OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ninjutsu

Ninjutsua, shinobi-jutsu eta ninpō izenekin ere ezaguna, espioitzaren borroka-arte japoniarra da.
Borroka-arte hau, bi multzotan sailkatzen da: teknika multzoa eta taktika multzoa. Bi multzo horiek 20 diziplinetan zerrendatzen da. Ninjak teknika eta taktika hauek bataila eremuetan erabili izan zituzten. Dauzkagun lehen datuak V. mendekoak dira, non ikusi ahal dugun antzinateko bizimodura Japoniar nekazariengan. Hasierako ninjak nekazariak ziren.
Borroka estilo hauek antzinateko ideia bat ematen digu, gainera trebetasun berriak nola ikasten zituzten erakusten du. Trebetasun hauek oso baliagarriak ziren espioi bikaina izateko. Borroka artearekin batera ninja gerlariei antzezten eta karakterizazio bikainak lortzen edo dokumentuen faltsuketa irakasten zitzaien. Mykkyo irakaslearen praktika sekretuak eta japoniar sistema espiritualak ere bai.
Oda Nobunagaren heltzearekin, ninjak jarraituak izan ziren ez zutelako nahi haien presentzia Japonian soldatapeko hiltzaileak zirelako. Baina ninja desagerrarazteko saio horrek kontrako efektua sortu zuen, horrek eragin zuen Japonia osotik elkarte sekretuak sortzea Igatik alde egiteko. XVII. mendean izan zen azken aldia ninjak erabili zirenean, talde handietan kristauteriaren kontrako gerran 1637. urtean Kyushun. Edo Aroaren amaieran, Shinobiren erabilera hasten da gehiago erabiltzen, Tokuwaga familiak ezarritako bakealdi handi baten ondoren. XVII. eta XIX. mendeen artean debekatuta izan zen ninja artea erabiltzea, baina gerlari batzuek, isilpean, sekretuan, teknika hauekin baliatzen segitu zuten talde txikietan.
XX. mendean Japoniako armadak erabili izan zuen Ninjutsu artea elite tropak entrenatzeko. Baina tropa erregularrak ziren, entrenamendu berezi bat ikasita ere, ez zituzten onartu ninja terminoaz. Azken erregistro ofiziala non esaten den noiz izan zen japoniar gobernuak ninjak erabili izan zituen azken aldia, bigarren mundu gerra garaian izan zen (1939-1945).
Munduak ezagutzen du ninjutsu Maasaki Hatsumi izenarekin, Japoniako (Ryu) bederatzi arte martzial tradizio antzinateko oinordea dena. Horien barruan hiru tradizio ninja daude eta beste sei samurai tradiziozkoak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q539067
* Multimedia: Ninjutsu / Q539067
# Ninkasi

Ninkasi (sumerreraz: 𒀭𒊩𒌆𒅗𒋛, Nin-ka-si, euskaraz: «garagardoaren maitalea») Mesopotamiako jainkosa izan zen, garagardoaren eta bere ekoizpenaren jainkosa izan zena. Baliteke k.a. I. milurtekoan Kurunnītu izen aldagarriarekin ezagutzea, kalitate handiko garagardo mota bati dagokion terminotik eratorria. Garagardoaren kontsumoaren ondorio positiboekin zein negatiboekin lotuta zegoen.

