OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tebasko gaztelua

Tebasko gaztelua, baita ere Tibalt II.a Nafarroakoaren gaztelua, Nafarroako Tebas-Muru Artederreta udalerrian dauden antzinako gotiko estiloko gaztelu baten hondakinak dira. Tebasko herrigunea eta harrobiaren artean dago, AP-15 autobidearen alboan. 1995an gazteluaren aztarnak Nafarroako Kultura Ondasuna bezala izendatua izan zen. Sarrera libre du.

## Historia

Ziurrenik XIII. mendean Tibalt II.a Nafarroakoaren aginduz eraikia izan zen, 1253-1270 artean Nafarroako Erresumako errege izana.
Eraikina hainbat Nafarroako errege-erreginen egoitza izan zen, bai Tibalt II.a berarena, nahiz Henrike I.a Nafarroakoa eta Karlos II.a Nafarroakoarena ere, gainera jauregia errege-erreginen egoitza izateaz gain, errege artxiboa eta ogasunaren egoitza, nahiz koroaren espetxea eta preso edo zigortuen exekuzio leku ere izan zenn.
1378an Gaztelako Erresumarekin izandako gerran zehar gaztelua suntsitua izan zen eta XV. mendearen erdirarte abandonatua egon zen, garai hartan Beaumont familiari dohaintzan emana izan ondoren, Joan Beaumontekoak berreraiki eta XIX. menderarte familia hori eta haien ondorengoak izan ziren Alba Etxeko senideen jabetzan egon zen.

## Deskribapena

Nahiz eta gordetzen den Erdi Aroko dokumentazio guztia gaztelu bezala deskribatu, berez eraikuntza asmo erresidentzial batez eraiki zen. Horregatik, apaingarri asko zituen eta, bestetik, defentsarako elementu gutxi. Garaiko Nafarroako eraikin aberatsena izango litzateke. Gazteluak oinplano laukizuzen erakusten du, erdiko patio baten inguruan bi solairuekin. Eskema hau XIII. mendeko Frantzia iparreldeko gustukoa zen eta handik ekarri zituzten artesauak eta materialak. Lurrean koloretako lauzak zituen: gorriak, berdeak eta krema-kolorekoak. Teilatuan, bestetik, margotutako teilak zituen: berdeak, horiak eta marroiak. Barruko gelak handiak ziren, tximinia eta leiho handiez hornituta. Leihoetan trazeria gotiko estilokoa zen.
Harresiak harlanduez eginak zeuden.
Gaur egun bakarrik hormabularren zatiak, hagaburu batzuk eta sotoak non upel bobeda ikusten diren gordetzen dira.

## Babesa

1949ko apirilaren 22aren dekretu batek eta Espainiako Ondare Historikoaren lege 16/1985 zenbakikoak babes orokorra eman zioten. 1995an gazteluaren aztarnak Nafarroako Kultura Ondasuna bezala izendatua izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ http://arte-historia-curiosidades.blogspot.com.es/2012/05/castillo-de-tiebas-palacio-de-teobaldo.html
* 1 2 https://web.archive.org/web/20170928005707/http://www.castillosnet.org/espana/informacion.php?ref=NA-CAS-049

## Bibliografia

* Castillos de España (III. liburuki). Egile batzuk. Everest, S.A. Leon, 1997. 1.864-1.865 or.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Julio Asunción ikerlariaren komentarioa.
* (Gaztelaniaz):Gazteluaren argazki-bilduma.
* (Gaztelaniaz):Bideo dokumentala Youtuben.
* (Gaztelaniaz):Oscar Guindanoren testua eta argazkiak.
* Datuak: Q42449594
* Multimedia: Castillo de Tiebas / Q42449594

