OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Maiorazko

Maiorazkoa herentzia seme-alaba zaharrenaren esku uzten duen zuzenbide-instituzioa da. Europako zenbait herrialdetan Erdi Arotik egon zen indarrean XX. mendera arte, lur-ondasunak zatitu gabe uztearren.
Noblezia tituluen transmisioan, oraindik ere, indarrean dagoen usadioa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1762301
# Maiputz

Maiputz Zaraiako mendilerroan dagoen mendietako bat da. Mendilerro honen hegoaldeko muturrean kokatua dago, Gazteluko Aitza, Aizkorri II eta Pagobedeinkatuta mendiekin batera. Mendi honek, Alabita Txiki eta Portaletxoko labarrak banatzen ditu.

## Irispideak

Degurixatik doa bideetako bat. Hemendik, Aumategi mendirantz doan bidea har daiteke. Ondoren, bi bide har daitezke: Lehena, Portaletxotik, Maiputz mendiaren ezkerraldetik eta Maruatx mendiaren tontor ondotik igaroz edo, bestela, eskuinetik, Alabita Txikiko pasabidearen bila. Olaburueta izeneko tokitik, basoa zeharkatu behar da, Maiputzen tontorrera iritsi arte.

## Berezitasunak

Tontorrean bertan, 9-50 zenbakiekin adierazitako leizezulo bat dago

## Inguruko tontorrak

Hemendik iparralderantz jarraituz gero, Txaramela izeneko tontorrera iris daiteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12262864
# Maior

Maior maila militarra da, kapitainarena baino handiagoa eta teniente koronelarena baino beheragokoa. Goi mailako ofizial eskalako beheko maila da. Armen eta gorputzen arabera, maiorrek, gehienez, eskuadroi, batailoi edo talde bat du bere mende; ehun eta bostehun gizon bitarte. Armada batzuetan, hala nola frantsesean eta espainiarrean, nagusitasuneko graduari komandante deitzen zaio (armada frantsesean maior maila bada, baina, berez, ofizialordeen eskalako goi-maila da, lehen mailako brigada mota baten baliokide).
Armadan, maiorren maila baliokide korbeta-kapitaina da.
Polizia-kidegoetan ere bada maior maila, adibidez, Kataluniako Mossos d'Esquadran.

## Maiorren intsigniak

* Major Alemania
* Mayor Kolonbia
* رائد - Ra'id Egipto
* Comandante Espainia
* Major Ameriketako Estatu Batuak
* Major Estonia
* Ταγματάρχης Tagmatarkhis Grezia
* Őrnagy Hungaria
* Maggiore Italia
* Majoor Herbehereak
* Major Erresuma Batua
* Maior Errumania
* Майор - Major Errusia

## Bibliografia

* Kataluniako Ikasketen Institutua. Katalanaren hiztegia (DIEC2)
* 10/1994 Legea, uztailaren 11koa, Mossos d'Esquadra Generalitatearen Poliziari buruzkoa.
* Datuak: Q983927
* Multimedia: Majors / Q983927
# Maiolo

Maiolo Italiako udalerri bat da. Riminiko probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. 801 biztanle ditu, 24,28 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Maiolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Montecopiolo San Leo Talamello Novafeltria Pennabilli

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111813
* Multimedia: Maiolo / Q111813
# Maiori

Maiori Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 5.359 biztanle ditu, 16,67 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Maiorik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cava de' Tirreni Minori Vietri sul Mare Cetara Ravello Tramonti

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81016
* Multimedia: Maiori / Q81016
# Maipo ibaia

Maipo ibaia Txileko Santiagoko metropolitar eskualdea eta Valparaiso eskualdea zeharkatzen dituen ibai nagusia da. Santiago hiriburuaren hegoaldean kokatzen da. Santiago erdialdean zehar igarotzen den Mapocho ibaia da bere adarretako bat. Bere iturburua Maipo sumendiaren mendebaldeko maldan dago, Andeetan. Maipo ibaia da, askorekin, eskualderako ureztatze eta edateko ur iturri nagusia.