## Gurtza

Ninkasi garagardoaren jainkosa zen eta, beraz, bere ekoizpen, kontsumo eta efektu positibo zein negatiboekin lotuta zegoen. Baliteke Ninkasi artean kopa bati eutsiz antzeztea. Gainera, banketeen eszenetan erakutsitako jainkoen artean egon liteke, hala nola, joko-tauletan eta musika-tresnen zatietan.
Ninkasiren apaizek funtsezko papera bete zuten garagardoaren ekoizpenean Mesopotamia zaharrean. Jatorriz, emakumeak ziren garagardo-ekoizle nagusiak beren etxeetan. Alkohol gutxiko garagardoa prestatzen zuten erlijio-zeremonietarako zein eguneroko kontsumorako, eta errespetu handia zieten. Sumertarrek uste zuten Ninkasik garagardoa egiteko prozesua gainbegiratzen zuela eta jainkoen garagardogile nagusi gisa jarduten zuela, gizakiei garagardoa oparituz bakea babesteko eta ongizatea sustatzeko.
Ninkasi Aro Dinastiko Arkaikoan gurtzen zuten, baina ez dago ebidentziarik hiri jakin baten jainko babeslearena zenik. Mesopotamiako zenbait lekutan jainko unibertsal bat bezala gurtzen zuten. Nahiz eta Ninkasiren Ereserkian hiri bat aipatzen zuten, ez da ulertu behar kultu-zentro ezezagun baten erreferentzia gisa, baizik eta garagardoa edaten zen edozein hiri Ninkasi hiritzat har zitekeela adierazten duen adierazpen poetiko gisa.
Ninkasiren gurtza Shuruppakeko Aro Dinastiko Arkaikoko administrazio-agirietan egiaztatuta dago. Era berean, litekeena da garai berean santutegi bat izatea Eridun. Ur III.aren garaian, Umman gurtzen zuten. Nippurreko panteoiko kide gisa ongi adierazten da, Ur III.aren garaiko eskaintza-zerrendetan agertzen baita lehen aldiz. Erdi Aro babilonikoko testu metrologiko baten arabera, bere tenplu propioa zuen hiri honetan.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Asher-Greve, Julia M.; Westenholz, Joan Goodnick. (2013). «Goddesses in Context: On Divine Powers, Roles, Relationships and Gender in Mesopotamian Textual and Visual Sources» Orbis Biblicus et Orientalis 259 doi:10.5167/uzh-135436..
* ↑ (Gaztelaniaz) Mark, Joshua J.. El himno a Ninkasi, diosa de la cerveza. in: Enciclopedia de la Historia del Mundo..
* ↑ (Gaztelaniaz) «La cerveza. Una bebida con larga historia» Hermeneuta Revista cultural 2022-06-01.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1088421
* Multimedia: Ninkasi / Q1088421
# Ninjababy

Ninjababy film norvegiarra da, Yngvild Sve Flikkek zuzendua, Johan Fastingen gidoiarekin. Inga H Sætre komikilari norvegiarraren Fallteknikk eleberri grafikoan oinarritua dago. Kristine Thorp, Arthur Berning eta Nader Khademi dira filmeko aktore nagusiak.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Rakel komiki marrazkilaria haurdun geratu da, eta abortatu nahi lukeen arren, berandu da sei hilabeteko dagoelako jada. Aita zein den ere ez daki oso ondo, eta gainera bere komiki eta marrazkietan pertsonaia berri bat agertzen zaio, ustekabean eta borondate propioa balu bezala, Ninjababy delakoa.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Mitchell, Wendy. (2019). «TrustNordisk drawn to Norway’s ‘Ninjababy’ (exclusive)» Screen (Noiz kontsultatua: 2023-06-14).
* ↑ Encodings, via Euskal. «Ninjababy» AZpiTituluak.eus (Noiz kontsultatua: 2023-06-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105637627
# Ninmyō enperadorea

Ninmyō enperadorea (japonieraz: 仁明天皇, Ninmyō-tennō, 808ko irailaren 27a – 850eko maiatzaren 6a) Japoniako Enperadoreen zerrenda tradizionalean, berrogeita hamalaugarrena izan zen. Bere jaiotza izena, Masara Printzea (japonieraz: 正良親王, Masara-shinnō) izan zen. Saga Enperadorearen eta Tachibana no Kachiko enperatriz ezkontidearen bigarren semea izan zen.
Tronura, bere osabak, Junna enperadoreak kargua utzi ondoren iritsi zen. Hasieran, Junnaren seme bat bihurtu zuen printze oinordeko, baina, bederatzi urte beranduago, 842an, estatu kolpe baten ondoren, printze titulua, Ninmyoren lehen semeari eman zitzaion, Michiyasu Printzeari alegia, bere oinordekoa izango zena, Montoku enperadorea izenarekin, honen ama, Fujiwara no Junshi enperatriza izan zelarik, Fujiwara no Fuyutsuguren alaba bat. Uste denez, aldaketa hau, Ninmyok berak eta printze berriaren osaba eta Fuyutsuguren bigarren semea zen Fujiwara no Yoshifusak pentsatutako azpijoko politiko bat zen. 850ean, printze oinordekoa zen Michiyasuren mesedetan utzi zuen tronua, Montoku enperadorea bezala ezagutzen dena. Bere ondorengoa, Ninmyo enperadorearen hirugarren semea izan zen, Tokiyasu printzea (Kōkō enperadorea).
# Ninna-ji

