OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Matthew Gray Gubler

Matthew Gray Gubler (Las Vegas, Nevada, 1980ko martxoak 9a) Estatu Batuetako aktore, zinema zuzendari eta marrazkilari bat da. Criminal Minds (euskaraz 'Adimen Kriminalak') telesailean Spencer Reid Doktorearen papera egiteaz gain, zenbait atal zuzendu egin ditu ere.

## Filmografia

Zinema :
| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 2004 | The Life Aquatic with Steve Zissou | Intern #1 | |
| 2006 | RV | Joe Joe | |
| 2007 | Alvin and the Chipmunks | Simon Seville | Ahotsa |
| 2008 | The Great Buck Howard | Russell | |
| 2008 | How to Be a Serial Killer | Bart | |
| 2009 | (500) Days of Summer | Paul | |
| 2009 | Alvin and the Chipmunks: The Squeakquel | Simon Seville | Ahotsa |
| 2010 | The Ugly Life of a Beautiful Girl | Ziggy | |
| 2011 | All-Star Superman | Jimmy Olsen | Ahotsa |
| 2011 | Scooby-Doo! Legend of the Phantosaur | Winsor | Ahotsa |
| 2011 | Magic Valley | Mok | |
| 2011 | Alvin and the Chipmunks: Chipwrecked | Simon Seville | Ahotsa |
| 2012 | Excision | Mr. Claybaugh | |
| 2014 | Life After Beth | Kyle Orfman | |
| 2014 | Suburban Gothic | Raymond | Screamfest Award for Best Actor |
| 2014 | Hot Air | | |
| 2014 | Batman: Assault on Arkham | Edward Nygma/The Riddler | Ahotsa |
| 2015 | Alvin and the Chipmunks: The Road Chip | Simon Seville | Ahotsa |
| 2015 | Band of Robbers | Joe Harper | |
| 2016 | Trash Fire | Caleb | |
| 2017 | Newness | Paul | |
| 2017 | 68 Kill | Chip | |
| 2018 | Zoe | | |
Telebista :
| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 2005–present | Criminal Minds | Dr. Spencer Reid | 286 atal |
| 2011 | Celebrity Ghost Stories | Bera | Atal |
| 2012 | The Beauty Inside | Alex #26 / Alex #46 | 2 atal |
| 2016 | @midnight | Bera | |
* Datuak: Q313501
* Multimedia: Matthew Gray Gubler / Q313501
# Matthew Flinders

Matthew Flinders (Donington, 1774ko martxoaren 16a - Londres, 1814ko uztailaren 19a) itsasgizon eta esploratzaile ingelesa izan zen. Australiako hego-ekialdea (1795-97) eta hegoa (1801-03) aztertu zituen eta Van Diemen lurraldea (Tasmania) uharte zela egiaztatu zuen. Itzultzerakoan Maurizio uhartean atxiloturik egon zen 1810a arte. Bidaia horretako gertaerak A Voyage to Terra Australia liburuan (1814) idatzi zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q219895
* Multimedia: Matthew Flinders / Q219895
* Espezieak: Matthew Flinders
# Matthew Glaetzer

Matthew Glaetzer (1992ko abuztuaren 24a) sprint ekitaldietan espezializatutako txirrindulari australiarra da. Australia ordezkatu du lau Olinpiar Jokotan (2012, 2016, 2020 eta 2024). 2024ko Jokoetan brontzezko bi domina irabazi zituen.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 03 ! | Keirin |
| 2024 | Paris | 03 ! | Talde sprinta |
| Munduko txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2011 | Apeldoorn | 03 ! | Talde sprinta |
| 2012 | Melbourne | 01 ! | Talde sprinta |
| 2016 | Londres | 02 ! | Sprinta |
| 2018 | Apeldoorn | 01 ! | Sprinta |
| 2018 | Apeldoorn | 02 ! | 1km erlojupekoa |
| 2022 | Saint-Quentin-en-Yvelines | 01 ! | Talde sprinta |
| 2022 | Saint-Quentin-en-Yvelines | 03 ! | Sprinta |
| 2023 | Glasgow | 02 ! | 1km erlojupekoa |
| 2023 | Glasgow | 02 ! | Talde sprinta |
| Commonwealth Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2014 | Glasgow | 01 ! | Keirin |
| 2014 | Glasgow | 03 ! | Talde sprinta |
| 2018 | Gold Coast | 01 ! | Keirin |
| 2018 | Gold Coast | 01 ! | 1km erlojupekoa |
| 2018 | Gold Coast | 03 ! | Talde sprinta |
| 2022 | Birmingham | 01 ! | Talde sprinta |
| 2022 | Birmingham | 01 ! | 1km erlojupekoa |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Matthew Glaetzer - Player Profile - Cycling - Track» Eurosport UK.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q984490
* Multimedia: Matthew Glaetzer / Q984490
# Matthew Festing

