OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Immunoseneszentzia

Immunoseneszentzia zahartze ahala immunitate-sistemak jasaten duen narriadurari deritzo. Horren ondorioz, gizabanako zaharrek sentikorragoak bihurtzen dira infekzioen aurrean, eta minbizia pairatzeko probabilitate gehiago ere badute (gogoratu immunitate-sistemak funtsezko zeregina burutzen duela minbiziaren prebentzioan).
Immunoseneszentziak gehiago eragiten dio immunitate-sistema espezifikoari ez-espezifikoari baino.

## Immunoseneszentziaren kausak

Anitzak dira:
* Timo guruinaren endekapena. Timoaren endekapen prozesua oso goiz hasten da, umeengan, baina zahartzaroan timoaren neurria hutsaren hurrengoa da. Gogoratu timoan T linfozitoak heltzen direla, immunitate zelularrean funtsezko zeregina burutzen duten elementuak.
* Zelula ama hematopoietikoen asaldurak. Zelula horiek odoleko zelula guztien (eritrozito, leukozito, plaketak...) zelula aitzindariak dira, eta zahartzerakoan autoberritzearen gaitasuna galtzen dute. Ondorioz, zahartzaroan fagozito eta linfozito gutxiago daude, eta fagozitoek euren ahalmen fagozitikoa galtzen dute hein handi batean
* Zelula dendritikoen (antigeno aurkezle garrantzitsuak direnak) eta NK zelulen jarduera ere gutxituta dago
* Antigorputzak sortzen dituzten B linfozitoen jaitsiera ere adina aurrera joan ahala areagotzen da.
Immunoseneszentziaren ondorioak patologia anitzetan islatzen dira: minbizia, infekzioekiko erresistentzia gutxitua, gaixotasun autoimmuneak (adineko jendeak autoantigorputz gehiago ditu) eta hantura kronikoak, etab.
Bestalde, txertoen eraginkortasuna ere mugatuta dago adineko jendearengan, oroimen immunologiko eta T eta B zelulen ekoizpena adina aurrera joan ahala urritzen delako.

## Erreferentziak

* ↑ Adinekoek autoantigorputz gehiago dute helduek baino Doc News (2015)
* ↑ Sistema immune indartsua Basaras, Miren, BERRIAn (2020ko apirila)
* ↑ Gorka Larrinaga, Iker Badiola eta José Ignacio López Tumorearen mikroingurunean ezkutaketan jolasten Zientzia Kaiera (2018)
* ↑ Etxebeste, Egoitz Immunitate-sistema zahartzea, adinarekin minbizi gehiago izatearen arrazoia Zientzia.eus (2018)
* ↑ Ginaldi, L.; M.F. Loreto; M.P. Corsi; M. Modesti; M. de Martinis (2001). "Immunosenescence and infectious diseases". Microbes and Infection. 3 (10): 851–857
* ↑ Min, H.; E. Montecino-Rodriguez; K. Dorshkind (2004). «Reduction in the developmental potential of intrathymic T cell progenitors with age». J Immunol 173 (1): 245-250
* ↑ Strout, R.D.; J. Suttles (2005) and macrophage functional plasticity: dysregulation of macrophage function by age-associated microenvironmental changes Immunol Rev 205: 60-71
* ↑ Mocchegiani, E; M. Malavolta (2004). «NK and NKT cell functions in immunosenescence». Aging Cell 3 (4): 177-184
* Datuak: Q1660191
* Multimedia: Immunosenescence / Q1660191
# Hiortdahlita

Hiortdahlita]] =

## Ezaugarriak

Hiortdahlita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Na,Ca)2Ca4Zr(Mn,Ti,Fe)(Si2O7)2(F,O)4}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Hiortdahlite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Hiosziamina

Hiosziamina (C$_{17}$H$_{23}$NO$_3$) belladonatik, estramoniotik eta beste landare solanazeo batzuetatik ateratzen den alkaloide pozoitsua da. Azido tropikoak eta tropinak osatutako esterea da. Begi-ninia zabaltzeko erabiltzen da batez ere.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015-7-11 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q413762
* Multimedia: Hyoscyamine / Q413762
# Hiouchi (Kalifornia)

Hiouchi Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Del Norte konderrian dago, Kalifornia estatuan. 314 biztanle ditu, 1,501782 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Del Norte konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6645293
# Hiodon

Hiodon arrain hiodontiformeen generoa da, Ipar Amerikako ur gezatan bizi dena. Hiodontidae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.
Aditu batzuen ustetan, bere ordenan -Hiodontiformes izenekoa- sailkatzen dituzte, besteek, berriz, Osteoglossiformes ordenan.

