OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Iñigo López de Mendoza

    Artikulu hau XV. mendeko poetari buruzkoa da; XIII. mendeko aitoren semea gaitzat duena beste hau da: «Iñigo López de Mendoza (Laudioko jauna)»
Iñigo López de Mendoza (Carrión de los Condes, Palentzia, 1398ko abuztuaren 19a - Guadalajara, 1458ko martxoaren 25a), Santillanako markesa, Gaztelako Erresumako poeta eta humanista nagusietako bat izan zen bere garaian.

## Bizitza

Arabar jatorriko familia noble batean sortu zen eta, Mendozatarren oinordeko nagusia zen aldetik, Joan II.a Gaztelakoa erregearen alde borrokatu zen gerra zibiletan, Alvaro de Lunaren aurkaria zen arren, eta musulmanen aurka. Markes titulua eman zioten Olmedoko guduaren ondoren (1445).
Kultura handiko gizona zen; gaztelaniaz gainera, galegoa, katalana, frantsesa eta italiera menderatzen zituen, liburutegi bikaina osatu eta artea sustatu zuen. Gaztelaniara bihurtu zituen Homero, Virgilio eta Senekaren obrak, eta, Petrarkaren ildotik, gaztelaniazko lehen sonetoak idatzi zituen. Herri literatura ongi ezagutzen zuen eta hamar serranilla edo herri kutsuko olerki liriko ondu zituen. Prosarako ere dohain bereziak erakutsi zituen olerki bildumari egin zion atarikoan: Carta Proemio al condestable don Pedro de Portugal.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q28779
* Multimedia: Íñigo López de Mendoza, 1st Marquess of Santillana / Q28779
# Iñigo Martinez (pilotaria)

    Artikulu hau pilotariari buruzkoa da; futbolaria gaitzat duena beste hau da: «Iñigo Martinez (futbolaria)»
Iñigo Martinez Guerra, pilota arloan Martinez deituraz ezaguna (Bera, Nafarroa Garaia, 1997ko otsailaren 23a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari aritzen zen, Aspe enpresarekin.

## Kirol lorpenak
### Amateurretan

* 2016: Diario Vasco Torneoko txapelduna, senior mailan.
* 2016:
** Mallabiko Biharko Izarrak Torneoko txapelduna.
** Lezamako Torneoko txapelduna, senior mailan.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Urbina, Iñaki. (2017-12-29). «Inseparables hasta en su debut» Diario de Navarra (Noiz kontsultatua: 2017-06-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Iñigo Martinez: “Con 21 o 22 años parece que ya eres mayor para la pelota”» Diario Vasco 2018-12-27 (Noiz kontsultatua: 2019-01-04).

## Kanpo loturak

* Enpresaren webguneko fitxa
* Datuak: Q28518898
# Iñigo Martínez Zatón

Iñigo Martínez Zatón (Bilbo, 1987), Euskal Herriko politikari eta aktibista da, 2016ko urritik aurrera eusko legebiltzarkidea dena, Elkarrekin Podemosen eskutik. EuroBasque-ko lehendakariordea ere bada.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) «Iñigo Martínez Zatón» EuroBasque (Noiz kontsultatua: 2020-07-23).
* ↑ «Iñigo Martínez Zatón | Jendearekin bat !» jendearekinbat.org (Noiz kontsultatua: 2020-07-23).
* Datuak: Q97666826
# Iñigo Manterola

Iñigo Manterola Ondarra (Orio, 1973 - ) gipuzkoar margolari eta eskultorea da. EHUko Arte Ederretako Fakultatean egin zituen ikasketak, 1993 eta 1998 artean. 2019an, bere estudio berria inauguratu zuen Zarautzen.
* Datuak: Q65649452
* Multimedia: Iñigo Manterola Ondarra / Q65649452
# Jakako aragoiera

