OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Iñaki Bengoa

Iñaki Bengoa (Arrasate, Gipuzkoa) Gose musika taldeko perkusionista da. Ines Osinagarekin eta Jon Zubiagarekin osatzen zuen Gose talderen jotzeko modua ez zen trikiti musikan erabiltzen dena, beste modu berri bat asmatu zuten trikitia musika elektronikoarekin batzen.

## Diskografia
### Gose

* Gose (Oihuka, 2005)
* Gose II (Baga-biga / La Chiquilla, 2007)
* Gose III (La Chiquilla, 2009)
* Gose IIII (La Chiquilla, 2010)
* Gose IIIII (Jangura Produkzioak, 2012)
* Gose & The Family (Bonberenea Ekintzak, 2014)
* Gosariak (Gose, 2014). 2015eko Korrikarako egin zuten, Joseba Sarrionandiaren hitzekin.
Gainera Eutsi! filmerako musika ere sortu zuten.>
* Ines Osinagarekin eta Jon Zubiaga Osoron-ekin (Gose, 2012)
* Euskaraz bizi izateko molde berriak: trikia eta musika elekttronikoa uztartuta
* (Berria 2012)

## Erreferentziak

* ↑ «Gose» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Euskonews: Ines Osinagari elkarrizketa
* Elkarrizketa Argian
* Ines Osinaga #MusikariakIkastetxeetan / Barañain Alaiz BHI . (2019, Nafarroako Gobernua, Hezkuntza, Youtube)
* Datuak: Q108785497
# Juan Jose Alkain

    Artikulu hau Udarregi bertsolariari buruzkoa da; Udarregi izena gaitzat duena beste hau da: «Udarregi (argipena)»
Juan Jose Alkain Iruretagoiena, Udarregi ezizenez ezagunagoa, (Aia, Gipuzkoa, 1829ko urriaren 1a - Usurbil, Gipuzkoa, 1895eko urriaren 2a), gipuzkoar bertsolaria izan zen. Aiako Uztaeta-buru baserrian jaio zen, baina bere bizitzako zatirik handienean Usurbilgo Artikula-aundi baserria izan zuen bizileku.
Nekazaria zen bizibidez, eta plazarik plaza bat-bateko saioetan asko ibili zen. Haren bertso askorik ez zaigu heldu, alfabetatugabea baitzen. Bertso paperen bat argitaratu nahi zuenean, Usurbila jaisten zen; han, berak diktatutako lerroak idazten zizkion herriko organista Jose Txikik.
Aita Zabalak Udarregi bertsolaria (1966) liburuan bildu zituen Udarregiren bertso paperak. Ospetsuenak, britainiarrek Donostia erre zuteneko gertaerei jarritakoak, 1893an eginak.

## Erreferentziak

* 1 2 «Udarregi», Auñamendi Eusko Entziklopedia.
* ↑ «Udarregi», Lur Hiztegi Entziklopedikoa.

## Kanpo estekak

* Zabala, Antonio (1966): UDARREGI BERTSOLARIA, Auspoa liburututegia; bertan Udarregiren bizitzari buruzko xehetasunak eta bere bertsoak azaltzen dira.
* Datuak: Q12261001
* Multimedia: Juan Jose Alkain / Q12261001
* Jatorrizko testuak: Egilea:Juan Jose Alkain
# Juan Jose Alvarez Rubio

Juan Jose Alvarez Rubio (Zumaia, Gipuzkoa, 1964ko maiatzaren 11) jurista eta Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle katedraduna da Zuzenbidean.

## Biografia

Donostiako Zuzenbide Fakultatean doktoretza-tesia defendatu zuen 1993an Itsasoko zuzenbideaz. Geroago EHUk doktoretzako sari berezia eman zion gero.
2001etik EHUko Nazioarteko Zuzenbide Pribatuko katedraduna da. 1996tik 2010era bitartean UNEDeko zuzendari akademikoa izan zen Bergaran.
Eusko Ikaskuntzaren jarduera juridikoak koordinatu izan ditu, mugaz gaindiko eremu hispano-frantsesari dagokionez, eta 2004 eta 2010 artean Eusko Ikaskuntzako Asmoz Fundazioaren patronatuko kide izan zen. Europako Mugimenduaren Euskal Kontseiluko idazkari nagusia izan zen (2003-2010), eta Gobernantza Demokratikoaren Institutuko idazkaria izan da (Globernance instititutua) 2010eko irailetik, eta, besteak beste, muga hispano-frantsesaz haraindiko Behatokiko Batzorde Akademikoko kidea da.

