OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Coquille (Oregon)

Coquille Oregongo hiri bat da. Coos konderrian kokatua dago. 2010ean 3.866 biztanle zituen, 7,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Coos konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q991454
* Multimedia: Coquille, Oregon / Q991454
# Coquimatlán (udalerria)

Coquimatlán Mexikoko udalerri bat da. Colima estatuan kokatua dago. 2010ean 19.385 biztanle zituen 528,28 km²ko azaleran. Herriburua [[Coquimatlán (Coquimatlán)|Coquimatlán]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8350879
* Multimedia: Coquimatlán Municipality / Q8350879
# Coqueiro Baixo

Coqueiro Baixo Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 1.290 biztanle ditu 112,277 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1785829
* Multimedia: Coqueiro Baixo / Q1785829
# Cora (Wyoming)

Cora Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Sublette konderrian kokatuta dago, Wyoming estatuan. 114 biztanle ditu, 12,933653 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Sublette konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1942157
* Multimedia: Cora, Wyoming / Q1942157
# Day konderria (Hego Dakota)

Day konderria (ingelesez: Day County) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Webster da. 2010eko zentsuaren arabera 5.710 biztanle zituen, Day kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Day konderriak 2.825,92 kilometro koadro ditu. Horietatik 163,75 ura dira. Beste 2.662,17 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,02 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 5.710 pertsonetatik 5.066 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 62 dira. 8 beltzak edo afroamerikarrak. 535 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 12 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 88 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q178341
* Multimedia: Day County, South Dakota / Q178341
# Day of the Tentacle

Maniac Mansion II: Day of the Tentacle (euskaraz Maniakoaren Etxaldea II: Tentakuluaren Eguna) 1993ko LucasArts bideo-joko ekoiztetxearen abentura grafiko bat da. 1987ko Maniac Mansion abentura grafikoaren jarraipena da.

## Argumentua

Maniac Mansion abentura grafikoan Fred Edison doktorea eta bere senide bitxien etxaldean jazotako gertakizunetatik jada bost urte igaro dira. Hura zoratzeko moduko abentura izan baldin bazen, hau are eta gehiago.
Oraingoan, jatorrizko istoriatik agertzen den lagun taldeko kide bakarra, Bernard Bernoulli, ohiko nerd xelebrea da. Honakoan, Bernardek errol garrantzitsua du, bera bezain xelebreak diren bi adiskideak, Hoagie heavy tripontzia eta Laverne neska neurotikoa, berarekin batera jatorrizko istorioko Fred Edison doktore eroskoaren etxaldera eramango baiditu.
Fred Edison doktorearen sorkuntzetako bat den, Tentakulu Gorrindolak, etxaldetik ibaira doan isuri erradiaktibotik edan eta bi beso motz ateratzeaz gain, izaera gaiztotu eta mundua bereganatzeko sekulako irrikia piztuaraziko zaio. Bernard eta bere lagunek Fred doktoreak asmatutako Kron-O-Komunak erabiliz denboran apur bat atzera egin eta Tentakulu Gorrindola geldiarazi eta isuri erradiaktiboak edan ez ditzan ekiditen saiatuko dira.
Zoritxarrez, Kron-O-Komunak martxan jartzeko Fred doktoreak benetazko diamante bat erabili beharrean imitazio bat erabiltzen duenez, denbora-makinak akatsa izan eta lagun taldearen egitasmoak espero ez zuten aldaketa sakona izango du: Hoagie 200 urte atzera egin eta AEBtako Independentzia Gerra garaiko etxaldean agertuko baita (George Washington, Thomas Jefferson eta Benjamin Franklinekin batera), Lavernek 200 urte aurrera egin eta XXII. mendearen amaierako etxaldean, eta Bernard aldiz, orainaldian egoten jarraituko du.

