OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Maxton (Ipar Carolina)

Maxton Ipar Carolinako herri bat da. Robeson konderrian kokatua dago. 2010ean 2.426 biztanle zituen, 6,99 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Robeson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1865512
* Multimedia: Maxton, North Carolina / Q1865512
# Metotrexato

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Metotrexato, lehen ametopterina deitua, azido folikoaren analogo estruktural gisa garatutako farmako bat da. Azido folikoaren antagonista gisa, entzima erregulatzaile ugari inhibitzean purinen sintesia blokeatzen du. Metotrexatoa minbizia eta gaixotasun autoimmuneak tratatzeko erabiltzen dute, hala nola artritis erreumatoidea eta psoriasia tratatzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Gipuzkoako Sendagileen Elkargo Ofiziala. Hiztegia. .
* ↑ (Ingelesez) Goldman, I. David; Lichtenstein, Norman S.; Oliverio, Vincent T.. (1968). «Carrier-mediated transport of the folic acid analogue, methotrexate, in the L1210 leukemia cell» The Journal of Biological Chemistry 243 (19): 5007-5017..
* 1 2 (Ingelesez) Tian, Henghe; Cronstein, Bruce N.. (2007). «Understanding the mechanisms of action of methotrexate. Implications for the treatment of rheumatoid arthritis» Bulletin of the NYU Hospital for Joint Diseases 65 (3): 168-173..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q422232
* Multimedia: Methotrexate / Q422232
# Metopleura

Metopleura Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Metopleura potosi da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Metopleura potosi | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6824240
* Espezieak: Metopleura
# Metraila

Metraila gailu leherkor batek, nahiz lehergailu edo jaurtigai batek, eztanda egitean sakabanatzen den material zatitxoetako bakoitza da. Berez sortzen bada ere, maiz lehergailu eta jaurtigaiei material puskak gehitzen zaizkie metraila gehiago sortzeko eta horrela kalte handiagoa eragiteko.

## Ikus, baita ere

* Metraila-kaxa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7503417
# Metrailadore arin

Metrailadore arina (LMG ingelesezko siglekin) edo metrailaketa fusila, soldadu bakar batek erabiltzeko diseinatutako metrailadorea da, laguntzailearekin edo gabe, fronte lerroan infanteriari laguntzeko. Metrailadore arina eskuadroiko arma automatiko bezala erabiltzen da.
Metrailadore arin bat armak edo bere funtzio taktikoak identifika dezake. 8-10 tiro-segida laburrak jaurtitzeko erabiltzen da, eskuarki, bipode batetik; su etengaberako euskarri bat, tripodea, metrailadore ertain baten ezaugarria da. Metrailadore batzuk, bereziki xede orokorreko metrailadoreak, metrailadore arin zein ertain gisa heda daitezke. Arau orokor gisa, metrailadore bat bipode batekin hedatzen bada, metrailadore arina da; eta tripode batean hedatzen bada, metrailadore ertaina da, 12,7 mm-ko kalibrea edo handiagoa ez badu behintzat, orduan metrailadore astuna da. Metrailadore arin modernoek metrailadore ertainek baino kalibre txikiagoa izaten dute, arinagoak eta trinkoagoak izateaz gain.
Metrailadore arinak, hala nola Lewis britainiarra, Lehen Mundu Gerran sartu ziren lehen aldiz infanteriaren su indarra handitzeko. Bigarren Mundu Gerraren amaieran metrailadore arinak sekzio edo eskuadra bakoitzeko bat banatzen ari ziren eta infanteriako eskuadra modernoak metrailadore arinen erabileran oinarritutako taktikekin sortu ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q720711
* Multimedia: Light machine guns / Q720711
# Metopios

Metopios Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Metopios tozeurellum da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Metopios tozeurellum | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6824234
# Metraeopsis

Metraeopsis Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Metraeopsis cuneatalis da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Metraeopsis cuneatalis | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6824298
# Meridarchis

