OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# They Shoot Horses, Don't They?

They Shoot Horses, Don't They? (euskaraz Zaldiak Tirokatzen Dituzte, ezta?) 1969ko Sydney Pollack estatubatuar zinema zuzendariaren drama film bat da. Horace McCoy idazlearen izenburu berdineko They Shoot Horses, Don't They? eleberrian oinarritua dago. Jane Fonda, Michael Sarrazin eta Gig Young aktoreek antzeztu zuten.
Bederatzi Oscar Sarietarako izendapen jaso zituen, bost BAFTA Sarien izenapenak eta bost Urrezko Globo Sarien izendapenak ere. Azkenean, Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Gig Young), Taldeko emakumezko aktore onenaren BAFTA Saria (Susannah York) eta Taldeko gizonezko aktore onenaren Urrezko Globo Saria (Gig Young) irabazi zuen.
Filmaren izenburu bitxia eta istorioaren garapena bera amaierako eszenan Gloriak eskatutako graziazko tiroan amaitzen dira, jada etsitua eta oso ahul baidago. Roberti arma eman eta honek poliziaren galdeketan soilik honakoa erantzuten duelarik: "Zaldiak tirokatzen dituzte, ezta?".

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEBak, Depresio Handiaren garaian gau eta egunez bikoteak etengabe dantzatu ohi zuten txapelketak ospatu ohi ziren, atsedenak urriak eta oso laburrak zirelarik. Denbora gehien dantzatzen irauten zuen bikoteak irabazten zuen, diru-saria bereganatuz. Gloria (Jane Fonda) eta Robert (Michael Sarrazin) lehiaketa horietako batean elkar ezagutuko dira, eta berehala jatekorik ez dutenez etsiturik, dantza bikotea osatzea erabakiko dute. Dantzatzen duten bitartean gutxienez jan egiten dute, eta gainera irabazi ezkero baita sariaren dirua poltsikoratu ere.

## Aktoreak

* Jane Fonda: Gloria Beatty
* Michael Sarrazin: Robert Syverton
* Susannah York: Alice LeBlanc
* Gig Young: Rocky
* Red Buttons: Harry Kline
* Bonnie Bedelia: Ruby
* Bruce Dern: James
* Allyn Ann McLerie: Shirley
* Robert Fields: Joel Girard
* Michael Conrad: Rollo
* Al Lewis: Turkey
* Madge Kennedy: Laydon andrea

## Kanpo estekak

* They Shoot Horses, Don't They? filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1140171
# Tomorrow (Kiss abestia)

"Tomorrow" Kiss hard rock talde amerikarraren abestia da, beraien 1980ko Unmasked albumean argitaratua. 1980ko azaroaren 1ean kaleratu zuten albumeko hirugarren single moduan. Abestia ez zuten inoiz zuzenean jo.

## Ingurukoa

"Tomorrow" abestia taldeko Paul Stanley gitarjole erritmikoak eta albumaren ekoizle izan zen Vini Ponciak idatzi zuten. Gene Simmons taldeko baxujolea den arren, Stanleyk baxua jo zuen abestian ("Easy As It Seems" abestian ere baxua jo zuen). Abestia ia herrialde guztietan albumeko hirugarren single moduan kaleratu zuten, "Shandi" eta "Talk to Me" singleen ondoren, baina AEBetan bigarren single moduan kaleratu zuten ("Talk to Me" ez zen bertan single moduan kaleratu). Alemaniako zerrendetan baino ez zen sartu, 70. postua lortu zuelarik.

## Agerpenak

"Tomorrow" hurrengo Kiss albumetan agertu izan da:
* Unmasked - estudioko bertsioa

## Abesti zerrenda
### Single internazionala

* A-aldea - "Tomorrow"
* B-aldea - "Naked City"

### Single austriarra eta alemana

* A-aldea - "Tomorrow"
* B-aldea - "Is That You?"

