OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kalmarko katedrala

Kalmarko katedrala (suedieraz: kalmar domkyrka), Kalmar hiri historikoko katedrala da.

## Historia

1611 eta 1613 artean Suedia eta Danimarkaren arteko Gerran hiria suntsitua gelditu zen eta Kalmar berria toki seguruago batean berreraiki zuten 1658an. 1660an hasi ziren katedrala eraikitzen eta 16703an bukatu zituzten lanak. Nicodemus Tessin Zaharrak diseinatu zuen katedrala. Eliza eta udaletxea plaza handi baten inguruan eraiki zituzten pizkundeko ideien arabera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1236665
* Multimedia: Kalmar domkyrka / Q1236665
# Kalmius

Kalmius (ukraineraz: Кальміус) Ukrainako Donetskeko oblasta iparraldetik hegoaldera zeharkatzen duen ibaia da. Donetsk, Komsomolske eta Mariupoletik igarotzen da. Azken hiri honetan Kaltxik ibaiarekin elkartu ostean, Azoveko itsasora isurtzen da. 209 kmko luzera eta 5.070 km²ko arroa dauzka.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q280796
* Multimedia: Kalmius / Q280796
# Kalmar udalerria

Kalmar Suediako udalerria da. Kalmarko konderrian kokatua dago. 1250,96 km² ditu eta 65.798 biztanle ditu, hauetatik 36.392 Kalmar herriburuan.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Torsås udalerria Emmaboda udalerria Nybro udalerria Mönsterås udalerria Borgholm udalerria Mörbylånga udalerria

## Ondasun nabarmenak

* Kalmar.
* Kalmarko gaztelua.
* Kalmarko katedrala.
* Öland zubia.

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q508153
* Multimedia: Kalmar Municipality / Q508153
# Kalmarko gaztelua

Kalmarko gaztelua (suedieraz: Kalmar slott), Suediako Kalmar hirian dagoen gaztelu historikoa da.

## Historia

Kalmarko itsasartea zaintzeko dorre bat eta kaia eraiki ziren XII mendean Kalmarren. Magnus III.a Suediakoak gotorleku bihurtu zuen harresi bat eraikiz eta erpinetan dorre biribilak ezarriz.
Gaztelu honetan Kalmarko Batasuna sinatu zen 1397an. Itun honi esker Margarita I.a Danimarkakoa Eskandinaviako hiru erresumatako erregina bihurtu zen; Danimarka, Norvegia eta Suedia batuz. Hiru erresumek bat eginda jarraitu zuten 1523 urtera arte.
XVI mendean Suediako errege desberdinek gaztelua handitu egin zuten pizkundeko jauregi bihurtuz. 1611 eta 1613 artean Suedia eta Danimarkaren arteko Gerra izan zen eta Kalmar hiriarekin batera gaztelua ere oso kaltetuta gelditu zen. Fredrik Wilhelm Scholander arkitektoak bideratu zituen lanak XIX mendean eta gazteluak 1891 urtean hartu zuen gaur egungo itxura. 1941ean egindako lanei esker gaztelua urez inguraturik gelditu zen.

## Iruditegia

* Kalmarko gaztelua.
* Itsasartetik ikusita.
* Harresietako dorre zirkularra.
* Aretoa.
* Barne patioa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q648226
* Multimedia: Kalmar slott / Q648226
# Kalma

Kalma Asia hegoaldeko musulmanek fedea adierazteko duten sei esaldik osatutako adierazpena da.

## Erreferentziak

* ↑ Mikel Rodriguez, «Pakistango talibanek sarraskia egin dute armadaren eskola batean», Berria, 2014-12-17

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42907919
# Kalmarko itsasartea

Kalmarko itsasartea (suedieraz: Kalmarsund) Suediako Öland uhartea eta Småland probintzia banatzen dituen itsasartea da. Ölandeko zubiak zeharkatua, 130 kilometroko luzera du.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q784269
* Multimedia: Kalmar Strait / Q784269
# Kalmarko konderria

Kalmar Suediako konderri bat da. Bere hiriburua Kalmar da.

## Mugakideak

11.171 km$^2$ko azalera du eta 2008ko datuen arabera 233.397 biztanle zituen. Kronoberg, Jönköping, Blekinge, eta Östergötland egiten du muga.