## Kanpo estekak

* Maniac Mansion: Day of the Tentacle abentura grafikoa ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Maniac Mansion: Day of the Tentacle. Mobygames.com (Ingelesez)
* Datuak: Q845645
# Daya badia

Daya badia edo Bias badia (txineraz: 大亞灣), Txinako Herri Errepublikako Hong Kong administrazio bereziko eskualdearen ekialdea eta Guangdong probintziaren artean dagoen badia da.

## Ezaugarriak

Daya badian lau erreaktore nuklear daude, bi Daya badiako Zentral Nuklearrekoak eta beste biak Ling Aoko Zentral nuklearrekoak.
Dapeng penintsula badiaren ekialdeko aldean dago.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Daya badiaren kokapena.
* Datuak: Q2094622
* Multimedia: Daya Wan / Q2094622
# Daya Vieja

Daya Vieja (valentzieraz Daia Vella) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Baix Segura/Vega Baja eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 674 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Alacanteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1768811
* Multimedia: Daya Vieja / Q1768811
# Day of the Dead (1985eko filma)

Day of the Dead (euskaraz Hildakoen Eguna) 1985eko George A. Romero estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Lori Cardille, Terry Alexander, Joe Pilato eta Richard Liberty aktoreek antzeztu zuten.
Night of the Living Dead ("Bizidun Hildakoen Gaua", 1968) eta Dawn of the Dead ("Hildakoen Egunsentia", 1978) filmeen jarraipena da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Zonbiak Lur planeta osoaren jabe egin eta gizaki bakoitzeko 400.000 bizidun hildako daude. Zientzialari eta militarrez osatutako talde txiki bat Floridako Everglades eremuko lurrazpiko militar instalakuntza batean gotortu da. Bertatik bizirautea lortu duten beste gizaki taldeekin harremanetan jartzen saiatuko dira, baina inongo arrakastarik gabe. Bitartean, taldeko medikuek fenomenoaren jatorriari buruz ikertu eta izurriaren aurkako sendagai bat lortzen saiatuko dira, era berean, preso duten bizidun hildako bat "hesitzen" ere saiatuko dira. Denbora igaro hala, mundutik isolatua bizitzearen ondorioz taldearen barneko elkarbizitzan zientzialarien eta militarren arteko tentsioa areagotuz joango da.

## Aktoreak

* Lori Cardille: Sarah Bowman
* Terry Alexander: John
* Joe Pilato: Henry Rhodes kapitaina
* Jarlath Conroy: William "Bill" Mc Dermott
* Richard Liberty: Matthew "Frankenstein" Logan medikua
* Sherman Howard: Bub
* Gary Howard Klar: Steel soldadua
* Ralph Marrero: Rickles soldadua
* Antone Dileo Junyr: Miguel Salazar soldadua
* John Amplas: Ted Fisher medikua
* Taso N Stavrakis: Torrez soldadua
* Phillip G Kellams: Miller soldadua
* Gregory Nicotero: Johnson soldadua

## Kanpo estekak

* Day of the Dead filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Day of the Dead filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q219170
# Daya Nueva

Daya Nueva (valentzieraz Daia Nova) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Baix Segura/Vega Baja eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.942 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Alacanteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1752092
* Multimedia: Daya Nueva / Q1752092
# Dayak etnia

Dayak Borneo uharteko hegoaldeko eta mendebaldeko etnia da. Dayakak, arrazaz malaysiarrak, milioi bat biztanle inguru dira. Erlijioz animistak edo politeistak ziren, eta poligamoak, baina gaur egun asko kristaututa daude edo Islamera bihurtuak. 40-50 familia hartzeko adinako etxaldeetan bizi dira. Erakunde horietan aginpide handia duen buruzagi bana dute. Ez dute egiazko leinu-egiturarik, baina elkartzen ziren gerrarako. Orain dela gutxi arte, gerratik buru gehiago nork ekarriko zeukaten ohore handiz. Gizonezkoak oso abilak dira burdina lantzen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q847603
* Multimedia: Dayak people / Q847603
# Daybreak (1948ko filma)

Daybreak 1948ko Compton Bennett ingeles zinema zuzendariaren film beltza da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Eddie borrero dabil, berea ez den izen bat erabilita, eta bigarren lan hori ezkutatuko du ezkondu eta emaztearekin Tamesis ibaiko gabarra batean bizitzen hasten denean. Bertan, gabarra-negozio bat zuzentzen du.