### Single mexikarra EP

1. aldea:
* "Tomorrow"
* "Sure Know Something"
2. aldea:
* "Christine Sixteen"
* "She"

## Langileak
### Kreditatuak

* Paul Stanley - gitarra erritmikoa, ahotsak
* Gene Simmons - baxua, koruak
* Ace Frehley - gitarra nagusia, koruak
* Peter Criss - bateria

### Kreditatu gabeak

* Paul Stanley - baxua
* Anton Fig - bateria

## Zerrendak

| Herrialdea | Zerrenda (1980) | Postua |
| Alemania | Media Control Charts | 70 |

## Erreferentziak

* ↑ Tomorrow abestia - KissFaq Wiki. (Noiz kontsultatua: 2011-07-07).
* ↑ Kiss Single Zerrenden Historia - KissFaq. (Noiz kontsultatua: 2011-07-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2059953
# Tomoru Honda

Tomuru Honda (Yokohama (Japonia), 2001eko abenduaren 31a) igeriketan aritzen den kirolari japoniarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), domina bat eskuratu zuen: 200 m tximeleta estiloan, zilarrezkoa lortu zuen 1.53,73ko denborarekin, Kristóf Milák hungariarraren atzetik (urrezkoa, 1.51,25eko denborarekin OE) eta Federico Burdisso italiarraren aurretik (brontzezkoa, 1.54,45ekoarekin) sailkatuz.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | 200 m tximeleta estiloa, gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Tomuru Honda» olympedia.org 2021-10-28an begiratua. (Ingelesez)
* ↑ 200 m tximeleta estiloa, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107675001
* Multimedia: Tomoru Honda / Q107675001
# Tomorrow Morning

Tomorrow Morning Eels bandaren bederatzigarren estudio-lana da, 2010eko abuztuan ekoiztua. Trilogia baten hirugarren partea da: aurretik Hombre Lobo eta End Times etorri ziren.

## Abestien zerrenda

Abesti guztiak Mark Oliver Everettek idatziak dira.
* "In Gratitude for This Magnificent Day" – 1:25
* "I'm a Hummingbird" – 3:14
* "The Morning" – 2:17
* "Baby Loves Me" – 3:27
* "Spectacular Girl" – 3:15
* "What I Have to Offer" – 2:55
* "This Is Where It Gets Good" – 6:18
* "After the Earthquake" – 1:39
* "Oh So Lovely" – 4:17
* "The Man" – 3:51
* "Looking Up" – 2:57
* "That's Not Her Way" – 3:48
* "I Like the Way This Is Going" – 2:35
* "Mystery of Life" – 4:22

### Bonus EP

* "Swimming Lesson" – 2:55
* "St. Elizabeth Story" – 2:29
* "Let's Ruin Julie's Birthday" – 3:15
* "For You" – 2:43

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3531414
# Tomorrow Never Dies

Tomorrow Never Dies (euskaraz Biharra Ez Da Inoiz Hiltzen) 1997ko Roger Spottiswoode kanadar-britainiar zinema zuzendariaren espioitza filma bat da. Ian Fleming idazlearen James Bond pertsonaiaren eleberrietan oinarritua dago. Bertan, Pierce Brosnan, Jonathan Pryce, Michelle Yeoh, Teri Hatcher eta Judi Dench aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Elliot Carver (Jonathan Pryce) hedabideetako enpresaburu aberats bat da, bere nazioarteko hedabide inperioa osatzeko lortzeko gelditzen zaion gauza bakarra Txinan argitalpen-eskubideak lortzea da. Bere egitasmo makivelikoa Erresuma Batua eta Txinaren arteko gerra piztean datza, horretarako britainiar gerraontzi bat hondoratzeko asmoz duelarik. MI6ko James Bond (Pierce Brosnan) agente sekretuak gertakari arriskutsu horren atzean nor dagoen jakiteko ikerketari ekingo dio.

