OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zurruntasun

Zurruntasuna da gorputz elastiko batek kanpoko indarrek eragiten duten deformazioari aurre egiteko duen gaitasuna.

## Sarrera

F indar aplikatu baten pean δ distantzia deformatzen den gorputz baten k zurruntasuna hau da
    $k={\frac {F}{\delta }}$
Nazioarteko sisteman, zurruntasuna normalean newtonetan metroko (N/m) neurtzen da.
Zurruntasunaren beste definizio bat kθ bihurdurarekiko zurruntasuna da; zurruntasun hori antzera definituta dago gorputz elastiko batek M tortsio-momentu bat duenean eta errotazio-angelu bat (edo biraketa-angelu bat) agertzen denean.
    $k_{\theta }={\frac {M}{\theta }}$
Nazioarteko sisteman, bihurdurazko uholdea newtonetan radianeko neurtzen da (N·m/rad).
Zurruntasunaren alderantzizkoa malgutasuna da, normalean metrotan newtoneko neurtzen dena.

## Erlazioa material baten elastikotasunarekin

Dimentsio bakarreko sistemetan (adibidez, barretan edo habeetan), elastikotasun-modulua (Young-en modukua) materialaren zurruntasunaren neurri gisa uler daiteke.
Solido elastikoetan, zurruntasuna materialaren elastikotasun-moduluarekiko proportzionala da, baina elementuen dimentsioen araberakoa ere bada. Adibidez:
* trakzioaren edo konpresioaren eraginpean dagoen sekzio konstanteko elementu batean, zein da ardatz-zurruntasuna?
    $k={\frac {AE}{L}}$
non A zeharkako sekzioa baita, E elastikotasun-modulua, eta L elementuaren luzera.
* hegalkinean dagoen inertzia-habe konstante batean, karga puntual batekin, zurruntasun-flexio hau du:
    $k={\frac {3EI}{L^{3}}}$
non I zeharkako sekzioaren inertzia-unea baita, E elastikotasun-modulua, eta L habearen landagunearen eta karga puntuala aplikatzeko puntuaren arteko distantzia baita.

## Erreferentziak

* ↑ «Zurruntasun - ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-22).
* ↑ Insausti Irastorza, Nagore. (2019). Zurruntasun-indar metodoaren inplementazioa konpositeen saiakuntza mekanikoetan. (Noiz kontsultatua: 2022-12-22).

## Ikus, gainera

* Elastikotasuna
* Elastikotasun-modulua
* Hookeren legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q569057
* Multimedia: Stiffness (materials science) / Q569057
# Zurriolako zubia

Zurriolako zubia edo Kursaaleko zubia Donostiako Erdialdeko Bulebarra eta Gros auzoko Zurriola hiribidea elkarlotzen dituen zubia da.

## Historia

Zurriolako zubia 1915 eraiki zuten. Halere, handik hiru urtera zubiaren egitura aldatu egin behar izan zuten, itsasoaren indarrari aurre egiteko.
* Kursaal jauregia eta Zurriolako zubia.
* Zurriolako hondartza, Zurriolako zubia eta Kursaal jauregia, iluntzean.
* Zurriolako zubia, Maria Cristina hotela eta Victoria Eugenia antzokia.

## Eraikinak

Erdialdeko hiru euskarriek eta zubiaren bi horma-bularrek eusten diete zubiaren lau baoei.
Kale-argi futuristek eta espresionistek argitzen dute Kursaal jauregia, Rafael Moneok itsasoak lehorrera ekarritako bi harkaitz handi bailiran diseinatutako kubo formako bi eraikinak, eta Victoria Eugenia Antzokia, historian zehar Donostiako kultur ekitaldi garrantzitsuak egin diren lekua, lotzen dituen pasealeku ezin ederrago hau.

## Erreferentziak

* Edukiaren zati bat monumentu hau sailkatutako kultura-ondasun izendatzen duen lege testutik hartu da. Izan ere, testua jabari publikokoa da eta ez du jabetza intelektualik, Espainiako Jabetza Intelektualaren Legeko 13. artikuluan xedatu denez (Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22).
* ↑ Donostiako zubien izenak, Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzuaren webgunean.

