OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Autonomia estatutu

Autonomia estatutua autonomia erkidego baten arau nagusia da. Honela arautzen du Espainiako 1978ko konstituzioaren 147.1 artikuluak:
| « | Konstituzio honen arabera, estatutuak autonomia-erkidegoen oinarrizko erakunde-arauak izango dira, eta estatuak hala aitortu eta babestuko ditu, bere antolamendu juridikoaren osagai dira eta. | » |
Lehendabizikoak Espainiako Bigarren Errepublikak ezarri zituen 1932an.

## Autonomia-estatutuen zerrenda

| # | Izena | Onarpena | Azken erreforma |
| 1 | Euskal Autonomia Erkidegoa | 1979-12-18 (LO 3/1979) | |
| 2 | Katalunia | 1979-12-18 (LO 4/1979) | 2006-7-19 (LO 6/2006) |
| 3 | Galizia | 1981-4-6 (LO 1/1981) | |
| 4 | Andaluzia | 1981-12-30 (LO 6/1981) | 2007-3-19 (LO 2/2007) |
| 5 | Asturiasko Printzerria | 1981-12-30 (LO 7/1981) | |
| 6 | Kantabria | 1981-12-30 (LO 8/1981) | |
| 7 | Errioxa | 1982-6-9 (LO 3/1982) |
| 8 | Murtziako Eskualdea | 1982-6-9 (LO 4/1982) | |
| 9 | Valentziako Erkidegoa | 1982-7-1 (LO 5/1982) | 2006-4-10 (LO 1/2006) |
| 10 | Aragoi | 1982-8-10 (LO 8/1982) | 2007-4-20 (LO 5/2007) |
| 11 | Gaztela-Mantxa | 1982-8-10 (LO 9/1982) | |
| 12 | Kanariak | 1982-8-10 (LO 10/1982) | 2018-11-6 (LO 1/2018) |
| 13 | Nafarroa | 1982-8-10 (LO 13/1982) | |
| 14 | Extremadura | 1983-2-25 (LO 1/1983) | 2011-1-28 (LO 1/2011) |
| 15 | Balear Uharteak | 1983-2-25 (LO 2/1983) | 2007-2-28 (LO 1/2007) |
| 16 | Madrilgo Erkidegoa | 1983-2-25 (LO 3/1983) | |
| 17 | Gaztela eta Leon | 1983-2-25 (LO 4/1983) | |
| 18 | Ceuta | 1995-3-13 (LO 1/1995) | |
| 19 | Melilla | 1995-3-13 (LO 2/1995) | |

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2007]
* ↑ (Ingelesez) Force, Marina. (2017-11-11). «Catalonia's Place in Spain: A Brief History» Wall Street Journal.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q731236
* Multimedia: Estatutos de autonomía / Q731236
# Auzolandegi

Auzolandegia gehienetan jatorri desberdineko eta aurrez elkar ezagutzen ez duten boluntario batzuk elkartzen diren lantokia da, elkartasunezko epe laburreko (aste edo hilabete batzuk) lan-proiektu baten inguruan, partehartzaileek elkar ezagutzea eta elkarbizitza egitea ere helburu duena. Gehienetan, trebetasun berezirik eskatzen duten lana egiten da, eraikuntza, eraberritze eta garbiketan esaterako. Bereziki gazteei zuzenduta izaten dira.

## Ikus, gainera

* Udalekua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q355632
* Multimedia: Workcamps / Q355632
# Auzolanian

Auzolanian Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Mendaron sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 116 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %11,28.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254531
# Auzolan (alderdia)

Auzolan 1980ko hamarkadako euskal alderdi politiko troskista izan zen.

