OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# The Thomas Crown Affair (1968ko filma)

The Thomas Crown Affair (euskaraz Thomas Crown Kasua) 1968ko Norman Jewison kanadar zinema zuzendariaren suspensezko filma bat da. Steve McQueen, Faye Dunaway, Paul Burke eta Jack Weston aktoreek antzeztu zuten.
Jatorrizko abesti onenaren Oscar Saria (Michel Legrand) irabazi eta Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Sariaren (Michel Legrand) izendapena jaso zuen. Jatorrizko abesti onenaren Urrezko Globo Saria (Michel Legrand) ere irabazi zuen.
1999an izen berdineko berregokitzapena izan zuen, honetan Pierce Brosnan, Rene Russo eta Denis Leary aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Thomas Crown (Steve McQueen) ber burua aberastu duen Bostongo negoziogizona da, baina daraman bizimoduarekin aspertua dago. Egunerokotasunetik ihes egin nahizik, ustez lapurreta perfektua dena burutzea pentsatu da: banku bat ohostu eta Brasilera ihes egitea. Gaizkile talde bat bildu, suitzar banku batean hiru milioi jarri eta lapurreta inongo arrastorik gabe gauzatuko du. Kasua argitzeko asmoz, aseguruetxe batek ikertzaile bat (Faye Dunaway) kontratatuko du.

## Aktoreak

* Steve McQueen: Thomas Crown
* Faye Dunaway: Vicki Anderson
* Paul Burke: Eddie Malone detektibea
* Jack Weston: Erwin Weaver
* Gordon Pinsent: Jamie McDonald
* Biff McGuire: Sandy
* Yaphet Kotto: Carl
* Addison Powell: Abe
* Astrid Heeren: Gwen

## Kanpo estekak

* The Thomas Crown Affair filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1479998
# The Thomas Crown Affair (1999ko filma)

The Thomas Crown Affair (euskaraz Thomas Crown Afera), 1999ko John McTiernan estatubatuarrak zuzendutako thriller film bat da. Pierce Brosnan, Rene Russo eta Denis Leary aktoreek antzeztu zuten.
Steve McQueen eta Faye Dunaway aktoreek antzeztutako 1968ko izenburu berdineko filmaren berregokitzapena da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Jada berrogei urte beteak dituela, Thomas Crowni (Pierce Brosnan) ez zaio bere buruari erakusteko ezer gelditzen: berezko arrakastarako sena du. Baina ez dago guztiz asebetea, hortaz New Yorkeko Arte Museo Metropolitarretik Claude Moneten "San Giorgio Maggiore Iluntzean" margolana lapurtzea erabaki du. Poliziak ez luke inoiz berataz susmatuko, baina museoaren aseguru agentziarentzat lan egiten duen Catherine Banning (Rene Russo) detektibe ederrak bai. Horregatik, Crowni adimen eta sedukzio joko arriskutsu baten bitartez zirikatzen saiatuko da.

## Aktoreak

* Pierce Brosnan: Thomas Crown
* Rene Russo: Catherine Banning
* Denis Leary: Michael McCann polizia detektibea
* Fritz Weaver: John Reynolds
* Frankie Faison: Paretti polizia detektibea
* Ben Gazzara: Andrew Wallace
* Mark Margolis: Heinrich Knutzhorn
* Esther Cañadas: Anna Tyrol Knutzhorn
* Faye Dunaway: Psikiatra
* Michael Lombard: Bobby McKinley
* Simon Jones: Kontuzaina telefonoan (krediturik gabe)
* Cynthia Darlow: Daria

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1216770
# The Three Burials of Melquiades Estrada