Meridarchis Carposinidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Meridarchis trapeziella da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Meridarchis alta | daturik gabe |
| Meridarchis anisopa | daturik gabe |
| Meridarchis bifracta | daturik gabe |
| Meridarchis bryodes | daturik gabe |
| Meridarchis bryonephela | daturik gabe |
| Meridarchis caementaria | daturik gabe |
| Meridarchis capnographa | daturik gabe |
| Meridarchis celidophora | daturik gabe |
| Meridarchis chionochalca | daturik gabe |
| Meridarchis concinna | daturik gabe |
| Meridarchis cosmia | daturik gabe |
| Meridarchis creagra | daturik gabe |
| Meridarchis crotalus | daturik gabe |
| Meridarchis cuphoxylon | daturik gabe |
| Meridarchis drachmophora | daturik gabe |
| Meridarchis ensifera | daturik gabe |
| Meridarchis episacta | daturik gabe |
| Meridarchis erebolimnas | daturik gabe |
| Meridarchis eremitis | daturik gabe |
| Meridarchis excisa | daturik gabe |
| Meridarchis famulata | daturik gabe |
| Meridarchis globifera | daturik gabe |
| Meridarchis globosa | daturik gabe |
| Meridarchis goes | daturik gabe |
| Meridarchis heptaspila | daturik gabe |
| Meridarchis isodina | daturik gabe |
| Meridarchis jumboa | daturik gabe |
| Meridarchis longirostris | daturik gabe |
| Meridarchis luteus | daturik gabe |
| Meridarchis melanantha | daturik gabe |
| Meridarchis melanopsacas | daturik gabe |
| Meridarchis merga | daturik gabe |
| Meridarchis mesosticha | daturik gabe |
| Meridarchis monopa | daturik gabe |
| Meridarchis niphoptila | daturik gabe |
| Meridarchis octobola | daturik gabe |
| Meridarchis oculosa | daturik gabe |
| Meridarchis oxydelta | daturik gabe |
| Meridarchis pentadrachma | daturik gabe |
| Meridarchis phaeodelta | daturik gabe |
| Meridarchis picroscopa | daturik gabe |
| Meridarchis pseudomantis | daturik gabe |
| Meridarchis pusulosa | daturik gabe |
| Meridarchis regalis | daturik gabe |
| Meridarchis reprobata | daturik gabe |
| Meridarchis scyrodes | daturik gabe |
| Meridarchis scythophyes | daturik gabe |
| Meridarchis theriosema | daturik gabe |
| Meridarchis trapeziella | daturik gabe |
| Meridarchis tristriga | daturik gabe |
| Meridarchis unitacta | daturik gabe |
| Meridarchis wufengensis | daturik gabe |
| Meridarchis xerostola | daturik gabe |
| Meridarchis zymota | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13911252
* Multimedia: Meridarchis / Q13911252
* Espezieak: Meridarchis
# Merida-Vegas Baja eskualdea

Merida-Vegas Baja eskualdea Extremadurako eskualdea da, Badajoz probintzian. Eskualdeko burua Merida da. Eskualdea bi zatitan banatuta dago: Meridako lurraldea, hiriburua Meridan duena, eta Vegas Baja, hiriburua Montijo duena.

## Udalerriak

* Alange
* Aljucén
* Arroyo de San Serván
* Calamonte
* Carmonita
* Don Álvaro
* Cordobilla de Lácara
* El Carrascalejo
* Esparragalejo
* La Garrovilla
* La Nava de Santiago
* La Zarza
* Lobón
* Mèrida
* Mirandilla
* Montijo
* Oliva de Mérida
* Puebla de la Calzada
* San Pedro de Mérida
* Torremayor
* Torremejía
* Trujillanos
* Valverde de Mérida
* Villagonzalo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2606931
* Multimedia: Tierra de Mérida-Vegas Bajas / Q2606931
# Meria

Meria, (korsikeraz: Meria) Korsikako iparraldeko udalerria da, Korsika Garaia departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 102 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q664338
* Multimedia: Meria / Q664338
# Meri Torras

Meri Torras Francés (Badalona, Bartzelona , Katalunia, 1968) kataluniar filologoa, editorea, saioakeragilea, ikertzailea eta unibertsitateko irakaslea da.