Jakako aragoiera edota jakera (aragoieraz Aragonés chaqués edota chaqués) Jaka udalerria eta bere inguruan mintzatzen den aragoieraren dialekto bat da, mendebaldeko aragoieraren multzoan sailkatua dago. Jakaz gain, honako udalerri edo herrietan ere mintzatzen da: Aratorés, Castiello de Jaca, Caniás, Novés, Guasillo, Asieso, Banaguás, Abay, Atarés, Ipás, Badaguás, Baraguás, Guasa, Gracionépel, Barós, Orante, Ulle, Navasa, Navasilla, Castiello de Lerés, Espuendolas, Larrés, Borrés, Martillué, Pardinilla, Jarlata, Cartirana, Sasal, Sabiñánigo, Frauca, Villanúa eta Garcipollera.
1940ko hamarkadan Manuel Alvar hizkuntzalariak ikertu zuen. Gaur egun, oso jende gutxik mintzatzen du, gehienbat adinduek.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) "10/2009 Legea, abenduaren 22koa, Aragoiko berezko hizkuntzak erabili, babestu eta bultzatzeko. Aragoiko Boletin Ofiziala, 252. zkia., 2009ko abenduaren 30a"
* ↑ (Aragoieraz) Academia de l'Aragonés. Ortografia berria erabakitzeko prozedura

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3574017
# Jakako forua

Jakako forua Antso V.a Nafarroakoak 1076an edo 1077an Jaka hiribilduari emandako hiri-gutuna izan zen. Foruaren bidez, hiribildua hiri bilakatu zen, Donejakue Bidetik zetozen frankoak erakartzeko asmotan. Latinez idatzi zuten, eta 24 xedapen zituen.
Erromantzez idatzitako bildumak Aragoi osora zabaldu ziren eta, 1247an, Aragoiko foruen oinarri bihurtu zen. Jatorrizko testua ez zaigu ailegatu, baina bai haren erromantzezko bildumak. Batzuk biarnesez idatzita daude, baina baditugu nafar-aragoierazko bildumak ere. Hona hemen adibide batzuk:
| « | Muytos infanzons a(n) castiellos e villas en os quals terminos… Moltz infançons an castels et uilas et altres infançons... De mulier que avra marido e fara adulterio. De muller que a marit si fara adulteri con altre. | » |
Jakako foruan, larrua jotzea hautazkoa da gizonak eta emakumeak hala nahi badute. Bortxaketa badago, berriz, gizona emakumearekin ezkondu behar da, edo bortxatzaileak "emakumeari gizon egoki bat aurkitu" behar dio. Luzaro baieztatu da Jakako forua dela Nafarroako eta, oro har, Euskal Herriko foruen hazia eta ernamuina, eta gero testu hori eta haren eratorpenak beste hirietara zabaldu zirela. Hori, hala ere, gezurtatu egin da aspaldi honetan. Zangozakoa hartzen da foru zaharrentzat, atzetik dituela, ia aldi berean, Lizarrara eta Jaka. Jite berekoak dira 1122ko Zangozako forua, eta 1129ko Jondone Saturdikoa. Lizarrako bertsioaren aldetik, Donostiara eta Gipuzkoaren kostaldeko hiribilduetara zabaldu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Arnal Purroy, Mª. L., Barrero García, A. Mª., Bielza de Ory, V., et al. (2003). El Fuero de Jaca. Estudios. Zaragoza: El Justicia de Aragón.
* ↑ Molho, Mauricio. (1964). El Fuero de Jaca. Edición crítica. Zaragoza.
* ↑ «4 El fuero de San Sebastián» www.ingeba.org (Noiz kontsultatua: 2020-04-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3752746
# Jakako geltokia

Jaka Espainiako Aragoiko tren geltoki bat da, Jaka udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Zaragoza — Canfranc

## Zerbitzuak

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
56Zaragoza DeliciasZaragoza–Portillo • Zaragoza–Goya • Zaragoza–Miraflores • Villanueva de Gallego • Tardienta • Huesca • Ayerbe • Riglos–Concilio • Riglos–Geralekua • Santa Maria d'a Penya • Anzanigo • Candarenas–Aquilue • Samianigo • Jaka • Gaztelu Jaka • Villanuga–LetranzCanfranc :

## Erreferentziak

* ↑ Espainiako burdinbide sarea

## Ikus, gainera

* Zaragoza-Canfranc burdinbidea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5846413
* Multimedia: Jaca train station / Q5846413
# Jaka buztanluze

Jaka buztanluzea zeremoniazko jantzi bat da, aurrean laburra eta atzealdean erpinean amaitzen diren bi luzakin dituena eta belauneraino iristen dena. Oro har, ez da lotzen, eta bere alboak satinez eginda daude.