## Kanpo estekak

* Zurriolako zubia, Euskadiko Turismo Bulegoaren webgunean.
* Datuak: Q12269507
* Multimedia: Zurriola Bridge / Q12269507
# Zurrukutun

Zurrukutuna baratxuriz eta bakailaoz egindako Euskal Herriko zopa lodia eta tradizionala da. Tradizioz, zopako motako ogiarekin egiten da, eta arrautza pare batekin laguntzen da. Neguko platera da. Juan Garmendia Larrañaga etnografoak Urnietan (Gipuzkoa) jaso zuen informazioaren arabera, zurrukutuna Olentzero egunean jaten zen.

## Osagaiak

Hauek dira lau pertsonentzako osagaiak:
* 200 gramo bakailao, gatzgabea eta papurtua
* "zopako" ogi bat (mami gutxiko ogi txigortua)
* oliba-olioa, 2 dl
* 2 baratxuri-buru
* 6 piper txorizeroak
* 4 tomate-saltsaren goilarakadak
* uraren ¼ litro
* arrain-saldaren ¼ litro
* ½ pipermin lehorra
* 4 arraultz
* ura

## Errezeta

Hau da Koldo Royo sukaldariaren errezeta:
* Piper txorizeroak hidratatzen jarri, ondoren mamia atera eta momentuz gorde.
* Baratxuriak orritan moztu. Oliba-olioa duen kazola batean, gehitu baratxuria eta pipermin zatitua.
* Bakailao papurtua kazolan sartu eta erregosi. Bota oliba-olio txorrotada bat gehiago eta jarraitu sukaldatzen.
* Bakailaoak gelatina askatzen duenean, bota piper txorizeroaren mamia eta tomate saltsa. Astindu.
* Gehitu kazolari ogi txigortua eta zatitu eta ondo nahastu, ez itsasteko.
* Bota kazolara arrain-salda eta ura. Su motelean berotu 25 minutuz.
* Denbora igaro ondoren, bota arrautzak kazolan eta hautsi.
* Zerbitzatu.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.lavanguardia.com/comer/recetas/20220218/8058052/zurrukutuna-receta-sopa-vasca-ajo-bacalao-paso-paso.html
* ↑ http://www1.euskadi.net/harluxet/emaitza.asp?sarrera=ba&unekoerregistroa=23021
* ↑ Juan Garmendia Larrañaga - Xabier Mendiguren Bereziartu: Juan Garmendia Larrañagaren hiztegi etnografikoa. Donostia: Ikastolen Elkartea, 2003. 208.or.
* ↑ https://canalcocina.es/receta/zurrukutuna

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):[Karlos Argiñanoren errezetaren bideoa.
* Datuak: Q124168732
# Zurriola pasealekua

Zurriola pasealekua Gipuzkoako Donostia hiriburuko pasealeku bat da. Zurriolako hondartza eta Zurriola hiribidearen artean dago. Jesus Maria Leizaola pasealekua, Kursaal jauregia eta Luis Pedro Peña Santiago pasealekuaren artean hedatzen da.

## Leku interesgarriak

* Jesus Maria Leizaola pasealekua
* Zurriolako hondartza
* Kursaal jauregia
* Zurriola hiribidea
* Zurriolako zubia
* Zurriolako hondartza.
* Kursaal jauregia eta Zurriolako zubia.
* Zurriolako hondartza, Jesus Maria Leizaola pasealekua eta Kursaal jauregiaren ikuspegia Urgull menditik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25474378
* Multimedia: Paseo de la Zurriola, Donostia-San Sebastián / Q25474378
# Zurrutero alaia

Zurrutero alaia (nederlanderaz: De vrolijke drinker) Frans Halsek 1627-1628an margotutako margolana da. Erabili zuen teknika olioa margo-oihal gainean izan zen. Luze-zabala 81,5x66,5 zm-koa da. Gaur egun Amsterdamgo Rijksmuseumen ikus daiteke. Halsek margotu zuen arteko erretratu ezagunena da.

## Margolanaren ezaugarriak

Pertsonaia bakarreko erretratua da, Frans Halsen obran ohikoa. Pertsonaia aurrera begira dago eta, irribarrez, eskuineko eskuaz agurtzen du; ezkerreko eskuarekin, aldiz, so-egileari kopa bat ardo eskaintzen dio, margolanetik irteten. Protagonista gizona da, herriko pertsonaia ohikoa, urteetan sartua. Hegal zabaleko txapela darama. Gorputz erdian, gerrikoa darama non Maurizio printzearen medailoia ikusten den. Gizona, bestela, ez dakigu zein den.
Margolanak baikortasuna eta alaitasuna transmititzen du. Hori, adibidez, koloreetan ikus daiteke: guztiak argiak dira; salbuespen bakarra kapelaren beltza izanik. Argiak distiratsuak dira. Guztiak errealismoaren sentipena ematen du. Irudia espontaneoa da, indar handikoa.
Halsen lanetan ohikoa den moduan, atzean ez da paisaia edo irudirik ikusten.
Herbehereetako margolaritzan margolanaren elementuak so-egileari hurbiltzeko joera zegoen, nolabait margolanaren mugak puskatuz. Kasu honetan joera hori baieztatzen da, bereziki edalontziaren eskaintzarekin.

