OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Antônio Wagner de Moraes

Antônio Wagner de Moraes (1966ko ekainaren 2a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q2857497
# Anubis Operazioa

Anubis Operazioa, 2017ko irailaren 20ean, Espainiako Guardia Zibilak Bartzelonako 13. auzitegiko epailearen aginduz Urriaren 1eko Katalunairen independentzia erreferendumaren aurka burututako polizia operazioa izan zen.
Operazio honetan zehar Kataluniako Generalitatearen hainbat egoitza miatu eta 15 goi kargu, langile publiko eta erreferendumarekin elkarlanean jardundako enpresetako arduradunak atxilotu zituzten. Guardia Zibilak Generalitatearen Ekonomia, Gobernazio, Kanpo eta Administrazio Harremanak eta Lan, Gizarte eta Familia Sailetako egoitzak miatu zituen.
Espainiako polizi indarrak egoitzak miatzen hasi eta denbora gutxira, egoitzen aurrean hiritarren bapateko elkarretaratzeak jazo ziren.

## Ikus gainera

* Katalunia Operazioa
* Koperniko Operazioa
* Kataluniako prozesu subiranistaren kontrako auzia

## Erreferentziak

* ↑ Guardia Zibilak Kataluniako 14 atxilotuei sedizioa leporatu die. 2017ko irailaren 21a. Eitb.eus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q40530707
* Multimedia: Operation Anubis / Q40530707
# Anueko Indarra

Anueko Indarra Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Anuen sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 11 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %7,05.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253711
# Aomori (prefektura)

Aomori prefektura (japonieraz: 青森県, Aomori-ken) Japoniako Honshu uharteko prefektura bat da. Hiriburua Aomori hiria da.

## Historia

Meiji berrezarkuntza arte, Aomori prefekturako ingurua Mutsu probintzia izan zen.
Aomori hiriak sute suntsigarri bat jasan zuen 1910eko maiatzaren 3an. Haize biziek eraginda, suteak hiri osoa erre zuen: 26 pertsona hil ziren eta 160 zauritu; horrez gainera, 5.246 etxe erre ziren.
Bigarren Mundu Gerran, Estatu Batuen B29 bonbaketariek hiriaren % 90 bonbardatu zuten.
1985eko martxoan, 23 urteko lanen ondoren, 53,85 km luzeko Seikan tunelak Honshū and Hokkaidō uharteak lotu zituen, eta 1988an, 3 urte geroago, bi uharteen arteko trenbidea inauguratu zen.

## Geografia

Aomori prefektura Honshūko prefekturarik iparraldekoena da, eta Hokkaidō uhartearen aurrez aurre dago, bien artean Tsugaruko itsasartea dagoela. Hegoaldean Akita eta Iwate prefekturak ditu mugakide. Shimokita penintsula Honshūko punturik iparrekoena da. Shimokita penintsularen eta Tsugaru penintsularen artean Mutsu badia dago. Bi penintsulen artean, halaber, Natsudomari penintsula dago, besteak baino txikiagoa; Ōu mendien ipar-muturra da.
Lurraldearen % 12 natura-parke gisa babestuta dago. Nabarmentzekoa da Towada-Hachimantai Parke Nazionala. Bestetik Gizateriaren Ondare izendaturiko Shirakami-Sanchi basoaren zati bat ere Aomori prefekturan dago.

## Banaketa administratiboa
### Hiriak

Hiri handienak:
* Aomori (hiriburua, 305.884 biztanle)
* Hachinohe (241.613 bizt.)
* Hirosaki (185.865 bizt.)
* Towada (66.834 bizt.)
* Mutsu (62.220 bizt.)
Hiri guztiak:
| Aomori (hiriburua) Gonohe Goshogawara Hachinohe Hirakawa Hirosaki | Kuroishi Misawa Mutsu Tohoku Towada Tsugaru |