## Historia

Auzolan 1983ko martxoaren 26an Liga Komunista Iraultzailea (LKI), Langile Abertzale Iraultzaileen Alderdia (LAIA) eta Nueva Izquierda (Euskadiko Ezkerraren nafar zatiketa) alderdien arteko sortutako koalizioa izan zen, Euskadiko Mugimendu Komunistaren (EMK) laguntza zuena.
1983ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundetan lehendabizikoz parte hartu eta 8.356 boto lortu zituen (%3,46a). Ez zuen eserlekurik lortu.
1984ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundetan Araban Iñaki Pérez Beotegi, Wilson, ETAren buruzagi ohia eta 1977ko amnistia aprobetxatu zuena, Gipuzkoan Iñaki Albistur eta Bizkaian Periko Ibarra izan zituen zerrendaburuak. Hala ere, 10.462 boto (%0,98a) baino ez zituen lortu.
1986ko maiatzaren 30ean banatu eta Nafarroako kideek Batzarre sortu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4891636
# Auzobusa (Zornotza)

Auzobusa Bizkaiko Zornotza udalerrian 2010eko uztailaren 5ean martxan jarri zen autobus garraio publikoa da. Udalak urtero 220.000 euroko aurrekontua erabiliko du autobus zerbitzua kudeatzeko.

## Ezaugarriak

Goizeko 5:40etatik gaueko 22:30etara ibiltzen da eta herriko Etxano, Larrea, Zubizabala eta San Miguel auzoak herriaren erdigunearekin batzen ditu.
Horrez gain, Zubieta, San Antonio, Arriagane eta Boroako industrialdeak ere konektatzen ditu, horretarako ordutegi zehatzak ezarriz.

## Prezioak

Autobusaren bidai txartel normalak 0,90 euro balio du, eta horrez gain, Creditrans eta Gizatrans txartelekin ordaintzeko aukera dago 0,60 euro eta 0,27 euro ordainduz.

## Ikus, gainera

* Bizkaiko autobus garraio enpresak

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Autobus zerbitzuari buruzko albistea Deia egunkarian.
* Datuak: Q12254528
# Auzokidetasun-matrize

Auzokidetasun-matrizea Matrize karratu bat da, erlazio bitarrak adierazteko erabiltzen dena..

## Auzokidetasun-matrizearen eraikuntza grafo batetik abiatuta

* Zero matrize bat sortzen da, zeinen zutabeek eta errenkadek grafoaren erpinak adierazten dituzten.
* Bi erpin lotzen duen ertz bakoitzeko, 1 gehitu behar diogu matrizeko dagokion kokagunean lehendik dagoen balioari.
    Ertza begizta bat bada eta grafoa ez zuzendua bada, orduan 2 gehitzen da 1-aren ordez.
Azkenik, matrize bat lortzen da, erpin (elementuak) bikoteen arteko ertzen (erlazioak) kopurua adierazten duena .
Grafo bakoitzeko auzokidetasun-matrize bakar bat existitzen da (errenkaden edo zutabeen permutazioak kontuan izan gabe), eta alderantziz.

### Grafo ez zuzenduaren adibidea

1. irudiko grafo ez zuzenduaren auzokidetasun-matrizea hau da:
   $\mathbf {A} ={\begin{bmatrix}0&1&0&0&1&0\\1&0&1&0&1&0\\0&1&0&1&0&0\\0&0&1&0&1&1\\1&1&0&1&0&0\\0&0&0&1&0&0\end{bmatrix}}$

### Grafo zuzenduaren adibidea

2. irudiko grafo zuzenduaren auzokidetasun-matrizea hau da:
   $\mathbf {A} ={\begin{bmatrix}0&1&0&0&1&0&0&0\\0&0&0&0&0&0&1&0\\0&0&0&0&0&0&0&0\\0&0&1&0&0&0&1&0\\0&0&0&0&0&0&0&0\\1&1&1&0&0&0&0&0\\0&0&0&0&0&0&0&0\\0&0&0&0&0&0&1&0\\\end{bmatrix}}$

## Auzokidetasun-matrizearen propietateak

* Grafo ez zuzenduaren kasuan auzokidetasun-matrizea simetrikoa da.
* C$_{i,j}$(k) bideen kopurua, i adabegitik j adabegitarako k hertz zeharkatuz, auzokidetasun-matrizearen k-garren berreturaren elementu batek ematen du:
   $C_{i,j}(k)=[\mathbf {A} ^{k}]_{ij}$

## Ikus, gainera

* matrize laplaciarra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q727035
* Multimedia: Adjacency matrices of graphs / Q727035
# Auzolako zubia

Auzolako zubia (beste izenak: Bidelipu, Agoizkoa) Agoitz udalerriko Erdi Aroko harrizko zubi bat da, Irati ibaia zeharkatuz.

