OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# The Lost World: Jurassic Park

The Lost World: Jurassic Park (euskaraz Mundu Galdua: Parke Jurasikoa) 1997ko Steven Spielberg estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko eta abenturazko film bat da.
1993ko Jurassic Park filmaren jarraipena da, biak ere 1995eko Michael Crichton idazlearen The Lost World eleberrian oinarritua daude. Ondoren beste bi jarraipen izan ditu: Jurassic Park III (2001) eta Jurassic World (2015).
1997ko Efektu berezi onenen Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (Dennis Muren, Stan Winston, Randal Dutra eta Michael Lantieri), baina Titanic filmak irabazi zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Jada Ertamerikako Nublar uharteko Parke Jurasikoan jazotako hondamendia gertatu zela lau urte igaro dira. John Hammondek (Richard Attenborough) Ian Malcolmi (Jeff Goldblum) dinosauroak Nublar uhartera garraiatu aurretik hazten zituzten beste uharte bat badagoela azalduko dio: Sorna uhartea. Ian, Eddie Carr (Richard Schiff) ingeniaria eta Nick Van Owen (Vince Vaughn) kamera dokumentalgilea Sarah Harding zientzialaria (Julianne Moore) erreskatatzeko asmoz Sorna uhartera bidaiatuko dute, baina haien betebeharrak ustekabean aldatuko dira.

## Aktoreak

* Jeff Goldblum: Ian Malcolm doktorea
* Julianne Moore: Sarah Harding doktorea
* Pete Postlethwaite: Roland Tembo
* Arliss Howard: Peter Ludlow
* Richard Attenborough: John Hammond
* Vince Vaughn: Nick Van Owen
* Vanessa Lee Chester: Kelly Curtis Malcolm
* Peter Stormare: Dieter Stark
* Harvey Jason: Ajay Sidhu
* Richard Schiff: Eddie Carr
* Thomas F. Duffy: Robert Burke doktorea
* Thomas Rosales Jr.: Carter
* Ariana Richards: Lex Murphy
* Joseph Mazzello: Tim Murphy
* Camilla Belle: Cathy Bowman
* Cyd Strittmatter: Deirdre Bowman
* Robin Sachs: Paul Bowman
* Geno Silva: Carlos
* Colton James: Benjamin
* Bernard Shaw: Bere burua antzeztuz
* Frank Welker: Dinosauroen ahots efektuak
* David Koepp: San Diegon Tyrannosaurus rex batek jaten duen gizonaren cameoa
* Steven Spielberg: Filmaren amaieran cameoa egiten du, Tyrannosaurus Rexa berriz ere Sorna uhartera garraiatua denean telebista baten distiran agertzen da

## Saila

* Jurassic Park (1993)
* Jurassic Park III (2001)
* Jurassic World (2015)

## Kanpo estekak

* The Lost World: Jurassic Park filmaren iragarkia ikusgai (Ingelesez)
* The Lost World: Jurassic Park filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q200873
* Multimedia: The Lost World: Jurassic Park / Q200873
# The Loup

The Loup (irlanderaz: An Lúb) Ipar Irlandako udalerri bat da, Derry konderrian dagoena. Lough Neagh aintziraren mendebaldeko ertzean dago, Moneymore, Magherafelt, Ballyronan eta Coagh udalerrien artean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q853082
* Multimedia: The Loup / Q853082
# The Lottery

The Lottery euskaraz: «loteria») Shirley Jacksonek idatzitako ipuina da, 1948ko ekainaren 26an The New Yorker aldizkarian argitaratua.
Istorioak Amerika garaikideko fikziozko herri txiki bat deskribatzen du, "loteria" izenarekin ezagutzen den urteko errituala behatzen duena, komunitateko kide bat ausaz hautatu eta harrika harrapatzen baitute herriko gainontzekoek, senitartekoek barne. Historiak dio loteria komunitatearen etengabeko ongizatea bermatzeko diseinatuta dagoela.
Irakurleen hasierako erantzun negatiboak harrituta utzi zituen Jackson eta The New Yorker: harpidetzak bertan behera utzi ziren eta gorroto mezu ugari jaso ziren lehenengo argitalpenaren uda osoan zehar, Hegoafrikako Batasunak istorioa debekatu zuen bitartean.
Istorioa hainbat aldiz antzeztu da eta azterketa soziologiko eta literario ugari egin ditu, eta Amerikako literaturaren historiako ipuin ospetsuenetako bat bezala deskribatu da.