The Three Burials of Melquiades Estrada (euskaraz Melquiades Estradaren Hiru Hilobiratzeak) 2005ko Tommy Lee Jones estatubatuar zinema zuzendari eta aktorearen western filma bat da. Berak, Barry Pepper, Julio Cedillo, Dwight Yoakam eta January Jones aktoreek antzeztu zuten.
2005ko maiatzaren 20a Canneseko Zinemaldian estreinatu zen, Urrezko Palmarako izendapena jaso eta gidoi onena eta aktore onenaren (Tommy Lee Jones) sariak irabazi zituen. Tommy Lee Jones aktoreak zuzendu zuen lehenbiziko filma izan zen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEB eta Mexikoren arteeko muga, Texas. Melquiades Estradaren gorpua basamortuaren erdi-erdian agertu da, eraila izan ondoren berehalakoan hilobiratua izan delarik. Bertako estatubatuar poliziak hilketaren arrazoi edo zergatiez batere kezkatu gabe hilerri publikoan hilobiratuko dute. Hori ikusirik, Melquiadesen adiskidemina zen Pete Perkinsek (Tommy Lee Jones) bere kaxaz erailketa hura ikertzen hastea erabakiko du.

## Aktoreak

* Tommy Lee Jones: Pete Perkins
* Barry Pepper: Mike Norton
* Julio Cedillo: Melquiades Estrada
* Dwight Yoakam: Belmont sheriffa
* January Jones: Lou Ann Norton
* Melissa Leo: Rachel
* Levon Helm: irratidun gizon handia
* Mel Rodriguez: Gómez kapitaina
* Cecilia Suárez: Rosa
* Ignacio Guadalupe: Lucio
* Vanessa Bauche: Mariana
* Irineo Alvarez: Manuel
* Guillermo Arriaga: Juan
* Josh Berry: mugako polizia
* Rodger Boyce: saltzailea

## Kanpo estekak

* Filmaren webgunea (Ingelesez)
* The Three Burials of Melquiades Estrada filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q954949
# The Three Musketeers (1921eko filma)

The Three Musketeers 1921eko Fred Niblo estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako abenturazko film bat da. Alexandre Dumas frantziar idazlaren Hiru mosketariak (1844) eleberri ospetsuan oinarritua dago.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
XVIII. mendea, Frantzia. D'Artagnan gaskoi gazte ausarta mosketarien taldean sartzeko bere ametsa betetzeko asmoz Paris hiriburura doa. Iristean, Athos, Porthos eta Aramisekin topo egingo du, haiek benetan zeintzuk diren susmatu gabe.

## Aktoreak

* Douglas Fairbanks: d'Artagnan
* Léon Bary: Athos
* George Siegmann: Porthos
* Eugene Pallette: Aramis
* Boyd Irwin: Rocheforteko kondea
* Thomas Holding: Buckinghamgo dukea
* Sidney Franklin: Monsieur Bonacieux
* Charles Stevens: Planchet
* Nigel De Brulier: Richelieu kardinala
* Willis Robards: Captain de Treville
* Lon Poff: Aita Joseph
* Mary MacLaren: Ana Austriakoa
* Marguerite De La Motte: Constance Bonacieux
* Barbara La Marr: Milady de Winter
* Walt Whitman: d'Artagnanen aita
* Adolphe Menjou: Luis XIII.a Frantziakoa
* Charles Belcher: Bernajoux
* Lehen lerroa: Charles Stevens, Marguerite De La Motte, Douglas Fairbanks, Mary Pickford (gonbidatua), Sidney Franklin. Bigarren lerroa: Boyd Irwin, Nigel De Brulier, Mary MacLaren, Adolphe Menjou, Barbara La Marr, Thomas Holding. Atzeko lerroa: Lon Poff, Eugene Pallette, George Siegmann, Léon Bary, Willis Robards.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1218112
* Multimedia: The Three Musketeers (1921 film) / Q1218112
# Temeswarko banata

Temeswarko banata edo Temesko banata (alemanez: Temeschwarer Banat, Temescher Banat, errumanieraz: Banatul Timişoarei, Banatul timişan, serbieraz Темишварски Банат, Тамишки Банат, en serbokroazieraz: Temišvarski banat, Tamiški Banat, hungarieraz: Temesvári Bánság, Temesi Bánság, latinez: Banatus Temesvariensis, Banatus Temesiensis) 1718a eta 1778a bitaratean Austria-Hungariako inperioaren probintzia bat izan zen. 1779an probintzia izateari laga zion eta Hungariako erresumaren parte bihurtu zen. Temeswar (Timisoara) hiriak, hiriburua izan baitzen, eta Temes eskualdeak damaiote izena.