## Lanak

Hainbat monografia idatzi ditu Itsas zuzenbideari, nazioarteko merkataritza zuzenbideari eta zuzenbide foral eta erregioartekoari buruzko liburuak. Adibidez hauek:
* Los foros de competencia judicial en materia marítima (Estudio de las relaciones entre los diversos bloques normativos), 1994
* Derecho Marítimo y Derecho Internacional Privado: Algunos problemas básicos, 2000
* La protección del accionista minoritario en los grupos internacionales de Sociedades, 2002
* Difamación y protección de los Derechos de la Personalidad: ley aplicable en Europa, 2009
* Las Lecciones Jurídicas del Caso Prestige". Hacia un nuevo Derecho de daños marítimo: tendencias actuales, 2011

## Sariak

* 2015: Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa saria.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Álvarez Rubio, Juan José. (1993). «Los Foros de competencia judicial internacional en materia marítima. Estudio de las relaciones entre los diversos bloques normativos en presencia.» www.educacion.gob.es (UPV-EHU) (Noiz kontsultatua: 2019-07-09).
* ↑ «Álvarez Rubio, Juan José - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2019-07-09).
* ↑ Nagore Ares, Amaya. «Bidezko saria zuzenbideari» Berria (Noiz kontsultatua: 2019-07-09).
* ↑ Irekia. «Irekia - Juan José Álvarez Rubio katedradunari Eusko Ikaskuntza Saria emateko ekitaldiaren buru izan da lehendakaria» www.irekia.eus (Noiz kontsultatua: 2019-07-09).

## Kanpo estekak

* Juan José Álvarez Rubio katedradunari Eusko Ikaskuntza Saria emateko ekitaldiaren buru izan da lehendakaria. Bideoa. Irekia.eus. 2015
* Datuak: Q48322164
# Juan Jose Araolaza

Juan Jose Araolaza Lahidalga (Zizurkil, 1943ko maiatzaren 13a - Eibar 2024ko apirilaren 11) euskaltzalea eta podologoa izan zen, Elgoibarko eta Eibarko gizarte bizitzan eta euskaltzaleen artean ezaguna, eta baita podologo gisa egin zuen lanagatik.

## Biografia

Juan Jose Araolaza Zizurkilen jaio zen 1943an. Aita tolosarra eta ama azpeitiarra zituen. Zizurkildik Elgoibarrera bizitzera joan zen 11 urte zituela, aitaren lana zela eta. Zaragozara joan zen ikastera eta handik Madrilera gero, podologia ikasketak egitera.
Podologo titulazioarekin Elgoibarren berriro, 1970ean, Ongarri Kultur Elkarteko eta Elgoibarko Izarrako kide egin zen. Azken elkarte hau izan zen Elgoibarko Ikastolaren sorrera bultzatu zuena, eta horretan oso aktiboa izan zen Araolaza. Era berean, Elgoibarko Aubixa baserrian haur euskaldunentzako aterpetxe eta egonaldietarako tokia sor zedin lan egin zuen.
Podologia bulegoa eta denda Eibarren ezarri zituen 1970eko hamarkadan. Eibarren ere gizarte-bizitzan inplikatu zen, eta Eta Kitto euskara elkarteko lehen presidentea izan zen 1992an. Eibar.org elkarteko kide ere izan zen.
Arantxa Arrieta elgoibartarrarekin ezkondu zen, eta hiru seme-alaba izan zituen: Garikoitz Araolaza, Oier Araolaza eta Maialen Araolaza.