## Erreferentziak

* ↑ «queue-de-pie» Nola Erran (Noiz kontsultatua: 2023-03-07).

## Ikus, gainera

* Soingaineko luze
* Frak
# Jaka gorriak

Jaka gorriak, ingelesez: red coat edota redcoat, XVII. mendearen erdialdetik eta XX. mendearen hasiera artean Britainiar Armadako soldaduek erabilitako eskarlata kolore biziko uniforme edo jazkera militarra da. Garai horretan zehar ez zen britainiar soldaduek erabilitako uniforme edo kolore bakarra izan, baina bai gehien zabaldu eta erabilitakoa.

## Historia

1745eko Eskoziako Jakobitar Matxinadetan, 1798ko Irlandako matxinadan, Amerikako Iraultzan, Napoleondar Gerretan eta Anglo-Zulu Gerran oso erabilia izan zen, Boer Gerretan
Jada, XIX. mendearen bigarren erdialdean uniforme hauek gudulekuan erabiltzeko etsaientzat deigarriegiak eta tiro jopuntu bikainak zirela ohartu ziren, eta piskanaka murriztuz eta gudulekuetan erabiltzetik utzi ziren. Lehen Mundu Gerran jada Britainiar Armadako soldaduek gainontzeko herrialde askotako Armadetako soldaduen antzera askoz ere disimulatuagoa eta kamuflatzeko errazagoa den kaki kolorea erabili zuten.

## Ezizena

Bestalde, Britainiar Armadak uniforme hori erabilitako garaian jaka gorriak izendapena Eskozia, Irlanda, AEB eta Australia bezalako herrialdeetan, eta bereziki matxinatu eta independentisten artean, britianiar soldaduak izendatzeko mespretxuzko ezizena ere izan zen.

## Gaur egun

Gaur egun Britainiar Armadaren desfiletan eta errekreazio historikoetan soilik edo Buckingham jauregia eta Londresko Dorrearen zaindariek erabili ohi dute, uniforme historiko eta Britainiar Armadaren garai bateko ikur gisa. Erresuma Batuaz hain, Commonwealth erakundeko hainbat herrialdeetako soldaduen jazkeretan ere erabiltzen da, tartean Australia Kanada, Fiji, Ghana, India, Jamaika, Kenia, Zeelanda Berria, Pakistan, Singapur eta Sri Lanka.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1196168
# Jakako ezarpenak

Jakako ezarpenak (dokumentuko erromantzean, establimentz de Iacca) Jaka hiriko XIII. mendeko ordenantzak dira. Antonio Ubietok dioenez, 1220an idatzi zituzten, eta 1238an berritu; eta 1336an handitu eta berriz ere berritu zituzten. Jakako Udal Artxiboan gordeta duten Jakako katearen liburuan daude jasota, 30-35. folioetan.
Establimentzen garrantzia honetan datza: liburu horren gainerakoa latinez idatzia bada ere, establimentzak erromantzean daudela idatzita. Ez dago garbi zer erromantze aldaera den. Aragoieraren zenbait ezaugarri dituen arren (vienga, tiengan, nueit eta abar), ezaugarri gehien-gehienak katalanarenak edo okzitanierarenak —edo bienak— dira (millor, entro, baralla, aplega, fill, altres, perjuri, poble, pot, dampnage, eta abar). Hizkuntza aldaera hori oso eztabaidatua da adituen artean, eta oso zabaldua dago XIII-XIV. mendeetako Jakako eta Nafarroako dokumentuetan. M. Molhoren iritziz, Jakako ezarpenak okzitanieraren gaskoiera aldaeran idatzita daude, funtsean. Joan Corominesen ustez, ordea, «okzitanieraren eta katalanaren arteko koiné moduko bat da, aragoieraren ezaugarriren batekin», eta ugari ditu katalanarenak baizik ez diren elementuak.

