OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Malpart

Malpart Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 68 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Malpart udalerrian erroldatutako biztanleak 68 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak

### Etxebizitza

2007an 33 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 33etxeak ziren. 29 etxebizitza nagusietatik 24 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Malpart udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 4 | 70-74 | 8 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 4 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 8 | 35-39 | 4 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 4 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 4 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 41 ziren, horien artean 30 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 30 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (15 gizon eta 10 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2000. urtean Malpart udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 305 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q291015
* Multimedia: Malpart / Q291015
# Malpartida de Corneja

Malpartida de Corneja Ávilako udalerria da, Valdecorneja eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 148 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ávilako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1632316
* Multimedia: Malpartida de Corneja / Q1632316
# Mark Rutte

Mark Rutte (Haga, 1967ko otsailaren 14a), Herbehereetako politikaria da. Herrialde horretako lehen ministroa izan zen 2010etik 2024ra. 2024ko ekainean NATOko idazkari nagusi hautatu zuten eta 2024ko urrian karguaren zina egin zuen.
2002an sartu zen politikan Jan Peter Balkenenderen gobernuan. Gizarte Administrazio eta Enplegu ministroa eta Hezkuntza, Kultura eta Zientzia ministroa izan zen. 2006an Askatasunerako eta Demokraziarako Herri Alderdiko buruzagi hautatu zuten, eta 2000ko hauteskundeak irabazi ondoren, lehen ministro bihurtu zen. 2024ko uztailera arte koalizioko hainbat arloren buru izan zen.
NATOko idazkari nagusi hautatu zuten Jens Stoltenbergen ordez.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57792
* Multimedia: Mark Rutte / Q57792
# Mark Occhilupo

Marco Jay Luciano "Mark" Occhilupo (Kummell, 1966ko ekainaren 16a) australiar surflari ohia da.
Hamahiru urterekin amateur mailako surf txapelketa bat irabazi zuen eta hamazazpi urterekin World Surf League-n lehiatzen hasi zen eta berehala lehen postuetan kokatu zen. 1987an North Shore filmean parte hartu zuen.
Depresioak eta droga-abusuak jota, txapelketa utzi zuen. Urte batzuk erretiratu ondoren, 1995ean berriz lehiatu zen eta 1999an munduko txapelketa irabazi zuen.

## Garaipenak

| ASP World Tour Wins |
| Urtea | Event | Lekua | Herria |
| 1998 | Rip Curl Pro | Bells Beach | |
| 1999 | Gotcha Tahiti Pro | Teahupo'o, Tairapu, Tahiti | |
| 1999 | Quiksilver Pro Fiji | Tavarua | |
| 1999 | Billabong Pro Mundaka | Angelu/Mundaka | |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2326813
# Mark Richards

Mark Richards, "MR", (Newcastle, Hegoaldeko Gales Berria, 1957ko martxoaren 7a) australiar surflari ohia da.
1979ko hamarkadaren amaieran eta 1980koaren hasieran surfeko lehiaketak menderatu zituen. Lau aldiz jarraian izan zen munduko txapeldun, 1979, 1980, 1981 eta 1982an. Hurrengo urtean, lesioek eta lehiako presioak erdi-erretirora eraman zuten. Hala ere, 2001ean, 44 urterekin ASP Grand Mastersa irabazi zuen.
# Mark Ruffalo