Ninna-ji (japonieraz: 仁和寺) , Kyoton dagoen tenplu budista bat da. Omuro eskolaren tenplu nagusia da. 1994ean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Historia

886an Kōkō enperadoreak Nishiyama Goganji tenplua eraikitzeko agindua eman zuen Nazioa bedeinkatu eta ikasgai budistak zabaltzeko. 1869 artean enperadoreek beren semea bertan ezartzen zuten monje nagusi izateko.
1467an suak eta Onin Gerrako borrokek suntsitu zuten tenplua. 150 urte berenduago berreraiki zuten. XVII mendekoak dira beraz gaur egun ditugun eraikinik zaharrenak.

## Iruditegia

* Bost solairutako pagoda.
* Kyozo eraikina.
* Mieido eraikina.
* Iparraldeko lorategia.
* Hegoaldeko patioa.

## Ikus, gainera

* Aintzinako Kyotoko monumentu historikoak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1202871
* Multimedia: Ninna-ji / Q1202871
# Ninjato

Ninjatoa edo ninjatōa (japonieraz 忍者刀, ninjatō?), ninjaken (忍者剣, 'ninjaken'?) edo shinobi katana (忍刀, 'shinobi katana'?), bezala ere ezaguna, ninja batek eramango lukeen sablearen izen arruntena da. Masaaki Hatsumik idatzitako Ninjutsu History and Tradition liburuaren arabera, sable hauek, nolabaitek forma eta tamaina barietatea izango lukete. Edonola ere, tradizionalki, Japonia feudaleko samuraiek erabilitako daito katana baino laburragoak ziren
Ohiko ninjatōa, katanaren eskutokia eta saya duen wakizashi edo ezpata labur bat izango litzateke, arerioagan, kalkulu akats bat eragiten zuena arma bere gordelekutik ateratzeko denborari dagokionez, uste baino azkarragoa battoujutsu teknika bat erabiltzea ahalbidetuz. Gainera, bere tamainak, katanaren aurrean, nolabaiteko abantaila ematen zion espazio itxi edo estuetan borrokatzerako orduan. Gainera, arma disimulatzeko balio zuen (bere erabiltzailea ninja bezala identifikatzea ahalbidetuko zuena), ohiko sable bat bailitzan. Zorroan geratzen zen toki gehigarria, gainera objektuak gorde edo ezkutatzeko erabil zitekeen.
Gaur egungo ninjatoa, ohi, zuzena da, tsuba (eskubabeslea) karratuarekin, baina ez da historikoki leiala. Masaaki Hatsumi liburuaren arabera, ninjen sablea, bakarrik "zuzena" zen garaikoen batez bestekoarekin alderatuta, askoz kurbatuagok zirenak, baina kurbatura pixka bat mantenduz.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Link to BBC article from the Japan - No Surrender series
* (Ingelesez)Link at sword-buyers-guide.com to general article
* (Ingelesez)Link at Kris Cutlery.com
* Datuak: Q842884
* Multimedia: Ninjatō / Q842884
# Nazioarteko Aire Garraio Erakundea

Nazioarteko Aire Garraioko Elkartea (IATA) (ingelesez International Air Transport Association) elkarte pribatu bat da, eta bertako kide dira munduko aire-konpainia gehienak; egoitza nagusia Montrealen du. Elkarteko kideek (1995ean berrehundik gora) nazioarteko lotura erregularren %95 baino gehiago ziurtatzen dute. Garraiatzaileek 1,25 mila milioi aire-bidaiatik gora egiten dituzte urtean bidaiariekin, eta 20 milioi tonako karga garraiatzen dute airez.
Aireko konpainiak, sortu zirenetik bertatik, ohartu ziren beharrezkoa zela nazioarteko erakunde batek estatuek sortutako erakundeen jarduerak osatzea. Horrela, 1919an, Europako sei konpainiek International Air Traffic Association taldea sortu zuten Hagan. Talde haren helburua zen garraioa prestatzea eta antolatzea, guztien aurreramendua ekarriko zuen lankidetza lortzeko xedeaz. Munduko bi Gerren bitarteko aldian antolatu zen elkartea, eta berehala frogatu zen bere eraginkortasuna (elkarteko kideen arteko harremanei dagokionez, biltzar orokorretako lana prestatzeko batzorde bereziak sortu eta garraio- eta tarifa-alorreko araudiak ezarri ziren).