## Aktoreak

* Pierce Brosnan: James Bond
* Michelle Yeoh: Wai Lin
* Jonathan Pryce: Elliot Carver
* Teri Hatcher: Paris Carver
* Judi Dench: M
* Desmond Llewelyn: Q
* Samantha Bond: Moneypenny andereinoa
* Joe Don Baker: Jack Wade
* Vincent Schiavelli: Kaufman doktorea
* Götz Otto: Stamper

## Filmalekuak

Filma hau hainbat munduko kokalekutan filmatu zen: Frantzia, Bangkok (Tailandia), Ingalaterra, Hamburgo (Alemania), Florida (Estatu Batuak) eta Kalifornia Beherea (Mexiko).

## Kanpo estekak

* Tomorrow Never Dies filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q207916
* Multimedia: Tomorrow Never Dies / Q207916
# Topeka (Indiana)

Topeka Indianako herri bat da. LaGrange konderrian kokatua dago. 2010ean 1.153 biztanle zituen, 4,50 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* LaGrange konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2126497
* Multimedia: Topeka, Indiana / Q2126497
# Topfstedt

Topfstedt Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, Kyffhäuserkreis barrutian. 2014an 586 biztanle zituen 10,78 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q629190
* Multimedia: Topfstedt / Q629190
# Topia (udalerria)

Topia Mexikoko udalerri bat da. Durango estatuan kokatua dago. 2010ean 8.581 biztanle zituen 1.642,53 km²ko azaleran. Herriburua [[Topia (Topia)|Topia]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2784782
* Multimedia: Topia Municipality / Q2784782
# Topeka

Topeka Ameriketako Estatu Batuetako Kansas estatuko hiriburua da. Kansas ibaiaren alboan kokatzen da, Kansas iparraldean, AEBen erdigunean. 2006ko erroldaren arabera, hiriak 122.113 biztanle zituen.
Unibertsitatea du. Apezpikutegia da. Ekonomian, nekazaritza, industria (metalurgia, janari industria, burdinbiderako gaiak, tresneria elektrikoa eta mekanikoa) eta zerbitzuen alorra dira jarduera nagusiak. Aipagarria da Estatuko Etxea.

## Klima

Datu klimatikoak (Topeka) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 23 | 29 | 34 | 36 | 39 | 43 | 46 | 45 | 43 | 36 | 29 | 25 | 46 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 3 | 7 | 13 | 19 | 24 | 29 | 32 | 31 | 27 | 21 | 12 | 5 | 18 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | −8.2 | −5.0 | 0 | 6 | 12 | 17 | 20 | 19 | 13 | 7 | 0 | −5.7 | 6 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -31 | -32 | -22 | -12 | -3 | 2 | 6 | 4 | -2 | -9 | -21 | -32 | -32 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 24 | 30 | 65 | 80 | 123 | 124 | 97 | 97 | 94 | 76 | 59 | 36 | 905 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.01 in) | 6.2 | 6.1 | 9.2 | 10.1 | 11.8 | 10.5 | 8.6 | 8.7 | 7.9 | 7.2 | 7.3 | 6.4 | 100.0 |
| Elur egunak (≥ 0.1 in) | 4.5 | 3.2 | 1.7 | .6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.5 | 3.5 | 15.0 |
| Eguzki orduak | 176.7 | 169.5 | 213.9 | 231.0 | 269.7 | 294.0 | 325.5 | 291.4 | 234.0 | 213.9 | 159.0 | 151.9 | 2730.5 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ http://cdo.ncdc.noaa.gov/climatenormals/clim20/ks/148167.pdf NOAA

## Kanpo estekak

* Topekako Udalaren webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q41057
* Multimedia: Topeka, Kansas / Q41057

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Topeka (Illinois)

Topeka Illinoiseko herri bat da. Mason konderrian kokatua dago. 2010ean 76 biztanle zituen, 0,35 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Mason konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2672132
# Topaze (1933ko filma)

Topaze 1933ko Harry d'Abbadie d'Arrast lapurtar zinema zuzendariaren komedia da.
Marcel Pagnolen izen bereko antzezlanean oinarrituta dago.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Auguste A. Topaze (John Barrymore) irakasle zintzoa Philippe de La Tour-La Tour (Reginald Mason) baroiaren azpijokoetan sartuko da.