Mark Alan Ruffalo (ˈrʌfəloʊ ahoskatua; Kenosha, 1967ko azaroaren 22a) estatubatuar zinema eta telebista aktorea da.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharrak |
| 1992 | Rough Trade | Hank | Film labur |
| 1994 | Mirror, Mirror 2: Raven Dance | Christian | |
| 1994 | There Goes My Baby | J.D. | |
| 1995 | Mirror, Mirror III: The Voyeur | Joey | |
| 1996 | The Destiny of Marty Fine | Brett | |
| 1996 | The Dentist | Steve Landers | |
| 1996 | Blood Money | Attorney | |
| 1996 | The Last Big Thing | Brent Benedict | |
| 1998 | Safe Men | Frank | |
| 1998 | 54 | Ricko | |
| 1999 | How Does Anyone Get Old? | Johnnie | Film labur |
| 1999 | A Fish in the Bathtub | Joel | |
| 1999 | Ride with the Devil | Alf Bowden | |
| 2000 | You Can Count on Me | Terry Prescott | |
| 2000 | Committed | T-Bo | |
| 2001 | The Last Castle | Yates | |
| 2001 | Apartment 12 | Alex | |
| 2002 | XX/XY | Coles | |
| 2002 | Windtalkers | Private Pappas | |
| 2003 | My Life Without Me | Lee | |
| 2003 | View from the Top | Ted Stewart | |
| 2003 | In the Cut | Detective Giovanni A. Malloy | |
| 2004 | We Don't Live Here Anymore | Jack Linden | Ekoizle exekutiboa baita ere |
| 2004 | Eternal Sunshine of the Spotless Mind | Stan | |
| 2004 | 13 Going on 30 | Matt Flamhaff | |
| 2004 | Collateral | Ray Fanning | |
| 2005 | Just Like Heaven | David Abbott | |
| 2005 | Rumor Has It... | Jeff Daly | |
| 2006 | All the King's Men | Adam Stanton | |
| 2007 | Chicago 10 | Jerry Rubin | Ahotsa |
| 2007 | Zodiac | Dave Toschi | |
| 2007 | Reservation Road | Dwight Arno | |
| 2008 | Blindness | Doctor | |
| 2008 | What Doesn't Kill You | Brian Reilly | |
| 2009 | The Brothers Bloom | Stephen | |
| 2009 | Where the Wild Things Are | Adrian | |
| 2009 | Sympathy for Delicious | Joe | Zuzendaria eta ekoizlea baita ere |
| 2010 | The Kids Are All Right | Paul Hatfield | |
| 2010 | Shutter Island | Chuck Aule/ Dr. Lester Sheehan | |
| 2010 | Date Night | Brad Sullivan | |
| 2011 | Margaret | Gerald Maretti | |
| 2012 | The Avengers | Dr. Bruce Banner / Hulk | |
| 2013 | Thanks for Sharing | Adam | |
| 2013 | Iron Man 3 | Dr. Bruce Banner | |
| 2013 | Now You See Me | Dylan Rhodes | |
| 2013 | Begin Again | Dan Mulligan | |
| 2014 | Infinitely Polar Bear | Cam Stuart | Ekoizle exekutiboa ere |
| 2014 | Foxcatcher | Dave Schultz | |
| 2014 | The Normal Heart | Ned Weeks | |
| 2015 | Avengers: Age of Ultron | Dr. Bruce Banner / Hulk | |
| 2015 | Spotlight | Michael Rezendes | |
| 2016 | Now You See Me 2 | Dylan Rhodes | |

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q41422
* Multimedia: Mark Ruffalo / Q41422
# Mark Rothko

Mark Rothko (errusieraz: Марк Ро́тко), Markus Jakovlevitx Rothkowitz (errusieraz: Ма́ркус Я́ковлевич Ротко́вич Markus Yakovlevitx Rothkowitz, letonieraz: Markuss Rotkovičs) jaioa (Dvinsk, 1903ko irailaren 25a - New York, 1970eko otsailaren 25a) Estatu Batuetako pintorea izan zen, jatorriz errusiarra.
1913an Estatu Batuetara erbesteratu zen, eta Oregonen egin zituen ikasketak. 1921etik 1923ra, arte ederrak ikasten aritu zen Yale Unibertsitatean, eta, gero, New Yorkera joan zen. Denboraldi batez Max Weber artistarekin lan egin zuen Arteko Ikasleen Ligan (1926). Hurrengo urteetan, gizarte-gaiak landu zituen batez ere, eta espresionismoaren kolore bizi landuak erabili zituen koadroetan. 1935ean, The Ten taldea osatu zuen, Gottliebekin batera.
Bigarren Mundu Gerran, surrealismoaren bidetik jo zuen. Pintura ez figuratiborantz lerratu zen ondoren, eta, argia eta koloreak nahasiz, iradokizun askotako koadroak lortu zituen. Kolore beltza eta grisa erabili zituen ia soilik azken urteetan.
Forma abstraktuak bakuntzen zituen heinean, formatuak handitzen zituen, harik eta horma-irudietara iritsi zen arte (1949-1950), New Yorkeko espresionismo abstraktuan ohikoa zen bezala. Barnett Newman, Clyfford Still eta Jackson Pollock formatu handiak erabiltzen hasi ziren garai berean, Rothkok kolore biziko bi edo hiru laukitan banatzen zituen eremu handiak. Eremuak eta eremu horien mugak hain ondo lausotzen zituen, ezen koloreen bakuntasun geometrikoa nabarmendu egiten baitzuten. Eremu koloredunek ez zuten inoiz elkar ukitzen. 1969an, gris eta beltzeko koadro-sail bat hasi zuen. Azkeneko lanak kapera baterako egin zituen (1971, Erlijioaren eta Gizakiaren Bilakaerarako Institutuko kapera). 1961ean, erakusketa garrantzitsu bat egin zen Rothkoren lanaren inguruan.
Rothkok bere buruaz beste egin zuen 1970ean. Ameriketako museo handi gehienetan aurki daitezke Rothkoren lanak, batez ere, New Yorkeko MoMA museoan, eta baita Europan ere, besteak beste, Parisko MNAM museoan eta Londresko Tate Galleryn.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q160149
* Multimedia: Mark Rothko / Q160149
# Mark Rudan