### Herriak barrutika sailkatuta

| Higashitsugaru barrutia Hiranai Imabetsu Sotogahama Yomogita Kamikita barrutia Noheji Oirase Rokkasho Rokunohe Shichinohe Tōhoku Yokohama | Kitatsugaru barrutia Itayanagi Nakadomari Tsuruta Minamitsugaru barrutia Fujisaki Inakadate Ōwani Nakatsugaru barrutia Nishimeya Nishitsugaru barrutia Ajigasawa Fukaura | Sannohe barrutia Gonohe Hashikami Nanbu Sannohe Shingō Takko Shimokita barrutia Higashidōri Kazamaura Ōma Sai |

## Ondasun nabarmenak

* Shirakami-Sanchi (Gizateriaren Ondarea).
* Hirosaki gaztelua.
* Towada-Hachimantai Parke Nazionala.
* Sanriku Fukkō Parke Nazionala.
* Hotoke-ga-ura, Shimokita penintsula.
* Towada aintzira.
* Aomoriko Badiako zubia.
* Aomori Nebuta Matsuri jaialdia.
* Sannai-Maruyama arkeologia eremua.

## Kanpo estekak

* Aomori prefekturaren webgunea
* Datuak: Q71699
* Multimedia: Aomori prefecture / Q71699
# Aomori Nebuta Matsuri

Aomori Nebuta Matsuri Aomori hirian urtero izaten den jaialdi ezaguna da, Tōhoku eskualdean dagoen ezagunena. 1980an Kultur Ondare Folkloriko Garrantzitsua izendatu zuten. Nebuta gurdietan doan gerlari baten irudia da.

## Historia

Diotenez jaialdiaren sorrera honako kondaira hau da. Sakanoue no Tamuramaro (gerora shogun izango zenak) Mutsu probintziako borrokan etsaiaren atentzioa erakartzeko txistulariak eta danborjoleak erabiltzen zituen.
Edo eta Meiji Aroetan argiztaturiko gurdiak erabiltzea debekatu egin zuten sute arriskua zela eta, baina 1944tik aurrera debekua bertan behera utzi zen, kandela beharrean bonbillak erabiltzeko aukera baitzegoen.

## Jaialdia

Abuztuaren 2 eta 7 artean izaten da jaialdia. Abuztuaren 2 eta 6 artean ilunabarrero gurdi argiztatuak bata bestearen atzean pasatzen dira hiriaren erdialdean antolaturiko ibilbidean. Azkenengo egunean egunez izaten da desfilea eta gauean gurdiak itsasontzietan sartu eta itsasaldean egiten dute ibilbidea.
Talde bakoitzak bere gurdia eraikitzen du, baina ez gurdia bakarrik. Aurretik danbor-joleak joaten dira dozena erdi danborretako egitura batean. Ondoren txirulariak, txindatariak eta dantzariak eta azkena dator gurdia. 1962tik aurrera lehiaketa antolatzen da eta gurdirik politenak saria eramaten du.
Karasu-zoku (japonieraz: カラス族, euskaraz: «bele taldea») ere badago. Hauek eltzez jantzi eta desfilean sartzen dira berau oztopatzeko.

## Iruditegia

* Dantzari taldea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q862407
* Multimedia: Aomori Nebuta Festival / Q862407
# Aon Center (Chicago)

Aon Center, Ameriketako Estatu Batuetako Chicago hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 346 metro eta 83 solairu dauzka eta 1973an amaitu zuten eraikitzen.
Edward Durell Stone arkitektoak diseinatu zuen.

## Ikus, gainera

* Ameriketako Estatu Batuetako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Eraikinaren fitxa emporis.com webgunean.
* Datuak: Q271695
* Multimedia: Aon Center (Chicago) / Q271695
# Aon Center (Los Angeles)

Aon Center, Ameriketako Estatu Batuetako Los Angeles hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 262 metro eta 62 solairu dauzka eta 1974an amaitu zuten eraikitzen.
Charles Luckman arkitektoak diseinatu zuen.