## Aktoreak

* John Barrymore: Auguste A. Topaze irakaslea
* Myrna Loy: Coco
* Reginald Mason: Philippe de La Tour-La Tour baroia
* Jobyna Howland: Hortense de La Tour-La Tour baroisea
* Jackie Searl: Charlemagne de La Tour-La Tour
* Albert Conti: Henri de Fairville
* Frank Reicher: Stegg doktorea
* Luis Alberni: Bomb doktorea

## Erreferentziak

* ↑ Hall, Mordaunt. «Topaze (1933) John Barrymore as the Timid and Benign Professor Topaze of the Play by Marcel Pagnol» New York Times.

## Kanpo estekak

* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q3532070
* Multimedia: Topaze (1933 film) / Q3532070
# Topazio

Topazioa aluminioa eta fluorra duen nesosilikatoen taldeko minerala da. Bere formula kimikoa Al$_2$SiO$_4$(F,OH)$_2$ da. Sistema ortorronbikoa jarraituz kristalizatzen da eta bere kristalak prismatikoak dira gehienetan. Erraz zartatzen denez, harribitxiak sortu nahi badira kontu handiz landu behar da, akatsik eduki ez dezaten. Fraktura konkoidala edo desorekatua dauka. Topazioaren gogortasuna 8koa da, eta lustre beirakara dauka. Topazio purua gardena da, baina askotan ezpurutasunez zipriztindurik ageri da eta askotariko koloreak dauzka: ardo kolorea, zuria, grisa, berdea, urdina, arrosa edo gorri arrosakara.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134985
* Multimedia: Topaz / Q134985
# Topfreedom

Topfreedom (ingelesetik top – «goikoa» eta freedom – «askatua» –) mugimendu kultural eta politiko bat da, gizonak biluzik egon daitezkeen leku publikoetan emakumeei aukera bera eman diezaieten. Horren arabera emakumeak topleetan egoteko legeetan aldaketak bilatzen ditu. Eskaera genero-berdintasunaren modu gisa azaltzen da. Zehazki, emakumeak une oro jendaurrean bularra estalita ez izateko eskubidea murrizten duten legeak indargabetzea edo baliogabetzea bilatzen du mugimenduak.
Gainera, topfreedomaren sustatzaileek bularra ematen duten amei jendaurrean tita ematen uztea dute helburu.
Gizarte askotan, titiburuak erakusten dituzten emakumeak desegokiak direla eta arau sozialen aurka doazela uste da. Jurisdikzio askotan, emakume bat edozein lekutan jazarri edo jazarri daiteke gizartean edo ofizialki lizunkeria publikoagatik, erakustaldi lotsagabeagatik, lotsagabekeria publikoagatik edo ordena publikoa eragiteagatik. Topfreedomaren defendatzaileek objektu sexual edo lotsagabe gisa bularrekiko komunitatearen jarrerak aldatzen saiatzen dira.
Europako hainbat herrialdek sexualak ez diren egoerak despenalizatu dituzte. Horrela, hondartzetan igeri egitea edo eguzkia toplessetan hartzea onargarria bihurtu da leku askotan, nahiz eta toki askotan praktika oraindik eztabaidagarria izan. Europako igerileku publiko asko udalerrien jabetzakoak dira eta erakunde pribatu gisa tratatzen dituzte; horietan beren janzkera-kodeak ezartzeko aukera ematen diete.

