# Susana Vallejo

Susana Vallejo Chavarino (Madril, 1968ko maiatza) gaztelaniazko idazlea da, fantasian eta zientzia-fikzioan espezializatua. Jaén de Alfaguara Gazte Literaturako Edebé sarietan finalista izan zen 2007an, eta Minotauroko Zientzia Fikziozko eta Literatura Fantastikoko Nazioarteko Saria 2008an eta 2013an. 2010ean, Ictineu sariak irabazi zituen, kontakizun onenaren eta eleberri onenaren kategorietan, katalanera itzulita Un reflejo en la mirada, eta Porta Coeli II: Cosecha negra; 2011n, berriro irabazi zuen Porta Coeli IV, La llave del secreto lanarekin. 2011n Gazte Literaturako Edebé saria irabazi zuen El espíritu del último verano lanarekin.

## Biografia

1968ko maiatzean jaio zen, Madrilen, eta Las Águilas eta Carabanchel auzoan hazi zen. Harro eta zordun sentitzen da nagusitan, hein handi batean, auzo horietako haurtzaro eta nerabezaroaren ondorioz. Las Escuelas Píasko Nuestra Señora ikastetxean ikasi zuen, eta, gero, Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean sartu zen Publizitatea eta Harreman Publikoak ikasteko, Arte Ederren eta Enpresa Ikasketen arteko zalantza argitzeko.
26 urte zituela, Callao dendako FNAC liburutegian muntatzen ari zela lan egin ondoren, Bartzelonara joan zen bizitzera, eta hantxe bizi da ordutik.

## Lanak

2008. urtearen amaieran argitaratu zuen bere lehen eleberria, La orden de Santa Ceclina. Lana gaztelaniaz eta katalanez argitaratu zen, eta Porta Coeli tetralogiaren lehen zatia da. Behe Erdi Aroan girotutako fantasiazko eleberria da, osagai errealista indartsukoa. Gazteen etiketaren azpian argitaratuta egon arren, irakurketa heldu argiak dituen lana da, batez ere Jainkoaren zereginari buruz: haren existentzia eta haren beharra, jainkotasuna ez izatearen ondorioak, edo jainkoaren ordez zientzia eta logika erabiltzearen ondorioa, besteak beste. Pentsamendu filosofikoa, Tomás Akinokorekin hasi eta Miguel Unamunora arte, eta tartean Friedrich Nietzsche edo Inmanuel Kant. Modu batera edo bestera agertzen dira bere lanean. Autoreak berak behin baino gehiagotan ezagutu du Umberto Ecoren El nombre de la rosa lanaren eragina, bereziki Bernardo pertsonaian.
2009ko San Jurgi Egunean bi nobela berri argitaratu ziren: Cosecha negra eta Switch in the red. Lehena Porta Coel lanaren jarraipena da, baina esan daiteke ez dela ohiko jarraipena, pertsonaiak ez baitira berdinak (hala ere, zenbait pertsonaia bigarren mailako gisa agertzen dira). Gaztelaniaz eta katalanez ere argitaratu da.
Switch in the red helduentzako zientzia-fikziozko eleberria da, Bartzelonan girotua. Etorkizun hurbila eta distopikoa du, eta une horretako giroa (2009) bezalakoa da. Genero beltzeko osagai indartsua du, eta oso lan kritikoa da hirugarren milurtekoaren hasierako gizartearekin. Lan hori zientzia-fikziozko eta fantasiazko literaturako Minotauro sarian finalista izan zen.
2009ko urrian, Porta Coeli lanaren hirugarren zatia argitaratu zen, El principio del fin izenekoa, eta, aurreko bietan ez bezala, orduko horretan une hartantxe girotua dago. Bitxia bada ere, hirugarren liburukia izan arren, lehena izan zen idazten.
Sagaren amaieran, San Jurgi egunean, 2010ean, laugarren liburukia argitaratu zen: La clave del secreto/Sekretuaren gakoa. Ekintza etorkizun hurbilean gertatzen zen, eta Erdi Aroko fantasia gisa hasi zen tetralogia zientzia-fikzio bihurtu zen.
2011n, Edebé saria irabazi zuen, gazte-literaturaren kategorian, El espíritu del último verano nobelarekin. Espainiako estatuko lau hizkuntza ofizialetan argitaratu zen, eta Brasilen portugesez. Galdutako paradisuei buruzko istorioa da, argumentu bat unean bertan eta beste bat protagonista eta narratzailearen iragana konbinatzen dituena.
2013ko martxoan, Penguin Random House taldeko Plaza & Janés argitaletxearekin, Calle Berlín, 109 eleberria argitaratu zuen. Autoreak Rue del Percebe, 13 eta genero beltzaren arteko nahasketa gisa definitzen du lan hori, eta Alex de la Iglesiaren La Comunidad, Woody Allenen Misterioso asesinato en Manhattan eta Alfred Hitchcocken La ventana indiscreta ditu erreferentzia. Bartzelonan girotuta, Zabalguneko edo Ensancheko errealitate soziala islatu nahi duen obra gisa aurkeztu zen. Aurreko kasuetan bezala, eleberria gaztelaniaz eta katalaneraz itzulpenean agertzen da.
2013ko irailean, Hidra argitaletxearekin, Entre dimensiones izeneko gazteentzako eleberria argitaratu zuen. Bigarren pertsonan idatzitako "aukeratu abentura" eleberria da. Irakurleak erabakiak hartzen ditu, eta bakoitzarekin irakurketa konfiguratzen du, orrialde batetik bestera pasatzen da, hautatzen duen bezala, eta amaiera desberdinetara iristen da. Lehenengo gaztelaniazko edizioa argitaratu zen, eta 2015ean katalanezko itzulpena. Autoreak dio omenaldia dela Doctor Who telesailari.
2014ko maiatzean argitaratu zuen El móvil que guardaba en su interior la chica de la camisa de color naranja Brekin argiletxeak, gaztelaniaz baino ez. Ustelkeriari buruzko umorezko obra da. Aurkezpenbate an, idazleak esan zuen drama-elementuak aldatu behar izan zituela, errealitateak gainditu egiten baitzituen.
2015eko San Jurgi egunean Planeta Taldeko Timun Mas argitaletxean argitaratu zen Madre de dragones/Dragoien Ama. Fikziozko ez den lehen lana da, Jorge Vesterraren Yo soy tu padre lanaren ildoan friki-amentzako aholku-bilduma da, eta ez da katalanez argitaratu. Liburu horri dagokionez, YouTubeko kanal bat sortu zuen, aholkuak emateko.
Urte bereko irailean gazteentzako eleberri bat argitaratu zuen, El misterio de Arlene, Diquesí argitaletxearekin. Lana gaztelaniaz baino ez da atera . Nahiz eta bere buruari amaiera emateko argumentu-arku baten hasiera izan, beste eleberri batzuetan jarraitzen du. El misterio de Arlene/Arleneren misterioa Tres amigos y un fantasma seriearen hasiera da. Bigarren zatia, Reencuentro con el pasado, hurrengo urtean argitaratu zen, eta trilogiaren amaiera 2017ko irailean kaleratu zen.
2020ko otsailean, Sofía Rhei idazlearekin lau eskuz idatzitako Irlanda sin ti gazteentzako eleberria argitaratu zuen. Eleberria Edebé 2018 sariaren finalista izan zen, eta argitaletxe horrek argitaratu zuen, hain zuzen ere. Insólitas antologian ere Rheirekin bat egin zuen, Espainiako eta Latinoamerikako 28 autoreren kontakizunak biltzen baitzituen.