## Erreferentziak

* ↑ «Sortzez zizurkildarra zen Juan Jose Araolaza Lahidalga zendu da - Zizurkil» Aiurri.eus (Noiz kontsultatua: 2024-04-29).
* 1 2 «Juan Jose Araolaza euskaltzalea hil da, Elgoibar Ikastolako eta Elgoibarko Izarrako lehendakari izandakoa - Elgoibar» barren.eus (Noiz kontsultatua: 2024-04-29).
* ↑ «Juanjo Araolaza ...eta kitto!-ko lehenengo presidentea hil da» eta kitto! euskara elkartea (Noiz kontsultatua: 2024-04-29).
* 1 2 «Juanjo Araolaza euskaltzale eta podologoa hil da» sustatu.eus (Noiz kontsultatua: 2024-04-29).

## Kanpo estekak

* Juan Jose Araolazaren grabaketak Ahotsak proiektuan.
* Datuak: Q125692653
# Juan Jose Etxabe

Juan Jose Etxabe Orobengoa (Arrasate, Gipuzkoa, 1937ko azaroaren 11 – Baiona, Lapurdi, 1996ko uztailaren 11) ETAko buruzagi bat izan zen. Erakunde armatu horretako lehen ekintzaileetako bat izan zen, eta Ipar Euskal Herrira egin behar izan zuen ihes 1963. urtean. Beihl kontsul alemaniarraren bahiketa agindu eta egin zuen Burgosko Auziaren garaian (1970eko abendua). 1971. urtean utzi zuen ETA erakundea. 1976. urtean Gipuzkoara itzultzeko prestatzen ari zela, atentatu bat jasan zuen bere emazte Agurtzane Arregirekin batera. Emaztea hilik suertatu zen, eta Juan Jose Etxabe larriki zauriturik. Atentatua Espainiako poliziaren inguruko zerbitzuek egin zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12261003
# Juan Jose Goiriena de Gandarias

Juan Jose Goiriena de Gandarias y Gandarias (Gasteiz, 1948ko uztailaren 27a - Barakaldo, 2020ko irailaren 1a) arabar ikertzaile eta irakaslea izan zen.

## Biografia

Medikuntza eta Kirurgia ikasketak egin zituen Salamancako Unibertsitatean (1965-1970) eta han eskuratu zuen lizentzia; doktoregoa berriz EHUn egin zuen. 1970etik irakaskuntzan eta ikerketa-lanetan jardun zuen Oviedoko, Murtziako eta Euskal Herriko unibertsitateetan. Euskal Herriko Unibertsitatean irakasle izateaz gain betekizun garrantzitsuak izan zituen: Medikuntza Fakultateko idazkaria (1974-1975); Antolaketa Akademikoko errektoreordea (1980-1984) eta errektorea (1991-1996). 1984ko uztailetik 1987ko maiatza arte, bestalde, Osasun eta Kontsumo sailburuorde izan zen Eusko Jaurlaritzako Osasun eta Segurantza Sozialeko sailean. 1996an Eusko Ikaskuntzako lehendakari hautatu zuten. 1997tik Basurtoko Institutu Medikuko zuzendaria izan zen, Kirol Medikuntzan espezializatua.
Besteak beste, lan hauek argitaratu zituen: Enzimopatias Genéticas en Ofatlmología (1971), Hematíes (1975) eta La salud del año 2000. Discurso para la recepción pública del Académico electo (1992).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12261004
# Juan Jose Aranburu

Juan Jose Aranburu Amorena (Irun, 1981eko urriaren 13a -) euskal kirolaria da, tiroko skeet modalitatean aritzen dena.
2008ko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen lehen aldiz.
# Juan Jose Elhuyar

Juan Jose Elhuyar Zubize (Logroño, 1754ko ekainaren 15a - Bogota, 1796ko irailaren 20a) euskal jatorriko kimikaria izan zen, Fausto anaiarekin batera wolframa lehen aldiz bakartu zuelako ezaguna.

