# Karpatoetako eta Europako beste eskualdeetako pagadi primarioak

Karpatoetako eta Europako beste eskualdeetako pagadi primarioak$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Stužica baso primarioa ||
| Mota | Naturala |
| Irizpideak | ix |
| Erreferentzia | 1133 |
| Kokalekua | Europar Batasuna |
| Eskualdea$^2$ | Europa/Ipar Amerika |
| Koordenatuak | 49°5′10″N 22°32′10″E﻿ / ﻿49.08611°N 22.53611°E﻿ / 49.08611; 22.53611 |
| Izen ematea | 2007 (XXXI. bilkura) |
| Luzapenak | 2011, 2017 |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Karpatoetako eta Europako beste eskualdeetako pagadi primarioak 2007an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendaturiko eremua da, Europako 12 herrialdetan zehar hedatuta. Hasieran Karpatoetako basoak baino ez zituen bere barnean baina 2011n eta 2017an luzapenak izan zituen.

## Euskal Herrian

2017ko luzapenean, Lizardoia eta Aztaparreta nafar basoak gehitu zituzten. Lizardoia eta Aztaparretako pagadiak Nafarroako Pirinioetako baso primarioen azkenengo puskak dira. Baso mistoak dira, pagoak eta izeiak biltzen dituztelako, eta gizakiak ez ditu ia-ia moldatu, iristeko zailtasunengatik eta bestelako kausa historikoengatik.

