OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bakteriuria

Bakteriuria gernuan bakterioak egoteari (kopuru handietan) deritzo. Bakteriuriaz hitz egin ohi da gernu mililitro bakoitzeko 100.000 bakterio edo gehiago (koloniak eratzen dituzten unitateak) daudenean.
Bakteriuriak sintoma klinikoak eragin ditzake (gernu-infekzioa agertuz), baina asintomatikoa ere izan daiteke. Bakteriuria agerian jartzen da urokultibo baten bidez.
Urokultiboa egiterakoan ohikoa da laginaren kutsadura mikrobiologikoa, gernua gernu-traktuaren azken zatitik igarotzean bertan dauden bakterioz kutsatu ohi delako. Horregatik, txiza egin ondoren hartzen den gernuak bakterioak ditu (10 $^3$ KEU/ml -KEU: koloniak eratzen dituzten unitateak-).
Lagin batean bakteriuria dagoenean Escherichia coli da gehien agertzen den bakterioa, gernu-infekzio gehienen eragilea.
Asintomatikoa denean bakteriuriak kasu gehienetan ez du tratamendurik behar, salbuespenak salbuespen (haurdun dauden emakumeak edo giltzurrun-transplante bat izan dutenak, besteak beste). Bakteriuriak sintoma klinikoak sortzen dituenean antibiotikoak erabiltzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ Ingraham, J., Ingraham, C.: Introducción a la microbiología Vol. II, Ed. Reverté, 590 orr. ISBN: 84-291-1869-1
* ↑ Prats, G. : Microbiología clínica, Ed. Médica Panamericana (2007) 242-243 orr. ISBN: 978-84-7903-971-4
* ↑ Prats, G. : Microbiología clínica, Ed. Médica Panamericana (2007) 240 orr. ISBN: 978-84-7903-971-4

## Kanpo estekak

* Datuak: Q632522
# Bakterio sulfato-erreduktore

Bakterio sulfato-erreduktoreak sulfatoa (SO2− 4) elektroein azken hartzaile gisa erabiltzen duten bakterio anaerobioak dira, hidrogeno sulfuro (H$_2$S) sortuz. Esan liteke bakterio hauek oxigenoaren ordez sulfatoa "arnastu" egiten dutela.
SO$_4$$^{2-}$ → SH$_2$
Bakterio hauek materia organikoa erabili ohi dute energia-iturri gisa, baina ordezkari gutxi batzuek hidrogeno molekularra ere (H$_2$) oxidatu dezakete. Sulfatoez gain, bakterio hauetako batzuek sulfitoak, tiosulfato edo sufre elementala ere (S) erabil ditzakete elektroein azken hartzaile gisa.
Hidrogeno sulfuroak (H$_2$S) duen arrautz ustelduaren berezko usainak sarritan bakterio sulfato-erreduktoreen presentzia ingurune batean adierazten du.
Talde honetako bakterioak oso zaharrak dira, eta aspaldian agertu ziren gure planetan, atmosfera oxigenorik ez zuenean, duela 3.500 milioi urte.
Bakterio hauek ingurugiro anaerobioetan bizi ohi dira: itsas edo lakuen sedimentuetan, animalia hausnarkarien digestio-aparatuan, usteltzen ari den materia organiko ugari eta oxigeno gutxi duten uretan, etab. Baita sulfato asko duten meategi azidoen ureetan ere (non Thiobacillus generoko bakterioek bertako urak azidotzen dituen). Toki horietan guztietan H$_2$S sortzen dute, askotan uretako ioi metalikoekin konbinatzen dena sulfuro metalikoak sortuz (esaterako, burdinarekin konbinatzen denean FeS disolbaezina sortzen da, inguruneari kolore iluna ematen diona (ikus irudia)
Bakterio sulfato-erreduktoreak dira, besteak beste, honako genero hauek: Desulfobacter, Desulfococcus, Desulfovibrio eta Desulfotomaculum.

