OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Škofja Loka

Škofja Loka (ˈʃkoːfja ˈloːka ahoskatua, alemanez: Bischofslack), Esloveniako hiria da, Karniola Garaiko eskualdean dagoena. 2008ko erroldaren arabera 22.647 biztanle ditu, hauetatik 11.830 herrigunean.

## Etimologia

Izenak "apezpikuaren zelaia" esan nahi du, hala eslovenieraz nola alemanieraz.

## Historia
### Sorrera

973 urtean Oton II.a enperadoreak Freising-go printze-apezpikuari eman zion lurralde hau eta hurrengo mila urte inguruan hauek agindu zuten bertan. Berehala gaztelua eta dorrea eraiki zituzten lurraldea babesteko baina berehala hauen egoitza bihurtu zenez gaztelua jauregi bihurtu zen. XI edo XII mendean enperadoreak txanpona egiteko eta aduana eskubideak eman zizkien eta merkatu herri bihurtu zen 1248an.

### Istiluen garaia

XIV mendean hiria harresitu egin zen baina hurrengo ehun urtetan hainbat erasoaldi izan zituen. 1457an Jan Vitovec dukeak hiria hartu eta su eman zion; 1476an otomandarrek erasotu zuten; 1488, 1492 eta 1515ean nekazarien matxinadak izan zituen; eta honetaz gain 1511ean lurrikara batek hiria suntsitu zuen.

### Aro modernoa

1526an Luteranismoa ezarri zen hirian baina kontraerreforma komitea eratu zen gazteluan 1601ean eta liburu protestante guztiak erre egin zituen. 1660 eta 1698an sute berriek hiria kaltetu zuten eta harresiak zaharkituta zeudenez 1789an denak eraitsi ziren. 1803an Alemaniar mediatizazioaren ondoren Škofja Loka Austriako Karniola dukerriaren barnean gelditu zen. Dukerriko lehen herria izan zen argi-indarra jasotzen.

### XX mendea

Bigarren Mundu Gerran 1941eko apirilaren 13an italiarrek okupatu zuten Škofja Loka eta lau egun beranduago nazien esku gelditu zen. Hurrengo asteetan 26 familia deportatu zituzten Serbiara. 1945eko maiatzaren 9an partisanoek hartu zuten hiria eta gazteluan gerrako presoen gartzela bihurtu zen. Hauetako asko erahil eta hobi komunetan sartu zituzten gero.
Gaur egun erdialdea oso ondo mantendurik dago, Esloveniako txukunenetakoa da, eta 1987an monumentu kulturala izendapena jaso zuen.

## Ondasun nabarmenak

* Loka gaztelua: X mendekoa.
* Ajman gaztelua: XVII mendekoa.

## Iruditegia

* Loka gaztelua.
* Kaputxinoen zubia Selca Sora ibaiaren gainean.
* Herriko plaza.
* Harresiak, etxebizitza bihurtuak.
* Ajman gaztelua.
* Tošč mendia (1.021m).

## Hiritar ezaguna

* Anton Ažbe (1862-1905), margolaria.
* Nika Križnar (2000- ), eski-jauzilaria.

## Hiri senidetuak

* Tábor (Txekia)
* Smederevska Palanka (Serbia)
* Maasmechelen (Belgika)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15922
* Multimedia: Škofja Loka / Q15922
# Škrlatica mendia

Škrlatica bere 2.740 metrotako altuerarekin Esloveniako bigarren mendi garaiena da, eta Juliotar Alpeetako hirugarrena. Triglav menditik nahiko gertu dago.

## Izena

Eslovenierazko škrlat ("gorria") hitzetik dator, ilunabarrean iparraldeko aurpegiak kolore gorri bizia hartzen baitu. Historikoki Suhi plaz izena ere eman zaio, "elurjauzi lehorra")

## Historia

Eskalatzeko zaila izatearen fama du, izan ere lehenengo igoera 1880an izan zen, Triglav bera baino mende bat beranduago. Julius Kugy mendizale austriar-italiarrak ho zuen Andrej Komac gidaria eta Matija Kravanja ehiztariarekin.