## Historia

1716-1718 gerra austro-turkiarrean Eugenio Saboiako printzeak banataren lurraldea konkistatu zion Otomandar inperioari. Passarowitz-eko itunak Habsburgotarren esku jarri zuen lurraldea eta bertan eskualde administratibo militar bat ezarri zuen Temeswar hiriburu zuena. Eskualdea militarren kontrolpean egon zen Maria Teresa enperatrizak lurraldearen ipar partean administrazio zibila ezarri arte 1751an.
1718 eta 1739a bitartean banata izen bereko lurraldea gain egungo ekialdeko Serbiaren parte bat hartzen zuen Danubio ibaiaren hegoaldeko erriberan. Belgradeko itunak (1739), Danubioz hegoaldeko lurrak Otomandar inperioaren esku jarri zituen berriz ere.
Temeswareko banata1778ko ekainaren 6an ezabatu zen eta 1779ko apirilaren 23an Hungariako erresumaren parte bilakatu zen. Hiru konderritan banatu zen: Torontál (Zrenjanin), Temes eta Krassó-Szörény (Lugoj).

## Populazioa

Eskualdeak jasandako gerren ondorioz asko despopulatu zen. Hortaz, Austria-Hungariako inperioak kolonoen bidezko birpopulazioa bultzatu zuen: Austriatik eta hegoaldeko Alemaniatik etorritako aleman-hiztunak, serbiarrak eta Valakia eta Transilvaniatik etorritako errumaniarrak nagusiki. Hungariarrak joatea ez zen bultzatu, eta 1740 arte eragotzi egin zen.
1774ko erroldak datu etniko hauek jaso zituen:
* Errumaniarrak, 220.000
* Serbiar eta grekoak, 100.000
* Alemanak, 75.000
* Hungariak eta bulgariarrak, 2.400
* Juduak, 340

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) Schwicker, Johann Heinrich. (2010). Geschichte des Temeser Banats. LaVergne TN USA.
* ↑ (Ingelesez) Kocsis, Károly & Kocsisné Hodosi,, Eszter. (1998). Ethnic Geography of the Hungarian Minority on the Carpathian Basin.. Simon Publications LLC.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q696913
* Multimedia: Banat of Temeswar / Q696913
# Teminius

Teminius Amerikan aurkitzen den armiarma Araneomorphae generoa da, Miturgidae familiakoa.

## Espezien zerrenda

The World Spider Catalog 13.5aren arabera:
* Teminius affinis Banks, 1897
* Teminius agalenoides (Badcock, 1932)
* Teminius hirsutus (Petrunkevitch, 1925)
* Teminius insularis (Lucas, 1857)
* Teminius monticola (Bryant, 1948)

## Erreferentziak

* ↑ Platnick, 2012: The world spider catalog (American Museum of Natural History).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):ION.
* (Ingelesez):Nomenclator Zoologicus.
* Datuak: Q5509041
* Espezieak: Teminius
# Temirtau

Temirtau (kazakheraz: Теміртау/ Temirtaw, errusieraz: Темиртау) Kazakhstango Karagandy probintziako hiri bat da. 2009an 169.590 biztanle zituen.
Hiria Karagandy probintziaren ipar-mendebaldean kokatzen da eta bertatik Nura ibaia igarotzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1001104
* Multimedia: Temirtau / Q1001104
# Temis

Temis izan daiteke:
* Greziar mitologian, Temis zuzenbidearen eta justiziaren jainkosa.
* Astronomian:
** Temis, William Henry Pickeringek Saturnoren hamargarren sateliterako proposaturiko izena, gero ez zegoela.
** 24 Temis asteroidea.
# Temenos

