OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Olabeaga

Olabeaga Bilboko auzoa da. Bilboko Basurtu-Zorrotza barrutian kokaturik dago, hiriaren ipar-mendebaldean. Olabeagak 1.093 biztanle dauzka eta 0,25 kilometro karratuko azalera.

## Historia

Auzoaren jarduera ekonomiko nagusia betidanik egon da Bilboko itsasadarrari lotua, ondoan dagoen Zorrotzaurren bezala. Horrela, XIX. mendetik aurrera ontzigintza eta portuari loturiko jarduera ekonomikoak nagusi izan ziren. Horien artean, bakailaoaren arrantza nabarmentzen zenez, auzoak Norvegia ezizena hartu zuen.
Gaur egun, Olabeaga auzoa, Bilbok hazteko duen aukera bakarretakoa da. Horregatik, udalak proiektu bat aurkeztu zuen 2005ean Zaha Hadid arkitekto anglo-irakiarraren eskutik, auzoa berreskuratu eta etxebizitza berriak eraikitzeko. Proiektuaren arabera, 1.500 etxebizitza berri eraikiko dira, eta hasieran auzoko etxebizitza zaharren zati handi bat botatzea aurrikusten bazen ere, azkenik, auzoko etxebizitza guztiei eutsiko diete, Zorrotzaurren gertatu bezala.
Etxebizitzez gain, Bilborako lurpeko autobide berria eraiki da "Olabeagako Erlaitza" deritzona. Horren bitartez, Sabino Aranako bidezubia eraitsi ahal izan da. Horrez gain, Euskal Herriko Unibertsitateko campus berria eta San Mameseko futbol zelai berria eraiki dira auzoan. Proiektu horiek guztiek Bilboko Nazioarteko Erakustazokaren pabilioiek hartzen zituzten lurretan egingo dira.

## Kalerik garrantzitsuenak

* Ventosaren bidea
* Olabeagako San Nikolasen kalea
* Olabeagako kaia

## Eraikinak

* San Mames futbol estadioa
* Olabeagako geltokia
* Meatzeen eta Herri Lanen Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola
* San Mames.
* Meatzeen eta Herri Lanen Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola.
* Olabeagako geltokia.

## Literatura

    Bilboko ibaia
    ibaia zabala,
    eskola edadez
    gure magala:
    nagusiagotan
    ametsen kala,
    zenbat izerdi,
    zenbat itz erdi,
    zenbat deskarga,
    zenbat behar da,
    asetzeko i?
Alfontso Irigoienen "Olabeagatik" poesia zatia

## Kanpo estekak

* Olabeaga Bizirik auzo plataformako bloga (Gaztelaniaz)
* Olabeagako auzotarren eztabaidagunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q11939292
# Olabarrieta (Sopuerta)

    Artikulu hau Sopuertako auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Olabarrieta».
Olabarrieta (ofiziala: Las Barrietas) Sopuertako sei auzo edo parrokietako bat da (Bizkaia), udalerriko mendebaldean kokatuta dagoena Artzentaleserako bidean. Bi auzunetan banatuta dago: Olabarrieta goikoa eta auzune nagusia.
gaztelaniaz egindako itxuraldaketa baten ondorioz, auzoko izena sarritan agertzen da beste modu batzuetan: Labarrieta edo Las Barrietas.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 65 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Olabarrietako biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 56 | 62 | 66 | 63 | 68 | 69 | 65 | 65 |

## Inguru naturala

Auzoa ohiko abiapuntua da Alen mendira (798 m) igotzekoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren onomastika datutegia. (Noiz kontsultatua: 2010-08-06).

## Kanpo Loturak

* Sopuertako udal webgunea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12265064
# Olabarriko dorrea

Olabarriko dorrea Arabako Añanako kuadrillan dagoen Iruña Oka udalerriko Olabarri herrian dagoen Erdi Aroko defentsa-eraikina da. Egun San Esteban Protomartiri eliza gotortuaren kanpandorrea bezala gordetzen da.

