OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ânderson Lima

Ânderson Lima (1973ko martxoaren 18a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Santos, São Paulo eta Grêmio.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q210103
# Äkäslompolo

Äkäslompolo, Kolari udalerriko herrixka bat da, gutxi gorabehera 950 biztanle dituena. Udalerriko herrixka garrantzitsuenetarikoa da, eta neguetan turista asko jasotzen ditu Ylläs mendiaren magalean baitago. Izan ere, mendixka honetan, Finlandiako eski-azpiegitura nagusienetakoak daude, eta Suitza, Alemania eta Finlandiako eskiatzaile asko eta asko etortzen da bertara.

## Ikus, gainera

* Kolari
* Pallas-Yllästunturi Parke Nazionala
* Ylläs

## Webgunea

* Webgune ofiziala (Finlandieraz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q254734
* Multimedia: Äkäslompolo / Q254734
# Ávilako geltokia

Ávila Espainiako Avilako probintziako tren geltoki bat da, Ávila udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Madril — Hendaia
* Avila — Salamanca

## Zerbitzuak

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
13Madril Pio PrintzeaVillalba de Guadarrama • el Escorial • Zarzalejo • Robledo de Chabela • Santa María de la Alameda • las Navas del Marqués • Navalperal • Herradón–La Cañada • Ávila • Cardeñosa de Ávila • San Pedro del Arroyo • Crespos • Narros del Castillo • Peñaranda de Bracamonte • Villar de Gallimazo • Babilafuente • San Morales • Aldealengua • SalamancaSalamanca Alamedilla⁠
16Madril Pio PrintzeaVillalba de Guadarrama • el Escorial • Zarzalejo • Robledo de Chabela • Santa María de la Alameda • las Navas del Marqués • Navalperal • Herradón–La Cañada • Ávila • Arévalo • Medina del CampoValladolid Campo Grande :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3095870
* Multimedia: Ávila train station / Q3095870
# Zeru-esfera

Zeru-esfera esfera ideal bat da, zehaztu gabeko erradiorik ez duena, zentrokidea Lurrean, non, itxuraz, argizagiak mugitzen diren. Zeruko objektuak aurkitzen diren norabideak irudikatzea ahalbidetzen du, honela, bi norabidek eratutako angelua, esfera horretan zirkulu arku nagusi batekin irudikatua izango da. Teorikoki, Lurrarenarekin nahasten da: Munduaren ardatza, zeru esferaren errotazioarena da eta Lurraren errotazio ardatzari paraleloa da, eta, beraz, behatzailearen begiradan zentratua dago. Astronomoek, euren neurketak, esfera horretan, ohiko puntu, zirkulu eta planoen existentzian oinarritzen dituzte: ostertzaren planoa eta zeru-ekuatorearena, lurburua eta zenita, meridianoa, abiapuntu bezala balio duena azimutaren neurketan. Nahiko erraza da astro bat aurkitzea edo kokatzea funtsezko plano horiekiko.
Begiralearen ostertza, ekuatorearekiko zeiharra denean, zeru esfera, zeiharra dela esaten da. Bi poloetakoren batean dagoen begirale batentzat, esfera paraleloa da, bere ostertza ekuatorearekiko paraleloa baita. Azkenik, esfera zuzena da ekinokzioen lerroan dagoen begiralearentzat, han, ostertzak, perpendikularki mozten baitu ekuatorea.
Zeru esfera, kontzeptu bat da, ez objektu bat, argizagiak proiektatuak ikusten diren azal birtual bat da, argizagi guztiak, Lurretik distantzia berberera egongo balira bezala.
Esfera honetako hiru puntu argik (zenita, altxatako poloa eta argizagia (Z, P eta S) ezkerraldeko grafikoan, hiruki esferiko bat (trigonometria esferikoa) definitzen dute eta, horien ebazpenen bidez marinel eta nabigatzaileek, lurrazalean kokatzea lortzen zuten.