## Biografia

1992an Kataluniar Filologian lizentziaduna eta 1993an Espainiar Filologian lizentziaduna Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan, doktoretza 1998an lortu zuen unibertsitate berean, eta 2001etik bertan da Literaturaren Teoriaren eta Literatura Konparatuaren irakaslea da. Generoaren eta literaturaren, kultura-ikasketen, literaturaren kritikaren eta queer teoriaren inguruan ikertzen du, bereziki literaturaren eta ikus-entzunezko arteen arteko konparazioaren inguruan. 'Cuerpo y textualidad' ikerketa-taldea zuzentzen du, eta erreferentziazko Lectora, Revista de Dones i Textualitat argitalpenaren editorea da. Feminismes literaris (1999), Corporizar el pensamiento.Escrituras y lecturas del cuerpo en la cultura occidental (2006), Cuerpo e identidad (2007), Encarna(c)ciones. Teoría(s) de los cuerpos (2008) eta Accions i reinvencions.Cultures lèsbiques a la Catalunya del tombant de segle XX-XXI (2011) lanen egilekidea izan da.
Besteak beste, saiakera hauek idatzi ditu: Soy como consiga que me imaginéis. La Construcción de la subjetividad en las autobiografías epistolares de Gertrudis Gómez de Avellaneda y Sor Juan Inés de la Cruz (2003) eta Tomando cartas en el asunto. Las amistades peligrosas de las mujeres con el género epistolar (2001).

## Erreferentziak

* ↑ Meri Torras. .
* 1 2 3 4 5 Meri Torras. 5 de julio de 2016 con licencia CC-BY-SA, vía OTRS.
* ↑ (Gaztelaniaz) Castanyer, Laura Borràs. (2011-07-30). Textualidades electrónicas: Nuevos escenarios para la literatura. Editorial UOC ISBN 978-84-9788-363-4. (Noiz kontsultatua: 2023-12-06).
* ↑ Meri Torras. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Centro de Cultura Contemporánea de Barcelona. 2023-09-26 (Noiz kontsultatua: 2023-12-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) www.funtsak.com, Funtsak-Diseño y Programación Web-. «Libros de Meri Torras i Francès. Biografía y bibliografía» www.txalaparta.eus (Noiz kontsultatua: 2023-12-06).
* ↑ «Meri Torras Francès» scholar.google.com (Noiz kontsultatua: 2023-12-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57689454
# Merian C. Cooper

Merian Caldwell Cooper (Jacksonville, Florida, 1893ko urriaren 24a – San Diego, Kalifornia, 1973ko apirilaren 21a) estatubatuar hegazkinlari, zinema zuzendari, gidoilari eta ekoizlea izan zen.
Cooper bonba-hegazkinen pilotu izan zen Lehen Mundu Gerran eta preso egon zen Alemaniako esparru batean. Polonia-Sobietar Batasuna Gerran parte hartu zuen Kościuszkoren eskuadroian, eta, geroago, Estatu Batuetako aireko armadaren koronel moduan jardun zuen berriz, Bigarren Mundu Gerran.

## Filmografia hautatua

| Urtea | Filma | Zuzendaria | Ekoizlea | Gidoigilea | Argazki-zuzendaria | Ekoizle exekutiboa | Aktorea (Pertsonaia) | Oharra(k) |
| 1925 | Grass: A Nation's Battle for Life | Bai | Bai | Bai | Bai | | Bera | |
| 1927 | Chang: A Drama of the Wilderness | Bai | Bai | Bai | | Bai | | |
| 1928 | Gow the Head Hunter | | | Bai | | | | |
| 1929 | The Four Feathers | Bai | Bai | | Bai | | | |
| 1931 | Gow the Killer | | | | Bai | | | |
| 1932 | Roar of the Dragon | | | Bai | | | | |
| 1933 | Headline Shooter | | Bai | | | Bai | | |
| 1933 | King Kong | Bai | Bai | Bai | | | Hegazkinlaria | Kredituetan agertu barik |
| 1933 | Flying Devils | | | | | Bai | | |
| 1933 | The Son of Kong | | | | | Bai | | |
| 1935 | She | | Bai | | | | | |

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com
* Datuak: Q446427
* Multimedia: Merian C. Cooper / Q446427
# Meri...

