OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tom Naudé

Jozua François "Tom" Naudé (Middelburg, 1889ko apirilaren 15a - Lurmutur Hiria, 1969ko maiatzaren 31) hegoafrikar politikaria izan zen. Hegoafrikako jarduneko presidentea izan zen 1967ko ekainaren 1etik 1968ko apirilaren 10era.
Alderdi Nazionaleko kidea eta Posta eta Telegrafo (1950-54), Osasun (1954-58) eta Finantza ministroa (1958-61) izan zen. 1961ean Hegoafrikako Senatuko presidente izendatu zuten. Jarduneko presidentea izan zen Eben Dönges presidente hautatua koman erori zenetik Dönges hamar hilabete geroago hil zen arte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q726156
* Multimedia: Jozua François Naudé / Q726156
# The Real McKenzies

The Real Mckenzies (euskaraz Benetako McKenzietarrak) Kanadako Vancouver hiriko celtic punk musika taldea da. 1992an sortu zen. Eskoziako folk musika herrikoia punk estiloarekin nahastu ohi dute.

## Taldekideak

* Paul McKenzie: ahots nagusia
* "Dirty" Kurt Robertson: gitarra elektrikoa, ahotsa
* Gord Taylor: Eskoziar Lur Garaietako gaita
* Jesse Pinner: bateria
* Mark "Bone" Boland: gitarra, ahotsa
* Gwomper: baxu elektrikoa

## Diskografia

* Real McKenzies, 1995
* Clash of the Tartans, 1998
* Fat Club 7", 2000
* Loch'd and Loaded, 2001
* Pissed Tae Th' Gills, 2002
* Oot & Aboot, 2003
* 10,000 Shots, 2005
* Off the Leash, 2008
* Shine Not Burn, 2010
* Westwinds, 2012ko martxoaren 27a

## Filmografia

* Pissed Tae Th' Gills, 2002

## Bildumak

* Short Music for Short People, 1999
* Alpha Motherfuckers - A Tribute To Turbonegro, 2001
* Agropop Now, 2003
* "Floyd:..And Out Come The Teeth" A free Fat Wreck Chords compilation CD handed out at the Fat tent on the 2001 Warped Tour
* SHOT SPOTS-Trooper Tribute. On Visionary Records.
* Live From Europe, Deconstruction Tour 2003. DVD

## Kanpo estekak

* The Real McKenzies musika taldearen webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q1570833
* Multimedia: The Real McKenzies / Q1570833
# The Recruit (filma)

The Recruit, 2003ko Roger Donaldson australiar-zeelandaberriarrak zuzendutako espioitza thriller film bat da. Al Pacino, Colin Farrell, Bridget Moynahan eta Gabriel Macht aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
James (Colin Farrell), Massachusettsko Tekonologia Institutuko bere promozioko ikasle buruargiena eta kriptoanalisi linealean aditua denez CIAk errekrutatua izango da, bere lana eguneroko errutinatik ihes egiteko modutzat du. Operazioetako ofiziala bilakatu aurretik, eskarmentudun beterano baten jakintza bereganatzeko ikastaro bat gainditu beharko du, jokoaren norndik norakoak eta arauak arin ikasiz. Layla Moore (Bridget Moynahan) lankideaz ere maiteminduko da. Jamesek Agentzian duen paperaz zalantza egiten hastean, Walter Burke (Al Pacino) nagusiak erakundean dagoen sator bat agerian uzteko misio berezi baten ardura emango dio.

