OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Georges-Jean Arnaud

Georges-Jean Arnaud, jaiotza-izenez Georges-Camille Arnaud (Saint-Gilles, Camargue, Frantzia, 1928ko uztailaren 3a - La Londe-les-Maures, Frantzia, 2020ko apirilaren 26a) frantses idazlea izan zen.

## Biografia

Ikasle zela idatzi zuen lehenengo lana: Ne tirez pas sur l´inspecteur ("Ez tirorik bota ikuskatzaileari"). Lan hori argitaratzeko Saint-Gilles ezizena erabili zuen; beste zenbait izengoiti ere erabili zituen. 1960tik aurrera idazteari ekin zion, eta bere benetako izena erabiltzen hasi zen.
Idazle herrikoitzat hartzen zen Arnaud. Oso idazle oparoa izan zen, laurehun liburutik gora argitaratu zituen, eta genero guztiekin saiatu zen: polizia-liburuak, espioiak, abenturak, fantasia, zientzia-fikzioa, erotismoa eta baita lan historikoak ere.
Arnauden lehenengo liburuetan nabarmena da Georges Simenonen eragina, baina Arnaudek berehala hartu zuen bere bidea, bide berritzailea hain zuzen. Lehenengo polizia-eleberriak lan burutsuak dira, inplikazio psikologikoekin eta egoera harrigarriekin. Baina 1965etik aurrera gauzak aldatu egin ziren, frantses gizartearen ikuspegi kritikoagoa azaldu baitzuen. Gai klasikoak landu zituen; hilketak (Profil de mort, La tribu des vieux enfants), edo nortasunaren bilaketa, nortasun bikoitza duen emakume baten bidez (Tel un fantôme), edo gizon bat bere berdinaren aurrean jarrita (Les Imposteurs). Aldi berean, eleberri ekologikoak idatzi zituen, energia nuklearraren kontra (L´Enfer du décor, Brûlez-les tous, La Dalle des maudits) edo kimika-enpresa handien kontra (Plein la vue). Bestalde, kondenatu zituen frankismoa (Tatouages), nazismoa eta antisemitismoa (Ils sont revenus), Aljeriako gerra garaiko tortura (Basse besogne). Baina gai bat zuen Arnaudek maiteen, etxea hain zuzen ere (Le Guet-apens, Tendres termites, La Maison piège, Le Veilleur). Arnauden azken gai nagusia ihesa izan zen (Le Pacte, Maudit Blood, La Vie truquée). Polizia-liburuei dagokienez, berebiziko arrakasta izan zuen La Compagnie des glaces zientzia-fikzioko sailarekin.
Hainbat sari jaso zituen bere ibilbide osoan. Esaterako, Kritikaren Mystère saria (1977) Enfantasme lanarengatik, eta, 1988an, Apollo saria La Compagnie des glaces lanarengatik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Georges-Jean Arnauden bibliografia osoa
* Datuak: Q2708564
# Georgenthal

Georgenthal Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, [[Gotha barrutia|Gotha]] barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q567994
* Multimedia: Georgenthal / Q567994
# Fontioso

Fontioso Burgosko udalerria da, Arlanza eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 65 biztanle zituen.

## Demografia

Bilakaera demografikoa :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2009 |
| 342 | 411 | 393 | 417 | 408 | 359 | 319 | 215 | 143 | 105 | 77 | 58 |

## Ikus, gainera

* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1633244
* Multimedia: Fontioso / Q1633244
# Fontiveros

Fontiveros Ávilako udalerria da, La Moraña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 882 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ávilako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1442826
* Multimedia: Fontiveros / Q1442826
# Fontjoncouse

Fontjoncouse ( frantsesez eta ofizialki: Fontjoncouse) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aude departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q495724
* Multimedia: Fontjoncouse / Q495724
# Fontsanta-Fatjóko geltokia

Fontsanta-Fatjó Bartzelonako tranbiaren geltoki bat da, Cornellà de Llobregat udalerrian dago.
Geltokia 2004n inauguratu zen.
# Fontiès-d'Aude

Fontiès-d'Aude ( frantsesez eta ofizialki: Fontiès-d'Aude) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aude departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1015657
* Multimedia: Fontiès-d'Aude / Q1015657
# Fontoura Xavier

Fontoura Xavier Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 9.550 biztanle ditu 583,465 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q630520
* Multimedia: Fontoura Xavier / Q630520
# Gaoyi konderria

Gaoyi konderria (txinera sinplifikatuz: 高邑县; pinyineraz: Gāoyì Xiàn), Shijiazhuang osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 170.000 biztanle bizi ziren 222,0 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Shijiazhuangen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Gaoyi konderriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q1363564
* Multimedia: Gaoyi County / Q1363564
# Gao–Guenie meteoritoa

Gao–Guenie Burkina Fason, Afrika mendebaldean, 1960ean erori zen meteoritoa da. Zati ugaritan hautsi zen, Afrikan inoiz ikusi den harri zaparrada handiena osatuz.