## Erreferentziak

* ↑ Lovley, Derek R.; Phillips, Elizabeth J. P. (1987) Competitive Mechanisms for Inhibition of Sulfate Reduction and Methane Production in the Zone of Ferric Iron Reduction in Sediments Applied and Environmental Microbiology 53 (11): 2636-2641
* ↑ Muyzer, Gerard; Stams, Alfons J. M. (2008) The ecology and biotechnology of sulphate-reducing bacteria Nature Reviews Microbiology 6 (6): 441-454
* ↑ Ponnamperuma, Cyril; Margulis, Lynn (1980) Erratum to: Antiquity and Evolutionary Status of Bacterial Sulfate Reduction: Sulfur Isotope Evidence Limits of Life, Springer Netherlands. 201 orr.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q648314
# Bakterizida

Bakterizida bakterioak deuseztatu edo hiltzen dituen substantziari deritzo. Bakterizidak antimikrobiano mota bat besterik ez dira.
Esterilizatzeko edota desinfektatzeko erabiltzen diren eragile asko bakterizidak dira. Ohikoenen artean eragile fisikoak daude (beroa, izpi ultramoreak, erradiazio ionizatzailea...), kimikoak (fenolak, alkoholak, metal halogenoak, laugarren mailako amonioa duten konposatuak,...), gasak (etileno oxidoa, ozonoa...), etab.
Bakterizidak dira ere lisozima bezalako substantzia naturalak (muki, malko eta listuan dagoena) eta kimioterapian erabiltzen diren antibiotiko batzuk ere. Kontuan hartu behar dira bakterioak hiltzen dituzten antibiotikoak ez direla oso ugariak, ugariagoak izanik bakterioen hazkundea galarazten dutenak (azken hauek bakteriostatikoak dira, baina ez bakterizidak).
Substantzia bakterizida baten eraginkortasuna neurtzeko hainbat teknika erabiltzen dira laborategian. Inhibizioa eragiteko gutxieneko kontzentrazioarena (MIC, ingelesez) da erabiliena.

# Ikus, gainera

* Esterilizazio
* Desinfekzio
* Bakteriostatiko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q804539
* Multimedia: Bactericides / Q804539
# Bakteriologia

Bakteriologia bakterioak, horien morfologia eta izaerari dagokion guztia ikertzen duen mikrobiologiaren alorra da. Bakteriologiak arlo asko ditu aztergai, medikuntzarekin lotuta daudenak gehienak, baina eritasun kutsakorren jatorria aztertzea da nagusia. Fisiologiarentzat ere lagungarria da, elikadurari eta digestioari buruzko argibideak ematen dituen aldetik.
Anton van Leeuwenhoek holandarra izan zen bakterioen azterketan aritu zen lehena (XVII. mendearen bukaeran), baina XIX. mendearen erdialdera arte ez zen burutu ikerketa osorik. Louis Pasteur eta Robert Koch zientzialariek ekin zioten bakterioen ikerketa sistematikoa egiteari, eta haiek izan ziren, horrenbestez, bakteriologia modernoaren aitzindariak. XX. mendean, aurrerapauso handiak eman dira bakteriologian, eritasun kutsakor gehienen sortzaile bakterioak direla jakin zenetik, batez ere. Bakteriologiak medikuntzan duen garrantzia ikusita, bakteriologia-ikerketarako institutuak eta laborategiak eraiki dira geroztik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q243748
* Multimedia: Bacteriology / Q243748
# Bakteriorrodopsina

Bakteriorrodopsina Halobacterium generoko arkeoek (eta beste Halobacteria batzuek) duten purpura koloreko pigmentua da, egitura proteikoa duena.
Proteina hau arkeo horien zelula mintzean dago, eta -klorofilaren antzera- argiaren bidezko ATP-sintesian parte hartzen du. Protoi-ponpa baten antzera jarduten du, argiaren energia hartzen baitu protoiak mugiarazteko. Protoi-gradiente horrek energia kimikoa sortzen du.
Halobacterium-ek bi metabolismo mota ditu: oxigenoaren aurrean, kimiorganotrofo gisa jarduten du, materia organikoaren oxidazioa burutuz ATPa sintetizatzeko; oxigenoaren ezean, aldiz, fotosintesi bereziren bat burutzen du, bakteriorrodopsinari esker, protoien gradientea erabiliz energia kimikoa (ATP) lortu ahal izateko.
Bakteriorrodopsinak begiko errodopsina antzeko egitura eta funtzioa du, erretinal izeneko molekula bat izanik (indar protoi-higiarazlearen sorrera katalizatzen duena) Argi espektroaren zati berdean xurgatzen du argi gehien (570 nm inguruan).

