OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lubna Agha

Lubna Agha (1949ko maiatzaren 2a - 2012ko maiatzaren 6a) Pakistango jatorriko estatubatuar artista izan zen, Brooklinen (Massachusetts) bizi zen.

## Biografia

Bere arteak islamiar margolaritzako forma eta praktika moderno-abstraktuen eta tradizionalen arteko elkarrizketa sorrarazten du. Bere lanak eguneroko bizitzako zati ziren baina gaur egun historiaren zati diren irudi bisualekin egiten zuen lan, geografikoki hain urrun dauden tokietatik, hala nola Hegoaldeko Asiatik eta iparraldeko Afrikatik. Oihal eta egurraren gainean margotzen du batez ere, mosaiko, zizelkatze korapilatsu eta metalezko apaingarri-lanak gogora ekartzen dituzten margotutako pixel eta forma organiko kopuru infinitua aplikatuz.
Bere lanak Pakistango eta Estatu Batuetako museo eta arte galerietan erakutsi dira, baita Erresuma Batuan, Japonian, Jordanian eta Suitzan ere .
Lubnaren pinturak Erresuma Batuko Bradford Museum-en asiar bildumako bilduma iraunkorren parte dira; Artearen Kontseilu Nazionala, Pakistan eta Jordaniako Arte Ederren Galeria Nazionala.
Pakistaneko Arte Modernoko Fundazioak, Pakistanen, artista honi buruzko liburua argitaratu zuen, Marcella Nessom Sirhandik idatzitakoa, 2007an. Lubna Agha: Erreferentzia-puntuak izenburua du.
Lubna Agha behazun-xixkuko minbiziarekin konplikazioak jota hil zen bere Brooklingo etxean 2012ko maiatzaren 6an.

## Kanpo-estekak

* Artistaren webgunea
* Islamic Arts aldizkaria, In Memorium - Lubna Agha: Artist in White
* Egunsentiaren zatiak: trazu desberdinak - Marcella Nesom Sirhandiren Lubna Agha-ren bidaia artistikoa jasotzen duen monografia.
* Herald aldizkaria: Asna Nooraniren Lubna Agha
* VASL artistaren kolektiboa: Lubna Agha
* International Visions Gallery: Lubna Agha
* BBC: Lubna Agha
* AEBetako Estatu Saila, Artea enbaxadetan : Lubna Agha
* News International: Lubna Agharen heriotza galera artearentzat
* Express Tribuna: Trantsizioak: Lubna Agha artista hil da
* Aldizkari interaktiboa: Lubna Agha: Galera baten ondarea
* Datuak: Q3174851
# MIX6T

MIX6T (Mikzite ahozkatuta) Hendaian 2002an sortu zen rap, funk eta reggae taldea da. Oso talde mistoa da, guztiak ez baitira jatorri berekoak. Gainera, euskaraz, frantsesez, gaztelaniaz, ingelesez eta arabieraz abesten dute.

## Taldekideak

3 abeslari
* Xidra
* Fidel
* Fafa

## Diskografia
### 2006

Unite Batasuna Unidad Unity izeneko maxia atera zuten. Maxi honek lau abesti eta hiru bideo ditu.

## Kanpo estekak

* MIX6T-ren webgunea
* Datuak: Q12262789
# MIR (telesaila)

MIR (Médico Interno Residente) Videomediak ekoiztutako telesaila da, 2007 eta 2008 artean Telecincok igorri zuena. Oso arrakastatsua izan zen. Hospital Central telesailaren spin-off izan zen.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ospitale batean lan egiten duten mediku egoiliar eta albokoek istorio profesional eta pertsonalak izaten dituzte.