## Ezaugarriak

Erdi Aroko dorre honek oinplano karratua du. Teilatuak piramide egitura du. San Esteban Protomartiri eliza gotortuaren kanpandorrearen funtzioa betetzen du eta eraikin horrekin goiko parte almenaduna partekatzen du. Elizak XII. mendeko aztarnak ditu eta horrek dorrearen garaiko informazioa eman dezake.

## Erreferentziak

* Datuak: Q56760256
* Multimedia: Olabarriko dorrea / Q56760256
# Nikolas erregearen jauregia

Nikolas erregearen jauregia Cetinjen (Montenegro), dago. Jauregia 50 urtetan errege-familiaren egoitza izan zen. Obraren arkitektoa Dragislav Jakotić izan zen eta 1863tik 1867ra eraiki zen.

## Historia

Errege familiarentzako egoitza bezala eraikia, monarkia amaitu zenean (1918), jauregia museoa bihurtu zen, 1926an. 1980an Montenegroko Museo Nazionalaren parte izedatua izan zen.

## Ezaugarriak

Jauregiaren estiloa Cetinje-ren arkitektura tradizionala imitatzen du, ezaugarri neoklasizitekin batera. Barrualdea gehien batea Art Nouveauren ezaugarriak erakusten ditu, historizismoaren estiloarekin nahastuta. Jauregia lorategiez inguratuta dago; lorategiak 1870ean eraiki ziren eta 1971an berrituak. Loreak aparte pinuak dira zuhaitz nagusiak. Lorategiaren atzealdean beste etxe bat dago, bere garaian gonbidatuentzat erabilia izan zena. Haren inguruan zedroak ikus daitezke.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20130227155500/http://www.allinmontenegro.com/destination/cetinje.html
* Datuak: Q2265468
* Multimedia: King Nikola's Palace in Cetinje / Q2265468
# Nikolas V.a

Nikolas V.a (Sarzana, 1397ko azaroaren 15a - † Erroma, 1455eko martxoaren 24a) Eliza Katolikoaren 208. Aita Santua izan zen 1447 eta 1455 urteen bitartean. Dum Diversas bulda ezarri zuen, portugaldarrei Afrikan esklaboak egiteko eskubidea eman ziena. Esklabotzaren onarpena baieztatu eta aregotu egin zuen 1455eko Romanus Pontifex buldarekin:
| « | Guk, lehenago aipaturiko errege Alfontsori kasu eginez, beste epistola batzuen bidez baimentzen diogu edozein sarrazeno, pagano edo Kristoren beste etsaien aurka indarrez sartzea, konkistatzea, gainditzea eta meneratzea eta gizakiak betirako morrontzan hartzea eta haientzat eta bere ondorengoentzat bere erresumez, dukerriez, konterriez, jaurerriez, ondasunez eta edukinez jabetzea. | » |
| —. Testu osoa irakurtzeko Wikisourcen duzu eskuragarri |||

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 129. araua: Aita santuen izenak. .
* ↑ Kondaira. .
* Datuak: Q134588
* Multimedia: Nicolaus V / Q134588
* Jatorrizko testuak: Egilea:Nikolas V.a
# Nikolas Zubia

Nikolas Zubia (Durango, Bizkaia, ???? - Durango, Bizkaia, 1692ko azaroaren 7) XVII. mendeko idazle eta abade bizkaitarra izan zen.