## Ikus, gainera

* Zut
* Ostertz astronomiko
* Ordu-zirkuluak
* Zeru meridianoa
* Meridiana
* Zeru-ekuatorea
* Koordenatu horizontalak
* Ordu koordenatuak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12134
* Multimedia: Celestial spheres / Q12134
# Zeru-kolore

Zeru-kolorea urdin ñabardura bat da.
Nahiz eta RGB kolore-ereduko sistema hamaseitarrean 007BA7 kodea izan, hainbat ñabardura ere izan dezake, ilunagoak edo argiagoak:
| kolorea | izena | C | M | Y | K | R | G | B | HEX |
| | Zeru-kolore argia | ? | ? | ? | ? | 152 | 180 | 212 | 98B4D4 |
| | Zeru-kolore iluna | 100 | 26 | 0 | 35 | 0 | 123 | 167 | 007BA7 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q313120
* Multimedia: Cerulean / Q313120
# Volodymyr Holubnytxy

Volodymyr Stepanovytx Holubnytxy (ukraineraz: Володимир Степанович Голубничий; Sumy, 1936ko ekainaren 2a - ibidem, 2021eko abuztuaren 16a) ukrainar eta sobietar atleta izan zen.
Sobietar Batasunarengatik lehiatu zen eta 1960ko eta 1970ko hamarkadetan zehar 20 kilometro ibilketako proban nagusi izan zen. Bost Olinpiar Jokotan parte hartu zuen eta lau domina irabazi zituen.

## Nazioarteko palmaresa

Joko Olinpikoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 1960 | Erroma (Italia) | 01 ! | 20 km ibilketa |
| 1968 | Mexiko Hiria (Mexiko) | 01 ! | 20 km ibilketa |
| 1972 | Munich (Alemania) | 02 ! | 20 km ibilketa |
| 1964 | Tokio (Japonia) | 03 ! | 20 km ibilketa |
Europako Atletismo Txapelketak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 1974 | Erroma (Italia) | 01 ! | 20 km ibilketa |
| 1966 | Budapest (Hungaria) | 02 ! | 20 km ibilketa |
| 1962 | Belgrad (Jugoslavia) | 03 ! | 20 km ibilketa |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q432977
* Multimedia: Volodymyr Holubnychy / Q432977
# Volodimir Klitxko

Volodimir Volodimirivitx Klitxko (Semipalatinsk, 1976ko martxoaren 25a) ukrainar boxeolari ohia eta militarra da.
Boxeolari amateur izan zen garaian, urrezko domina irabazi zuen superastunen kategorian 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan. 2004 eta 2015 artean, Vitali anaiarekin batera, boxeo profesionaleko superastuna izan zen.
2022ko otsailean Kieveko Lurralde Defentsarako Brigadarekin bat egin zuen Errusiaren inbasioaren aurka borrokatzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18797
* Multimedia: Volodymyr Klychko / Q18797
# Volodymyr Baraniuk

Volodymyr Anatoliiovytx Baraniuk (ukraineraz: Володимир Анатолійович Баранюк) (Ukrainako Sobietar Errepublika Sozialista, Sobietar Batasuna; 1974) militar ukrainarra da, Ukrainako Indar Armatuetako koronela eta, 2021eko iraila–2022 bitartean, Itsas Armada Bereziko 36. Brigadako komandantea. 2014ko gudu errusiar-ukrainarrean parte hartu zuen ere, non Krimearen errusiar anexio-garaian Itsas Armada Bereziko 1. Batailoiaren buru zen. Egun, gerra-preso da Baraniuk (GP), Errusiako Federazioak atxilotuta, Azovstaleko setioaren porrot ukrainarra eta gero.

