OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Baud (telekomunikazioa)

Telekomunikazioetan, informatikan eta elektronikan, baud batek komunikazio-kanal baten bidez transmititzen den informazioa modulatzen duen abiadura adierazten du. Haren ikurra Bd da, eta segundoko transmititutako pultsu-kopurua adierazten du.
Hala ere, ez dugu nahasi behar baud rate edo baud-abiadura eta bit-tasa, transmititutako seinaleztapen-gertaera bakoitzak bit bat edo gehiago garraia baititzake. Bulkadak bi balio izan ditzakeenean bakarrik, 0 eta 1, halako moldez non seinale-gertaera bakoitzak bit bakarra garraiatzen baitu, bat datoz baudetako modulazio-abiadura eta segundoko bit-transmisioaren abiadura.
Bauda transmisio telegrafikoen abiadura neurtzeko erabili zen hasiera batean, eta Jean Maurice Émile Baudot ingeniari frantsesaren izena hartu zuen (Baudot kodearen asmatzailea), hura izan baitzen lehen aldiz horrelako neurriak hartzen zituena.
Bauda ez da Nazioarteko Unitate Sistemaren unitate bat, baina haren nomenklatura-arauei jarraitzen die, beraren sinboloaren lehen letra maiuskula da, izen osoa minuskulaz idazten da. eta multiploek haren aurrizkiak erabiltzen dituzte.
* 1 kBd (kilobaud) = 1000 Bd
* 1 MBd (megabaud) = 1000 kBd
* 1 GBd (gigabaud) = 1000 MBd

## Adibideak

* Teletipo-makinen kasuan (gaur egun zaharkituta daude baina) transmisio-abiadura 50 baudekoa izan ohi zen. Kasu horretan, gertaerak 1 (+), 0 (-) polaritate-aldaketa hutsak zirenez, gertaera bakoitzak bit edo oinarrizko bulkada bat adierazten zuen, eta segundoko bit-transmisioaren abiadura bat zetorren baud- abiadurarekin.
* Hala ere, kodetze-maila bat baino gehiago erabiltzen dituzten modemekin adibidez, faseko modulazioaren bidez, gertaera bakoitzak bit bat baino gehiago irudika ditzake, eta, beraz, dagoeneko ez dira bat etorriko bi magnitudeak. Adibidez, 2400 bit/s-ko abiaduran transmititzen duen modem batek segundoko 600 baud izan ditzake. Horrek esan nahi du seinaleztapen-gertaera bakoitzeko informazio kodetuko 4 bit transmititzen direla.

## Ikus, gainera

* Banda-zabalera
* Modema
* Modulazioa
* Kodetutako pultsuen bidezko modulazioa
* Serieko ataka
* Bit-tasa

## Kanpo estekak

* ndoni, Sagarna (1988-12-01). «Videotex sistemaren etorkizun hurbila». Zientzia.eus (en euskera).
* Datuak: Q192027
# Baudenbach

Baudenbach Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim (barrutia)|Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim]] barrutian. 2014an 1.165 biztanle zituen 22,09 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q505345
* Multimedia: Baudenbach / Q505345
# Baudette (Minnesota)

Baudette Minnesotako hiri bat da. Lake of the Woods konderrian kokatua dago. 2010ean 1.106 biztanle zituen, 11,00 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lake of the Woods konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1926734
# Baudignécourt

Baudignécourt Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 78 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Baudignécourt udalerrian erroldatutako biztanleak 78 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 43 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 34 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 35 etxebizitza nagusietatik 15 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 3 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 11 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Baudignécourt udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 1 | 85-89 | 1 |
| 2 | 80-84 | 0 |
| 1 | 75-79 | 3 |
| 2 | 70-74 | 2 |
| 1 | 65-69 | 1 |
| 0 | 60-64 | 2 |
| 3 | 55-59 | 3 |
| 5 | 50-54 | 2 |
| 6 | 45-49 | 3 |
| 5 | 40-44 | 6 |
| 1 | 35-39 | 2 |
| 4 | 30-34 | 6 |
| 2 | 25-29 | 3 |
| 3 | 20-24 | 3 |
| 2 | 15-19 | 3 |
| 3 | 10-14 | 6 |
| 4 | 5-9 | 0 |
| 4 | 0tik 4ra | 2 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 57 ziren, horien artean 44 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 44 pertsona aktiboetatik 35 lanean zeuden (20 gizon eta 15 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 finantziazio enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q229106
* Multimedia: Baudignécourt / Q229106
# Baucauko elizbarrutia