## Historia

IATAren lanak hiru jarduera nagusi hartzen ditu bere baitan: ordutegiak osatzea eta koordinatzea; garraio-txartelak bateratzea; tarifei eta garraio-baldintzei buruzko hitzarmenak lortzea. Chicagoko Konferentziaren ondoren (1944), International Air Traffic Associationeko idazkariak eta Air Transport Association of America (ATA) erakundeko presidenteak Konferentzia hartako lanetan parte hartu zuten herrialdeetako aire-garraiatzaileak bildu zituzten Habanan; 1945ean International Air Transport Association elkarte bezala antolatu zen.

## Helburuak

IATAren helburuak dira, alde batetik, aireko garraio seguru, erregular eta ekonomikoak indartzea, eta bestetik, aire-garraioko konpainiei sortzen zaizkien arazoak konpontzeko aukera ematea. IATAren barruko antolamendua hau da: biltzar orokor bat, urtero biltzen dena presidentea hautatzeko, eta batzorde betearazle bat, kudeaketa zuzentzen duena eta batzorde iraunkorren betebeharrak zehazten dituena. 1968an IATAko kudeaketa-batzorde asko Genevara aldatu ziren. IATAko lanak lantaldeetan eta batzordeetan egiten dira, eta talde horietan gai jakinen azterketarako adituak biltzen dira. Talde eta batzorde horien gainetik, aireko konferentzietan adituak eta konpainietako zuzendariak biltzen dira. IATAk lan handia egiten du ibilbide beraren gaineko tarifak bateratzen, maiztasunak eta ordutegik egokitzen, bidaia-agentziak antolatzen, estatuen arteko aireko garraioak eragiten dituen trabak arintzen, eta ahal dela, ezabatzen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19755
* Multimedia: International Air Transport Association / Q19755
# Nazio errenta

Nazio errenta, nazio-errenta edo errenta nazionala ekonomiako magnitude bat da, urte batean nazioko produkzio faktore guztiek jasotzen dituzten sarrerek osatua, ondare guztiak eta haiek produzitzeko erabili diren bitarteko zerbitzuak deskontatuz. Erreminta baliotsua da prozesu ekonomikoaren emaitzak aztertzeko, zehazki ondasun kopurua eta herrialde batek erabili dituen zerbitzuak neurtzeko.
Nazio errenta herrialde baten garapen ekonomikoa neurtzeko erabiltzen da:
* Herrialdeak garapena izan duen edo atzeraldia izan duen jakiteko.
* Jarduera ekonomikoko sektore desberdinek egin duten ekarpena estimatzeko.
* Sarrerak nola banatzen diren ezagutzeko.
Nazioko errenta kalkulatzeko, bi bide jarraitu behar dira:
* Herrialde bateko ondasun eta zerbitzuen batura egitea, epe zehatz baterako.
* Langileei eta kapitalistei egindako ordainketen guztizkoa.

## Ikus, gainera

* Errenta
# Nazioaren plaza (Paris)

Nazioaren plaza (frantsesez: Place de la Nation) Frantziako Paris hiriburuan dagoen plaza bat da. 11. eta 12. barrutien arteko elkargunean kokatua dago. Erdian Marianne Frantziako Errepublikako irudi alegorikoaren eskultura dago.

