OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ángel Fernández Pérez

Ángel Fernández Pérez, (Santander, Espainia, 1988ko irailaren 16a), eskubaloian aritzen den kirolari espainiarra da..
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen eskubaloian, Espainia ordezkatuz; Frantziako taldearen (urrezko domina) eta Danimarkako taldearen (zilarrezko domina) atzetik sailkatu zen Espainia.
Tokion, honako hauek osatzen zuten Espainiako taldea: Julen Aguinagalde, Rodrigo Corrales, Alex Dujshebaev, Raúl Entrerríos, Ángel Fernández Pérez, Adrià Figueras, Antonio García Robledo, Aleix Gómez, Gedeón Guardiola, Eduardo Gurbindo, Jorge Maqueda, Viran Morros, Gonzalo Pérez de Vargas, Miguel Sánchez-Migallón,Daniel Sarmiento Melián eta Ferran Solék.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Eskubaloia, gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Ángel Fernández Pérez» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "Ángel Fernández Pérez" olympics.com (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20015037
* Multimedia: Ángel Fernández Pérez (handball player) / Q20015037
# Ángel Cepeda

Ángel Manuel Cepeda Martínez (Bilbo, 1972ko urtarrilaren 1a) bizkaitar saskibaloi entrenatzailea da, egun Valencia Basketen harrobian dagoena.

## Ibilbidea

* 2007-2008: Basquet Inca. LEB Oro. Laguntzailea.
* 2008-2011: Bàsquet Mallorca. EBA Liga
* 2012-2013: CEBA Guadalajara. LEB Plata
* 2013-2014: Palma Air Europa. LEB Plata
* 2014-2016: Palma Air Europa. LEB Oro
* 2016-2017: Valencia Basket (harrobia)
* 2017-egun. Valencia Basket B. EBA Liga
* Datuak: Q57056944
# Ángel Elizalde

Ángel Elizalde Sainz de Robles (Viana, 1912ko otsailaren 25a - Sevilla, 1939ko urtarrilaren 23a) nafar abokatu karlista izan zen.

## Biografia

Logroñon eta Zaragozan ikasi ondoren, Valladolideko Unibertsitatean zuzenbidean lizentziatu zen. Ideologiaz tradizionalista, Iruñeko Gazteria Tradizionalistaren burua izan zen. Gerra Zibila piztu zenean, erreketen sartu eta Somosierrako frontean alferez moduan aritu zen zen. Jesús bere anaia boluntario ere izan zen.
1936ko azaroaren 29an larri zauritua, berriro itzuli zen frontera. Teniente izendatu zuten eta Extremaduran heriotza-zauriak jasan zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Villanueva, Aurora. (1998). El Carlismo Navarro Durante el Primer Franquismo. San Sebastián de los Reyes: Actas SL ISBN 84-87863-71-X..
* ↑ Erdozáin, José María. (1997). Cartas de un requeté del Tercio del Rey: José María Erdozáin. Actas ISBN 84-87863-59-0..
* ↑ Pérez de Olaguer, Antonio. (1944). Enciclopedia universal ilustrada europeo-americana (Suplemento 1936 - 1939. 1.ª parte). J. Espasa, 410 or..
* Datuak: Q20898211
# Worthington (Missouri)

Worthington Missourieko herrixka bat da. Putnam konderrian kokatua dago. 2010ean 81 biztanle zituen, 0,28 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Putnam konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2964625
# Worthington (Ohio)

Worthington Ohioko hiri bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 13.575 biztanle zituen, 14,36 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Franklin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1926837
* Multimedia: Worthington, Ohio / Q1926837
# Worthington (Pennsylvania)

Worthington Pennsylvaniako borough bat da. Armstrong konderrian kokatua dago. 2010ean 639 biztanle zituen, 1,78 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Armstrong konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1185603
# Worthington udalerria, Richland konderria (Ohio)

Worthington udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Richland konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.988 biztanle zituen, 36.2 milia karratu (94 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Worthington udalerriak 1013 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 24.750 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7997513
* Multimedia: Worthington Township, Richland County, Ohio / Q7997513
# Worthoceras

Worthoceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko goiko estratuetan eman zen.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Sepkoski, Jack. Sepkoski's Online Genus Database - Cephalopodes. (Noiz kontsultatua: 2010-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268986
# Worthville (Kentucky)