Antzinako Grezian, temenos (antzinako grezieraz:τέμενος, 'itxitura') jainko bati eskainitako eremu bat zen. Santutegi asko temenos bat baino ez ziren, tenplurik gabeko aldare bat besterik ez. Gehienetan bertaratzeko garbiketa bat jasan behar izaten zen; adibidez, erromatar legioak, isuritako odolaren garbiketa egin aurretik ezin zitezkeen Erroman sartu.
Temenosak ondoko osagai hauek zituzten: Propileo, aldarea, tenplua, altxorrak, estoak eta abar
Antzinako Grezia baino lehen, temenos-a eremu ofizial bati zegokion lur zati bat zen, batez ere, errege (basileos), eta buruzagi (erithacus) bati zegokiona edo baita jainko, santutegi, eremu sakratu edo arboladi sakratu bati eskainitakoa.
Temenos kontzeptua mediterraneoko kultura klasikoan sortu zen, jainkoen gurtza egiteko gune berezi modura. Autore batzuek baso sakratu modura erabili dute , eguneroko bizitzatik isolaturako gunea, baina beste batzuek, hiriguneetako santutegietan erabiltzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ τέμενος Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, perseus (Ingelesez)
* ↑ David S. Whitley, Reader in Archaeological Theory: Post-processual and Cognitive Approaches, 1998, Routledge.
* ↑ Carla M. Antonaccio.

## Bibliografia

* Molyneaux, Brian Leigh Eta Kai Vitebsky (2000). Lurra Sakratua, Sakratua Harriak: Gogo Gune Eta Paisaiak, Antzinako Lerrokadurak, Lurraren Energia. Londres, Ingalaterra: Duncan Baird Argitaletxeak. ISBN 1-903296-07-2.
* Jung, C. G. (1944). Psikologia eta alkimia, Obra osoa, Bolumen 12, Madril: Editorial Trotta. ISBN 978-84-8164-704-4 / ISBN 978-84-8164-717-4.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q740625
* Multimedia: Temenos / Q740625
# Temeš

Temeš Eslovakiako udalerri bat da, Prievidzako barrutian kokatuta. 4,27 km²ko azalera du eta 234 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1332. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q383199
* Multimedia: Temeš / Q383199
# Temis (mitologia)

    Artikulu hau zuzenbidearen eta justiziaren jainkosari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Temis».
Greziar mitologian, Temis (antzinako grezieraz: Θέμις, Themis, "naturaren legea", "giza autoritatea" baino gehiago esan nahi duena), Hesiodok aipatzen du Geak (Lurra), Uranorekin izan zituen hamabi seme-alaben artean, sei seme eta sei alaba, horien artean, Kronos zegoelarik. Jatorrizko mitoko titan hauen artean, gutxi izan ziren gurtuak santutegi zehatzetan garai klasikoan, eta Temis hain zen antzinakoa, Zeusen jarraitzaileek, hiru Moirak jainko honekin izan zituela esaten zutela. Pindaroren testu baten zati batek, baina, Moirak, Zeus eta Temisen arteko ezkontzan jada egon zirela dio, eta, izan ere, Temisekin batera, mundua inguratzen zuen ozeanoaren iturburuetatik sortu zirela eta eguzki bide distiratsutik jarraitu zutela, Zeus Olinpon ikustera joaten. Ziurragoa da Zeusekin Horak alaba bezala izatea, aukeraren irudikapenak -Ordenaren zuzentasuna Denboran hedatuz- baita Astrea ere. Temis, Delosen egon zen, Apoloren jaiotzaren lekuko bezala.
Temis "aholku onarena", ordena jainkotiarraren, legeen eta ohituren irudikapena zen. Kasurik egiten ez zaionean, Nemesisek dakar zigor zorrotz eta bidezkoa. Temis ez zen haserrekoia: bera, "masail ederduna", Herari, Olinpora, Zeusen mehatxuen ondorioz atsekabeturik itzuli zenean kopa bat eskaini zion lehena izan zen. Temisek, gizona eta emakumearen arteko harreman zuzena presiditzen zuen, familia legitimo eta ordenatuaren oinarria, eta familia zen dimosaren oinarria. Epaileak, sarri, themistopoloi deituak ziren "Temisen zerbitzariak". Halakoa zen ordenaren oinarria Olinpoan ere. Herak, "Temis anderea" deitzen zuen.
Temisen izena, Adrasteagatik aldatuko zen Zeus Kretan jaio izan ondoren. Berak eraiki zuen Delfoseko orakulua eta bera zen orakulua. Temis, Delfoseko orakuluaren atzean zegoen jainkosetako bat izan zen, bere ama Geagandik jaso zuena eta, ondoren, Feberi eman ziona.
Ia beti, lurrean bizi izan zen, baina, Burdin Aroan, gertatzen ziren krimen ikaragarriek eragiten zioten izuaren ondorioz, zerura joan zen, non Virgo konstelazioa eratu zuen.
Temis greziarraren arloetako batean erromatar mitologiako baliokidea, legearen zuzenbide jainkotiarraren pertsonifikazio bezala, Iustitia izan zen. Bere jatorria, erromatar pentsamoldearen abstrakzio zibiletan daude, mitologian baino gehiago, eta, ondorioz, alderaketak egitea ez du fruitu onik ematen. Emakume sorgor bat bezala irudikatua, begiak estalirik eta balantza eta kornukopia bat eramanez, epaitegien sarreran dagoen irudia, Iustitia da, eta ez Temis. Lehoi baten gainean jartzen da, justiziak, indarrarekin lagundua egon behar duela adierazteko.