## Historia

1660 urtean tronu bat eraiki zen bertan, Luis XIV.a Frantziakoa eta Maria Teresa Austriakoaren arteko ezkontza goraipatzeko. Ezkontza hura Donibane Lohizunen ospatu zen. Plazak orduan Place du Trône (Tronuaren plaza) izena hartu zuen.
Frantziako Iraultzarekin batera tronua eraitsi eta gillonita bat ezarri zuten bertan. Plazak orduan Place du Trône-Renversé (Tronu eraitsiaren plaza) izena hartu zuen. Gillotina hau Parisko aktiboena izan zen gainera.
1889an Errepublikaren garaipena eskultura ezarri zen erdian eta gaur egungo izena hartu zuen, Nazioaren plaza.

## Informazio praktikoa

* Geltokiak:
** Nation
** Nation

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1573359
* Multimedia: Place de la Nation (Paris) / Q1573359
# Nazioarteko Afrikar Elkartea

Nazioarteko Afrikar Elkartea (frantsesez: Association internationale africaine) itxura hutsezko elkartea izan zen, Leopoldo II.a Belgikakoak 1876an antolatutako Bruselako Geografia Konferentzian eratu zena. Leopoldo II.ak elkarte hori erabili zuen bere proiektuak altruistak eta humanitarioak zirela erakusteko, Erdialdeko Afrika kontrolatzen zuen bitartean. Elkarte horri esker kontrolatu zuen lurraldeari Kongoko Estatu Burujabea izena eman zitzaion, eta Leopoldo II.aren eremu pribatua zen. Leopoldok lekua bilatu zion Bruselan Elkarteari, eta komite nazionalak egongo ziren parte hartzen zuten herrialde guztietan eta nazioarteko batzorde bat ere proposatu zuen. Leopoldo izan zen hautatua, aho batez, nazioarteko batzorde horren lehen idazkaria, baina esan zuen urte bakar batez egingo zuela, eta ondoren herrialde ezberdinetako kideek hartuko zutela ardura.
Elkarte berriak oso harrera ona izan zuen Europa osoan zehar, eta Rothschild familiak zein Ferdinand de Lessepsek laguntzak bidali zituzten. Komite nazionalek buru duke handiak, printzeak eta bestelako erregetzako kideak egongo zirela proposatu zuten, baina gutxik hartu zuten antolatzeko lana. Nazioarteko batzordea behin bildu zen, Leopoldo berriro hautatu zuten berak behin bakarrik egingo zuela esan arren, eta desegin zen.
Hala ere, Elkarteari esker, Leopoldok Belgikako herritarrak eta Europako gobernuak konbentzitu ahal izan zituen Afrikan zituen interesak altruistak baino ez zirela. Elkartea desegin ostean Goi Longoko Ikerketen Batzordea osatu zen, gutxi iraun zuena, eta Kongorako Nazioarteko Elkartea, disolbatu zena Leopoldok Kongoko Estatu Burujabea sortu eta gutxira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1078495
# Nazioarteko Alfabeto Fonetikoa

Nazioarteko Alfabeto Fonetikoa (NAF edo IPA, International Phonetic Alphabet) hizkuntzalariek asmatutako transkripzio sistema bat da, adituek munduko hizkuntza guztien soinuak edo hotsak idatziz jasotzeko era bateratu bat eskuratzeko helburuarekin. Alfabeto fonetikorik erabiliena da munduan, Estatu Batuetako erakundeetan izan ezik. NAFa Parisen sortu zen 1886an Nazioarteko Fonetika Elkartearen eskutik, baina urteen joan-etorrian, aldaketak izan ditu, zehazki 1989, 1993 eta 1996. urteetan. Latindar alfabetoan oinarrituta dago nagusiki. 2005.ean, 107 letra eta 56 ikur diakritiko eta suprasegmental zituen.

## Historia

NAFa 1886an sortu zuen Paul Passyk zuzentzen zuen frantses eta britainiar hizkuntza irakasle talde batek. Talde hori geroago Nazioarteko Fonetika Elkartea bilakatu zen. Hasieran, hizkuntza bakoitzerako alfabeto fonetikoa garatzea pentsatu zuten baina, azkenean, alfabeto fonetiko unibertsala egitea hobetsi. Lehena 1988an argitaratu zen; geroztik, aldaketa sakonak egin zaizkio.