## Ibilgua

Bere goiko ibilguan ibaia gotortutako uholde bat gisa ibiltzen da Andeetako mendietan barrena. Hemen, hiru ibaiadar nagusi jasotzen ditu: El Volcán ibaia, Yeso ibaia eta Colorado ibaia. Andeak utzi ondoren, Maipo ibaia bere izena daraman haranean zehat igarotzen da, hau da, Txileko ardogintzako eskualde nagusietako bat. Maipo ibaiak 250 km egiten ditu Ozeano Barean itsasoratu aurretik, Llolleo herritik gertu, San Antonioko portuaren hegoaldean.
* Datuak: Q738867
* Multimedia: Maipo River / Q738867
# Maiorga Ramirez

Maiorga Ramirez Erro (Tafalla, 1976ko uztailaren 20a) nafar politikaria da. EAko arduraduna izan da, eta alderdi horretako zein Bildu eta Euskal Herria Bilduko hautetsia Nafarroako Parlamentuan.
Etika eta Filosofia irakaslea ogibidez, 17 urte zituelarik sartu zen EAn. Bere hitzetan, intsumisioa dela eta hasi zen politikan. Intsumisoa izateagatik 6 hilabeteko espetxealdia eta 10 urteko inhabilitazioa jaso zituen. Hala ere, espetxe zigorra bi urtekoa baino txikiagoa izanda, ez zuen kartzelara joan behar, eta, 2003an, derrigorrezko soldaduska amaitzean, inhabilitazioa ere bertan behera geratu zen.
Hori dela eta, 2003an Tafallako udalean eta Nafarroako Parlamentuan aurkeztu ahal izanda, hautaturik atera zen bietan. Gainera, EAko Nafarroako burua da 2003z geroztik ere.
2011n, EA Nafarroa Bai koaliziotik atera ondoren, beste sektore abertzalerekin Bildu sorturik, Ramirezek zerrendaburu aurkezteko zoria izan zuen, berriz ere Nafarroako parlamentari suertatuz.

## Bizitza pertsonala

Luis Valero UPNko politikariaren lehengusua da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3323670
* Multimedia: Maiorga Ramírez / Q3323670
# Mano Negra Illegal

Mano Negra Illegal Mano Negra taldearen bilduma-diskoa da. Big Mama Records diskoetxeak 2001ean merkaturatu zuen.
Albumean Ska-P, Freedom For King Kong, Big Mama, GrimSkunk edo Fermin Muguruza bezalako abeslari eta taldeek hartu zuten parte, beste askoren artean.

## Kredituak

* Dimitri Simon - Diseinua
* Michel Gueiss - Masterizazioa
* Cécile Langlois, Stéphane Marchand - Ekoizpena

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Lebrun, Dr Barbara. (2013-1-28). Protest Music in France: Production, Identity and Audiences. Ashgate Publishing, Ltd..
* ↑ http://www.discogs.com/Various-Mano-Negra-Illegal/release/2168032

## Kanpo estekak

* Datuak: Q820069
# Manoel Ribas

Manoel Ribas Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 14.240 biztanle ditu 571,135 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1803614
* Multimedia: Manoel Ribas / Q1803614
# Mann–Whitneyren U proba

Estatistikan, Mann–Whitneyren U proba (orobat Mann–Whitney–Wilcoxon (MWW), Wilcoxonen hein-batuketako proba edo Wilcoxon–Mann–Whitney proba izenez ezaguna) aldagai kuantitatibo edo ordinal bati buruzko bi datu-multzo independente populazio berekoak diren erabakitzeko proba estatistiko bat da, homogeneotasun proba bat alegia. Proba ez-parametrikoa da, hau da, ez du datuei buruz aurreko eredurik ezartzen, eta aldagaiak eskala ordinal edo kuantitatibo batean neurtuak izatea soilik eskatzen du.