## Sariak eta aintzatespenak

Besteak beste sari hauek jaso ditu:
* 2007an Jaén de Alfaguara Gazte Literaturako Edebé sarietan finalista.
* 2008an Minotauroko Zientzia Fikziozko eta Literatura Fantastikoko Nazioarteko Saria.
* 2013an Minotauroko Zientzia Fikziozko eta Literatura Fantastikoko Nazioarteko Saria.
* 2010ean kontakizun onenaren Ictineu saria.
* 2010ean eleberri onenaren kategorian Ictineu saria, katalanera itzulita Un reflejo en la mirada, eta Porta Coeli II: Cosecha negra;
* 2011n Ictineu saria Porta Coeli IV, La llave del secreto lanarekin.
* 2011n Gazte Literaturako Edebé saria, El espíritu del último verano lanarekin.
* 2018an Eleberria Edebé sariaren finalista, Irlanda sin ti lanarekin.

## Erreferentziak

* 1 2 «Lola Robles: Un mundo por delante de su lastre: escritoras españolas de ciencia ficción» www.barcelonareview.com.
* 1 2 3 ABC. «Edna López y Susana Vallejo obtienen los premios Edebé infantil y juvenil - ABC.es - Noticias Agencias» ABC.
* 1 2 3 ABC. «Susana Vallejo y Edna López, ganadoras de los Edebé - ABC.es» ABC.
* ↑ «OZ entrevista a Susana Vallejo | OcioZero» www.ociozero.com.
* ↑ España, La Nueva. La clave está en la red. .
* ↑ ABC. «Susana Vallejo mueve los hilos de la complicidad vecinal en "Berlín 109" - ABC.es - Noticias Agencias» ABC.
* ↑ Imparcial, El. Susana Vallejo: Calle Berlín, 109. .
* ↑ Vanguardia, La. (12 de mayo de 2013). Fantasia en un edifici barceloní. .
* ↑ Vanguardia, La. (08 de marzo de 2019). «¿Susto o trato?» La Vanguardia.

## Kanpo estekak

* Susana Vallejoren webgunea.
* Susana Vallejoren Youtubeko kanala.
* Datuak: Q11950565