## Ikus, gainera

* Ameriketako Estatu Batuetako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Eraikinaren fitxa skyscraperpage.com webgunean.
* Datuak: Q607743
* Multimedia: Aon Center (Los Angeles) / Q607743
# Aonori

Aonori (japonieraz: 青海苔 edo アオノリ) (japonieraz) eta parae (부산 광역시, koreeraz) jangarria den alga mota bat da, nagusiki Japonia, Korea eta Taiwanen ekoizten dena. Monostroma eta Enteromorpha generotako hainbat espezieek osatzen dute.

## Ezaugarri nutritiboak

Kaltzio, magnesio eta litiotan aberatsa da, bitamina ugari ere baditu eta hainbat aminoazido, bereziki metionina.

## Erabilera

Lehortu eta hauts eran erabiltzen da Japoniako gastronomian, hala nola; noodleak egiteko, okonomiyaki pastelak, takoyaki (olagarro haragizko bola), tenpura, isobe mochi (arroz pastela), shichimi (zazpi espeziatako elikagaia), miso zopa...
Korean Namul egiteko erabiltzen da, barazki plater bat.

## Erreferentziak

* ↑ (Japonieraz) «あおさのりについて-あおさとは？・あおさについて・あおさの生物学・あおさの生産» www.isekanbutsu.co.jp (Noiz kontsultatua: 2018-04-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2093442
* Multimedia: Green laver / Q2093442
# Aomoriko Badiako zubia

Aomoriko Badiako zubia (japonieraz: 青森ベイブリッジ, Aomori Bei Buridji) , Aomorin dagoen zubia da, Honshu uhartearen iparraldeko mugan. Aomoriko Badia zeharkatzen du.

## Historia

1982an egin zen egitasmoa eta eraikuntza 1985ean hasi ziren eraikuntza lanak. 1992an ireki zen trafiko mugatuarentzat eta 1994an lau errailak zabaldu zituzten. 2002an lurrikaren eta izozteen aurkako erresistentzia handitzeko lanak burutu ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4778670
* Multimedia: Aomori Bay Bridge / Q4778670
# Aon Center

Aon Center Ameriketako Estatu Batuetako hainbat hiritako eraikinen izena izan daiteke:
* Aon Center: Chicago hirian dagoen etxe orratza.
* Aon Center: Los Angeles hirian dagoen etxe orratza.
# Aonach Beag

Aonach Beag Eskoziako zazpigarren mendirik garaiena da.

## Geografia

Ben Nevis ezagunetik 3 kilometro ekialdera dago Fort William herrian, Highland eskualdean. Iparraldean Aonach Mòr mendia dauka.

## Igoera bideak

Eski estaziotik gora izaten da bide errazena, bertako igogailua hartu eta tontorretik gertu uzten baitzaitu, baina tradizionalki hegoaldean dagoen Nevis haranetik igotzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2412502
* Multimedia: Aonach Beag / Q2412502
# Aonach Mòr

Aonach Mòr Eskoziako bederatzigarren mendirik garaiena da.

## Geografia

Ben Nevis ezagunetik 3 kilometro ipar-ekialdera dago Fort William herrian, Highland eskualdean. Hegoaldean Aonach Mòr mendia dauka.

## Igoera bideak

Eski estaziotik gora izaten da bide errazena, bertako igogailua hartu eta tontorretik gertu uzten baitzaitu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2395787
* Multimedia: Aonach Mòr / Q2395787
# Alto (Cuneo)

Alto Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 149 biztanle ditu, 7,46 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Altok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Caprauna Nasino Ormea Aquila d'Arroscia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18344
* Multimedia: Alto / Q18344
# Alto (Kalifornia)

Alto Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Marin konderrian dago, Kalifornia estatuan. 732 biztanle ditu, 0,325685 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Marin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4736768
# Alto (Texas)

Alto Texasko herri bat da. Cherokee konderrian kokatua dago. 2010ean 1.225 biztanle zituen, 4,42 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cherokee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q972861
* Multimedia: Alto, Texas / Q972861
# Altnaharra