## Aktoreak

* Colin Farrell: James Douglas Clayton
* Al Pacino: Walter Burke, CIAko agentea
* Bridget Moynahan: Layla Moore, CIAko agentea
* Gabriel Macht: Zack, CIAko agentea
* Kenneth Mitchell: Alan
* Karl Pruner: Dennis Slayne, CIAko agentea
* Mike Realba: Ronnie Gibson
* Elisa Moolecherry: Lisa Sahadi
* Merwin Mondesir: Stan
* Sam Kalilieh: Elliot
* Chris Owens: Art Wallis
* Richard Fitzpatrick: Rob Stevens
* Ron Lea: Bill Rudolph, Dell konpainiaren ordezkaria
* Tova Smith: Beth
* Michael Rubenfeld: Felix

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1141116
# The Reader (2008ko filma)

The Reader (euskaraz Irakurlea) 2008ko Stephen Daldry ingeles zinema zuzendariak zuzendutako drama historiko film bat da. Bernhard Schlink idazlearen 1995ko Der Vorleser eleberrian oinarritua dago. Kate Winslet, Ralph Fiennes eta David Kross aktoreek antzeztu zuten.
2008eko abenduaren 12an estreinatu zen Ameriketako Estatu Batuetan. Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Kate Winslet) irabazi zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1958ko Mendebaldeko Alemanian, Michael Berg nerabea da, Hanna Schmitz izeneko emakume heldu batekin harremanak hasten dituena. Hanna ez da berriro agertzen urte batzuk pasa arte, gerra krimen auzi batean akusatu bezala, iraganean sarraski-esparru nazi batean zaindari bezala burututako ekintzak direla eta. Abokatu bilakatu den Michaelek Hannak beste sekretu bat ezkutatzen duela uste du bere nazi iraganaz gain, epaiketan lagunduko liokeen sekretua.

## Aktoreak

* Kate Winslet: Hanna Schmitz
* Ralph Fiennes: Michael Berg heldua
* David Kross: Michael Berg nerabea
* Bruno Ganz: Rohl irakaslea, Holokaustoko biziraulea.
* Alexandra Maria Lara: Ilana Mather, sarraski-esparru bateko biktima ohia.
* Lena Olin: Rose Mather (Ilanaren ama), eta Ilana Mather zaharra.
* Vijessna Ferkic: Sophie, Michaelen laguna eskolan.
* Karoline Herfurth: Marthe, Michaelen laguna unibertsitatean.
* Burghart Klaußner: epailea Hannaren epaiketan.
* Linda Bassett: Mrs. Brenner, espetxeko ofiziala.
* Hannah Herzsprung: Julia, Michaelen alaba.
* Susanne Lothar: Carla Berg.
* Florian Bartholomäi: Thomas Berg.
* Volker Bruch: Dieter Spenz, lan-mintegian ikaslea.

## Kanpo estekak

* The Reader filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q159063
* Multimedia: The Reader (2008 film) / Q159063
# The Reckoning

The Reckoning filma David Wark Griffith zinemagilearen lana da, 1908. urtekoa.

## Pertsonaiak

* Harry Solter
* Florence Lawrence
* Mack Sennett
* Edward Dillon
* George Gebhardt
* Robert Harron
* Arthur V. Johnson

## Erreferentziak

* ↑ The Reckoning
* ↑ The Reckoning

## Kanpo estekak

* imdb.com
* Datuak: Q3522454
# The Real McCoy (filma)

The Real McCoy, 1993ko Russell Mulcahy australiarrak zuzendutako lapurreta eta ekintza film bat da. Kim Basinger, Val Kilmer eta Terence Stamp aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Karen McCoy (Kim Basinger) eskarmentu handiko lapurrak norbaitek bera salatzearen ondorioz espetxean sei urte igaro ehar izan ditu. Banku lapurrak ohosten guztiz trebea izan arren, espetxetik atera bezain pronto bere semearekin bizimodu berri bati ekitea erabaki du. Baina bere asmo horiek laister okertuko dira, T.J. Barker (Val Kilmer) lapurra lapurreta berri bat gauzatzeko asmoz zain baidauka.