## Espezieak

* Hiodon alosoides
* Hiodon tergisus
* †Hiodon consteniorum
* †Hiodon rosei
* †Hiodon woodruffi

## Erreferentziak

* ↑ Froese, R.; D. Pauly.. Family Hiodontidae - Mooneyes. FishBase.
* 1 2

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10524275
* Multimedia: Hiodon / Q10524275
* Espezieak: Hiodon
# Hioide

Hioide hezurra, laringearen aparatu sostengatzailea da. Kantatzerakoan eta hitz egiterakoan, zintzur-sagarrak, gora eta beheranzko mugimendu jarraiak egiten dituela ikus daiteke. Mugimendu hauek bokalak artikulatzeko beharrezkoak dira. Hiru gihar taldek errazten dute mugimendu hauek egitea. Gihar horiek bi taldetan banatzen dira: hioidegainekoak eta hioideazpikoak. Hioidegainekoek, buru-hezurrarekin lotzen dute, hioideazpikoek, lepauztaiarekin, esternoiarekin eta saihetseko lehen kartilagoarekin gauza bera egiten duten bitartean. Hioide hezurrak atzeranzko eraztunerdi konkabo baten itxura du, justu tiroide kartilagoaren gainetik kokatua dagoena. Tiroide kartilagoari lotailu batzuekin lotuta dago. Hezur bakoitia eta erdi tamainakoa da. Lepoaren aurrealdean kokatua dago, mihiaren azpitik eta tiroide kartilagoaren gainetik. Perra forma du, aurrealderantz konbexua izaki. Hezur honetan, erdialdeko zati bat eta lau luzapen nabari daitezke. Luzapenak, adar nagusi eta adar txiki izena dute.

## Egitura

Ehun trinkoz osaturik dago, adar nagusien oinarrian izan ezik. Hemen, ehun hanpatu kopuru txiki bat du.

## Gorputza

Laua da atzetik aurrera, eta, bere azterketarako, bi aurpegi, bi ertz eta bi mutur ditu. Aurreko aurpegian, geniohioidear, hioglosiar, digastriko eta estilohioidear izeneko giharrak ezartzen dira. Atzealdeko aurpegia tirohioidear mintzarekin harremanetan jartzen da Boyerren poltsa serosoaren bidez. Goialdeko ertzean hioglosiar mintza eta hioglosiar, genioglosiar eta geniohioidear giharrak ezartzen dira. Behealdeko ertzean, tirohioidear, onohioidear eta esternokleidohioidear giharrak ezartzen dira. Muturrek, adarrentzako lotura gisa balio dute, handi bat eta txiki bat alde bakoitzean. Adar nagusiek hioglosiar giharraren ezartze gisa balio dute euren barrualdetik, faringearen erdiko estutzaileari kanpoaldetik, eta, behealdean, tirohioidear mintzarekin. Gainera, adar nagusi hauek, alboko lotailu tirohioidearraren eta digastriko, estilohioidear, hioglosiar, eta faringearen erdiko estutzailear giharren ezarpen gisa balio dute euren gainaldeko aurpegitik. Adar txikiak, lotailu estilohioidearra ezartzen den puntua da. Baita hioglosiar, estilohioidear, faringearen erdiko estutzailearen eta gaineko eta beheko mihi giharren ezartze puntu gisa ere.

## Osifikazioa

Umetokiko bizitzaren azken aldera, lau osifikazio zentro aurkezten ditu, bere gorputza sortarazten dutenak, hau, nerabezaroaren amaiera aldera bukatuz.

## Haustura

Aurkitzen den tokiagatik, ohi, hioidea ez da hausten. Zalantzazko heriotzen kasuan, hautsita dagoen hioidea, urkatze zeinu indartsu bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16332
* Multimedia: Hyoid bones / Q16332
# Hinzweiler

Hinzweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Kusel (barrutia)|Kusel]] barrutian. 2014an 371 biztanle zituen 5,32 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q562786
* Multimedia: Hinzweiler / Q562786
# Hiodontiformes

Hiodontiformes nahiko berria den arrain ordena da. Egungo familia bakarrak, Hiodontidae, eta hiru genero iraungituak osaturik dago.
Lehen Osteoglossiformes ordenan sailkatzen zuten eta egungo aditu batzuk oraindik bertan kokatzen dituzte.