## Adibide bat

15 urteko mutil eta neska zenbaiti kirol-proba bat egin zaie. Hauek dira lortutako datuak:
          Mutilak 13.4 15.6 12.8 14.2
          Neskak 14.4 13.6 16.8 18.2 17.4
Neskak eta mutilak populazio berekoak izan eta, beraz, datu-multzo bakar batean har daitezkeen erabaki behar da Wilcoxonen hein-batuketako probaren bitartez.
Lehenbizi, datu guztiak batera jartzen dira modu ordenatuan txikienetik handienera, datu bakoitza mutil edo neska bati dagokion zehaztuz, eta datu bakoitzari dagokion heina edo maila ezarriz eta mutilei dagozkien heinak nabarmenduz edo markatuz:
          12.8 13.4 13.6 14.2 14.4 15.6 16.8 17.4 18.2 M M N M N M N N N 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Probaren estatistikoa W hein edo mailen batura da:
          $W_{m}=1+2+4+6+=13\,$
          $W_{n}=3+5+7+8+9=32\,$
Hipotesi nulupean bi populazioak berdintzat jotzen dira eta horrela, W bi estatistikoek berdintsuak izateko joera izango dute. Probarako ohikoa da W' bi estatistikoetatik W$_0$ txikiena hartzea eta, beraz, kontrastea burutzeko W$_0$ txikiena harturik kalkulatu beharreko probabilitatea hau izango da: P[W<W$_0$].
Erabakia hartzeko, Wilcoxonen hein probarako taulak daude, bi datu-multzoen tamaina ezberdinetarako (n$_1$: lagin handieneko elementu kopurua, n$_2$: lagin txikieneko elementu kopurua):
Wilcoxonen hein-batuketako probarako taula :
| n$_1$ | n$_2$ | α adierazgarritasun-maila | α adierazgarritasun-maila | α adierazgarritasun-maila | α adierazgarritasun-maila |
| n$_1$ | n$_2$ | 0.20 | 0.10 | 0.05 | 0.01 |
| 3 | 2 | 3 | (-) | (-) | (-) |
| 3 | 3 | 7 | 6 | (-) | (-) |
| 4 | 2 | 3 | (-) | (-) | (-) |
| 4 | 3 | 7 | 6 | (-) | (-) |
| 4 | 4 | 13 | 10 | 11 | (-) |
| 5 | 2 | 4 | 3 | (-) | (-) |
| 5 | 3 | 8 | 7 | 6 | (-) |
| 5 | 4 | 14 | 12 | 11 | (-) |
| 5 | 5 | 20 | 19 | 17 | 15 |
Adibidean, %10eko adierazgarritasun-maila aukeratzen bada, taulako balio kritikoa 12 da. $W_{m}=13>12$. Beraz, H$_0$ hipotesi nulua onartu eta neska eta mutilen datuak populazio berekoak izan eta batera jar daitezkeela erabakitzen da.
Bi W estatistikoetatik txikiena aukeratzearen arrazoia bi estatistikoen baliokidetasunean datza: bata emanda, bestea eman daiteke. Bi laginak batera jarrita, $n_{1}\,$ eta $n_{2}\,$ tamainakoak, $W_{1}+W_{2}\,$ hein edo ordena guztien batura izango da:
       $W_{1}+W_{2}=1+2+3+\ldots +(n_{1}+n_{2})=(n_{1}+n_{2}){\frac {1+(n_{1}+n_{2})}{2}}$

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Wilcoxonen hein-batuketako probaren azalpena, balio kritikoen taula batekin batera
* Datuak: Q1424533
# Manocalzati

Manocalzati Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 3.019 biztanle ditu, 8,75 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Manocalzatik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Atripalda Avellino Montefredane Pratola Serra San Potito Ultra Candida $^{(en)}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55050
* Multimedia: Manocalzati / Q55050
# Manny Pacquiao

Emmanuel "Manny" Dapidran Pacquiao (Kibawe, Bukidnon, 1978ko abenduaren 17a) filipinar boxeolari, saskibaloilari, aktore, abeslari eta politikaria da. XXI. mende hasierako boxeolari onenetako bat da, eta zortzi pisu ezberdinetan munduko txapelduna izatea lortu duen lehenbizikoa.
2021eko irailean, Manny Pacquiaok 2022ko presidentetzarako hauteskundeetarako hautagaitza iragarri zuen..