## Senarrak eta seme-alabak

* Zeus
** Astrea
** Horak
*** Lehen belaunaldia (beste izen batzuk ere ezagutzen dira)
**** Auxo
**** Karpo
**** Talo
*** Bigarren belaunaldia
**** Dizea, Astrea deitua erromatar mitologian, Virgo konstelazioa
**** Eirene
**** Eunomia
** Parkak edo Moirak, Patuak
*** Atropos
*** Kloto
*** Lakesis

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren 82. araua: Grezia eta Erromako pertsonaia mitologikoak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q159168
* Multimedia: Themis / Q159168
# Tecknau

Tecknau Suitzako udalerria da. Basilea Herrialdea kantonamenduan dago, Sissach barrutia barrutian. 2014an 829 biztanle zituen 2,35 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67262
* Multimedia: Tecknau / Q67262
Kilchberg (BL) Rünenberg Gelterkinden Ormalingen Wenslingen
# Technicolor

Technicolor koloretako zinema-filmak egiteko sistema da, Estatu Batuetan 1914an sortua eta hainbat bertsio hobetu izan zituena.
Trikromiako edo hiru koloreko transferentzien bidez lortzen dira technicolorreko filmak; kameraren objektibotik sartzen den argia bi izpi-sortatan bereizten da ispilu dikroiko baten bidez; izpi-multzo bat kolore berdearekiko sentikorra den filmean jasotzen da, eta beste izpi-multzoa aurrealdetik urdinarekiko eta atzealdetik gorriarekiko sentikorra den film bikoitz batean. Ondoren, oinarrizko hiru koloreekiko sentikor diren hiru filmen negatiboak ateratzen dira eta substantzia gelatinakara baten bidez haien positiboak ateratzen dira erliebean. Irudi positiboak oinarrizko hiru koloreez tindatzen dira, eta gida gisa kolore grisa duen positibo arrunt batean inprimatzen dira bata bestearen gainean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q674564
* Multimedia: Technicolor / Q674564
# Tecklenburg

Tecklenburg Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Steinfurt barrutia|Steinfurt]] barrutian. 2014an 8.793 biztanle zituen 70,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q181745
* Multimedia: Tecklenburg / Q181745
* Webgune ofiziala
# Tecktonik

Tecktonik ("tck","electro dance" "vertigo", eta "Milky Way" izenekin ere ezaguna) mota desberdineko dantza estiloak batzen dituen dantza eta musika mota da, 1980ko hamarkada bukaerako Vogue dantza, 1990eko hamarkadako Wave dantza, eta breakdancea. Tecktonik dantza 2007. urtean sortu zen Parisko Metropolis klubean, Hussein Ezzo eta beste dantzari batzuen eskutik.
Sortzetik denbora gutxi igaro denez, oraindik ez da musika motatzat hartzen, naiz eta Europa mendebaldeko hainbat herritan hedatu den, ahoz-aho eta Dailymotion eta Youtube bezalako webguneei esker.