## Generoak

* †Plesiolycoptera generoa
** †Plesiolycoptera daqingensis
* †Yanbiania generoa
** †Yanbiania wangqingica
* †Eohiodon generoa
** †Eohiodon rosei
** †Eohiodon woodruffi
* Hiodon generoa
** Hiodon alosoides (Rafinesque, 1819)
** Hiodon tergisus Lesueur, 1818
** †Hiodon consteniorum
** †Hiodon roser
** †Hiodon woodruffi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q133915
* Multimedia: Hiodontiformes / Q133915
* Espezieak: Hiodontiformes
# Indialantic (Florida)

Indialantic Floridako herri bat da. Brevard konderrian kokatua dago. 2010ean 2.755 biztanle zituen, 3,2 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Brevard konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1013985
* Multimedia: Indialantic, Florida / Q1013985
# Indian Beach (Ipar Carolina)

Indian Beach Ipar Carolinako herri bat da. Carteret konderrian kokatua dago. 2010ean 112 biztanle zituen, 1,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Carteret konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1987222
# Indian Creek (Illinois)

Indian Creek Illinoiseko herri bat da. Lake konderrian kokatua dago. 2010ean 462 biztanle zituen, 0,67 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lake konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2672148
# Indian Creek udalerria, Mills konderria (Iowa)

Indian Creek udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Mills konderrian. Azken zentsuaren arabera 827 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Indian Creek udalerriak 351 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.332 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9040391
# Indian Creek udalerria, Monroe konderria (Indiana)

Indian Creek udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Monroe konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.559 biztanle zituen, 35.1 milia karratu (91 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Indian Creek udalerriak 595 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 23.780 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6020197
# Indialita

Indialita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Indialita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Mg2Al3(AlSi5O18)}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 7 - 7,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Indialite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Indian

Indian Motorcycle International, LLC— lehen Indian Motorcycle Manufacturing Company eta Indian Motorcycle Company deitua—, Indian izenaz soilik ezaguna, Estatu Batuetako motozikleta fabrikatzaile bat da, Kings Mountainen, Ipar Carolinan, eta Spirit Lake, Iowan, fabrikak dituena. Harley-Davidson Motor Company bere areriorekin batera, herrialdeko ekoizlerik ezagunena da. 1901ean sortua, 2006an, arazo ekonomikoak zirela eta, berrantolatu eta 2011n Polaris Industriesek erosi zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Polaris adquiere Indian Motorcycle. 2011-4-19.

## Kanpo estekak

* enpresaren webgunea
* Datuak: Q1091034
* Multimedia: Indian motorcycles / Q1091034
# Indian Creek (Florida)

Indian Creek Floridako herri bat da. Miami-Dade konderrian kokatua dago. 2010ean 90 biztanle zituen, 1,2 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Miami-Dade konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2583813
# Indian Creek udalerria, Lawrence konderria (Indiana)

Indian Creek udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Lawrence konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.736 biztanle zituen, 38.11 milia karratu (98.7 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Indian Creek udalerriak 1001 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 26.515 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6020193
# Indian Creek udalerria, Pulaski konderria (Indiana)

Indian Creek udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Pulaski konderrian. Azken zentsuaren arabera 595 biztanle zituen, 35.77 milia karratu (92.6 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Indian Creek udalerriak 245 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 26.121 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7995995
# Hardware bidezko azelerazio

Informatikan, hardware bidezko azelerazioa softwarea hardwarearen bidez funtzioren bat posible dena baino askoz ere azkarrago egiteko modu bat da, xede orokorreko CPU batetik exekutatuz. Hardware bidezko azelerazioaren adibide bezala, GPUek Biten funtzionalitatearen azelerazioa erabiltzen dute CPU-an eragiketa konplexuen instrukzioentzat.
Azelerazioa egiten duen hardwareak, CPU-tik bereizita dagoen unitate bat aurkitzen duenean, 'hardware azeleratzailea izendatzen da, edo sarriagotan azeleratzaile grafiko edo Koma mugikorreko unitatea. Termino hauek, hala ere, zaharrak dira eta oso deskribatzaileak ez diren "bideo-plaka" edo "plaka grafikoa" terminoekin ordezkatu dira.