Worthville Kentuckyko hiri bat da. Carroll konderrian kokatua dago. 2010ean 185 biztanle zituen, 0,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Carroll konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2595217
# Worthington Hills (Kentucky)

Worthington Hills Kentuckyko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 1.446 biztanle zituen, 0,64 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2671260
# Worthington Springs (Florida)

Worthington Springs Floridako herri bat da. Union konderrian kokatua dago. 2010ean 196 biztanle zituen, 0,9 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Union konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2155957
* Multimedia: Worthington Springs, Florida / Q2155957
# Worthville (Pennsylvania)

Worthville Pennsylvaniako borough bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 67 biztanle zituen, 0,88 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1185045
# Yoshihito Yamaji

Yoshihito Yamaji (japonieraz: 山路 嘉人, 1971ko urtarrilaren 13a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3247866
# Yoshiichi Watanabe

Yoshiichi Watanabe (japonieraz: 渡辺 由一, 1954ko apirilaren 5a - ) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1979 | 6 | 1 |
| Guztira | 6 | 1 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* Datuak: Q2522609
# Yoshikatsu Kawaguchi

Yoshikatsu Kawaguchi (japonieraz: 川口 能活, 1975eko abuztuaren 15a - ) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin: 1997tik 2008ra 116 aldiz jokatu izan du.
Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1997 | 21 | 0 |
| 1998 | 9 | 0 |
| 1999 | 3 | 0 |
| 2000 | 8 | 0 |
| 2001 | 9 | 0 |
| 2002 | 2 | 0 |
| 2003 | 2 | 0 |
| 2004 | 11 | 0 |
| 2005 | 14 | 0 |
| 2006 | 19 | 0 |
| 2007 | 12 | 0 |
| 2008 | 6 | 0 |
| Guztira | 116 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q208550
* Multimedia: Yoshikatsu Kawaguchi / Q208550
# Yoshihito Iizuka

Yoshihito Iizuka (japonieraz: 飯塚 欣士, Iizuka Yoshihito, 2001eko maiatzaren 7a -) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q77815735
# Yoshihisa Matsushima

Yoshihisa Matsushima (japonieraz: 松島 芳久, 1967ko azaroaren 16a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23823758
# Yoshihiro Uchimura

Yoshihiro Uchimura (japonieraz: 内村 圭宏, 1984ko abuztuaren 24a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita eta Hokkaido Consadole Sapporo.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3081055
# Yoshihito Fujita

Yoshihito Fujita (japonieraz: 藤田 祥史, 1983ko apirilaren 13a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sagan Tosu eta Yokohama F. Marinos.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1654079
* Multimedia: Yoshihito Fujita / Q1654079
# Yoshihito Suzuki

Yoshihito Suzuki (japonieraz: 鈴木 善人, 1980ko uztailaren 11 - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Ichihara eta Omiya Ardija.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23889055
# Yoshika Matsubara

Yoshika Matsubara (japonieraz: 松原 良香, Matsubara Yoshika, 1974ko abuztuaren 19a -) Japoniako futbolari ohia da. 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ FIFA

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q195482
* Multimedia: Yoshika Matsubara / Q195482
# Yoshihiro Yatsukawa

Yoshihiro Yatsukawa (japonieraz: 八津川 義廣, 1978ko abenduaren 30a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Ichihara.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23852629
# Çanakkale

Çanakkale edo Dardanelos Turkiako hiri eta portu bat da, Çanakkale probintzian. Dardaneloetan edo Helosponton dago, Asiako kostaldean. Azken zentsuaren arabera 134.478 biztanle zituen.
Troiako hondakinetatik gertuen dagoen hiria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q199712
* Multimedia: Çanakkale / Q199712
# Çankırı probintzia

Çankırı probintzia Turkiako 81 probintzietako bat da. Bere hiruburua Çankırı da. 8.411 km²ko azalera du eta bertan 273.089 biztanle bizi dira.