## Abestiak

* A Cause des Garçons (TEPR Remix Tecktonik), (Yelle) | bideoa Youtuben: http://www.youtube.com/watch?v=BpNPX232zdY
* He! Biloute! Monte L'son! Hein!, (Ch'ti Dj) | bideoa Youtuben: http://www.youtube.com/watch?v=Rvr2dNdIc20
* Sucker, (Dim Chris) | bideoa Youtuben: http://www.youtube.com/watch?v=7pPt47CFV-k
* Blink, (John Dahlbäck) | bideoa Youtuben: http://www.youtube.com/watch?v=DxLU8H8rGo8
* Alive, (Mondotek)
* Je Vais Vite, (Lorie) |bideoa Youtuben: http://www.youtube.com/watch?v=SvpZMjcjo_g
* Play, (Lorie) | bideoa Youtuben: http://www.youtube.com/watch?v=xfOrr8MT3ic
* One Desire, (Jakarta) | bideoa Youtuben: http://youtube.com/watch?v=SRoEv8y4jUA
* I know, (Dynamic Rockers) | bideoa Youtuben: http://www.youtube.com/watch?v=wC0QCeWIVYo
* Let Me, (DJ Koo feat. Hana Ezzo) | bideoa Youtuben: http://www.youtube.com/watch?v=QXn6CQ9ax1s
* Imajeen, (DJ Said & DJ Nass-R feat. Ben Milano)
* Bite the Pill (Main Mix), (Hoxton Whores)
* Overdose (original Mix), (DJ zsaga Dancefloor)
* This Time (Klaas Remix), (Dj Antoine)

## Ikus, gainera

* Jumpstyle

## Erreferentziak

* ↑ "[http://news.sawf.org/Lifestyle/42474.aspx Tecktonik dance craze takes Paris by storm Sawf.org webguneko artikulua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q754504
* Multimedia: Tecktonik / Q754504
# Tecmerium

Tecmerium Blastobasidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Blastobasis anthophaga da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Tecmerium anthophaga | daturik gabe |
| Tecmerium irroratella | daturik gabe |
| Tecmerium mnemosynella | daturik gabe |
| Tecmerium perplexum | daturik gabe |
| Tecmerium rectimarginatum | daturik gabe |
| Tecmerium rosmarinella | daturik gabe |
| Tecmerium spermophagia | daturik gabe |
| Tecmerium yunnanense | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7692719
* Espezieak: Tecmerium
# TechnipFMC

TechnipFMC petrolio eta gas arloko multinazional frantziarra da, energia-industriarako zerbietzuetan espezializatua. Taldea FMC Technologies estatubatuarra eta Technip frantziarra 2017an elkartu ondoren sortu zen. Bulego nagusiak Londresen, Houstonen eta Parisen ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30324333
# Televisión Canaria Dos

Televisión Canaria Dos Kanarietako Radiotelevisión Canaria korporazio publikoaren bigarren kate nagusia da. 2006ko maiatzaren 30ean hasi zen emititzen lehenengo aldiz ¡2! izenpean.
Televisión Canaria kate nagusiaren gehiagarri gisa sortu zen. Halaber, programa kulturalak eta dokumentalak ematen dira. Bere egoitza ere Santa Cruz Tenerifekoaen dago.

## Ikus, gainera

* Televisión Canaria

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q3121365
# Telex

Telex sarea bezerotik bezerora kommutatutako teletipo-sare bat da, telefono-sare baten antzekoa, eta bi noranzkoko testu-mezuetarako gradu telegrafoko konexio-zirkuituak erabiltzen ditu. Telexa metodo garrantzitsua izan zen Bigarren Mundu Gerraren ondoren enpresen artean elektronikoki idatzitako mezuak bidaltzeko. Fax-makina gero eta gehiago erabiltzen zen 1980ko hamarkadan.