## Ikus gainera

* Nafarroako kultura ondasunak
# Tebe

Tebe greziar mitologiako hiru pertsonairen izena da:
* Amazona bat
* Prometeo titanaren alaba bat, honengandik Beoziako Tebas hiriaren izena zetorrela esaten zelarik.
* Asopo ozeanidaren eta Metoperen alaba bat, Tebas ere deitua, honi buruz ere aurrekoaren gauza bera esaten zelarik.
Pertsonaia hauengatik jasotzen du Jupiter planetaren ilargi batek Thebe izena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2398856
# Tebas (argipena)

Tebas hainbat lekuren izena da:
* Tebas, Nafarroako kontzejua; Tebas-Muru Artederreta udalerrian dago.
* Tebas, Egipton, Inperio Ertaina eta Inperio Berriko hiriburua zen.
* Tebas, Grezian, Beoziako hiria zen.
Baita ere:
Gainera, Tebas greziar mitologiazko pertsonaia zen.
# Tepexco (udalerria)

Tepexco Mexikoko udalerri bat da. Puebla estatuan kokatua dago. 2010ean 6.580 biztanle zituen 116,42 km²ko azaleran. Herriburua [[Tepexco (Tepexco)|Tepexco]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10824503
# Tepetlixpa (udalerria)

Tepetlixpa Mexikoko udalerri bat da. Mexikoko estatuan kokatua dago. 2010ean 18.327 biztanle zituen 42,98 km²ko azaleran. Herriburua [[Tepetlixpa (Tepetlixpa)|Tepetlixpa]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3300417
* Multimedia: Tepetlixpa Municipality / Q3300417
# Tepetongo (udalerria)

Tepetongo Mexikoko udalerri bat da. Zacatecas estatuan kokatua dago. 2010ean 7.090 biztanle zituen 724,01 km²ko azaleran. Herriburua [[Tepetongo (Tepetongo)|Tepetongo]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2651928
* Multimedia: Tepetongo Municipality / Q2651928
# Tepetzintla (udalerria)

Tepetzintla Mexikoko udalerri bat da. Puebla estatuan kokatua dago. 2010ean 10.240 biztanle zituen 70,88 km²ko azaleran. Herriburua [[Tepetzintla (Tepetzintla)|Tepetzintla]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5644730
* Multimedia: Tepetzintla Municipality / Q5644730
# Tepetitán (El Salvador)

Tepetitán El Salvadorko San Vicente departamenduko udalerri bat da. 2007ko erroldaren arabera 3631 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística y Censos. (2007). (pdf) VI Censo de Población y V de Vivienda 2007. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7701279
# Tepetlaoxtoc (udalerria)

Tepetlaoxtoc Mexikoko udalerri bat da. Mexikoko estatuan kokatua dago. 2010ean 27.944 biztanle zituen 178,37 km²ko azaleran. Herriburua [[Tepetlaoxtoc de Hidalgo (Tepetlaoxtoc)|Tepetlaoxtoc de Hidalgo]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6142103
* Multimedia: Tepetlaoxtoc Municipality / Q6142103
# Tepetlán (udalerria)

Tepetlán Mexikoko udalerri bat da. Veracruz de Ignacio de la Llave estatuan kokatua dago. 2010ean 9.004 biztanle zituen 95,12 km²ko azaleran. Herriburua [[Tepetlán (Tepetlán)|Tepetlán]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3845944
# Suze Robertson

Suze Robertson edo Susanne Bisschop-Robertson (Haga, 1855eko abenduaren 17a – Ibidem, 1922ko urriaren 18a), emakume margolari herbehereetarra izan zen. Amsterdamse Joffers eta Arti et Amicitiae artisten taldeko partaidea izan zen.