## Gaia

"Loteria"ren ideia nagusietako bat muga da. Urtero norbait harrikatzeak pertsona txarrak garbitu eta onak bihur ditzake. Hori nekazaritzari buruzko aipamenetan azaltzen da.
Istorioak jendetzaren psikologiaz eta jendeak arrazoia alde batera utzi eta modu krudelean joka dezakeenaren ideiaz mintzo da, modu berean jokatzen duen jende talde handi baten parte badira. Istorioaren ingurune idilikoak erakusten du indarkeria eta gaitza edozein lekutan eta edozein testuingurutan gerta daitezkeela. Honek erakusten du jendeak elkarri hain erraz nola aktiba diezaiokeen ere. Noiz edo non gertatzen den ez da inoiz esaten, batzuek zientzia fikzioa dela kontuan har dezaten.
Mafiaren mentalitatearekin batera, istorioak tradizio horien ondorioak pentsatu gabe tradizioak itsu jarraitzen dituzten pertsonei buruz hitz egiten du .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1817456
# The Lough (Cork)

The Lough, Irlandako Cork hiriko auzune bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7748845
* Multimedia: The Lough, Cork / Q7748845
# Trecynon

Trecynon, Galesko udalerri bat da, Rhondda Cynon Taf konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7837453
* Multimedia: Trecynon / Q7837453
# Tredannick

Tredannick, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Egloshayle parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7837456
# Tredegar

Tredegar, Galesko udalerri eta komunitate bat da, Blaenau Gwent konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1529978
* Multimedia: Tredegar / Q1529978
# Tredodridge

Tredodridge edota Tre-Dodridge, Galesko herrixka bat da, Vale of Glamorgan konderrian. Pendoylan udalerriaren ipar-mendebaldean eta Clawddcoch udalerriaren hego-mendebaldean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16897452
* Multimedia: Tredodridge / Q16897452
# Tredaule

Tredaule, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7837457
# Tredegar Park (Newport)

Tredegar Park, galesez: Parc Tredegyr, Galesko Newport hiriko hautes-barruti eta komunitate bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7837474
* Multimedia: Tredegar Park (community) / Q7837474
# Tredavoe

Tredavoe, kornubieraz: Trewordhavow, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7837460
* Multimedia: Tredavoe / Q7837460
# Trechus pieltaini

Trechus pieltaini Trechinae subfamiliako kakalardo espezie bat da.
Jeannelek deskribatu zuen 1920an. Faille, Bourdeau eta Fresnedak Gorbeiako natura parkean espezimenak topatu zituzten.

## Erreferentziak

* 1 2 Trechus (Trechus) pieltaini Jeannel, 1920e: 155. in: Carabidae of the World..
* ↑ Arnaud Faille, Charles Bourdeau & Javier Fresneda. (2012-8-28). «Molecular phylogeny of the Trechus brucki group, with description of two new species from the Pyreneo-Cantabrian area (France, Spain) (Coleoptera, Carabidae, Trechinae)» ZooKeys (217): 11. doi:10.3897/zookeys.217.3136..
# Trecwn

Steynton, galesez: Trecŵn, Galesko parrokia bat da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. Fishguard eta Haverfordwest udalerrien arteko A40 errepidetik 2,6 kilometrora dago, Scleddau parrokian.
2006ko erroldaren arabera 260 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13131980
* Multimedia: Trecŵn / Q13131980
# Tredouxita

Tredouxita mineral bat da eta byströmita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Tredouxita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {NiSb2O6}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tredouxite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Trivoli udalerria, Peoria konderria (Illinois)