## Adibideak

Lehendabiziko hiru establimentz edo ezarpenak, 1238an berritutako bertsioan:
| « | Tot primerament devedaren che null homen habitador de Iacca, ni estrani, no porte contel, ni neguna altra arma entz en la villa de Iacca, ni en sas poblations, si no es entran et exin de Iacca con bon entendement. [...] Dels homnes stranis establiren, che si los iuratz de Iacca troban al homne estrani portan contel ni nenguna altra arma, che los iuratz de Iacca prengan achel contel o achela arma, e si els conoxen che achel contel o achela arma deve esser peciada, che sia peciada, e si no conoxen que sia per peciar che lo tornen a son seynor. Sobre tot achest stabliron, che si negun vezin ni habitador de Iacca portava en rescost contel ni nenguna altra arma de che podosa dampnaye ni mal fer a son vezin, done als iuratz de Iacca XX solidos de iaches, los chuals sian ops a la clusón de Iacca, enpero achest es posat de rescost o de paladin, en conoxença de los iuratz si prendrán de achel omne XX solidos de summa, o V solidos. | » |

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) «Establimentz de Jaca», Gran Enciclopedia Aragonesa.
* ↑ (Gaztelaniaz) Jakako Udal Artxiboaren orria, Jakako Udalaren webgunean.
* ↑ «Establiments de Jaca de 1238», Arxiu Virtual Jaume I: documents d'època medieval relatius a la Corona d'Aragó, Universitat Jaume I.

## Kanpo estekak

* Jakako ezarpenen 1238ko bertsioaren testu osoa: «Establiments de Jaca de 1238», Arxiu Virtual Jaume I: documents d'època medieval relatius a la Corona d'Aragó, Universitat Jaume I.
* Datuak: Q3571226
# Jakako izotz pabiloia

Jakako izotz pabiloia (gaztelaniaz: pabellón de Hielo de Jaca) Jaka hirian dagoen lerratokia da. 2007an eraiki zuten Europar Gazteriaren Jaialdi Olinpikoa egiteko. Egun Club Hielo Jacaren egoitza da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6055676
* Multimedia: Pabellón de Hielo de Jaca / Q6055676
# Jakako katedrala

Jakako katedrala edo Jakako San Pedroren katedrala katedral erromanikoa da, Jaka hirian dagoena, Aragoiko Huescako probintzian, Espainian. Jakako elizbarrutiaren egoitza da. XI. mendearen azken laurdenean eraikitzen hasi zen, Aragoiko Erresumaren elizbarrutiko egoitza nagusi gisa. Antso V.a Nafarroakoaren ekimenez, eta 1130. urte aldera amaitu zuten.

## Iruditegia

* Nabea eta zutabeak
* Erretaula
* Dabid Erregea eta musikariak irudikatzen dituen kapitela
* Atari nagusia

## Kanpo estekak

* Jakako katedralari buruzko argibidea Jakako Turismo bulegoaren webgunean (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q2410105
* Multimedia: Jaca Cathedral / Q2410105
# Jakako altxamendua

Jakako altxamendua (gaztelaniaz: Sublevación de Jaca) Bigarren Errepublika ezartzeko ahaleginetako bat izan zen. 1930eko abenduaren 12an izan zen eta ez zuen arrakastarik izan.
1930eko urtarrilaren 29an Miguel Primo de Rivera diktadoreak dimisioa aurkeztu zuen eta, hurrengo egunean, Alfontso XIII.a erregeak Damaso Berenguer Fuste izendatu zuen lehendakari.
1930eko abuztuaren 17an Donostiako Itunean erabakitakoaren arabera, altxamenduaren helburua II. Errepublika jartzea zen. Hartara, abenduaren 12an Galán, García Hernández eta Sediles altxatu ziren, gobernadorea preso hartuz "Gora Espainiako Errepublika" lelopean. Baina Huescarako bidean armada monarkikoa topatu zuten eta amore eman zuten. 15ean Madrilgo Cuatro Vientosko aireko basea matxinatu zen.
Buruzagiak fusilatuak izan ziren eta beste asko atxilotu zituzten. Hauen artean zegoen, Ramón Franco, geroago diktadorea izango zen Francisco Francoren anaia.
Presak eta leku batzuetako koordinazio eta antolakuntza ezak mugimenduaren porrota ekarri zuen, baina ikasle eta langileen asaldurak jarraitu zuen, eta intelektualak erregimenaren kontra agertu ziren artikulu eta manifestuetan. Errepublika ezinbesteko gertatu zen.