## Biografia

Merkatari familia batean jaio zen. Ama neskak bi urte zituenean hil zitzaion, eta bere osaba batzuek hazi zuten. Marrazteko talentu goiztiarra erakutsi zuen eta 1874an Hagako Arte Errege Akademian hasi zituen ikasketak; han Jan Philip Koelmanen ikaslea izan zen. Akademian brontzezko domina bat eta zilarrezko bi irabazi zituen. 1876an Delfteko Unibertsitate Teknikoan lezioak jasotzen jarraitu zuen.
1882ra arte, Rotterdamen neskatoei marrazten irakasten zien bitartean, berak, igandetan, Hagako Petrus van der Velden margolariaren lezioak hartzen jarraitzen zuen. Denbora baten ondoren, artista baten moduko karrera bat egitea erabaki zuen. Etxalde barruko pertsona xumeen lanak eta nekazal bizitzaren eszenak Vincent van Goghen Patata-jaleak obraren oroigarriak dira; antza denez bi artistek elkar miresten zuten.
Rotterdamen, berriz, eskandalua sortu zuen Suzek, behin eta berriz esaten zuelako bere ikasleek modelo biluziak marrazteko gai izan behar zutela. 1892an, Richard Bisschop pintorearekin ezkondu zen. Pulchri Studio eta Arti et Amicitiae taldeetako kidea izan zen. 1907an bere lana Amsterdameko Larensche Kunsthandeleko areto berriaren irekieraren ekitaldian erakutsi zen: arrakasta handia izan zuen zeren eta 10.000 florinen truke saldu baizituen obrak eta hori, garai hartan, diru kantitate handia zen.

## Iruditegia

* Lena zittend naakt (Lena biluzik eserita), 1900 baino lehen. Dordrechteko museoa.
* Pietje (Erruki), 1895-1898 inguru.
* Oudhedenstalletje (Antzinateko geldialdia), 1900 inguruan. Centraal Museum Utrecht.
* Emakumea biraka, 1900. Helmond museoa.
* Patioa John Buningen lanarekin, 1922 baino lehen.
* Boerenvrouw aardappels schillend (Baserritar patatak zuritzen), 1922. Rijksmuseum.

## Erreferentziak

* ↑ https://hmong.es/wiki/Suze_Robertson
* 1 2 Suzanne Robertson in 1001 Vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Suze Robertson Artnet webgunean.
* (Nederlanderaz):Susanne Robertson Simonis-Buunk webgunean.
* Datuak: Q6584364
* Multimedia: Suze Robertson / Q6584364
# Suzedaneo

Suzedaneoa produktu edo ondasun bat ordezten duen ustezko kalitate txikiagoko beste produktu edo ondasun bat da, jatorrizko produktua eskuratu ezin daitekeenean kontsumitzen dena, bereziki gabezia eta urritasun garaietan (adibidez, gerra garaietan). Horren adibidea kafearen suzedaneo moduan erabili den txikoria da.

## Ikus, gainera

* Ordezko ondasun

## Kanpo estekak

* Datuak: Q300797
# Suzetrigina

Suzetrigina edo VX-548 konposatu organikoa da, C$_{21}$H$_{20}$F$_5$N$_3$O$_4$ formula duena. Analgesiko ez-opioidea da min-maila narbarmen jaisten duena. Saio klinikoek erakutsi dutenez, 0 eta 10 arteko eskalan mina erdira jaitsiarazten du.
Vertex Pharmaceuticals enpresak AEBetako Elikagai eta Sendagaien Administrazioari (FDA) suzetriginaren erabilera baimentzea eskatu dio 2024k abuztuan.

## Eragite-mekanismoa

Suzetriginak nerbio-sistema periferikoaren sodio-kanalak blokeatuz egiten du lan. Kanalak blokeatuta badaude zelulek ezin diote garunari transmititu min-sentsazioa. Halaber, sodio-kanalen blokeatzaileek ez diote mezurik bidaltzen garunaren saritze-zentroari analgesiko opioideek egiten duten legez substantziarekiko menpekotasuna ebitatuz.
Aintzat hartu behar da, droga-menpekotasunen parte bat analgesiko opioideen erabilerak eragiten duela.