## Erreferentziak

* ↑ Madigan M.T., Martinko J.M., Parker J. Brock Mikroorganismoen biologia (2007) E.H.U-ak euskaratua: Glosarioa.
* ↑ Bacteriorhodopsin: Pumping Ions
* ↑ Madigan M.T., Martinko J.M., Parker J. Brock Mikroorganismoen biologia (2007) E.H.U-ak euskaratua: 551-552 orr.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q242310
* Multimedia: Bacteriorhodopsin / Q242310
# Bakteriozina

Bakteriozinak bakterio askok ekoizten dituzten proteina bereziak dira, espezie bereko anduiak hil edo haien hazkundea inhibitzen dutenak. Beren jarduera dela-eta antibiotikoekin alderatu dira, nahiz eta antibiotikoen aldean askoz hautakorragoak izan: ekoizten dutenen espezie bereko bakterioak edo espezie hurbilekoak besterik ez dituzte hiltzen bakteriozinek, antibiotikoek espektro zabaleko jarduera duten bitartean (hots, espezie ezberdinetako bakterioei eragiten diete).
1925ean André Gratiak lehenengo bakteriozina aurkitu zuen, Escherichia Coli bakterioak ekoiztutakoa. Kolizina izena jarri zion.
Garrantzi handiko substantziak dira bakteriozinak arlo klinikoan. Hesteetako flora mikrobiarrak, esaterako, bakteriozinak sortzen ditu, lehian dauden bakterioentzat toxikoak direnak. Bakteriozina horiek sintetizatuko ez balira bakterio oportunistak haziko lirateke eta infekzioa egiteko parada izango lukete.
Bakteriozinak antibiotikoak baino toxikoagoak dira. Molekula gutxi batzuk gai dira bakterio hartzailea hiltzeko.
Beren jarduera hiltzailea garatzeko bakteriozinek hiru mekanismo dituzte:
* bakterio hartzailearen zelula-mintza kaltetzen dute
* transkripzioa inhibitzen dute
* itzulpena galarazten dute
E. Colik ez ezik, bakterio ugarik ere bakteriozinak sintetizatzen dituzte: Pseudomonas-ek, Bacillus-ek, laktikoen bakterioek, etab.
Kasu askotan bakteriozinak sortzeko gaitasuna plasmido baten menpe dago. Kolizinen kasuan, adibidez, plasmidoak dituzten bakterioek besterik ez dituzte kolizinak sortzen. Horrek esan nahi du plasmidoaren material genetikoan daudela kolizinak kodetzen dituzten geneak. Era berean, plasmidoek kolizinekiko immunitatea ematen diote bakterio eramaileari.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q183119
* Multimedia: Bacteriocin / Q183119
# Arabako kuadrillak

Kuadrilla Araba historikoki banatzen den zazpi barruti administratibo nagusietako bakoitza da. Kuadrillen araberako zatiketa XVI. mendekoa da, nahiz eta egungo banaketa 1983koa den, 1989ko foru arau batek emana:
* Arabako Lautadako kuadrilla: Arabako ipar-mendebaldean. Hiriburua Agurain da.
* Aiaraldea edo Aiarako kuadrilla: Nerbioi ibaiaren arroko herriak biltzen ditu batik bat. Bertakoak dira Laudio eta Amurrio, probintziako bigarren eta hirugarren udalerri jendeztatuenak, hurrenez hurren. Hiriburua Arespalditza da, Aiarako udalerrian, baina Laudio da herririk handiena.
* Añanako kuadrilla: Arabako mendebaldean eta hego-mendebaldean kokatua. Ebro ibaiaren inguruko zenbait haranek osatua da. Hiriburua Ribabellosa da.
* Arabako Errioxa edo Arabako Errioxako kuadrilla: Ebro ibaiaren ertzean dago kokatuta eta klima mediterraneoa du. Ardoaren produkzioa da aktibitate ekonomikorik garrantzitsuena. Hiriburua Guardia da.
* Gasteizko kuadrilla: Gasteiz udalerriaren eremu berbera hartzen du gutxi gorabehera. Hedaduraz kuadrilletan txikiena izan arren, Arabako populazioaren hiru laurdenak hemen bizi dira.
* Mendialdea edo Mendialdeko kuadrilla: ekialdean dagoen eta Nafarroa Garaiarekin muga egiten duen eskualde menditsua. Hiriburua Kanpezu da.
* Gorbeialdea edo Zuiako kuadrilla: Gipuzkoa eta Bizkaiarekin muga egiten duen eskualdea. Hiriburua Murgia da.
Trebiñar askoren aldarrikapena Trebiñuko barrendegia zortzigarren kuadrilla izatean datza, gaur egun ofizialki Burgosko probintziaren zati bada ere.