### Madrilen botatako aldarria

| « | Espainiarrokː errepublilka aldarrikatu da. Tirania jasan dugu urte askotan, eta gaur, askatasunaren ordua iritsi da. Erregimen zaharkituaren defendatzaileak atera daitezela kalera, han jipoituko ditugu-eta.Madrilen botatatako aldarria, 1930ko abenduaren 15a. | » |
| —Madrilen botatatako aldarria, 1930ko abenduaren 15a. |||

## Ikus, gainera

* Alfonso Beorlegi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3091100
* Multimedia: Category:Jaca uprising / Q3091100
# Jakako elizbarrutia

Jakako elizbarrutia (latinez: Diœcesis Iacensis) Erromatar Eliza Katolikoaren espainiar elizbarrutietako bat da, Zaragozako eta Huescako probintzietako mendebaldea barne hartzen duena. Apezpikuaren egoitza Jakan dago. Egun apezpikua Julián Ruiz Martorell da. Jakako elizbarrutia Iruñeko eliz probintziaren parte da.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Elizbarrutiaren webgunea
* (Ingelesez) Catholic Hierarchy
* Datuak: Q611109
* Multimedia: Roman Catholic Diocese of Jaca / Q611109
# Inaxio Esnaola Aranzadi

    Artikulu hau kazetari eta aktoreari buruzkoa da; abokatu eta politikoa gaitzat duena beste hau da: «Iñaki Esnaola»
Iñaki Esnaola Arantzadi (Donostia, 1984ko uztailaren 1a) gipuzkoar kazetari eta aktorea. Txikitan hasi zen antzerki munduan eta telebistara "Telletxea's Txou" (ETB1) magazinaren bitartez egin zuen salto. Gerora, Gente Pez filma egin eta beste zenbait telesailetan parte hartu du. Honez gain, kazetaritza musikalean dihardu nahiz eta beste zenbait gaitan lan egin.

## Musika kazetaritza

Entzun! eta Xirika aldizkarietako kolaboratzailea da eta Berria egunkarian eta Badok webgunean ere ugari dira bere artikulu eta kritikak. Bereziki Euskal Herriko heavy metal musikan aditua daː Herriko Burdina webzinearen sortzaile eta arduraduna da, hain zuzen, musika horri buruzko gune euskalduna.

## Aktore gisa egindako lanak
### Antzerkia

* Zenbait obra Zurriola Antzerki Eskolan.

### Telebista

* Pilotari, telesaila (ETB 1)
* La Vida de Rita, telesaila (TVE 1)
* Hospital Central, telesaila (Tele 5)
* Hamaika Korapilo, magazina (ETB 1)
* Telletxea's Txou, magazina (ETB 1)

### Zinema

* Road Spain, film luzea (2007)
* Gente Pez, film luzea (2000)

## Kanpo loturak

* Inaxio Esnaolaren musika kritikak Badok-en.
* Herriko Burdina, euskal heavyaren webgunea.
* Datuak: Q12260036
# Inaxio Oliveri

Inaxio Oliveri Albisu (Errenteria, Gipuzkoa, 1943) Euskal Herriko politikari ohia da. Mondragon Unibertsitateko errektore ere izan da.
Gipuzkoako Ikastolen Federazioko lehendakaria izan zen 1978-1980 urteetan. Carlos Garaikoetxea lehendakaria zenean Eusko Jaurlaritzako Hezkuntzako sailburu izan zen, eta sail horretako bulego teknikoko zuzendari izendatu zuten 1982an. Gipuzkoako diputatu hautatu zuen 1984. urtean, Eusko Alderdi Jeltzaletik (EAJ). EAJ alderdiaren haustura gertatu zenean, Eusko Alkartasuna alderdia sortu zuen, Karlos Garaikoetxearekin batera.
1991tik 1996ra Eusko Legebiltzarreko kide izan zen, eta 1995etik 2001. urtea bitarteko bi legealdietan Eusko Jaurlaritzako Hezkuntzako sailburu. Eusko Alkartasuna sortu zenetik alderdiaren idazkari nagusi izan zen, 1999an kargua uztea erabaki zuen arte. Ondoren, Karlos Garaikoetxearekin izandako tirabirak zirela kausa, alderdiko kargu guztiak utzi zituen.
2001an jarduera publikotik erretiratzea erabaki zuen.
2009an Hamaikabat alderdiaren Eratze Biltzarrean parte hartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ (Gaztelaniaz) «El consejero de Educación vasco, Oliveri, anuncia su retirada de la actividad pública» ABC 2001-05-02 (Noiz kontsultatua: 2023-09-17).
* ↑ «Hamaikabat indarrez» Hamaikabat Usurbil 2009-12-01 (Noiz kontsultatua: 2023-09-17).
* Datuak: Q12259575
# Inaxio Perurena