## Pertsonaiak

* Amparo Larrañaga (Dra. Cristina Sierra)
* Daniel Freire (Dr. Javier Lapartida)
* Ruth Díaz (Dra. Nuria Roche)
* Rodolfo Sancho (Dr. Eduardo Murua)
* Daniela Costa (Dra. Carmen Jurado)
* Pau Roca (Dr. Mateo García)
* Nuria Gàgo (Dra. Gloria Calatayud)
* Mar Ulldemolins (Dr. Lea Izquierdo)
* Lluís Marco (Dr. Antonio Dávila)
* Beatriz Argüello (Dra. Pilar Rojas)
* Benito Sagredo ( Dr.Alberto Sales)
* Assun Planas (Elvira Peña)

## Erreferentziak

* ↑ Gómez, José. (2015-3-5). «Telecinco cumple 25 años: recordamos 25 series que han marcado su historia (Parte 1)» Fórmula TV (Madril: Noxvo Editorial).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5988283
# MIG/MAG soldadura

MIG/MAG soldadura (ingelesez: Metal Inert Gas edo Metal Active Gas, euskaraz Gas Geldozko Metala edo Gas Aktibozko Metala), batzutan GMAW (Gas Metal Arc Welding, Arku Bidezko Gas Metal Soldadura), gas babesle eta eta elektrodo kontsumigarria erabiltzen dituen arku bidezko soldadura mota bat da. Arkua etengabeko hari baten eta soldatu beharreko piezen artean sortzen da, sortutako piezen arteko soldadura edo lotura atmosferatik gas geldo batek (MIG soldadura) ala gas aktibo batek (MAG soldadura) babesten du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1765723
* Multimedia: Gas metal arc welding / Q1765723
# MJ Rodriguez

Michaela Jaé 'MJ' Rodriguez (Newark, 1991ko urtarrilaren 7a) estatubatuar emakumezko aktore transgeneroa da. 2018an estreinatu zen Ryan Murphyren Pose telesail musikalean pertsonai nagusietako bat antzezteagatik ezaguna da.

## Filmografia
### Filmak

| Urtea | Izenburua | Rola | Oharrak |
| 2018 | Gema | Gema | Film laburra |
| 2017 | The Big Take | Robyn | |
| 2017 | Bun in the Oven | Bertha | |
| 2017 | Saturday Church | Ebony | |
| 2014 | Dear Pauline Jean | MJ | Film laburra |

### Telesailak

| Urtea | Izenburua | Rola | Oharrak |
| 2018 | Pose | Blanca | |
| 2016 | Luke Cage | Sister Boy | Atal batean |
| 2016 | [Blank] My Life | Kerry | Web-telesaila Atal batean |
| 2013 | The Carrie Diaries | Fabulous Clubgoer #2 | Atal batean |
| 2012 | Nurse Jackie | Lonna | Atal batean |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Feldman, Kate. (2017ko urriaren 25a). «Ryan Murphy’s ‘Pose’ will have largest transgender cast ever» Daily News (Noiz kontsultatua: 2018ko apirilaren 21a).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52083530
* Multimedia: Mj Rodriguez / Q52083530
# MK Ultra

MK Ultra Muse ingeles pop rock musika taldearen abesti bat da. 2009an The Resistance diskoaren barnean kaleratu zuten.

## Kanpo estekak

* MK Ultra abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai (Ingelesez)
# MIRA (eraikina)

MIRA (jatorriz Folsom Bay Tower izendatua) 129 metro garai den etxeorratza da, 39 solairukoa, Spear Streeten eraikia, San Frantziskon (Kalifornia). Etxebizitzetarako eraiki zen.
Jeanne Gang arkitektoak eta Studio Gang bere bulegoak egin zuten etxeorratzaren diseinu ondulatua.
2019ko abenduan, Curbed aldizkariak aurreko hamarkadako San Frantziskoko badiako eskualdeko 10 eraikin garrantzitsuenen zerrenda batean sartu zuen.
2018ko urrian, eraikinean salgai jarritako 392 etxebizitzetako lehen 32ak saldu ziren milioi bat dolar inguruko prezioetan. Goiko solairutekoak 3 milioiraino iritsi ziren.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Labong, Leilani Marie. (2019-12-02). «The Bay Area’s 10 most important buildings of the past decade» Curbed SF (Noiz kontsultatua: 2023-01-31).
* ↑ (Ingelesez) «Exclusive: Transbay condos kick off pre-sales starting under $1 million» www.bizjournals.com (San Francisco Business Times) (Noiz kontsultatua: 2023-01-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106782981
* Multimedia: MIRA (building) / Q106782981
# MILF

MILF izenarekin bi akronimo ezberdin ezagutzen dira, biak ala biak ingeleratik eratorria:
* MILF, ingelesez: Mother I'd Like to Fuck, euskaraz TXEMA gisa laburbilduko litzatekeena.
* MILF, ingelesez: Moro Islamic Liberation Front, euskaraz Askapen Islamikorako Fronte Mairua
# Llionpedia

Llionpedia, Enciclupedia en llingua Llïonesa leoneraz idatzitako Internet bidezko entziklopedia bat zen. 2009ko ekainaren 30ean jarri zen abian, Leongo udaleko Leondar Kultura eta Teknologia Berrien sailak bultzaturik.
2009ko irailaren 24an Llionpedia 15.000 artikulutara iritsi zen.