## 2022ko Ukrainako inbasioa

2022ko martxoaren 19an, Errusiak Ukraina inbaditu zuenean, Zelensky Presidenteak Ukrainako Heroiaren Ordena eman zien Mariupol defendatzen ari ziren Ukrainako unitate nagusietako bi komandanteei: Volodymyr Baraniuk –Itsas Armada Bereziko 36. Brigadakoa– eta Denys Prokopenko, Azov Batailoikoa.
Apirilaren 13an, Ukrainako komunikabideek jakinarazi zuten Itsas Armadako 36. Brigadako elementu bat arrakastaz saiatu zela Azovstalen zeuden indar ukrainarrekin bat egiten, elementu batzuk zauritu, hil eta harrapatu egin zituzten arren. Testuinguru horretan, ezjakina zen non zegoen Volodymyr Baraniuk koronela.
Maiatzaren 8an, Baraniuk bizirik agertu zen RTrekin izandako elkarrizketa batean, bere heriotzari buruzko argitaratutako informazioak faltsuak zirela frogatuz. Mariupoletik kilometro batzuk iparraldera zegoen zelai batean harrapatu zutela baieztatu zuen, bere buruarekin eta bere zenbait gizonekin batera. Egun, Errusiaren menpeko gerra-preso (GP) bat da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren 156. araua – Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema.
* ↑ «Украинские морпехи из Феодосии: «Нам сказали: если враг пойдет на нас, прикрываясь женщинами и детьми, стрелять… по ногам» - 29 Марта 2014 - Айверсайт новостей» ayverso.at.ua (Noiz kontsultatua: 2022-05-20).
* 1 2 (Ingelesez) lluvia. «Un teniente coronel ucraniano capturado: Nuestro gobierno nos engañó en Mariúpol» La Agencia Árabe Siria de Noticias (Noiz kontsultatua: 2022-05-20).
* 1 2 (Ingelesez) «Foreign fighters seeking 'adventure' in Ukraine – captured Kiev colonel» www.azerbaycan24.com 2022-05-08 (Noiz kontsultatua: 2022-05-20).
* 1 2 (Ingelesez) «Russian media claim Ukrainian Marine commander in captivity after leaving Azovmash plant» Ukrayinska Pravda (Noiz kontsultatua: 2022-05-20).
* ↑ (Ukraineraz) «За Маріуполь: президент надав звання Героїв України командирам полку “Азов” і 36-ї бригади морпіхів» novynarnia.com 2022-03-19 (Noiz kontsultatua: 2022-05-20).
* ↑ (Ukraineraz) «Морпіхи 36-ї бригади в Маріуполі: частина з’єдналася з “Азовом”, частина – ішла на прорив, багато потрапили в полон» novynarnia.com 2022-04-12 (Noiz kontsultatua: 2022-05-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20065802
* Multimedia: Volodymyr Baraniuk / Q20065802
# Volodymyr Struk

Volodymyr Oleksiiovych Struk (ukraineraz: Володимир Олексійович Струк; 1964ko maiatzaren 15a - 2022ko martxoaren 2a) politikari ukrainarra, Kreminnako alkatea zen tiroz erail zutenean. Luhanskeko Herri Errepublikaren independentziaren aldeko militantea zen.

## Biografia

Luhansk Estatu Unibertsitatean graduatua, Eskualdeen Alderdian aritu zen hasieran eta, ondoren, Oposizioko Plataforma-Bizitzaren Aldekoan. 2012tik 2014ra Verkhovna Radan (Ukrainako Kontseilu Gorenean) diputatua izan zen. 2020tik hil arte Kreminnako alkatea izan zen, Luhanskeko Herri Errepublika autoaldarrikatuan, errusiarren aldeko lurraldean. 2022ko martxoaren bian etxean bahitu eta, ondoren, bihotzean tiroz hilda aurkitu zuten. Dirudienez, hilketa Ukrainako inbasioan aurrera eraman zituen errusiarren aldeko aktibitateen ondorioz izan zen. Berria ezagututa, Anton Gerashchenkok, Ukrainako Barne Ministerioaren aholkulariak, zera idatzi zuen Telegram aplikazioan: "Traidore bat gutxiago dago Ukrainan. Luhansk eskualdeko Kreminnako alkatea, Luhanskeko parlamentuko diputatu ohia, hilda aurkitu dute".

## Erreferentziak

* 1 2 https://nypost.com/2022/03/03/pro-russian-mayor-of-ukrainian-city-kidnapped-killed/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12158287
* Multimedia: Volodymyr Struk (politician) / Q12158287
# Xosé Manuel Martínez Oca

Xosé Manuel Martínez Oca (A Estrada, 1942ko ekainaren 1a) idazle galiziarra da.