Inaxio Perurena Zubitur (Leitza, 1984ko urtarrilaren 10a) Euskal Herriko harri-jasotzailea da. Txikitatik ekin zion harriak jasotzeari, aita Iñaki Perurenaren urratsak jarraituz.
14 urterekin, lehen saio ofiziala egin zuen, Beasainen. 16 urterekin, 200 kiloko harria jaso zuen eta, 18 urterekin, 250 kilokoa jasotzea lortu zuen.
Haren markarik onena 300 kilo dira, bi eskuak erabilita; marka hori 2013ko otsailaren 10ean harri kubikoa altxatu zuenean ezarri zuen. Esku bakarrarekin, berriz, 234 kilo jasotzea lortu zuen, harri zilindrokoarekin.
2016ko otsailaren 27an Leitzako Amazabal pilotalekuan 305 kiloko harria jasotzea lortu zuen, honebestez bere aita, Mieltxo Saralegi herrikidea eta Gibitegi goiaztarrarekin batera 300 kilotik gorako harriak jaso dituzten harrijasotzaile taldean sartu zen.
# Inawashiro aintzira

Inawashiro aintzira (japonieraz: 猪苗代湖, Inawashiro-ko) Japoniako laugarren antzira handiena da eta Fukushima prefeturan dago, Tohoku eskualdean.
Bandai mendiaren (1.819m) hegoaldean dago eta bere ur gardenengatik "ispilu zerutiarraren aintzia" (天鏡湖 Tenkyōko) ezizena dauka. Bandai-Asahi Parke Nazionalaren barnean dago.
Negua aintziraren ertzean igarotzen dute beltxarga talde handiek.

## Ikus, gainera

* Bandai-Asahi Parke Nazionala

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1140672
* Multimedia: Lake Inawashiro / Q1140672
# Inaxio Errandonea

Inaxio Errandonea Irazoki, pilota arloan Errandonea deituraz ezaguna (Bera, Nafarroa Garaia, 1964ko uztailaren 30a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari jokatu zuen, Pelotaberri, Asegarce eta Besagain enpresekin. Profesionaletako estreinako partida 1983ko abenduaren 3an jokatu zuen, Bergarako udal pilotalekuan. Pilotari profesional gisa 24 urte baino gehiago egin eta gero, 2008ko urtarrilaz geroztik Aspe enpresako zuzendari komertziala da. Lehenago, Frontis enpresa sortzearen arduradun nagusietako bat izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ «Errandonea Irazoki, Inazio», Lur Hiztegi Entziklopedikoa.
* 1 2 (Gaztelaniaz) Tino REY: «Inaxio Errandonea: "Siempre he sido y seré un currante de la pelota"», El Correo, 2008-01-30.
* Datuak: Q4895154
# Javier Lizarzaburu

Javier Lizarzaburu Montani kazetari eta kultur kudeatzaile peruarra da, Limako kultura ondarearen aldeko kanpainengatik ezaguna. 15 urtez aritu zen lanean Londresko BBCrekin, eta 10 sari baino gehiago jaso ditu, nazioarteko kazetaritza- eta sormen-aipamenak. 2009an Perura itzuli zen eta Lima Milenaria kanpaina jarri zuen martxan. 2012an, Lima Milurteko Hiri izendatu zuten ofizialki.

## Erreferentziak

* ↑ «Susana Villarán declaró a Lima Ciudad Milenaria, Ciudad de Culturas» El Comercio.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5927901
# Javier Jacinto

Artikulu hau musikagilea eta orkestra zuzendariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Rial».
Javier Jacinto Rial (Trintxerpe, Pasaia, 1968ko azaroaren 1a) musikagilea eta orkestra zuzendaria da.