## Erortzea

1960eko martxoaren 5ean arratsaldeko 17:00etan erori zen Sissili eta Ziro probintzietan. 1.000 kg-tik gorako meteoritoa izan zela uste da baina atmosferara sartzean hiru eztanda izan zituen eta milaka zati erori ziren 70 km$^2$-ko azaleran. Erorketaren soinua 100 kilometrotara dagoen Uagadugu hiriburuan ere entzun zen.
Lekukoek diotenez hainbat zuhaitz apurtu eta oilategi suntsitu zituzten harriek. Jaso zen harri zati handienak 10 kilogramo pisatzen ditu.

## Sailkapena

Kondrita arrunten H5 taldean sailkatutako meteoritoa da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Bourot‐Denise, Michèle; Wenmenga, Urbain; Christophe, Mireille. (1998-07). «The Guenie and Gao chondrites from Burkina Faso: Probably a single shower of stones» Meteoritics & Planetary Science 33 (S4) doi:10.1111/j.1945-5100.1998.tb01330.x. ISSN 1086-9379. (Noiz kontsultatua: 2024-07-19).
* ↑ (Ingelesez) Grady, Monica M.. (2000-08-31). Catalogue of Meteorites Reference Book with CD-ROM. Cambridge University Press ISBN 978-0-521-66303-8. (Noiz kontsultatua: 2024-07-19).
* ↑ (Ingelesez) «Gao Guenie. Burkina Faso H5 meteorite. Polished face» VIP Meteorites (Noiz kontsultatua: 2024-07-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q176241
* Multimedia: Gao-Guenie / Q176241
# Gaoyao barrutia

Gaoyao barrutia (txinera tradizionalez: 高要区) Txinako barruti bat da, Zhaoqing barruan. Azken zentsuaren arabera 796.000 biztanle zituen 2185.62 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1023913
* Multimedia: Gaoyao / Q1023913
# Gaoping barrutia

Gaoping barrutia (txinera tradizionalez: 高坪区) Txinako barruti bat da, Nanchong barruan. Azken zentsuaren arabera 549.313 biztanle zituen 804.1 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1200060
* Multimedia: Gaoping District / Q1200060
# Gap-1 kantonamendua

Gap-1 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Alpe Garaiak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Guztira 1 udalerri ditu eta Gap da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18214806
# Gaonatarren etxea

Gaonatarren etxea Dulantzin dagoen hiri-jauregia da.
1994ko urriaren 21an, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

## Deskribapena

Etxe soila, Dulantzi herrigunearen Iparraldean kokatua. Gauna edo Gaonatarren armarria du agerian eta hortik datorkio izena: Baserri inguruko etxegintza kulturaren adierazgarri ederra dugu XVI. mendekoa izan daitekeen etxe hau. Oinarria laukizuzena du eta, teilatuak, hiru aldetara jotzen du. Bi solairu ditu: behekoa eta lehena. Hormak harrizkoak ditu eta, izkina eta leiho-ate inguruak, harri landuz osatuak.
Itxura sendoa eta itxia du, leihateak txikiak eta urriak baitira. Kanpoko aldean aipatzeko modukoa dugu fatxada nagusia, bertan baitaude interes historiko-artistikoa duten bi elementu: bederatzi dobeladun puntu erdiko sarrera nagusia eta, lehen aipatu denez, Gauna edo Gaonatarren armarria. Etxeak estalpea du atzeko aldean. Ekialdera jotzen duen aldean hutsuneak agertzen dira sakabanaturik. Sartaldekoan ere bai, nahiz aurrekoa baino itxiagoa izan. Barneko aldea abandonaturik dago.

## Erreferentziak

* Edukiaren zati bat monumentu hau sailkatutako kultura-ondasun izendatzen duen lege testutik hartu da. Izan ere, testua jabari publikokoa da eta ez du jabetza intelektualik, Espainiako Jabetza Intelektualaren Legeko 13. artikuluan xedatu denez (Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22).