## Ikus, gainera

* Femen
* Genero-berdintasun
* Nudismo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2084807
* Multimedia: Topless demonstrations and protests / Q2084807
# Torreblascopedro

Torreblascopedro Jaéngo udalerria da, La Loma eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.812 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Jaéngo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1750949
* Multimedia: Torreblascopedro / Q1750949
# Torreblancako geltokia (Bartzelonako tranbia)

Torreblanca Bartzelonako tranbiaren geltoki bat da, Sant Just Desvern udalerrian dago.
Geltokia 2006n inauguratu zen.
# Torreblancako geltokia (Castelló)

    Ez nahasi Malagako Torreblancako geltokiarekin.
Torreblanca Valentziar Herrialdeko Plana Alta eskualdeko tren geltoki bat da, Torreblanca udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Tarragona — Valentzia

## Zerbitzuak
### Distantzia ertaina

* Renfe Operadora
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 50 | Valentzia Iparraldea | Valentzia–Cabanyal • Sagunt • Vila-real • Castelló de la Plana • Benicàssim • Orpesa • Torreblanca • Alcalà de Xivert • Benicarló–Peníscola • Vinaròs • Ulldecona–Alcanar–la Sénia • l'Aldea–Amposta–Tortosa | Tortosa |

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8842068
* Multimedia: Train station of Torreblanca (Castellón) / Q8842068
# Torrebesses

Torrebesses Kataluniako udalerria da, Segrià eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 300 biztanle zituen. 27,5 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 907 | 906 | 908 | 763 | 734 | 651 | 521 | 418 | 380 | 754 | 323 | 300 |

## Ikus, gainera

* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1766657
* Multimedia: Torrebesses / Q1766657
# Torreblacos

Torreblacos Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 40 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 32 biztanle zituen 17,46 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q837156
* Multimedia: Torreblacos / Q837156
# Torrebelvicino

Torrebelvicino Italiako udalerri bat da. Vicenzako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 5.816 biztanle ditu, 20,74 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Torrebelvicinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Recoaro Terme Schio Valdagno Valli del Pasubio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48162
* Multimedia: Torrebelvicino / Q48162
# Torrebruna

Torrebruna Italiako udalerri bat da. Chietiko probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 697 biztanle ditu, 23,29 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Torrebrunak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Carunchio Castelguidone Castiglione Messer Marino Celenza sul Trigno San Giovanni Lipioni

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51304
* Multimedia: Torrebruna / Q51304
# Torreblancako geltokia

Hauek dira Torreblancako geltokiak:
* Torreblancako geltokia (Castelló): ADIFen jabetzako geltokia da eta Renfek egiten du geltokia Castellóko probintziako Torreblanca udalerrian
* Torreblancako geltokia (Malaga): ADIFen jabetzako geltokia da eta Renfek egiten du geltokia Málagako probintziako Fuengirola udalerrian
# Torreblancako geltokia (Malaga)

    Ez nahasi Castellóko Torreblancako geltokiarekin.
Torreblanca Malagako Renfe Aldirien geltokia da, Fuengirola udalerrian kokatuta dagoena.

## Zerbitzuak

Malagako Renfe Aldiriak :
| Hasiera | Aurrekoa | Linea | Hurrengoa | Amaiera ⁠ |
| Malaga–Centro-Alameda ← | Carvajal | ◄   ► | Los Boliches | → Fuengirola |

## Erreferentziak

* ↑ «MALAGAKO ALDIRIAK | Lineen mapa» www.renfe.com (Noiz kontsultatua: 2021-01-07).