## Lanak
### Erlijioa

* Doctrina christiana en Bazquence (Donostia, 1691, Pedro Uharte)

## Kanpo loturak

* Nikolas Zubia Literaturaren Zubitegian
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
* Datuak: Q12264861
# Nikolas txikia (argipena)

Nikolas txikia deiturak adiera zenbait ditu:
* San Nikolas Txikia, abenduaren 6ko jaia;
* Nikolas Txiki, René Goscinnyk idatzitako liburu bildumako protagonista;
* Nikolas Txikia, 2014 urtean Espainian atxiloturiko eta ospe handia izan zuen ustezko iruzurgile gazte baten ezizena.
# Nikolasa Atxika-Allende

Nikolasa Atxika-Allende Iturri edo Nikolasa Atxikallende Iturri (Abiña baserria, Mundaka, Bizkaia, 1873ko apirilaren 19a - Bizkaia, 1951ko martxoaren 19a) Sabin Arana Goiriren emaztea izan zen. Sabin Aranak Nikole izenaz deitu ohi zuen. Garai hartan Euskal Herrian ohikoak ziren isilarazte eta beste hainbat hertsapen gordinki bizi izan zituen, bai eta espetxe-zigorra ere.
Nikolasaren aita Jose Mari Atxikallende Errigoititik Sukarrietako Abiña baserrira ezkondu zen; han Sukarrietako alkate eta zinegotzia izan eta Sabin Aranarekin lur-sailak saltzeko tratuan ere ibili zen. Ama Maria Iturri zuen izena, Abiña baserrian jaioa.
Nikolasa Sukarrietako Abiña baserrian jaio zen. Sabin Arana 1898ko urtarrilean Abiña baserrian ezagutu eta handik aurrera harremanean jarraitu zuten. 1900ko otsailaren 2an, 25 urte zituela, Sabin Aranarekin ezkondu zen. Aldiz, 1903ko azaroaren 25ean alargundu zen. Gerora, berriz ezkondu zen Eugenio Alegria Bilbao Sukarrietako kapitainarekin; hura ere, baina, hil egin zen 1918an gripeak jota.

## Erreferentziak

* 1 2 SA, Baigorri Argitaletxea. (2020-06-14). «NIKOLE BIHOTZEKOA; ATXILOTUA, KARTZELATUA, EPAITUA ETA IRAINDUA» GARA (Noiz kontsultatua: 2020-06-15).
* ↑ Nikolasa Atxikallende. Sabino Aranaren emazte ahaztua. Argia.com
* ↑ «LA VIDA DE NICOLASA. CRONOLOGÍA» tianicolasa.blogspot.com (Noiz kontsultatua: 2021-03-20).

## Ikus, gainera

* Sabin Arana

## Kanpo estekak

* Nikolasa Atxikallenderi buruzko artikulua irakurgai. Argia.com
* Miel Anjel Elustondoren erreportaia Berrian, 2023ko abuztuaren 27an.
* Datuak: Q12264862
# Nikolasaren abenturak eta desabenturak

Nikolasaren abenturak eta desabenturak Bernardo Atxagak idatzitako liburua da, haur eta gazte literaturarena.
1980an argitaratu zuen "Antonio San Román"en argitaletxearen eskutik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12264864
# Nikolaus Harnoncourt

Johann Nikolaus Graf de la Fontaine und d'Harnoncourt-Unverzagt (Berlin, 1929ko abenduaren 6a - Sankt Georgen im Attergau, 2016ko martxoaren 5a) austriar orkestra-zuzendaria izan zen.
Berlinen jaio, Grazen hazi eta Vienan musika ikasi zuen. Familia Grazera aldatu zen, aitak lortu baitzuen Estiriako estatu-gobernuaren lanpostu bat.
Txeloa eta ganba-biola jotzen ikasi zuen. Biolontxelo jo zuen Wiener Symphonikerren 1952 eta 1969 artean. 1953an Concertus Musicus Wien sortu zuen Alice Hoffelner emaztearekin eta musika klasikoaren interpretazio historizistan espezializatu ziren. 1970ean kontzertuak eta operak zuzentzen hasi zen.
1971ean, Gustav Leonhardt zuredariarekin batera ekin zion Johan Sebastian Bachen kantata guztiak grabatzeari. 1990ean bukatu zuten ekinbidea, eta kantatetan (51n eta 199an izan ezik) lehenengo eta ziklo bakarra izan zen, hala koru bat, nola gizonezko bakarlariak (mutilak eta kontratenoreak) erabiltzen, emakumezkoen ordez.
Vienako Urteberri eguneko kontzertua zuzendu zuen bi urtez (2001 eta 2003).