## Erreferentziak

* ↑ Mark LAMPORT-STOKES: Eighth world title gives Pacquiao unique status Uk.reuters.com
* ↑ Radio France International Philippines: le boxeur Manny Pacquiao candidat à la présidentielle de 2022 Radio France International
* Datuak: Q486359
* Multimedia: Manny Pacquiao / Q486359
# Manoel Afonso Júnior

Manoel Afonso Júnior (1991ko azaroaren 14a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q5945315
# Mano de hierro

Mano de hierro (euskaraz: «burdinezko eskua») espainiar telesail dramatikoa da, Lluís Quílezek Netflixerako sortua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Joaquin Manchado da protagonista nagusia, urtean 30.000 kilo kokaina ingururen ezkutuko trafikoaz arduratzen den portuko terminal nagusiko buruzagia. Aldi berean aberasgarri eta behartu diruditen flashback-en ezagutuko dute ikusleek langile klaseko eta gaztaro gatazkatsuko gizonaren iragana. Orain jaun eta jabe da itsas portuan, eta ukiezin sentitzen da, bere esanetara baititu Guardia Zibilaren eta Udaltzaingoaren konfiantzazko agenteak.

## Aktoreak

* Eduard Fernández: Joaquín Manchado
* Jaime Lorente: Néstor
* Chino Darín: Víctor Julve
* Natalia de Molina: Rocío Manchado
* Sergi López: Román Manchado
* Enric Auquer: Ricardo Manchado
* Daniel Grao: Borrás
* Daniel Holguín: El Flaco
* Raúl Briones: Ariel Ramírez-Pereira
* Salva Reina: Miki
* Gianni Fruttero: Lucía Ramírez-Pereira
* Cosimo Fusco: El Francés
* Ana Torrent: Herrero epailea
* Melina Matthews: Nuria
* Joel Bosqued: Álex
* Roberto Mateos: Rafael Ramírez-Pereira
* Haitcham J Díaz: hiltzailea

## Erreferentziak

* ↑ «Drogaren arrastoari segika» Berria 2024-03-16 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124632963
# Manoel Emídio

Manoel Emídio Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. 5.209 biztanle ditu 1.618,982 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Piauí

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2064262
* Multimedia: Manoel Emídio / Q2064262
# Mendebaldeko Punjaberazko Wikipedia

Mendebaldeko Punjaberazko Wikipedia Wikipediaren punjaberazko edizioa da. 2008ko urriaren 24ean jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 1.455 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 168.a zen.

## Kanpo estekak

* Punjaberazko Wikipedia
* Datuak: Q3696028
* Multimedia: Western Punjabi Wikipedia / Q3696028
# Mendebaldeko Raron barrutia

Mendebaldeko Raron barrutia Valais kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Raron da. 270.87 kilometro koadroko azalera du eta 7831 biztanle.

## Mugakideak

Script error: The function "formatStatements" does not exist.

## Udalerriak

Ausserberg Blatten Bürchen Eischoll Ferden Kippel Niedergesteln Raron Steg-Hohtenn Unterbäch Wiler (Lötschen)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q660861
* Multimedia: Westlich Raron District / Q660861
# Mendebaldeko Riviera

Mendebaldeko Riviera (italieraz: Riviera ligure di ponente, ligurieraz: Rivëa de Ponente) Liguria eskualdearen mendebaldeko zatian dagoen kostalde zatia hartzen duen gune geografikoa da, bere osotasunean Riviera Liguriarra edo soilik Riviera bezala ezagutzen dena. Genovako mendebaldeko auzoetatik Frantziako mugaraino hedatzen da, Ventimiglia hiritik gertu. Ikuspegi geografikotik, Mendebaldeko Rivieraren ekialdeko muga Leira ibaiaren itsasoratzetik Liguriako itsasoaren iparraldereneko muturrean dago, mendebaldekoa Cap Martin inguruan dagoen bitartean, Mentonetik bost kilometro inguru mendebaldera.
Ohi eta geografikoki, Ekialdeko Rivierarekin kontrajartzen da.

## Mendebaldeko Rivieraren azpibanaketak

Mendebaldeko liguriarren itsasoa eta haranen artean doan kostalde zati luzeak zenbait izen jasotzen ditu. Ohi ezagunenak diren bi zatiak Riviera delle Palme, hau, era berean, Riviera del Beigua, Finalese eta Albenganesen banatzen delarik, eta Riviera dei Fiori, Imperiense, Sanremense eta Ventimigliensen banatua dagoena dira.