## Ikus, gainera

* Malagako Renfe Aldiriak
* C-1 linea (Malagako Renfe Aldiriak)

## Kanpo estekak

* Malagako Renfe Alririaren web gunea
* Datuak: Q5672229
* Multimedia: Torreblanca train station (Fuengirola) / Q5672229
# Umbrete

Umbrete Sevillako udalerria da, Aljarafe eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 7.698 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Sevillako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q602485
* Multimedia: Umbrete / Q602485
# Umbria

Umbria Italiako erdialdeko eskualdea da, kostalderik ez daukana. Apenino mendien (ekialdean), Trasimeno aintziraren (mendebaldean) eta Terminillo mendiaren (hegoaldean) artean dago. Tiber ibaiak zeharkatzen du Umbria bestela.
Nekazaritza (olibondoak, mahatsa, garia, garagarra, artoa, patata, behi- eta ardi-azienda) eta industria (altzairugintza, industria kimikoa, tresneria elektrikoa eta mekanikoa, ehungintza, janari industria) dira ekonomia-jarduera nagusiak. Indarretxe garrantzitsuak daude Tiber ibaian eta haren adarretan.
Hiriburua Perugia da, eta beste hiri nagusiak Terni, Narni eta Foligno dira.

## Geografia

Iparraldean eta ekialdean Markak, iparraldean eta mendebaldean Toscana eta hegoaldean Lazio eskualde mugakide ditu.

## Probintziak

* Perugia
* Terni

## Kanpo estekak

* (Italieraz) Webgune ofiziala
* (Italieraz) Webgune Umbria
* Datuak: Q1280
* Multimedia: Umbria / Q1280

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Umbrianita

Umbrianita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Umbrianita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {K7Na2Ca2[Al3Si10O29]F2Cl2}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Umbrianite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Umbridae

Umbridae arrain esoziformeen familia da. Familiak 3 genero ditu eta Ipar Hemisferioko ur gezatan bizi dira.

## Taxonomia

* Dallia generoa (Bean, 1880):
** Dallia admirabilis (Chereshnev, 1980)
** Dallia delicatissima (Smitt, 1881)
** Dallia pectoralis (Bean, 1880)
* Novumbra generoa (Schultz, 1929):
** Novumbra hubbsi (Schultz, 1929)
* Umbra generoa (Kramer, 1777):
** Umbra krameri (Walbaum, 1792)
** Umbra limi (Kirtland, 1841)
** Umbra pygmaea (DeKay, 1842)

## Erreferentziak

* ↑ Joseph S. Nelson. (1994). Fishes of the World. John Wiley & Sons, 232 or. ISBN 0-471-54713-1..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q917598
* Multimedia: Esocidae / Q917598
* Espezieak: Umbridae
# Umbriatico

Umbriatico Italiako udalerri bat da. Crotonako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. 741 biztanle ditu, 73,36 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Umbriaticok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Carfizzi Cirò Crucoli Pallagorio Verzino Campana Scala Coeli

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54523
* Multimedia: Umbriatico / Q54523
# Umbriar

Umbriar (latinez: Umbri edo Ombrii) Italiako penintsulan, egungo Umbria baino pixka bat handiagoa zen eskualde batean, bizi zen erromatarren aurreko herria izan zen.
Erromatarrek lehendabizikoz K.a. 310 inguruan hasi ziren umbriarrekin harremanetan eta K.a. 260an jada konkistaturik zeuden.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2015-1-30). 174. araua: Antzinateko herriak. Ekialdeko eta Europako herriak. , 9 or..
* ↑ Bradley, Guy. (2000). Ancient Umbria. State, culture, and identity in central Italy from the Iron Age to the Augustan era. Oxford: Oxford University Press.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q389236
# Umbriel (satelitea)

Umbriel, edo Urano III, Urano planetaren satelite naturaletariko bat da.

## Aurkikuntza

William Lassellek aurkitu zuen 1851ko urriaren 24an, Ariel satelitearekin batera. Bi satelite horiek aurkitu baino lehen, Uranoko bi satelite baino ez ziren ezagutzen: Titania eta Oberon.