## Aktoreak

* Eric Portman: Eddie
* Ann Todd: Frankie
* Maxwell Reed: Olaf
* Bill Owen: Ron
* Edward Rigby: Bill Shackle
* Jane Hylton: Doris
* Eliot Makeham: Mr. Bigley
* Margaret Withers: Mrs. Bigley
* John Turnbull: Superintendentea
* Maurice Denham: Inspektorea
* Milton Rosmer: Gobernadorea

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5243081
# Dacoma (Oklahoma)

Dacoma Oklahomako herri bat da. Woods konderrian kokatua dago. 2010ean 107 biztanle zituen, 1,36 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Woods konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2378181
# Dacono (Colorado)

Dacono Coloradoko hiri bat da. Weld konderrian kokatua dago. 2010ean 4.152 biztanle zituen, 21,0328 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Weld konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2152170
* Multimedia: Dacono, Colorado / Q2152170
# Deltoide (kurba)

Geometrian, deltoidea (trikuspoide edo Steiner-en kurba izenekin ere ezaguna), hiru kuspideko hipozikloide bat da. Beste hitz batzuetan esanda, deltoidea erruleta bat da, zirkunferentzia baten (sortzailea) P puntu baten ibilbideak deskribatzen duena erradio hirukoitzeko beste zirkunferentzia baten barrutik (gidatzailea) ukituz eta irristatu gabe biratzen duenean. Izena grezierazko delta hitzetik hartzen du, delta letraren antza baitu.

## Ekuazioak

Deltoidearen ekuazio parametrikoak hauek dira:
    ${\begin{cases}x(t)=2a\cos(t)+a\cos(2t)\\y(t)=2a\sin(t)-a\sin(2t)\end{cases}}$
non a zirkunferentzia sortzailearen erradioa den.
Kartesiar koordenatuetan:
    $(x^{2}+y^{2})^{2}+18a^{2}(x^{2}+y^{2})-27a^{4}=8a(x^{3}-3xy^{2})\,$
Koordenatu polarretan:
    $r^{4}+18a^{2}r^{2}-27a^{4}=8ar^{3}\cos 3\theta \,$
Kurbak hiru puntu singular ditu: $t=0,\,\pm {\tfrac {2\pi }{3}}$ balioei dagozkien kuspideak.

## Ikus, gainera

* Astroidea, lau kuspideko kurba bat
* Reuleaux-en hirukia
* Superelipsea

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Deltoid" MathWorld-en.
* Datuak: Q2348724
* Multimedia: Deltoid / Q2348724
# Deltoide (argipena)

Deltoide terminoak hainbat adiera ditu:
* Deltoide (anatomia): sorbaldako muskulu triangeluar handia, besoak alboetarantz jasotzen dituena;
* Deltoide (botanika): Triangelu-formakoa, bereziki hostoa;
* Geometrian:
** Deltoide (kurba): Hipozikloidea;
** Deltoide (poligonoa): alboko aldeak binaka berdinak dituen poligonoa, kometa ere deiturikoa.
# Delton (Michigan)

Delton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Barry konderrian dago, Michigan estatuan. 854 biztanle ditu, 5,766789 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Barry konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8354560
# Deltxev gailurra

Deltxev gailurra Hego Shetlandak uhartediko Livingston uhartean dagoen gailurra da, Tangra mendien zati dena. Deltxev gailurra 10 kilometro luzatzen da mendebaldeko Devin Saddle-ren eta ekialdeko Renier lurmuturraren artean. Delchev tontorra (62°38'28"S 59°56'16" W) 940 m garai da. Beste tontor garrantzitsu batzuk hauek dira: Ruse tontorra (800 m), Asen tontorra (800 m), Peter tontorra (800 m), Kuber tontorra (770 m), Elena tontorra (700 m), Spartacus tontorra (650 m), Yavorov tontorra (640). m), eta Paisiy tontorra (550 m).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5253560
# Delut