## Lanak

* Harnoncourt, Nikolaus Musik als Klangrede: Wege zu einem neuen Musikverständnis, 1983
* Harnoncourt, Nikolau Die Macht der Musik: Zwei Reden, 1993
* Harnoncourt, Nikolaus eta Pauly, Reinhard G. Baroque Music Today: Music As Speech, 1988
* Harnoncourt, Nikolaus, The Musical Dialogue: Thoughts on Monteverdi, Bach, and Mozart, 1997

## Kanpo estekak

* Datuak: Q78526
* Multimedia: Nikolaus Harnoncourt / Q78526
# Osamu Takada

Osamu Takada (japonieraz: 高田 修, 1970eko uztailaren 28a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Verdy Kawasaki eta Shimizu S-Pulse.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23823474
# Osamu Hirose

Osamu Hirose (japonieraz: 広瀬 治; 1965eko ekainaren 6a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q247049
# Osamu Matsumoto (1977)

Osamu Matsumoto (japonieraz: 松本 磨, 1977ko abuztuaren 15a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11531217
# Osamu Miura

Osamu Miura (japonieraz: 三浦 修, 1989ko ekainaren 24a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gainare Tottori.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q7105692
# Osamu Shimomura

Osamu Shimomura (japonieraz: 下村 脩, Shimomura Osamu) (Kyoto, 1928ko abuztuaren 27a - Nagasaki, 2018ko urriaren 19a) japoniar kimikari eta biologoa izan zen.
2008an Kimikako Nobel Saria jaso zuen, Martin Chalfie eta Roger Y. Tsien estatubatuarrekin batera, proteina berde fluoreszentearen aurkikuntzagatik.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q205345
* Multimedia: Osamu Shimomura / Q205345
# Osamu Chiba

Osamu Chiba (japonieraz: 千葉 修, Chiba Osamu, 1968ko maiatzaren 22a -) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Honda FC, Kashima Antlers, Kashiwa Reysol eta Brummell Sendai.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1825656
# Osamu Henry Iyoha

Osamu Henry Iyoha (japonieraz: イヨハ 理 ヘンリー, 1998ko ekainaren 23a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q27917721
# Osamu Shinohara

Osamu Shinohara (japonieraz: 篠原 統, 1971ko urriaren 26a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Verdy Kawasaki.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23823563
# Osamu Maeda

Osamu Maeda (japonieraz: 前田 治, 1965eko irailaren 5a - ) Japoniako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1988 | 5 | 1 |
| 1989 | 9 | 5 |
| Guztira | 14 | 6 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q2295342
# Osamu Matsumoto

Osamu Matsumoto (japonieraz: 松本 修, 1978ko uztailaren 28a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Ichihara.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23852587
# Nittenau

Nittenau Alemaniako hiri-udalerri bat da, Bavaria estatuan. Azken zentsuaren arabera 9.449 biztanle zituen, 98,73 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q529176
* Multimedia: Nittenau / Q529176
# Nitxo

    Artikulu hau arkitektura osagaiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Nitxo ekologiko».
Nitxo edo horma hobia horma batean eginiko kokagune edo barrunbea da, bertan zinopari, ontzi edo estatua bat jartzeko. Eraikinen kanpoaldean edo barnealdean aurki daiteke, eta funtzio erlijioso batetik abiatuta, apaindurazko erabilera batera eboluzionatuz joan da. Gehienetan, nitxoek arku bat edo petxina bat (maskor gangatua) darama goialdean, hormaren beheranzko bulkada hutsartearen bi alboetara eramateko.
Nitxoak askotan hilerrietan aurkitzen dira, hilobi gisa erabiltzen direnak.