Fra' Robert Matthew Festing (Northumberland, 1949ko azaroaren 30a - Valletta, Malta, 2021eko azaroaren 12a) Maltako Ordenako 79. Printze eta Maisu Nagusia izan zen 2008tik 2017ra.
Cambridgeko Unibertsitatean historia ikasi ondoren, armada britainiarrean sartu eta koronel mailara iritsi zen. 1977an sartu zen Maltako Ordenan. 1993tik 2008ra Ingalaterrako Prior Handia izan zen. 2008ko martxoan Ordenako Printze eta Maisu Nagusi izendatu zuten. 2017ko urtarrilean dimititu behar izan zuen, Vatikanoarekin izandako liskar baten ondoren.
* Datuak: Q371637
* Multimedia: Matthew Festing (GM 79) / Q371637
# Maxixatzen

Maxixatzen Azkoitiko (Gipuzkoa) astekaria da. 4800 aleko tirada du eta Azkoitiko etxe guztietara doan banatzen da ostiralero.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.azkoitikoudala.info/component/k2/item/427-maxixatzen/427-maxixatzen?lang=es

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12263279
# Mauren

Mauren Liechtesteingo udalerria da. 2001eko erroldaren arabera 3.457 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Alemanez) Maurengo udaletxearen webgunea
* Datuak: Q49661
* Multimedia: Mauren / Q49661
# Megachile texana

Megachile texana erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Megachile texana» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2100391
* Multimedia: Megachile texana / Q2100391
* Espezieak: Megachile texana
# Megachile tosticauda

Megachile tosticauda erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Megachile tosticauda» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2112888
* Multimedia: Megachile tosticauda / Q2112888
# Megachile ustulata

Megachile ustulata erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Megachile ustulata» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2022699
* Multimedia: Megachile ustulata / Q2022699
# Megachile versicolor

Megachile versicolor erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Megachile versicolor» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1907302
* Multimedia: Megachile versicolor / Q1907302
# Megachile variabilis

Megachile variabilis erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Megachile variabilis» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1815961
* Multimedia: Megachile variabilis / Q1815961
# Megachile venusta

Megachile venusta erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Megachile venusta» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2635335
* Multimedia: Megachile venusta / Q2635335
# Megachile townsendiana

Megachile townsendiana erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Megachile townsendiana» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2154413
* Multimedia: Megachile townsendiana / Q2154413
# Megachile vestitor

Megachile vestitor erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Megachile vestitor» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q594596
* Multimedia: Megachile vestitor / Q594596
# Megachile waterhousei

Megachile waterhousei erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Megachile waterhousei» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2236099
* Multimedia: Megachile waterhousei / Q2236099
# Mendi-bide

Mendi-bidea edota mendi-pista mendi, landa edo baso ingurune batean ibilgailuentzat egokitutako bidea edo pista da, ia gehienetan asfaltaturik gabea eta zapaldutako harri txingorrez egokitua. Bere helburua normalki bertaratze oso zaila edo urrutikoa duten guneetara ibilgailuen ailegatzea erraztea da, bai etxalde, baserri, landetxe, borda, saroi edota abeltzaintza, artzaintza, basogintza, nekazaritza eta nekazal turismo eremuetara.

## Ikus, gainera

* Bide
* Bide berde
* Bidegorri
* Bidezidor
* Errepide
* Oinezko bide
* Mendi-ibili

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21950761
# Mendi-apio

Mendi-apioa (Levisticum officinale) apiazeoen familiako landare belarkara da. 1 eta 2,5 metro arteko inguru luzea, jateko onak dira. Ziur asko erdialdeko Asian du jatorria baina espezia hau mundu osoan hazten dute.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2003]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27615
* Multimedia: Levisticum officinale / Q27615
* Espezieak: Levisticum officinale
# Mendi-barbo

Mendi-barboa (Luciobarbus graellsii) ur gezako arraina da, Cyprinidae familiakoa.
Iberiar penintsularen ipar-ekialdeko endemismoa den arrain hau Ebro eta Ter ibaien arroetan bizi da, eta baita kantauriko isurialdeko ibai batzuetan ere. Bere sailkapena zalantzazkoa da, batzuk Luciobarbus generoan eta besteek Barbus generoan sailkatzen dutelako. Era berean, lehen Luciobarbus bocageiren azpiespezietzat jotzen zuten baina egun espeziea dela uste dute adituek.