## Ezaugarri fisikoak

Hondartza zabal eta hareatsuek bereizten dute. Zati honetan edertasun handiko eta tradizio turistikoko toki ugari ere badago, Porto di Savona garrantzitsua eta San Remo herriaz gain, San Remoko kantu jaialdiagatik eta Milan-San Remo klasiko ziklistaren amaiera izateagatik ezaguna dena.

## Udalerriak

| Probintzia | Udalerriak |
| Genova | Arenzano, Cogoleto |
| Savona | Varazze, Celle Ligure, Albisola Superiore, Albissola Marina, Savona, Vado Ligure, Bergeggi, Spotorno, Noli, Finale Ligure, Borgio Verezzi, Pietra Ligure, Loano, Borghetto Santo Spirito, Ceriale, Albenga, Alassio, Laigueglia, Andora |
| Imperia | Cervo, San Bartolomeo al Mare, Diano Marina, Imperia, San Lorenzo al Mare, Santo Stefano al Mare, Riva Ligure, Arma-Taggia, San Remo, Ospedaletti, Bordighera, Vallecrosia, Ventimiglia |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1515140
# Mendebaldeko Sulawesi

Mendebaldeko Sulawesi (indonesieraz: Sulawesi Barat) Indonesiako 34 probintzietako bat da, Sulawesi uhartearen mendebaldea hartzen duena. 16.787 kilometro koadroko eremua du, eta 2014an 1.518.865 biztanle zituen. Hiriburua Mamuju da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5082
* Multimedia: West Sulawesi / Q5082
# Mendebaldeko Saharako liskarrak (2020)

Mendebaldeko Saharako liskarrak 2020an, baita ere Marokoko militar interbentzioa Guergueraten gisa ezagutua, Marokoko Erresumaren eta Fronte Polisarioaren artean 2020ko azaroan piztutako gatazka armatua izan zen. Gertakizunak Guerguerat mugaren pasabidean bizi izan ziren, herrialde okupatuaren eta Mauritaniaren arteko mugan dagoen lekuan, alegia. Eskualdea desmilitarizatua da, baina Marokok armada hara bidaltzea erabaki zuen sahararren protesta bat desegiteko.

## Aurrekariak

Marokoko armadak muga oztopatzen zuten 50 saharar kanporatzeko ekintza burutu zuen. Saharar hauek urriaren 21etik lurraldea Mauritaniarekin lotzen duen errepidea blokeatzen ari ziren. Protestaren helburua Nazio Batuen Erakundearen aurrean 1991tik Mendebaldeko Sahararen autodeterminazioaren erreferendum egin ez izana salatzea zen. Blokeoaren ondorioz ehunka kamioi geraraziak zeuden mugaren inguruan. 2020ko azaroaren 14an, Marokoko interbentzioaren ondoren, Fronte Polisarioak hautsitzat jo zuen Marokorekin 1991n sinatu zuten su-etena, eta, hortaz, larunbatean gerra egoera ezarri zuen. Aldi berean, Nazio Batuen Erakundeari esku hartzera eskatu zien. Polisarioak lurralde osoan gerra-egoera ezarri zuen egun bat lehenago Marokok egin zuen erasoaren erantzunez.

## Liskarrak

Fronte Polisarioak gerra egoera ezarri zuen larunbata 14an Mendebaldeko Saharan. Polisarioaren iturrien arabera, Marokoko armadaren zazpi base militarri egin zietela eraso misilez eta tiroz; gainera, «hainbat militar» marokoar hil zituela berretsi zuten. Marokok, aldiz, gezurtatu egin zuen inor hil dutenik, Efe berri agentziaren arabera. Marokoko iturri horien esanetan, Fronte Polisarioaren indar armatuek ez diete eraso egin harresian, eta gaineratu dute soilik «istiluren bat» izan dela. Ofizialki, Marokok ez du gerra oharrik eman, eta armadak ez du adierazpenik egin ostiraletik.