Mark Rudan (1975eko abuztuaren 27a - ) Australiako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3294232
* Multimedia: Mark Rudan / Q3294232
# Mark Oliphant

Mark Lawrence Elwin Oliphant (Adelaida, 1901eko urriaren 8a - Canberra, 2000ko uztailaren 14a) australiar fisikaria izan zen.
Fisika ikasketak egin ondoren, Cambridgeko Unibertsitatean ikasketak sakontzeko diru-laguntza lortu zuen. Atomoaren nukleoa artifizialki desintegratzeko bideak aztertu zituen. 1935ean Londresko Errege Elkarteko kide hautatu zuten, eta 1937-1950 bitartean Birminghameko Unibertsitateko Fisika irakaslea izan zen. Australiara itzulitakoan, Australiako Unibertsitateko Zientzia Fisikoetako Ikerkuntzako zuzendaria izan zen 1950-1963 bitartean, eta Zientzietako Akademia Australiarraren sortzailea eta lehendakaria gero. 1964an Gas Ionizatuen Fisikako irakasle izendatu zuten, eta 1966an erretiroa hartu zuen, nahiz eta ikerkuntzak egiten jarraitu. 1971-1976 bitartean Hego Australiako gobernadorea izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q727443
* Multimedia: Mark Oliphant / Q727443
# Mark Robson

Mark Robson (Montreal, 1913ko abenduaren 4a - Londres, 1978ko ekainaren 20a) kanadar zinema zuzendari, ekoizle eta muntatzaile bat izan zen.
Muntaketa-lanetan jardun zuen RKO (Radio-Keith-Orpheum) produkzio-etxean eta han muntatu zituen, Robert Wisekin batera, Orson Wellesen Citizen Kane (Kane herritarra) eta Magnificent Ambersons. Bi film bikain egin zituen boxeoari buruz, Champion (1949, Txapelduna) eta The Harder They Fall (1956), Humphrey Bogartek lan egin zuen azken filmean. Beste film aipagarri batzuk: The Bridges at Toko-Ri (1955, Toko-Riko zubiak); Trial (1955); From the Terrace (1960, Terrazatik); The Prize (1963, Saria); Lost Command (1966, Komando Galdua), Valley of the Dolls (1967, Panpinen harana); Happy Birthday, Wanda June (1971); Earthquake (1974); Avalanche Express (1979).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Mark Robson Internet Movie Database-ren web-orrian
* Datuak: Q31225
* Multimedia: Mark Robson / Q31225
# María Luisa Oyarzábal Fernández

María Luisa Oyarzabal Fernández (Bizkaia, 1933ko azaroaren 20a – Bilbo, Bizkaia, 2022ko irailaren 19a) San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiako akademikoa izan zen.

## Bizitza

Gurasoak Francisco de Cubas Erice, Cubasgo dukea 1868-1937eta María Encarnación de Urquijo Ussía, Almudena kondea 1874-1930. 1921eko martxoaren 30ean ezkondu zen Fontalbako Markesen Jauregiko kaperan, Castellana pasealekua, Madril, José Urquijo, Estanislao de Cubas Urquijorekin, Jacarillako kondea 1898-1946.