## Aktoreak

* Kim Basinger: Karen McCoy
* Val Kilmer: J.T. Barker
* Terence Stamp: Jack Schmidt
* Gailard Sartain: Gary Buckner
* Zach English: Patrick
* Deborah Hobart: Cheryl Sweeney
* Pamela Stubbart: Kelly
* Andy Stahl: Kroll jauna
* Dean Rader-Duval: Lewis
* Norman Maxwell: Hoke
* Marc Macaulay: Karl
* Nick Searcy: Roy Sweeney

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
# The Red Man and the Child

The Red Man and the Child filma David Wark Griffith zinemagilearen lana da, 1908. urtekoa.

## Pertsonaiak

* Charles Inslee
* John Tansey
* Linda Arvidson
* George Gebhardt
* Harry Solter as Villain

## Erreferentziak

* ↑ The Redman and the Child
* ↑ The Red Man and the Child

## Kanpo estekak

* imdb.com
* Datuak: Q3203035
# The Red Tent (minisaila)

The Red Tent Paula Weinsteinek ekoitzitako eta Roger Youngek zuzendutako estatubatuar minisaila da. Bi orduko lehen atala 2014ko abenduaren 7an estreinatu zen Lifetime katean; bigarren eta azken atala hurrengo egunean estreinatu zen. Anita Diamanten izen bereko eleberrian oinarrituta dago.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ekintza Hasierako liburuko Itun Zaharreko patriarken garaian gertatzen da. Dinak, Learen eta Jakoben alaba bakarrak, bere istorioa kontatzen du gaztarotik helduarora arte. Gurasoekin, izebekin eta hamaika anai nagusiekin izandako harremana kontatzen du. Sarritan zentratu ohi du bere tribuko emakumeek (Rakelek, Bilhak eta Zilpak, Jakoben beste hiru emazteek) okupatutako oihal-etxola gorriaren garrantzian. Emakumeek bizirik mantendu dituzte jainkosaren gurtza ohitura zaharrak euren senar israeldarrek ohartu gabe, eta sekretu hori gordetzea lortu dute, gizonak oihal-etxola gorrian sartzen ez direlako.

## Aktoreak

* Rebecca Ferguson: Dina
* Minnie Driver: Lea
* Morena Baccarin: Rakel
* Iain Glen: Jakob
* Debra Winger: Rebeka
* Vinette Robinson: Bilha
* Agni Scott: Zilpa
* Will Tudor: Josef
* Sean Teale: Xalem printzea
* Sammy Bennis: Benjamin
* Leigh Lawson: Laban

## Ekoizpena

2011tik Lifetimen garatzen egon bazen ere, ekoizpena 2014ko maiatzean hasi zen. Marokon filmatu zen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 (Ingelesez) «About The Red Tent» The Red Tent jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2014/12/08).
* ↑ (Ingelesez) Andreeva, Nellie. (2014). «Lifetime Sets ‘The Red Tent’ Mini Starring Rebecca Ferguson, Minnie Driver & Morena Baccarin» Deadline.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18645276
# The Red Hot Chili Peppers

The Red Hot Chili Peppers izen bereko taldearen lehen diskoa da, 1984an argitaratutakoa.

## Kantu zerrenda

Abesti guztiak Flea, Anthony Kiedis, Cliff Martinez eta Jack Shermanek idatzitakoak dira, besterik adierazten denetan izan ezik.
* "True Men Don't Kill Coyotes" - 3:40
* "Baby Appeal" – 3:40
* "Buckle Down" – 3:24
* "Get Up and Jump" (Flea, Jack Irons, Kiedis, Hillel Slovak) – 2:53
* "Why Don't You Love Me?" (Hank Williams) – 3:25
* "Green Heaven" (Flea, Irons, Kiedis, Slovak) – 3:59
* "Mommy Where's Daddy" – 3:31
* "Out in L.A." (Flea, Irons, Kiedis, Slovak) – 2:00
* "Police Helicopter" (Flea, Irons, Kiedis, Slovak) – 1:16
* "You Always Sing the Same" (Flea, Irons, Kiedis, Slovak) – 0:19
* "Grand Pappy Du Plenty" (Flea, Andy Gill, Kiedis, Martinez, Sherman) – 4:04

