OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Podhradie (Martingo barrutia)

Podhradie Eslovakiako udalerri bat da, Martingo barrutian kokatuta. 16,40 km²ko azalera du eta 666 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1699. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1186075
* Multimedia: Podhradie, Martin District / Q1186075
# Podgórzyn udalerria

Podgórzyn Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-udalerri bat da, Jelenia Góra barrutian kokatuta. 82,51 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8297 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2459886
* Multimedia: Gmina Podgórzyn / Q2459886
ieaSilesia Behereko voivoderriko udalerriak :
# Podhorany (Kežmarokeko barrutia)

Podhorany Eslovakiako udalerri bat da, Kežmarokeko barrutian kokatuta. 11,02 km²ko azalera du eta 2766 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1235. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1025218
* Multimedia: Podhorany (Kežmarok District) / Q1025218
# Podhorie (Žilinako barrutia)

Podhorie Eslovakiako udalerri bat da, Žilinako barrutian kokatuta. 6,42 km²ko azalera du eta 901 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1393. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q431369
* Multimedia: Podhorie, Žilina District / Q431369
# Podhorie (Banská Štiavnicako barrutia)

Podhorie Eslovakiako udalerri bat da, Banská Štiavnicako barrutian kokatuta. 21,64 km²ko azalera du eta 322 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1388. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1073259
* Multimedia: Podhorie, Banská Štiavnica District / Q1073259
Banská Štiavnicako barrutiko udalerriak :
HiriakBanská ŠtiavnicaHerriakBadín • Baláže • Baďan • Banská Belá • Banský Studenec • Beluj • Dekýš • Ilija • Kozelník • Močiar • Počúvadlo • Podhorie • Prenčov • Svätý Anton • Štiavnické Bane • Vysoká :
# Pianoro

Pianoro Italiako udalerri bat da. Boloniako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. 17.652 biztanle ditu, 107,13 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Pianorok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Loiano Monterenzio Monzuno San Lazzaro di Savena Sasso Marconi Ozzano dell'Emilia Bolonia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q94979
* Multimedia: Pianoro / Q94979
# Piantedo

Piantedo Italiako udalerri bat da. Sondrioko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 1.417 biztanle ditu, 6,8 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Piantedok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Colico Delebio Gera Lario Pagnona Dubino

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39092
* Multimedia: Piantedo / Q39092
# Pianorako sonata 2. zbk (Chopin)

Pianorako sonata 2. zbk Frédéric Chopin poloniar musikagileak 1837an konposatu zuen musikalan bat da. 1840an Alemaniako Leipzig argitaratu zen. Ziurrenik konposaketa honetako zatirik ezagunena hirugarren mugimendua edo Hileta martxa delakoa da, gaur egun mundu osoko hileta martxarik ospetsuena delarik, heriotza, hiletak eta atsekabearekin lotu ohi da.

## Egitura

* 1. mugimendua: Grave - Doppio mugimendua.
* 2. mugimendua: Scherzo.
* 3. mugimendua: Hileta martxa.
* 4. mugimendua: Presto.

## Kanpo estekak

* Hileta martxa konposizioa entzungai
* Datuak: Q284448
* Multimedia: Piano Sonata No. 2 (Chopin) / Q284448
# Piantón

Piantón, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko A Veiga udalerrian dagoen parrokia bat da, kontzeju horretako hiriburua da. 2011ko erroladren arabera 510 biztanle zituen.
* Datuak: Q829037
* Multimedia: Piantón / Q829037
# Pianosa

Pianosa, Italiako uharte bat da, Toskanar uhartedian, Liguriako itsasoa eta Tirreno artean.
* Datuak: Q208114
* Multimedia: Isola di Pianosa / Q208114
# Piansano

Piansano Italiako udalerri bat da. Viterboko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. 1.927 biztanle ditu, 26,61 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Piansanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arlena di Castro Cellere Tessennano Capodimonte Valentano Tuscania

## Kanpo estekak

* Datuak: Q177666
* Multimedia: Piansano / Q177666
# Pianu

Pianu, (korsikeraz: Pianu) Korsikako iparraldeko udalerria da, Korsika Garaia departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 25 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q271510
* Multimedia: Piano (Haute-Corse) / Q271510
# Pianottoli-Caldarello