## Kuadrilla izena

Gaur egun euskara batuan kuadrillak deritza, nahiz eta lehenago taldeak ere deitu izan zaien (Arabaren goiburuak hauxe dio: Zazpi taldek Araba bat).

## Arabako eskualde geografikoak

Bestalde, Araban sei eskualde geografiko edo natural bereiz daitezke:
* Aiaraldea (Arabako Kantaurialdea izenaz ere ezaguna, mediterraneoar isurialdekoa den Araba gehiena ez bezala Kantauri itsasoaren isurialdekoa baita eskualde hori)
* Gorbeialdea
* Arabako Ibarrak
* Arabako Lautada
* Arabako Mendialdea
* Arabako Errioxa

## Ikus, gainera

* Arabako barruti judizialen zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ Izen geografikoen glosarioa, Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia, 2001.
* ↑ Euskaltzaindia: Hiztegi Batua.
* 1 2 Azaroaren 20ko 63/1989 Foru Araua, eskualdeei buruz.. Arabako Batzar Nagusiak (Noiz kontsultatua: 2010-12-26).

## Kanpo estekak

* Azaroaren 20ko 63/1989 Foru Araua, Arabako Eskualdeei buruzkoa.
* Datuak: Q1227095
* Multimedia: Kuadrillak of Álava-Araba / Q1227095
# Arabako markesgoa

Arabako markesgoa Alfontso XII.ak 1875eko irailaren 2an sortuako noblezia titulua da, Julián de Zulueta eta Amondoren alde Erresumako senataria eta Karlos III.aren Ordenako Gurutze Handiko zaldun, Casa Blancako bizkonde-aurrekoa.

## Izena

Izenak Arabako probintziari egiten dio erreferentzia, I.go markesa Anuntzetan jaio zela gogoratuz.

## Arabako markesak

| | Titularra | Aldia |
| Alfontso xii.aren sorkuntza |||
| I | Julián de Zulueta eta Amondo | 1875 - 1878 |
| II | Salvador de Zulueta eta Samá | 1885 - 1913 |
| III | Narciso de Zulueta eta Martos | 1915 - 1973 |
| IV | José Fernández de Lascoiti eta Zulueta | 1974 - 1983 |
| B | Fabiola Fernández de Lascoiti eta Franco | 1986 - egun |