## Izendapena

Alexander Poperen Ile-xerlo lapurtua ("The Rape of the Lock") poemaren espiritu baten izenaz bataiatua izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Lassell, W.. (1852). Beobachtungen der Uranus-Satelliten. 34 Astronomische Nachrichten, 325 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3338
* Multimedia: Umbriel (moon) / Q3338
# Triple A (Espainia)

Triple A edota Alianza Apostólica Anticomunista (euskaraz A Hirukoitza edota Komunismoaren Aurkako Aliantza Apostolikoa) Espainiako trantsizio garaian Euskal Herrian jardun zuen erakunde terrorista frankista berantiar bat izan zen. 1977-1982 artean jardun zuen.
2010eko Eusko Jaurlaritzaren Terrorismoaren Biktimen Bulegoaren txosten baten arabera, erakunde armatu hori 1975-1990 artean bortizkeria paramilitarrak hildako 66 biktimetatik 8ren arduraduna omen zen.

## Triple Aren erasoak

Hauek dira talde paramilitar horrek erreibindikatu zituen erasoak:
* 1977ko irailaren 20: Bartzelonako El Papus aldizkariaren aurkako erasoa. Juan Peñalver Sandoval atezaina hil zuten eta 17 pertsona zauritu.
* 1977ko urriaren 7: David Salvador Bernardo (Jonio) taxilariaren hilketa Andoainen (Gipuzkoa). Haren aurka, ETAren laguntzailea izatea leporatu zioten.
* 1978ko uztailaren 2: Agurtzane Arregi Letamendi hil zuten Donibane Lohizunen (Lapurdi). Juan Jose Etxabe militantearen emaztea zen. Etxabe larriki zauritua geratu zen. Etxabetarrek eraso ugari pairatu zituzten; hiru urte lehenago Juan José Etxaberen anaia hila izan zen.
* 1979ko maiatzaren 6: Jose Ramon Ansa Echevarria 17 urteko gazte andoaindarra bahitu eta hil zuten. Andoaindik Urnietara doan errepidean hilda agertu zen, buruan tiro bat zuela. Talde terroristaren erreibindikazioan ETAko kidea zela esaten zen; familiak akusazioa ezeztatu zuen. Urte batuzk geroago, hilketaren errudun jota, Ignacio Iturbide eta Ladislao Zabala kondenatu zituzten.
* 1980 uztailaren 23: Bilboko Amezolako erasoa. Bi gazte hil zituzten: María Contreras Gabarra, 17 urtekoa eta haurdun zegoena, eta 12 urteko neba Antonio Contreras Gabarra. Anastasio Leal Terradillos garbitzailea (Cabezuela del Valle, 59 urte) larriki zauritu zuten.
* 1980ko abuztuaren 27: Jesus Maria Etxebesteren hilketa Irunen.
* 1982ko urtarrilaren 2: Pablo Garayalde hil zuten Leitzan.

## Erreferentziak

* ↑ Las otras víctimas. 2010eko martxoaren 10a. Elpais.es (Gaztelaniaz)
* ↑ http://hemeroteca.abcdesevilla.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/sevilla/abc.sevilla/1977/10/09/049.html Hemeroteca ABC (77/10/9): Taxista asesinado a tiros en la localidad guipuzcoana de Andoain
* ↑ http://www.naiz.info/eu/actualidad/noticia/20130606/hallan-muerto-en-bilbo-al-ultraderechista-del-bve-inaki-iturbide Gara (6-6-2013): "Hallan muerto en Bilbo al ultraderechista del Batallón Vasco Español Ignacio Iturbide"
* ↑ http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/1980/07/24/pagina-4/32901688/pdf.html Hemeroteca La Vanguardia (80/7/24): "Bilbao: Bomba en una guardería".

## Ikus, baita ere

* Alianza Anticomunista Argentina
* Batallón Vasco Español
* GAL
* Cóndor operazioa
* Gladio operazioa

## Kanpo estekak

* El Papus aldizkariaren aurkako erasoa justifikazioak.
* Datuak: Q20015676