## Erreferentziak

* ↑ Freyhof, J. & Kottelat, M. 2008. Luciobarbus graellsii. IUCNren Zerrenda Gorria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q198343
* Multimedia: Luciobarbus graellsii / Q198343
# Mendi-mendiyan

Mendi-mendiyan Jose Maria Usanditzagaren bi aktoko opera da. Libretoa José Powerrek idatzi zuen gaztelaniaz eta Pepe Artolak euskaratu zuen.
1909an Bilboko Koral Elkarteak hala eskatua, 1911ko maiatzaren 21ean Bilboko Campos Eliseos antzokian arrakastaz estreinatutakoa, hurrengo urtean Donostian ere egin zuten. 1987an birestreinatu zuten.

## Pertsonaiak

Andrea, Chiki, Juan Cruz, Joxe Mari, Gaizto, Kaiku eta artzain bat. Koroan baserritarrak, artzainak eta umeak izan ziren.
| Pertsonaia | Tesitura |
| Andrea | soprano |
| Joxe Mari | tenor |
| Txiki | soprano |
| Juan Cruz | baritono |
| Kaiku | baritono |
| Gaizto | baxu-baritono |

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Mendi-Mendiyan. .
* ↑ Usandizaga, José María. (2005). Mendi Mendiyan. Marco Polo, 2 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27698893
# Mendi-oin

Mendi-oinak, mendi-oinaldeak edo kontrahormak, geografian, sistema orografiko handiago batetik datorren mendi baten edo mendilerro nagusi baten adarkatze sekundarioa dira. Mendi-oin bat, geografia fisikoan, mendigune, mendikate edo mendilerro altu batean zehar zabaltzen den mendilerro txikiagoaren, muinoen edo mendien multzo bat da.
Lurraren mendikateek gutxi gorabehera definitutako zuhaitz-egitura dute, eta zenbait adarkadurek ardatz nagusi bat dute. Adarkatzeak kontrahormek irudikatzen dituzten mendilerroak dira, eta ardatza mendikate nagusia da.

## Adibideak

Mendi-sistema gisa, Pirinioetako mendikatearen zati dira Pirinioaurreak, eta hortik sortzen dira kontrahormak.
Hego Amerikako geografian kontrahormen adibide nabarmenak Andeetako kontrahormak dira, edo, Katalunian, Alberako mendilerroa, Pirinioetako mendikatearen jarraipena.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda
* Mendigunea, Mendilerroa, Mendikatea
* Mendia, Muinoa, Mendi-adarra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1354045
# Mauriain

Mauriain, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Eskintza mendiak hego-mendebalderantz luzatzen duen adar bat dugu Mauriain. Gailurrean karlista hildakoen omenez eraikitako gurutze handi bat du, inguruko herrietatik ederki ikusten dena. Monumentu hau da gain apal hau ezaguna izateko arrazoi nagusietako bat.

## Kanpo estekak

Mauriain, http://www.euskal-herria.org/.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112787016
# Maurice André

Maurice André (Alès, Frantzia, 1933ko maiatzaren 21a - Baiona, 2012ko otsailaren 25a) frantziar tronpeta-jotzailea izan zen.

## Bizitza

Meatzari-familia batean sortu zen, eta tronpeta ikasten hasi zen garai berean hasi zen meatokietan lanean. 1951n, Parisko Kontserbatorioan hasi zituen musika-ikasketak, Sabarich irakasle zuela. Kornetako eta tronpetako lehenengo sariak irabazi zituen. 1953tik 1963ra, ORTFko orkestra filarmonikoan jardun zuen, eta, 1962tik 1967ra, Opera Komikoan. Bakarlari gisa aritzen zen, batez ere, garai hartan, eta berehala hartu zuen ospea mundu osoan. Sariak irabazi zituen Genevan (1955) eta Munichen (1963). 1967tik 1978ra, Parisko Kontserbatorioko irakaslea izan zen, eta, kargu horretan zela, errepertorio barrokoan sartu zuen tronpeta txikia. Ahazturik zeuden hainbat eta hainbat lan barroko eta klasiko berreskuratu zituen Andrék. Selmer etxearekin lan egin du si bemoleko piccolo tronpeta sortzeko. Andréri esker, XX. mendearen amaierako eskola nagusietako bat bihurtu da Frantziako Tronpeta Eskola.
Azken urteetan Urruñan bizi eta Baionako ospitalean hil zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q153432
* Multimedia: Maurice André / Q153432
# Mauriaceko barrutia