## Ikus, gainera

* Koprozesadore
* Grafikoak prozesatzeko unitate

## Kanpo estekak

* Datuak: Q600158
* Multimedia: Hardware acceleration / Q600158
# Hardwick (Massachusetts)

Hardwick Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da. Worcester konderrian kokatuta dago, Massachusetts estatuan. 2.667 biztanle ditu, 40,8 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Lawrence konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3783358
* Multimedia: Hardwick, Massachusetts / Q3783358
# Hardy-Ramanujan zenbakia

1729 zenbakia Hardy-Ramanujan zenbakia bezala ezagutzen da ere.
Zenbaki hau, bi zenbaki positiboen kuboen baturekin bi era desberdinez adierazi daitekeen zenbaki naturalik txikiena da. Gainera, taxicab zenbakien bigarren zenbakia da.
    $1729=Ta(2)=1^{3}+12^{3}=9^{3}+10^{3}$
Bernard Frénicle de Bessyk aipatu zuen lehenengo aldiz 1657an baina ez zen oso ezaguna Godfrey Harold Hardy eta Srinivasa Ramanujanen arteko berriketaldira arte. Hona hemen haien arteko eztabaida:
Gogoratzen dut nola behin, bera Putney-n gaixorik zegoelarik, bisita egitera joan nintzela. 1729 zenbakidun taxia hartu nuen, zenbaki hori aspergarria zirudien, seinale txarra izan ez zedin espero nuen.
—Ez— erantzun zidan berak, —zenbaki interesgarria da; bi zenbaki positiboen kuboen baturekin bi era desberdinez adierazi daitekeen zenbakirik txikiena da—.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9051304
# Hardy-Weinberg-en legea

Populazioen genetikan, Hardy-Weinberg-en legeak (Hardy-Weinberg oreka legea ere deitua) geneen eta genotipoen frekuentziak populazio batean egonkor mantentzen direla belaunaldiz belaunaldi adierazten du, eragin bereziak egon ezean. Hots, populazioen oreka genetikoa iraunkorra dela, eta mendeliar-herentziak, berez, ez ditu aldaketa ebolutiboak sortzen. G.H. Hardy britainiar matematikariak eta Wilhen Weinberg fisikari alemaniarrak asmatu zuten beren izena daraman legea, 1908. urtean.
Legea bete dadin populazioan ez dira eragin bereziak egon behar. Esaterako, mutaziorik ez da gertatu behar, hautespen naturalak ez du jardun behar, migraziorik eta jito genetikorik gabeko populazioa izan behar du, gurutzaketa guztiak ausazkoak izan behar dira, etab. Hori, jakina, ez da naturan gertatzen, populazio batek aipatutako eraginak etengabe jasotzen baitu. Hardy-Weinberg-en legea, beraz, populazio teorikoetan bakarrik betetzen da. Populazioen oreka genetikoa apurtzen duten fenomenoak etengabe gertatzen direnez, haien gene-kopurua eta frekuentziak aldatuz doaz, eta ondorioz populazioek eboluzionatu egiten dute.

## Oinarria

Demagun populazio batean karaktere edo ezaugarri batentzat bi alelo besterik ez daudela locus batean: A eta a, beraien frekuentziak (hurrenez hurren) p eta q izanik. Bi ekuazio hauek egongo dira:
* lehenengo ekuazioa: p + q = 1
* bigarren ekuazioa: p$^2$ + 2pq + q$^2$ = 1
Hardy-Weinberg-en legearen arabera homozigoto gainartzailearen (AA) frekuentzia p$^2$ da, heterozigotoarena (Aa) 2pq eta homozigoto azpirakorrarena (aa) q$^2$ :
* $f(\mathbf {AA} )=p^{2}\,$
* $f(\mathbf {Aa} )=2pq\,$
* $f(\mathbf {aa} )=q^{2}\,$
Bi heterozigotoen (Aa) gurutzaketa egiten badugu, alelo bakoitzaren frekuentzia jarriz, Hardy-Weinberg-en legeak iragartzen dituen frekuentzia genetikoak agertzen dira:
| | A (p) | a (q) |
| A (p) | AA (p²) | Aa (pq) |
| a (q) | Aa (pq) | aa (q²) |