Baucauko elizbarrutia (portugesez: Diocese de Baucau, latinez: Dioecesis Baucana) Erromatar Eliza Katolikoaren Ekialdeko Timorko elizbarrutietako bat da. 1996ko azaroaren 30ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Baucaun dago. Egun apezpikua Leandro Maria Alves da.

## Ordinarioen zerrenda

* Basílio do Nascimento (2004-2021)
* Leandro Maria Alves (2023-)

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Diocese of Baucau» Catholic Hierarchy (Noiz kontsultatua: 2023-10-25).
* ↑ (Portugesez) «Ordenação Episcopal de Dom Leandro Maria Alves foi celebrada na Catedral de Baucau» A Defesa 2023-07-22 (Noiz kontsultatua: 2023-10-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q867046
* Multimedia: Roman Catholic Diocese of Baucau / Q867046
# Baucina

Baucina Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 1.858 biztanle ditu, 24,47 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Baucinak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bolognetta Caccamo Casteldaccia Ciminna Ventimiglia di Sicilia Villafrati

## Kanpo estekak

* Datuak: Q491593
* Multimedia: Baucina / Q491593
# Baudement

Baudement Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 113 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Baudement udalerrian erroldatutako biztanleak 113 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 49 etxebizitza zeuden, 47 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 2 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 49etxeak ziren. 47 etxebizitza nagusietatik 39 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 9 etxek hitu gela zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 32 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Baudement udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 4 | 80-84 | 4 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 4 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 4 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 8 | 55-59 | 8 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 8 | 45-49 | 12 |
| 8 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 4 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 4 |
| 0 | 15-19 | 4 |
| 4 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 4 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 73 ziren, horien artean 55 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 55 pertsona aktiboetatik 50 lanean zeuden (25 gizon eta 25 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Baudement udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 642 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q646975
* Multimedia: Baudement / Q646975
# Baud (Morbihan)

Baud (bretainieraz Baod) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgune ofiziala (Frantsesez)
* Datuak: Q128405
* Multimedia: Baud (Morbihan) / Q128405
# Bateko urrea

Bateko urrea Arkano Txiki bat da tarot kartetan, eta ohikoa Espainiar karta sortan.
Urreak, normalki, pentakulu gisa identifikatzen dira taroteko karten kasuan. Europan ohikoa da karta-jokoetan erabiltzea, eta garrantzi bereziko karta da hainbat jokotan, adibidez txikira jokatzeko musean. Herrialde anglosaxoietan, non karten paloak ez diren berdinak, kartomantzian erabiltzen den karta bat da.

## Erabilera kartomantzian

Kartomantzian, bateko urrea edo pentakuluaren iruditegian, txanpon handi bat esku-ahurrean da, hartzeko baliabideak dituenaren eskura. Interpretazioak ugariak izan daitezkeen arren, agertzen denean esaten da abagune berri bat, aberastasunari, negozioei eta agerpenari lotua, ezerezetik agertu eta bere distira guztian zugana hedatuko balitz bezala da. Alderantziz agertzen denean, ordea, aurrera egiteko tentuz ibiltzea proposatzen du.
Karta honetan pasaia oparoa izaten da: belar berdez eta lili zuriz gainezka dagoen lorategia. Bide txiki batek arku batera darama, hostaila eta lore ederrez inguratua, eta, arkuaz harantzago, mendi tontorrak zeruertzean altxatzen dira. Irudi berde horrek adierazten du bere asmo profesional eta finantzarioetan aurrera egiteko unea iritsi dela. Pentakuluen Batak aukera hau ahalik eta gehien aprobetxatzera animatzen zaitu, bere egoera ugarienean dagoen bitartean.