## Biografia

Gurasoak lapurtarrak zituen. Parisen Botanika eta Kimika ikasi zituen. Suediara joan zen Espainiaren aldeko espioitza lanak egitera: hain zuzen, mineralogo jakintsuak kontratatzera eta ingelesek eta suediarrek kanoiak egiteko zituzten metodoak ikastera. Torbern Olof Bergman mineralogo ospetsuarekin egin zuen lan bertan.
Anaiarekin Bergaran hasi zen lanean, Euskalerriaren Adiskideen Elkartearekin batera, eta 1782an wolframa eriden zuten: halaxe bete ziren Bergmanek metal ezezagun hari buruz aurreratu zituen teoriak. Aurkikuntza Gasteizen aurkeztu zuten.
1784. urtean, Bogota aldera jo zuen Granada Berriko Erregeorderriko (egun, Kolonbia) meatzetako zuzendari nagusi gisa, eta bertan hil zen hamabi urte geroago. Metalen trataerari buruzko lan ugari eman zuen argitara.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.

## Ikus, gainera

* Elhuyar anaiak
* Wolframa
* Bergarako Errege Mintegia
* Euskalerriaren Adiskideen Elkartea

## Kanpo loturak

* Azkune Mendia, Iñaki eta Kaltzada, Pili. 1995/08/02. Elhuyar, Joan Jose. Biografiak. Elhuyar Zientziaren Komunikazioa. Joan Jose Elhuyarren biografia
* Aranberri Mendizabal, Luis Alberto (Amatiño). 1997/11/01. Elhuyar aldizkaria. Elhuyar anaiak
* Laboratorium Bergara museoa. Juan Jose ELHUYAR (1754-1796). On line:https://www.laboratorium.eus/eu/pertsonaiak/juan-jose-elhuyar [ikusia: 2020-06-15]
* Datuak: Q728386
# Jerusalem udalerria, Lucas konderria (Ohio)

Jerusalem udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Lucas konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.895 biztanle zituen, 688.4 milia karratu (1,783 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Jerusalem udalerriak 1313 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 34.989 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6185203
* Multimedia: Jerusalem Township, Lucas County, Ohio / Q6185203
# Jerusalemgo Andre Mariaren basilika

Jerusalemgo Andre Mariaren basilika, baita ere Gure Jerusalem andrea baseliza, Nafarroa Garaiko Artaxoa herrian dago. XII. mendean bazen toki horretan Santa Maria izeneko eliza. Egungo eraikina XVIII. mende hasierakoa da, barroko estiloan egina. Baseliza horretan Limogesen XIII. mendean egindako Jerusalemgo Ama Birjinaren irudi erromanikoa gurtzen da.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.artajona.net/eu/basilica-de-nuestra-senora-de-jerusalen/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109786295
# Jerusalem urrezkoa

Jerusalem urrezkoa (Hebreeraz ירושלים של זהב - Yerushalayim shel zahav) 1967an Naomi Shemer musikari eta abeslariak idatzi eta abesturiko israeldar abesti herrikoia da. 1967an Israelgo «urteko abesti»tzat hautatu zuten. Israelgo bigarren ereserkia ez ofizialtzat ere jo ohi da.
Schindler's List filmaren amaiera hunkigarrian Yerushalaim shel zahav abestia agertu izanari esker nazioartean nolabaiteko ospea bereganatu zuen.

## Euskal jatorria

Urte luzez Naomi Shemer abeslariari bere abesti honek eta Pello Joxepe euskal abesti herrikoiaren arteko doinuen antzekotasunari buruz galdekatu zitzaion, Shemerren erantzuna beti ezezkoa borobila izan zen. 2005eko maiatzean, jada abeslaria hila zegoela, bere lagun min batek Naomi Shemer berak hil aurretik laga zion gutun bat argitara eman zuen. Bertan bere musikalan ospetsuaren doinua nolabait Paco Ibañez abeslariak euskaraz abesten entzun zuenean (Pello Joxepe) bururatu zitzaiola aipatzen da. Azken abeslari honek 1960eko hamarkadaren amaieraldera Israel bisitatua zuen. Shemerrek gutunean azaltzen duenez, modu inkontzienteki egin zuen eta honetaz ohartzean gaizki sentitu omen zen.
Nahiz eta antzekotasuna garbia izan, Paco Ibáñezek aipatu zuenez, Shemerrek ez zuen bere burua erruduntzat hartu behar.

