# Il Canto degli Italiani

Il Canto degli Italiani (euskaraz Italiarren kanta) Italiako ereserkia da. Herri izena, aldiz, Fratelli d'Italia da (euskaraz Italiako anai-arrebak), haren lehen bertsoak horrela dio eta. Goffredo Mamelik idatzi zuen Risorgimentoaren garaian, eta Michele Novarok jarri zion musika 1847an. Testuak sei estrofa eta lelo bat du, estrofa horien artean txandakatzen dena. Si bemol maiorren jotzen da 4/4 neurrian. Seigarren estrofak lehenengoa errepikatzen du, aldaketa txiki batzuekin.
Abestia oso ezagun egin zen Risorgimentoan eta hurrengo hamarkadetan, Italiaren bateratzea eman zenean 1861ean nazio ereserki gisa Savoiako etxearen abestia zen Marcia reale d'ordinanza aukeratu bazuten ere. Finean, Il Canto degli Italiani oso errepublikazale eta jakobinotzat hartzen zen garai horretan, eta bestea monarkikoa zen. Mussoliniren diktadurapean, antifaxistek ereserkia erabili zuten faxisten Martxa Erreala (italieraz Fanfara Reale) edo Giovenezzaren aurka. Bigarren Mundu Gerraren ostean, 1946ko urriaren 12an, behin-behineko ereserki hautatu zuten, Italiako Errepublikak 2017ko abenduaren 4a ereserki ofizial izendatu zuen arte.

## Musika

Michele Novarok moldatu zuen Torinon 1847an hitzak jadanik eginda zirenean.

## Hitzak

1847an, Goffredo Mameli 20 urteko ikasleak idatzi zuen poema Genoan. Hori dela eta batzuetan abestiari Mameliren ereserkia (italieraz Inno di Mameli) diote.

### Italieraz

       Fratelli d'Italia
       L'Italia s'è desta
       Dell'elmo di Scipio
       S'è cinta la testa
       Dov'è la vittoria?
       Le porga la chioma,
       Ché schiava di Roma
       Iddio la creò
       Stringiamci a coorte
       Siam pronti alla morte
       L'Italia chiamò
       Noi siamo da secoli
       Calpesti, derisi,
       Perché non siam popolo,
       Perché siam divisi.
       Raccolgaci un'unica
       Bandiera, una speme:
       Di fonderci insieme
       Già l'ora suonò.
       Stringiamci a coorte
       Siam pronti alla morte
       L'Italia chiamò.
       Uniamoci, amiamoci,
       l'Unione, e l'amore
       Rivelano ai Popoli
       Le vie del Signore;
       Giuriamo far libero
       Il suolo natìo:
       Uniti per Dio
       Chi vincer ci può?
       Stringiamci a coorte
       Siam pronti alla morte
       L'Italia chiamò.
       Dall'Alpi a Sicilia
       Dovunque è Legnano,
       Ogn'uom di Ferruccio
       Ha il core, ha la mano,
       I bimbi d'Italia
       Si chiaman Balilla,
       Il suon d'ogni squilla
       I Vespri suonò.
       Stringiamci a coorte
       Siam pronti alla morte
       L'Italia chiamò.
       Son giunchi che piegano
       Le spade vendute:
       Già l'Aquila d'Austria
       Le penne ha perdute.
       Il sangue d'Italia,
       Il sangue Polacco,
       Bevé, col cosacco,
       Ma il cor le bruciò.
       Stringiamci a coorte
       Siam pronti alla morte
       L'Italia chiamò

### Azken estrofa

Lehendabiziko eskuizkribuan, Mamelik azken estrofa bat idatzi zuen Italiako emakumeen omenez, baina Novarori hitzak bidali zizkionean ezabatu zuen. Horrela zioen:
       Tessete o fanciulle
       bandiere e coccarde
       fan l'alme gagliarde
       l'invito d'amor

## Erreferentziak

* ↑ Maiorino, Tarquinio. (2001). Fratelli d'Italia : la vera storia dell'inno di Mameli. (1. ed. argitaraldia) Mondadori ISBN 88-04-49985-0. PMC 48939641. (Noiz kontsultatua: 2021-07-06).
* ↑ «Il Canto degli Italiani» www.storico.org (Noiz kontsultatua: 2021-07-06).
* ↑ «Gazzetta Ufficiale» www.gazzettaufficiale.it (Noiz kontsultatua: 2021-07-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q187
* Multimedia: Il Canto degli Italiani / Q187