## Adibidea

Demagun populazio batean frekuentzia genotipiko hauek daudela:
* AA = %4
* Aa = %32
* aa = %64
Aleloen frekuentziak honako hauek izango dira:
* f(AA) = p$^2$
f(A) = p$^2$-ren erro karratua, hots, 0,04-ren erro karratua, hots, 0,2 (%20)
* f(aa) = q$^2$
f(a) = q$^2$-ren erro karratua, hots, 0,64-ren erro karratua, hots, 0,8 (%80)
Gurasoen gametoak eta haien frekuentziak ondorengo taulan agertzen dira:
| | 0,2 A | 0,8 a |
| 0,2 A | 0,04 A | 0,16 Aa |
| 0,8 a | 0,16 Aa | 0,64 aa |
Alegia, ondorengo belaunaldian aurreko belaunaldiaren frekuentzia berdinak agertzen dira: 0,04 (AA), 0,32 (Aa) eta 0,64 (aa). Genotipoen frekuentziak egonkor mantentzen dira.

## Bi alelo baino gehiago daudenean

Demagun hirugarren alelo bat dagoela populazioan (r). Bi aleloen kasuan formula $(p+q)^{2}$ bada, hiru aleloen kasuan polinomioa honako hau izanen da: $(p+q+r)^{2}$.
Orokorrean, n aleloak daudenean (A$_1$, ... A$_n$) frekuentziak $p_{1}$ eta $p_{n}$-ren artean egonen dira:
    $(p_{1}+\cdots +p_{n})^{2}$
Homozigotoen frekuentziak hauek izanik:
    $f(A_{i}A_{i})=p_{i}^{2}$
Eta heterozigotorenak:
    $f(A_{i}A_{j})=2p_{i}p_{j}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q49974
* Multimedia: Hardy–Weinberg law / Q49974
# Hardwick (Baldwin, Georgia)

Hardwick Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Baldwin konderrian dago, Georgia (AEB) estatuan. 3.513 biztanle ditu, 12,6 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Baldwin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q957618
# Hardwick (Vermont)

Hardwick Vermont estatubatuar estatuko Caledonia konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 3.010 biztanle zituen eta 29,89 pertsona/km²-ko dentsitatea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1398082
* Multimedia: Hardwick, Vermont / Q1398082
# Hardwick (Minnesota)

Hardwick Minnesotako hiri bat da. Rock konderrian kokatua dago. 2010ean 198 biztanle zituen, 4,51 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Rock konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q627854
# Hardwick (Kalifornia)

Hardwick Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kings konderrian dago, Kalifornia estatuan. 151 biztanle ditu, 0,359363 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Kings konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5656449
# Heterocnephes

Heterocnephes Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Heterocnephes scapulalis da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Heterocnephes apicipicta | daturik gabe |
| Heterocnephes atropygialis | daturik gabe |
| Heterocnephes delicata | daturik gabe |
| Heterocnephes lubricosa | daturik gabe |
| Heterocnephes lunulatis | daturik gabe |
| Heterocnephes lymphatalis | daturik gabe |
| Heterocnephes scapulalis | daturik gabe |
| Heterocnephes vicinalis | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5746987
* Multimedia: Heterocnephes / Q5746987
* Espezieak: Heterocnephes
# Heteroconger

Heteroconger Congridae familiako generoa da. Gehienak Indo-Pazifiko eskualdean bizi arrean, badaude Atlantiko eta ekialdeko Pazifiko ur beroetan ere bizi direnak.

## Espezieak

* Heteroconger balteatus Castle & J. E. Randall, 1999
* Heteroconger camelopardalis (Lubbock, 1980)
* Heteroconger canabus (G. I. McT. Cowan & Rosenblatt, 1974)
* Heteroconger chapmani (Herre, 1923)
* Heteroconger cobra J. E. Böhlke & J. E. Randall, 1981
* Heteroconger congroides (D'Ancona, 1928)
* Heteroconger digueti (Pellegrin, 1923)
* Heteroconger enigmaticus Castle & J. E. Randall], 1999
* Heteroconger hassi (Klausewitz & Eibl-Eibesfeldt, 1959)
* Heteroconger klausewitzi (Eibl-Eibesfeldt & Köster, 1983)
* Heteroconger lentiginosus J. E. Böhlke & J. E. Randall, 1981
* Heteroconger longissimus Günther, 1870
* Heteroconger luteolus D. G. Smith, 1989
* Heteroconger mercyae G. R. Allen & Erdmann, 2009
* Heteroconger obscurus (Klausewitz & Eibl-Eibesfeldt, 1959)
* Heteroconger pellegrini Castle, 1999
* Heteroconger perissodon J. E. Böhlke & J. E. Randall, 1981
* Heteroconger polyzona Bleeker, 1868
* Heteroconger taylori Castle & J. E. Randall, 1995
* Heteroconger tomberua Castle & J. E. Randall, 1999
* Heteroconger tricia Castle & J. E. Randall, 1999

## Kanpo estekak

* Datuak: Q726869
* Multimedia: Heteroconger / Q726869
* Espezieak: Heteroconger
# Hjørring

Hjørring, Danimarkako Iparraldeko Jutlandiako eskualdean dagoen hiria da, Vendsyssel-Thy uhartean dagoen handiena.