Trivoli udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Peoria konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.003 biztanle zituen, 35.96 milia karratu (93.1 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Trivoli udalerrian 367 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 31.616 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5479894
# Trivolzio

Trivolzio Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 2.386 biztanle ditu, 3,83 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Trivolziok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Battuda Bereguardo Marcignago Torre d'Isola Trovo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q40944
* Multimedia: Trivolzio / Q40944
# Trivium

    Artikulu hau Erdi Aroko irakaskuntzari buruzkoa da; heavy metaleko musika-taldea gaitzat duena beste hau da: «Trivium (musika-taldea)»
Trivium (latinezko tri, hirukoitza; eta via, bidea), Erdi Aroan irakasten ziren oinarrizko hiru irakasgaien multzoa da, gramatika, logika eta erretorika hain zuzen. Trivium izenekoaren ondoren, quadrivium hezkuntzari ekiten zitzaion, gaztearen heziketa betetzeko.
# Trixie Maristela

Trixie Maristela (Manila, Filipinak, 1986ko apirilaren 30a) filipinar LGBT eskubideen aldeko ekintzaile, aktore eta modelo transgeneroa. 2015ean Miss International Queen edertasun-lehiaketa irabazi zuen.

## Kanpo estekak

Miss International Queen :
Edizioa2004 • 2005 • 2006 • 2007 • 2009 • 2010 • 2011 • 2012 • 2013 • 2014 • 2015 • 2017 • 2018 • 2019 • 2020 • 2022 • 2023 • 2024Irabazleak Treechada Petcharat Marnyaporn (2004) • Mimi Marks (2005) • Erica Andrews (2006) • Thunyarat Chitpraphachin (2007) • Ai Haruna (2009) • Mini Han (2010) • Sirapassorn Atthayakorn (2011) Kevin Balot (2012) • Marcela Ohio (2013) • Isabella Santiago (2014) • Trixie Maristela (2015) • Jiratchaya Sirimongkolnawin (2017) • Huong Giang (2018) • Jazell Barbie Royale (2019) • Valentina Fluchaire (2020) • Fuschia Anne Ravena (2022) • Solange Dekker (2023) :
* Datuak: Q21714620
# Trizak

Trizak, Bizkaiako jazz talde berri bat da, Hasier Oleaga, Jon Piris eta Julen Izarrak sorturikoa. Dagoeneko diska bat plazaratu dute.

## Diskografia

* Trizak (2017, Gaztelupeko Hotsak)

## Erreferentziak

* ↑ «Trizak jazz» www.hotsak.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61361514
# Trivigno

Trivigno Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. 570 biztanle ditu, 26 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Trivignok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Albano di Lucania Anzi Castelmezzano Brindisi Montagna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52688
* Multimedia: Trivigno / Q52688
# Trivium (musika-taldea)

Trivium 1999. urtean Orlandon, Florida (AEB) sortutako banda da. Banda famatuenen artean dago metalcore eszenan batez ere bere bigarren diskari esker, Ascendancy. Hala ere polemikan murgildutako taldea izan da bere hirugarren diska The Crusade deiturikoan thrash metal estiloan sartu eta gero, taldearen zale asko amorratuz. 2011.eko abuztuan In Waves deituriko bostgarren diska kaleratu zuten.

## Diskografia

* Ember to Inferno (2003)
* Acendancy (2005)
* The Crusade (2005)
* Shogun (2008)
* In Waves (2011)

### EP-ak

* Trivium (2002)
* God of War III EP (2010)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q390684
* Multimedia: Trivium / Q390684
# Timeline (2003ko filma)