## Protestak Euskal Herrian

Mendebaldeko Saharan gerra egoera ezarri eta gatazka gogortu ondotik, Saharako herriari babesa erakusteko mobilizazio andana egin ziren Euskal Herriko hainbat tokitan, azaroaren 14an. Bilbon, Iruñean, eta Donostian, Saharan duten legez kanpoko okupazioa salatu eta autodeterminazio eskubidea gauzatu dadila eskatu zuten. Eragile askok babestu zituen protestak, eta saharar errefuxiatuek parte hartu zuten baita ere.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Hekking, Morgan. (2020-11-13). «Morocco’s Armed Forces ‘Completely Secure’ Guerguerat Border Crossing» Morocco World News (Noiz kontsultatua: 2020-11-17).
* ↑ https://www.naiz.eus/eu/actualidad/noticia/20201117/la-rasd-acusa-a-marruecos-de-declarar-la-guerra-y-pide-a-la-onu-que-actue
* ↑ Otamendi, Gorka Berasategi. «Fronte Polisarioak jakinarazi du Marokoren zazpi baseri eraso diela» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-05-10).
* ↑ Berria. «Saharako herriaren autodeterminazio eskubidean oinarritu beharko litzateke konponbidea, EAJren ustez» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-05-10).

## Kanpo estekak

* Saharako gatazka 3.000 hitz baino gutxiagotan komikia, Mauro Entrialgoren gidoi eta marrazkiekin, CC BY-NC-ND lizentziaduna, pdf formatuan eskuragarri
* Datuak: Q101559356
# Mendebaldeko Siberiako ordokia

Mendebaldeko Siberiako ordokia (errusieraz: За́падно-Сиби́рская равни́на, translit.: Zapadno-Sibirskaya ravnina) erdialdeko Errusian dagoen zabaldi handia da. Munduko ordoki handienetako bat da, 3.000.000 km²ko eremua hartzen baitu.

## Geografia

Mendebaldean Uralak ditu, iparraldean Kara itsasoa, ekialdean Jeniseiren harana, eta hegoaldean Turgaiko goi-ordokia, Kazakhstango goi-ordokia (Saryarka) eta Altai mendiak. Ob, Irtyx eta Jenisei ibaiek, eta haien adarrek, drainatzen dute lautada. Oso eskualde zingiratsua da; Vasiugango zingira, esate baterako, munduko hezegunerik zabalenetako bat da (53.000 km²).
Hiri nagusiak Barnaul, Omsk, Tomsk, Novosibirsk, Tiumen, Surgut eta Pavlodar dira.

## Erreferentziak

* ↑ West Siberian Plain Global.britannica.com
* ↑ Great Vasyugan Mire Greenpeace.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q191566
* Multimedia: West Siberian Plain / Q191566
# Mendebaldeko Sierra Madre

    Artikulu hau Mexiko ipar-mendebaldeko eta Arizona hegoaldeko mendikatea buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Sierra Madre (argipena)».
Mendebaldeko Sierra Madre (gaztelaniaz: Sierra Madre Occidental) Ipar Amerikako mendikatea da, Mexikoko mendebaldean eta Ameriketako Estatu Batuetako hego-mendebaldeko muturrean 1.500 kilometroz luzatzen dena.

## Geografia

Arizona eta Sonoraren arteko mugatik hegoaldera hedatzen da Mendebaldeko Sierra Madre, Sonorako ekialdea, Chihuahuako mendebaldea, Sinaloa, Durango, Zacatecas, Nayarit, Jalisco, Aguascalientes eta Guanajuato zeharkatuz. Mendebaldeko kostaldea eta Mexikoko erdialdeko goi-ordoki zabala bereizten ditu. Hegoaldean Zeharkako Sumendi-ardatza eta Hegoaldeko Sierra Madrerekin elkartzen da. 1.500 kilometro inguru ditu ipar-mendebaldetik hego-ekialdera, eta 160-480 kilometro bitarteko zabalera. 289.000 kilometro koadroko eremua hartzen du, Mexikoko lurraldearen seirena.
1.150 metro inguruko mendiak ditu iparraldean eta 3.000 metro ingurukoak hegoaldean. Garaiera berdintsuko gailur gehiago badira ere, mendi garaiena Cerro Mohinora (3.311 metro) dela uste da. Mendien ekialdeko mazela leuna da; mendebaldekoa, berriz, oso malkartsua, ibar estu sakonek hautsia tarteka. Lurralde lehor samarra da, belarrez eta zuhaiskez estalia, baina leku garai hezeagoetan, pinu, zedro eta haritz zuhaiztiak ditu. Goi-ordokia eta Sinaloako eta Sonorako zabaldiak lotzen dituzten bi errepidek zeharkatzen dute mendikatea.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017/11/12 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1124584
* Multimedia: Sierra Madre Occidental / Q1124584
# Mendebaldeko Prusia