Pianottoli-Caldarello, (korsikeraz: Pianottuli è Caldareddu) Korsikako hegoaldeko udalerria da, Hego Korsika departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 944 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q739516
* Multimedia: Pianottoli-Caldarello / Q739516
# Ponderosa Pines (Montana)

Ponderosa Pines Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Gallatin konderrian dago, Montana estatuan. 665 biztanle ditu, 103,179019 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Gallatin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6082420
# Pond Inlet

Pond Inlet 1.220 biztanle dituen Nunavuteko (Kanada) komunitatea da. Baffin uhartean kokatua da eta Mitimatilik edo Tununiq izenekin ere ezagutua da. 72. paralelotik iparrera biztanle gehien dituen giza-asentamendua da, eta Qikiqtaalukeko eskualdearen barnean dago. Herriaren izena, 1818. urtean jarri zen, John Pond astronomilariaren omenez.

## Inguru naturala eta ekonomia

Herrixkako iharduera ekonomiko nagusia, gobernuarekin erlazionaturiko iharduerak dira. Horrez gain, turismoak garrantzi handia dauka, eta Kanadako herrixkarik ederrenetakotzat hartu izan da askotan. Pond Inlet Sirmilik Parke Nazionalaren barnean dago, herrixkatik hurbil dagoen Sirmilik glaziarraren izena hartzen du.

## Klima

Datu klimatikoak (Pond Inlet aireportua) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 3.7 | 21.5 | 25.7 | 3.9 | 12.1 | 15.5 | 22.0 | 18.5 | 11.9 | 6.5 | 2.0 | -1.7 | 25.7 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | -28.8 | -30.6 | -26.4 | -17.7 | -5.8 | 4.7 | 9.8 | 7.2 | 1.2 | -8.0 | -18.5 | -25.0 | -11.5 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -32.4 | -34.1 | -30.3 | -22.1 | -9.9 | 1.8 | 6.0 | 4.2 | -1.4 | -11.4 | -22.4 | -28.7 | -15.1 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -35.9 | -37.5 | -33.9 | -26.5 | -13.9 | -1.1 | 2.1 | 1.2 | -4.0 | -14.7 | -26.1 | -32.4 | -18.6 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -49.8 | -53.9 | -49.0 | -40.2 | -28.4 | -14.0 | -6.1 | -6.1 | -16.4 | -30.1 | -42.0 | -45.5 | -53.9 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 5.7 | 4.3 | 8.0 | 10.7 | 9.6 | 15.8 | 31.1 | 36.9 | 20.8 | 23.4 | 16.1 | 8.4 | 190.8 |
| Euria (mm) | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.2 | 11.7 | 30.5 | 32.9 | 8.4 | 1.3 | 0.4 | 0.0 | 85.4 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 5.7 | 4.8 | 7.6 | 7.1 | 6.5 | 6.5 | 8.7 | 10.9 | 8.6 | 12.1 | 9.8 | 7.1 | 95.4 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.13 | 4.3 | 8.5 | 9.8 | 2.2 | 0.15 | 0.04 | 0.0 | 25.1 |
| Elur egunak (≥ 1 mm) | 5.7 | 4.9 | 7.7 | 7.0 | 6.3 | 2.9 | 0.26 | 1.4 | 6.6 | 12.0 | 9.8 | 7.2 | 71.8 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Ikus, gainera

* Baffin uhartea

## Erreferentziak

* ↑ http://climate.weatheroffice.gc.ca/climate_normals/results_e.html?stnID=1774&lang=e&dCode=0&province=NU&provBut=Search&month1=0&month2=12 1971-2000 Environment Canada

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Sirmilikeko Parke Nazionala.
* Datuak: Q1017702
* Multimedia: Pond Inlet / Q1017702
# Ponderosa (Kalifornia)

Ponderosa Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tulare konderrian dago, Kalifornia estatuan. 51 biztanle ditu, 2,108953 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Tulare konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6082414
# Ponderano