## Polemika

Hainbat sektoretatik, entziklopediari "alderdikeria" edo "zehaztasun falta" egotzi diote; eta zenbait administratzaile nazismoaren aldeko artikuluak ustez sortu izanak ere eztabaida sortu zuen. Kultura alorreko zenbait hiritarrek Leongo udalean kexa jarri zuten eta horren ondorioz Leongo Izquierda Unida alderdiak era berean Leongo Auzitegi Probintzialeko fiskal nagusiaren aurrean salaketa jarri zuen.

## Ikus, gainera

* Asturierazko Wikipedia
* Miranderazko Wikipedia

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) "Una Llionpedia no tan completa"
* ↑ (Gaztelaniaz) Diario de León (1)
* ↑ (Gaztelaniaz) Diario de León (2)
* ↑ (Gaztelaniaz) Diario de León (3)
* ↑ (Gaztelaniaz) Diario de León (4)
* ↑ (Gaztelaniaz) Hiritarren kexa.
* ↑ (Gaztelaniaz) Izquierda Unidaren salaketa.

## Kanpo estekak

* (Leonera) Llionpedia
* Datuak: Q5195569
# Lliterola Orratza

Lliterola Orratza, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.028 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Ribagorza eskualdea eta Frantziako Garona Garaia departamenduan dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17584206
# Lleyton Hewitt

Lleyton Glynn Hewitt (Adelaide, 1981eko otsailaren 24a) australiar tenislari ohia da. 30 txapelketa irabazi zituen, grand slameko bi txapelketa barne (AEBetako irekia 2001ean eta Wimbledongo txapelketa 2002an). Wimbledongo binakako txapelketa ere irabazi zuen Max Mirnyirekin 2000n. Australiako taldearekin bi aldiz irabazi zuen Davis Kopa, 1999an eta 2003an. ATPko lehen izatera iritsi zen 2001eko azaroan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q180104
* Multimedia: Lleyton Hewitt / Q180104
# Lleó Morera Etxea

Lleó Morera Etxea (katalanez Casa Lleó Morera) Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen etxe bat da. Hain zuzen ere, Eixample barrutiko Gràcia pasealekuaren 35. zenbakian kokatzen da. 1902an Lluís Domènech i Montaner arkitektoak proiektatu zuen.

## Iruditegia

* Lehenbiziko solairua.
* Hirugarren solairuko aretoa.
* Goialdea.
* Bigarren solairuko balkoia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2330791
* Multimedia: Casa Lleó Morera / Q2330791
# Llimiana

Llimiana Kataluniako udalerria da, Pallars Jussà eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 168 biztanle zituen. 41,7 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 497 | 476 | 624 | 526 | 492 | 442 | 393 | 255 | 172 | 124 | 141 | 168 |

## Ikus, gainera

* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q18264
* Multimedia: Llimiana / Q18264
# Llinars del Vallès

Llinars del Vallès Kataluniako udalerria da, Vallès Oriental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 27,7 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 9.035 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa

Zazpi herritan banaturik dago:
| Herriaren izena | Biztanleak |
| el Coll | 40 |
| Collsabadell | 119 |
| Llinars del Vallès | 6.947 |
| el Pla Moreto | 54 |
| Sanata | 69 |
| Sant Carles | 53 |
| Sant Josep | 884 |

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 1.239 | 1.489 | 1.376 | 1.769 | 1.884 | 1.858 | 2.181 | 3.519 | 4.693 | 5.586 | 7.238 | 9.035 |

## Festak

* Jai nagusiak: irailaren 8an

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea
* Datuak: Q15423
* Multimedia: Llinars del Vallès / Q15423
# Lliga Regionalista