## Deskribapena

Auzola edo Bidelepu toki izenekin ere ezaguna da. Erdi Arokoa dela uste da, eta 2011n berriztu egin zuten. Berrikuntza aurreko egoera ikus liteke The Way filmean (2010ean estreinatua), non Martin Sheen aktore protagonistak igarotzen duen, Donejakue bidearen parte bailitzan (ez da, ordea, bide horren parte).

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Repsol, Guía; Repsol, Guia. «Puente de Auzola o Bidelepu | Guia Repsol» Guía Repsol (Noiz kontsultatua: 2021-07-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) Noticias, Diario de. «Una nueva cara para el puente de Auzola de Aoiz» www.noticiasdenavarra.com (Noiz kontsultatua: 2021-07-21).
* ↑ The Way zati bat. (Noiz kontsultatua: 2021-07-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Caminofacil - "The Way": dónde se rodó» Caminofácil (Noiz kontsultatua: 2021-07-25).

## Ikus, gainera

* Agoitz
* Irati

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107598397
# Auzolanean Bizi

Auzolanean Bizi Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Beizaman sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 45 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %37,19.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254529
# Auzokide Batzarra

Auzokide Batzarra Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Burlatan sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 645 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %7,63.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254530
# Begirada maskulino

Teoria feministaren arabera, begirada maskulinoa (ingelesez: male gaze) arte bisualetan eta literaturan mundua eta emakumea ikuspegi maskulino heterosexual batetik irudikatzea da, emakumeak gizonezkoen objektu sexualak bailiran. Begirada maskulinoak hiru ikuspuntu ditu: (i) kamera atzeko pertsonarena, (ii) lanaren pertsonaiena, eta (iii) ikus-entzulearena.
'Begirada maskulinoa' esapidea 1975ean proposatu zuen Laura Mulvey film kritikari feministak; bere kontrako idea begirada feminista da. Eskopofilia izeneko filiarekin lotura estua du, non emakumeek behatuaren rol pasiboa jokatzen duten.

## Erreferentziak

* ↑ Eaton, E.W.. (2008ko iraila). «Feminist philosophy of art» Philosophy Compass (Wiley) 3 (5): 873–893. doi:10.1111/j.1747-9991.2008.00154.x..
* ↑ Feminist Aesthetics. in: Stanford Encyclopedia of Philosophy. 2012ko negua.
* ↑ Łuczyńska-Hołdys, Małgorzata. (2013). «Soft-Shed Kisses: Re-visioning the Femme Fatale in English Poetry of the 19th Century» Cambridge Scholars Publishing (15).
* ↑ Devereaux, Mary. (1995). Brand, Peggy Z.; Korsmeyer, Carolyn eds. 126 Oppressive Texts, Resisting Readers, and the Gendered Spectator: The "New" Aesthetics. in: Feminism and tradition in aesthetics. University Park, Pennsylvania: Penn State University Press ISBN 9780271043968..
* ↑ Walters, Suzanna Danuta. (1995). 57 Visual pressures: on gender and looking. in: Material girls: making sense of feminist cultural theory. Berkeley, Kalifornia: University of California Press ISBN 9780520089778..
* ↑ Jacobsson, Eva-Maria. (1999). (pdf) A Female Gaze?. Stockholm: Kungliga Tekniska Högskolan.
* ↑ Mulvey, Laura. (1975eko udazkena). «Visual pleasure and narrative cinema» Screen (Oxford Journals) 16 (3): 6–18. doi:10.1093/screen/16.3.6..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15930278
# Beginak eta begardoak