Mauriaceko barrutia Cantal departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 28.649 biztanle ditu 1.278 kilometro koadrotan. Guztira 55 udalerri ditu. Bere hiriburua Mauriac da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q701652
# Maurice (Louisiana)

Maurice Louisianaeko herri bat da. Vermilion parrokian kokatua dago. 2010ean 964 biztanle zituen, 5,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Vermilion parrokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2734139
* Multimedia: Maurice, Louisiana / Q2734139
# Maurice Abeberri

Maurice Abeberri (1926ko abenduaren 14a, Biarritz, Lapurdi – 1988ko otsailaren 21a, Larrun mendia, Lapurdi) euskal abokatu eta Ipar Euskal Herriko kirol eta kultur giroko pertsona nabarmena izan zen.
Baionako Lizeoan ikasi eta Bordelen goi-mailako ikasketak burutu zituen. 1946an bere anaia Pierre Abeberrirekin batera Oldarra abesbatzako abeslari eta kide egin zen, 1952ko maiatzaren 2a eta 1973 bitartean abesbatza horretako presidentea izan zelarik, bere anaia ordezkatuz. Bere eta bere anaia Jakes Abeberrirekin batera Biarritzeko Oldarra Euskal Balletak (Ballets Basques de Biarritz Oldarra) konpainia sortu zuten, bertan nahiz nazioartean aski sona bereganatu zuena.
Maurice Abeberri lanbidez abokatua eta Enbata erakundeko kidea zen, bertan Frankismoaren garaian Hego Euskal Herritik Iparraldera ihes egindako euskaldunei babes juridiko eta morala ematen paper garrantzitsua izan zuen. Bestalde, Biarritz jaioterriko zinegotzia ere izan zen.
Kirolari dagokionez ere pertsona oso nabarmena izan zen, 1951an Biarritz Athletic Club taldearen sortzaileetako bat izan baitzen, talde hau pilotan jardun ohi zen, bereziki zesta puntan, ondoren kirol-talde honetako presidentea ere izan zen. 1972an Frantziako Pilota Federazioko presidentea eta Munduko Pilota Federazioko presidenteordea ere izan zen, kirol honi modernitatea eta distira ematen jakin zuelarik. Bere agindupean, Frantziako pilota-taldeak 1983ko Mexiko eta 1987ko Gasteizko Munduko Pilota Txapelketetan urrezko sei domina irabazi zituen. Pilota ekipamendu eta instalakuntzak eraikitzen nekagaitz lan egin zuen (trinketak, ezker-pareta, etab.), baita Parisen ere, honela kirol honetako modalitate guztiak salbuespenik gabe okatu zitezen.
1983an Frantzia osoko kirol-agintari onena gisa izendatua izan zen eta urte hauetan zehar Frantziako Olinpiar Batzordeko kide ere izan zen.
1988ko otsailaren 21an Larrun mendian zela zendu zen.

## Kanpo-estekak

* Maurice Abeberriren biografia irakurgai. Auñamendi Entziklopedia, Euskomedia.org (Gaztelaniaz)
* Maurice Abeberri Mintzoak.eus Iparraldeko ahozko memoriaren atarian
* "Maurice Abeberri gogoan": hurbilekoen bideo-lekukotasunak
* Euskal pilotako pertsona narbamena izan zen Maurice Abeberriren heriotzatik 25 urtetara. Maurice Abeberriri buruzko artikulua irakurgai eta irudiak ikusgai. Manista.com (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q3300299
# Maurice Audin