Lliga Regionalista (euskaraz Liga Erregionalista) 1901 apirilaren 25an Unió Regionalista eta Centre Nacional Català taldeek sorturiko alderdi politiko bat izan zen. Bere buruzagi nabarmenena Francesc Cambó izan zen. Bere egunkaria ofiziala La Veu de Catalunya izan zen. 1936an desegin zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3052430
* Multimedia: Lliga Regionalista / Q3052430
# Llevant hondartza

Llevant hondartza (katalanez: Platja de Llevant) Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen hondartza bat da. Sant Martí barrutian eta Nova Mar Bella hondartzaren alboan dago. 360 metro luze eta 59 metro zabal ditu, eta 2006ko udaz geroztik bertan dago. Prim kaia eta lehenbizian Bartzelonako Itsas Zooa egon behar lukeen plataformatik sortua izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3328909
* Multimedia: Platja de Llevant (Barcelona) / Q3328909
# Llibertat.cat

Llibertat.cat, antzina Llibertat.com, katalanezko internet atari bat da. 1997an sortua, kataluniar ezker independentista, eta hortaz, kataluniar independentismo sozialistaren aldeko joera duena.

## Kanpo estekak

* Webgunea (Katalanez)
* Datuak: Q11932296
# Lola Sarratea

Lola Sarratea (Almandoz, Nafarroa, 1944) nafar artista eta idazlea da.

## Lanak
### Narrazioa

* Lolita (2017, Maiatz)
* Datuak: Q57659945
# Lola Suárez

Lola Suárez (Arrecife, Lanzarote, 1956) kanariar idazlea da.

## Biografia

Dolores Suárez Suárez, Lola Suárez izenez ezagunagoa, Haur eta Gazte Literaturako Kanarietako idazlea da, 1956an Lanzaroten jaioa. La Lagunako Unibertsitatean (Tenerife) Irakasle eta Pedagogia ikasketak egin zituen.
Irakaskuntzan aritu zen zenbait ikastetxetan, bereziki Tenerife uhartean, eta berrikuntza pedagogikoko mugimenduetan parte hartu zuen. 1984an, haur-literaturako aldizkari bat sortu zuen, Marañuela izenekoa, beste maisu batzuen laguntzarekin.
2001ean, egilekide gisa parte hartu zuen Textos canarios para la escuela argitalpen-proiektuan. Kanarietako Gobernuak Kanariar Uharteetako ikastetxe publikoetarako literaturaren curriculuma garatzen duenean.
Bere liburu ezagunenak Cleta y Domitila (1996), Hoy no me quiero levantar (1997) eta El secretos de la foto (2010) dira, besteak beste.

## Lanak

* Cleta y Domitila, Madril, Anaya, 1996ko lehen edizioa.
* ¡Hoy no me quiero levantar!, Madril, Anaya, 1997ko lehen edizioa.
* Juan Cabeza de Nido, Santa Cruz de Tenerifekoa, Afortunadas, 1998ko lehen edizioa.
* Piojos y tarea, Madril, Anaya, 2000ko lehen edizioa.
* Maresia, Madril, Anaya, 2002ko lehen edizioa.
* Historias de fantasía, Madril, Anaya, 2004ko lehen edizioa.
* Calima, Santa Cruz Tenerifekoa, Iraila-Kanariar Uharteak, 2005eko lehen edizioa.
* El secretos de la foto, Madril, Anaya, 2010eko lehen edizioa.
* La aventura de Motita de vos, Madril, Anaya, 2011ko lehen edizioa.
* Historias de fantasmas
* El misterio del collar Madril, Anaya, 2016.
* El callejón de la Sangre, Teguise, Diego Pun Editorial, lehen edizioa 2017.

## Erreferentziak

* ↑ García, Cristóbal Luis Nuez. (2018-05-24). «Lola Suárez» Constelación de escritoras canarias (Noiz kontsultatua: 2023-08-27).

## Bibliografia

* Perera Santana, Ángeles (2012), La literatura infantil y joven canaria, in Cuadernos de Literatura Infantil y Joven (CLIJ), 245. zk.
* Hernández Tres, Dolores (2008), Guía de literatura infantil y joven, Cabildo de Gran Canaria, en ( hori dago ; ikus , eta ).