Mendebaldeko Prusia (Westpreußen alemanez, Prusy Zachodnie polonieraz) 1773tik 1824ra Prusiako Erresumaren probintzia izan zen eta 1878tik 1918ra Erregearen Prusiako probintzia poloniarra bilakatu zen. 1918 geroztik, haren erdiko eskualdea poloniar korridorea eta Danzig Hiri Askea bihurtu zen. Bestalde, Weimar Errepublikaren barnean iraun zuten lurraldeek Mendebaldeko Posen-Prusia sortu berrian eratu zuten edota Ekialdeko Prusiara anexionatu ziren. 1939tik 1945ra lurraldea Reichsgau Danzig-Mendebaldeko Prusiaren barnean sartu eta era horretan Poloniaren zati bihurtu zen. Gaur egun, Mendebaldeko Prusiaren lurraldea Pomeraniako voivoderri eta Kuyaviako voivoderriaren artean banatuta dago Polonian.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q161947
* Multimedia: West Prussia / Q161947
# Marlin marradun

Marlin marraduna (Kajikia audax) Kajikia generoko animalia da. Arrainen barruko Istiophoridae familian sailkatzen da. Kirol arrantzan preziatua da oso, 190 kg eta 4,2 metroko espezimenak ere harrapatu dutelako.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Kajikia audax», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.

## Ikus, gainera

* Kajikia
* Istiophoridae

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q1210054
* Multimedia: Kajikia audax / Q1210054
* Espezieak: Kajikia audax
# Marlies Schild

Marlies Child, ezkondu ondoren Raich (Admont, Austria, 1981eko maiatzaren 31) Austriako eskiatzaile Alpino ohia da. Skiklub Dieten taldekoa da.

## Ibilbidea

19 urterekin hasi zen bere eski karrera profesionalarekin, 2001eko abenduaren 9an.
2004tik denboraldi guztiak bukatu ditu lehenengo hiru postuetan eslalom-eko munduko kopan 2009koa izan ezik min hartuta egon zela.
Eslalom garaikurra irabazi zuen 2007, 2008 eta 2011an. Bere emaitzarik onena lehiaketa absolutuan 2007an 2. postuan geratuta lortu zuena izan zen.
2009ko denboraldian kanpoan geratu zen min hartu zuelako. Min hartuta egon eta gero abenduaren 29an Lienzeko eslaloma irabazi zuen.
2010eko olimpiar jokoetan ere lehenengo hiru postuetan geratu zen zilarrezko dominarekin eta 2011ko munduko txapelketan urrezko domina irabazi zuen.
2013 denboraldiko zati handi bat galdu egin zuen berriz ere min hartu zuelako.
Munduko kopako slalom kategorian 35 garaipen izanik, diziplina honetako irabalea izan zen, Mikaela Shiffrin-ek 2018ko abenduaren 29an garaitu zuen arrte.n
2006ko, 2010eko eta 2014ko olinpiar jokoetan zilarrezko dominak irabazi zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q78574
* Multimedia: Marlies Schild / Q78574
# Marlin (Texas)

Marlin Texasko hiri bat da. Falls konderrian kokatua dago. 2010ean 5.967 biztanle zituen, 11,70 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Falls konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q982441
* Multimedia: Marlin, Texas / Q982441
# Marlinton (Mendebaldeko Virginia)

Marlinton Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Pocahontas konderrian dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. 998 biztanle ditu, 6,340676 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Pocahontas konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q771937
* Multimedia: Marlinton, West Virginia / Q771937