## Erreferentziak

* ↑ Olivar, M., Cien obras maestras de la pintura, Biblioteca Básica Salvat, 1971. ISBN 84-345-7215-X

## Kanpo-estekak

* (Frantsesez):Louvre musoearen webguneko fitxa.
* Datuak: Q650635
* Multimedia: The Merry Drinker by Frans Hals / Q650635
# Ye Qun

Ye Qun (叶群, pinyinez, Yè Qún; Minhou, 1917ko abenduaren 2a - Mongolia, 1971ko irailaren 13a) emakumezko politikari komunista txinatarra izan zen, Lin Biaoren emaztea eta haren lerro eta interes politikoen zaintzailea. 1960ko hamarkadako Txinako nahasmen politikoetan, senarra Txinako botere militarra kontrolatzen zuen Txinako presidenteordea zen, eta kolaboratzaile estuena zuen Ye. Txinako Alderdi Komunistako 9. Politburuko kidea izan zinen. Lin Biao eta Lin Liguo semearekin hil zen Mongolia gaineko hegazkin istripu batean 1971ko irailaren 13an. Lin Liheng alaba bat ere izan zuten, hegazkinean ez zegoena eta bizirik irten zena.

## Biografia

Ye Qun Minhou konderrian jaio zen, Fujian probintzian. Bigarren Sino-Japoniar Gerraren hasieran laburki Kuomintang gazte erakundeetako batean sartu zen. Gero Yan'anera joan eta Txinako Alderdi Komunistan sartu zen 1938an. 1942an, Lin Biaorekin ezkondu zen, eta harekin bi seme izan zituen: Lin Liguo semea eta Lin Liheng alaba.

### Iraultza Kulturala

1965 amaieran, Lin Biaori lagundu zion honen aurkari Luo Ruiqing Armadako kargu gorena behera botatzen. Politburuko bilera batean hamar orduz zerrendatu zituen Luo Ruiqingen gaizkintzak. Iraultza Kulturalaren garaian, Mao Zedongen emazte Jiang Qing botere handiaz jabetu zen bezala, berdin egin zuen Ye Qunek. 1969an, Txinako Alderdi Komunistako 9. Politburuan sartu ziren biak, postu hori lortu zuten lehen emakume txinatarrak izanik; baina gaitasun politikoen ondorioa baino, zeinuak garaiko politika islatzen zuen; non lotura eta aliantza pertsonalak ziren gakoak fakzioak eta etsaigo politiko arriskutsuak definitzeko.

### Maorekiko etsaigoa, konspirazioa eta heriotza

Hain zuzen ere, Jiang eta Ye etsaitzen hasi ziren handik gutxira, eta Ye Qunek, Lin Liguo semearekin batera, Maoren kontrako estatu-kolpe eta hilketa saiakera baten antolakuntzan inplikatu zen: Mao boteretik kendu eta Lin Biao senarra eta haren aldekoak Txinako nagusi bihurtzea zen helburua. 571 Proiektua esan izan zaio konspirazio honi, eta ez dago argi zein puntura arte zen Lin Biaoren inplikazio pertsonala, baina bai behintzat honen familiarena.
Konplotak huts egin zuen, eta Ye Qunek Maok egia jakin zuela susmatu zuenean, ihes egin zuen hegazkin batean Qinhuangdao Shanhaiguan aireporturik, ustez Sobietar Batasunerantz, baina hegazkinak istripua izan zuen Mongolia zeharkatzen. Han hil ziren Ye Qun, Lin Biao eta Lin Liguo. Alaba Lin Liheng-ek, erregimenari leialtasunez, ihesaren berri eman zuela esan izan da, eta zalantzak daude istripuaren detaileez, Txinako agintariek esan bezala gertatu ote zen.