Timeline (euskaraz DEnbora-lerroa), 2003ko Richard Donner estatubatuarrak zuzendutako zientzia-fikzio eta abenturazko film bat da. Michael Crichton idazlearen 1999ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Paul Walker, Frances O'Connor, Gerard Butler, Billy Connolly, David Thewlis eta Anna Friel aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Frantzia, Dordoinako haran eder eta historikoaren bihotzean, arkeologia ikasle batzuk eta beren irakaslea XIV. mendeko gaztelu baten hondakinen bila ari dira. Edward Johnston (Billy Connolly) irakaslearentzat proiektu hau bere ametsen gauzatzea suposatzen du, eta André Marek (Gerard Butler) irakaslea, Chris Johnston (Paul Walker) semea eta beste hiru ikasleen laguntzaz La Roque gaztelua, monasterio bat eta beste hainbat monumentuen indusketetan aurrerapenak egin dituzte. Edward Johnstonek indusketen babeslea den ITC enpresako Robert Donige (David Thewlis) presidenteaz susmoak dituenez enpresaren AEBetako egoitzara gauzak argitzeko joango da. Hura kanpoan dagoen bitartean, ikasleek duela 600 urte zigilatutako ganbera bat aurkituko dute. Hartan sartu ondoren, eta justu estalpea erori aurretik, bi objektu harraigarri topatuko dituzte: lente bifokal bat eta 1357an datatutako laguntza errugutzen duen ohar bat... Edward Johnston irakasleak sinatua.

## Aktoreak

* Paul Walker: Chris Johnston
* Frances O'Connor: Kate Ericson
* Gerard Butler: André Marek
* Billy Connolly: Edward A. Johnston irakaslea
* David Thewlis: Robert Doniger
* Anna Friel: Lady Claire
* Neal McDonough: Frank Gordon
* Matt Craven: Steven Kramer
* Ethan Embry: Josh Stern
* Michael Sheen: Lord Oliver de Vannes
* Lambert Wilson: Lord Arnaud de Cervole
* Marton Csokas: Sir William De Kere / William Decker
* Rossif Sutherland: François Dontelle
* Patrick Sabongui: Jimmy Gomez
* Steve Kahan: Baker

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1703608
# Timeo (argipena)

Timeo honakoa izan daiteke:
* Timeo Lokrikoa, filosofoa.
* Timeo, Platonen dialogoa, aurrekoa protagonista dena.
* Timeo, Ilargiko kraterra, filosofoaren izena daramana.
# Timecop

Timecop (euskaraz Denbora-Polizia), 1994ko Peter Hyams estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia fikziozko akziozko zinema€kintza film bat da. Mike Richardson eta Mark Verheiden komigileen izenburu berdineko komikian oinarritua dago. Jean-Claude Van Damme, Ron Silver eta Mia Sara aktoreek antzeztu zuten.
Timecop 2: The Berlin Decision (2003) jarraipena izan zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Etorkizuneko munduan, denbora-bidaien bidez iraganera itzuli ahal daiteke, horregatik Denboraren Batzordea sortu da, Historiaren nondik norakoaren gertaerak aldatu ez daitezen. Duela hamar urte bere emaztea galdu zuen Max Walker (Jean-Claude Van Damme) poliziak iraganera bidaiatu du, Melissa (Mia Sara) emaztea salbatu eta McComb (Ron Silver) senatari handigura akatzeko asmoz.

## Aktoreak

* Jean-Claude Van Damme: Max Walker
* Mia Sara: Melissa Walker
* Ron Silver: Aaron McComb senataria
* Bruce McGill: Eugene Matuzak komandantea
* Gloria Reuben: Sarah Fielding
* Scott Bellis: Ricky
* Jason Schombing: Lyle Atwood
* Scott Lawrence: George Spota
* Kenneth Welsh: Utley senataria
* Brad Loree: Reyes
* Kevin McNulty: Jack Parker
* Gabrielle Rose: Marshall epailea
* Callum Keith Rennie: Arrotza
* Steven Lambert: Lansing
* Richard Faraci: Cole

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q240849
# Timeo Danaos et dona ferentes