## Erreferentziak

* ↑ Nomi Shemerrek gutun batean bere 'Jerusalem urrezkoa' euskal sehaska kanta batetik plagiatu zuela onartzen du. El Mundo espainiar egunkaria, 2005ko maiatzaren 5a. jatorrizko iturria (Ingelesez) Haaretz israeldar egunkarian izan zen.
* ↑ Naomi Shemerrek ez du gaizki sentitu behar, dio euskal abeslariak, (Ingelesez), Haaretz, 06/05/2005.

## Kanpo estekak

* Naomi Shemer abeslariaren Yerushalaim shel zahav abestiaren bertsioa bideo honetan entzungai eta ikusgai (Hebreeraz)
* Paco Ibañez abeslariaren Pello Joxepe abestiaren bertsioaren bideoa ikusgai eta entzungai
* Yerushalaim shel zahav abestia Schindler's List filmaren amaieran abesten den uneko bideoa entzungai eta ikusgai (Hebreeraz)
* Ofra Haza abeslariaren Yerushalaim shel zahav abestiaren bertsioa bideo honetan entzungai eta ikusgai (Hebreeraz)
* Datuak: Q634180
* Multimedia: Jerusalem of Gold / Q634180
# Jerusalemgo Andre Mariaren baseliza

Jerusalemgo Andre Mariaren baseliza Artaxoa udalerrian kokatutako XVIII. mendeko kristiau basilika bat da. Barroko estiloa ditu.

## Eraikina

Herritik hurbil, 1709 eta 1714 urteen artean eraikitako tenplu barrokoa dago, nahiz eta XII. mendeko eliza erromaniko bat eta Elizaldea herri hustuaren aurreko eliza bat egon zirela jakin. Gurutze latindar formako oinplanoa duen eraikuntza da. Nabe luzea du, kanoi erdiko gangak ilargixkak eta gurutzadura handia ditu, eta gainean linternadun kupula bat.
Kanpoaldeak harlanduzko fatxada zaindua du, ordena erraldoiko pilastrekin eta frontoi handiarekin. Elizaren burualdean erretaula barrokoa dago, 1717an egina. Erretaula horretan bankua, gorputza eta atikoa daude, tartekatutako zutabe salomondarrez artikulatuta. San Joakinen eta Santa Anaren tailen artean, gortinaje-errezelaren azpian dagoen marko obal bat dago; Jerusalemgo Andre Mariaren irudiaren tronua da, XIII. mende hasierako erromaniko berantiar batek egina, gotikorako aurrerapenekin, urre koloreko kobrez egina eta kolore biziko esmaltez apaindua. Tafallako bidearen ondoan San Bartolome ermita dago, 1235ean dokumentatua, baina gaur egungo eraikina XIX. mendekoa da. San Gil, San Migel eta Santa Katalina ermitak desagertu ziren.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | ARTAXOA. (Noiz kontsultatua: 2022-07-28).

## Ikus gainera

* Artaxoa
* Izarbeibar-Novenera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113337082
# Jerusalem saria

Jerusalem saria edo Jerusalem saria Gizartean Gizabanakoaren Askatasunaren alde (ingelesez Jerusalem Prize for the Freedom of the Individual in Society) bi urtetan behin ematen den nazioarteko literatura saria da. Tarteko urteetan Israel mailako saria ematen da (National Jerusalem Prize). Gaur egungo gizartearen testuinguruan askatasunaren alde borrokatu duten idazleei saritu nahi ditu. Jerusalem International Book Fair erakundeak ematen du. Saria sinbolikoa da: 10.000 dolar. Nobel Sarien irabazle askok aurretik sari hau jaso dute, besteak beste, Octavio Paz, V. S. Naipaul, J. M. Coetzee, Mario Vargas Llosa.