## Ikus, gainera

* Juliotar Alpeak
* Triglav Parke Nazionala

## Kanpo estekak

* Datuak: Q392142
* Multimedia: Škrlatica / Q392142
# Wrinstone

Wrinstone edota Wrinston, galesez: Wrinstwn, Galesko herrixka bat da, Vale of Glamorgan konderrian. Wenvoe udalerriaren ekialdean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8038354
# Write-in hautagai

Write-in hautagai bat boto-txartelean izenez agertzen ez duen hautagai bat da, baina hautatua izatea bilatzen du, boto-emaileei haren aldeko botoa emateko eskatuz, boto-orrian bere izena fisikoki idatziz. Hauteskunde-lege batzuen arabera, hauteskundeak irabazi ahal izango ditu, baldin eta boto kopuru nahikoa lortzen badu idatziz, pertsona hori boto-orrian formalki sartuta balego bezala zenbatuta.
Hauteskunde-orrian ez dagoen izen bat idaztea Ameriketako Estatu Batuetako praktikatzat hartzen da. Hala ere, beste jurisdikzio batzuek praktika hori ahalbidetu dute. Estatu Batuetan, aldaketak daude hautagaiak idatziz arautzen dituzten legeetan, karguaren arabera (federala edo tokikoa) eta hautaketa lehen hauteskunde bat edo hauteskunde orokor bat den; praktika orokorra eremu huts bat egotea da, oharretik gertu dagoena, erabili daitekeena bertan izena jartzeko. AEBko bost estatutan ez dago hauteskundetan legeztaturik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2479497
* Multimedia: Write-in candidate / Q2479497
# Wrightsville Beach (Ipar Carolina)

Wrightsville Beach Ipar Carolinako herri bat da. New Hanover konderrian kokatua dago. 2010ean 2.477 biztanle zituen, 3,62 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* New Hanover konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2025155
* Multimedia: Wrightsville Beach, North Carolina / Q2025155
# Wrightwood (Kalifornia)

Wrightwood Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Bernardino konderrian dago, Kalifornia estatuan. 4.720 biztanle ditu, 15,356575 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* San Bernardino konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2481425
* Multimedia: Wrightwood, California / Q2481425
# Wrigley (Tennessee)

Wrigley Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hickman konderrian dago, Tennessee estatuan. 257 biztanle ditu, 2,478711 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hickman konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4350933
# Wringworthy

Wringworthy, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Morval parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8038346
# Wrist

Wrist Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Steinburg (barrutia)|Steinburg]] barrutian. 2014an 2.383 biztanle zituen 10,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q674840
* Multimedia: Wrist (municipality) / Q674840
# Wrightsville (Georgia)

Wrightsville Georgiako estatuko hiri bat da. Johnson County konderrian kokatua dago. 2010ean 2.195 biztanle zituen, 9,13 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Johnson County konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1282919
* Multimedia: Wrightsville, Georgia / Q1282919
# Wrightsville (Pennsylvania)

Wrightsville Pennsylvaniako borough bat da. York konderrian kokatua dago. 2010ean 2.310 biztanle zituen, 1,72 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* York konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1186763
* Multimedia: Wrightsville, Pennsylvania / Q1186763
# Wrigley Field

Wrigley Field AEBtako Illinois estatuko Chicago hirian dagoen beisbol estadio bat da. 1916tik MLB ligako Chicago Cubs taldearen jokalekua da.
MLBko bigarren estadio zaharrena da, Fenway Park ondoren.

## Eraikina

Lake View izeneko auzogunean kokatua dago, Haizeen Hiria deritzonean.
Bere ateak 1914an ireki zituen Weeghman Park izenarekin, 1920 arte izan zuen izena. Urte horretan bere izena Cubs Parkera aldatu zuen, 1926 arte mantendu zuena. Azken urte honetan hartu zuen bere egungo izena, mitiko bihurtu duena.
1932an Babe Ruth "Bambino"ak harmailetara apuntatu zuen jaurtiketa baten aurretik eta jarraian, haraxe bertara jaurti zuen bola.
Estadioa erraz identifika daiteke lorategietan dituen landare igokarien ondorioz, baita homearen atzean dagoen adreilu zarba bategatik ere. Bertako belarra belar naturala da eta 41.118 ikuslerentzako edukiera du.
NFLko Chicago Bears taldeak ere han jokatu zituen bere etxeko partidak 1921 eta 1970 bitartean.

## Iruditegia

* Aireko ikuspegia.
* Kanpoaldea.
* Kanpoaldea.
* Barnealdearen ikuspegi panoramikoa.