Timeo Danaos et dona ferentes latinezko esapide bat da, eta hitzez hitz esan nahi du «Danaoarren beldur naiz, opariak dakartzatenean ere». Esaldi hau erabiltzen da adierazteko ez garela norbaitetaz fidatzen bere intentzioak onak badirudite ere.
Jatorria Virgilioren Eneidaren pasarte batean du (II, 49). Eneas kontatzen ari da, Troiako gerraren amaieran, akearrek zurezko zaldi bat oparitu dietela troiarrei borroka utzi aurretik, hauen adiskidetasuna eskuratzearen itxurak egiten. Troiarrek ikusi dutenean akearrak joan direla zaldia utziz, hiri barrura sartu nahi dute. Laokoon apaizak, ordea, amarrua susmatu, erabaki horren aurka azaldu, akearren traizioaz ohartarazi eta esaldi hau esaten du danaoek (grekoek) egindako opariaren aurrean. Denborak azaldu zuen apaizak arrazoia zuela, zaldiaren barnean akear soldaduak baitzeuden eta, behin hiri barruan, atera eta Troia hartu zuten. Hortik dator donum Graecum («opari grekoa») esamoldea ere, oparia jasotzen duenari arazoak edo suntsiketa ere ekartzen dion opariari esaten zaio.

## Erreferentziak

* ↑ The Latin Library. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1159255
# Time Without Pity

Time Without Pity 1957ko Joseph Losey estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Alec Grahami, hilketa bat egitea leporatu, eta heriotza-zigorra ezarriko diote, berak egin ez duela esan arren. Haren aitak soilik, semeaz inoiz arduratu ez den David alkoholikoak, atera dezake Alec heriotzaren itxarongelatik.

## Aktoreak

* Michael Redgrave: David Graham
* Ann Todd: Honor Stanford
* Leo McKern: Robert Stanford
* Paul Daneman: Brian Stanford
* Peter Cushing: Jeremy Clayton
* Alec McCowen: Alec Graham
* Renée Houston: Mrs. Harker
* Lois Maxwell: Vickie Harker
* Richard Wordsworth: Maxwell
* George Devine: Barnes
* Joan Plowright: Agnes Cole
* Ernest Clark: Undersecretary
* Peter Copley: Prison chaplain
* Hugh Moxey: Prison governor
* Dickie Henderson: Comedian
* John Chandos: First journalist
* Vernon Greeves: Second journalist
* Arnold Diamond: Third journalist
* Julian Somers: First warder
* Aubrey Richards: Prison gatekeeper

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3517797
# Timeo (kraterra)

Timeo Ilargiko inpaktuzko krater bat da, satelitearen iparraldean, Mare Frigorisaren iparraldeko mugan.W. Bond krater irregularraren pareten hego-mendebaldeko muga da. Timeoren formak pentagono itxura du, erpin borobilduekin. Erdialdean mendixka bat du.
Timeoren mendebaldean dagoen eremua irregularra da, baina paralelismo nabarmena du lerroetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1333060
* Multimedia: Timaeus (crater) / Q1333060
# Timeo Lokrikoa

Timeo Lokrikoa (Timaeus Locrus latinez, Timaeus of Locri ingelesez) Eskola Pitagorikoko filosofoa izan zen K.a V mendean.
Filosofo honi buruzko informazio guztia, Italiako Locrin bizi zela esaterako, Platonen Timeo obra bidez lortu zen. Posible litzateke ez exisistu eta Platonek bere obrarentzako espreski sorturiko pertsonaia izatea, edota garaiko filosofo garrantzitsu bat eta hori zela eta honi bere elkarrizketa garranttzitsuenetako bat dedikatu izana.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q176287
# Times Beach

Times Beach St. Louis konderrian (Missouri, AEB) dagoen herri hustua da.