## Irabazleak

| Año | Nombre | Nacionalidad |
| 1963 | Bertrand Russell | Erresuma Batua Erresuma Batua |
| 1965 | Max Frisch | Suitza Suitza |
| 1967 | André Schwarz-Bart | Frantzia Frantzia |
| 1969 | Ignazio Silone | Italia Italia |
| 1971 | Jorge Luis Borges | Argentina Argentina |
| 1973 | Eugène Ionesco | Errumania/ Frantzia Errumania/Frantzia |
| 1975 | Simone de Beauvoir | Frantzia Frantzia |
| 1977 | Octavio Paz | Mexiko Mexiko |
| 1979 | Isaiah Berlin | Errusia/ Erresuma Batua Errusia/Erresuma Batua |
| 1981 | Graham Greene | Erresuma Batua Erresuma Batua |
| 1983 | V. S. Naipaul | Trinidad eta Tobago/ Erresuma Batua Trinidad eta Tobago/Erresuma Batua |
| 1985 | Milan Kundera | Txekoslovakia/ Frantzia Txekoslovakia/Frantzia |
| 1987 | J. M. Coetzee | Hegoafrika Hegoafrika |
| 1989 | Ernesto Sabato | Argentina Argentina |
| 1991 | Zbigniew Herbert | Polonia Polonia |
| 1993 | Stefan Heym | Alemania Alemania |
| 1995 | Mario Vargas Llosa | Peru Peru |
| 1997 | Jorge Semprún | Espainia Espainia |
| 1999 | Don DeLillo | Ameriketako Estatu Batuak Ameriketako Estatu Batuak |
| 2001 | Susan Sontag | Ameriketako Estatu Batuak Ameriketako Estatu Batuak |
| 2003 | Arthur Miller | Ameriketako Estatu Batuak Ameriketako Estatu Batuak |
| 2005 | António Lobo Antunes | Portugal Portugal |
| 2007 | Leszek Kołakowski | Polonia Polonia |
| 2009 | Haruki Murakami | Japonia Japonia |
| 2011 | Ian McEwan | Erresuma Batua Erresuma Batua |
| 2013 | Antonio Muñoz Molina | Espainia Espainia |
| 2015 | Ismail Kadare | Albania Albania |
| 2017 | Karl Ove Knausgård | Norvegia Norvegia |
| 2019 | Joyce Carol Oates | Ameriketako Estatu Batuak Ameriketako Estatu Batuak |

## Erreferentziak

* ↑ http://www.epdlp.com/premios.php?premio=Jerusalem

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Jerusalem Book Fair
* Datuak: Q277787
# Jerusalemgo Eliza Ortodoxoa

Jerusalemgo Eliza Ortodoxoa edo Jerusalemgo Eliza Greko-Ortodoxoa (arabieraz: كنيسة الروم الأرثوذكس في القدس‎, Kanisatt Ar-rum al-Urtudoks fi al-Quds; hebreeraz: הפטריארכיה היוונית-אורתודוקסית של ירושלים‎), ofizialki Jerusalemgo Patriarkatza (grezieraz: Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων) Eliza Ortodoxoko hamabost eliza autozefaloetako bat da. Jerusalemgo patriarka ortodoxo greziarra du buru, 2005etik Teofilo III.a dena. Bere egoitza nagusia edo katedrala Ekialdeko Jerusalemgo Hilobi Santuaren eliza da (beste eliza batzuekin partekatua). Patriarkaren titulu ofiziala hau da: Jerusalemgo Hiri Santuko eta Palestina osoko, Siriako, Arabiako, Jordan ibaitik haratagoko, Galileako Kanaango eta Santa Siongo patriarka.
Kristau ortodoxoek kristautasun osoaren Eliza amatzat hartzen dute, Eliza kristaua Jerusalemen Mendekoste egunean sortu baitzen. Kristau sinesmenaren arabera, egun horretan Espiritu Santua Jesukristoren dizipuluen gainera jaitsi zen (Eg 2:1-41). Eliza honen liturgia bizantziar errituan ospatzen dute. Eliz-hizkuntza koine da, Itun Berriaren jatorrizko hizkuntza, eta juliotar egutegian oinarritutako bere jai-egutegia jarraitzen du zainduz.
Lur Santuko kristau ortodoxoen kopurua 500.000 fededun ingurukoa da Israelen, Palestinan eta Jordanian. Elizako kide gehienak palestinarrak eta jordaniarrak dira, baina errusiar, errumaniar eta georgiar asko ere badaude. Elizaren hierarkia greziar kleroak menderatzen du, eta sarritan gehiengo arabiarra Elizaren goiko lerroetatik kanpo uzten du. Bertako klero palestinarrean, batzuek beren Elizaren lidergoa nazionalizatu nahi dute. Patriarkatuaren auzia gogorra izan da; izan ere, greziarrek Greziako Gobernuaren, Israelen eta Konstantinoplako patriarkaren babesa dute.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «The first Church» Jerusalem Patriarchate News Gate.
* ↑ (Ingelesez) Conway, Martin. (2008). World Christianity in the 20th Century. Hymns Ancient and Modern Ltd, 98 or. ISBN 9780334040439..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q632602
* Multimedia: Greek Orthodox Church of Jerusalem / Q632602
# Jerusalemgo Gobernazioa