## Deskripzioa

Ikurrak hautatzerakoan, ez zuten latindar alfabetotik asko aldendu nahi. Horregatik, ikur gehienak latindarrak edo greziarrak dira. Azken urteetan, ordea, beste alfabetoetatik letra gehiago onartu dira.
Hainbat letra eta sinbolo diakritiko dituenez, NAFa transkripzio estua lortzeko oinarrizko lanabesa da.

## Erabilpena

Transkripzioa, zehaztasunaren arabera, estua edo zabala da. Estua denean, hotsa edo forma ahal den bezain zehazki idazten da, bereizi nahi den hots bakoitzerako ikur bana erabiliz. NAFa horretarako asmatu zen, transkripzio estu edo zehatzak egiteko, hain zuzen; baina estua lortzeko, NAFa erabiltzen jakitea ez da nahikoa. Hizkuntza jakin batean transkripzio estu egokiak egiteko, "belarria ohitua" behar da. Izan ere, hizkuntza jakin batean ondo trebaturik ez dagoenak, aditua izanda ere, lanak izango bide ditu hotsak behar bezala bereizteko.
Transkripzio zabalak, berriz, bereizketa gutxiago egiten ditu hotsen artean, hau da, dialektoen edo hizkera erregistroen hainbat tasun ñabardura handiegirik gabe islatzen ditu. Transkripzio zabalak egiten dira transkripzioaren helburua fonetika-kontuetatik urrun dagoenean. Esate baterako, ikerketa soziolinguistiko bateko transkripzio batean ñabardura fonetiko-fonologikoek, agian, ez dute zertan ardura berezia izan.
Hizkuntzalaritzari buruzko hainbat liburuk eta hiztegi askok alfabeto hori erabiltzen dute gaur egun, bereziki ingelesaren ahoskerari buruz argibideak emateko.

## Ikus, gainera

* Euskararen hotsak
* Ahoskera
* Azentu
* Bokal
* Fonetika
* Fonologia
* Kontsonante

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) NAF-en webgune ofiziala
* (Gaztelaniaz) NAF-en taula
* Oroitz Jauregi Nazabal & Miren Lourdes Oñederra Olaizola, Euskal fonetika-fonologiaren ikasketarako gaiak. ISBN 978-84-9082-131-2 < (Testuaren amaieran, eranskinetan, IPA taula).
* Datuak: Q21204
* Multimedia: IPA charts / Q21204
# Nazioarteko Astronomia Elkartea

Nazioarteko Astronomia Elkartea (IAU-UAI-NAE) munduko elkarte astronomiko ezberdinen elkarte bat da. Planeten izenak eta bestelako gorputz astronomikoak izendatzeko erabakigune nagusia da. Astronomia estandarrak ere sortzen ditu. 1919an sortu zen.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) - NAEren webgunea
* Datuak: Q6867
* Multimedia: International Astronomical Union / Q6867
# Nazio zeltak

Nazio zeltak Europako mendebaldeko herrialdeak dira, hizkuntza zeltak erabiltzen dituztenak.
V. mende arte, Britainiar Uharteak osoki eta Mendebaldeko Europaren zati bat zeltak ziren. Mendeen iraganean, hizkuntza zeltak eta kultura kontinentearen ipar-mendebaldeko muturretan besterik ez ziren mantendu ahal izan; izan ere, bazter haietan, erromanizazioa berandu edota batere ez zen iritsi, eta germaniar jatorriko herrialdeek (Angloak, jutoak, bikingoak, saxoiak, normandiarrak...) ez zituzten guztiz menperatu edota asimilatu.

## Nazio edo herrialde zeltak

Gaur egun, sei naziok betetzen dituzte irizpide horiek, Iberiar penintsulako lurralde batzuek ere beren burua zeltatzat hartzen duten arren.
Liga Zelta erakundearen arabera honako sei herrialde hauek dira:

### Amerikan

Argentinako Chubuteko probintzian bizi dira galestar jatorriko milaka pertsona, horietako batzuk galesdunak.
Kanadan, Eskozia Berrian bizi dira gaelikodunak (Cape Bretonen bereziki), eta Ternuan irlanderadunak.