Altnaharra, Eskoziako gaeleraz: Allt na h-Eirbhe, Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Sutherland barrutian. A836 eta B873 errepideen arteko bidegurutzean dago, bertatik hurbilen dauden udalerriak Lairg eta Tongue dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q443014
* Multimedia: Altnaharra / Q443014
# Alto (Georgia)

Alto Georgiako estatuko herri bat da. Banks konderrian kokatua dago. 2010ean 1.172 biztanle zituen, 2,86 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Banks konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1843926
* Multimedia: Alto, Georgia / Q1843926
# Alto Alegre (Roraima)

Alto Alegre Brasilgo udalerri bat da, Roraima estatuan kokatua. 21.066 biztanle ditu 25.567,031 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Roraima

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1763240
* Multimedia: Alto Alegre (Roraima) / Q1763240
# Altnagelvin

Altnagelvin (irlanderaz: Alt na nGealbhán) Ipar Irlandako Derry hiriaren hego-ekialdean dagoen eremu edo auzune bat da, Derry konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 4.477 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4736759
* Multimedia: Altnagelvin / Q4736759
# Altnabreac

Altnabreac, Eskoziako gaeleraz: Allt nam Breac, Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Caithness barrutian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2772175
* Multimedia: Altnabreac / Q2772175
# Altnau

Altnau Suitzako udalerria da. Turgovia kantonamenduan dago, Kreuzlingen barrutia barrutian. 2014an 2,244 biztanle zituen 6,67 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69237
* Multimedia: Altnau / Q69237
Langrickenbach
# Alto Alegre (Rio Grande do Sul)

Alto Alegre Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 1.800 biztanle ditu 114,445 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1806753
* Multimedia: Alto Alegre (Rio Grande do Sul) / Q1806753
# Arapaimidae

Arapaimidae arrain osteoglosiformeen familia da, Hego Amerika eta Afrikako ur gezetan bizi dena.

## Genero eta espezieak

FishBaseren arabera, familiak egun 5 espezie ditu, 2 generotan banaturik:
* Arapaima generoa
** Arapaima agassizii (Valenciennes, 1847)
** Arapaima gigas (Schinz, 1822)
** Arapaima leptosoma Stewart, 2013
** Arapaima mapae (Valenciennes, 1847)
* Heterotis generoa
** Heterotis niloticus (Cuvier, 1829)

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (1976). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-54713-1..
* ↑ www.fishbase.org
* ↑ Stewart, D.J.. (2013). «Re-description of Arapaima agassizii (Valenciennes), a Rare Fish from Brazil (Osteoglossomorpha: Osteoglossidae)» Copeia (1): 38-51. doi:10.1643/CI-12-013..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q525579
* Multimedia: Osteoglossidae / Q525579
* Espezieak: Arapaimidae
# Araphant

Araphant (sindarinez "guztien erregea" esan nahi duena), Tolkienen legendariumeko pertsonaia bat da. Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1789an jaioa, Araphant Dunadan bat zen, Arthedaineko Araval erregearen semea.
Araphanten semea, Arvedui, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1864an jaio zen, eta Malbeth igarleak, hau, Arthedaineko azken erregea izango zela iragarri zuen, honen ondorioz, Araphanti, bere semeari Arvedui izena jartzea aholkatu ziolarik, sindarinez "azken erregea" esan nahi duen izena.
Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1891. urtean hil zen Araval, eta Araphant bihurtu zen Arthedaineko errege, Arnor zatitu zen hiru erresumetako bat zen honetako hamalaugarren erregea bihurtuz. Angmarreko erresumaren boterea gorantz zihoanez, Araphantek, Gondorrekin komunikazioak berrezarri zituen, eta hegoaldeko erresumarekin antzinako aliantza berritzen saiatu zen bere seme Arvedui, Gondorreko Ondoher erregearen alaba Firielekin ezkonduz. Baina, garai horretan bertan, Gondor Aurigen aurka borrokan ari zen, eta ez zion laguntza askorik bidali Araphanti, nork bere kabuz konpondu behar izan zen bere erresuma Nazgûlen Jaunaren erasoetatik babesteko.
Ondoher erregea eta bere seme Artamir eta Faramir, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1944an gertatu zen Kanpamenduko guduan hil ziren, eta Gondor, itxura batean behintzat, tronurako gizonezko erregegairik gabe geratu zen. Honegatik, Araphanten seme Arveduik, koroa aldarrikatu zuen bere emazte Firielen izenean, Elendilen ondorengoa izateaz gain, baina Gondorreko kontseiluak ez zion kasurik egin, eta Eärnil bihurtu zuten errege, ondorengorik zuzenekoena zena.
Araphant, Eguzkiaren hirugarren aroko 1964an hil zen, bere oinordekoa, bere seme Arvedui izan zelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2714789
# Arapha