### Barrutiak

Probintziaren barnean 12 barruti daude:
| Atkaracalar Bayramören Çankırı Çerkeş Eldivan Ilgaz | Kızılırmak Korgun Kurşunlu Orta Şabanözü Yapraklı |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q272662
* Multimedia: Çankırı Province / Q272662
# Ça plane pour moi

Ça plane pour moi (frantsesez literalki Irristaka datorkit, herri hizkerako esanahia Dena ongi datorkit) 1977ko Plastic Bertrand belgikar abeslariaren punk abesti bat da. Urte bereko Pogo Pogo diskoaren barnean argitaratu zuen.
Estreinatu eta berehala sekulako arrakasta izan zuen abestia izan zen, ez frantses hiztun herrialdeetan bakarrik (Belgika, Frantzia edo Suitza), baita Europako gainontzeko herrialdeetan ere, esate baterako, Alemania, Austria, Suedia, Herbehereak, Irlanda edota Europatik kanpo Australia eta Zeelanda Berrian.
Hitzak nork idatzi zituen inguruko eztabaida badago, nahiz eta kredituetan sortzaile gisa Plastic Bertrand agertu izan, Yvan Lacomblez belgikar musikagileak berak idatzi zituen ziurtatzen baitu, eta berez, 1977ko Elton Motello ingeles punk musika taldearen Jet Boy, Jet Girl abestiaren egokitzapena dela.

## Kanpo estekak

* Ça plane pour moi abestiaren jatorrizko bideoklipa entzungai eta ikusgai. Youtube.com (Frantsesez)
* Datuak: Q2385403
# Ça ira mieux demain

Ça ira mieux demain (euskaraz: «bihar beste eguna izango da») 2000ko Jeanne Labrune frantziar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Latin auzoko intelektual eta artisten artean harremanak sortzen eta hedatzen dira altzari arazo arantzatsuen inguruan, batez ere eskuz esku pasatzen den komoda baten inguruan, soto batean gorde nahi dena baina hezetasunetik babesten inork ez dakiena. Film plastiko hermetiko baten bilketaren soluzioak bere aldekoak eta kontrakoak ditu (zeren ez baitu egurrak arnasa hartu behar?...)

## Aktoreak

* Nathalie Baye : Sophie
* Isabelle Carré : Marie
* Jeanne Balibar : Élisabeth
* Jean-Pierre Darroussin : Xavier
* Sophie Guillemin : Annie
* Didier Bezace : Franck
* Danielle Darrieux : Éva
* Nathalie Besançon : Céline
* Dominique Besnehard : gaixoa
* Philippe du Janerand : gaixoa
* Christophe Odent : gaixoa (clown blanc)
* Hélène Lapiower : gaixoa
* Hubert Saint-Macary : Éric
* Sylvie Joly : galerista
* Réginald Huguenin : lapurra
* Françoise Gillard : metroko neska
* Vincent Nemeth : altzari-saltzailea
* Erwan Creignou : brikolaje-langilea
* Hélène Babu : brikolaje-langilea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3577203
# Çatal Höyük

Çatal Höyük arkeologia-aztarnategia da, Konyako lautadan (Turkian) dagoena. Bertan egin diren lanek argi erakutsi dute Çatal Höyük Neolitoko hiria izan zela, ustez lehenbizikoa. Arkeologiaren aldetik, hamar maila bereizten dira. Berez hiria zaharragoa bada ere, karbono-14rekin egin diren frogen arabera, badirudi K.a. 6500 urtetik K.a. 5600 urtera izan zuela Çatal Höyükek garrantzirik handiena. Hiriko harresiak dantzako eta ehizako irudiak ditu margotuta apaingarri gisa; aipatzekoa da han agertzen den zezen handia. Aurkitu diren ontziak eta zeramikak biribil antzekoak dira, alboetan heldulekuak dituztenak, kolore bakarrekoak eta apaingarririk gabeak. Emakumezkoen irudi txiki ugari agertu dira, harriz eta buztinez eginak gehienak, eta badirudi eskultura horiek emankortasunaren gurtzarekin zerikusirik badutela (ama-jainkosa). Ehun-hondakinak ere aurkitu dira. Dena dela, aztarna ezagunenak eta berezienak hiriko hormetan margotuta dauden zezen-buruak dira, eta baita lurrean sartuta aurkitu diren adar-ilarak ere.
Zeramikagintza eta obsidianazko tresnak egitea gorantz zihoazen industriak ziren: Anatoliako urrutiko guneekin harreman komertzialak izatea ahalbidetzen zien horrek, eta trukean, Mediterraneoko maskorrak eta Siriako silexa lortzen zituzten. Zura eta kobrea ere lantzen zituzten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192522
* Multimedia: Çatalhöyük / Q192522
# Çanakkale probintzia

Çanakkale probintzia Turkiako 81 probintzietako bat da. Bere hiruburua Çanakkale da. 9.887 km²ko azalera du eta bertan 467.162 biztanle bizi dira.