## Arabako markesen historia

* Julián de Zulueta (Anuntzeta, 1814ko urtarrilaren 9a - Habana, 1878ko maiatzaren 4a), Arabako I.go markesa, Casablancako I.go bizkondea, Isabel II.aren bazkidea esklabo trafikatzaile eta azukre-landen jabetzan, Habanako boluntarioen koronela, erregidorea, alkatea eta Kubako Erresumako senataria. Francisca de los Dolores Samá eta de la Motarekin ezkondu zen lehen aldiz, ezkontza honetako semeak jaso zuen titulua:
* Salvador de Zulueta eta Samá (Habana, 1851ko uztailaren 4a - 1913ko otsailaren 21a), Arabako II. markesa, Casablancako II. bizkondea.Maria de las Angustias de Martos eta de Aizcúnekin ezkondu zen, Spínolako I. baronesa. Haren semeak jaso zuen titulua:
* Narciso de Zulueta eta Martos (Madril, 1888ko martxoaren 6a - 1973ko otsailaren 11), Arabako III. markesa eta Casablancako III. bizkondea. María de la Concepción Narváez eta Ulloarekin ezkondu zen, ondorengorik gabe. Haren ilobak jaso zuen titulua:
* José Fernández de Lascoiti eta Zulueta (Madril, 1902ko uztailaren 24a - Burgos, 1983ko ekainaren 14a), Arabako IV. markesa, Casablancako IV. bizkondea, Spínolako III. baroia, Andayako III. baroia eta Lascoitiko II. konde pontifizioa. Ana Gonzalo eta Fanlorekin ezkondu zen, ondorengorik gabe. Bere anaiaren alabak jaso zuen titulua:
* Fabiola Fernández de Lascoiti eta Franco (Madril, 1935eko maiatzaren 22a), Arabako V. markesa, Casablancako V. bizkondesa, Spínolako IV. baronesa eta Andayako IV. baronesa. Tomás de la Vega eta Gómez-Aceborekin ezkondu zen (1928-2001).

## Erreferentziak

* ↑ Elenco de Grandezas y Títulos Nobiliarios Españoles. Instituto "Salazar y Castro", C.S.I.C.
* ↑ «Orden por la que se manda expedir, sin perjuicio de tercero de mejor derecho, Carta de Sucesión en el título de Marqués del Álava a favor de don José Fernández de Lascoiti y Zulueta.» Boletín Oficial del Estado (Madrid) 21 de agosto de 1974.
* ↑ «Orden 1262, de 12 de diciembre de 1985 por la que se manda expedir, sin perjuicio de tercero de mejor derecho, Real Carta de Sucesión en el título de Marqués de Alava a favor de doña Fabiola Fernández de Lascoiti y Franco.» Boletín Oficial del Estado (Madrid) 17 de enero de 1986.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6001641
# Arabako eta Nafarroako abizen konposatuak

Arabako eta Nafarroako abizen konposatuak (antzina Bizkaian eta Gipuzkoan ere erabiliak) bereizita idazten diren bi izen dituzten euskal abizenak dira, eta gaur egun arte iraun dute Araban eta Nafarroan. Abizen horien egiturak bi dira:
* patronimikoa + de + toponimoa, erdal hurrenkeran (adibidez: Diaz de Zerio) edo patronimikoa + toponimoa + -ko, euskal hurrenkeran (adibidez: Diaz Zerioko). Patronimikoa aitaren izena da, atzetik -z erantsita. Hartara, Pero izeneko gizon baten alaba, Mezkia herrikoa, abizenez Perez Mezkiako izango zen, abizenen sorkuntzarako bide hori bizirik zen garaian.
* deitura + de + toponimoa, erdal hurrenkeran (adibidez: Sarria de Etxebarri) edo deitura + toponimoa + -ko, euskal hurrenkeran (adibidez: Sarria Etxebarriko).
Euskal Herritik kanpora ere erabili izan ziren halakoak, bi hurrenkera horietatik lehendabizikoa (erdal hurrenkera) baliatuz, Sorian iparean, Errioxan, Burgos ekialdean, eta Kantauri itsasoko kostaldeko hainbat lurraldetan.
Urtez urte gero eta arabar gehiagok euren abizen konposatua berreskuratu nahi dute, sarritan eta 1871ko erroldaren ondorioz euren abizenaren zati bat ezabatu egin baitzieten.

## Erreferentziak

* ↑ Ikus Euskal deituren izendegia, 25. orrialdea (Mikel GORROTXATEGI NIETO [koordinatzailea]: Euskal deituren izendegia. Argitaratzaile: Espainiako Justizia Ministerioa; Eusko Jaurlaritzako Justizia, Ekonomia, Lan eta Gizarte Segurantza Saila; eta Euskaltzaindia. Bilbo, 1998).
* ↑ Urtero heraldikaren laguntzaz zientoka arabarrek euren abizen konposatua berreskuratzen dute. Noticias de Álava egunkaria (Gaztelaniaz)
* ↑ Arabar klana. Noticias de Álava egunkaria (Gaztelaniaz)