## Biografia

Xose Manuel Martinez Oca narratibako Pedron de Ouro sariaren lehen aldietako ipuin finalistak argitaratuz plazaratu zen literaturaren munduan. 1979an eta 1982an, irabazlea izan zen, ordurako sariak Modesto R. Figueiredo izena hartua zuela. 1981ean, Las Palmasko Casa de Galicia saria irabazi zuen, Os lóstregos e a carballeira lanarekin (Xerais argitaletxea), eta 1983an, berriz, Blanco Amor saria, Beiramar obrarekin (Xerais). Besteak beste, Os Chapurros (Edicios do Castro, 1983) eta Detrás do silencio (Sotelo Blanco argitaletxea, 1986) kontakizun liburuen egilea da, baita As florestas do Mañuema eleberriarena ere (Xerais, 1988): eleberri horretan, erdialdeko Afrikara egindako espedizio bat kontatzen du, Livingstone doktorearen bila egindakoa. O vicio nefando (Baia argitaletxea, 2009) eta Tres en raia ere (Baia, 2022) argitaratu ditu. 2022an, Escritor na súa Terra ospakizunean omendu du Galizierazko Idazleen Elkarteak (AELG).

## Erreferentziak

* ↑ «Harreman bereziak» Berria CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12402837
* Multimedia: Xosé Manuel Martínez Oca / Q12402837
# Xosé Neira Vilas

Xosé Neira Vilas (Gres, Vila de Cruces, Pontevedra, 1928ko azaroaren 3a - ibidem, 2015eko azaroaren 27a) galiziar idazlea izan zen.

## Biografia

1949an Buenos Airesera joan zen, eta handik Habanara 1960an. Emigrazioaren gorabeherak eta gaztaroko oroimenak dira gai nagusiak Xose Neira Vilasen lanetan.
Lan garrantzizkoenak: Memorias dun neno labrego, Camiño bretemoso, Remuiño de sombras, Galegos no Golfo de Mexico (1980).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q3322486
* Multimedia: Xosé Neira Vilas / Q3322486
# Xosé Quiroga Suárez

Xosé Quiroga Suárez (Petín, Ourense, 1920ko uztailaren 4a - A Rúa, Ourense, 2006ko urriaren 18a) Galiziako Xuntaren bigarren presidentea (1979-82 jardun zuen sendagile galiziarra izan zen.
Santiago Compostelakoako unibertsitatean Medikuntza ikasi zuen, eta geroagoko ibilbide politikoa UCD, Coalición Galega, Alianza Popular eta Alderdi Popularrarekin egin zuen. Azken aurreko alderdi berekoa izan zen Xerardo Fernández Alborek ordezkatu zuen Xuntako presidentzian.
* Datuak: Q3320419
* Multimedia: José Quiroga Suárez / Q3320419
# Xota Futbol Sala

Xota Futbol Sala (izen osoa Xota Futbol Sala Kirol Elkartea, gazteleraz Club Deportivo Xota Fútbol Sala), Irurtzungo areto-futbol taldea da, talde nagusia ordea Iruñeako Anaitasuna kiroldegian jokatzen ditu partidak.

## Historia

1978an sortu zen eta 1989an Espainiako Areto Futboleko Liga sortu zenean hirugarren mailan hasi zen jokatzen. 1994an bigarren mailara igo zen eta 1995ean bere betiko babeslea hartu zuen, Miguel Rico Asociados (MRA). Ordutik aurrera MRA Xota izenaz ezagutu izan da.
1997-98 denboraldian txapeldun geratu eta Lehen Mailan egin zuen debuta. Hurrengo urteetan hainbat izen izan ditu, beti ere babeslearen araberakoak; MRA Navarra, Magna Navarra, Magna Gurpea...
2017ko maiatzean Osasuna futbol klubarekin hitzarmena egin du eta Club Atlético Osasuna Xota izena hartu du.