## Irudiak

* Errosarioko Ama Birjina, Maritxu Kajoi jaietako zaindaria, San Joan Bataiatzailearen elizako nitxo batean, Arrasate (Gipuzkoa)
* Nitxo gotikoa Sint-Servaas basilikan, Maastricht (Herbehereak).
* Mihrab, Kairuango Meskita Nagusian, Kairuan (Tunisia). Nitxo huts bat da, alboetan zutabeak dituena.
* Apaintzeko nitxoak sarrera nagusiaren alde banatan, New York (AEB).

## Erreferentziak

* 1 2 Nitxo hitza, Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuan

## Kanpo estekak

* Datuak: Q695992
* Multimedia: Niches / Q695992
# Nittany (Pennsylvania)

Nittany Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Centre konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. 624 biztanle ditu, 3,668038 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Centre konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6043364
# Nittedal

Nittedal Norvegiako udalerria da. Akershus konderrian kokatua dago. 186.22 km² ditu eta 20.256 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lunner Nannestad Gjerdrum Skedsmo Oslo Municipality $^{(en)}$ Lillestrøm Municipality $^{(en)}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57865
* Multimedia: Nittedal / Q57865
# Nittendorf

Nittendorf Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, [[Ratisbona (barrutia)|Ratisbona]] barrutian. 2014an 8.998 biztanle zituen 32,96 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q491658
* Multimedia: Nittendorf / Q491658
# Nitz

Nitz Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Vulkaneifel (barrutia)|Vulkaneifel]] barrutian. 2014an 39 biztanle zituen 1,08 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q643428
* Multimedia: Nitz / Q643428
# Nitshill

Nitshill, Eskoziako gaeleraz: Cnoc nan Cnòthan, Eskoziako Glasgow hiriaren hegoaldean dagoen auzo bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7041531
* Multimedia: Nitshill / Q7041531
# Nittel

Nittel Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Treveris-Saarburg (barrutia)|Treveris-Saarburg]] barrutian. 2014an 2.299 biztanle zituen 16,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q594609
* Multimedia: Nittel / Q594609
# Oliver Sacks

Oliver Wolf Sacks (Londres, 1933ko uztailaren 9a - New York, 2015eko abuztuaren 30a) nazioartean oso neurologo eta idazle ospetsua izan zen. Haren liburuak era atsegin eta dibulgatiboaz idatzita daude. Gaien aldetik berak ezagututako kasuetan oinarritzen da, hauek estilo pertsonalez eta erakargarriaz azalduz. Modu batez, zientzia azaltzeko modu hau XIX. mendearen estiloa berreskuratzen zuen.

## Biografia

Oxfordeko Unibertsitatearen Queen's College graduatuta, Kaliforniako Unibertsitatean neurologiaz doktoregoa egin zuen. 1965etik New Yorken bizi da. Gaur egun Albert Einstein Medikuntza Eskolan neurologia irakasle klinikoa da. Halaber, New Yorkeko Unibertsitatearen neurologia irakaslea da eta Txiroen Arrebatxoen komentuan kontsulta darama.

## Estiloa

Sacks-ek bere lanetan ez du arlo klinikoan sakontzen; gehiago interesatzen zaion gaixoen bizipenak eta ikuspuntuak. Nahiz eta gai ezkorra iruditu, Sacks alde baikorra bilatzen saiatzen da, arazoak dituzten pertsonek nola lortzen dute eguneroko bizimoduan moldatzen. Bere liburu ezagunena, Awakenings, 1990ean Penny Marshallek zinemara eraman zuen. Liburu horretan XX.mendeko hogeigarren hamarkadan gertatutako entzefalitis letargikoa izurritearen gaixoez kezkatu zen. Bere liburuetan azaldutako beste gaixotasun batzuk hauexek dira: Tourette sindromea, Parkinson gaixotasuna eta ikusmenaren agnosia azaldu ditu, besteak beste. Euskaratuta dagoen bere liburu bakarra, Antropologo bat Marten, Asperger sindromea pairatzen duen Temple Grandin irakasleari buruzkoa da.