Marice Audin (Béja, Tunisia, 1932ko otsailaren 14a - Aljer, 1957) frantziar matematikari bat izan zen, Aljerreko Unibertsitateko irakasle laguntzailea, Aljeriako Alderdi Komunistako militantea eta Aljeriaren independentziaren aldeko militantea. Aljerko guduan atxilotu zuten, 1957ko ekainaren 11n eta, desagertu ostean, ezezaguna den data batean hil zuten. Bere gorpua ez da inoiz agertu.
Paraxutistek atxilotu osteko galdetegian, torturen ondorioz hil zela defendatu dute hainbat kazetari eta historialarik, tartean Pierre Vidal-Naquetek. Frantziaren arabera, ihes egiten ari zela tiro bat eman zioten. Haserrea sortu zuen Audinen desagerpenak, batez ere bere doktoretza tesia in absentia defendatu ostean. 2014an François Hollandeek atxiloketan hil zela aitortu zuen, baina dokumenturik askatu gabe. 2018ko irailaren 13an Emmanuel Macronek ofizialki onartu zuen Frantziako armadak bere tortura eta erailketan izan zuen ardura.
Marice Audin Michèle Audin matematikariaren aita zen.
* Datuak: Q3182348
* Multimedia: Maurice Audin / Q3182348
# Maurice Barrès

Maurice Barrès (Charmes, Vosgeak, Frantzia, 1862ko abuztuaren 19a - Paris, Frantzia, 1923ko abenduaren 4a) idazle eta politikari frantsesa izan zen.

## Biografia

Haren lehen lanetan Sous l´oeil des barbares (1888), Un homme libre (1889) indibidualismo soziala eta morala aldarrikatzen du. Boulanger jeneral nazionalistaren zerrendan aurkezturik, diputatu hautatu zuten (1889).

## Posizio politikoak

Eskuineko nazionalismo zibilizatuaren ordezkaria izan zen. Dreyfus kapitainaren auzian, beronen aurka jarri zen eskuineko lagunekin batean. Alemaniaren aurkako sutsua, mendeku-gerra aldarrikatu zuen. Bere ustez, nazioa "la terre et les morts" da ("lurra eta hildakoak") eta, hildakoak aipatzean, tradizioa ere esan nahi du, baita odola ere Jean-Louis Davanten iritziko. Abertzaletasun zehatz bat da, hautuari batere ez irekia. Joxe Azurmendik jaso duenez Barrèsen nazionalismo arrazialean eragina izan zuten Renan eta Tainek.

## Idazlanak

Zenbait lan: Le Roman de l´énergie nationale trilogia (1897-1902) [Les Déracinés, L´Appel du soldat, Leurs figures]; Colette Baudoche (1909); La Colline inspirée (1913).

## Erreferentziak

* ↑ Davant, Jean-Louis. 2017, 126. or.
* ↑ Azurmendi, Joxe (2014): 568-70 or.

## Bibliografia

* Azurmendi, Joxe. (2014). Historia, arraza, nazioa. Donostia: Elkar ISBN 978-84-9097-297-8..
* Davant, Jean-Louis. (2017). Frantzia eta nazioa. Baiona: Maiatz ISBN 979-10-92009-34-7..
* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Frantses nazionalismo
* Datuak: Q314957
* Multimedia: Maurice Barrès / Q314957
# Maurice (Iowa)

Maurice Iowako hiri bat da. Sioux konderrian kokatua dago. 2010ean 275 biztanle zituen, 1,42 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Sioux konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1928618
# Maurice Abravanel

Maurice Abravanel (Tesalonika, Otomandar Inperioa, 1903ko urtarrilaren 6a - Salt Lake City, Utah, 1993ko irailaren 22a) estatubatuar orkestra-zuzendaria izan zen. Utahko Orkestra Sinfonikoaren musika zuzendaria izan zen 30 urte baino gehiagoz, eta obra ugari eta goraipatuak grabatu zituen haren buru zela. Greziako espainiar-portugaldar jatorriko sefardi familia batean jaio zen, baina Suitzan hazi zen. Medikuntza-ikasketak utzi, eta musika ikasteari lotu zitzaion.
1922an, Berlina joan, eta interpretazioa eta konposizioa ikasi zituen han, Kurt Weillen gidaritzapean. Handik bi urtera hasi zen orkestra-zuzendari gisa. 1933an ihesi joan zen Alemaniatik, eta, Parisen, musika-zuzendari lanean aritu zen George Balanchineren Les Balletsentzat. 1936an Estatu Batuetara joan zen, eta New Yorkeko Metropolitan Operaren historiako zuzendari gazteena bilakatu zen. Garai hartan, hainbat antzerki-musikal zuzendu zuen Broadwayn, Weill bere irakasle ohiaren batzuk barne. 1947an, Utahko Sinfonikoaren musika-zuzendari eta orkestra-zuzendari jarri zen, eta 1979 arte eutsi zien postu horiei. Abravanelen gidaritzapean ospe handia bereganatu zuen orkestra horrek. Utahko Sinfonikotik erretiratu ondoren, Massachusettseko Tanglewoodeko Berkshire Music Centerrekin aritu zen lanean. 1991n Arteetako Nazio domina eman zioten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q214989
# Maurice Allais

Maurice Félix Charles Allais (Paris, Frantzia, 1911ko maiatzaren 31 - Paris, 2010eko urriaren 9a) frantses ekonomista eta ingeniaria izan zen.