Beginak eta begardoak iparraldeko Europan, batez ere Herbehereetan XIII. eta XVI. mendeen artean, izandako erlijio ordenaren kideak izan ziren. Beginak emakume kristauen elkarte bat ziren, klase sozial ezberdinetakoak, kontenplatiboak eta aktiboak, euren bizitza babesgabeei, gaixoei, emakumeei, haurrei eta zaharrei laguntzera dedikatzen zutenak, baita lan intelektualak egitera ere. Behartsuei eta gaixoei laguntza antolatzen zieten ospitaleetan, edo legenardunei. Irauteko lan egiten zuten, eta kastitate edo itxierako betiko botorik egiten ez zutenez, libre ziren elkartea noiznahi uzteko eta ezkontzeko.
Arimak ezin zuela bekaturik egin uste zuten, behartsu bizi ziren, eta ez zuten inolako agintaritzarik onartzen, ez zibilik ez eta elizakorik. Vienneko kontzilioak kondenatu egin zuen begardoen dotrina 1311. urtean.
1321ean Joan XXII.ak ordena onartu zuen eta 1452an Nikolas V.ak karmeldar ordenaren barnean sartzeko agindua eman zien. Hala ere, ez zuten guztiak egin eta XVI. mendean asko erreformara, batez ere anabaptismora, pasa ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Epiney-Burgard, Georgette & Zum Brunn, Emile. (1998). Mujeres trovadoras de Dios. Una tradición silenciada de la Europa medieval. Bartzelona: Paidós ISBN 978-84-493-0485-9..

## Ikus, gainera

* Béguinage.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q147618
* Multimedia: Beghards and Beguines / Q147618
# Begijnendijk

Begijnendijk (nederlanderazko ahoskera: bəˌɣɛi̯nənˈdɛi̯k) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Begijnendijk bera eta Betekom. 2013ko urtarrilaren 1ean 9.962 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q432610
* Multimedia: Begijnendijk / Q432610
# Begirale

Hezkuntzan, begiralea haur eta gazte talde baten jolas, kirol eta bestelako aisialdi eta hezkuntza jardueretan, horiek zuzendu eta taldearekiko ardura eta erantzukizuna dituen pertsona da. Jarduera horiek hezkuntzaren osagarriak izaten dira, eskolan burutu eta irakasle eta maisu-maistren ardura diren jarduerak bezala. Adibidez, begiraleek udaleku, eskolako jantoki eta eskolako autobusetan egiten dute lana.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25472847
# Begin Again (filma)

Begin Again (euskaraz Berriz Hasi), 2013ko John Carney estatubatuarrak zuzendutako musikal drama-komedia film bat da. Keira Knightley, Mark Ruffalo, Hailee Steinfeld, Adam Levine, James Corden, Yasiin Bey, CeeLo Green eta Catherine Keener aktoreek antzeztu zuten.
2013ko Torontoko Zinemaldian estreinatu zen. Jatorrizko abesti onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen Lost Stars ("Izar Galduak") abestiarengatik.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Gretta James (Keira Knightley) eta Daave Kohl (Adam Levine) institutu garaitik bikotea diren eta musika munduan arrakasta izateko asmoz New York hirira joan diren bi gazte dira. Baina Davek arrakasta lortzean Gretta utzi egingo du, eta Gretta guztiz lurjota geldituko da. Gaur batez, bere lanetik kaleratu berria izan den Dan Mulligan (Mark Ruffalo) musika ekoizleak Gretta taberna batean abesten entzun, haren talentuaz erakarria sentitu eta musika ibilbideari ekiteko laguntzea erabakiko du.

## Aktoreak

* Keira Knightley: Gretta James, kantautorea
* Mark Ruffalo: Dan Mulligan, musika ekoizlea
* Adam Levine: Dave Kohl, Grettaren mutillagun ohia eta arrakastadun musikaria
* Catherine Keener: Miriam Hart, Danen emaztea
* Hailee Steinfeld: Violet Mulligan, Dan eta Miriamen 14 urtetako alaba
* James Corden: Steve, Grettaren lagunmina
* CeeLo Green: Troublegum, Danel topatutako rap abeslari arrakastaduna
* Yasiin Bey: Saul, Danen ekoizle lankidea
* Rob Morrow: CEO
* Maddie Corman: Phillis
* Aya Cash: Jenny
* Jennifer Li: Mim

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q2935739
# Bignan

Bignan (bretainieraz Begnen) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q63013
* Multimedia: Bignan / Q63013
# Bignoniaceae

Bignoniaceae Lamiales ordenako landare familia bat da. Zuhaitzak, zuhaixkak eta lianak daude talde honen barruan.