### Ibilbidea

Ikasketa Aurreratuen Valentziako Fundazioko Aholku Batzordeko kidea izan zen, Eusko Ikaskuntzako Gizarte Bikaintasunerako Kontseilukoa. San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiako kidea.
BBVko Presidentetzako Kabinete Teknikoko zuzendari ohia eta BBVA Fundazioko zuzendari ohia.
1998ko otsailaren 26tik Espainiako Zientzien eta Artisautzaren Europako Akademiaren fundatzaileetako bat izan zen. Horren bidez, «Fundación Biblioteca de Literatura Universal» Estatuaren eskumeneko Kultura Fundazioen Erregistroan inskribatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Correo, El. (2022-09-21). «María Luisa Oyarzabal Fernández | Esquela» El Correo (Noiz kontsultatua: 2024-09-23).
* ↑ Puente, José Luis de Urquijo y de la; Saráchaga, Joaquín Ochoa; Fernández, María Luisa Oyarzábal; Ruiz, Martín Usoz; de Urquijo y de la Puente, José Luis. (1974). Planificación financiera de la empresa. (5a ed. argitaraldia) Deusto ISBN 978-84-234-0165-9. (Noiz kontsultatua: 2024-09-23).
* ↑ Fundación Valenciana de Estudios Avanzados
* ↑ Consejo de Excelencia Social de Eusko Ikaskuntza. .

## Kanpo estekak

* Espainiako Zientzia eta Artisauen Europako Akademiaren estatutuak
* Zientzien eta Artisautzaren Europako Akademia (Espainia)

## Bibliografia

* Enpresaren finantza-plangintza, zenbait autore, (Deusto 1964)
* Datuak: Q20017195
# María Luisa Moneró

Maria Luisa Monero (Madril, 1889 – 1982) madrildar aktorea eta kupletista izan zen.

## Bizitza

Batez ere antzerkian jardun zuen. Profesionalki, Jacinto Benaventeren La losa de los sueños lanarekin hasi zen nabarmentzen, eta agertokietan lortu zuen lehen arrakasta Gregorio Martínez Sierraren Canción de cuna lan ospetsuan izan zen, 1911ko otsailean Lara Antzokian estreinatu zuena, non sor Marcelaren papera interpretatu zuen.
Lara Antzokiaren konpainian aritu zen, eta Manuel Linares Rivasen Flor de los pazos (1912), Martínez Sierraren Amanecer (1915), Jacinto Benaventeren La ciudad alegre y confiada (1916) eta Álvarez Quintero anaien Así se escribir la Historia (1917) estreinaldietan parte hartu zuen.
Hamarkadaren amaieran Konpainia utzi zuen, eta Infanta Isabel Antzokian Pedro Muñoz Secaren Un drama de Calderón (1919) interpretatu zuen, Nancey eta Ruoux-en ¡Que no lo sepa Fernanda! (1922), edo Pablo Parelladaren El simpático García (1922).
1924an, zortea probatu zuen orduan Variedades deituriko generoan, eta Bartzelonako Eldorado aretoan aurkeztu zuen bere ikuskizuna; urtebete geroago, Parisko Olympiara joatea lortu zuen.
Interpretaziora itzulita, 1926an, Francisco Alarcon aktorearen konpainian sartu zen, eta harekin Valentzian eta Bartzelonan jardun zuen Las flores edo El amor que pasa lanetan. Madrilen Infanta Beatriz Antzokiaren konpainian tarte labur batean lan egin ostean, 1930eko hamarkadan Espainiako agertokietan barrena jarraitu zuen, Rafael Mario Victorerorekin osatu zuen konpainian.Espainiako Gerra Zibilaren ostean bere antzerki-ibilbidearekin jarraitu zuen, askotan komiki lanetan, bereziki Eloísa está debajo de un almendro (1940), Enrique Jardiel Poncelarena, non Guadalupe Muñoz Sampedro ordezkatu zuen, Álvarez Quintero anaien Puebla de las mujeres (1941), Pedro Muñoz Secaren Sola (1942), Enrique Jardiel Poncelaren Las siete vidas del gato (1943), Carlos Llopisen Nosotros, ellas y el duende (1950), Lillian Hellmanen Como buenos hermanos (1957), edo Edgar Nevilleren Prohibido en otoño (1957) eta La vida en un hilo (1959). Hala ere, obra dramatikoetan ere parte hartu zuen, bereziki aipatzekoa da Antonio Buero Vallejoren Hoy es fiesta (1956).
Lanean jarraitu zuen adinean aurrera egin arte. Iturri batzuen arabera, Moneró 1982an hil zen.