Meri..., Egiptoko X. dinastiako faraoi baten izenaren hasiera da, K.a. 2090 inguruan gobernatu zuena, historialariek, Egiptoko lehen tarteko aroa deitzen duten garaian.
Errege honek, Herakleopolis Magnatik gobernatzen zuen, baina herrialdearen zati bat baino ez zuen kontrolatzen eta dinastia etsaia zen Egiptoko XI. dinastiako agintarien aurka borrokatu behar izan zuen, euren egoitza Goi Egiptoko Tebasen zutena.
Bere izena ez da Abidoseko Errege Zerrendan agertzen, ezta Saqqarakoan ere. Sexto Julio Afrikanok eta Eusebio Zesareakoak ere ez dute aipatzen. Bere titulaturako Tronu izena duen txatal bat, Turineko Errege Kanonean dagoena, 5.x erregistroan, berari buruz geratu den gauza bakarra da.
# Meri Te Tai Mangakāhia

Meri Te Tai Mangakāhia (Hokianga, Zeelanda Berria, 1868ko maiatzaren 22a - Panguru, Zeelanda Berria, 1920ko urriaren 10a) emakumeen sufragismoaren aldeko Zeelanda Berriko ekintzailea zen.

## Biografia

Meri Te Tai Mangakāhia Behe Waihoun jaio zen, Pangurutik gertu, Hokiangan. Iwiko Te Rarawako kidea zen, eta Rê Te Tai eragin handiko liderraren alaba. Ikasketak Aucklandeko St Mary's Convent-en egin zituen.
Hāmiora Mangakāhiaren emaztea zen Meri Te Tai, zeina, 1982an, Hawke's Bay eskualdeko Te Kotahitangako parlamentuko lehen ministro hautatu zuten. Hurrengo urtean, Meri Mangakāhia izan zen asanbleari zuzendu zitzaion lehen emakumea, emakumeen boto-eskubidearen eta emakumeen hautagarritasunaren aldeko mozioa aurkezteko. Emakume maoriak ondasunen jabeak zirela eta ez zirela ordezkaritza politikotik baztertu behar argudiatu zuen.
Ondoren, Kotahitanga mugimenduko emakumeen batzordearekin bat egin zuen, eta erakunde politikoetan eta ongintza maoriko erakundeetan parte hartzen jarraitu zuen.
Gripearen ondorioz hil zen, Pangurun, 1920ko urriaren 10ean, familiako kideen arabera. Lau seme-alaba izan zituen.

## Erreferentziak

* ↑ «Trailblazers: Meri Te Tai Mangakāhia» The New Zealand Herald 13 septembre 2019.

## Bibliografia

* Meri Mangakāhia, New Zealand history (en)
* (en) Angela Ballara, « Mangakahia, Meri Te Tai », dans Dictionary of New Zealand Biography, Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand, 1993 (linean irakurgai).

## Ikus, gainera

* Emakumeen sufragismoa

## Kanpo estekak

* Texte de l'adresse parlement de Meri Mangakāhia. ..
* Datuak: Q129294
* Multimedia: Meri Mangakāhia / Q129294
# Marica Andallón

María Josefa Francisca González eta Suárez, Marica Andallón izenez ezagunagoa (Oviedo, 1764 - Ibidem, 1848ko urtarrilaren 2a), Espainiako Independentzia Gerraren heroia izan zen.

## Ibilbidea

María Oviedon jaio zen, Las Regueras kontzejuko Andallóndik zetorren familia batean, eta hortik datorkio goitizena. Bere familiaren tabernetan lan egin zuen Jesus kalean eta Oviedoko Fontan plazan. Ezkongabe zegoela alaba bat izan zuen, eta Isabel Iglesias deitu zion. Oviedoko Errege Hospizioan hartu zuten. Andallón umezurtz geratu zen, eta Oviedon ondo kokatutako pertsona baten abusua jasan zuen. Azkenean, kondenatu egin zuten. Ondoren, Sierra familiak bere etxean hartu zuen, eta Madril, Andaluzia, Paris eta Bordelen beraien zerbitzari gisa lan egin zuen. Oviedora itzuli zen, eta Rosal kalean abazeria bat gobernatu zuen. Bere alaba Hospiziotik jaso zuen.
1808ko maiatzaren 9an, Madrilen maiatzaren 2ko altxamenduaren gertaeren berri izan ondoren, Juaca Bobelarekin eta aldekoen talde batekin, Joaquín Murat jeneral frantsesaren idazkariari bando bat argitaratzea eragotzi zion.
1808ko maiatzaren 25ean altxamenduan parte hartu zuen, eta haren prestaketetan lagundu zuen.
Independentzia-gerran, osasun-arloko talde baten sorreran parte hartu zuen, bi aldeetako borrokalari zaurituei laguntzeko. Osasun-produktuak lortzen zituen, eta Santa Klarako eta San Frantziskoko kanpaina-ospitaleetara eramaten zituen.
1808ko ekainaren 19an, Oviedoko tropa herrikoiek eta Castropolgo erregimentukoek Meléndez Valdés, La Llave, Ladrón de Guevara eta Fitz-Gerald atxilotu zituzten, exekutatzeko frantziarren alde borrokatu zutelako. Andallonek, jakin zuenean, Oviedoko kabildoari jakinarazi zion Prozesio bat antolatuz, Cruz de la Victoria buru zuela, presoen bizitza salbatzeko. Azkenean, lortu egin zuen.
1814an, Fernando VII. erregeak, harrera erreal baten ondoren, egunean 3 errealeko pentsioa bizi osorako eman zion gerrako merituengatik.