## Generoak

| Adenocalymna Amphilophium Amphitecna Anemopaegma Argylia Arrabidaea Astianthus Barnettia Bignonia Callichlamys Campsidium Campsis Catalpa Catophractes Ceratophytum Chilopsis Clytostoma Colea Crescentia Cuspidaria Cybistax Delostoma Deplanchea Digomphia Dinklageodoxa Distictella Distictis | Dolichandra Dolichandrone Eccremocarpus Ekmanianthe Fernandoa Fridericia Gardnerodoxa Glaziova Godmania Haplolophium Haplophragma Heterophragma Hieris Incarvillea Jacaranda Kigelia Lamiodendron Leucocalantha Lundia Macfadyena Macranthisiphon Manaosella Mansoa Markhamia Martinella Melloa | Memora Millingtonia Mussatia Neojobertia Neosepicaea Newbouldia Nyctocalos Ophiocolea Oroxylum Pajanelia Pandorea Parabignonia Paragonia Paratecoma Parmentiera Pauldopia Perianthomega Periarrabidaea Perichlaena Phryganocydia Phyllarthron Phylloctenium Piriadacus Pithecoctenium Pleonotoma Podranea | Potamoganos Pseudocatalpa Pyrostegia Radermachera Rhigozum Rhodocolea Roentgenia Romeroa Saritaea Sparattosperma Spathicalyx Spathodea Sphingiphila Spirotecoma Stereospermum Stizophyllum Tabebuia Tanaecium Tecoma Tecomanthe Tecomella Tourrettia Tynanthus Urbanolophium Xylophragma Zeyheria |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q213453
* Multimedia: Bignoniaceae / Q213453
* Espezieak: Bignoniaceae
# Biglerville (Pennsylvania)

Biglerville Pennsylvaniako borough bat da. Adams konderrian kokatua dago. 2010ean 1.200 biztanle zituen, 1,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Adams konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1130809
* Multimedia: Biglerville, Pennsylvania / Q1130809
# Biglick udalerria, Hancock konderria (Ohio)

Biglick udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Hancock konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.184 biztanle zituen, 36 milia karratu (93 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Biglick udalerriak 475 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 31.803 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4906987
* Multimedia: Biglick Township, Hancock County, Ohio / Q4906987
# Berga

Berga Kataluniako iparraldean dagoen udalerria da, Berguedà eskualdeko hiriburua dena eta Bartzelonako probintzian ere kokatuta dagoena.
2007an 16.596 biztanle zituen. 22,56 km²-ko azalera du.

## Geografia
### Udalerri mugakideak

Iparraldean eta ipar-ekialdean Cercs, hego-ekialdean Olvan, hegoaldean Avià, hego-mendebaldean Capolat eta ipar-mendebaldean Castellar del Riu udalerriak ditu mugakide.

### Natura-ingurunea

Aurre Pirinioan kokatuta, Pedraforca mendia udalerritik ez dago urruti kokatuta. Queralteko mendilerroa ondoan dauka, bertan santutegia dagoelarik.
Bestela, Llobregat ibaia gertutik igarotzen da, iparraldetik etorrita.

## Historia

Hiriaren jatorria "Vergneum" da, 'bargusii' iberiar herriaren hiriburua zena, geroago 'Castrum Bergium' izango zena Erromatarren okupazio garaian.
X. mendean, Cerdanyako kondeek Bergako konderri izenekoa sortu zuten, euren menpe zegoena. 1393an bestela Aragoiko eta Armagnac-eko Juanak bereganatu zuen, eta 1468an Ferran printzeak hartu zuen.
Segadors-en Gerran, armada frantziarrak hiria 1655ean okupatu zuen, geroago monarkia espainiarrak berreskuratu zuen. Hamarkada batzuk geroago, Espainiako Ondorengotza Gerran beste hiri batzuekin batera (Fraga eta Cervera kasu) borboien alde egin zuen.
Napoleonen aurkako gerran, Kataluniako Goiko Batzarraren egoitza izan zen 1811an, eta 1837an gobernu karlistarena, Katalunia osokoa. Hiru karlistaldiek hiria jo zuten hori dela eta. 1877an hiri izendatu zuten hain zuzen ere, eta XIV. mendeko harresia botatzeari ekin zioten XIX. mende horretan.
XX. mendeko hasieran industriaren garapenak (ehungintzarena besteak beste) immigrazio mugimenduak ekarri zituen, modu nabarmenean populazioa igoaraziz.