## Erreferentziak

* ↑ «Suzetrigine - Vertex Pharmaceuticals - AdisInsight» adisinsight.springer.com (Noiz kontsultatua: 2024-09-04).
* 1 2 (Ingelesez) Broadfoot, Marla. (2024-09-01). «New Painkiller Could Bring Relief to Millions—Without Addiction Risk» Scientific American (Noiz kontsultatua: 2024-09-04).
* ↑ (Ingelesez) Jones, Jim; Correll, Darin J.; Lechner, Sandra M.; Jazic, Ina; Miao, Xiaopeng; Shaw, David; Simard, Christopher; Osteen, Jeremiah D. et al.. (2023-08-03). «Selective Inhibition of Na V 1.8 with VX-548 for Acute Pain» New England Journal of Medicine 389 (5): 393–405. doi:10.1056/NEJMoa2209870. ISSN 0028-4793. (Noiz kontsultatua: 2024-09-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123481189
# Suzhou barrutia

Suzhou barrutia (txinera tradizionalez: 肃州区) Txinako barruti bat da, Jiuquan barruan. Azken zentsuaren arabera 455.611 biztanle zituen 3353.04 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131962
* Multimedia: Suzhou District / Q131962
# Suzette Robichon

Suzette Robichon (Bressòls, Frantzia, 1947ko abuztuaren 18a) editore, saiakeragile, ekintzaile feminista eta lesbiana frantsesa da.

## Biografia

Monaubanen eta Toulousen letra klasikoen ikasketak amaitu ondoren, Suzette Robichon Parisera joan zen 70eko hamarkadaren hasieran.
Orduan, Parisko Lesbiana Taldearekin bat egin zuen, eta Frantzian argitaratutako Quand les femmes s’aiment, lehen egunkari lesbianan parte hartu zuen, 1978tik 1980ra.
Ondoren, Vlasta, revue des fictions et utopies amazoniennes aldizkaria sortu zuen, Michèle Causserekin, eta Monique Wittigen Le voyage sans fin argitaratu zuen. Teoriagile horren idatziek apasionaturik, 2001ean, haren obrari buruzko mahai-inguru bat antolatu zuen Parisen, Sam Bourcierrekin.
Urte berean, Paris lesbianaren gida historiko eta kultural bat idatzi zuen Traude Bührmannekin, Lesbisches Paris izenburupean.
Lesbiennes d'intérêt général (ARI) dotazio feminista eta lesbianaren lehen funtsaren sortzaileetako bat ere bada, eta Centre audiovisuel Simone de Beauvoir zentroko idazkari ere bai.

## Argitalpenak

* Parce que les lesbiennes ne sont pas des femmes : Autour de l'œuvre politique, théorique et littéraire de Monique Wittig, Actes du colloque des 16-17 juin 2001, Columbia University, Paris, Éditions gaies et lesbiennes, 2002$^,$
* Lesbisches Paris, Berlin, Orlanda Frauenverlag, 2002
* Rosa Bonheur. Ceci est mon testament..., Paris, IX Editions, 2012
* Natalie Clifford Barney, Liane de Pougy, Correspondance amoureuse, Paris, Gallimard, 2019

## Erreferentziak

* ↑ ROBICHON Suzanne dite Suzette (Suzette Triton) - Maitron. .
* 1 2 Jules Falquet. (2003). «Marie-Hélène Bourcier et Suzette Robichon (Éds) : Parce que les lesbiennes ne sont pas des femmes… Actes du colloque autour de l’œuvre de Monique Wittig des 16-17 juin 2001» Nouvelles questions féministes.
* ↑ Equipe. .
* ↑ Suzanne Robichon. .
* ↑ Rosa Bonheur. Ceci est mon testament… – Éditions iXe. .
* ↑ Correspondance amoureuse - Blanche - Gallimard - Site Gallimard. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42562601
# Suzhou (Anhui)

    Artikulu hau Anhui probintziko hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Suzhou».
Suzhou (txinera sinplifikatuz: 宿州; pinyineraz: Sùzhōu), Anhui probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 6.171.000 biztanle inguru dauzka eta 1.686 kilometro karratuko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena

Prefektura mailako Suzhou hiriaren mugakideak honakoak dira: Huaibei iparralde eta hegoaldean, Bengbu hegoaldean, Shandong probintzia iparraldeko muturrean, eta Jiangsu probintzia ipar-ekialde eta ekialdean.