## Historia

1982ko azaroaren 10ean, Ingurumena Babesteko Agentziaren (EPA) arabera, 1.400 biztanleko herria dioxinaz kutsatutako ehun udalerrien zerrendan zegoela jakinarazi zuen kazetari batek. Abenduaren 3an agentziako hainbat teknikari lurzoruan laginak hartzen hasi ziren. Handik bi egunera, herriak inoizko uholde larrienak jasan zituen eta herritar asko ebakuatu zituzten. Abenduaren 23an, biztanleak etxera itzultzen hasi zirenean, EPAk laginen emaitzak eman zituen: dioxina tasa onargarritzat jotzen zena baino 300 aldiz handiagoa zen. Orduan hasi ziren gai toxikoa herritarren gaixotasun tasa izugarriarekin erlazionatzen.
Gaia komunikabideen azaletara iritsi zen, eta herrian izua zabaldu. 1983ko otsailean AEBetako gobernuak Times Beach erostea erabaki zuen, 30 milioi dolarren truke. Biztanle guztiei ostatu eman, kalte-ordainak banatu, herria suntsitu eta kutsatutako lurrak erraustuko zituztela esan zuten. Herria desagerrarazi zuten, errudunengana eramaten zuten froga guztiak bezala.
J. F. Quennyk 1901ean sortu zuen Mosanto enpresa ezaguna Saint Louisen (Missouri). Industria kimikoaren sektorean berehala nabarmendu zen Monsanto, eta 1925ean enpresako zuzendari eta langileentzat udaldi gune bat sortu zuten hiritik kilometro gutxira, Meramec ibaiaren ertzean. Apurka, gunea biztanle iraunkorrak erakartzen hasi zen eta, hala, Times Beach benetako udalerri bihurtu zen.
1970eko hamarkadaren hasieran hautsak hartu zituen Times Beacheko asfaltatu gabeko kaleak, eta udalak Bliss Waste Oil Company enpresarengana jo zuen konponbide bila. Enpresak olio hondakinak berreskuratzen zituen, eta kaleak hondakin horiez egindako lokatzez estaltzea proposatu zuen.
Hildako animaliak nonahi agertzen hasi ziren, eta herritarrek EPAn salatu arren, agentziak ez zuen ezertxo ere egin. Gaixotasunen Kontrolerako Zentroak 1971n egindako azterketaren emaitzen arabera, PCB, 2,4,5-T herbizida eta dioxina gai toxikoen tasak asaldagarriak ziren herrian. Baina EPAk afera isilean gordetzea lortu zuen.
Hainbat testigantzek Bliss Wastek zabaldutako hondakinak Monsantotik zetozela adierazi arren, bi enpresen arteko erlazioa frogatzen zuen dokumentu bakar bat ere ez zen lortu. 1983an Reagan administrazioak EPAren zuzendari Anne Burfordi Times Beach txostena “izozteko” eskatu ziola azaleratu zen. Burfordek dimititu egin zuen, baina Monsanto ez zen larritu: bere administrazio kontseiluko kide izandako William Ruckelhaus izendatu zuen EPAk ordezko.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 Irazustabarrena, Nagore. (2012-11-11). «Mapatik ezabatutako herria eta errua» Argia CC-BY-SA lizentzia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2434664
# Tsubasa Adachi

Tsubasa Adachi (japonieraz: 足立 翼, 2000ko irailaren 6a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q39131264
# Tsubasa Ando

Tsubasa Ando (japonieraz: 安藤 翼, Ando Tsubasa, 1996ko maiatzaren 12a -) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vanraure Hachinohe.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q64783724
# Tsubasa Kubo

Tsubasa Kubo (japonieraz: 久保 飛翔, 1993ko azaroaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fagiano Okayama.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q25266056
# Tsongerazko Wikipedia

Tsongerazko Wikipedia Wikipediaren tsongerazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 173 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 231.a zen.

## Kanpo estekak

* Tsongerazko Wikipedia
* Datuak: Q8575674
# Tsu (Mie)

Tsu (japonieraz: 津市, Tsu-shi) Mie prefekturako hiriburua da. 2012ko erroldaren arabera 298.980 biztanle ditu. Prefeturako hiria bada ere ez da hiri handiena, Yokkaichi baizik.

## Geografia

Kii penintsularen ekialdean kokaturik dago, ekialdean Iseko Badia du eta mendebaldean Nara prefeturarekin egiten du muga.