## Udalerriak
### Hiri handienak

* Kalmar (hiriburua, 36.392 biztanle)
* Västervik (21.140 bizt.)
* Oskarshamn (17.258 bizt.)
* Nybro (12.810 bizt.)

### Udalerri guztiak

| Penintsulan Emmaboda udalerria Hultsfred udalerria Högsby udalerria Kalmar udalerria Mönsterås udalerria Nybro udalerria Oskarshamn udalerria Torsås udalerria Vimmerby udalerria Västervik udalerria | Penintsulan Emmaboda udalerria Hultsfred udalerria Högsby udalerria Kalmar udalerria Mönsterås udalerria Nybro udalerria Oskarshamn udalerria Torsås udalerria Vimmerby udalerria Västervik udalerria | Öland uhartean: Borgholm udalerria Mörbylånga udalerria | Öland uhartean: Borgholm udalerria Mörbylånga udalerria |

## Ondasun nabarmenak
### Gizateriaren Ondarea

* Stora Alvaret (Hegoaldeko Ölandeko nekazal paisaia)

### Parke Nazionalak

* Blå Jungfrun Parke Nazionala
* Norra Kvill Parke Nazionala

### Iruditegia

* Kalmar.
* Västervik.
* Stora Alvaret (Gizateriaren Ondarea).
* Kalmarko gaztelua.
* Eketorp.
* Borgholmeko gazteluaren hondarrak.
* Stävlö gaztelua.
* Kalmarko katedrala.
* Varmbadhuset.
* Blå Jungfrun Parke Nazionala.
* Norra Kvill Parke Nazionala.
* Rumskulla haritza.
* Astrid Lindgrenen Mundua.
* Öland zubia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103707
* Multimedia: Kalmar County / Q103707
# K.a. 319

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 330ko hamarkada | K.a. 320ko hamarkada | K.a. 310ko hamarkada | K.a. 300ko hamarkada | K.a. 290ko hamarkada
K.a. 324 | K.a. 323 | K.a. 322 | K.a. 321 | K.a. 320 | K.a. 319 | K.a. 318 | K.a. 317 | K.a. 316 | K.a. 315 | K.a. 314

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q81837
* Multimedia: 319 BC / Q81837
# K.a. 320

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada | K.a. 320ko hamarkada | K.a. 310ko hamarkada | K.a. 300ko hamarkada
K.a. 325 | K.a. 324 | K.a. 323 | K.a. 322 | K.a. 321 | K.a. 320 | K.a. 319 | K.a. 318 | K.a. 317 | K.a. 316 | K.a. 315

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q48281
# K.a. 318

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 330ko hamarkada | K.a. 320ko hamarkada | K.a. 310ko hamarkada | K.a. 300ko hamarkada | K.a. 290ko hamarkada
K.a. 323 | K.a. 322 | K.a. 321 | K.a. 320 | K.a. 319 | K.a. 318 | K.a. 317 | K.a. 316 | K.a. 315 | K.a. 314 | K.a. 313

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q82391
# K.a. 323

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada | K.a. 320ko hamarkada | K.a. 310ko hamarkada | K.a. 300ko hamarkada
K.a. 328 | K.a. 327 | K.a. 326 | K.a. 325 | K.a. 324 | K.a. 323 | K.a. 322 | K.a. 321 | K.a. 320 | K.a. 319 | K.a. 318

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q44285
* Multimedia: 323 BC / Q44285
# K.a. 324

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada | K.a. 320ko hamarkada | K.a. 310ko hamarkada | K.a. 300ko hamarkada
K.a. 329 | K.a. 328 | K.a. 327 | K.a. 326 | K.a. 325 | K.a. 324 | K.a. 323 | K.a. 322 | K.a. 321 | K.a. 320 | K.a. 319

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q75644
* Multimedia: 324 BC / Q75644
# K.a. 325

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada | K.a. 320ko hamarkada | K.a. 310ko hamarkada | K.a. 300ko hamarkada
K.a. 330 | K.a. 329 | K.a. 328 | K.a. 327 | K.a. 326 | K.a. 325 | K.a. 324 | K.a. 323 | K.a. 322 | K.a. 321 | K.a. 320

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q81709
# K.a. 32

K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
K.a. 50ko hamarkada | K.a. 40ko hamarkada | K.a. 30ko hamarkada | K.a. 20ko hamarkada | K.a. 10ko hamarkada
K.a. 37 | K.a. 36 | K.a. 35 | K.a. 34 | K.a. 33 | K.a. 32 | K.a. 31 | K.a. 30 | K.a. 29 | K.a. 28 | K.a. 27