## Erreferentziak

* ↑ «Moneró, María Luisa (1889-)» datos.bne.es.
* ↑ El ocaso de la temporada. 19 de mayo de 1915.
* ↑ María Luisa Moneró. 16 de octubre de 1927.
* ↑ Canción de cuna. 1 de marzo de 1911.
* ↑ Amanecer en el Lara. 8 de abril de 1915.
* ↑ Infanta Isabel, Un drama de Calderón. 19 de enero de 1919.
* ↑ La vida del teatro. 19 de marzo de 1922.
* ↑ La Moneró cancionista. 19 de septiembre de 1924.
* ↑ Música y teatros. 14 de septiembre de 1924.
* ↑ María Luisa Moneró en París. 24 de junio de 1925.
* ↑ En el María Guerrero se estrenó "Como buenos hermanos", de Lillian Hellman. 15 de mayo de 1957.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6004212
* Multimedia: María Luisa Moneró / Q6004212
# Martin Eden (2019ko filma)

Martin Eden 2019ko Pietro Marcello italiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Jack Londonen izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Martin Eden mutil gazte eta xume bat da, eta marinel moduan lan egiten du. Halako batean, goi mailako pertsona bati egingo dioten eraso baten lekuko izango da, eta eraso hori geldiarazi eta goi mailako pertsona horren alde egingo du, eta hari lagundu. Martinen jarrera horrekin harrituta eta esker onez, Arturo goi mailako pertsonaiak etxera gonbidatuko du Martin, eta pixkanaka bere bizimoduaren lekuko eta konplize egingo du, Martin ere bizimoduan sartuz.

## Aktoreak

* Luca Marinelli: Martin Eden
* Carlo Cecchi: Russ Brissenden
* Jessica Cressy: Elena Orsini
* Vincenzo Nemolato: Nino
* Marco Leonardi: Bernardo
* Denise Sardisco: Margherita
* Carmen Pommella: Maria
* Autilia Ranieri: Giulia
* Franco Pinelli: liburuzaina
* Savino Paparella: Edmondo Peluso
* Elisabetta Valgoi: Matilde Orsini
* Pietro Ragusa: Orsini jauna
* Giustiniano Alpi: Arturo Orsini
* Claudio Boschi: Giosuè
* Dario Iubatti: Leone
* Anna Patierno: Carmela
* Vincenza Modica: Annina
* Gaetano Bruno: Mattei epailea
* Maurizio Donadoni: Renato
* Lana Vladi: Rebecca
* Chiara Francini: Nora
* Aniello Arena: François
* Rinat Khismatouline: soldadua
* Luciano Sirico: Eduardo
* Giordano Bruno Guerri: Alfio
* Viola Bianco: Tina

## Erreferentziak

* ↑ «Idazle baten lehenengo lerroak» Berria 2021-03-27 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65939784
# Martin Elizakoetxea

Martin Elizakoetxea (Azpilkueta, 1679 – Michoacán, Espainia Berriko Erregeorderria, 1756ko azaroaren 19a) nafar elizgizona izan zen. 1736-1745 bitartean Durangoko apezpikua eta 1745-1756 bitartean Michoacángoa izan zen.

## Biografia

Baztan bailarako Azpilkueta herrian jaio zen, 1679an. Gurasoak Juan Elizakoetxea eta Katalina Dorre Etxebarria izan zituen. 1698an, 19 urte zituela, Alcaláko unibertsitatean sartu zen. Hiru urteren buruan Arteetako batxiler titulua erdietsi zuen, eta ondoko urtean lizentzia. 1706an eman zioten ikasle laguntza bati esker, teologia ikasi ahal izan zuen; 1711n doktoregoa lortu zuen. Zenbait urtez ordezko irakasle izan ostean, 1714an doktrina tomistaren katedra lortu zuen Arteetako fakultatean.
1716an Espainia Berrira joan zen, Mexikoko Katedraleko kalonje kargua hartzera. 1726an Mexikoko Unibertsitateko kantzelerario izendatu zuten, eta 1729an Katedraleko dean. 1736ko otsailaren 28an Klemente XII.ak Durangoko Elizbarrutiko apezpiku izendatu zuen. Oso apezpiku ibiltaria izan zen: 1737ko garizuma eta 1738ko martxo artean elizbarruti osoa bisitatu zuen, 2.000 legoa baino gehiago ibiliz.
1745ean Michoacángo apezpiku izendatu zuten. Orduan oso auzi luze eta korapilatsua piztu zen Elizakoetxea eta Durangoko Katedraleko kalonjeen artean. Azkenik, 1755ean, arrazoia eman batzitzaion ere, afera hau kolpe latza izan zen azpilkuetarraren eliz karrerarentzat. Michoacángo gotzainaldian ia elizbarruti osoa bisitatu eta parrokia guztietan lehen hezkuntzako eskolak ireki zitezen agindu zuen. Santa Rosa ikastetxeko eliza eta San Pedro apaizgaitegia eraikitzeko dirua eman zuen. 1756ko azaroaren 19an hil zen.
Sorterrira igorri zuen diruaren bitartez, Azpilkuetako San Andres eliza birmoldatu zen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Luis Miguel GUTIÉRREZ TORRECILLA: Martín de Elizacoechea, un navarro obispo en América (1679-1756) Príncipe de Viana aldizkaria, 202 (1994). Dialnet.unirioja.es
* ↑ Azpilkuetako San Andres parrokia Baztangoudala.eu
* Datuak: Q16518326
# Martin Daziakoa