### Barrutiak

Probintziaren barnean 12 barruti daude:
| Ayvacık Bayramiç Biga Bozcaada Çan Çanakkale | Eceabat Ezine Gelibolu Gökçeada Lapseki Yenice |
Txantiloi:Çanakkale barruti aurkibidea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47813
* Multimedia: Çanakkale Province / Q47813
# Çandarlıko golkoa

Çandarlıko golkoa (turkieraz: Çandarlı Körfezi), antzinatean Eleako golkoa (antzinako grezieraz: Ὲλαϊτικὸς κόλπος) deitua, Egeo itsasoko badia da, Çandarlı eta Foça hirien artean bere sarrera duena. Badiaren hegoaldean Aliağako petrolio-portua dago.
Eoliar polisak, eoliar dodekapolisen parte zirenak, golko honetan zeuden. Elea izan ezik, Pitane eta Mirina, ekialdean, eta Grinio eta Cime, hegoaldean, bere ertzetan zeuden.
Antzinako greziarren Kaikos ibaiak (egungo Bakırçay) Lidia, Misia eta Eolia zeharkatzen zituen golko honetan amaitu arte.

## Erreferentziak

* ↑ Smith, William. (1874). A Smaller Classical Dictionary of Biography, Mythology, and Geography. J. Murray, 276 or..
* ↑ Herodoto, Historia VI.28, VII.42.1

## Kanpo estekak

* Datuak: Q999074
* Multimedia: Gulf of Çandarlı / Q999074
# Zeravxan

Zeravxan (tajikeraz: Дарёи Зарафшон, Daryoyi Zarafşon; uzbekeraz: Zeravshon, Зеравшон, زېرەۋشان; persierazko Zar-afšān, زرافشان, eusk: "urre-hedatzailea", hitzetik ekarria) Erdialdeko Asiako ibai nagusienetako bat da. Pamir mendietan jaioa, Qorako‘l hiritik haratago dagoen basamortuan bukatzen da, Amu Dariaraino ailegatu baino lehen (lehen honen ibaiadarra zen). Greziarrek Polytimetus zioten.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-05-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q501027
* Multimedia: Zeravshan River / Q501027
# Zerbikal (argipena)

Zerbikal hitzak adiera zenbait ditu:
* anatomian, zerbikalak edo orno zerbikalak, bizkarrezurreko lepoko zazpi ornoak;
* anatomian, zerbikala, lepo izeneko organo edo gune bati dagokiona, adibidez, umetoki-lepoko muki zerbikala.
# Zerba

    Artikulu hau barazkiari buruzkoa da; Italiako udalerriari gaitzat duena beste hau da: «Zerba (Italia)»
Zerba (Beta vulgaris var. cicla) barazki gisa landatzen den biurteko landare belarkara da. Hosto handiak dauzka, kolore berde distiratsukoak eta zain askodunak. Beta vulgaris espeziearen barietate bat da, beterraba bezala. Sukaldean zurtoinei "penka" deitzen zaie eta zuriak, horiak edo gorriak izan daitezke, aldaeraren arabera.
Landare osoa jan daiteke, hostoak eta penkak barne. Aleak handiak direnean, penkak aparte jan ohi dira. Landare gazteak gordinik ere jan daitezke, entsaladan.

## Laborantza

Haziak erein ordurako lurra prestatu materia organikoz. Lurzoru sakonak, freskoak eta solteak behar ditu. Landaketamarkoa:landare bat 50 cm-ko. Ereiteko sasoia martxotik irailera arte. Hazkuntza indartzeko asunez egindako minda erabili, baita ongarritzeko.