### 2003ko edizioko kantu gehigarriak

* "Get Up and Jump" (demo) (Flea, Irons, Kiedis, Slovak) – 2:37
* "Police Helicopter" (demo) (Flea, Irons, Kiedis, Slovak) – 1:12
* "Out in L.A." (demo) (Flea, Irons, Kiedis, Slovak) – 1:56
* "Green Heaven" (demo) (Flea/Irons/Kiedis/Slovak) – 3:50
* "What It Is" (a.k.a. "Nina's Song") (demo) (Flea/Kiedis) – 3:57

## Kanpo estekak

* Datuak: Q330725
# The Red Girl

The Red Girl filma David Wark Griffith zinemagilearen lana da, 1908. urtekoa.

## Pertsonaiak

* Florence Lawrence
* Charles Inslee
* Linda Arvidson
* Clara T. Bracy
* George Gebhardt
* D. W. Griffith
* Arthur V. Johnson
* Anthony O'Sullivan
* Mack Sennett
* Harry Solter as Bartender
* Marion Sunshine

## Erreferentziak

* ↑ The Red Girl
* ↑ Tom Gunning. D.W. Griffith and the Origins of American Narrative Film

## Kanpo estekak

* imdb.com
* Datuak: Q3209845
# The Reason (Hoobastanken abestia)

The Reason (euskaraz Arrazoia), Hoobastank estatubatuar rock taldearen abesti bat da. 2004ko izenburu berdineko diskoan argitaratu zuten.

## Kanpo estekak

* The Reason abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai, Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q1025631
# Tinajo

Tinajo Lanzarote uhartean eta Las Palmasko probintzian kokatzen den udalerri kanariarra da.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Tinajoko Udalaren webgunea
* Datuak: Q638013
* Multimedia: Tinajo / Q638013
# Tinahely

Tinahely (irlanderaz: Tigh na hÉille) Irlandako udalerri bat da, Wicklow konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 970 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1970360
* Multimedia: Tinahely / Q1970360
# Tinajas

Tinajas Cuencako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 344 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Cuencako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q611258
* Multimedia: Tinajas, Cuenca / Q611258
# Tina Pérez

Constantina Pérez Martínez, Tina Pérez izenez ezagunagoa (Santa Cruz de Mieres, Asturias, 1929 – 1965eko urriaren 14a), militante komunista izan zen. Lan erabakigarriak egin zituen Huelgona izeneko 1962ko Asturiasko meatze-greban, Anita Sirgo eta Celestina Marrón kideekin batera.

## Biografia

Tina Pérez kontzientzia politiko sendoko familia batean jaio zen. Aita fusilatu egin zuten Gerra Zibilean, eta ama atxilotu eta kartzelaratu egin zuten. Horregatik, izeba batek jaso behar izan zituen neska eta haren sei neba-arrebak. Politikoki aktiboa izan zen hamasei urte zituela, eta poliziak kaskamotz utzi zuen lehen aldiz, Falangeko lokalak garbitzeari uko egin zionean, Amor Gutiérrez lagunarekin batera.
1946an Victor Bayonekin ezkondu zen, hau ere oso militante aktiboa, eta 1947an alaba izan zuten, Blanca. 1955ean, Joecarara joan ziren bizitzera. Fondon putzuan hasi zen lanean Bayon, eta Anita Sirgoren senarra ezagutu zuen, Alfonso Braña.
1962ko meatzarien grebak hasi zirenean, Tina Pérezek oso paper aktibo eta erabakigarria hartu zuen Anita Sirgorekin eta beste kide batzuekin batera. Hori dela eta, biak atxilotu eta galdekatu zituen Guardia Zibilak, eta, gainera, jipoitu eta kaskamotz utzi zituen umiliatzeko modu gisa. Senarrak ihes egin behar izan zuen Frantziara, 1964an beste greba batean parte hartu ondoren, eta 1965eko martxoaren 20an, berriz atxilotu zituzten Tina Pérez eta haren alaba Blanca Bayón. Blanca berehala askatu zuten adinagatik. Hala ere, Tina Pérez ez zen maiatzaren 3ra arte atera eta espetxean hartutako kolpeek larriki hondatu zioten osasuna. Urte berean hil zen, 1965eko urriaren 14an. Ehorzketa jendetsua izan zen, eta doluaren adierazpentzat ez ezik, meatze-borroketan zeuden elkartzearen eta ermandadearen adierazpentzat ere hartu zen.