## Obrak

Artikuluetatik at, hauek dira orain arte argitaratu dituen liburuak:
* Migraine, 1970.
* Awakenings, 1973.
* A Leg to Stand On, 1984.
* The Man Who Mistook His Wife for a Hat, 1985.
* Seeing Voices: A Journey Into The Land of the Deaf, 1989.
* An Anthropologist on Mars, 1995. Euskaraz: Antropologo bat Marten. Euskaratzaileak, Xabier Olarrak. Euskal Herriko Unibertsitateko Argitarapen-Zerbitzua, 2003.
* The Island of the Colour-blind (total congenital color blindness in an island society, 1997.
* Uncle Tungsten: Memories of a Chemical Boyhood, 2001.
* Oaxaca Journal, 2002.
* Musicophilia: Tales of Music and the Brain, 2007.
* The Mind's Eye, 2010.
* Hallucinations, 2012.

## Azken urteak

2006an melanoma diagnostikatu zioten eskuineko begian. Bederatzi urte geroago, 2015eko urtarrilean metastasiak topatu zizkioten gibelean eta burmuinean. Publikoki iragarri zuen gertakaria, bere bizipenekin batera: Bere bizitzaren azken hilabeteak bizi izan zituen modurik sakonenean eta konszienteenean. 82 urterekin hil zen Manhattango bere etxean.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20131216211857/http://www.oliversacks.com/about-the-author/biography
* ↑ http://www.oliversacks.com

## Kanpo loturak

* (Ingelesez): Oliver Sacks-en web ofiziala
* (Ingelesez): Oliver Sackes-en bideoak You Tuben
* Datuak: Q258662
* Multimedia: Oliver Sacks / Q258662
# Oliver Tambo

Oliver Reginald Tambo (Bizana, Lurmutur Ekialdea, 1917ko urriaren 27a - Johannesburgo, 1993ko apirilaren 24a) hegoafrikar politikaria izan zen. Erbestean zela, Afrikako Kongresu Nazionala legez kanpoko alderdia zuzendu zuen (1960-1990). Beka bat lortu zuen Fort Hareko Unibertsitatean ikasteko, eta han zientziak ikasi zituen (1941). Unibertsitate horretan jarraitu zuen irakasle titulua lortzeko asmoz, baina 1942an bota egin zuten greba batean buru aritzeagatik. Nelson Mandelarekin batera Afrikar Kongresu Nazionaleko Liga gaztea sortu zuen 1944an. Zenbait urtetan San Pedroko bigarren mailako eskolan irakasle izan zen (Johannesburgo), eta 1948an legegizon bulego batean sartu zen. Handik lau urtera, Mandelak eta berak sortu zuten beltzentzako lehenengo bulego juridikoa. 1956an atxilotu egin zuten traizioaren salaketapean. 1958an Albert John Luthuliren lehendakariorde izan zen. 1960an gobernuak legez kanpo utzi zuen Afrikar Kongresu eta Tambo Zambiara joan zen; erbestean zela izendatu zuten alderdiko presidente. 1991n, osasun arazoak zirela-eta, utzi egin behar izan zuen lehendakaritza, eta Mandelak hartu zuen haren lekua. Tamboren hitzaldiak eta idatziak Oliver Tambok hitz egiten du: botererako prestakuntza lanean bildu ziren (1988).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q359579
* Multimedia: Oliver Tambo / Q359579
# Oliver Wynne-Griffith

Oliver Wynne-Griffith (Guildford (Ingalaterra), 1994ko maiatzaren 29a) ingeles arraunlaria da.