Delut Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 103 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Delut udalerrian erroldatutako biztanleak 103 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 60 etxebizitza zeuden, 42 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 59 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 42 etxebizitza nagusietatik 40 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 35 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Delut udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 8 | 75-79 | 4 |
| 0 | 70-74 | 8 |
| 0 | 65-69 | 8 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 4 |
| 4 | 50-54 | 4 |
| 4 | 45-49 | 0 |
| 8 | 40-44 | 8 |
| 0 | 35-39 | 4 |
| 0 | 30-34 | 4 |
| 8 | 25-29 | 0 |
| 4 | 20-24 | 0 |
| 16 | 15-19 | 4 |
| 4 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 62 ziren, horien artean 38 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 38 pertsona aktiboetatik 36 lanean zeuden (24 gizon eta 12 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra apaindegia zen.
2000. urtean Delut udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 448 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1096956
* Multimedia: Delut / Q1096956
# Deltona (Florida)

Deltona Floridako hiri bat da. Volusia konderrian kokatua dago. 2010ean 86.290 biztanle zituen, 106,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Volusia konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1898798
* Multimedia: Deltona, Florida / Q1898798
# Dama Eskaintzaile Handia

Dama Eskaintzaile Handia (gaztelaniaz Gran Dama Oferente) edo Cerro de los Santoseko Dama (Dama del Cerro de los Santos) K.a. III edo K.a. II. mendeko eskultura iberiar bat da. Madrilen kokatua dagoen Arkeologia Museo Nazionalean erakusten da.

## Testuingurua

1,30 metro garai den emakumezko irudi bat da, Albaceteko probintziako Montealegre del Castillo herriko Cerro de los Santoseko santutegian dagoen kareharriz egina dagoena.
Eskaintzak dituen ontzi bat aurkezten ari den emakume bat da. Beharbada, neskatxa noble baten hastapen erritua da.

## Jantzia

Modu aberatsean jantzia dago, bata bestearen gainean jarritako hiru tunikakin: behekoak, tolesdura oso finekoa, ia lurra jotzen du eta oinutsik dauden oinak inguratzen ditu.
Tunika lau bat jantzita darama, eskaintzaren balioa nabarmenduz bere ertzak esku azpian modu hieratikoan erortzen diren sigi-sagako tolesdura sendo batzuk dituen mantu batekin.
T formako fibula bat du tunikaren lepoaldea eutsiz, hiru lepoko eta, buruan, luxuzko buruko bat du, gurpil itxurako apaindurekin lagundutako mototx luzeekin apainduta dago, bereziki jai sakraturako jantzia, jainkoen eta gizakien aurrean aurkezteko aukeratutako egunean, egun bakarra izango dena.

## Aurpegiera

Begi ireki handiek, toki ezezagun batea zuzenduak, unearen pertzepzio bizia sartzen dute.
Kanpoko gauzak (ontzia, jantziak, apaindurak) etab... eta barneko gauzak (gorputz hieratikoa, begirada murgildua) etab... prestatutako eta esperotako unea, harrian betirako gera dadin konbinatzen dira.

## Beste Dama batzuk

* Elxeko Dama
* Eivissako Dama
* Bazako Dama
* Galerako Dama
* Caudeteko Dama
* Guardamarreko Dama

## Bibliografia

* La villa de de Montealegre y su Cerro de los Santos. Julián Zuazo y Palacios, 1915.
* Antiguedades del Cerro de los Santos. Juan de Dios de la Rada y Delgado, 1875, ISBN 84-9761-106-3

## Kanpo estekak

* Cerro de los Santos
* El Cerro de los Santos XIX. mendean
* Del Cerro de los Santos a la ley de 1911
* Datuak: Q3752029
* Multimedia: Gran Dama Oferente / Q3752029
# Dama gazte xarmant bat

Dama gazte xarmant bat euskal abesti herrikoia da. Bere jatorria Iparraldean du eta egile ezezagunekoa da. Bere gaia neska gazte batetaz maitemindua dagoen mutil edo gizonek aipatzen dituen hitz eder eta goraipamenak dira. Bere bertsiorik ezagun eta hedatuena Benito Lertxundi abeslariak moldatu eta abestutakoa da, lehenbiziko aldiz izenbereko diskoan kaleratu zuelarik.