Arapha, Tigris ibaiaren ekialdeko zatiko erresuma hurritar bat izan zen. K.a. 1800ean aipatua da, Nawarretik gertu eta Urkeshetik ekialdera zegoena. Arapha, gaur egungo Kirkuketik oso gertu zegoen. Izena, antzinako asirierako Arabkhatik dator.
Hurritak, inguru honetan ezarri ziren K.a. 2000. urte inguruan, Akad erori ondoren. Babiloniaren erorketak K.a. 1600 igaro eta gutxira, denbora batez mesede egin zion erresumari, baina K.a. 1500 inguruan, jada Mitanniren basailua zen, erresuma honetara erantsia izan zelarik K.a. 1450ean, Shaushtatar erregearen erregealdian. Antzinako Nuzi den Yorgan Tepeko indusketek, hurritar objektu ugari argitara eman dituzte.
1948an, North Oil Companyk langileen bizigune bezala eraikitako Kirkukeko auzo bat, Arapha izenarekin bataiatua izan zen. Gaur egun, bertako biztanle gehienak, asiriarrak dira.

## Erregeak

* Kipi-Teshup?
* Iti-Teshup

## Kanpo estekak

* Datuak: Q672905
# Araphor

Araphor, Tolkienen legendarium ospetsuan eta Eraztunen Jauna eleberriko eranskinetan, Araphor, Arthedaineko bederatzigarren erregea da. Arveleg I.aren semea da, eta Fornosten jaio zen Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1391. urtean. Bere izena sindarinezkoa da, eta "Errege Ukabila" bezala itzul daiteke.
Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1409. urtean, 18 urte baino ez zituela, bere aitaren oinordeko bihurtu behar izan zuen, hau, Nazgûlen Jaunak Amon Sûl eta Kardolan erasotzen dituenean hiltzen baita.
Errege gazte honek, Zirdanen laguntzarekin, etsaia kanporatzen du, hau, hegoaldean garaile dena, Iparraldeko Kebradak kontrolatzen eta Fornost erasotzen saiatzen denean.
Bere erregealdian, Elrondek, Lothlorienetik heldutako tropen eta Lindoneko elfoen laguntzarekin, Angmarri kolpe latza eman zioten, urte askoz menderatuz, Arthedainera, berriz bakea ekarri zuena.
Hala ere, Angelua izeneko lurraldean bizi zen indartsuen adarreko hobbit talde batek, Mendi Lainotsuak zeharkatu zituen eta Zelai Gladioak izeneko lurraldetik gertu ezarri ziren, hauek izan ziren Gollumen arbasoak.
180 urteko erregealdiaren eta 198 urteko bizitzaren ondoren, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1589. urtean hil zen, bere oinordekoa, bere seme Argeleb II.a izan zelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2714731
# Arapiles

Arapiles Salamancako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 548 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1641154
* Multimedia: Arapiles / Q1641154
# Arapiles (Madril)

Arapiles, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Chamberí barrutian. Hiriko 72. auzoa da.