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q40960
* Multimedia: 32 BC / Q40960
# K.a. 320ko hamarkada

Kristo aurretiko 320ko hamarkadak K.a. 329etik K.a. 320. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | K.a. 330koa - K.a. 320koa - K.a. 310koa |
| Urteak: | K.a. 329 K.a. 328 K.a. 327 K.a. 326 K.a. 325 K.a. 324 K.a. 323 K.a. 322 K.a. 321 K.a. 320 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q225280
* Multimedia: 320s BC / Q225280
# K.a. 321

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada | K.a. 320ko hamarkada | K.a. 310ko hamarkada | K.a. 300ko hamarkada
K.a. 326 | K.a. 325 | K.a. 324 | K.a. 323 | K.a. 322 | K.a. 321 | K.a. 320 | K.a. 319 | K.a. 318 | K.a. 317 | K.a. 316

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q75628
* Multimedia: 321 BC / Q75628
# K.a. 322

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada | K.a. 320ko hamarkada | K.a. 310ko hamarkada | K.a. 300ko hamarkada
K.a. 327 | K.a. 326 | K.a. 325 | K.a. 324 | K.a. 323 | K.a. 322 | K.a. 321 | K.a. 320 | K.a. 319 | K.a. 318 | K.a. 317

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q43428
* Multimedia: 322 BC / Q43428
# Kauern

Kauern Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, [[Greiz (barrutia)|Greiz]] barrutian. 2014an 410 biztanle zituen 8,32 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q554668
* Multimedia: Kauern / Q554668
# Kauai

Kauaʻi edota Kauai AEBetako Hawaii uhartediko uharte bat da, Hawaii estatuan. Geologikoki uhartediko uharterik zaharrena da. Administratiboki Kauai konderria osatzen du. Uharteko udalerri nagusia Kapaa da.
1.430,43 km²-ko azalera du eta 2010eko erroldaren arabera 67.091 biztanle zituen. Kauai itsasarteak 169 kilometro hego-ekialdera duen Oahu uhartetik banatzen du.
"Lorategi Uhartea" ezizena jasotzen du, eta Kauai izena Hawaiiloa heroiaren kondairarekin lotua dago. Uharte honetan Waimea Arroilaren Estatu Parkea dago.
1963an John Fordek zuzendu eta John Wayne eta Lee Marvin aktoreek antzeztutako Donovan's Reef filma uharte honetan filmatu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q201026
* Multimedia: Kauai / Q201026
# Kaudimen

Ekonomian, kaudimena pertsona edo enpresa batek, jardueran aurrera jarraituz gero, bere zorrak epe labur, ertain zein luzera kitatu edo ordaintzeko duen ahalmenari deritzo. Zorrei aurre egiteko gai direnean, pertsonak eta enpresak kaudimendunak direla esaten da. Horrela ez bada, kaudimengabeak direla esaten da. Kaudimena enpresa bateko egoera ekonomiko orokorraren adierazle gisa erabiltzen da: kaudimena ezaugarri onuragarria da eta, behar izanez gero, enpresak bere jardueran jarraitu eta helburu berriei ekiteko baliabide gehigarriak mailegatu dakizkiokeela adierazten du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1137437
# Kaudimengabezia

Kaudimengabezia edo kaudimen-eza enpresa batek zorrei egiteko ezintasuna da, enpresaren aktiboak bere zorrak kitatzeko nahiko ez direnean. Kaudimengabezia ematen denean prozesu judizial bat hasi ohi da, enpresak dituen zorrak kitatzeko moduak bilatzeko izan ditzakeen aktibo guztiak salduz edo zordunei emanez.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q757382
* Multimedia: Insolvency / Q757382
# Kaufdorf

Kaufdorf Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Bern-Mittelland barruti administratiboa barrutian. 2014an 1,089 biztanle zituen 2,1 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66655
* Multimedia: Kaufdorf / Q66655
Toffen Rüeggisberg Riggisberg
# Kauai konderria (Hawaii)