## Kanpo estekak

* Lola Suárez Lecturalian
* Datuak: Q16302586
# Lola Índigo

Miriam Doblas Muñoz (Madril, 1992ko apirilaren 1a), Lola Índigo izen artistikoaz ezagunagoa, espainiar abeslaria, musikagilea eta dantzaria da. 2017an Operación Triunfo telebista saioaren bederatzigarren denboraldian parte hartu zuen, hamaseigarren postuan sailkatuz. Lehiaketan parte hartu ondoren, "Ya no quiero ná" abestiarekin debutatu zuen disko merkatuan, eta lortutako entzuteari esker Espainian platino hirukoitza ziurtatu zuen.

## Diskografia (Albumak)

* Akelarre (2019)
* La niña (2020)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58462848
* Multimedia: Lola Índigo / Q58462848
# Lola rennt

Lola rennt (euskaraz: «Lola lasterrean») Tom Tykwerek zuzendutako 1998ko film alemaniarra da, Franka Potente Lola izeneko protagonista duela. Filmak nazioarteko mailan arrakasta lortu zuen (eta sari franko jaso), besteak beste, originaltasunarengatik eta film osoan mantentzen den erritmo bizkorrarengatik.

## Istorioa

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Lolak Manni mutilagunaren dei etsitua jasotzean hasten da pelikula. Arazo larritan sartuta dago Manni, Ronnie bere nagusiari eman behar zizkion 100.000 marko alemaniarrak metroan galdu baititu. Honek bere heriotza ekar liezaiokeelakoan, Manni edozein gauza egiteko prest agertu da. Lolak itxoiteko eskatzen dio, dirua beste modu batean lortzeko zerbait bururatuko zaiola ziur baitago. Hala ere, 20 minutu baino ez dauka. Bestela, Mannik aldameneko supermerkatu bat lapurtuko du. Une honetan, hiru sekuentzia alternatiboak hasten dira Lolaren erabakien arabera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q468697
* Multimedia: Run Lola Run / Q468697
# Malá Poľana

Malá Poľana Eslovakiako udalerri bat da, Stopkoveko barrutian kokatuta. 10,94 km²ko azalera du eta 116 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1567. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1094176
* Multimedia: Malá Poľana / Q1094176
# Malá Tŕňa

Malá Tŕňa Eslovakiako udalerri bat da, Trebišoveko barrutian kokatuta. 9,81 km²ko azalera du eta 399 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1392. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q525058
* Multimedia: Malá Tŕňa / Q525058
# Malá Strana

Malá Strana (txekierazko "Alde Txikia", nahiz eta sarri "Herri Txikia" edo "Auzo Txikia" itzultzen den arren) lehen Menší město pražské (Pragako Barruti Txikia) deitzen zen gunearen jatorrizko izena da, baita ofiziala ere, Pragako barrutirik antzinakoenetako bat eta ordezkapen historikoenetako bat.
Barruti honek, bere izena, Moldava ibaiaren ezkerreko ibarrean duen kokapenagatik jasotzen du, Pragako Gazteluaren oinean aurkitzen diren ezkaietan, ibaiaren beste ibarrean aurkitzen ziren tamaina handiagoko finkapenen oposizioz.
Erdi Aroan zehar, Malá Strana, Pragan bizitzen jarritako alemaniar etnien gunerik garrantzitsuena izan zen. Nobleziaren zenbait jauregi ezarri ziren tokia ere izan zen, eskuineko ibarreko herrien oposizioz, askoz burgesagoak zirenak.
Jan Neruda idazle txekiar ospetsua, bertan jaio eta bizi izan zen bere bizitzako zati handi batean, eta, bere zenbait lan, Malá Stranari buruzkoak dira. Nerudova kaleak, bere izena, idazlearen omenez du.
Pragako beste toki ikusgarri batzuen artean, Petřínská rozhledna edo Petříneko behaketa dorrea Malá Stranan dago. Bertan, Pragako Jesus Haurtxoaren irudi ospetsua ere dago, Andre Maria Garailearen eliza barnean. Milioika kristau katolikoren debozioak, eliza hau, hiriko interesgune garrantzitsu bihurtu du.