## Banaketa administratiboa

* Yongqiao Barrutia (埇桥区)
* Dangshan Konderria (砀山县)
* Xiao Konderria (萧县)
* Lingbi Konderria (灵璧县)
* Si Konderria (泗县)

## Klima

Datu klimatikoak (Suzhou, 1971−2000) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 6.1 | 8.5 | 13.6 | 21.0 | 26.5 | 30.7 | 31.8 | 31.1 | 27.1 | 22.0 | 14.9 | 8.7 | 20.2 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -3.2 | -1.1 | 3.2 | 9.6 | 15.0 | 20.3 | 23.7 | 23.1 | 18.0 | 11.6 | 4.6 | -1.2 | 10.3 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 19.3 | 27.2 | 45.7 | 51.7 | 64.3 | 115.4 | 218.2 | 115.7 | 81.8 | 56.4 | 29.2 | 14.0 | 838.9 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) | 4.7 | 6.2 | 7.9 | 7.5 | 7.8 | 9.7 | 13.6 | 10.7 | 8.4 | 7.7 | 6.0 | 4.2 | 94.4 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Ikus, gainera

* Anhui probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak

* ↑ http://www.weather.com.cn/cityintro/101220701.shtml Weather China

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Suzhouko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q360643
* Multimedia: Suzhou, Anhui / Q360643
# Suzhouko metroa

Suzhouko metroa (txineraz: 苏州轨道交通), Txinako Herri Errepublikako Jiangsu probintziako Suzhou hirian eraikitzen ari den garraiobidea da. Lehen linearen eraikuntza 2007an hasi zen eta bigarren linea 2009an. Metroaren lehen linea 2012ko apirilaren 28an zabaldu zen.
2020. urtean metro sareak 141 kilometro eta 107 geltoki izango ditu.

## Lineak

SUZHOUKO METROA :
| Linea | Ibilbidea | Luzera (km) | Geltokiak | Zabaltze data |
| 1 | Mudu - Zhongnan Jie | 25,7 | 24 | 2012 |
| 2 | Suzhou iparraldeko tren geltokia - Baodaiqiao hegoaldea | 26,6 | 22 | 2013 |
| | GUZTIRA | 52,3 | 46 | |

## Etorkizuneko egitasmoak
### 2. linea

Bigarren linea 2009an hasi ziren eraikitzen eta 2012an zabaltzea espero da. Hiria iparraldetik hegoaldera zeharkatuko du eta 27 kilometro eta 22 geltoki izango ditu.

## Ikus, gainera

* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Suzhouko metroaren webgune ofizlala.
* (Txineraz) Suzhouko metro sarea etorkizunean.
* Datuak: Q914748
* Multimedia: Suzhou Rail Transit / Q914748
# Teolândia

Teolândia Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 15.332 biztanle ditu 289,6 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1761874
* Multimedia: Teolândia / Q1761874
# Teokrazia

Teokrazia, buruzagi politikoak eta buruzagi erlijiosoak bat datozten eta bertako erlijioak gobernuaren politikan eragin handia duen gobernu era edo sistema politiko bat da; normalean gobernuak jainkoaren izenean agintzen duela aldarrikatzen du.
Teokrazia mota desberdinak daude. Adibidez, botereak buruzagi sekular batek (enperadore batek, Cesar batek) eta buruzagi erlijioso batek (Aita Santu batek elkarbana dezakete. Teokrazia kleroak aplika dezake, zuzenean (Iranen bezala) edo zeharka (erregeen eskubide jainkotiarren bidez, adibidez).
Gaur egungo teokrazien artean Saudi Arabia, Iran eta Vatikanoa aurki daitezke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q44405
* Multimedia: Theocracy / Q44405
# Teolocholco (udalerria)

