# María Topete

María Topete Fernández (1900 - 2000) espetxe-funtzionarioa izan zen Francoren diktaduran, San Isidro eta Ventas ama-espetxeko zuzendaria 25 urtez, Ekintza Katoliko eta Sección Femenina taldeetako kidea.

## Bizitza

Angela Fernandez Vicuña eta Ramon Topete Arrietaren alaba izan zen, baita Topete almirantearen biloba ere, Salamanca auzoan bizi izan zen, eta Madrilgo aristokraziarekin loturak izan zituen.Bere familiarekin batera Igeldon egiten zuen uda, Satrustegi dorrean, eta Aznar, Ybarra eta de la Sota ontzijabeekin harremana izan zuen.Hamar neba-arreba izan zituen, eta, bera bezala, testuinguru kontserbadore, monarkiko, erlijioso eta militarrean hazi ziren.
1936an María Topete zazpi hilabetez egon zen kartzelan Torenoko Konde Plazako Kaputxinoen komentuan. Komentu hori emakumeen espetxe gisa prestatuta zegoen.

### San Isidroko ama-espetxeko zuzendaria

Ondoren, 1939ko abuztuan, Ventaseko emakumeentzako presondegian hasi zen lanean, bitarteko laguntzaile gisa, eta 1940ko irailean, San Isidroko (gero Ermita del Santo pasealekua) ama-presondegira bidali zuten, espetxe berria antolatzeko. 1943ko otsailetik aurrera zuzendu zuen espetxe berri hori. Antonio Vallejo-Najeraren teoriei jarraituz, amek beren seme-alabei beren ideologia "kutsa" ez ziezaieten, banantze zorrotza mantentzen zen, eta, horren ondorioz, haurrek egunean bi orduz baino ez zituzten amak ikusten, goizez bat eta arratsaldez bestea. Funtzionario hori haurren lapurretarekin lotuta dago, eta kartzelari krudelenetakotzat jotzen dute; besteak beste, Tomasa Cuevasek ekintzaile komunista eta Francoren aurkakoak hauxe aipatu zuen:
   «Bazkaltzeko alpiste bezalako zerbait ematen ziguten, zomorro ikaragarri batzuekin. Guk, adinekoak ginenok, ezin genuen jan; umeak, hori jartzen zietenean, garrasika hasten ziren eta ez zuten nahi. Eta Topetek orduan su txiki bat pizten zuen, besoetatik heldu eta ipurdia suaren ondoan jartzen zien, umeek garrasi ikaragarriak egiten zituzten... Gurekin bazkaltzen zuten jantokian, eta janaria nazkagarria zenez, ume horiei jateak nazka ematen zienean, botaka egiten zuten, eta María Topetek berriro janarazten zien.»
Topetek 1965ean hartu behar zuen erretiroa, baina, Antonio Maria de Oriol y Urquijo Justizia ministroak eskatuta, bi urtez atzeratu zuen erretiroa.

## Literaturan

Ana Ramirez Cañil kazetariak María Topeteren figura jorratzen zuten bi eleberri idatzi zituen: La mujer del maquis (2008) eta Si a los tres años no he vuelto (2011).

## Sariak eta aintzatespenak

* 1944an, Angel Sanzek, espetxeetako zuzendari nagusiak, Espetxe Merituaren Zilarrezko Domina eman zion.
* 1967ko uztailaren 18an Meritu Zibilaren Ordenaren Banda Handia eman zioten.

## Erreferentziak

* ↑ «Braulio Fernández Fernández» www.galilea.es.
* 1 2 3 «¿Quién fue María Topete?» EITB.
* 1 2 «elmundo.es. Encuentro digital con Ana R. Cañil» www.elmundo.es.
* 1 2 «"Mientras los conventos no abran sus muros, no sabremos la verdad de la posguerra"» www.publico.es 2011-03-08.
* 1 2 20minutos. (2011-04-04). «Ana R. Cañil recrea las vidas entrecruzadas de una funcionaria y una presa de la madrileña cárcel de Ventas en los 40» www.20minutos.es - Últimas Noticias.
* ↑ «La guerra civil española, 70 años después | elmundo.es» www.elmundo.es.
* 1 2 3 4 5 6 Traslado de la Maternal de San Isidro a Ventas - Cárcel de Ventas. 1945-09-08.
* ↑ Expediente con el Registro nº 3689 tramitado contra TOPETE FERNANDEZ, María por el delito/s de Desafección al Régimen.. .
* 1 2 «"Cuando las reclusas volvieron del patio, sus hijos ya no estaban"» www.publico.es 2008-11-21.
* ↑ Rodríguez Martínez, Désirée. (2014). «La mujer: represión de género» Revista de Estudios Extremeños.
* ↑ Guardia, Antonio J.. (2019-11-20). «Cárcel de Ventas: las presas que no cantaban solas» Pikara Magazine.
* ↑ «Las hijas perdidas de Teo, la única mujer topo del franquismo» www.publico.es 2020-10-01.
* ↑ Nodo50. (2024-09-04). «Ha muerto la camarada Petra Cuevas Rodríguez» Nodo50.
* ↑ «BOE-A-1967-13325 Decreto 1862/1967, de 18 de julio, por el que se concede la Banda de la Orden del Mérito Civil a doña María Topete Fernández.» www.boe.es.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124736266