### Iberiar penintsulan

Penintsularen iparraldean, herrialde batzuek ez dituzte nazio zeltatzat hartzeko historia edo hizkuntza irizpideak betetzen, baina ustezko arrazoi "kulturalak" direla eta, euren burua zeltatzat hartzen dute. Galizia eta Asturies dira nagusiki; eta, neurri apalago batean, Leon eta Kantabria ere bai.

## Ikus, gainera

* Estaturik gabeko nazioak
* Galesak Ipar Amerikan
* Galesak Patagonian
* Hizkuntza zeltak

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Liga Zeltikoa
* (Ingelesez) Liga Zeltiko amerikarra
* Datuak: Q236626
* Multimedia: Celtic nations / Q236626
# Non residentz

Non residentz Galiziako musika taldea da, 1999an sortutakoa eta hizkuntza galaikoportugesa erabiltzen duena.
2006an "Llengües Vives 1996-2006" parte hartu zuen.

## Kanpo estekak

* Taldearen webgunea
* Datuak: Q12264893
# Non sequitur (argipena)

Non sequitur esamolde latindarrak honako esanahiak izan ditzake:
* Non sequitur (logika), logikan aipatzen diren falazia mota bat. Ondorioa jakintzat ematen da baina ez dago benetako kausa-efektu harremanik eta ondoriotzat ematen den arrazoiak ez du oinarririk.una falacia lógica en la que la conclusión a la que se llega no se deduce por su premisa. Iristen den ondorioa ez da benetan bere premisagatik ondorioztatzen.
* Non sequitur (figura erretoriko), garrantzirik gabeko iruzkina, batzuetan hutsala, batzuetan komikoa, batzuetan lerdoa... aurreko gai edo adierazpen baten aurrean.
# Non sequitur (figura erretorikoa)

    Artikulu hau figura erretorikoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Non sequitur (argipena)».
Non sequitur ((Latinez), "ez zaio jarraitzen"; "ez da, noski, aurrekotik ondorioztatzen") baliabide literarioa, figura erretorikoa eta dialogikoa da, eta maiz erabiltzen da arreta lortzeko edo helburu umoristikoetarako.
Lehen esandakoarekin bat ez datorren zerbait esatea da, eta horregatik da dibertigarria edo harrigarria. Entzuleak edo irakurleak jauzi logikoa antzematen du eta horrek irria edo harridura piztuko du, jakin-mina piztuko du.

## Adibideak

Adibide bat topa daiteke gure balada klasikoan:
| « | 1. Haltzak eztü bihotzik, 2. ez gaztanberak hezürrik. 3. Ez nian uste erraiten ziela 4. aitunen semek gezürrik. | » |
| —Bereterretxen khantoria |||
Agerikoa da jauzi logiko itzela dagoela lehen bi lerro eta hurrengo bi lerroen artean.

## Ikus, gainera

Bi kontzepturen arteko aldea nabarmendu behar da: badago alde batetik Non sequitur logika alorrekoa, falazia mota ezaguna, eta beste aldetik literaturaren teorian erabiltzen den figura erretoriko hau.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1780448
# Nona

Nona, erromatar mitologian, hiru Parketatik gazteena zen, Jupiterren alabak, nortzuk gizakien patua presiditzen zuten. Nona, hiru Parketatik lehena zen, bera baitzen bere goruarekin bizitzaren hariak harilkatzen zituena, pertsona baten jaiotza unea erabakiz. Greziar mitologian, bere baliokidea Kloto da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7049161
# Non ma fille tu n'iras pas danser

Non ma fille tu n'iras pas danser 2009ko Christophe Honoré frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Nigel-engandik banandu zenetik, Lénak ahal duena egiten du bere bi semeak aurrera ateratzeko, eguneroko bizitzan gertatzen zaizkion gorabeherak gaindituz.

## Aktoreak

* Chiara Mastroianni : Léna
* Marina Foïs : Frédérique
* Marie-Christine Barrault : Annie
* Jean-Marc Barr : Nigel
* Fred Ulysse : Michel
* Louis Garrel : Simon
* Marcial Di Fonzo Bo : Thibault
* Alice Butaud : Elise
* Julien Honoré : Gulven
* Caroline Silhol : Lore-saltzailea
* Donatien Suner : Anton
* Lou Pasquerault : Augustine
* Jean-Baptiste Fonck : José

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3343323