Kauai konderria (ingelesez: Kauai County) Hawaiiko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lihue da. 2010eko zentsuaren arabera 67.091 biztanle zituen, Kauai kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Kauai konderriak 3.279,85 kilometro koadro ditu. Horietatik 1.674,18 ura dira. Beste 1.605,68 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 20,46 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 67.091 pertsonetatik 26.926 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 6.315 dira. 258 beltzak edo afroamerikarrak. 158 amerikar natiboak ziren eta 5.716 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 20.296 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 74 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 13.663 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q111517
* Multimedia: Kauai County, Hawaii / Q111517
# Kaudimen-ratio

Kaudimen-ratioak etorkizuneko betebehar eta ordainketei aurre egiteko beharrezko aktiboa neurtzen du. Aseguru enpresa bateko kaudimen-ratioak, berak jasaten dituen arrisku guztien kapitalaren tamaina izango du.
Kaudimen-ratioa horrela finkatuta egon ohi da:
$AktiboGarbia\div JaulkitakoPrimaGarbia$
Kaudimen-ratioa, aseguratzaileak xurgatu ezin dituen arriskuei aurre egiteko neurri bat da. Bestalde, jaulkipen primaren zenbatekoa, asegurututako zenbateko osoa baino neurri hobea da, primen maila erreklamazioen arabera lotuta dagoelako.
Herrialde ezberdinek metodologia ezberdinak erabiltzen dituzte kaudimen-ratioa kalkulatzeko eta baldintza ezberdinak dituzte. Indiako aseguruetan esate baterako, 1.5-eko proportzioa mantendu behar dute, gutxienez.
Pentsio-planetarako, kaudimen-ratioa pentsio-planeko aktiboen eta pasiboen arteko erlazioa da, hau da, ordaindu beharreko pentsioak. Pentsioak ordaintzeko beste neurri bat kotizazio-ratiora jotzea izango litzateke, pentsio-kostuak neurtuko litukeena, pentsio-planak lanean jarraituko balu.
Kaudimen-ratioan, pentsio-planak neurtzeko arau zorrotzak erabiltzen dira; plana berehala itxiko dela suposatzea adibidez, beraz, pentsioen erantzukizuna beste alde batetara bideratzeko, errenta-erosketak egin behar izaten dira. Hau oso garestia denez, normalean kaudimen-ratioa kotizazio-ratioa baino baxuagoa izaten da.

## Kalkulua

Finanatzetan, kaudimen-ratioak sozietateko kutxa-fluxua neurtzen du, bere pasiboekin alderatuz.
$Kaudimen-ratioa={IrabaziNetoa+Amortizazioa \over Pasiboa}$

## Ikus, gainera

* Kaudimen
* Likidezia-ratio
* Arrisku-prima

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7559023
# Kaudinoak

Kaudinoak Samniten tribu bat ziren. Kanpania inguruko mendietan bizi ziren, baita Isclero eta Volturno ibaien haranetan ere. Bere hiriburua Caudium hiria zen.

## Historia eta iturriak

Tito Liviok Kaudinoak tribu bezala definitu zituen eta Niebuhr historialariak Samnitengandik sortu zituen lau tribuen parte zirela esan zuen. Samnitak, mendebaldekoenak zirenez, Kanpaniako grekoekin harremanak izan zituzten.
Samnita gerretan kaudinoak ez ziren aipatu tribu aparte bat bezala. Kaudinoen lurraldeak hainbat alditan borroka askoen eszenatokia izan zen. K. a. 275ean Lucius Cornelius Lentulusek tribua menperatu zuen eta erromatarren menpe geratu ziren. Lentulusen familia Caudinus izena hartu zuen ondorioz.

## Geografia

Ez dakizkigu zehazki beraien lurraldeen mugak. Grattius poeta latindarrak Taburno mendikateari Caudinus Taburnus deitu zion, beraz, mendi horiek kaudinoen lurraldearen erdian egongo ziren. Ziurrenik haien mugak alde batean hirpinoekin eta bestean pentrokoekin egongo ziren. Kaudinoen izena ez dugu Erromako geofrafoen artean aurkitzen eta Plinio Zaharrak aipatu zuenean bakarrik Caudium hiriko hiritarrak definitzeko zen.
Kaudinoen hiri ospetsuenak hauek ziren: Caudium (oraingo Montesarchio), Caiatia (oraingo Caiazzo), Trebula eta Cubulteria ziren.