## Kanpo estekak

* Kultura Ondasun izendapena EHAAn
* Datuak: Q5390350
# Gaotaiita

Gaotaiita mineral bat da eta pyrite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Gaotaiita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ir3Te8}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Gaotaiite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Gaoth Dobhair

Gaoth Dobhair, ingelesez Gweedore, Irlandako ipar-mendebaldeako Donegalgo konderrian dagoen udalerri bat da, 2002an 1.400 biztanle zituen. Inguru guztia kontuan hartuta, 5.000 pertsona bizi dira han. Bertako kaitik kilometro eskasera Gola uhartea kokatzen da.
Gaeltachten barruan dagoen leku esanguratsua da, Irlanda osoko irlandera hiztun gehien dituen udalerririk handiena baita. Bertan dauka egoitza nagusia Raidió na Gaeltachta irrati kateak. Halaber, udalerri honek musika herrikoiari dagokionez giro bikaina du, Clannad eta Altan musika taldeak nahiz Enya abeslari ezaguna ere bertakoak direlarik. 2003tik, gaelerazko izena da ofizial bakarra.

## Herriko toponimia

Irlandako beste herri batzuetan bezala, hemen ere bitxia da nola ingelestu dituzten hainbat lekuren izen gaelikoak. Fenomeno hau ez da oso desberdina beste hizkuntz gutxituen toki batzuekin konparatuz gero.

### Toponimiako adibide batzuk

* Na Doirí Beaga/Derrybeg
* An Bun Beag/Bunbeg
* Dobhar/Dore
* Luinneach/Luinnagh
* Glaiseach/Glassagh
* Baile Lár/Middletown
* An Choiteann/Cotteen
* Mín na Cuinge/Meenacuing
* Cnoc Fola/Bloody Foreland
* Croithshlí/Crolly
* Dún Lúiche/Dunlewey
* Machaire Gathlán/Maghergallon
* Machaire Chlochair/Magherclogher
* Mín a'Chladaigh/Meenaclady
* Bun a'Leaca/Brinaleck
* Ard na gCeapairí/Ardnagappery

## Musika

Udalerri honetan musika herrikoiak ikaragarrizko eragina eta indarra du. Adibidez, bertakoak Irlanda osoan ospetsu bilakatu diren Gleanntáin Ghlas' Ghaoth Dobhair eta Báidín Fheilimí abestiak eskualde honetan jatorria dute. Gainera, Clannad, Enya, Altan, Proinsias Ó Maonaigh edota Mairéad Ní Mhaonaigh musikariak udalerri honetan jaioak dira.

## Herritar ospetsuak

* Patrick O'Donnell, (1835-1883), irlandar errepublikarra.
* Tarlach Mac Suibhne, XIX. mendeko gaitajolea.
* James Duffy, (1889-1969), Victoria Cross domina irabazitako gudari.
* Cormac Breslin, (1902-1978),
* Vincent Coll, Mad Dog Coll, (1908-1932), gangsterra.
* Proinsias Ó Maonaigh, (1922-2006), biolin-jole eta musikaria.
* Bríd Rodgers, (1935), SDLP alderdiko politikaria.
* John McCole, (1936-1982), futbolaria.
* Dinny McGinley, (1945), Fine Gael alderdiko politikaria.
* Clannad, musika taldea.
* Moya Brennan, (1952), musikaria.
* Seán McGinley, (1952-2009), aktorea.
* Enya, (1961), musikaria.
* Mairéad Ní Mhaonaigh, (1962), Altan taldeko abeslaria eta biolin-jolea.
* Breandán de Gallaí, (1969), dantzaria.
* Pearse Doherty, (1977), Sinn Féin alderdiko politikaria.

### Inguruko uharteen izenak

* Gabhla edo Gola uhartea
* Inis Meáin/Inishmen
* Inis Oirthear/Inishirhir
* Inis Sionn/Inishinny

## Iruditegia

* Gweedore GAA futbol gaeliko kiroleko taldearen joko zelaia
* Bunbeg hondartza
* Gweedorreko Antzokia (Amharclann Ghaoth Dobhair)
* The Rosses edo Na Rosa eskualdeko kostaldea Gweedorretik ikusia

## Kanpo estekak

* Herriari buruzko informazioa
* Gweedore udalerriari buruzko webgunea
* Datuak: Q693164
* Multimedia: Gweedore / Q693164
# Gaoyou