Ponderano Italiako udalerri bat da. Biellako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 3.713 biztanle ditu, 7,05 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Ponderanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Biella Borriana Gaglianico Occhieppo Inferiore Sandigliano Mongrando

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18147
* Multimedia: Ponderano / Q18147
# Ponderosa Park (Colorado)

Ponderosa Park Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Elbert konderrian dago, Colorado estatuan. 3.334 biztanle ditu, 37,671322 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Elbert konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2200403
* Multimedia: Ponderosa Park, Colorado / Q2200403
# Ponder (Texas)

Ponder Texasko herri bat da. Denton konderrian kokatua dago. 2010ean 1.395 biztanle zituen, 8,27 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Denton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q981982
* Multimedia: Ponder, Texas / Q981982
# Ponderay (Idaho)

Ponderay Idahoko hiri bat da. Bonner konderrian kokatua dago. 2010ean 1.137 biztanle zituen, 75,21 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Bonner konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1518349
# Pond Creek (Oklahoma)

Pond Creek Oklahomako hiri bat da. Grant konderrian kokatua dago. 2010ean 856 biztanle zituen, 2,16 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Grant konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1900766
* Multimedia: Pond Creek, Oklahoma / Q1900766
# Pondera konderria (Montana)

Pondera konderria (ingelesez: Pondera County) Montanako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Conrad da. 2010eko zentsuaren arabera 6.153 biztanle zituen, Pondera kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Pondera konderriak 4.247,16 kilometro koadro ditu. Horietatik 43,97 ura dira. Beste 4.203,19 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,45 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 6.153 pertsonetatik 5.147 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 87 dira. 7 beltzak edo afroamerikarrak. 868 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 13 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 117 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q496708
* Multimedia: Pondera County, Montana / Q496708
# Postville (Iowa)

Postville Iowako hiri bat da. Allamakee konderrian kokatua dago. 2010ean 2.227 biztanle zituen, 5,47 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Allamakee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1926095
* Multimedia: Postville, Iowa / Q1926095
# Pomada (musika taldea)

Pomada taldea 1998an sortu zen talde euskalduna da, Carles Beldak eta Helena Casasek osatua. Carles Beldak trikitia jo eta abestu egiten du; Helena Casasek panderoa jo eta abestu egiten du.
Beren errepertorioan tema tradizionalak nahiz beren konposizioak eta egungo herri kantuak aurki daitezke. Beste musika proposamen batzuetan ere lan egin dute bi musikariek, esate baterako, tex-mex, rumba, rock eta musika tradizionala, eta gaur egun Ensaladilla So Insistent proiektuan ari dira. Proiektu hori 2001ean sortu zen eta bat-bateko letrako abestia lantzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12266123
# Pilica

Pilica (polonieraz: Pilica; alemanez: Pilitza) Poloniako erdialdeko ibaia da, Vistula ibaiaren adarra. 319 kmko luzera eta 8.341 km²ko arroa ditu. Polonia Txikiko goi-ordokian du iturburua eta Tomaszów Mazowiecki hiria igaro ondoren Vistula ibaian isurtzen du ura, Varsoviatik hurbil.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/08/01 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q750418
* Multimedia: Pilica River / Q750418
# Pilica udalerria

Pilica Poloniako Silesiako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Zawiercie barrutian kokatuta. 142,71 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8725 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q553960
* Multimedia: Gmina Pilica / Q553960
ieaSilesiako voivoderriko udalerriak :
# Pili Zabala Artano

Pilar Zabala Artano (Tolosa, 1968ko maiatzaren 7a), Elkarrekin Podemos koalizioko lehendakaritzarako hautagaia izan zen 2016ko Eusko Legebiltzarreko hauteskundeetarako. Lanbidez odontologoa eta irakaslea, GALek eraildako Joxi Zabalaren arreba izateagatik egin zen ezagun.