## Kanpo estekak

* Malá Strana Archinform gunean
* Datuak: Q753289
* Multimedia: Malá Strana / Q753289
# Malá Mača

Malá Mača Eslovakiako udalerri bat da, Galantako barrutian kokatuta. 7,97 km²ko azalera du eta 599 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q943701
* Multimedia: Malá Mača / Q943701
# Luigi Lucotti

Luigi Lucotti (Voghera, 1893ko abenduaren 18a - ib., 1980ko abenduaren 29a), italiar txirrindulari bat izan zen, 1913tik 1925era profesionala izan zena.
Hiru aldiz amaitu zen sailkapen orokorreko lehenengo hamarren artean Itzuli handietan. Bi aldiz Frantziako Tourrean eta beste bat Italiako Giroan. Vogherako idoloa bezala ezaguna zen. 1915. urtean, bigarren izan zen Milan-San Remon. Bere azken urteetan, Costante Girardengoren laguntzailea izan zen. Bizikleta utzi eta gero bizikleta denda bat zabaldu zuen.

## Palmaresa

1914
* 2. Italiako errepide txirrindularitzako txapelketan
* 3. Italiako Giroan eta etapa bat.
1915
* 2. Milan-San Remon
1917
* 2. Emiliako Giroan
* 3. Milango Eskualdeko Giroan (Oscar Eggekin)
* 3. Milan-Turinen
1919
* 3. Italiako Giroan eta etapa bat.
* 7. Frantziako Tourrean eta 2 etapa.
* 7. Milan-San Remon
1921
* 4. Frantziako Tourrean eta etapa 1.

## Kanpo estekak

Luigi Lucotti - ProCyclingStats
* Datuak: Q653327
# Luigi Luca Cavalli-Sforza

Luigi Luca Cavalli-Sforza (Genova, 1922ko urtarrilaren 25a – Belluno, 2018ko abuztuaren 31) populazioen genetikan aditua zen zientzialari italiarra izan zen.
Paviako unibertsitatean medikuntza ikasi zuen. Gero, Cambridgeko unibertsitatean bakterioen genetikaren ikerkuntzari heldu zion. Italiara itzulita, Pavia eta Parmako unibertsitateetan genetika irakaslea izan zen 1970 arte.
Urte horretan AEBetara abiatu zen, Stanfordeko Unibertsitatean lan egiteko. Bertako genetikaren irakaslea izan zen Medikuntza fakultatean, erretreta hartu arte.
Azpimagarriak dira Cavalli-Sforzak populazioen genetikaren arloan egindako ikerketak. Geografia genetikoaren aitatzat jotzen zaio. Gizakiaren zuhaitz genealogikoa egiten saiatu zen, eta markatzaile genetikoen arrastoa jarraituz antzinako gizakien migrazio-lekualdaketak aztertu zituen. 1980tik aurrera linguistikaren ezagupenak ere erabili zituen lan-tresna gisa, genetika eta hizkuntzaren arteko zubiak eraikiz, giza eboluzioak eta hizkuntzenak bide paraleloak jorratu dituztelakoan.
Cavalli-Sforzak Europako deriba genetikoa sakon ikertu zuen eta, horretan oinarriturik, herri eta arrazen aldakortasunak azaltzen dituzten zuhaitzak eratu zituen. Eta lotura hertsi-hertsia aurkitu zuen arbola genetikoa eta hizkuntzalariek osatu dituzten arbolen artean.
Euskaldunon ezaugarri genetikoak ere ikertu zituen, ondorio honetara iritsiz: euskaldunak dira, ezaugarri genetikoei dagokionez, Europako biztanle zaharrenekin antza gehien dutenak. Genetikaren mapak, gainera, bat etortzen dira arkeologiak eta hizkuntzalaritzak emandakoekin.
| « | Azpimarratu beharra dago gizaki neolitikoak iritsi ziren garaiko lehen europarren ondorengoak ongien ordezkatzen dituen lurraldea euskaldunena dela. Herri horrek Europako indoeuropar izeneko familiakoak diren populazio gehienekin alderatuta oso bestelako hizkuntzaz hitz egiten du... Gure analisia guztiz bat dator hipotesi honekin: euskaldunak gizaki neolitikoak iritsi baino lehen Frantziako hego-mendebaldean eta Espainiako iparraldean zeuden gizaki paleolitikoengandik zuzenean sortuak izatea nahikoa litekeena da... Endogamia erlatibo bati esker, beren hizkuntza (indoeuroparrekiko oso bestelakoa dena) gordetzeak erraztuta, diferentzia genetikoa mantendu ahal izan zuten inguruko populazioekiko; diferentzia horrek, neurri batean behintzat, haien jatorrizko egitura genetikoa islatu behar du. | » |
| L. Cavalli-Sforza: Geneak, Herriak eta Hizkuntzak, 143 orrialdea ||
Berak idatzitako liburuen artean "The History and Geography oh Human Genes" (1991), "The Great Human Diasporas: The History of Diversity and Evolution" (1994) eta "Genes, Peoples and Languages" (1996) dira azpimarragarrienak.