## Herri eta auzoak

* Berga (Herriburua)
* La Colònia Cal Rosal (ehungintzarekin lotutako kolonia zaharra).
* Sant Bartomeu de la Valldan

## Kultura
### La Patum

'La Patum' izeneko festa ospatzen dute urtero hirian Corpus Christi dela-eta, maiatz-ekainean. 1983an Generalitatek izendatu zuen festa tradizional eta nazioko interesduntzat, eta 2005ean bestela UNESCOk "Ahozko eta materiarik gabeko gizateriaren ondare"-tzat.
XV. mendekoak dira idatzitako aipamen zaharrenak.

### Arkitektura-ondarea

* Sant Quirze de Pedret. IX. mendeko eliza aurre erromanikoa, berriztatua. Hormako margoak ditu. Cercs udalerrian egon arren, Berga hiriari eman zioten.
* Mare de Déu de Queralt-eko santutegia. XVIII. mendekoa, Andra Mariren irudia XIV. mendekoa delarik.
* Sant Pere enparantza. Erdi Aroko jatorrikoa, bertan zegoen izen bereko eliza erromanikoa, XVIII. mendean botatakoa. Hemen ospatzen dute 'La Patum' festa ezaguna.
* Sant Ferran gaztelua.

## Herri senidetuak

* Högsby, Suedia.
* Tarascon-sur-Ariège, Frantzia.
* Gernika, Euskal Herria.

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez)(Gaztelaniaz)(Ingelesez) Bergako udalaren webgunea.
* Datuak: Q15487
* Multimedia: Berga / Q15487
# Bergamasco (Alessandria)

Bergamasco Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 694 biztanle ditu, 13,44 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Bergamascok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bruno Carentino Castelnuovo Belbo Incisa Scapaccino Oviglio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17272
* Multimedia: Bergamasco (comune, Italy) / Q17272
# Bergantiños

Bergantiños Galiziako kostaldeko eskualdea da, Coruñako probintziaren mendebaldean dagoena.
Carballo du udalerririk handiena.

## Ikus, gainera

* Costa da Morte

## Kanpo estekak

* Datuak: Q793437
* Multimedia: Bergantiños / Q793437
# Bergambacht

Bergambacht (entzun) Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 9.733 biztanle zituen.

## Herriak

Udalerria honako herriek osatzen dute:
* Ammerstol
* Bergambacht
* Berkenwoude

## Ikus, gainera

* Hego Holanda

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q653025
* Multimedia: Bergambacht / Q653025
# Bergantino

Bergantino Italiako udalerri bat da. Rovigoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 2.394 biztanle ditu, 17,97 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Bergantinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Borgocarbonara $^{(en)}$ Castelnovo Bariano Cerea Legnago Melara

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34564
* Multimedia: Bergantino / Q34564
# Bergamotondo

Bergamotondo (Citrus bergamia) garrazkien generoko zuhaitza da, fruitutzat bergamotak ematen dituena.
Ikerketa genetikoen arabera, bergamotondoa limondo eta laranja mingots arbolaren arteko hibridoa da.
Bergamota laranja mota da, zuku asko duena, kolorez horixka. Klase bat baino gehiago da: bergamota arrunta, udazkenean hartzen dena; udako bergamota; Crassane bergamota, etab. Bergamota ez da zuzenean jaten. Bergamotatik, landu ondoren, lurringintzan asko erabiltzen den esentzia ateratzen da.

## Erreferentziak

* ↑ The International Plant Names Index. .
* ↑ Federici, C.T., Roose, M.L. & Scora, R.W.. (2000). «RFLP ANALYSIS OF THE ORIGIN OF CITRUS BERGAMIA, CITRUS JAMBHIRI, AND CITRUS LIMONIA» Acta Hortic. (535): 55-64. doi:10.17660/ActaHortic.2000.535.6..
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109196
* Multimedia: Citrus Bergamia group / Q109196
# Bergantza

Bergantza Gorbeian jaio (1.484 metro) eta behin Arnauri errekarekin elkartuta Altube ibaia sortzen duen ibaia da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak.

## Ikus, gainera

* Nerbioi ibaia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12255014