Gaoyou (irakurri: Káo-Yóu; Txineraz:高邮市; pinyin-ez:Gāoyóu Shi) udalerri bat da, Txinako ekialdean dagoen Yangzhouko (Jiangsu probintzia) hiri prefekturak zuzenean kudeatzen duena. Huanghuako lautada alubialean dago Gaoyou, eta batez beste itsasoaren gaineko 3 metroko altuera du. Guztira, 1.962 km² ditu eta 2017an 811.800 biztanle.
Gaoyou Gizateriaren Ondare izendatutako hiria da, hiri historiko eta kultural nazionala eta turismo nazionaleko eremua. Jiangsu probintziako gune geografiko eta geometrikoan eta Yangtze ibaiaren deltan dago (Ibai Urdina ere deitua), Shangairen eta Nankingo metropoli-barrutien arteko trantsizio-eremuan. Sobietar Batasunean sartzeko ate garrantzitsua da, baita Nankingo metropoli-barrutian konderri mailako hiri bat ere. Txinako herri-kanten jaioterria da, poesia txinatarraren jaioterria, filatelia nazionalen jaioterria eta Txinako arkitekturaren jaioterria. Gaoyouk 7.000 urte baino gehiagoko historia du zibilizazioan, eta 2.242 urteko historia eraiki zenetik.
Qin Shi Huang-ek plataforma altu bat eta posta-kiosko bat eraiki zituen hemen K.a. 223. urtean. 2000 konderritik gora dituen Txinako hiri bakarra da.
Gaoyouk Txinako 100 hiri onenen artean irabazi du. Hiri ekologiko nazionala, Txinako decoturismo hiri ederrena, osasunaren hiri nazionala, eta Txinako 100 hiri garrantzitsuenetako bat, Txinako 100 hiri nagusien artean ongizate integral handieneko indizea du, Txinako 100 hiri nagusien inbertsio-ahalmen handiena. 2018ko azaroan, 21. postua lortu zuen Txinako 100 hiri zoriontsuenen zerrendan. 31. postuan hautatu zuten, Txinako berrikuntza-enpresen top 100ean ere badago.

## Administrazioa

2017az geroztik, 13 herritan banatzen da Gaoyou hiria. Herri horiek 2 azpibarrutitan, 10 pobladotan eta herrixka batean kudeatzen dira, eta, gainera, 4 garapen-eremu ditu merkataritzarako, zientziarako eta hezkuntzarako.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1253949
* Multimedia: Gaoyou / Q1253949
# Gaoming barrutia

Gaoming barrutia (txinera tradizionalez: 高明区) Txinako barruti bat da, Foshan barruan. Azken zentsuaren arabera 442.900 biztanle zituen 937.81 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q603151
* Multimedia: Gaoming / Q603151
# Gloria Cuesta

Gloria Cuesta Menéndez de la Granda (La Felguera, Asturias, 1911 – Madril, 1987) asturiar pilotua izan zen.

## Ibilbidea

1932an, Abiazio Zibilaren titulua lortu zuen Espainiako hirugarren emakumea izan zen, eta ezkonduta egon ondoren lortu zuen lehena. Havillan hegazkin batean probak gainditu ondoren lortu zuen titulua, Álvarez Buylla kapitainaren eskutik. Andaluziako Real Aeroclub-eko kide izan zen. Antonio Cuesta Lope eta Salud Menéndez de la Granda izan zituen gurasoak. 1931n Manuel Presa Alonsorekin ezkondu zen, Abiazioko armako kapitaina zenarekin.

## Erreferentziak

* ↑ Langreo Cultura. .
* ↑ La Nueva España - Diario Independiente de Asturias - Nalón - El Círculo Aeronáutico estrena sede. .
* ↑ https://web.archive.org/web/20080907102755/http://www.aeroclubdesevilla.com/Historia/historia.htm

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5881237
# Gloria Cabral

Gloria Cabral (São Paulo, Brasil, 1982) arkitektoa da, 2004az geroztik Arkitektura Kabineteko bazkide titularra.

## Lehen urteak

Sei urte zituela, Asuncionen (Paraguai) bizi izan zen familiarekin. Asunción Unibertsitate Nazionalean arkitektura ikasi zuen. Unibertsitatea amaitu aurretik, 2003an, Cabral Arkitekturako Kabinetearekin elkartu zen. Sasoi hartan, bazkide bat erretiratu zen, eta Cabralek, beste pasante batzuekin batera, talde bat osatu zuen eta azterlaneko bazkide bihurtu. Gaur egun, Gloria Cabral Brasilen bizi da eta bertan egiten du lan.