## Iruditegia

* Raider-Waite tarot sorta.
* Benbo-Visconti tarot sorta.
* Cary-Yale tarot sorta.
* Piamonteko tarot sorta.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Ace of Pentacles Tarot Card Meanings» Biddy Tarot (Noiz kontsultatua: 2022-09-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4673033
* Multimedia: Aces of Coins / Q4673033
# Batelov

Batelov (alemanez: Battelau) Txekiako udalerri bat da, Jihlavako barrutian kokatua. 2018ko datuen arabera 2.372 biztanle zituen 42,68 km²ko azaleran.

## Demografia

Biztanle bilakaera :
| Urtea | 1869 | 1880 | 1890 | 1900 | 1910 | 1921 | 1930 | 1950 | 1961 | 1970 | 1980 | 1991 | 2001 | 2011 |
| Biztanleak | 3.271 | 3.208 | 3.274 | 3.278 | 3.365 | 3.214 | 3.042 | 2.293 | 2.486 | 2.389 | 2.363 | 2.286 | 2.393 | 2.247 |

## Erreferentziak

* ↑ (Txekieraz) Balcar, Vladimír; Havel, Radek; Křídlo, Josef; Pavlíková, Marie; Růžková, Jiřina; Šanda, Robert; Škrabal, Josef. (2006). Historický lexikon obcí České republiky 1869–2005. 1 Praga: Český statistický úřad, 564–565 or. ISBN 80-250-1311-1..

## Kanpo estekak

* Udalaren webgune ofiziala
* Datuak: Q2527033
* Multimedia: Batelov / Q2527033
# Batenia

Batenia Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Batenia fasciella da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Batenia fasciella | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4868776
* Espezieak: Batenia
# Batera

    Artikulu hau euskal presoen aldeko plataformari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Batera (plataforma)».
Batera 1999ko irailean euskal presoak Euskal Herriratzearen alde sortutako plataforma da.
Lizarrako Ituna sinatu zuten alderdi, sindikatu eta taldeak eta Senideak presoen senitartekoen elkartea izan ziren plataformaren oinarria, eta herritar eta pertsonaia ezagun asko bildu ziren ekimenera. Sortu zenetik, kontzentrazio isilak egin izan ditu Baterak hamabostean behin euskal presoak hurbiltzearen alde eta dispertsioaren aurka. Aurreneko kontzentrazioa 1999ko azaroaren 26an egin zuten, eta manifestaldiak ere deitu izan dituzte beren aldarrikapenari eusteko.

## Ikus, gainera

* Etxerat

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254857
# Bate

Bate (ingelesez, bat) zenbait kiroletan erabiltzen den objektu bat da. Kirolaren arabera, pisu eta tamaina ezberdinak ditu bateak. Gogorra eta leuna da, eta, normalean, egurrez egina.
Beisbol jokoan eta Kriket jokoan erabiltzen den bateak desberdinak dira diseinuan. Batea softbol-ean eta pesäpallo-an ere erabiltzen da. Batearen erabilera osatzen da beste jokalari batek jaurti dezakeen bola edo pilota batez.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q809910
* Multimedia: Baseball bats / Q809910
# Batea

    Artikulu hau egiturari buruzkoa da; udalerria gaitzat duena beste hau da: «Batea (Tarragona)»
Batea bibalbioen hazkuntzarako erabiltzen den egitura da; bertatik zintzilikatutako soketan hazten diren bibalbioak une oro ur azpian geratzen dira. Zurezko egitura hauek tipikoak dira oso Galiziako Rias Baixas eskualdeetan, non muskuilu eta ostrak hazten dituzten.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Akuikultura Hiztegia] [2021]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3828017
* Multimedia: Batea (structure) / Q3828017
# Batel estropada

Batel estropada tostako arraunketan egiten den lehiaketa da, 4 arraunlari eta patroia izan ohi dituena.