## Ikus, gainera

* Arabako abizen konposatuen zerrenda

## Kanpo estekak

* Juan Vidal Abarca, genealogia eta heraldikaren zalea. Euskonews.com (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q8202418
# Arabako eta Gipuzkoako ibar-jaurerri nagusiak

Arabako eta Gipuzkoako ibar-jaurerri nagusiak 1274. urtean sortu zituen Alfontso X.a Gaztelakoak Araban eta Gipuzkoan. Ibar-jauna zen erregearen ordezkari nagusia, korrejidore karguaren aitzindaria aditu askoren ustetan. XV. mendearen bukaeran desagertu ziren ibar-jaurerri nagusi hauek, korrejidoreen esku utzi baitzituzten Errege-erregina Katolikoek ibar-jaurerri nagusiari zegozkion egiteko asko.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253775
# Arabako hauteskunde-barrutia

Araba egun Espainiako Kongresua eta Senatuaren 52 hauteskunde-barrutietako bat da. 4 diputatu eta 4 senatari hautatzen ditu. Hauteskunde-barrutia izen bereko herrialdearekin bat egiten du.
Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan hiru hauteskunde-barrutietako bat ere bada, 25 legebiltzarkide hautatzen dituena.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Las claves del sistema electoral en España» El Mundo 2011/11/19.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Resultados de las elecciones autonómicas de 2012 en Álava» El País.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8076636
# Arroriano

Arroriano Arabako mendia da, 1341 metro ditu eta Gorbeiako mendilerroan kokatuta dagoena.

## Erreferentziak

* ↑ Gailurraren izena: Arroriano (Mendikat webgunean)
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Arroriano (Mendikat)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendiak
* Arabako mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* luberri.net webgunean
* Datuak: Q56903937
# Arrontegi (barrutia)

Arrontegi (3) :
| Barakaldo ||
| Arrontegi zubia ||
| Herrialdea | Euskal Herria |
| Probintzia | Bizkaia |
| Udalerria | Barakaldo |
| Auzoak | Arrontegi |
| Azalera | 0,206 km² |
| Biztanleria | 7.565 (2013) |
Arrontegi Barakaldoko (Bizkaia) 3. barrutia da. Eustatek emandako datuen arabera barrutiak 7.565 biztanle zituen 2013. urtean, eta 0,206 kilometro koadroko azalera. Arrontegiko auzoa izen bereko mendiaren magalean kokatzen da. Auzoak izena ematen dio Bilboko itsasadarra zeharkatzen duen Arrontegi zubiari. Mendi baten magalean kokatuta egoteagatik, auzoak malda ugari ditu. Malda hauek hegoaldetik iparraldera hedatzen dira, Barakaldo erdiguneraino, alegia. Iparraldean Zaballa-Zentroa barrutiarekin egiten du muga, eta hegoaldean Lutxanako barrutiarekin. Barrutia izen bereko auzoaz osatzen da.

## Arrontegi mendiaren berreskuratzea

Arrontegi mendia ia Barakaldo erdigunean kokatzen da, eta urteetako jarduera industrialak gogor eragin dio bertako landarediari. Lutxana auzoko Sefanitro Dorreen proiektuarekin batera, Arrontegi mendixkaren berreskuratze lanak burutuko dira. Horrela, gaur egun ia landarediarik ez duen mendian, zuhaitzak eta mota ezberdineko landareak landatuko dira. Horrez gain, Arrontegi eta Lutxana elkartuko dituen zubibide bat eraikiko da autobidearen gainean.

## Erreferentziak

* ↑ Barakaldoko Udala. «Datu Orokorrak» (Noiz kontsultatua: 2014-10-27).
* ↑ Eustat. «Bizkaiko biztanleria barruti eta zentsu-sekzioen arabera, sexuaren, adin-taldeen eta naziotasunaren arabera. 2013» (Noiz kontsultatua: 2014-10-27).
* ↑ Barakaldoko Udala. «Datu Orokorrak» (Noiz kontsultatua: 2014-10-27).