## Aintzatespenak

* Oviedoko hiriak kale bat izendatu zuen Marica Andallón izenarekin.
* Hiri horretan bertan, Cimadevilla plazako izkinan Altamirano kalearekin bat egitean, plaka bat jarri zen 1808ko maiatzaren 9an Napoleon tropen kontra altxatzearen oroigarri. Bertan Andallón aipatzen da beste izen batzuen ondoan.

## Erreferentziak

* ↑ SL, Información facilitada por EuroWeb Media. «Andallón, Marica» www.biografiasasturias.es.
* 1 2 3 4 5 «María Josefa Francisca González y Suárez | Real Academia de la Historia» dbe.rah.es.
* 1 2 3 4 5 «Andallón y Bobela, heroínas contra Napoleón» La Nueva España 2008-05-11.
* 1 2 «Juaca Bobela y Marica Andallón: dos asturianas contra Napoleón» Nortes | Centradas en la periferia 2021-05-24.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5998088
# Mariborreko gaztelua

Mariborreko gaztelua (eslovenieraz: Mariborski grad) Mariborreko jauregi itxurako eraikina da, XV mendean eraikia. Azpialdean Mariborreko eskualdeko museoa dago.

## Historia

Gaztelua Frederiko III.a enperadoreak eraiki arazi zuen 1475 eta 1483 artean, harresiaren ipar-ekialdea gotortzeko. Hurrengo mendeetan bere funtzioa galdu zuen eta aldian aldian egindako aldaketek jauregi feudala bihurtu zuten. Leopoldo I.a eta Karlos VI.a Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadoreak eta Paulo I.a Errusiakoa bertan egon ziren, bai eta Pio VI.a Aita Santua ere.

## Arkitektura

Aipatzeko elementu arkitektoniko nagusiak honako hauek dira:
* Loreto kapera: 1675ean eraiki zen jauregiaren hegoaldean.
* Eskilara barrokoa: 1759an egina.
* Jaialdien aretoa: Lehenengo solairuan dago eta sabaia Jožef Gebler artistak margotu zuen.

## Iruditegia

* 1686ko irudia.
* 1961eko irudia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9386678
* Multimedia: Maribor Castle / Q9386678
# Mariborreko udaletxea

Mariborreko udaletxea (eslovenieraz: Mariborski rotovž) Mariborreko udal gobernuaren egoitza da, XVI mendean eraikia. Beheko solairuan bulegoez gain Toti Rotovž jatetxea dago, sukaldaritza esloveniarrean espezializatua.

## Historia

1515 urtean eraiki zen udaletxea eta 1563 eta 1565 artean pizkundeko estiloan berriztu zen. XIX estilo klasikoan berriztu zuten baina ondoren XVI mendeko itxura itzuli zioten.
1941ean Adolf Hitler hirian izan zen eta udaletxeko balkoitik hitz egin zien hiriko alemaniarrei.

## Enparantza

Hiriko enparantza nagusian dago, Drava ibaiertzetik gertu. Plaza honen izena Glavni trg da eta bertan egiten da hiriko merkatua. Esloveniako bigarren enparantza handiena da.

## Izurritearen oroigarria

Enparantzan, udaletxearen mendebaldean "izurritearen oroigarria" dago (Kužno znamenje), 1680 urtean hiria erasan zuen Izurri Beltza oroitzen duena. Burges sinistedunek 1681ean eraiki zuten baina gaur egungoa Jožef Štraub eskultoreak 1743an egindakoa da. Marmol zuriz eginda dago eta bere oinarrian sei santu agertzen dira, Frantzisko Asiskoa, San Sebastian, Done Jakue, Antonio Paduakoa, Roke Montpellierkoa eta Frantzisko Xabierkoa, azken hau euskalduna. Seiren artetik zutabe bat altxatzen da eta goian Ama Birjinaren estatua da, 12 izar eta ilargia duen koroa buruan duela.