## Historia

Aztarna arkeologikoek duela 10.000 urte jadanik populatua izan zela diote. Hjørring noiz sortu zen ezaguna ez bada ere, berau aipatzen den dokumenturik zaharrena 1243koa da. 1459an Kristian I.a Danimarkakoak bere babesean hartu zuen hiria.

## Ekintzak

* Dana Kopa: Munduko gazteen futbol txapelketa handienetakoa da, 25.000 partaide izaten baititu (jokalari, entrenatzaile eta abar kontutan hartuta). 1982an hasi zen jokatzen.
* Hjørring Revue: Udako antzerki, musika eta dantza jaialdia. 20. hamarkadatik ospatzen da.

## Kirolak

Herriko kirol talde garrantzitsuena Fortuna Hjørring emakumezkoen futbol taldea da, Danimarkako 9 liga eta 8 kopa irabazteaz gain 2003an UEFA Emakumezkoen Kopako finalista izan baitzen.

## Hiri senidetuak

* Trollhättan (Suedia)
* Kristiansand (Norvegia)
* Reykjanesbær (Islandia)
* Kerava (Finlandia)
* Runavík (Faroeak)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21185
* Multimedia: Hjørring / Q21185
# Hjalmarita

Hjalmarita mineral bat da eta richterite root name taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Hjalmarita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {{Na}{NaMn}{Mg5}Si8O22(OH)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Hjalmarite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Hjartdal

Hjartdal Norvegiako udalerria da. Telemark konderrian kokatua dago. 791.50 km² ditu eta 1.619 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Seljord Tinn Notodden

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2354
* Multimedia: Hjartdal / Q2354
# Hjulström kurba

Hjulström kurba Filip Hjulström suediar geografoak 1935 urtean plazaratu zuen grafiko bat izan zen. Partikulen tamaina eta uraren abiaduraren arabera, ibai batean higadura gertatuko den, partikulak garraiatuko dituen edo partikulen sedimentazioa gertatuko den zehazteko balio du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1621367
# Hjartasteinn

Hjartasteinn (eusk: 'Harrizko bihotza') 2016ko Guðmundur Arnar Guðmundsson islandiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Þór eta Kristján adiskide minak dira, Islandiako ekialdeko fiordoetako herrixka batean. Þór neska batengana hurbilduko da, eta laguna gauza bera egiten saiatuko da. Baina elkarrekiko sentimenduak aurkituko dituzte.

## Aktoreak

* Baldur Einarsson: Þór
* Blær Hinriksson: Kristján
* Diljá Valsdóttir: Beta
* Katla Njálsdóttir: Hanna
* Jónína Þórdís Karlsdóttir: Rakel
* Rán Ragnarsdóttir: Hafdís
* Søren Malling: Sven
* Nína Dögg Filippusdóttir: Hulda
* Gunnar Jónsson: Ásgeir
* Sveinn Ólafur Gunnarsson: Sigurður

## Erreferentziak

* ↑ «Film Sinopsia» Berria 2018-04-19 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26861567
* Multimedia: Hjartasteinn / Q26861567
# Hjälmaren

Hjälmaren Suedia erdialdeko aintzira bat da Örebro, Västmanland eta Södermanland konderrien artean kokatzen dena.

## Geografia

Örebro hiria mendebaldeko ertzean dago eta ekialdetik Hjälmaren ubideak (13 km) Mälaren aintzirarekin eta beraz Stockholm hiriburuarekin lotzen du.

## Historia

XIX mendean aintzirako uraren maila 1'9 metro jeitsiarazi zuten eta 190 km² eskuratu ziren nekazaritzarako.

## Kultura

Suediarrentzako ikono bihurtu den aintzira da eta musika jaialdi ugari egiten dira ertzetan.

## Iruditegia

* Hjälmaren ubidea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q211425
* Multimedia: Hjälmaren / Q211425