## Ikus, gainera

* Arrontegi zubia
* Barakaldo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254161
# Arrontegi

Arrontegi izenak esanahi desberdinak dauzka.
* Arrontegi: Barakaldoko barruti eta auzoa da.
* Arrontegi: Barakaldoko zubi bat da.
# Arrontegi zubia

Arrontegi Zubia Barakaldo eta Erandio lotzen dituen zubi erraldoia da.

## Kokalekua

N-637 errepidearen trafikoa bideratzen du Getxo, Uribe Kosta eta Txorierrirantz. Itsasoraino gune metropolitarreko bi aldeak batzen dituen bidesaririk ez duen azken zubia da, eta berrogeita hamar metroko altuera dauka.

## Zubia

José A.Torroja ingeniariak diseinatuta, 1970eko hamarkadan eraiki zuten. 1977an eraikitze obrak amaitu zirenetik urte batzuez erabili gabe egon zen, erabiltzen hasi zen arte. 1983ko maiatzean zabaldu zuten. Guztira lau bide dauzka norabide bakoitzeko. Norabide bakoitza zubi batean banatuta dago, beraz zuzenagoa litzateke Arrontegiko zubiak deitzea, bi zubiz osaturik dagoenez. Itsasgoraren maila gorenetik ia 42 metrora dago zubia.
2008an egindako erreformei esker, egunero 135.000 ibilgailuk zeharkatua da.

## Iruditegia

* N-637 errepideak zubia zeharkatzen.
* Arrontegiko zubia Barakaldotik ikusia.
* Behealdeko bidea.
* Behealdetik ikusita.
* Itsasadarreko ondoko eskuinaldeko errepidetik ikusita.

## Erreferentziak

* ↑ El Correo: Radiografía del puente de Rontegi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9064417
* Multimedia: Puente de Róntegui / Q9064417
# Arropa lehorgailu

Arropa-lehorgailua etxetresna elektriko bat da, eta arropa garbitu ondoren lehortzeko erabiltzen da. Oinarrizko funtzionamendua da edukiera aldakorreko danbor birakari baten barruan aire beroa sartzea. Danbor horren barruan, arropa hezea astiro biratzen da. Danbor hori herdoilgaitza, zineztatua, esmaltatua eta abar izan daiteke. Kasu batzuetan, aire beroaren sarrerako hodiak danborra biratzen den aldi berean biratzen dira, eta beste batzuetan finkoak dira, eta arropa bakarrik biratzen dute.
Arropa-lehorgailu guztiek iragazkia izaten dute, eta hor jasotzen dira arroparen zati txiki galduak, baita iragazki horren asetasunari buruzko abisu optiko edo akustikoren bat ere.
Bi lehorgailu mota nagusi daude, hezetasunez kargatuta ateratzen den airearen norakoaren arabera:
Bi motek tenporizazio-sistema bat (nahi den funtzionamendu-denbora jartzen duen dialaren bidez) edo sentsore elektroniko batzuk izan ditzakete, (automatikoki arroparen hezetasun-maila detektatzen dute eta programatutako lehortze-gradura iristean funtzionamendua eteten dute).
5 edo 6 kiloko karga duten lehorgailuek 85x60x60 neurriko neurri estandarizatua dute, eta zuzenean jar daitezke garbigailu baten gainean. Hala ere, badira neurri txikiagoko lehorgailu batzuk (3 kiloko edukierakoak), eta paretatik zintzilik ere jar daitezke.

## Erreferentziak

* ↑ «assecadora» GEC.
* ↑ https://bibiloni.cat/blog/assecar
* ↑ «Eixugar» i «assecar» / «eixut» i «sec» , EUGENI S. REIG, Llengua Nacional
* ↑ Donostia.eus. (2022). Arropa-garbigailua eta lehorgailua, Bazenekien...?. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q496334
* Multimedia: Clothes dryers / Q496334
# Arrone

Arrone Italiako udalerri bat da. Terniko probintzian kokatuta dago, Umbria eskualdean. 2.555 biztanle ditu, 41,04 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Arronek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ferentillo Labro Montefranco Morro Reatino Polino Terni

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6248
* Multimedia: Arrone / Q6248