## Kanpo estekak

* Wrigley Field. Chicago Cubs taldearen webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q1052807
* Multimedia: Wrigley Field / Q1052807
# Údarás na Gaeltachta

Údarás na Gaeltachta (euskaraz Gaeltachteko Agintaritza), sarritan ÚnaG laburtzen da, Irlandako Errepublikako Gaeltacht eremuetako (irlandera hiztunen eremuak) ekonomia, gizartea eta kulturaren garapenaren kudeatzaile eta arduraduna den estatu erakundea da.
Erakunde honen helburu nagusia Gaeltacht eremuetako komunitateak indartu eta bultzada ematea da, honela komunitate hauetako kideen bizi kalitatea hobetzea lortuz eta irlandera eremu hauetako hizkuntza nagusia izan dadin mantenduz. ÚnaG erakundea zuzendaritza baten agintaritzapean dago, hau 20 kidez osatua dago, hauetatik 17 kide aurretik zuzenean Gaeltacht eremuetan hautatuak izan dira. Hau Irlandako Errepublikako beste estatu erakunde batzuekin alderatuz gero salbuespen bat da, horietan agintaritzaren kideak gobernuan dagoen alderdiko ministroek hautatzen baitituzte, ondorioz hautatutako kideetako gehienak alderdi politiko jakin bateko kideak izan ohi direlarik.
Jatorriz erakunde hau 1979ko Údarás na Gaeltachta Aktaren ondorioz 1980an sortu zen, betiere bere aurrekaria izan zen Gaeltarra Éireann erakundearen begiradapean, azken hau Gaeltacht Industries Aktaren ondorioz 1957an sortutako erakundea zen.
Gaeltacht eremuetara enpresa eta industriak erakartzeko betebeharra du, eremu hauetako asko Irlandako mendebalde muturrean dauden gainbehera ekonomikoa jasaten duten leku isolatuak baitira. Askotan Europar Batasunak hasi berriak diren bertako enpresei ere diru laguntzak ematen dizkie. Komunitatea hauetako auzolana, elkarlana eta langintza programetan ere buru belarri jardun ohi du.
Gaur egungo Údarás na Gaeltachta erakundeko zuzendaria jaiotzez Glencolmcille udalerrikoa den Liam Ó Cuinneagáin da, era berean udalerri hartako Oideas Gael kulturgunea eta hizkuntza ikastetxearen zuzendaria ere badelarik.
Údarás erakundearen egoitza nagusia Connemara eskualdean dagoen Furbo udalerrian dago, Galwayko konderria. Gainontzeko beste Gaeltacht eskualdeetan ere bere ordezkaritzak badituelarik: Dingle udalerrian, Kerryko konderria; Ballymakeera, Corkeko konderria; Derrybeg, Donegalgo konderria; eta azkenik Belmullet udalerria, Mayoko konderria.

## Ikus gainera

* Gaeltacht
* Irlandera
* IDA Ireland

## Kanpo estekak

* Údarás na Gaeltachta erakundearen webgune ofiziala (Gaeleraz)(Ingelesez)
* Datuak: Q2166309
# Údol

Údol Eslovakiako udalerri bat da, Stará Ľubovňako barrutian kokatuta. 13,07 km²ko azalera du eta 385 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1427. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q280416
* Multimedia: Údol / Q280416
# Wyllieita

Wyllieita fosfato motako minerala da eta wyllieita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Wyllieita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Na,Ca,Mn)(Mn,Fe)(Fe,Mg)Al(PO4)3}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Wyllieite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Wymbritseradiel

Wymbritseradiel (nederlanderaz: Wymbritseradeel) (entzun) Herbehereetako Frisiako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 16.151 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Frisia

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q850682
* Multimedia: Wymbritseradiel / Q850682
# Wymysorys

Wymysorys edo wilamowicera (Wymysiöeryś) Poloniako Wilamowice herrian hitz egiten den mendebaldeko germaniar hizkuntzen familiako mikrohizkuntza da. Hizkuntza galzorian dago. Gaur egun 70 hiztun inguru besterik ez ditu, horietatik gehienak adinekoak direla.