Teolocholco Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 21.671 biztanle zituen 77,91 km²ko azaleran. Herriburua [[Teolocholco (Teolocholco)|Teolocholco]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3891337
* Multimedia: Teolocholco Municipality / Q3891337
# Teoloyucan (udalerria)

Teoloyucan Mexikoko udalerri bat da. Mexikoko estatuan kokatua dago. 2010ean 63.115 biztanle zituen km²ko azaleran. Herriburua [[Teoloyucan (Teoloyucan)|Teoloyucan]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q759205
* Multimedia: Teoloyucan Municipality / Q759205
# Teofrasto

Teofrasto (antzinako grezieraz: Θεόφραστος; Ereso, Lesbos, c. K.a. 371 – Atenas, c. K.a. 287), Grezia Klasikoko filosofo bat izan zen, Aristotelesen ondorengoa eskola peripatetikoan. Botanikaren sortzailetzat jotzen da. Bere lana oso zabala izan zen: biologia eta fisikatik etika eta metafisikaraino. Erdi Aroan bereziki estimatuak izan ziren botanika alorrean idatzi zituen liburuak.
# Teogonia

Teogonia (antzinako grezieraz: Θεογονία, Theogonía, literalki, "Jainkoen Jatorria"), Hesiodok idatzitako lan poetiko bat da, greziar mitologiaren Hasiera bezala dena. Eztabaidan dago K.a. VII. mendean edo K.a. VIII. mendean datatu behar ote den.

## Edukia

Bertan, kosmosaren sorrera eta greziar mitologiako jainkoen leinua kontatzen da, ordura arte, ahoz aho soilik hedatua. Lehen pertsonan idatzia, Hesiodok, munduan, funtsezko mailen arabera pentsatzeko zuen grina islatzen du. Epika grekolatindarreko funtsezko lanetako bat da.
Idazlanaren ardatza jainkoen segida bortitz baten inguruan antolatzen da eta Zeusen garaipenarekin amaitzen. Ardatz honen inguruan mitoak eta genealogiak gehitzen ditu. Hesiodoren mitoek ekialdeko beste kontakizun batzuekiko harremanak dituzte, Egeo inguruan bat egin zuten zibilizazio ezberdinen ondorioa ziurrenik.
Hesiodoren Teogoniak jatorri hirukoitza du. Batetik, beoziarrek orduan ere mantentzen zuten fedea eta Hesiodok ezagutzen zituen beste tradizio batzuk; bestetik, Homeroren jainkoen mundua; eta, azkenik, Hesiodo beraren baliabideak.
Teogoniaren kontakizuna laburbilduz, honako eskema aurki daiteke:
a) Hitzaurrea: Musak aurkezten ditu eta haien kantuen hartzaileen zerrenda, ondoren Musak laudatzeko eta haiei laguntza eskatzeko.
b) Kosmogonia: hasieran Kaosa zen, eta haren gainean Lurra etzan zen, gainontzeko izakien egonleku. Eros indar sortzailea dugu.
c) Jainkoen lehen belaunaldia: Gea eta Uranoren seme-alabak.
d) Jainkoen bigarren belaunaldia: Gauaren, Erisen eta Lurra eta Pontoren seme-alabak.
e) Jainkoen hirugarren belaunaldia: Pontoren seme-alaben ondorengoak, Uranoren seme-alaben ondorengoak.
f) Zeusek boterea hartzen du: Titanomakia kontatzen da.
g) Jainkoen laugarren belaunaldia: Zeusen boterea sendotzen da bere seme-alaben bitartez.
h) Heroien katalogoa.
i) Emakume heroien katalogoaren hitzaurrea.
Teogoniak, Hesiodoren ondorengo lana funtsatzeko balio izan zuen, moralistagoa eta eguneroko bizitzarako gida praktiko bat bezala diseinatua, non lanaren jainkotiar justifikazioa azaltzen duen, jainkotiarra, errealitatearen sortzaile bezala ulertzen den testuinguru batean, baina soilik, bere presentzia eta errealitatea, egunero, munduko gertaeretan ziurtatzen diren heinean.
Homeroren testuetan ez bezala, Teogonia Egia bezala irakurtzeko idatzia dago, egileari Helikon mendiko Musek egin zioten adierazpen bat bezala, testuaren lehen zatia osatzen duen istorioa. Teogoniako istorioak, homeroar tradizioko jainkoen gehiegizko gizakitzearen erantzun bezala idatziak dirudite.