## Ondarea

* Canal antzokiak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10856744
* Multimedia: Arapiles neighborhood, Madrid / Q10856744
# Arapilesko gudua

Armada aliatuek (Ingalaterra, Espainia eta Portugal) Espainiako Independentzia Gerran (1822) Frantziako Marmot mariskalaren aurka lortutako garaipena. Wellington jenerala, Badajoz bereganatu ondoren, Salamancarantz abiatu zen. Hiri hori frantsesek harresiz inguratu zuten, eta Marmot frantses jeneralak hiria hustu egin zuen ekainaren 16an, armada aliatua hurbil zegoela. Arapiles herriaren ondoan egin zuten topo bi armadek. Frantsesak galdu egin zuten, eta horren ondorioz Andaluziatik alde egin behar izan zuten. Galera horren berri jakin zuenean, Jose Bonaparte, Espainiako errege frantsesak, Madril utzi eta Valentziara egin zuen ihes.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q708580
* Multimedia: Battle of Salamanca / Q708580
# Arapeí

Arapeí Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 2.524 biztanle ditu 156,902 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1749953
* Multimedia: Arapeí / Q1749953
# Aquilino Ametzua

Aquilino Ametzua Jauregi (Azpeitia, 1847ko urtarrilaren 4a - Donostia, 1912ko urriaren 20a) gipuzkoar organogilea izan zen. Iberiar penintsulan organo erromantikoa sartu eta bere garaiko organogilerik ospetsuena izan zen.
Gaztetan ikasi zuen lanbidea, Juan Ametzua aitaren tailerrean eta Diego, Juan Prudencio eta José Hermenegildo anaiekin batera. Baina teknika berriak ikasteko asmotan, Parisko Stolz etxean, Blondell etxean, Ingalaterran, Suitzan eta Alemaniako Welte etxean izan zen.
Valentzian eta Bartzelonan tailerrak sortu ondoren, jaioterrira itzuli zen. Bertan lan handiak egin zituen: Sevillako katedraleko organoa, 1888ko Bartzelonako Nazioarteko Erakustazokarena, Valladolideko katedralekoa, Oviedoko katedralekoa edota Zegamako San Martin Toursekoaren elizarena

## Erreferentziak

* ↑ José Enrique Ayarra: Historia de los grandes órganos de coro de la Catedral de Sevilla
* ↑ La organería española (1882 - 1940). Aquilino Amezua y Jaúregui
* Datuak: Q5702018
* Multimedia: Aquilino Amezua / Q5702018
# Aquilina Terreros San Martín

Aquilina Terreros San Martín (1866ko urtarrilaren 3a - Gallarta, 1972ko urtarrilaren 4a), ehun urtekodun bizkaitarra izan zen. Hil zenean probintziako emakumerik zaharrena zen, 106 urterekin. Bere herrian hainbat omenaldi jaso zituen.
106 urteak bete eta hurrengo egunean, bihotzekoak emanda hil zen.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko pertsonarik nagusienen zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ La Vanguardia egunkaria PDF.
* Datuak: Q12253758
# Aquilino Gómez-Acedo

Aquilino Gómez-Acedo Villanueva (Bilbo, 1890 – ib., 1962) bizkaitar futbolaria izan zen. 1912-1913 eta 1913-1914 denboraldietan, Athletic Clubean aritu zen baina belaunean lesio larria izan ondoren, futbola utzi zuen. Txomin Gómez-Acedo futbolariaren anaia nagusia, San Mames estadioaren irekieran jokatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Athletic Clubeko webgunea
* Datuak: Q5702025
# Aquilegia

Aquilegia (euskaraz zeinulili) generoa 60-70 espeziez osaturik dago. Landare belarkarak eta bizikorrak dira, eta Ipar hemisferioko goi-aldeetan bizi dira. Euren loreak, gehienak kanpai itxurakoak, aski ezagunak dira.
Zenbait espezie lorategietan erabiltzen dituzte. Kuku-belarra (aquilegia vulgaris), esate baterako, oso arrunta da Britainia Handiko lorategi eta parkeetan.
Euskal Herrian bi espezie daude: kuku-belarra aquilegia vulgaris eta Pirinioetako kuku-belarra (aquilegia pyrenaica).