## Historia

Wymysorys hizkuntza XII. mendeko erdialdeko goi-alemanetik datorrela uste bada ere, behe-aleman, nederlandera, frisiera, poloniera, ingelesa eta eskoziera hizkuntzen eragin nabarmena izan du. Wilamowicetarrak, segur aski, XIII. mendean Poloniara joandako herbeheretarren, alemanen eta eskoziarren ondorengoak dira.
Wymysorysaren erabilera hedatua zegoen 1945era arte, Poloniako agintari komunistek honen erabilera debekatu zutenean. Nahiz eta 1956an debekua kendu, polonierak wymysorysaren lekua hartu zuen, batez ere belaunaldi gazteen artean. 2006ko datuen arabera, bakarrik 70 lagun inguruk zekiten hizkuntza, gehienak adinekoak izanik.
2007ko uztailaren 18an Ameriketako Estatu Batuetako Kongresuaren Liburutegiak wymysorys hizkuntza erregistratu zuen eta wym ISO kodea esleitu zion.
2013ko azaroaren 7an Wymysorysaren Akademia (Wymysiöeryśy Akademyj) sortu zuten Varsoviako Unibertsitatean wymysorysaren inguruko informazioa biltzeko eta hizkuntza suspertzeko.

## Alfabetoa

Alfabetoa :
| a | ao | b | c | ć | d | e | f | g | h | i | j | k | ł | l | m | n | ń | o | ö | p | q | r | s | ś | t | u | ü | v | w | y | z | ź | ż |
| A | AO | B | C | Ć | D | E | F | G | H | I | J | K | Ł | L | M | N | Ń | O | Ö | P | Q | R | S | Ś | T | U | Ü | V | W | Y | Z | Ź | Ż |

## Adibideak
### Sehaska-kantak

| Śłöf maj büwła fest! Skumma fremdy gest, Skumma müma ana fetyn, S’Brennia nysła ana epułn, Śłöf dy Jasiu fest! | Egizu lo, ene mutiko, seko! Kanpoko bisitariak badatoz, Izebak eta osabak badatoz, Hurrak eta sagarrak dakartzate, Egizu lo seko Jontxo! |
| edo |
| Kum zie makja Dü cy mir ych wył kuza abysła myt dir | Hator neska Hi nigana Hitz egin nahi nuke Apur bat hirekin |

## Literatura

Wilamowicerazko olerkaririk ezagunenak hurrengoak dira: Florian Biesik XIX. mendean, Józef Kuczmierczyk XX. mendean eta Józef Gara XXI. mendean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56485
* Multimedia: Wymysorys language / Q56485
# Wynantskill (New York)

Wynantskill Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Rensselaer konderrian dago, New York estatuan. 4.050 biztanle ditu, 6,340961 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Rensselaer konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3460087
* Multimedia: Wynantskill, New York / Q3460087
# Wymondham

Wymondham, Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Norfolk konderrian.
2011n 14.405 biztanle zituen.
* Datuak: Q1787230
* Multimedia: Wymondham / Q1787230
# Wynau

Wynau Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Argovia Garaia barruti administratiboa barrutian. 2014an 1,629 biztanle zituen 5,1 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aarwangen

## Demografia

Hona hemen biztanleriaren bilakaera:

## Klima

Datu klimatikoak (Wynau) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 1.8 | 4.4 | 8.9 | 13.3 | 18.1 | 21.4 | 23.9 | 23.1 | 19.8 | 13.8 | 6.8 | 2.7 | 13.2 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -0.8 | 0.6 | 3.7 | 7.5 | 11.9 | 15.3 | 17.4 | 16.6 | 13.5 | 8.8 | 3.6 | 0.2 | 8.2 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -3.2 | -2.4 | -0.4 | 2.8 | 6.8 | 10 | 11.8 | 11.4 | 8.9 | 5.6 | 1 | -2 | 4.2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 76 | 72 | 70 | 69 | 95 | 108 | 94 | 104 | 79 | 76 | 84 | 87 | 1013 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 10.6 | 9.3 | 11.4 | 10.7 | 11.6 | 11.2 | 10.3 | 10.9 | 8.3 | 8.2 | 10 | 10.2 | 122.7 |
| Iturria: MeteoSchweiz ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) Swiss Federal Statistical Office. STAT-TAB Bevölkerungsentwicklung nach Region, 1850–2000. .
* ↑ MeteoSwiss. Temperature and Precipitation Average Values-Table, 1961–1990. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70104
* Multimedia: Wynau / Q70104
# Wymiarki udalerria

Wymiarki Poloniako Lubuszeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Żagań barrutian kokatuta. 63,09 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 2334 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1809663
ieaLubuszeko voivoderriko udalerriak :
# Wymore (Nebraska)

Wymore Nebraskako hiri bat da. Gage konderrian kokatua dago. 2010ean 1.457 biztanle zituen, 4,85 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Gage konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q963779
* Multimedia: Wymore, Nebraska / Q963779
# Wyndford