## Iruditegia

* Udaletxea.
* Glavni trg enparantza.
* Izurritearen oroigarria.
* Izurritearen oroigarria.
* 1961eko argazkia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6762528
* Multimedia: Maribor Town Hall / Q6762528
# Mariche herria

Mariche herri gaur egungo Venezuelan espainiarrak heldu aurretik bizi zen herri indigena izan zen, dagoeneko desagertuta.

## Datu gutxi

Haien inguruan ez daude datu asko. Antza denez herri hau Caracastik gertu dagoen Filas de Marichen bizi zen; hortik datorkio izena inguru hori. karibe herrietatik gertu bizi ziren, bestetik. Ikerlari batzuen ustez herri hau ere Guyanetan bizi izan zen.
Tamanako kazikea izen zen haien agintari bat, ezaguna 1560 eta 1570 hamarkadetan espainiarrei aurre egiten saiatu zelako.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6762564
# Maricopa (Arizona)

Maricopa Arizonako hiri bat da. Pinal konderrian kokatua dago. 2010ean 43.482 biztanle zituen, 123,2 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pinal konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79877
* Multimedia: Maricopa, Arizona / Q79877
# Maricastaña

Maria Castaña (galizieraz, María Castaña, euskaraturik Maria Gaztaina), Maricastaña edo Maria Castiñeira ezizenez ere ezaguna, XIV. mendeko emakume galiziarra izan zen, eta elizaren boterearen aurkako matxinada baten buru izan zen.

## Biografia

Cereixako barrutian jaio zen, baina gero Lugora joan zen bizitzera. 1386. urtean, Pedro López de Aguiar Lugoko gotzainaren zapalkuntzaren aurkako errebolta bat zuzendu zuen, herritarrak oso zerga latzen pean zeudelako protestan. Maria Castañak, Gonzalo eta Afonso Ciegorekin batera, Francisco Fernández gotzainaren maiordomoa hil zuen. Matxinada amaitu ondoren, espetxeratu egin zituzten eta beren ondasunak Elizan ematera behartu.
Haren omenezm Maria Castañaren izena daramate Lugoko eta A Pobra do Brolloneko kale banak.

## Esamolde ezaguna

Matxinada hartan izan zuen protagonismoa dela eta, Maria Castañaren memoria irudi historiko, legendario eta literarioa gisa gorde da. Iberiako hizkuntza erromantzeetan antzinako denborari buruz ere hitz egiteko erabili ohi da "Mariacastañaren garaiak" esamoldea, eta beragatik da hori.

## Erreferentziak

* ↑ Dicionario de mulleres galegas, Aurora Marco, Edicións A Nosa Terra, març de 2007.
* ↑ (Gaztelaniaz) «8 M: Mujeres gallegas que hicieron historia- La Guia GO!» La Guía GO! 2021-03-08 (Noiz kontsultatua: 2021-07-13).
* ↑ Nos tempos de María Castaña

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9029967
# Maricica Puică

Maricica Puică (Iași, 1950eko uztailaren 29a) errumaniar atleta izan zen, 1984an txapeldun olinpikoa eta 1987an munduko txapeldunorde izan zen 3000 metroko proban espezializatua.

## Kirol-karrera

Los Angeles 1984ko Joko Olinpikoetan urrea irabazi zuen 3000 metroetan, eta brontzea 1500 metroetan.
Hiru urte geroago, Erroma 1987an jokatu zen Munduko Txapelketan, zilarrezko domina irabazi zuen 3000 metroetan, 8:39,45 segundoko denborarekin, Tetyana Samolenko sobietarraren atzetik eta Ulrike Bruns alemaniarraren aurretik helmugara iritsi arte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q242184
* Multimedia: Maricica Puică / Q242184
# Maricopa (Kalifornia)

Maricopa Kaliforniako hiri bat da. Kern konderrian kokatua dago. 2010ean 1.154 biztanle zituen, 3,9 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Kern konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q984159
* Multimedia: Maricopa, California / Q984159