## Uniforme

* Xota ||
* Osasuna ||

## Palmaresa

* Lehen Maila (0):
** Finalista (1): 2010
** Liga erregularrean: hirugarrena 2019an
* Bigarren Maila (1): 1997-98
* Errege Kopa (0):
** Finalista (1): 2017

## Datuak

2017-18 barne:
* Denboraldiak 1. mailan: 20
* Denboraldiak 2. mailan: 5
* Denboraldiak 3. mailan: 3
* Ligako posturik onena: Finalista (2009-10)

## Kirol ibilbidea

| Urtea | Maila | Postua |
| 1989-90 | 1. Nazional A (3.maila) | 7.a |
| 1990-91 | 1. Nazional B (4. maila) | ? |
| 1991-92 | 1. Nazional A (3.maila) | 4.a |
| 1992-93 | 1. Nazional A (3.maila) | 6.a |
| 1993-94 | Zilarrezko maila | 4.a |
| 1994-95 | Zilarrezko maila | 2.a |
| 1995-96 | Zilarrezko maila | 2.a |
| 1996-97 | Zilarrezko maila | 3.a |
| 1997-98 | Zilarrezko maila | 1.a |
| 1998-99 | Ohorezko Maila | 15.a |
| 1999-00 | Ohorezko Maila | 10.a |
| 2000-01 | Ohorezko Maila | 16.a |
| 2001-02 | Ohorezko Maila | 5.a (final 1/4) |
| 2002-03 | Ohorezko Maila | 10.a |
| 2003-04 | Ohorezko Maila | 12.a |
| 2004-05 | Ohorezko Maila | 6.a (final 1/2) |
| 2005-06 | Ohorezko Maila | 8.a (final 1/4) |
| 2006-07 | Ohorezko Maila | 5.a (final 1/4) |
| 2007-08 | Ohorezko Maila | 11.a |
| 2008-09 | Ohorezko Maila | 8.a (final 1/4) |
| 2009-10 | Ohorezko Maila | 7.a (finala) |
| 2010-11 | Ohorezko Maila | 8.a (final 1/4) |
| 2011-12 | Lehen Maila¹ | 6.a (final 1/4) |
| 2012-13 | Lehen Maila | 6.a (final 1/4) |
| 2013-14 | Lehen Maila | 5.a (final 1/4) |
| 2014-15 | Lehen Maila | 6.a (final 1/4) |
| 2015-16 | Lehen Maila | 5.a (final 1/2) |
| 2016-17 | Lehen Maila | 5.a (final 1/2) |
| 2017-18 | Lehen Maila | 5.a (final 1/4) |
| 2018-19 | Lehen Maila | 3.a (final 1/4) |
| 2019-20 | Lehen Maila | 6.a (final 1/4) |
| 2020-21 | Lehen Maila | 12.a |
| 2021-22 | Lehen Maila | 13.a |
* ¹ 2011 urtean Ohorezko Maila Lehen Maila bihurtu zen eta Zilarrezko Maila berriz Bigarren Maila.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q2247534
# Xosé Ramón Gayoso

Xosé Ramón Gayoso Bonigno (A Coruña, 1956ko apirilaren 25a) espainiar telebista aurkezle bat da. Galizian pertsonaia publiko oso ezaguna da, 1992. urtetik Televisión de Galicia kateko Luar ikuskizun eta musika saioaren aurkezlea baita.

## Kanpo loturak

* Luar saioaren orrialdea, TVGko webgunean (Galizieraz)
* Datuak: Q9096736
* Multimedia: Xosé Ramón Gayoso / Q9096736
# Xosé Manuel Beiras

Xosé Manuel Hixinio Beiras Torrado (Santiago de Compostela, 1936ko apirilaren 7a-) politikari galiziarra da, besteak beste, Bloque Nacionalista Galego taldekoa izandakoa.
1982an berak sortutako Partido Socialista Galego (PSG) utzi zuen eta BNGn buru belarri sartu zen bertako buruzagirik ezagunena bihurtu arte. 2012an BNG utzi eta beste batzuekin batera Anova sortu zuen. Gaur egun Herritarren Mareen zerbitzura jarri da.
Zuzenbidea, Frantsesezko literatura eta Ekonomia ikasi ditu.
Halaber, idazlea da eta Editorial Galaxia argitaletxearen bultzatzaileetarikoa. "Galicia Hoxe" egunkariaren kolaboratzaile eta Real Academia Galegaren kidea izandakoa da.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.berria.eus/blogariak/lerrobatzuk/2015/06/06/xose-manuel-beirasen-epilogoa/
* Datuak: Q3319856
* Multimedia: Xosé Manuel Beiras Torrado / Q3319856
# Xosé María Díaz Castro

Xosé María Díaz Castro (Guitiriz, Lugo, Galizia, 1914ko otsailaren 19a - Lugo, Galizia, 1990eko urriaren 2a) galiziar idazle eta itzultzailea izan zen.