## Hitzak

| Dama gazte xarmant bat jiten zaut bixtara, Iduritzen baitzeraut zeruko izarra! Ama batek hazteko, hori zerbait bada Gure salbatzaileak kontserba dezala! Trala tralara tralara, kontserba dezala! "Gabon gizon gaztea, konpañiarekin! Gostu du egotiak ixtant bat zurekin Badakizu mintzatzen errespetuarekin, Jainkoak har zitzala hil-ondoan berekin!" Trala tralara tralara, hil-ondoan berekin! | "Ene maite pollita non ote den bizi, Bazinakikeea zuk haren zerbait berri? Aspaldi ikustera joan nahia bethi... errozu ene partez, milaka goraintzi." Trala tralara tralara, milaka goraintzi. "Ez zinuke ia hobe zauhaurrek joaitea, Nitaz igorri gabe komisionea? Samurturen ote den ez zaitela fida; Zatoz enekin eta, biak joanen gira." Trala tralara tralara, biak joanen gira. |

## Erreferentziak

* ↑ http://www.e-boza.com/informazioa.cfm?abeskodea=Dama%20gazte%20xarmant%20bat&hizkuntza=1 Dama gazte xarmant bat, diska. Benito Lertxundi.

## Kanpo estekak

* Benito Lertxundiren Dama gazte xarmant bat abestiaren bertsioa bideo honetan entzungai dago.
* "Dama gazte xarmant bat" abestiaren hitzak irakurgai.
* Datuak: Q12256064
# Dama (xakea)

Dama, Anderea edo Erregina (♕ ♛), xakean pieza nagusi bat da, erregearenaren ondoren garrantzitsuena. Balio absolutuaz aldiz, denetan baliotsuena da, gutxi gorebehera bederatzi eta hamar peoien balioa du. Normalki, eta salbuespenak-salbuespen, ez da xake irekieran erabiltzen, amaierako fasean baizik, dorrea bezala erregearen laguntzaz arerioaren erregea menpean hartzeko gai baita.
Damak pieza guztien artean mugimendu aniztasun gehiena duena da: zutabe eta lerroetan nahiz diagonaletan harat-honata nahierako lauki kopuruan mugitu baidaiteke, bai aurrera nahiz atzera, nahiz alboetara, hortik duen berebiziko balioa. Alegia, dorrea, alfila eta peoien mugimenduen batura. Dama baten galerak xake partida batean sekulako galera suposatzen du, erregearen galerak bakarrik gainditua. Beste piezak jateko eurak dauden laukian ezartzen da. Pieza izendatzeko orduan euskaraz ez da Erregina erabiltzen, partida apuntatzeko orduan Erregearen izenarekin ez nahasteko, horregatik Dama edo Anderea deitzen zaio.
Xake partida baten hastapenean jokalari bakoitzak dama bana du, bere lehen lerroan erregea eta alfilaren artean ezarria, D1 eta D8 laukietan.
Xakearen aintzindariak diren chaturanga eta shatranj jokoetan ez zegoen damarik, bisir, aholkulari edo ministroa baizik (persieraz وزیر wazir, errusieraz ферзь ferz).
Damaren gehitzea Erdi Aroan Europan jazo zen eta pixkanaka, ez bat-batean. XIII. menderako Europa osora hedatu zen eta XV. mendean jada gaur egun dauzkan mugimenduak bereganatu zituen, nahiz eta peoia dama bilakatzeko aukera oraindik ere mugatua izan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q139
* Multimedia: Chess queens / Q139
# Damak