## Erreferentziak

* ↑ Yang, Jisheng. (2021). The world turned upside down : a history of the Chinese Cultural Revolution. (First American edition. argitaraldia) ISBN 978-0-374-29313-0. PMC 1193558940. (Noiz kontsultatua: 2021-03-27).
* ↑ The search for modern China : a documentary collection. (Third edition. argitaraldia) 2014 ISBN 978-0-393-92085-7. PMC 847763428. (Noiz kontsultatua: 2021-03-27).
* Datuak: Q443186
* Multimedia: Ye Qun / Q443186
# Yeadon (Pennsylvania)

Yeadon Pennsylvaniako borough bat da. Delaware konderrian kokatua dago. 2010ean 11.443 biztanle zituen, 4,13 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Delaware konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1182154
* Multimedia: Yeadon, Pennsylvania / Q1182154
# Ye Olde Trip to Jerusalem

Ye Olde Trip to Jerusalem, Ingalaterrako Nottingham hirian dagoen pub bat da, Nottinghamshire konderrian.
1189an ireki zen eta bere burua herrialdeko taberna antzinakoena dela aldarrikatzen duenetako bat da.
* Datuak: Q5323585
* Multimedia: Ye Olde Trip to Jerusalem / Q5323585
# Ye Jiao

Ye Jiao (1994ko urriaren 21a) belar-hockey jokalari txinatarra da.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 02 ! | Gizonezkoa |
| Asiako Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2018 | Jakarta | 03 ! | Gizonezkoa |
| 2022 | Hangzhou | 01 ! | Gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ FIH profile
* ↑ Asian Games profile
# Ye Jacobites by Name

Ye Jacobites by Name (euskaraz Zuek Jakobitak Izenez) 1688 eta 1748 urteetan jazotako Jakobiten matxinaden inguruko eskoziar abesti herrikoi bat da. 1791an Robert Burns eskoziar olerkari eta idazleak idatzitako olerki batean oinarrituta dago.

## Hitzak

Ye Jacobites by name, give an ear, give an ear, Ye Jacobites by name, give an ear, Ye Jacobites by name, Your fautes I will proclaim, Your doctrines I maun blame, you shall hear.
What is Right, and What is Wrang, by the law, by the law? What is Right and what is Wrang by the law? What is Right, and what is Wrang? A short sword, and a lang, A weak arm and a strang, for to draw.
What makes heroic strife, famed afar, famed afar? What makes heroic strife famed afar? What makes heroic strife? To whet th' assassin's knife, Or hunt a Parent's life, wi' bluidy war?
Then let your schemes alone, in the state, in the state, Then let your schemes alone in the state. Then let your schemes alone, Adore the rising sun, And leave a man undone, to his fate.

## Kanpo estekak

* Ye Jacobites by Name abestia entzungai (1. bertsioa) (Ingelesez)
* Ye Jacobites by Name abestia entzungai (2. bertsioa) (Ingelesez)
* Datuak: Q3753912
* Multimedia: Ye Jacobites by Name / Q3753912
# Yeadon (Mendebaldeko Yorkshire)

Yeadon, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Yorkshire konderrian.
2011n 22.233 biztanle zituen.
* Datuak: Q2281068
* Multimedia: Yeadon, West Yorkshire / Q2281068
# Yeager (Oklahoma)

Yeager Oklahomako herri bat da. Hughes konderrian kokatua dago. 2010ean 75 biztanle zituen, 0,48 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Hughes konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3121333
# Yeagertown (Pennsylvania)

Yeagertown Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Mifflin konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. 1.002 biztanle ditu, 1,2 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Mifflin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1182259
# Yeah Yeah Yeahs

Yeah Yeah Yeahs Estatu Batuetako rock talde indie bat da, New Yorken sortu zutena 2000. urtean Karen O (Karen Lee Orzolek izenez) kantari eta pianistak, Nick Zinner gitarrista eta teklistak, eta Brian Chase bateria-joleak.

## Ibilbidea

Karen O eta Brian Chasek ezagutu zuten elkar ikasle zirela Ohioko Oberlin Collegen, 1990eko hamarkadaren amaieran. Chase jazz-ikaslea zen kontserbatorioan. Karen New Yorkeko Unibertsitatera joan zen gero eta han Zinner ezagutu zuen, Bard College-ko ikaslea. Orzolekek eta Zinnerrek Unitard izeneko bikote akustikoa osatu zuten, baina laster erabaki zuten "gauzak pixka bat astintzea", estilo "trash, punk, ilunagoko" banda bat osatuz.
Taldea telonero hasi zen The Strokes eta The White Stripes taldeekin eta 2001. urtearen amaieran, lehen diskoa atera zuten, EP bat. 2002 hasieran SXSW-en egon ziren, eta birak egin zituzten Estatu Batuetan Girls Against Boysekin, eta Europan Jon Spencer Blues Explosionekin.
Yeah Yeah Yeahs-en estiloa honela deskribatu dute: "Art-rock hirukotea post-punk dantzagarria egiten duena, Blondie, Pretenders eta Siouxsie and the Banshees bezalakoak nahastuz".