## Ibilbidea

2004az geroztik Kabineteko bazkide titularra da, eta Solano Benítez eta Solanito Benitezekin batera zuzentzen du.
2014. urtean, Peter Zumthor suitzarrak Cabral aukeratu zuen, mundu osoko profesionalen arteko bere dizipulu gisa, Rolex 2014/2015 Ekimen Artistikoaren programaren esparruan. Suitzak munduko talentu gazteen artean egiten duen bilaketa baten bidez sortu zen haren izendapena. Lau arkitekto hiruturen artean lortu zuen saria (Cabral zen emakume hirukote bakarra, eta beste diziplina batzuetako finalistak izan ziren zazpi arkitekto babestuen artean).Urte horretan Suitzara hainbat aldiz joan zen eta Zumthor-ekin lan egin zuen te-etxe baten proiektuan.

## Lan nagusiak

* Abu etxea
* Teletoia KRI
* Fada barra
* Kincho Izeba Korala
* Texo galeria
* L.A. etxea
* KSPatiño etxea
* II. Kabinetea
* OMVA etxea
* Verónica etxea
* Angelina
* Sukalondoa
* Estigarribia etxea

## Aintzatespenak

* Teleton Haurren Errehabilitazio Zentroaren proiektuaren arduraduna izan zen. 2010ean Biurteko Panamerikarreko lehen saria irabazi zuen, Errehabilitazioa eta Birziklapena kategorian.
* 2016. urtean, bere bazkideekin batera, Veneziako Arkitekturako Biurteko Urrezko Lehoia lortu zuen, Nazioarteko Erakusketan Parte-Hartze Onenaren saria.
* 2018an Moira Gemmill Prize saria eman zioten, The Architectural Review eta The Architects’ Journalen eskutik.
* Arkitektura Jasangarriaren 2021 Sari Orokorra lortu zuen, Cité de l’Architecture et du Ondaroine-k (Frantzia) antolatuta.

## Erreferentziak

* 1 2 Mercé, Cayetana. (4 de marzo de 2016). Gloria Cabral 1982. .
* ↑ Peter Zumthor y Gloria Cabral: una conexión más allá del lenguaje. 6 de diciembre de 2015.
* ↑ 'Breaking The Siege' por Gabinete de Arquitectura: León de Oro en la Muestra Internacional de la Bienal de Venecia 2016. 31 de mayo de 2016.
* ↑ Women in Architecture Award winners announced. .
* ↑ «Teresa Moller, José Cubilla, Solano Benítez & Gloria Cabral, entre ganadores del Premio Global de Arquitectura Sostenible 2021» Plataforma Arquitectura 2022-01-24.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46100819
* Multimedia: Gloria Cabral / Q46100819
# Gloria Conyers Hewitt

Gloria Conyers Hewitt (Sumter, Hego Carolina, 1935eko urriaren 26a) estatubatuar matematikaria da. Matematika doktoregoa lortu zuen afrikar jatorriko hirugarren emakumea. Fiskeko Unibertsitatean, Washingtoneko Unibertsitatean eta Montanako Unibertsitatean egin zituen ikasketak. Gero, urteetan, Unibertsitate hartako Matematika Zientzietako Sailaren katedraduna izan zen. Gainera, 1964-1972 bitartean, Estatu Batuetako Matematika Elkarteko irakasle izan zen, eta 1972-1975 bitartean Pi Mu Epsilon elkarteko batzorde eragileko kide, beste kargu eta lanpostu batzuen artean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015-5-1 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q5571348
# Filipów udalerria

Filipów Poloniako Podlasiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Suwałki barrutian kokatuta. 150,81 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4398 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2184625
ieaPodlasiako voivoderriko udalerriak :
# Filira

Filira, greziar mitologiako zenbait pertsonairen izena da:
* Ozeanide bat, Felgre here deitua, Ozeano eta Tetisen alaba. Kronosek seduzitu zuen, zaldi bihurtu zena bere emazte Reak ustekabean harrapa ez zezan. Beste bertsio batek, Filira izan zela dio, behor bihurtu zena, jainkoaren eskakizunetik ihes egiterakoan. Ninfa, noraezean ibili zen Pelasgoko mendietaraino, non Kiron zentauroa erditu zuen. Hain handia izan zen munstro bat erditu izanak eragin zion tristezia, bere aitari edo Zeusi, landare bihurtzeko eskatu ziola, eta hala egin zen, Filira ezki zuhaitz batean bihurtua izan zelarik. Gizakiei, papera nola egin erakutsi zien, eta, ondorioz, idazketaren jainkosatzat hartzen zen, lurrina, medikuntza eta edertasuna ere lotzen zitzaizkiolarik.
* Ninfa bat, Asopo ozeanidaren eta Metoperen alaba. Peneo ozeanidarekin ezkondu zen, honekin Hipseo, lapitarren erregea izan zuelarik.
* Nauplioren emaztea eta Palamedes, Eax, Nausimedonte eta Pretoren ama.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q398524
* Multimedia: Philyra (mythology) / Q398524
# Filis