## Galeria

* Datuak: Q157954
* Multimedia: Chard / Q157954
# Zerba (Italia)

Zerba Italiako udalerri bat da. Piacenzako probintzian kokatuta dago, Txantiloi:Hiri infotaula/Eskualdea eskualdean. 71 biztanle ditu, 24,13 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Zerbak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Brallo di Pregola Cabella Ligure Fabbrica Curone Ottone Santa Margherita di Staffora Cerignale

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103026
* Multimedia: Zerba / Q103026
# Zerbandu eta Germanu Saintuen eliza

Zerbandu eta Germanu Saintuen eliza Urraulgoitiko Ezkanitz lekuan XIII. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina

Eliza Erdi Aroko eraikuntza da (XIII. mendea), habearte bakarreko harriz egina. Aurrerago, sakristia (burualdeari atxikita) eta oinplano karratuko kanpandorrea erantsi zizkioten. Sarrera epistolaren aldeko hormatik egin zen, arku zorrotzeko ate dobelatu batetik. Gaur egun, abandonatuta dago. Hortik dator Ama Birjinaren tailu bat, eserita dagoen Haurrarekin, Erromanikotik Gotikorako trantsizioko obra, XIII. mende erdialdekoa.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | EZKANITZ. (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

## Ikus, gainera

* Ezkanitz
* Urraulgoiti

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110253916
# Zeravshanita

Zeravshanita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Zeravshanita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na2Cs4Zr3[Si18O45]*2H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Zeravshanite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Zerbait ari da gertatzen, hor

Zerbait ari da gertatzen, hor Txuma Murugarren abeslariaren bakarkako hamargarren diskoa da. Soinuak eta hitz guztiak Murugarrenenak berarenak dira. Diskoa 2016an plazaratu zen. Lan honetan eragin eta joera asko nahastu egiten dira: rock, pop, blues.

## Musikariak

* Ahotsa eta gitarra erritmikoa: Txuma Murugarren
* Gitarrak: Miguel Ramírez
* Pianoak eta teklatuak: Rafa Aceves
* Baxua: Ekaitz Hernández
* Bateria:Natxo Beltrán

### Kolaborazioak

* Koruak eta slider gitarra: Gaizka Insunza
* Tronboiak: Asier Ituarte
* Gitarra akustikoak: Angel Unzu
* Koruak: Axular Arizmendi

## Abestiak

* "Apurrak galtzetan"
* "Alferrik deitoratzea"
* "Zerbait gertatzen ari da hor"
* "Bagoaz hemendik"
* "Diru falta bazaigu"
* "Egun handia"
* "Uda usaina"
* "Atzoko zerraldoak"
* "Poz biribila"

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61069064
# Zerbatana

Zerbatana, azkonak, gezi txikiak edo beste edozein elementu ziztakari sartzen den tutu bat da, aldeetako batetik putz eginez gero, barruan sartutakoa jaurtitzeko erabiltzen dena.
Tribu indigenek erabiltzen dituzte batipat. Batzuetan, eraginkortasuna handiagoa izan dadin, jaurtigailua pozoitu egiten da. Kultura asko izan dira arma hau erabili dutenak, baina Amerikako oihan tropikaleko eta Asiako hegoekialdeko tribuak dira tiratzailerik ezagunenak. Zerbatanak ez dira oso erabiliak benetako arma gisa tribu hauen aldetik. Ohi, tximinoak ehizatzeko erabiltzen dituzte. Horretarako, jaurtigailua, igel pozoitsuen larruazalarekin igurzten dute, igelei minik egin gabe. Honela, jaurtigailua pozoitua geratzen da eta prest dago animaliren bat hiltzeko.
Tutuak luzea izan behar du, jaurtigailuari potentzia emateko tututik irteten denean. Tutuaren tamaina, jaurtigailuarenaren araberakoa da. Azkonek ez dute 30 gramo baino gehiagoko pisurik izan behar, abiada handian irten daitezen. Gainera, tutuak, estua izan behar du, aireak oraindik potentzia gehiago eman diezaion.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q373543
* Multimedia: Blowguns / Q373543
# Zarauzko Kopla Txapelketa Herrikoia

Zarauzko Kopla Txapelketa Herrikoia 2023an Zarautzen jokatu zen bertsolari txapelketa da. Koplazale Elkarteak antolatu zuen, 2023ko Zarauzko Kopla Txapelketan abestuko zuten Motxian-Etxebeltz bertsoguneko bi kideak hautatzeko. Hiruputzu gaztetxean jokatu zen lehen kopla txapelketa izan zen.
14 bertsolarik hartu zuten parte. Buruz burukoa Aner Peritzen eta Oier Aizpuruaren artean jokatu zen, azken hau garaile izanik. Irabazleak kaskabiloa eraman zuen saritzat, Zarauzko Kopla Txapelketako ohiko zintzarriaren ordez.