## Omenaldiak eta agerpenak herri kulturan

* Tina Pérezek eta Anita Sirgo kideak kale bat dute Gijonen, La Camocha auzoan.
* Eduardo Arroyo pintoreak Tina Pérez ekarri zuen gogora, 1968tik aurrera, oleoetan eta litografietan.
* Carlos Álvarez Cruzek poema bat eskaini zion Tina Pérezi.
* Amanda Castro zuzendari asturiarrak Tina Pérez eta Anita Sirgo kidea gogoratu zituen A golpe de tacón bere film laburrean.
* Alberto Vázquez Garcíaren Los llazos coloraos komikian ageri da pertsonaia gisa.

## Erreferentziak

* ↑ Las mujeres que pararon dos meses a Franco, Consultado el 19 de mayo de 2019.
* 1 2 3 4 5 El retrato de Tina, rapada por la Policía Consultado el 18 de mayo de 2019.
* 1 2 Y Anita Sirgo se hizo cómic, Consultado el 18 de mayo de 2019.
* ↑ Gómez Ojea, Carmen (2010) Mujeres en el callejero de Gijón, Gijón, Ayuntamiento de Gijón.
* ↑ Calle Constantina Pérez y Anita Sirgo, Consultado el 11 de mayo de 2019.
* ↑ Anita Sirgo, con los suyos, Consultado el 19 de mayo de 2019.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65163179
# Tina Trstenjak

Tina Trstenjak (Celje (Eslovenia), 1990eko abuztuaren 24a) judo borrokalari esloveniarra da.

## Olinpiar Jokoak

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), urrezko domina eskuratu zuen ≤63 kg-ko emakumezkoen kategorian, Clarisse Agbegnenou frantziarra (zilarrezkoa) eta Yarden Gerbi israeldarra eta Anicka van Emden herbeheretarra garaituz (elkarbanatutako brontzezkoa).
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), berriz, zilarrezkoa lortu zuen ≤63 kg-ko emakumezkoen kategorian, Clarisse Agbegnenou frantziarrarekin (urrezkoa) galduz eta Maria Centracchio italiarra eta Catherine Beauchemin-Pinard kanadarra garaituz (elkarbanatutako brontzezkoa).

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 01 ! | ≤63 kg, emakumezkoa |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | ≤63 kg, emakumezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ "Tina Trstenjak" JudoInside.com-en 2021-11-04an begiratua (Ingelesez)
* ↑ «Tina Trstenjak» olympedia.org 2021-11-04an begiratua(Ingelesez)
* ↑ «Tina Trstenjak» Olympics.com 2021-11-04an begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ "Judoa, ≤63 kg, emaitzak 2016" olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "Judoa, ≤63 kg, emaitzak 2020" olympedia.org (Ingelesez)
* Datuak: Q17641420
* Multimedia: Tina Trstenjak / Q17641420
# Titanoholtita

Titanoholtita mineral bat da eta holtita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Titanoholtita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ti0.75\square 0.25)Al6BSi3O18}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Titanoholtite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Titanic filmak (argipena)

RMS Titanic ontziaren hondoratzeari buruzko hainbat film egin dira:
* Titanic, 1943an Werner Klingler alemaniarrak zuzendua.
* Titanic, 1953an Jean Negulesco errumano-estatubatuarrak zuzendua.
* S.O.S. Titanic, 1979an telebistarako egina.
* Titanic, 1996an telebistarako egina.
* Titanic, 1997an James Cameron kanadarrak zuzendua.