## Biografia

Tolosan jaio zen eta gaur egun Zarautzen bizi da. Ezkonduta dago eta seme bat eta alaba bat ditu. 1983an bere anaia Joxi Zabala desagertu zen, GALek bahitu, torturatu eta hil zuena. Harrezkero, bakearen eta adiskidetzearen aldeko aktibista izan da Euskal Herrian.
Odontologian lizentziaduna da Euskal Herriko Unibertsitatean, eta 24 urterekin bere hortz-klinika ireki zuen. Lanbide hori utzi behar izan zuen, eskuineko eskuko hatz erakuslearen bi falangeren anputazioa eragin zion trafiko-istripu bat izan baitzuen. Horren ostean, Lanbide Heziketako ikastetxe batean irakasle aritzeko aukera eman zioten oposizio batzuk gainditu zituen Zabalak.

### Lehendakarigai

2016ko uztailaren 20an lehendakarigai aurkeztu zuen Podemos Euskadiko zuzendaritzak hurrengo astean egingo ziren primarioetan. Hauteskunde primarioetan beste bost hautagairi aurre egin zien, eta, azkenean, garaile atera zen botoen % 52rekin. Ondorioz alderdiaren hautagai ofizial izendatu zuten Eusko Legebiltzarrerako 2016ko irailaren 25eko hauteskundeetan. Abuztuaren 12an, Ahal Dugu, Ezker Anitza eta Equo alderdien arteko koalizioa berretsi ondoren, Zabala Elkarrekin Podemosen lehendakarigai bihurtu zen.

### Legebiltzarkidea

Hauteskundeetan Gipuzkoako zerrendaburua izan eta Elkarrekin Podemosek hiru legebiltzarkide lortu ondoren, Zabala Eusko Legebiltzarreko kide bihurtu zen XI. legegintzaldirako. Edonola ere, talde politikoaren emaitza txarren ondorioz, lehen lerroko presentzia kendu zioten eta bozeramaile ardura Lander Martinez alderdikideak hartu zuen. Denborarekin politika uztea erabakiko zuen nahiz eta bere asmoetan egon elkarbizitza demokratikoaren alde lana egiten jarraitzea:
   "Nire lanpostura itzuliko naiz, baina elkarbizitza demokratikoa hobetzea helburu duen guztian parte hartzen jarraituko dut".

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Confidencial, El. (2016-07-20). «La hermana de Zabala, enterrado en cal por los GAL, candidata de Podemos a lendakari» elconfidencial.com (Noiz kontsultatua: 2023-09-12).
* ↑ (Gaztelaniaz) Ormazabal, Mikel. (2016-08-01). «Pilar Zabala, candidata a lehendakari de Podemos tras ganar las primarias» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2023-09-12).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Elkarrekin Podemos será la coalición que aspire a gobernar Euskadi tras el 25-S» El Diario Vasco 2016-08-12 (Noiz kontsultatua: 2023-09-12).
* ↑ Egilegor, Arantxa Elizegi. (2023-09-12). «Pili Zabalak iragarri du utzi egingo duela politika» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-09-12).
* ↑ Egilegor, Arantxa Elizegi. (2023-09-12). «Pili Zabalak iragarri du utzi egingo duela politika» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-09-12).
* Datuak: Q26085230
* Multimedia: Pili Zabala / Q26085230
# Pili trianguli et canaliculi

Pili trianguli et canaliculi, edo ile orraztezinaren sindromea ilearen anomalia da, ile-displasiak izeneko gaixotasun-multzokoa. Herentziazkoa da eta patroi autosomiko nagusi baten arabera transmititzen da, nahiz eta ohikoa den pairatzen dutenek ez izatea ezagunik familian. Gaixotasunaren lehen deskribapena Duprék egin zuen 1973an.
Ilea hainbat norabidetan hazten da, ilehori kolorekoa edo lasto kolorekoa da, ohi baino zurrunagoa da eta aztoratuta egoteko joera du, kaltetuek orrazteko zailtasunak dituzte, ez dago burusoilik eta ilearen hazkuntza-abiadura normala da. Ilea mikroskopioz aztertzen denean, ile-zurtoinak sekzio triangeluar bereizgarria du. Sintomak 12 urte baino lehen hasten dira haurtzaroan, eta nerabezarotik aurrera hobetzen dira. Tratamendu beharrik ez duen prozesu onbera da.