## Biografia

Lugoko Os Vilares herrixkan jaio zen eta Mondoñedoko apaizgaitegian ikasketak egin zituen (latina eta greziera bertan ikasi zituen), 1936ko gerrak oztopatu zuen arte. Gerra bukatzea seminariora itzuli baina jarraian utzi zuen Eliza eta Espainiako Barne Ministerioko itzultzaile bihurtu zen. Hamahiru hizkuntzatan moldatzeko gaitasuna zeukan. Teresa Zubizarreta Bengoetxea urretxuarrarekin ezkondu zen poeta, Urretxura (Gipuzkoa) joan zenean.
2014an, Real Academia Galegak antolatutako Galiziako Letren Egunean omendu zuten.
2014ko abenduaren 16an, Nimbos / Argi-koroak 1961eko poesia lana argitaratu zuten Xuntak eta Eusko Jaurlaritzak lankidetzan. Gerardo Markuletak itzuli zuen euskarara.

## Argitalpenak

* Nimbos (1961).

## Erreferentziak

* 1 2 3 Igor Susaeta, «Xose Maria Diaz Castroren liburu bakarraren edizio elebiduna kaleratu dute», Berria, 2014-12-17
* Datuak: Q9096733
* Multimedia: Xosé María Díaz Castro / Q9096733
# Xota Rustaveli

Xota Rustaveli (georgieraz: შოთა რუსთაველი; Rustavi, 1172 – Jerusalem, 1216) georgiar poeta izan zen.

## Bizitza

Osaba fraide batek hartu zuen bere babesean, Rustaveliren poesia erlijiozko eta filosofikoetan ageri denez. Tamar erreginari odak idatzi zizkion Georgiako kultura eta aginpidea gorenean zeudenean, hain zuzen. Erreginak gorteko diruzain izendatu zuen, eta tradizioaren arabera, berarekin maitemindu zen Rustaveli.
Zaldun tigrelarruduna (georgieraz: ვეფხისტყაოსანი, translit.: Vepkhistkaosani), poema epikoa idatzi zuen, Georgiako literaturaren oinarrizko arauak zehazten zituen obra, hizkuntzalari askoren ustez.

## Lana euskaraz

Xabier Kintanak Zaldun tigrelarruduna euskaratu zuen georgieratik 1999an.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Zaldun tigrelarruduna. Xota Rustaveli. Elkar 2023-08-06 (Noiz kontsultatua: 2023-08-06).
* ↑ «Euskarari ekarriak - Shota Rustaveli» Armiarma (Noiz kontsultatua: 2023-08-06).

## Kanpo estekak

* Euskarari ekarriak: Shota Rustaveli, ekarriak.armiarma
* Datuak: Q132984
* Multimedia: Shota Rustaveli / Q132984
# Xosé Luís Méndez Ferrín

Xosé Luís Méndez Ferrín (Ourense, 1938ko abuztuaren 7a) idazle galiziarra da.
Gaur egungo galizierazko egilerik nabarmenen eta sarituenetarikoa da: Real Academia Galegako kidea da; Vigoko Unibertsitatean "Doctor Honoris Causa" izendatu dute; Asociación de Escritores en Lingua Galega proposatu zuen literaturaren Nobel Sarirako 1999an.
Frente Popular Galega (FPG) alderdiko buruzagia da.

## Bibliografia
### Poesia

* Voce na néboa, 1957.
* Antoloxía Popular, 1972.
* Sirventés pola destrucción de Occitania, 1975.
* Con pólvora e magnolias, 1977.
* Poesía enteira de Heriberto Bens, 1980.
* O fin dun canto, 1982.
* Erótica, 1992.
* Estirpe, 1994. Losada Diéguez Saria eta Kritika Saria galizierazko poesiari.
* O outro, 2002.
* Era na selva de Esm, 2004.
* Contra Maquieiro, 2005. Losada Diéguez Saria.