## Historia

XX mendearen lehen erdialdean traineru estropadez gain ontzi txikiagoen arteko lehiak ohikoak izaten ziren, tostarteko ontzietan (batelak) edo aulki mugikorrean (iolak).
1944. urtean batelen aurreneko Espainiako txapelketa jokatu zen arraunlarientzako ez ohikoa zen toki batean, Madrilgo Retiroko lorategietako putzuan. Kirolaren erakusgarri antolatu zen eta 1951 artean sei ekitaldi jokatu ziren bertan. Retiroko putzua txikia izanik zortzi luze eta zazpi ziabogatako eremua antolatu zen. Castro Urdialesek irabazi zuen aurreneko ekitaldia baina garaipen gehien lortu zituen taldea Sestaoko Iberia izan zen, hiru garaipen hain zuzen ere.
1950etik aurrera arraunketak beheraldia izan zuen eta herri gutxi ziren gai trainerua osatzeko. Batel eta trainerillen txapeketei esker herri askotan iraun zuen arraunarekiko zaletasunak eta hainbat elkarteren sorrera ere ekarri zuen. 1960 ingurun probintzietako ligak antolatu ziren eta honi esker arraun denboraldia luzatu egin zen, traineruen hiruzpalau estropaden aurretik jokatzen baitziren liga hauek. Harrobi lana egiteko aukera eman zien taldeei eta honek arrainketaren berpizkundea ekarri zuen.

## Ontziaren ezaugarriak

Arraunlariak ilaran jartzen dira, bata bestearen atzean, eta normalean ababor eta istribor aldera arraun egiten dute, txandaka, hau da, bakoitzak aurrean duenaren kontrako aldera. Batelak 7 metro inguruko luzera du.

## Lehiaketak

Gaur egun arraun denboraldiko lehenengo lehiaketak batel estropadak izaten dira. Otsailean hasten dira probintzietako ligak jokatzen gizonezko zein emakumezkotan eta adin tartearen arabera mailakatuta (haurrak, kadeteak, juniorrak eta seniorrak). Hasiera batean emakumezkoen kopurua txikia zenez junior eta seniorrek maila bat osatzen zuten eta haur eta kadeteek beste bat. 2006 urtetik aurrera gizonezkoen antzera lau maila desberdin osatzen dituzte. Batel denboraldiko azkenengo estropada Espainiako txapelketa izaten da, apirilean.
| Gizonezkoak | Emakumezkoak | Distantzia |
| Haurrak | Haurrek | 1.000 m |
| Kadeteak | Kadeteak | 1.500 m |
| Juniorrak | Juniorrak | 2.000 m |
| Seniorrak | Seniorrak | 2.000 m |

## Garaipenak

2019ko datuak barne. Senior mailako garaipenak bakarrik azaltzen dira taula honetan.
| Txapelketa | Gizonezkoak | Emakumezkoak (2006tik aurrera) |
| Espainiako Batel Txapelketa | Sestao (8) Orio (6) C.M. Castropol (6) Astillero (6) Zierbena (6) | Samertolameu (4) Chapela (4) San Juan (2) |
| Euskadiko Batel Txapelketa | Orio (8) Zierbena (7) Kaiku (5) Bermeo (5) | San Juan (6) Tolosaldea (4) |
| Gipuzkoako Batel Txapelketa | San Juan (11) Orio (11) | San Juan (5) Tolosaldea (3) |
| Bizkaiko Batel Txapelketa | Santurtzi (9) Zierbena (8) | Getxo (3) Kaiku (3) |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Lauzirika, Xabier. (1986). Vizcaínos en el remo. Caja de Ahorros Vizcaina, 40 or. ISBN 84-505-3807-6..

## Ikus, gainera

* Trainerilla
* Traineru

## Kanpo estekak

* Gipuzkoako batel ligaren estropadako argazkiak.
* http://estropa.net Arraunzaleen topagunea, estropadei buruzko berriak, bideoak etab.
# Batea (Tarragona)

    Artikulu hau udalerriari buruzkoa da; egitura gaitzat duena beste hau da: «Batea»
Batea Kataluniako udalerria da, Terra Alta eskualdean eta Tarragonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.163 biztanle zituen. 128,7 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 3.246 | 3.226 | 3.352 | 3.021 | 2.856 | 2.614 | 2.373 | 2.192 | 2.088 | 2.022 | 2.000 | 2.163 |

## Ikus, gainera

* Tarragonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Bateako udalaren webgunea.
* Datuak: Q810755
* Multimedia: Batea / Q810755
# Azido puniziko

Azido punizikoa edo Azido trikosanikoa kate luzeko gantz-azido poliasegabe bat da, ${\ce {C18H30O2}}$ formula duena.