Wyndford, Eskoziako Glasgow hiriaren ipar-mendebaldean dagoen auzo bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8040095
* Multimedia: Wyndford / Q8040095
# Wyndham (Bridgend)

Wyndham, Galesko udalerri txiki bat da, Bridgend konderrian. Ogmore ibaiaren ibaiadarra den Ogwr Fawr errekaren ibilbidean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8040096
* Multimedia: Wyndham, Bridgend / Q8040096
# Zarpanitum

Zarpanitum edo Zarpanitu, Mesopotamiako mitologian, jaiotzaren jainkosa bat izan zen, Marduken ezkontidea eta Naburen ama. Urtero, Babilonian, bere ezkontzaren urteurrena ospatzen zen, "ezkontza sakratua" izena eman zaion zeremonian.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Belit - Encyclopedia» theodora.com (Noiz kontsultatua: 2023-11-29).
* ↑ «Los dioses | artehistoria.com» www.artehistoria.com (Noiz kontsultatua: 2023-11-29).
* ↑ «Nabû - Inicio - Diccionario Tesauro de Historia Antigua y Mitología» www.tesaurohistoriaymitologia.com (Noiz kontsultatua: 2023-11-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q267445
# Zarpen

Zarpen Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Stormarn (barrutia)|Stormarn]] barrutian. 2014an 1.446 biztanle zituen 11,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q148045
* Multimedia: Zarpen / Q148045
# Zarnewanz

Zarnewanz Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 454 biztanle zituen, 15,24 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q148023
* Multimedia: Zarnewanz / Q148023
# Zarma

Zarma (Zarmaciine) Nigerko hizkuntza da, songhay familiarena eta bertoko nazio-hizkuntzetako bat dena. Niamey hiriburu inguruan mintzatzen den hizkuntza da eta, hausa eta gero, mintzatuena herrialde osoan.

## Erreferentziak

* ↑ 38. araua - Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2011-6-29).
* ↑ 53. araua - Munduko estatuetako hizkuntza ofizialak. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2011-6-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q36990
# Zaro

Zaro Nafarroa Behereko hegoaldeko udalerri bat da, Garazi eskualdekoa.

## Geografia
### Ingurune naturala

Udalerritik Errobi ibaia igarotzen da, baita bertara isurtzen den Urtxipia erreka ere.

### Udalerri mugakideak

* Donazaharre iparraldean
* Donibane Garazi ipar-mendebaldean
* Aintzila hego-ekialdean
* Eiheralarre hegoaldean

### Etxeak eta auzoak

* Herri
* Ilharregi
* Uluntzia

## Historia

Zaro, Eiheralarreko parrokiaren barnean egon zen eta bertan, erromesentzako ospitale sekular bat zegoen, Sancta Maria de Burunza izenekoa. Herriaren lehen aipamena 1292ean dago datatua, Çaro izenarekin, eta geroago, baita 1335ean ere Baionako udalaren gutun batean, Sanctus Vincentius et Sanctus Martinus de Çaro izenarekin.
Frantziako Iraultzaren garaian, elizako kasulla eta ornamentu desberdinak saldu zituzten, herritarrengandik konfiskaturiko hainbat ondasunekin batera. Era berean, herriko parrokoa (Jean Pierre Etxepare Apat) 1792an erbesteratu zen.

## Demografia

* Zaroko biztanleria

## Ondasun nabarmenak

* Gotorleku protohistoriko bat bazen, 1981. urteraino, Xerrapon.
* Etxezaharra baserria XVIII. mendekoa da.
* San Martin eliza Erdi Arokoa da. XVI. mendearen bukaeran edo XVII.aren hasieran berritze sakona izan zuen.

## Argazki galeria

* Eliza
* Pilotalekua
* Herriko etxe bat

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
* ↑ (Frantsesez) Paul Raymond, Dictionnaire topographique Béarn-Pays basque
* ↑ (Gaztelaniaz) «Zaro, historia», Auñamendi Eusko Entziklopedia.

## Kanpo estekak

* Garazi-Baigorriko Herri Elkargoa
* Datuak: Q842635
* Multimedia: Çaro / Q842635
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Zaro
# Zarqa

Zarqa (arabieraz: الزرقاء‎, Az Zarqā) Jordania iparraldeko hiria, izen bereko ibaiaren ertzean eta Zarqa muhafazaheko hiriburua. Fosfato meategiak, zementua eta petrolio findegia ditu. Burdinbidez Ammanekin lotura du.