## Espezieen zerrenda

* Aquilegia alpina
* Aquilegia atrata
* Aquilegia atrovinosa
* Aquilegia aurea
* Aquilegia barbaricina
* Aquilegia barnebyi
* Aquilegia bernardii
* Aquilegia bertolonii
* Aquilegia blecicii
* Aquilegia brevistyla
* Aquilegia buergeriana
* Aquilegia caerulea Colorado estatuko lore ikurra
* Aquilegia canadensis – Kuku-belar kanadarra, Kuku-belar gorria
* Aquilegia champagnatii
* Aquilegia chrysantha
* Aquilegia desertorum
* Aquilegia desolatica
* Aquilegia dinarica
* Aquilegia ecalcarata
* Aquilegia einseleana
* Aquilegia elegantula
* Aquilegia eximia
* Aquilegia flabellata
* Aquilegia flavescens – Kuku-belar horia
* Aquilegia formosa
* Aquilegia glandulosa
* Aquilegia grahamii
* Aquilegia grata
* Aquilegia incurvata
* Aquilegia japonica
* Aquilegia jonesii
* Aquilegia karatavica
* Aquilegia karelini
* Aquilegia kitaibelii
* Aquilegia lactiflora
* Aquilegia laramiensis
* Aquilegia litardierei
* Aquilegia longissima
* Aquilegia loriae
* Aquilegia micrantha
* Aquilegia moorcroftiana
* Aquilegia nigricans
* Aquilegia nugorensis
* Aquilegia nuragica
* Aquilegia olympica
* Aquilegia ottonis
* Aquilegia oxysepala
* Aquilegia pancicii
* Aquilegia parviflora
* Aquilegia pubescens
* Aquilegia pubiflora
* Aquilegia pyrenaica
* Aquilegia rockii
* Aquilegia thalictrifolia
* Aquilegia saximontana
* Aquilegia schockleyi
* Aquilegia scopulorum
* Aquilegia sibirica
* Aquilegia transsilvanica
* Aquilegia triternata
* Aquilegia turczaninovii
* Aquilegia viridiflora
* Aquilegia viscosa
* Aquilegia vitalii
* Aquilegia vulgaris – Kuku-belarra
* Aquilegia yabeana

## Kanpo estekak

* Datuak: Q147641
* Multimedia: Aquilegia / Q147641
* Espezieak: Aquilegia
# Aquileia

Aquilea (friulieraz: Aquilêe; italieraz: Aquileia; alemanez: Aglar; eslovenieraz: Oglej), Italiako udalerria. 3.503 biztanle ditu eta Udineko probintzian (UD) dago. Antzinaroko hiri erromatarra da, Itsaso Adriatikoan urmaelen ertzean, eta Natiso ibaiaren (gaur egun, Natisone) gainean eraikita. Fiumicello, Grado (GO), Terzo d'Aquileia eta Villa Vicentina udalerriek mugatzen dute.

## Historia

Aquileia erromatarren kolonia gisa sortu zen K.a 180-181 urteen inguruan, Natiso ibaiaren ondoan. Geroago, urre-meatzeak aurkitu ziren, eta komertzio-gune garrantzitsua bihurtu zen.
IV. mendearen erdialdean, Ausonik inperioko bederatzigarren hiri gisa izendatzen du, eta Italian Erromak, Milanek eta Capuak bakarrik gainditzen zuten.
452an Atilak guztiz suntsitu zuen, eta horren ondoren, nahiz eta hiria berreraiki zen, ez zuen berriro garrantzi bera izan.

## Pertsonaia historikoak

* Pio I.a, italiar aita santua, jaio zen.

## Herri eta hiri senidetuak

Aquileiak hurrengo hiri senidetuak ditu:
* Piran, Eslovenia
* Maria Saal, Austria

## Erreferentziak

* ↑ Aquileiako Udala. Gemellaggi. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53216
* Multimedia: Aquileia / Q53216