## Jatorria

Mingranondoaren (Punica granatum) haziaren oliotatik ateratzen denez Azido punizikoa izena eman zaio. Mingranaren hazien olioaren %65-a osatzen du azido punizikoak.

## Egitura

Hemezortzi karbono ditu eta hiru lotura bikoitz azaltzen ditu, 9, 12 eta 15. karbonoetan (18:3∆9,11,13). Omega-5 multzoko gantz azidoa da.

## Osasuna

Prostatako minbizi zelulen kontra egiten du, saguetan egindako ikerketa baten arabera.

## Erreferentziak

* ↑ «polyenoic fatty acids» www.cyberlipid.org (Noiz kontsultatua: 2018-11-25).
* ↑ (Ingelesez) Lansky, Ephraim Philip; Harrison, Gregory; Froom, Paul; Jiang, Wen G.. (2005-01). «Pomegranate (Punica granatum) pure chemicals show possible synergistic inhibition of human PC-3 prostate cancer cell invasion across Matrigel™» Investigational New Drugs 23 (2): 121–122. doi:10.1007/s10637-005-5856-7. ISSN 0167-6997. (Noiz kontsultatua: 2018-11-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q201502
* Multimedia: Punicic acid / Q201502
Lipidoak :
OsagaiakGantz azidoakAseak: butirikoa (4:0) • kaprikoa (10:0) • laurikoa (12:0) • miristikoa (14:0) • palmitikoa (16:0) • estearikoa (18:0) • arakidikoa (20:0) Asegabeak: miristoleikoa (14:1) • palmitoleikoa (16:1) • oleikoa (18:1) • linoleikoa (18:2) • linolenikoa (18:3), (α eta γ) • punizikoa (18:3) • arakidonikoa (20:4)Beste batzukaminoalkohola • azido fosfatidikoa • esfingosina • esteranoa • glizerina • isoprenoa • zeramidaLipido saponifikagarriakGlizeridoakMonoglizeridoak: Glizeril hidroxiestearatoa • Glizerol monoestearatoa • Monolaurina Diglizeridoak: - Triglizeridoak: Triheptanoina • Trimiristina • Tripalmitina • Triestearina • Trilinoleina • TrioleinaArgizariakLanolinaFosfolipidoakFosfoglizeridoak: Fosfatidiletanolamina • Fosfatidilkolina • Fosfatidilserina Esfingolipidoak: EsfingomielinaGlukolipidoakGangliosidoak • Globosidoak • Lipopolisakaridoak • ZerebrosidoakLipido saponifikaezinakEsteroideakEsterolak: Ergosterola • Estigmasterola • Kolesterola • Lanosterola Kortikosteroideak: Budesonida • Flutikasona • Kortisola • Kortisona • Prednisona Estrogenoak: Aldosterona • Androsterona • Estradiola • Progesterona • Testosterona Bitaminak: D bitaminaTerpenoak (+ terpenoideak)Monoterpenoak: Eukaliptola • Geraniola • Kanforra • Limonenoa • Linaloola • Mirzenoa • Pinenoa Seskiterpenoak: Azido abszisikoa • Farnesola • Humulenoa • Ionona • Zingiberenoa Diterpenoak: Azido abietikoa • Erretinola (A bitamina) • Fitola • Giberelina • Labdanoa • Kafestola Triterpenoak: Eskualenoa Tetraterpenoak: Karotenoideak (Karotenoak • Xantofilak) Politerpenoak: Plastokinona • UbikinonaEikosanoideakLeukotrienoak • Prostaglandinak • Prostaziklinak • Tronboxanoak :