## Biografia

1939-1944 bitartean, meatzeen administrazioan lan egin zuen gobernuarentzat eta Parisko Meatze Eskola Nazionaleko irakaslea izan zen harik eta 1944an erretiratu zen arte. Ekonomiaren teoria modernoaren muina berreraiki zuen, metodo matematikoa erabiliz. Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS) erakundeko ikerketa-zuzendaria izan zen. 1988an, Ekonomiako Nobel saria jaso zuen.
La recherche d´une discipline économique. Première partie: l'économie (1943) eta Economie et intérêt (1947) dira Allaisen lan nagusiak. Horrez gainera, artikulu ugari idatzi zituen aldizkari espezializatuetan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105962
* Multimedia: Maurice Allais / Q105962
# Miniatur-Wunderland

Miniatur-Wunderland, Alemaniako Hanburgo hirian dagoen miniaturen eta maketen museo bat da. Speicherstadt auzoan.
2000an inauguratu zen.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q685524
* Multimedia: Miniatur Wunderland / Q685524
# Minibar

Minibar hotel askotan gela bakoitzean eskaintzen den edari eta janaurreko sorta da, hozkailu txiki batean sartuta. Hoteleko bezeroak nahi duena hartu eta bere egonaldiaren amaieran ordaintzen du, hoteleko kontuarekin batera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1191522
* Multimedia: Mini-bars / Q1191522
# Miniaturazko parke

Miniaturazko parkea, toki naturalak, hirikoak, gizakienak, landetakoak... (eraikinak, feriak, bideak, etxeak, monumentuak, mendiak, lakuak, basoak, autoak, itsasontziak eta pertsonak, beste batzuen artean) irudikatzen dituen gune ireki bat da, 1:1 baino eskala txikiagoan, eta publikoarentzat irekitzen dena. Inauguratu zirenetik, munduko toki ezberdinetan aisialdiko eta turismoko atrakzio tradizionalak izan dira.
Miniaturazko parke batek, hiri bakar bat, probintzia bat edo herrialde oso bateko eredua izan dezake.

## Munduan zehar dauden miniaturazko parkeak

* Bekonscot, Buckinghamshire, Ingalaterra.
* Catalunya en Miniatura, Katalunia, Espainia.
* France miniature, Élancourt, Frantzia.
* Legoland, Kalifornia - Billund - Alemania - Windsor.
* Madurodam, The Hague, Herbehereak.
* Mini Israel, Israel.
* Mini-Europe, Belgika.
* Miniaturk, Istanbul, Turkia.
* Minicity, Antalya, Turkia.
* Minimundus, Klagenfurt, Austria.
* Model World, Wicklow, Irlanda.
* Mundomágico, Txileko Santiago, Txile (itxia).
* Pasión Mudéjar, Olmedo, Espainia.
* Pirenarium, Sabiñánigo, Espainia.
* Portugal dos Pequenitos, Coimbra, Portugal.
* Pueblochico, La Orotava (Tenerife), Kanariak, Espainia.
* Swissminiatur, Melide, Suitza.
* República de los Niños, Gonnet, Buenos Aires, Argentina.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q974968
* Multimedia: Miniature building exhibitions / Q974968
# Mini Estadi

Mini Estadi (euskaraz Estadio Txikia) Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen futbol zelaia da. Les Corts auzoko Avinguda Aristides Maillol etorbidean kokatzen da, FC Barcelona taldearen jabegoa den kirol instalazio multzo handi baten barnean, honetan eraikin hauek ere badaudelarik: Camp Nou zelaia, Palau Blaugrana, Palau de Gel ("Izotz jauregia"), FC Barcelona museoa, FCBotiga eta klub honetako bulegoak.

## Iruditegia

* Kanpoaldea

## Kanpo estekak

* FC Barcelona taldearen webgunea (eleanitza)
* Mini Estadi zelaia Google Maps programan ikusgai
* Datuak: Q725581
* Multimedia: Mini Estadi / Q725581