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «Yeah Yeah Yeahs» artikulutik itzulia izan da, 2024-05-03 data duen 1222050924 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2024-05-03 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ Phares, Heather. (May 17, 2002). Yeah Yeah Yeahs. AllMusic.
* ↑ YYYs shared a loft with Metric. Ladygunn.com November 28, 2010.
* ↑ Yeah Yeah Yeahs. mtv.
* ↑ Gross, Joe. (April 15, 2013). «Yeah Yeah Yeahs, 'Mosquito' (Interscope)» Spin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q641858
* Multimedia: Yeah Yeah Yeahs / Q641858
# Ye Olde Fighting Cocks

Ye Olde Fighting Cocks, Ingalaterrako St Albans hirian dagoen pub bat da, Hertfordshire konderrian.
793an ireki zela eta bere burua herrialdeko taberna antzinakoena dela aldarrikatzen duenetako bat da.
* Datuak: Q8050759
* Multimedia: Ye Olde Fighting Cocks / Q8050759
# Yttrotantalita-(Y)

Yttrotantalita-(Y) oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Yttrotantalita-(Y) oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Y,U4+,Fe^{2+})(Ta,Nb)(O,OH)4}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Yttrotantalita-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Yttrotungstita-(Ce)

Yttrotungstita-(Ce) oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Yttrotungstita-(Ce) oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ce,Nd,Y)W2O6(OH)3}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Yttrotungstita-(Ce): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Yttrotungstita-(Y)

Yttrotungstita-(Y) oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Yttrotungstita-(Y) oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {YW2O6(OH)3}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Yttrotungstita-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Yttrialita-(Y)

Yttrialita-(Y) silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Yttrialita-(Y) silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Y,Th)2Si2O7}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Yttrialita-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Yu'an barrutia

Yu'an barrutia (txinera tradizionalez: 裕安区) Txinako barruti bat da, Lu'an barruan. Azken zentsuaren arabera 854.645 biztanle zituen 1907.95 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1198044
* Multimedia: Yu'an, Lu'an / Q1198044
# Yu Anhui

Yu Anhui (2001eko apirilaren 30a) Txinako belar-hockey jokalaria da, eta aurrelari gisa jokatzen du.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 02 ! | Gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Team Details – China» tms.fih.ch (International Hockey Federation).
* ↑ «YU Anhui» tms.fih.ch (International Hockey Federation).
# Yttriaita-(Y)

Yttriaita-(Y) mineral bat da.

## Ezaugarriak

Yttriaita-(Y) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Y2O3}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Yttriaita-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Yu Eto

Yu Eto (japonieraz: 衛藤 裕, 1983ko urriaren 17a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sagan Tosu eta Tokushima Vortis.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3302463
# Yu Doan

Yu Doan (japonieraz: 堂安 憂, 1995eko abenduaren 14a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako AC Nagano Parceiro.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q54867651
# Yu Fukumoto

Yu Fukumoto (japonieraz: 福本 悠, Fukumoto Yu, 2002ko uztailaren 3a -) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q98833859
# W. S. Gilbert

Sir William Schwenck Gilbert (Londres, 1836ko azaroaren 18a - ibidem, 1911ko maiatzaren 29a) ingeles antzerkigile, libretista, olerkari eta ilustratzailea izan zen. 14 opera komiko Arthur Sullivan musikagilearekin elkarlanean sortu zituen. Gilbert eta Sullivan izenarekin ingelesezko munduan ospea lortu zuten, eta haien lanak gaur egun ere antzezten dira. Gainera, 75 antzezlan eta libreto baino gehiagoren egilea izan zen, baita ipuin eta poema askoren egilea ere.