## Ikus, gainera

* Titanic (argipena)
# Titano mendia

Titano mendia (italieraz: Monte Titano; romagnoleraz: Mont Titén) San Marinoko mendia da, Apeninoetan dagoena. Herrialdeko mendirik altuena da, itsas mailatik 739 metroko altuera izanik. 2008an hiriko hirigunearekin batera, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Kondairak San Marinok bertan hiri bat eratu zuela dio. Bere oinean San Marino eta Borgo Maggiore hiriak ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Peakbagger.com - "Mount Titano"

## Kanpo estekak

* Datuak: Q158526
* Multimedia: Monte Titano / Q158526
# Titanita

Titanita silikato motako minerala da eta titanita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Titanita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaTi(SiO4)O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Titanite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Titanoboa cerrejonensis

Titanoboa cerrejonensis orain dela 60-58 milioi urte bizi izan zen suge espezie baten izena da, Paleozenoan. Bere generotik ezagutzen den espezie bakarra da, eta inoiz aurkitu den sugerik handiena eta luzeena da, Gigantophis baino handiagoa. 15 metro arteko tamaina izan zezakeen eta 2.000 bat kilogramoko pisua.
Kolonbiako Cerrejoneko ikatz meategian aurkitu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16519033
* Espezieak: Titanoboa cerrejonensis
# Titanic Quarter

Titanic Quarter, Ipar Irlandako Belfast hiriko barruti bat da, Belfasteko portuaren eremuan hedatzen da.
Izena barruti honetan dagoen Titanic Belfast museoari zor dio.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16985642
* Multimedia: Titanic Quarter, Belfast / Q16985642
# Titanomaghemita

Titanomaghemita oxido motako minerala da eta spinel subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Titanomaghemita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ti4+0.5\square 0.5)Fe2O4}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Titanomaghemite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Tor Hogne Aarøy

Tor Hogne Aarøy (1977ko martxoaren 20a - ) Norvegiako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Chiba.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q167167
# Toxoplasmosi

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Toxoplasmosia Toxoplasma gondii protozoo parasitoak sortutako gaixotasuna da, batzuetan sintomarik gabe garatzen dena, baina haurdun dauden emakumeengan oso arriskutsua dena, umekia nabarmen kaltetzen baitu. Era berean, immunogutxituengan eta adineko jendearengan gaitza ere larria izan daiteke.
Toxoplasmosia zoonosi bat da, hots, animaliengandik gizakiarengana igarotzen den gaitza. Gizakia kutsatzen duten animaliak katua eta beste felido batzuk dira, batik bat.
Gaitza prebenitzeko neurriak, haurdun dauden emakumeen kasuan bereziki, hiru hauetan dautza: higiene-arau orokorrak mantentzean, gutxi egindako okela ez jatean eta katuen gorotzekin inongo kontakturik saihestean.
Europan eta AEBetan biztanleen % 40k toxoplasmosiaren aurkako antigorputzak ditu. Horrek esan nahi du protozoo parasitoz infektatuak izan direla, nahiz eta sintomarik gabeko gaixotasuna garatu. Okela kutsatu gordina, edo gutxi egina, jateagatik harrapatzen da gaitza Mendebaldeko herrietan.
Esan bezala, toxoplasmosiaren kasu gehienak sintomarik gabekoak edo azpiklinikoak dira. Batzuetan gripearen antzeko sintomak agertzen dira, eta gongoil linfatikoen hantura. Immunogutxituengan, aldiz, larriagoa da eta entzefalitisa sor dezake. Azken urteotan egindako ikerketa batzuek toxoplasmosia eskizofreniarekin lotu dute: Toxoplasma gondiiren kisteak burmuinean kokatzen direnean eskizofrenia pairatzeko probabilitea areagotuko litzateke nabarmen
Toxoplasma bizkarroiak kisteak sortzen ditu infektatutako animalien eta gizakien ehunetan. Kiste horiek ohikoak dira okelan: AEBetan egindako ikerketa batek txerri-haragietako % 25ek eta ardi-haragietako % 10ek horrelako kisteak zituela frogatu zuen. Sukaldean okela ondo egiteko araua, beraz, kontuan hartzekoa da.
Gaitzaren diagnostikoa froga serologikoen bidez egiten da, antigorputz espezifikoak bilatuz. Tratamenduari dagokionez sulfamidak eta pirimetamina, biak batera, erabiltzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ Yolken, R.H., Dickeron, F.B., Fuller Torrey, E. Toxoplasma and schizophrenia NIH, National Library of Medicine
* ↑ Pelaez, C., Requena, T.: La microbiota intestinal CSIC (2017), 22-23 orr. ISBN: 978-84-00-10176-3
* ↑ (Gaztelaniaz) Ingraham, John L.. Introducción a la Microbiología. ..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q154878
* Multimedia: Toxoplasmosis / Q154878
# Titulu (argipena)