## Gainbehera

Télex oraindik martxan dago, baina ez CCITTren Liburu Urdineko dokumentazioan deskribatzen den moduan. iTelegram-ek telexaren antzeko zerbitzua eskaintzen du, abonatuaren telex linearik gabe. Banakako harpidedunek Deskmail erabil dezakete, iTelegram telex sarera konektatzen den Windowseko programa, IP azken milia gisa erabiliz. Telexaren aplikazio-eremua, batez ere faxa, posta elektronikoa eta SWIFT tresnek hartu dute, nahiz eta irrati-telexa (HF irrati bidezko telexa) oraindik ere itsas industrian erabiltzen den eta Itsasoko Sorospen eta Segurtasun Sistema Orokorreko nahitaezko elementua den.

## Erreferentziak

* ↑ Txantiloi:Cita libro
* ↑ «International Telegram® - Answers to some common questions» itelegram.com 2017.
* ↑ «International Telegram – Send a telegram to Antarctica» itelegram.com 2017.

## Bibliografia

* Siemens-en telex berriago bat.Pitts, M. K.. (May 1950). International Communications Facilities of the American Carriers.

## Ikus, gainera

* Morse kodea
* Telegrafia
* Testu-mezua
* Baudot kodea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66175
* Multimedia: Telex / Q66175
# Telezabor

Telezaborra neologismo bat da, beste hizkuntza batzuetan sortu berri diren neologismoen kalkoa ((Gaztelaniaz) telebasura, (Ingelesez) trash tv, (Frantsesez) télé poubelle) telebista-eredu jakin batzuei aplikatua. Espainiako Errege Akademiak honela definitu zuen telebasura: «Eduki trauskil, oies eta arruntak dituzten telebista-programen multzoa». Hitzak badu nahikoa tradizioa Euskaltzaindiaren hiztegian agertzeko, horra definizioa: «Bereziki eduki aldetik kalitate txarrekoak diren telebista-programen multzoa».
Hasiera batean hitzak lagunarteko erabilera izan zuen, eta geroago azterketa soziologikoa egiteko arrazoia. Telebista ulertzeko modu bat izan zen, sentsazionalismoa, gertaera txundigarriak eta pertsonaia ospetsuen zeregin pribatuetan eta pertsonaletan gehiegizko sudur sartzeak eragin zutenak erabiliz. Pertsonaia ospetsu horiek, askotan, sustatzen dituzten programei esker bakarrik dira ospetsu.
Telezabortzat hartzen dira erabat eduki kulturalik ez duten programak, bereziki pertsonaia publiko batzuen bizitza pribatua arakatzea helburu nagusi duten programak.
Horrelako programak zabaltzeaz arduratzen diren telebistek audientzia handia lortzeko egiten dute lan, gehienbat, eta, horren ondorioz, publizitatea erakartzeko, eta, horrela, etekin ekonomikoa nabarmen handitzeko. Hori guztia, beren jarduna justifikatzeko argudio batzuez apainduta, hala nola: adierazpen-askatasuna sustatzen dutela adieraziko dute eta audientziaren eskaera asebetetzeko helburu osasuntsua inork baino hobeto betetzen dutela. Emaitza komunikabide eredu sinple-sinple bat da, hutsalkerien eta arrunkerien sustapenera soilik bideratua, edo gizakien grina oinarrizkoenak asebetetzera bideratua.
Telezaborraren eraginak gizarteko sektore batzuen kezkak piztu ditu eta interes zientifikoa ere bai (doxografian, soziologian eta komunikazio-zientzietan-eta aditu batzuek kontu hauek aztertzen dituzte).

## Erreferentziak

* ↑ telezaborra. «Bakarrik edo» Eibar.ORG | Eibarko peoria (Noiz kontsultatua: 2021-11-07).
* ↑ «telezabor - Euskaltzaindiaren Hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2022-01-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2557678