## Klima

Datu klimatikoak (Tsu (1981～2010)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 8.6 | 9.1 | 12.1 | 17.8 | 22.3 | 25.4 | 29.2 | 30.8 | 26.9 | 21.5 | 16.4 | 11.4 | 19.3 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 4.5 | 4.8 | 7.5 | 13.3 | 18.0 | 21.8 | 25.6 | 26.8 | 23.1 | 17.2 | 11.9 | 6.9 | 15.1 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 0.6 | 0.9 | 3.2 | 9.0 | 13.9 | 18.4 | 22.6 | 23.5 | 19.8 | 13.2 | 7.6 | 2.6 | 11.3 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 45.3 | 60.6 | 103.9 | 149.0 | 162.2 | 236.4 | 218.6 | 175.7 | 237.7 | 145.3 | 80.3 | 39.7 | 1654.7 |
| Eguzki orduak | 164.9 | 151.8 | 178.0 | 169.0 | 190.8 | 144.5 | 168.9 | 198.8 | 139.0 | 159.7 | 155.7 | 127.3 | 1948.4 |
| Hezetasuna (%) | 63 | 64 | 64 | 69 | 72 | 78 | 80 | 78 | 77 | 71 | 69 | 66 | 70.9 |
| Iturria (1): Japoniako Meteorologia-Elkartea ||||||||||||||
| Iturria (2): Japoniako Meteorologia-Elkartea (errekorrak) ||||||||||||||

## Historia

Nara eta Heian Aroetan Anotsu (安濃津) izeneko kaia zegoen bertan baina 1498ko lurrikarak sortutako tsunamiak suntsitu zuen. Hiria gaztelu eta posta-hiri gisa berreraiki zuen Sudo leinuak eta Edo Aroan Ise santutegi handirako geltoki ohikoa bihurtu zen, santutegia 40 kilometro hegoaldera baitago.
Meiji berrezarkuntzaren ondoren Mie prefeturako hiriburu bihurtu zuten. Hiria bera 1889ko apirilaren 1ean eratu zen.
Bigarren Mundu Gerran 1945eko uztailaren 24 eta 28an hegazkin estatubatuarrek bonbakatu egin zuten eta hiriaren gehiengoa sutsitu zuten, bai eta 1.239 pertsona hil ere.

## Ondasun nabarmenak

* Tsu gazteluaren hondarrak
* Karasu santutegia
* Mie prefeturako Gokoku santutegia
* Kairaku parkea

## Iruditegia

* Tsu gaztelua, berreraikitako zatia.
* Karasu santutegia.
* Gokoku santutegia.
* Udaletxea.
* Kairaku parkea.
* Karasu kaia.

## Hiri senidetuak

* Osasco (Brasil) (1976)
* Zhenjiang (Txina) (1984)
* Higashishirakawa (Gifu) (Japonia) (1989)
* Shūnan (Yamaguchi) (Japonia) (1990)
* Kamifurano (Hokkaido) (Japonia) (1997)

## Erreferentziak

* ↑ Japoniako Meteorologia-Elkartea. 平年値（年・月ごとの値）. .
* ↑ Japoniako Meteorologia-Elkartea. 観測史上1～10位の値（年間を通じての値）. .

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) Tsuko webgune ofiziala
* Datuak: Q203027
* Multimedia: Tsu, Mie / Q203027
# Tsubasa Nihei

Tsubasa Nihei (japonieraz: 二瓶 翼, 1994ko irailaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q15401997
# Tsuba

Tsuba (鍔) japoniar katana baten eskubabeslea da. Bere erabilpena, eskua, arerioaren ezpatatik babestea, honela, eskuetan kalterik jasatea eragotziz. Forma ezberdinak izaten ohi ditu, baina ohi, zirkularrak izaten dira, eta metalez eginak.
# Tsubasa Nishida

Tsubasa Nishida (japonieraz: 西田 翼, 1990eko ekainaren 26a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Ryukyu.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q24088397