## Operak

* The Sapphire Necklace (ca. 1863; unperformed)
* Cox and Box (1866)
* The Contrabandista (1867)
* Thespis (1871)
* Trial by Jury (1875)
* The Zoo (1875)
* The Sorcerer (1877; revised 1884)
* H.M.S. Pinafore (1878)
* The Pirates of Penzance (1879)
* Patience (1881)
* Iolanthe (1882)
* Princess Ida (1884)
* The Mikado (1885)
* Ruddigore (1887)
* The Yeomen of the Guard (1888)
* The Gondoliers (1889)
* Ivanhoe (1891)
* Haddon Hall (1892)
* Utopia, Limited (1893)
* The Chieftain (1894)
* The Grand Duke (1896)
* The Beauty Stone (1898)
* The Rose of Persia (1899)
* The Emerald Isle (1901)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q348513
* Multimedia: W. S. Gilbert / Q348513
# W. G. Sebald

Winfried Georg Sebald (Wertach, 1944ko maiatzaren 18a - Norfolk, 2001eko abenduaren 14a) alemaniar idazlea izan zen. Literatura alemana eta ingelesa ikasi zituen unibertsitatean eta irakasle izan zen Ekialdeko Angliako Unibertsitatean. Holokaustoa eta gerraosteko Alemania dira bere lanen gai nagusia. Baita oroimena, oroimenaren galera eta gainbehera ere. Bere lanen gertaerak, oroitzapenak eta fikzioa nahasten dituzte.
Ingalaterran hil zen bere autoa gidatzen.

## Lanak
### Fikzioa

* Nach der Natur. Ein Elementargedicht. Greno, Nördlingen 1988
* Schwindel. Gefühle. Eichborn, Frankfurt am Main 1990
* Die Ausgewanderten Eichborn, Frankfurt am Main 1992
* Die Ringe des Saturn Eichborn, Frankfurt a. M. 1995
* For years now. 2001.
* Austerlitz. Hanser, München 2001
* Unerzählt, 33 Texte. Hanser, München 2003.
* Campo Santo. Herausgegeben von Sven Meyer. Hanser, München 2003
* Über das Land und das Wasser. Ausgewählte Gedichte 1964–2001. Herausgegeben von Sven Meyer. Hanser, München 2008.

### Saiakerak

* Carl Sternheim: Kritiker und Opfer der Wilhelminischen Ära. Kohlhammer, Stuttgart 1969.
* Der Mythus der Zerstörung im Werk Döblins. Ernst Klett, Stuttgart 1980.
* Die Beschreibung des Unglücks. Zur österreichischen Literatur von Stifter bis Handke. 1985.
* A radical stage: theatre in Germany in the 1970s and 1980s. (Radikale Bühne – Theater in Deutschland in den 1970er und 1980er Jahren.) Herausgegeben von W.G. Sebald. Berg, Oxford 1988.
* Unheimliche Heimat. Essays zur österreichischen Literatur. 1991.
* Logis in einem Landhaus. (Autorenporträts über Gottfried Keller, Johann Peter Hebel, Robert Walser u. a.) 1998.
* Luftkrieg und Literatur. Mit einem Essay zu Alfred Andersch. 1999.
* Ich möchte zu ihnen hinabsteigen und finde den Weg nicht. Zu den Romanen Jurek Beckers.

### Elkarrizketak

* Torsten Hoffmann (Hg.): »Auf ungeheuer dünnem Eis«. Gespräche 1971 bis 2001. Fischer-Taschenbuchverlag, Frankfurt am Main 2011

## Ikus, gainera

* Bidasoan gora liburua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q76952
* Multimedia: Winfried Georg Sebald / Q76952
# W. H. R. Rivers

William Halse Rivers Rivers (Luton, Kent, 1864ko martxoaren 12a - Cambridge, 1922ko ekainaren 4a) ingeles psikofisiologo eta antropologoa izan zen. Antropologia- eta etnografia-lan garrantzitsuak idatzi zituen, Ozeaniako kulturei buruz bereziki. Lewis Henry Morgan Estatu Batuetako etnologoaren eboluzionismoaren jarraitzailea izan zen hasieran, baina difusionismorantz jo zuen ondoren arian-arian. Obra nagusiak: The Todas (1906, Toda herria), The History of Melanesian Society (1914, Melanesiako gizartearen historia), Kinship and Social Organization (1914, Ahaidetasuna eta gizarte antolakuntza). Azken urteetan psikologia-ikerketak egin zituen: Instinct and the Unconscious (1920, Instintua eta inkontzientea).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q588320
* Multimedia: William Halse Rivers Rivers / Q588320