## Erreferentziak

* ↑ Martín Sánchez, Adelaida eta María Ángeles. (1986). HESIODO, Teogonía, Trabajos y días, Escudo, Certamen. Alianza.

## Ikus, gainera

* Lanak eta egunak
* Antzinako Greziako erlijioa

## Kanpo estekak

* Hesiodo, Teogonia, Perseus (bertsio grekoa)
* Datuak: Q156498
* Multimedia: Theogony / Q156498
# Teokrito

Teokrito (antzinako grezieraz: Θεόκριτος, Theokritos; Sirakusa, K.a. 315 edo 310 – K.a. 250 aldean) greziar poeta izan zen. Bere garaiko poetarik garrantzitsuena izan zen. Poesia bukolikoaren sortzailetzat hartu da. Poema ugari idatzi bazuen ere, Idilioak poema bilduma baino ez da gorde. Eragin handia izan zuen Virgilioren Bukolikoak obran.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015/05/04 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q219484
* Multimedia: Theocritus / Q219484
# Teolo

Teolo Italiako udalerri bat da. Paduako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 8.865 biztanle ditu, 31,2 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Teolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Abano Terme Cervarese Santa Croce Rovolon Saccolongo Selvazzano Dentro Torreglia Galzignano Terme Vo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34455
* Multimedia: Teolo / Q34455
# Thailandiako Buda Handia

Thailandiako Buda Handia (พระพุทธมหานวมินทรศากยมุนีศรีวิเศษชัยชาญ) baita ere "Buda Erraldoia", "Phra Buda Maha Nawamin" eta "Mahaminh Sakayamunee Visejchaicharn", Thailandiako estatua altuena da eta munduko bederatzigarrena. Eskultura 2008an amaitu zen.
Wat Muang monasterioan kokatua, Ang Thong probintzian, estatua honek 92 metroko altuera eta 63 metroko zabalera du. Eraikuntza 1990ean hasi eta 2008an amaitu zen. Urrez margotua, berez, zementuz egina dago.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.worldatlas.com/places/the-world-s-10-tallest-statues.html
* ↑ https://www.atlasobscura.com/places/thailands-biggest-buddha

## Ikus, gainera

* Arte budista

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2083114
* Multimedia: Phra Buddha Maha Nawamin Sakayamuni Sri Wisetchaichan / Q2083114
# Thailandiako bandera

Thailandiako bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | 2:3 |
| Erabakia | 1917 |
| Koloreak | |
Thailandiako bandera 1917ko irailaren 28an erabakitakoa da. Bost lerro horizontal agertzen dira ordena honetan goitiko hasita: gorria, zuria, urdina, zuria eta gorria. Hiru koloreak Nazioa, Erlijioa eta Erregearen adierazle dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134885
* Multimedia: National flag of Thailand / Q134885
# Thailandiar

Thailandiarrak (thailandieraz: ไทยสยาม), lehen siamdar deituak, hego-ekialdeko Asiako etniako kideak dira. Thailandiako herritar gehiengoa (%75-%85a) osatzen dute, erdialdeko, hegoaldeko eta iparraldeko thailandiarrak eta Isan herria barnean izanda. Hedaduraz, Thailandiako herritarrei thailandiar deritze, nahiz eta etnikoki thailandiarrak ez izan.

## Erreferentziak

* ↑ Levinson, David. (1998). Ethnic Groups Worldwide: A Ready Reference Handbook. Oryx Pres, 287 or. ISBN 1573560197..
* ↑ Euskaltzaindia. 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q472834
* Multimedia: People of Thailand / Q472834