## Erreferentziak

* ↑ Pr Ralph Trüeb: Síndrome del cabello impeinable. Orphanet, septiembre 2003. Consultado el 17 de mayo de 2012.
* ↑ J.García Dorado, P. Alonso Fraile, P. de Unamuno Pérez: Alopecias de la infancia. Pediatría Integral 2008; XII(4): 343-360. Consultado el 17 de mayo de 2012.
* ↑ A.Novia, A. Azón, R. Grimalt: Síndrome del pelo impeinable. Anales de Pediatría (Barcelona), 2012. Consultado el 17 de mayo de 2012.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q541852
* Multimedia: Uncombable hair syndrome / Q541852
# Pilibhit barrutia

Pilibhit barrutia Indiako barruti bat da, Bareilly dibisioan, Uttar Pradesh estatuan. 2.031.007 biztanle ditu 3.499 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Udham Singh Nagar barrutia Lakhimpur Kheri barrutia

## Ikus, gainera

* Uttar Pradesh

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2980705
* Multimedia: Pilibhit district / Q2980705
# Pili eta Mili

Pili eta Mili Espainiako zineko bikote artistiko-komiko bat zen. Euren benetako izenak, Aurora eta Pilar Bayona Sarriá ziren. Karrera labur bat egin zuten antzerki eta errebistan Bartzelonan, ondoren zinera pasatzeko, non arrakasta handia izan zuten 1963 eta 1970 bitartean Espainia, Mexiko, Argentina eta Italian, beste herrialde batzuen artean.

## Filmografia

* 1963: Como dos gotas de agua (Luis César Amadori).
* 1964: Dos chicas locas, locas (Pedro Lazaga).
* 1965: Whisky y vodka (Fernando Palacios).
* 1965: Dos pistolas gemelas (Rafael Romero Marchent).
* 1966: Escándalo en la familia (Julio Porter).
* 1967: Un novio para dos hermanas (Luis César Amadori).
* 1968: Dos gemelas estupendas (Miguel Morayta).
* 1968: Agáchate, que disparan (Manuel Esteba).
* 1970: Princesa y vagabunda (Miguel Morayta).
* 1970: La guerra de las monjas (José María Fernández Unsáin)

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Pilar Bayona IMDbko profila
* (Ingelesez)Emilia Bayona (Aurora) IMDbko profila
* Datuak: Q11699315
# Piliocolobus

Piliocolobus edo Colobus gorriak Cercopithecinaeren barruko primate genero bat da. Autore batzuen arabera Procolobusen barneko azpigenero bat da. Colobus generotik oso gertu dago eta batzuetan euretariko batzuekin bizi dira komunitatean. Txinpanzeek batzuetan ehizatzen dituzte.
Afrikako mendebaldetik ekialdera bizi dira, Ekuatore aldean. Espezieen distribuzioa alopatrikoa eta parapatrikoa da gehienetan. Gehienak baso hezeetan bizi dira. Ziurrenik Afrikako animalia talderik mehatxatuena da, espezie gehienak egoera kritikoan baitaude.

## Espezieak

* Piliocolobus badius
* Piliocolobus pennantii
* Piliocolobus preussi
* Piliocolobus tholloni
* Piliocolobus foai
* Piliocolobus tephrosceles
* Piliocolobus gordonorum
* Piliocolobus kirkii
* Piliocolobus rufomitratus
* Datuak: Q1029638
* Multimedia: Piliocolobus / Q1029638
* Espezieak: Piliocolobus
# Pilier uhartea

Pilier uhartea (frantsesez: Île du Pilier) Frantziako Vendée departamenduko Noirmoutier-en-l'Île udalerrian dagoen irla bat da.

## Historia

1172an, Buzayko abadiako monjeek beste abadia bat eraikitzea erabaki zuten Loira ibaiaren estuarioko lau hektareako lur zatitxoan, aurretik irlan bizitzen ibili ondoren. Irla txiki eta bakartuak zistertarrek bilatzen zituzten soiltasuna eta austeritatea eskaintzen zituen baina egoera gogorregia zistertarrentzat, eta 33 urte geroago Noirmoutier izeneko beste uharte batera aldatzea erabaki zuten, handiagoa eta erosoagoa baitzen hura. Horrenbestez irla hutsik geratu zen, hainbat mende geroago euskal kortsarioak iritsi ziren arte.