## Basoak

| Babestutako eremua | Erreserba naturala | Eskualdea | Herrialdea | Babestutako gunea | Begirune gunea |
| Stužica – Bukovské vrchy | Poloniny Parke Nazionala | Prešov | Eslovakia | 2950 ha | 11300 ha |
| Rožok | Prešoveko gune babestuak | Prešov | Eslovakia | 67,1 ha | 41,4 ha |
| Vihorlat | Prešoveko gune babestuak | Prešov | Eslovakia | 2578 ha | 2413 ha |
| Havešová | Prešoveko gune babestuak | Prešov | Eslovakia | 171,3 ha | 63,9 ha |
| Jasmund | Jasmund Parke Nazionala | Mecklenburg-Aurrepomerania | Alemania | 492,5 ha | 2510,5 ha |
| Serrahn | Müritz Parke Nazionala | Mecklenburg-Aurrepomerania | Alemania | 268,1 ha | 2568 ha |
| Grumsiner basoa | Grumsiner basoko natura erreserba | Brandenburgo | Alemania | 590,1 ha | 274,3 ha |
| Hainich | Hainich Parke Nazionala | Turingia | Alemania | 1573,4 ha | 4085,4 ha |
| Kellerwald | Kellerwald-Edersee Parke Nazionala | Hesse | Alemania | 1467,1 ha | 4271,4 ha |
| Lizardoia | Iratiko basoa | Nafarroa Garaia | Euskal Herria | 63,97 ha | 24494,52 ha |
| Aztaparreta | Larra-Belagua | Nafarroa Garaia | Euskal Herria | 171,06 ha | 24494,52 ha |
| Tejera Negrako pagadia | Sierra Norte de Guadalajara Parke Naturala | Gaztela-Mantxa | Espainia | 255,52 ha | 13880,86 ha |
| Montejoko pagadia | Montejo de la Sierrako pagadia | Madrilgo Erkidegoa | Espainia | 71,79 ha | 13880,86 ha |
| Cuesta Fríako pagadia | Ayllón | Gaztela eta Leon | Espainia | 213,65 ha | 14253 ha |
| Canal de Asotín | Europako Mendietako parke nazionala | Gaztela eta Leon | Espainia | 109,58 ha | 14253 ha |
| Nationalpark Kalkalpen | Nationalpark Kalkalpen | Austria Garaia | Austria | 1867,45 ha | 1545,05 ha |
| Dürrenstein basoa | Dürrenstein basoa | Austria Beherea, Estiria | Austria | 1867,45 ha | 1545,05 ha |
| Lumi i Gashit | Valbonë Ibarreko Parke Nazionala | Kukës | Albania | 1261,52 ha | 8977,48 ha |
| Rrajca | Shebenik-Jablanica Parke Nazionala | Elbasan | Albania | 2129,45 ha | 2569,75 ha |
| Soniar basoa | Soniar basoa | Brusela/Valonia/Flandria | Belgika | 269,31 ha | 4650,86 ha |
| Erdialdeko Balkanetako Parke Nazionala | Erdialdeko Balkanetako Parke Nazionala | Sofia, Lovtx Plovdiv, Gabrovo eta Stara Zagora | Bulgaria | 10988,91 ha | 11720,85 ha |
| Krokarreko baso basatiaren baso-erreserba | Krokarreko baso basatiaren baso-erreserba | Kočevje | Eslovenia | 74,50 ha | 47,90 ha |
| Snežnik – Ždrocle baso-erreserba | Snežnik – Ždrocle baso-erreserba | Ilirska Bistrica, Loška Dolina | Eslovenia | 720,24 | 128,80 |
| Paklenica Parke Nazionala | Paklenica Parke Nazionala | Lika-Senj, Zadar | Kroazia | 2031,78 ha | 810,11 ha |
| Hajdučki eta Rožanski erreserbak | Iparraldeko Velebit Parke Nazionala | Lika-Senj | Kroazia | 1289,11 ha | 9869,25 ha |
| Cheile Nerei-Beușnița | Cheile Nerei-Beușnița Parke Nazionala | Caraș-Severin | Errumania | 4292,27 ha | 5959,87 ha |
| Şinca antzinako basoa | Şinca antzinako basoa | Brașov | Errumania | 338,24 ha | 445,76 ha |
| Slătioara antzinako basoa | Slătioara antzinako basoa | Suceava | Errumania | 609,12 ha | 429,43 ha |
| Cozia | Cozia Parke Nazionala | Vâlcea | Errumania | 109,58 ha | 14253 ha |
| Domogled - Valea Cernei | Domogled-Valea Cernei Parke Nazionala | Mehedinți, Caraș-Severin, Gorj | Errumania | 9732,26 ha | 51461,28 ha |
| Groșii Țibleșului | Groșii Țibleșului Parke Nazionala | Maramureș | Errumania | 346,37 ha | 563,57 ha |
| Izvoarele Nerei | Semenic-Cheile Carașului Parke Nazionala | Caraș-Severin | Errumania | 4677,21 ha | 2494,83 ha |
| Strîmbu Băiuț | Strîmbu Băiuț Parke Nazionala | Maramureș | Errumania | 598,14 ha | 713,09 ha |
| Chornohora | Ekialdeko Karpatoetako biosfera-erreserba | Transkarpatia | Ukraina | 2476,8 ha | 12925 ha |
| Uholka – Shyrikyi Luh | Ekialdeko Karpatoetako biosfera-erreserba | Transkarpatia | Ukraina | 11860 ha | 3301 ha |
| Svydovets | Ekialdeko Karpatoetako biosfera-erreserba | Transkarpatia | Ukraina | 3030,5 ha | 5639,5 ha |
| Maramarosh | Ekialdeko Karpatoetako biosfera-erreserba | Transkarpatia | Ukraina | 2243,6 ha | 6230,4 ha |
| Kuziy – Trybushany | Ekialdeko Karpatoetako biosfera-erreserba | Transkarpatia | Ukraina | 1369,6 ha | 3163,4 ha |
| Stuzhytsia – Uzhok | Uzhanian Parke Natural Nazionala | Transkarpatia | Ukraina | 2532 ha | 3615 ha |
| Gorgany | Gorgany Natura Erreserba | Ivano-Frankivsk | Ukraina | 753,48 ha | 4637,59 ha |
| Roztochya | Roztochya biosfera-erreserba | Lviv | Ukraina | 384,81 ha | 598,21 ha |
| Satanіvska Dacha | Podilski Tovtry Parke Natural Nazionala | Khmelnytskyi | Ukraina | 212,01 ha | 559,37 ha |
| Synevyr | Synevir Parke Natural Nazionala | Transkarpatia | Ukraina | 2865,04 ha | 2181,74 ha |
| Zacharovanyi Krai | Zacharovany Krai Parke Natural Nazionala | Transkarpatia | Ukraina | 1258,13 ha | 1275,44 ha |
| Cervara harana | Abruzzo, Lazio eta Moliseko Parke Nazionala | Abruzzo | Italia | 119,7 ha | 751,61 ha |
| Moricento basoa | Abruzzo, Lazio eta Moliseko Parke Nazionala | Abruzzo | Italia | 192,7 ha | 751,61 ha |
| Coppo del Morto | Abruzzo, Lazio eta Moliseko Parke Nazionala | Abruzzo | Italia | 104,71 ha | 415,51 ha |
| Coppo del Principe | Abruzzo, Lazio eta Moliseko Parke Nazionala | Abruzzo | Italia | 194,49 ha | 446,62 ha |
| Val Fondillo | Abruzzo, Lazio eta Moliseko Parke Nazionala | Abruzzo | Italia | 325,03 ha | 700,95 ha |
| Cozzo Ferriero | Pollino Parke Nazionala | Calabria, Basilicata | Italia | 95,74 ha | 482,61 ha |
| Foresta Umbra | Gargano Parke Nazionala | Apulia | Italia | 182,23 ha | 1.752,54 ha |
| Cimino mendia | Cimino mendia | Abruzzo, Lazio | Italia | 57,54 ha | 87,96 ha |
| Raschio mendia | Bracciano-Martignano aintzira-taldeko eskualdeko natura pareka | Lazio | Italia | 73,73 ha | 54,75 ha |
| Sasso Fratino | Foreste Casentinesi, Monte Falterona, Campigna Parke Nazionala | Emilia-Romagna, Toskana | Italia | 781,43 ha | 6.936,64 ha |

## Erreferentziak

* ↑ Tubia, Iker. (2017-09-13). «Bi tanta baso zabalean» Berria CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156011
* Multimedia: Ancient and primeval beech forests of the Carpathians and other regions of Europe / Q156011