Antzokiaren moduko eraikin modernoekin ez dutela zertan leihatu uste dute: egitasmoa zentzugabea dela diote eta Bernard Weber kritikatu dute, halaber.
* Jende askok Internetik, telefonorik edo dirurik ez izatea ere kritikatu zen.

## Bibliografia

* Cox, Reg, and Neil Morris, "The Seven Wonders of the Modern World". Chelsea House Publications: Library. Octubre de 2000. ISBN 079106048
* Cox, Reg, Neil Morris, and James Field, "The Seven Wonders of the Medieval World". Chelsea House Publications: Library. Octubre de 2000. ISBN 0-7910-6047-0
* D'Epiro, Peter, and Mary Desmond Pinkowish, "What Are the Seven Wonders of the World? and 100 Other Great Cultural Lists". Anchor. 1 de diciembre de 1998. ISBN 0-385-49062-3
* Morris, Neil, "The Seven Wonders of the Natural World". Chrysalis Books. 30 de diciembre de 2002. ISBN 1-84138-495-X

## Kanpo estekak

* Datuak: Q712728
* Multimedia: New Seven Wonders of the World / Q712728