    Artikulu hau Nepalgo hiriari buruzkoa da; jokoa gaitzat duena beste hau da: «Dama-joko»
Damak (nepaleraz: दमक) Nepalgo Ekialdeko eskualdeko hiria da, Mechi Guneko handiena, hiriburua ez den arren.
Terai ordokian kokaturik dago eta Nepalen ekialdeko merkatal hiri garrantzitsua da. 1992an Bhutango errefuxiatuak etorri ziren eta hauei laguntzeko nazioarteko erakunde ugarik dute egoitza Damaken, hala nola, UNHCR (Iheslarien gaineko Goi komitea), Iheslarientzako Nazioarteko Erakundea eta OX-FARM besteak beste.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1458001
* Multimedia: Damak, Jhapa / Q1458001
# Dama ganbito

Dama-ganbitoa edo andere-ganbitoa (xakearen literaturan ingelesezko QG siglekin laburtua, Queen's Gambit izenekoa), zuriek eta beltzek jokatzen duten xake irekiera da.
    1.d4 d5
    2.c4
Dama-ganbitoa (ECO D06-D69) irekiera itxi bat jokatzeko sistema nagusietako bat da. Xake modernoaren hastapenetatik erabili da, eta oraindik maila guztietan jokatzen da, baita munduko txapelketan ere.
Dama-ganbitoa gehien aztertzen diren irekieretako bat da. Izan ere, mugimendu horien ondoren irekiera eta aldaera ugari dago, historikoki dama-ganbito izen arruntaren barruan sartzen direnak. Ganbito guztietan bezala, irekiera honek aurkariari peoi bat eskaintzea du ezaugarri, gero nolabaiteko abantaila lortzeko.
Errege-ganbitoan ez bezala, non beltzek zuriek partida osoa peoi bat gutxiagorekin jokatzera behartu dezaketen, irekiera hau, zorrozki esanda, berez ez da ganbitoa, zuriek bezala, beltzek peoia harrapatzen duten kasuan (onartutako dama-ganbitoaren bilakaera), piezen zenbakizko berdintasuna berreskura baitezakete (adibidez, 1. d4 d5 2. c4 dxc4 3. Da+ jokaldiarekin jarrai dezakete, eta horrela zuriek peoia berehala berreskuratzen dute), eta beltzek peoia kontserbatu nahi badute normalean galdutako posizioetan erortzen dira, beti ere egoera ahulago batean.
Beltzek peoia harrapatzen ez badute, ez-onartutako dama-ganbituen katalogoa irekiko da.

## Bibliografia

* Kaspàrov, Garri; Keene, Raymond. Batsford Chess Openings 2. Henry Holt, 1989, 1994. ISBN 0-8050-3409-9.
* Lalić, Bogdan. Queen's Gambit Declined: Bg5 Systems. Everyman Chess, 2000. ISBN 9781857442403.
* Ward, Chris. Unusual Queen's Gambit Declined. Everyman Chess, 2002. ISBN 1-85744-218-0.
* McDonald, Neil. Starting Out: Queen's Gambit Declined. Everyman Chess, 2006. ISBN 978-1-85744-426-1.
* Rizzitano, James. Chess Explained: The Queen's Gambit Declined. Gambit Publications, 2007. ISBN 978-1-904600-80-0.
* Komarov, Dmitry; Djuric, Stefan; Pantaleoni, Claudio. Chess Opening Essentials, Vol. 2: 1.d4 d5 / 1.d4 various / Queen's Gambits. New In Chess, 2009. ISBN 978-90-5691-269-7.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107925
# Dama mesopotamica

Persiar adarzabala (Dama dama mesopotamica; persieraz: گوزن زرد ایرانی‎, gavazn-i zard) Cervidae familiako ugaztun artiodaktiloa da. Bere egoera taxonomikoa zalantzazkoa da: batzuen ustez, adarzabal arruntaren azpiespezie bat da; besteen ustez, berriz, espezie ezberdina (Dama mesopotamica).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q756889
* Multimedia: Dama mesopotamica / Q756889
* Espezieak: Dama dama mesopotamica