## Erreferentziak

* ↑ Alfontso Martinez Lizarduikoa: Euskal Zibilizazioa, Gaiak, 1998, 28-29 orr.
* ↑ Geneak, Herriak eta Hizkuntzak. Luca Cavalli-Sforza, Gaiak, 1996
* ↑ Antzinako Europaren azken gordelekua ote gara?
* ↑ Contribución de los grupos sanguíneos al estudio de la antropologia de los vascos

## Ikus, gainera

* Europako historia genetikoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q315454
* Multimedia: Luigi Luca Cavalli-Sforza / Q315454
# Luigi Marchisio

Luigi Marchisio (Castelnuovo Don Bosco, 1909ko apirilaren 26a - 1992ko uztailaren 3a) italiar txirrindularia izan zen.
Legnano taldearekin pasa zen profesionaletara eta han hiru urte egon zen. Gero, Bianchi taldean egon zen urte batez, 1932an eta bere azken urtea Olympia O.Egg taldean egon zen. Bera, Italiako Giroa irabazi duen bigarren txirrindulari gazteena da, Fausto Coppi handiaren atzetik.

## Palmaresa

1928
* Piccolo Giro di Lombardia
1929
* 4. Romagnako Giroan
1930
* Italiako Giroa eta bi etapa.
* Reggio Calabriako Giroa.
* 3. Toscanako Giroan
* 6. Milan-San Remon
1931
* 3. Italiako Giroan.
* 4. Lombardiako Giroan.
* 6. Milan-San Remon.
1932
* Bartzelona-Madrid eta etapa 1
1933
* 6. Kataluniako Voltan

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzulia | 1929 | 1930 | 1931 | 1932 | 1933 |
| Italiako Giroa | - | 1. | 3. | - | - |
| Frantziako Tourra | - | - | - | 26. | - |
| Espainiako Vuelta | X | X | X | X | X |
| Munduko txapelketa | - | - | - | - | - |
-: ez zuen parte hartua UT: utzi, ez zuen amaitu X: ez zen jokatu

## Kanpo estekak

Luigi Marchisio - ProCyclingStats
* Datuak: Q540534
* Multimedia: Luigi Marchisio / Q540534
# Luigi Pelloux

Luigi Gerolamo Pelloux (La Roche-sur-Foron, 1839ko martxoaren 1a - Bordighera, 1924ko urriaren 26a) italiar militar eta politikaria izan zen. Italiako lehen ministroa izan zen 1898tik 1900era.
Artilleriako teniente mailarekin parte hartu zuen Italiako Independentziako Hirugarren Gerran eta 1870ean Erromako harresia eraitsi zuen artilleriako brigadaren komandoan. Horrela, italiarrak Erroman sartu ziren eta Italiaren bateratzea amaitu zen.
1881etik 1895era Ezkerreko alderdiko diputatua izan zen. Estatu Nagusiko burua, senatari eta Gerra ministroa ere izan zen.
1898ko ekainean lehen ministro izendatu zuten eta gobernu militar eta kontserbadorea zuzendu zuen. Saiakera iraultzaileak zapaldu zituen eta bere neurriek sozialisten oposizioa jaso zuten. Bere neurrien aurkakotasun gero eta handiagoak 1900eko ekainean dimisioa ematera behartu zuen, maiatzeko hauteskundeen ondoren.
* Datuak: Q534227
* Multimedia: Luigi Pelloux / Q534227