Titulu terminoak adiera zenbait ditu:
eta bestalde,
* kreditu-tituluak, film batean aktore eta bestelako parte hartzaileak zehazten dituen zerrenda, filmaren amaieran edo hasieran agertzen direnak.
* Titulu (Immunologian) antigorputzen kontzentrazioa odolean jakiteko erabiltzen den balorea.
* Titulua kazetaritzan, prentsako berrien izenburua da.
# Tittling

Tittling Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Passau (barrutia)|Passau]] barrutian. 2014an 3.992 biztanle zituen 20,78 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q517967
* Multimedia: Tittling / Q517967
# Tittmoning

Tittmoning Alemaniako hiri-udalerri bat da, Bavaria estatuan. Azken zentsuaren arabera 5.868 biztanle zituen, 72,01 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q505158
* Multimedia: Tittmoning / Q505158
# Titulcia

Titulcia Madrilgo Erkidegoko udalerria da, Comarca de Las Vegas eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.162 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Madrilgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalari buruzko webgunea.
* Datuak: Q1647106
* Multimedia: Titulcia / Q1647106
# Titus Buberník

Titus Buberník (Pusté Úľany, Txekoslovakia, 1933ko urriaren 12a - Bratislava, 2022ko martxoaren 27a) eslovakiar futbolaria izan zen.
ŠK Slovan Bratislava, MFK Košice, FK Inter Bratislava eta LASK Linz taldeetan jokatu zuen eta ligako txapeldun izan zen Bratislavako taldearekin 1958-59 denboraldian.
1958tik 1963ra 23 aldiz jokatu zuen Txekoslovakiako futbol selekzio nazionalarekin. 1962ko Munduko Futbol Txapelketan parte hartu zuen, eta bigarren postua lortu zuen bere selekzioarekin.
* Datuak: Q687524
* Multimedia: Titus Buberník / Q687524
# Tituba

Tituba Samuel Parrisen esklaboa zen zen XVII. mendean Danvers, Massachusettsen. Emakume honen jatorria erabat ziurra ez den arren, uste da Hego Amerikarra zela eta Samuel Parrisekin Barbadostik Ingalaterra Berrira bidaiatu zuela.

## Erreferentziak

* ↑ Schiff, Stacy (November 2015). "The Devil's Tongue". Smithsonian. Washington, D.C.: Smithsonian Institution. 46 (7): 34–39.
* ↑ Schiff, Stacy (2015). "The Devil's Tongue". Smithsonian. 46 – via MasterFILE premier.
* Datuak: Q1986812
* Multimedia: Tituba / Q1986812