Jerusalemgo Gobernazioa (arabieraz: محافظة القدس‎, Muḥāfaẓat al-Quds; hebreeraz: נפת אל-קודס‎) Palestinako Estatuko hamasei gobernazioetako bat da (arabieraz Muhafazah). Zisjordaniaren erdialdean dago.
Jerusalem ekialdea hartzen duen Palestinako estatuaren gobernazioa, Israelek Zisjordanian erantsia dago.Palestinako Aginte Nazionalak bere hiriburua Ekialdeko Jerusalem izatea aldarrikatzen du (70 km²koa eta Israelek 1967tik okupatua).

## Ezaugarriak

Probintziaren azalera osoa 331,6 km²koa da.
Palestinako Estatistika Bulego Nagusiaren arabera, 2005ean 429 500 biztanle zituen probintziak, eta Palestinan bizi diren biztanle arabiarren % 10,5 ziren.

## Politika

Ekialdeko Jerusalem Israelgo Estatuaren kontrol administratibo eta militarraren pean dago. Israelek 1967an erantsi zuen Sei Eguneko Gerran. Mugimendu hori ez du munduko ezein herrialdek onartu, eta Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluaren 478. ebazpenak gaitzetsi zuen. Ebazpen horrek «nazioarteko zuzenbidearen urraketa» eta «Ekialde Hurbilean bake osoa, bidezkoa eta iraunkorra lortzeko oztopo larria» zela adierazten zuen.
Palestinako egoiliarrek posta bidez bozkatzen dute Palestinako Aginte Nazionaleko hauteskundeetan.
2006ko Palestinako Kontseilu Legegilerako hauteskundeetan, Hamasek 4 eserleku irabazi zituen, eta Fatahko hautagaiek kristauentzat gordetako beste bi eserlekuak irabazi zituzten. Fatahren hautagaiak Imil Jarjoui eta Ivivian Sabella izan ziren.

## Lekuak
### Hiriak

* Ekialdeko Jerusalem
* Abu Dis
* al Azariyeh
* al-Ram

### Udalerriak

* Biddu
* Beit 'Anan
* Bir Nabala
* Hizma
* Kafr Aqab
* Qatanna

## Iruditegia

* Beit Surik
* Beit Iksa
* Shu'fat kanpamentua
* Kafr 'Aqab

## Erreferentziak

* ↑ https://hmong.es/wiki/Districts_of_the_West_Bank_and_Gaza_Strip
* ↑ https://digitallibrary.un.org/record/25618?ln=es
* ↑ https://archive.fairvote.org/media/pep/Final_Result_Districts-En.pdf

## Ikus, gainera

* Jerusalemgo barrutia
* Palestina Estatuko lurralde-antolaketa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q941828
* Multimedia: Jerusalem Governorate / Q941828
# Jerusalemgo Hilobi Santuaren Zaldun Ordena

Jerusalemgo Hilobi Santuaren Zaldun Ordena (latinez: Ordo Equestris Sancti Sepulcri Hierosolymitani OESSH), ordena militar katolikoa da, XI. mendearen bukaera aldera sortutakoa Hilobi Santua babesteko. Gaur egun 30.000 kide inguru ditu, mundu osoko 60 ordezkaritzatan banatuak.

## Erreferentziak

* ↑ About us. Order of the Holy Sepulchre, oessh.va (Noiz kontsultatua: 2016-06-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q836057
* Multimedia: Order of the Holy Sepulchre / Q836057