### Narratiba

* Percival e outras historias, 1958.
* O crepúsculo e as formigas, 1961.
* Arrabaldo do norte, 1964.
* Retorno a Tagen Ata, 1971.
* Elipsis e outras sombras, 1974.
* Antón e os inocentes, 1976.
* Crónica de nós, 1980.
* Amor de Artur, 1982.
* Arnoia, Arnoia, 1985.
* Bretaña Esmeraldina, 1987. Galiziako Kritika Saria.
* Arraianos, 1991. Losada Diéguez Saria. Galiziako Kritika Saria. Espainiako Kritika Saria.
* No ventre do silencio, 1999. Eixo Atlántico Saria (galizierazko eta portugesezko narratibarena).

### Beste batzuk

* De Pondal a Novoneyra, 1984.
* Conversas con Xosé Luis Méndez Ferrín, 2006.

## Ikus, gainera

* Galizierazko literatura.
* Datuak: Q2744512
* Multimedia: Xosé Luís Méndez Ferrín / Q2744512
# Zurrunbilo kaotikoa

Zurrunbilo kaotikoa Ekon rock musika talde gipuzkoarraren 1. diskoa da, 1998an argitaratutakoa.

## Kantu zerrenda

* Uso txuriaren indarkeria
* Gizakia baino gizakiago
* Deskontrolatuak
* Arbasoen legea
* Malkoak lehortuz
* Mila koloredun gerra
* Irrintziaren oihua
* Herejea
* Sexu bikoiztasuna
* Izarrak tatuaturik
* Segi zirikatzen

## Ikus, gainera

* Ekon

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5844751
# Zurruma

Zurruma, takoia edo orpoa oinetakoa osatzen duen pieza bateko atal zurrun bat da, orpoaren azpian zolari itsasten zaiona.
Pieza honen eginkizun nagusia orpoari eustea da. Hala ere, funtzio estetikoak ere betetzen ditu. Esaterako, takoidun oinetakoak janzten dituenari garaiagoa den eta oin txikiago eta hanka luzeagoak dituen itxura ematea.

## Ikus, gainera

* Takoidun oinetako

## Kanpo estekak

* Datuak: Q257120
* Multimedia: Heels (shoes) / Q257120
# Zurrunbilo

Zurrunbiloa haize, ur, gas edo beste jariakin baten biraketa mugimendu azkarra da. Meteorologian, bereziki traganarru, tornado eta urakanetan gertatzen da. Egunerokoan, berriz, maiz ikus daiteke ur-masa bat isurbide batetik sartzean. Haizea denean, eta bakarrik haizea denean, zirimola ere deritzo.

## Erreferentziak

* ↑ Zurrunbilo Euskaltzaindiaren hiztegian (kontsulta: 2021-02-08). Arranpa ere ageri da Orotariko Euskal Hiztegian.
* ↑ Zirimola Euskaltzaindiaren hiztegian (kontsulta: 2021-02-08)

## Ikus, gainera

* Tornado eta traganarru

## Kanpo estekak

* Datuak: Q732722
* Multimedia: Vortices / Q732722
# Zurrunga

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Zurrunga goiko arnasbidearen egituren bibrazioa eta honek sortutako soinua da, loa bitartean haize jarioaren buxadurak eragindakoa. Soinua edo zarata arina izatetik gogorra eta desatsegina izan daiteke, kasu larrienetan elkarbizitza arriskuan ipiniz. Nahastutako egituren artean ubula eta ahosabaiak ditugu, eta arrazoien artean hauek daude: Zintzurraren ahultasuna, masailezur edo barailaren jarrera okerra, lepoaren loditasuna eta sudurraren igarobidearen buxadura.
Honen inguruko estatistikak kontraesankorrak dira, baina oso asaldura ohikoa dela esan dezakegu, tokien eta ikerketen arabera gizarte batzuetan pertsonen erdia ere kaltetzen duena, beti ere adin altuagoarekin maizago agertzen delarik.
Zurrungalariek ez dute zertan lotutako gaixotasunik eduki, baina hauetako batzuek loaren apnearen sindromea jasaten dute.

## Kanpo estekak

* Jabier Agirre medikuaren artikulua zurrungei buruz, Argia astekarian
* Datuak: Q205835
* Multimedia: Snore / Q205835