## Biztanleria

| Urtea | Biztanleria |
| 1903 | 1.000 |
| 1928 | 6.000 |
| 1952 | 28.456 |
| 2004 | 450.102 |

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q148062
* Multimedia: Zarqa, Jordan / Q148062
# Zhuliangomyces ochraceoluteus

Lepiota cortinarius Amanitaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Agaricus laqueatus, Collybia laqueata, Limacella ochraceolutea (basionimoa), Limacella illinita var. ochraceolutea, Myxoderma ochraceoluteum .

## Deskribapena

Kapela: 4 eta 7 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik zabaldu-laura, titi pixka batekin, diskoidea forma erregularrarekin; hori-limoi kolorekoa, oso argia ere bai, baina gorrixka diskoaren erdian, leuna, pixka bat likatsua.
Orriak: Zuri-lañoak horixkarako joera pixka batekin, nahikoa estu, estu samarrak, oinarekin txertatzean beheragunearekin.
Hanka: 5 eta 12 cm bitarteko garaierarekin eta 0,6 eta 0,8 cm bitarteko diametroarekin, lirain samarra, pixka bat loditua oinarrian, likatsua, lihazki arrexkekin apaindua, goialdean zuria.
Haragia: Zurixka, irinaren usain handiarekin.
Etimologia: Limacella terminoa “limax” hitzaren txikigarria da, eta barraskilo, bare, esan nahi du: karpoforoaren itsaskortasunagatik. Ocraceolutea epitetoa bere koloreagatik du.

## Jangarritasuna

Ezezaguna. Baliteke jangarria izatea.

### Nahasketa arriskua

Espezie arraroa da.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenaren hasieran. Hostozabalen basoetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Europa, Errusia, Brasil, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa.. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 49 or. ISBN 84-282-0541-X (T.2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Zhuliangomyces ochraceoluteus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q129411890
# Zhumadian

Zhumadian (txinera sinplifikatuz: 驻马店; pinyineraz: Zhùmǎdiàn), Henan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 8.263.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 15.063 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena

Prefektura mailako Zhumadian hiriaren mugakideak honakoak dira: Luohe iparraldean, Zhoukou ipar-ekialdean, Anhui probintzia ekialdean, Xinyang hegoaldean, Nanyang mendebaldean, eta Pingdingshan ipar-mendebaldean.

## Banaketa administratiboa

* Yicheng Barrutia (驿城区)
* Runan Konderria (汝南县)
* Pingyu Konderria (平舆县)
* Xincai Konderria (新蔡县)
* Shangcai Konderria (上蔡县)
* Xiping Konderria (西平县)
* Suiping Konderria (遂平县)
* Queshan Konderria (确山县)
* Zhengyang Konderria (正阳县)
* Biyang Konderria (泌阳县)

## Klima

Datu klimatikoak (Zhumadian (1971−2000)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 6.4 | 8.9 | 13.8 | 21.2 | 26.4 | 30.9 | 31.9 | 30.8 | 26.9 | 21.7 | 14.8 | 8.9 | 20.2 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | −2.7 | −0.8 | 3.6 | 9.9 | 15.0 | 20.3 | 23.4 | 22.3 | 17.2 | 11.3 | 4.8 | −0.8 | 10.3 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 21.4 | 25.0 | 51.3 | 58.2 | 84.3 | 130.0 | 194.4 | 180.5 | 106.7 | 71.8 | 39.2 | 16.4 | 979.2 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) | 5.3 | 5.9 | 8.6 | 7.9 | 9.8 | 9.2 | 12.7 | 11.3 | 9.5 | 8.7 | 6.2 | 4.9 | 100.0 |
| Eguzki orduak | 129.8 | 122.6 | 144.0 | 178.9 | 192.9 | 194.9 | 183.8 | 176.4 | 159.4 | 157.8 | 144.4 | 141.8 | 1926.7 |
| Hezetasuna (%) | 69 | 69 | 71 | 71 | 71 | 70 | 81 | 83 | 78 | 73 | 71 | 67 | 72.8 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Ikus, gainera

* Henan probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak

* ↑ http://cdc.cma.gov.cn/shuju/search1.jsp?dsid=SURF_CLI_CHN_MUL_MMON_19712000_CES&tpcat=SURF&type=table&pageid=3 China Meteorological Administration

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Zhumadian hiriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q198240
* Multimedia: Zhumadian / Q198240
# Zhuosesia

Zhuosesia Sesiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Zhuosesia zhuoxiana da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Zhuosesia zhuoxiana | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2143836