## Bertsolariak

* Ainhoa Agirreazaldegi
* Amets Aizpurua
* Oier Aizpurua
* Uxue Alkorta
* Aner Peritz
* Markel Eizagirre
* Nahikari Gabilondo
* Manu Goiogana
* Hodei Iruretagoiena
* Iñigo Mantzizidor 'Mantxi'
* Ane Peñagarikano
* Aimar Sorazu
* Aitor Urbieta
* Julen Zulaika

## Irabazlea

* Oier Aizpurua

## Erreferentziak

* ↑ «Bueltan da Kopla Txapelketa» Urola Kostako Hitza (Noiz kontsultatua: 2024-03-02).
* ↑ «"Txapelketak erakutsi du badagoela indarra herrian"» Urola Kostako Hitza (Noiz kontsultatua: 2024-03-02).
* ↑ «Zarauzko Kopla Txapelketa Herrikoia (15. 2023. Zarautz) - Aldizkakoa - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2024-03-02).
# Zarauzko euskal jaiak

Zarauzko euskal jaiak Zarautzen ospatzen den jai garrantzitsuenetako bat da, irailaren 9an, Arantzazuko Ama Birjinaren egunean. Euskal jaien artean ezagunenetako bat da.
Egun hauetan, kaleak dantzari taldeez (euskal dantzariak) betetzen dira, bertako txistu eta beste instrumentu batzuekin batera. Gainera, Zarauzko Musika Plazan zen San Pelaio auzoan erromeriak antolatzen dira. Ohituraz, baserritar jantziekin apaindu ohi da jendea.

## Historia

1924an sortu ziren, turistek herrian egiten zuten egonaldia luzatzeko asmoz, eta sustrai herrikoi handiak lortu dituzte, eta euskal jai tradizioen zati handi bat biltzen dute. Egun horietan, herritarrak eskualdeko jantziekin janzten dira, euskal tradizio herrikoiak berreskuratzeko asmoz.
Hitz horiek erakusten duten bezala, Mauricio Flores Kaperotxipi margolari zarauztarra izan zen, 1924ko irailaren 9an, euskal usadio eta ohituretan sustraitutako Euskal Jaia sortzeko ideia izan zuena. Berehala batu zitzaizkion ideia horri Jose Zinkunegi medikua, Nikolas Mugika margolaria eta Bonifacio Etxegarai idazlea.
Sortzaileen bizitzei buruzko xehetasunek erakusten dute kultur jardueretan parte hartzen zuten guztiak zirela parte hartzen zutenak; esate baterako, Zarauzko La Reja'' gizartean biltzen ziren denak, eta, dirudienez, eragin eta indar berezia izan zuen Zarauzko bizitza sozial eta kulturalean Primo de Riveraren diktaduran.
Horrelako festa bat urtetik urtera intentsitate handiagoz prestatu ahal izateko, ez zen nahikoa antolatzaile batzuekin; beraz, Zarauzko Udalak emandako baimenaz gain, ezinbestekoa izan zen bertako biztanle guztiek parte hartzea. Izan ere, sariak erosteko dirua ematen zuten, programak eta kartel dotoreak leku guztietan zabaltzen zituzten eta, aldi berean, lehiaketetan parte hartzen zuten beren kopetako izerdiarekin, gurdiak prestatuz, euskal usadioak antolatuz eta giroa etengabe musika eta dantzekin alaituz.
Aldaketarik sakonena, ordea, 60ko hamarkadan gertatu zen, ordura arte irailaren 9an ospatzen zen Euskal Jaia astebetez ospatuko baitzen, EUSKALZALEAK taldearen ekimenari esker. Horrela sortu ziren Euskal Astea eta Umeen Euskal Eguna. Azken hau, irailaren 9aren aurreko igandean ospatzea erabaki zen, eta, beraz, data bien arteko tartea, Euskal Asteari eskainiko zitzaion.

## Erreferentziak

* ↑ «Zarauzko Euskal Jaiak. 1924ko irailaren 9ko hura..., hura zen festa hura!» www.euskonews.eus (Noiz kontsultatua: 2022-08-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113645748
* Multimedia: Zarauzko euskal jaiak / Q113645748