## Bizitza

Txistu, Piano, Biolontxelo eta Konposizio ikasketak egin zituen Pasaian, Donostian eta Iruñean. Konposizio, Orkestra Zuzendaritza eta Konposizio Elektroakustikoko ikasketak egin zituen Madrilen. 1990ean Pasaiko Pasaia Musikal Eskolan irakasle titulartzat hasi zen, eta 1996an kontserbatorio horretan bertan Musika Informatikoko Laborategia sortu zuen. Euskal Herriko Musika Eskolen Elkartearen Orkestraren zuzendari ere bada.
Konpositore gisa sari ugari eskuratu ditu: besteak beste, Madrilgo Kontserbatorio Nagusiko Flora Prieto Saria, Eusko Jaurlaritzak Musika Garaikidea lantzen duten konpositoreei ematen dien saria 1999an Haizearen Ahotsa lanarekin, Madrilgo Virgen de la Almudena Saria 2000. urtean Madrid Promenade obrarekin, eta abar. Musika Sarien XV. ekitaldian (2011), Musika Zientzia eta Arteetako Akademiak hautagaitzat aukeratu zuen, Musika Klasikoko Egile Onenaren Sailean, Danza de la Pampa lanagatik.
Beste zenbait orkestra ere zuzendu ditu (Deutsches Kamer Orchestra, Badajozko Udal Banda, Euskal Herriko Gazte Orkestra...).

## Erreferentziak

* ↑ «Urtea bukatzeko, bi obra», Berria, 2010-12-19.
* ↑ «Asturiasen du estreinaldia bihar Javier Jacintok», Pasaiako Hitza, 2011-04-12.
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Javier Jacintoren webgunea.
* Datuak: Q3754538
# Javier Krahe

Javier Krahe de Salas (Madril, Espainia, 1944ko martxoaren 30a - Zahara de los Atunes, Espainia, 2015eko uztailaren 12a) kantautore satirikoa izan zen. 15 disko grabatu zituen, eta 18 Chulos disketxearen sortzaileetako bat izan zen.

## Diskografia

* Valle de lágrimas (1980)
* La mandrágora (Joaquín Sabina eta Alberto Pérezekin) (1981)
* Aparejo de fortuna (1984)
* Corral de cuernos (1985)
* Haz lo que quieras (1987)
* Elígeme (zuzenean) (1988)
* Sacrificio de dama (1993)
* Versos de tornillo (1997)
* Dolor de garganta (1999)
* Cábalas y cicatrices (zuzenean) (2002)
* ...Y todo es vanidad (Javier Kraheri omenaldia) (2004)
* Cinturón negro de karaoke (2006)
* Querencias y extravíos (zuzenean) (2007)
* Toser y Cantar (2010)
* Las diez de últimas (2013)
* En el Café Central de Madrid (CD + DVD zuzenean) (2014)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2354322
* Multimedia: Javier Krahe / Q2354322
# Javier Lara

Iker Xabier Markuartu Bardezi, (Urduña, 1977ko maiatzaren 14a), bizkaitar toreatzailea da. 2000tik aurrera Javier Lara hautatu du izen artistiko moduan, amaren bigarren abizena aprobetxatuz.

## Biografia

Nahiz eta familian afiziorik ez izan, gaztetik hasi zen toreaketan. Lehenengo pausoak Laudion eman zituen.
Nobillero moduan 2001eko apirilaren 21ean debutatu zuen Cuéllarren. 2002ko abuztuaren 19an, Bilboko Aste Nagusian, alternatiba berretsi zuen, Finito de Córdoba ugazaita izanik.
* Datuak: Q962663
# Javier Iraburu

Javier Iraburu Larreta (Luzaide, Nafarroa Garaia, 1923ko otsailaren 7a - Iruña, Nafarroa Garaia, 1982ko apirilaren 12a) nafar futbolaria izan zen, erdilari lanetan aritzen zena. Ezker hegalean hasi zen, baina gero zelai erdian aritu zen ere. Espanyolen lesio larria pairatu zuen.

## Kirol ibilbidea

| Kluba | Urtea(k) | Partida(k) | Gol(ak) |
| Osasuna | 1941-1942 | 19 | 4 |
| Espanyol | 1942-1944 | 13 | 0 |
| Granollers | 1944-1945 | | |
| Osasuna | 1947-1949 | | |

## Erreferentziak

* ↑ Iraburu marchó anoche a Pamplona convaleciente

## Kanpo estekak

* Fitxa BDFutbolen
* Fitxa
* Datuak: Q84848595