Martin Daziakoa (1220-1304) daniar jakintsua izan zen, Parisko Unibertsitateko burua 1250-1288 bitartean, eta ezaguna gramatikari buruz eragin handiko tratatua idazteagatik, Modus significandi izenburukoa.
# Martin Duhalde

Martin Duhalde (Uztaritze, Lapurdi, 1733 – Baiona, 1804) euskal idazlea eta apaiza izan zen. Okzitaniako Tolosako unibertsitatean egin zituen Teologia ikasketak. 1770ean apaiztu, eta gero Larresoroko apaizgaitegian irakasle aritu zen. Frantziako Iraultzarekin, 1789an, Hego Euskal Herrira joan behar izan zuen —Hernanira eta Oiartzuna—, eta bera bezala iheska zihoazenei laguntzen jardun zuen. Azkenean, Baionan finkatu eta hantxe hil zen.

## Idazlanak
### Erlijioa

* Meditacioneac gei premiatsuen gainean, cembait abisuekin, othoitcekin eta bicitceco erregela batekin Arima Jaincotiarren oneraco (1809)
* Birjinia edo donceil Christaba, lempizte siciliarra osotasunerat heldu nahi diren nescatcha gaztei moldetzat baliatcecotçat, aita Begirungarri Migel-Aingeru Marin chikien donepilaco fraideac egina eta Lapurdiko Eliza gizon batec berriro Escuararat itzulia (1783-1784), Miguel Angel Marínen obraren itzulpena (1752, Virginia, o la Virgen Cristiana, historia siciliana, para servir a las jóvenes que aspiran a la perfección). Lau liburuki ditu, eta nabari da Larramendiren eragina. Izengabea da, Jean Robin kopiagilearen izena besterik ez duela. J.A. Mujikak frogatu du Duhalderen egiletasuna.

## Erreferentziak

* ↑ Santi Onaindia (1973): Euskal literatura II. Etor, 1973.
* ↑ Enrike Zabala (1979): Euskal literatura alfabetatzeko, Pax, 1979.
* ↑ Mujika, Jose Antonio (2010): Birjinia, edo donceil christaba, Bilbo: Euskaltzaindia.

## Kanpo loturak

* «Martin Duhalde», Literaturaren Zubitegia.
* Datuak: Q591429
# Martin Donamaria

Juan Martin Donamaria Valencia (San Martin Unx, 1909ko azaroaren 3a - Barbastro, 1936ko abuztuaren 28a), anaia Rosendo erlijio-izena zuena, nafar beneditar fraidea izan zen. El Pueyo monasterioan zegoela beste hamazazpi kideekin erail zutenez, 2013an Frantzisko aita santuak dohatsu izendatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ www.iglesianavarra.org
* Datuak: Q30017539
# Martin Coscojales

Martin Coscojales (Barakaldo, Bizkaia, 1542 – Bilbo, Bizkaia, 1607) bizkaitar historialaria izan zen.

## Biografia

Salamancan egin zituen ikasketak, eta apaiz egin zen, agustindarren ordenan. Salamancan eta Talaveran egon zen (ardura handiko karguak izan zituen agustindarren ordenan), eta Bilbon eman zituen azken urteak. Antigüedades de Vizcaya obra handia idatzi zuen, 1590. urtetik aurrera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12263147