Filis (Phyllis), greziar mitologiako emakumezko pertsonaia bat da. Traziako errege Likurgoren alaba zen, eta Teseoren seme Demofonterekin ezkondu zen, hau Traziatik igarotzen ari zenean Troiako Gerraren ondoren etxera itzultzen ari zela. Demofonte, beharraren ondorioz Greziara deitua, etxera itzuli zen bere aitari laguntzeko, Filis utziz. Orduan, honek, bere senarrari, Reari sagaraturiko zerraldo bat bidali zion, berak, itzultzeko itxaropena ematen dionean irekitzeko eskatuz. Hemendik aurrera, istorioa aldatu egiten da.
Bertsio batean, Filisek bere buruaz beste egiten du zuhaitz batean urkatuz. Filis lurperatzen duten tokian, almendrondo bat hazten da, Demofonte itzultzean loratzen dena. Istorioaren bigarren bertsio batean, Demofontek zerraldoa irekitzen du, eta, istripuz, bere ezpataren gainean erortzen da. Istorio hau, nabarmenki posible agertzen da Ovidioren Heroides epopeia epistolarreko II. Liburuan, baita Kalimakoren lanetan ere.
Bederatzi Bideak, Filisen istoriotik datoz, esaten denez, bederatzi aldiz itzuliko dena ertzetara Demofonteren itzuleraren zain dagoela.
Filis, artzain eleberrian ere, oso ohiko pertsonaia da: neskatxa artzai xaloa, atsegina eta maitemindua. Urrezko Mendeko Lope de Vega idazle espainiarrak, Filisi buruzko ziklo bat idatzi zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1334087
* Multimedia: Phyllis (mythology) / Q1334087
# Filipstadita

Filipstadita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Filipstadita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: . Sistema kubikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Filipstadit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3745378
# Filistiar Kulturaren Museoa

Filistiar Kulturaren Museoa (hebreeraz: המוזיאון לתרבות הפלשתים ע"ש קורין ממן‎) Israelgo museo arkeologikoa da, Axdod hirian dagoena. Hiri horren inguruan bizi ziren filistiarren kultura aztertzen du. Museoa filistearren kulturari eskainitako munduko museo bakarra da. 1990. urtean inauguratu zuten.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q23894294
* Multimedia: Museum of Philistine culture / Q23894294
# Filisur

Filisur Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, Bergün Filisur $^{(en)}$ barrutian. 2014an 434 biztanle zituen 44,58 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66214
* Multimedia: Filisur / Q66214
Alvaneu $^{(en)}$ Schmitten (GR) Tiefencastel $^{(en)}$ Tinizong-Rona $^{(en)}$ Savognin $^{(en)}$ Wiesen $^{(en)}$
# Filita

| Filita | Filita | Filita |
| Arroka metamorfikoa ||||
| Mineral garrantzitsuak | Kuartzo Mika serizita Klorita Grafito | Kuartzo Mika serizita Klorita Grafito |
| Dentsitatea | 2,775 g/cm$^3$ | 2,775 g/cm$^3$ |
Filita arbela eta eskistoaren arteko metamorfismoa duen arroka metamorfikoa da. Batez ere kuartzoa, mika serizita eta kloritaz osatua dago eta foliazio nabaria erakusten du, askotan uhinkorra. Batzuetan grafitoa ere izaten du.
Barrow sekuentzian metamorfismo gradu baxua dute, eta bere testura ere erabiltzen da izendapenetarako. Erraz apurtzen da xaflatan (xaflakorra da).

## Ikus, gainera

* Arroka metamorfiko

## Erreferentziak

* ↑ SSQ - Our products

## Kanpo estekak

* Datuak: Q731880
* Multimedia: Phyllite / Q731880
# Golinda (Texas)

Golinda Texasko hiri bat da. Falls konderrian kokatua dago. 2010ean 559 biztanle zituen, 10,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Falls konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q976366
* Multimedia: Golinda, Texas / Q976366