## Biografia

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan esku hartu zuen, zortzikoan brontzezko domina lortuz. Taldea hauek osatzen zuten: Oliver Wynne-Griffithek berak, Josh Bugajskik, Jacob Dawsonek, Thomas Georgek, Moe Sbihik, Charles Elwesek, James Rudkinek, Thomas Fordek eta Henry Fieldmanek.
2022tik aurrera Thomas Georgerekin batera lemazaingabeko bikoa osatu du eta Europako txapeldunak izan dira eta 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuten.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Zortzikoa |
| 2024 | Paris Frantzia | 02 ! | lemazain gabeko bikoa |
| Munduko arraunketa Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2018 | Plovdiv Bulgaria | 03 ! | Zortzikoa |
| 2019 | Ottensheim Austria | 03 ! | Zortzikoa |
| 2022 | Račice Txekia | 03 ! | lemazain gabeko bikoa |
| 2023 | Belgrado Serbia | 02 ! | lemazain gabeko bikoa |
| Europako Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2019 | Luzerna Suitza | 02 ! | Zortzikoa |
| 2021 | Varese Italia | 01 ! | Zortzikoa |
| 2022 | Oberschleißheim Alemania | 02 ! | lemazain gabeko bikoa |
| 2023 | Bled Eslovenia | 02 ! | lemazain gabeko bikoa |
| 2024 | Szeged Hungaria | 01 ! | lemazain gabeko bikoa |

## Erreferentziak

* ↑ "Oliver Wynne-Griffith" FISAren datu-basea (Ingelesez)
* ↑ "Oliver Wynne-Griffith British Rowing-en (Ingelesez)
* ↑ "Oliver Wynne-Griffith" World Rowin-en (Ingelesez)
* ↑ (Ingelesez) «Olympics rowing highlights: Silver for Tom George & Ollie Wynne-Griffth» BBC Sport 2024-08-02 (Noiz kontsultatua: 2024-08-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61708052
* Multimedia: Oliver Wynne-Griffith / Q61708052
# Oliver Springs (Tennessee)

Oliver Springs Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Anderson konderrian kokatuta dago, Tennessee estatuan. 3.297 biztanle ditu, 14,402808 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Anderson konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1391871
* Multimedia: Oliver Springs, Tennessee / Q1391871
# Oliver Smithies

Oliver Smithies (Halifax, Ingalaterra, 1925eko ekainaren 23a - Chapel Hill, Ipar Carolina, 2017ko urtarrilaren 10a) estatubatuar nazionalizatutako britaniar biokimikaria izan zen.
Mario Capecchi eta Martin Evansekin batera jaso zuen 2007ko Medikuntzako Nobel Saria enbrio ama zelulekin egindako aldaketa genetikoak eragiteko lanagatik.
* Datuak: Q216318
* Multimedia: Oliver Smithies / Q216318
# Oliver Townend

Oliver David Townend Huddersfield (Ingalaterra) ((Erresuma Batua), 1982ko azaroaren 15a) hipikan aritzen den kirolari britainiarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), Osoa taldeka proban, urrezko domina lortu zuen Erresuma Batuko taldearekin, Australiako taldearen (zilarrezko domina) eta Frantziako taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatuz; honako hauek osatzen zuten taldea: Laura Collett (London 52ren gainean), Oliver Townend (Ballaghmore Classen gainean) eta Tom McEwen-ek (Toledo de Kerseren gainean).

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Osoa taldeka. Ballaghmore Classen gainean. |

## Erreferentziak

* ↑ «Oliver David Townend» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Oliver David Townend» olympics.com (Gaztelaniaz)
* ↑ Osoa taldeka. Emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q63431878
* Multimedia: Oliver Townend / Q63431878
# Oliver Twist

Oliver Twist (ingelesez: The Parish Boy's Progress eta orokorrean Oliver Twist bezala ezagutua) Charles Dickens idazlearen bigarren eleberria da, bai eta guztien artean ezagunenetakoa ere. Lehendabiziko aldiz 1838an argitaratu zen. Charles Dickens idatzitako bigarren eleberria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q164974
* Multimedia: Oliver Twist (1837, Dickens) / Q164974