### Euskal kortsarioen garaia

Pilier uharteko kortsarioen berri zaharrenek 1545eko data dute, eta 1693. urtean egotzi zituzten betiko. Beraz, hainbat kortsario belaunaldik hartu zuen babesa bertan, eta gehienak gipuzkoarrak ziren. Gotorlekua eta talaia eraiki zituzten eta, handik, Loira ibaitik itsaso zabalera irten nahi zuten ontziak behatzen zituzten. Frantziako koroak hainbat espedizio bidali zituen uhartea garbitzeko asmoz, baina kortsarioen gotorlekua menderaezina izan zen mende eta erdian.
Zingo edo kalatu txikiko ontziak nahiago zituzten, hondarpez jositako Frantziako kostalde atlantikoan erabilgarriagoak zirelako. Gehienez ere 80-100 bat kidek osatzen zuten eskifaia eta 8-10 kanoi izaten zituzten. Maiz arraunontziak erabiltzen zituzten, hondartzetan lehorreratzeko eta ibaietan gora joateko aukera ematen zielako. Gainera, ontzi txikiagoak merkeagoak ziren.
Ez zuten uretan denbora asko igarotzen, janaria, bolbora eta gainerako horniduretan aurrezteko. Eta normalean bakarka nabigatzen zuten, edo gehienez ere binaka. Horrela, harrapakina lortuz gero, inbertsioa azkarrago berreskuratzen zuten eta gutxiagoren artean banatu behar zuten.
Émile Gabori (1872-1954) historialari frantziarrak honela deskribatu zuen Pilierko euskal kortsarioen jarduera-eremua:
| « | Bretainiako kostaldean, Poitoun jardun ohi zuten. Loiran gora askotan joan ziren, eta bidean aurkitzen zuten orori erasotzen zioten. Egunero lortzen zuten harrapakinen bat. Morbihango sarrerari eta Brestekoari erasotzen zieten, eta Noirmoutier suntsitu zuten. Pilierren ezkutatzen ziren, Nourmoutierretik gertu, eta behatokia eraiki zuten bertan. (...) XVII. mendearen amaiera arte ez zen lortu haiek egoztea. | » |

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Irazustabarrena, Nagore. (2016-01-31). «Euskal kortsarioen uhartea» Argia CC-BY-SA lizentzia.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez):Vivre l’île 12 sur 12 29.zk. (2001)
* Datuak: Q3593500
* Multimedia: Île du Pilier / Q3593500
# Presidente Castelo Branco (Paraná)

Presidente Castelo Branco Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 4.336 biztanle ditu 155,734 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2077944
* Multimedia: Presidente Castelo Branco (Paraná) / Q2077944
# Presidente Bernardes (Minas Gerais)

Presidente Bernardes Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 5.341 biztanle ditu 236,798 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1804762
* Multimedia: Presidente Bernardes (Minas Gerais) / Q1804762
# Presidente Dutra (Bahia)

Presidente Dutra Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 15.130 biztanle ditu 163,546 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1807030
* Multimedia: Presidente Dutra (Bahia) / Q1807030
# Presidente Epitácio

Presidente Epitácio Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 43.535 biztanle ditu 1.260,281 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q983495
* Multimedia: Presidente Epitácio / Q983495
# Presidente Bernardes (São Paulo)

Presidente Bernardes Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 13.568 biztanle ditu 749,234 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1816203
* Multimedia: Presidente Bernardes (São Paulo) / Q1816203
# Presidente Castelo Branco (Santa Catarina)

Presidente Castelo Branco Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. 1.689 biztanle ditu 65,605 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Santa Catarina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1815669
* Multimedia: Presidente Castello Branco (Santa Catarina) / Q1815669
# Presicce

Presicce Italiako udalerri bat da. Lecceko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. 5.285 biztanle ditu, 24,36 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Presiccek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Acquarica del Capo Alessano Specchia Ugento Salve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52180
* Multimedia: Presicce / Q52180