## Bibliografia

* Smith, William (editorea); Dictionary of Greek and Roman antiquities, Boston. Londresen berinprimatua : C. Little, eta J. Brown, 1870.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez):Historiak ahaztutakoak.
* Datuak: Q2555710
# Kauas pilvet karkaavat

Kauas pilvet karkaavat (eusk.: 'Hodei iragankorrak') 1996ko Aki Kaurismäki finlandiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Dubrovnik jatetxe zaharkituan zerbitzaria da Ilona eta Lauri bere senarra, tranbia-gidaria. Laurik bere lana galdu eta segituan, Dubrovnikek ateak ixten ditu.

## Aktoreak

* Kati Outinen - Ilona Koponen
* Kari Väänänen - Lauri Koponen
* Elina Salo - Rouva Sjöholm
* Sakari Kuosmanen - Melartin
* Markku Peltola - Lajunen
* Matti Onnismaa - Forsström
* Shelley Fisher - Piano-jotzailea

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2300638
# Kaufbeuren

Kaufbeuren (bavarieraz Kaufbeiren) Alemaniako Bavaria estatu federaleko hiria da, Suabia eskualdeko hiri askea. Wertach ibaiaren ertzean dago.

## Historia

Frankoek sorturiko gotorlekua izan zen arren Kaufbeuren izena 1126an azaltzen da lehenengo aldiz. Bertan dio Beurengo jauntxoa Bavariako guelfoen aldekoa zela. XII menearen bukaeran Hohenstaufen etxeak eskuratu zuen eta 1286an hiri askea bihurtu zen. Bavariarrek sarritan berenganatu nahi izan zuten hiria, 1377ko setioan kasu, baina ez zuten lortuko 1802 arte Kaufbeurenetaz jabetzea.
Bigarren Mundu Gerran bere lantegiak armagintzan aritzeko moldatu zituzten naziek. Langileak Dachauko kontzentrazio-esparruko presoak ziren.

## Ondasun nabarmenak

* Kaufbeurengo konbentua (Kloster Kaufbeuren): 1250an eraikitako konbentu frantziskotarra da.

## Kultura

Urtero Tänzelfest jaialdia antolatzen da. Bavariako antzinako jaia da. Hamabi egun irauten ditu eta Erdi Aroan giroturik dago. 1400 urtean Maximiliano I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa hirira etorri izana ospatzen da.

## Hiri senidetuak

Kaufbeuren ondorengo hiriekin senidetuta dago:
* Szombathely (Hungaria)
* Ferrara (Italia)
* Jablonec nad Nisou (Txekia)

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* (Alemanez) Hiriko udal webgunea (Alemanez)
* Datuak: Q14805
* Multimedia: Kaufbeuren / Q14805
# Karibeko piratak

Karibeko Piratak (ingelesez Pirates of the Caribbean) fantasiazko abentura eta piraten film frankizia baten izenburua da. The Karibeko Piratak sagak bost film estreinatu ditu eta seigarren bat sortze prozesuan dago.
Hauek izan dira filmetako zuzendariak: Gore Verbinski (1–3), Rob Marshall (4), Joachim Rønning eta Onespena Sandberg (5). Ted Elliott (1-4) eta Terry Rossio (1-5) dira sagaren egileak, baita beste idazle batzuk: Stuart Beattie (1), Jay Wolpert (1) eta Jeff Nathanson (5).
Istorioek Jack Sparrow kapitainaren (Johnny Depp), Will Turnerren (Orlando Bloom) eta Elizabeth Swannen (Keira Knightley) abenturak kontatzen dituzte. Hector Barbossa (Geoffrey Rush) eta Joshamee Gibbs (Kevin McNally) pertsonaiak Jack, Will eta Elizabethen atzetik dabiltza filmetan. Laugarren filmak Philip Swift (Sam Claflin) eta Syrena (Àstrid Bergès-Frisbey) ditu aktore gisa, eta bosgarren filmak, berriz, Henry Turner (Brenton Thwaites) eta Carina Smyth (Kaya Scodelario).
Film-saga hau itsasoetako mito eta kondairetan oinarritzen da, hala nola Davy Jones pirata eta haren mamu-tripulazioa El holandés errante. Beste adibide batzuk mitologia grekoko Poseidon, Calipso ninfa, Kraken eta antzeko izakiak dira, baita garaiko piraten sirenak, sorginkeria eta bizimodua ere. Gainera, Inperio britainiarrak, Ekialdeko Indien Konpainiak eta Espainiako Inperioak pirata eta kortsarioekin zuten harremana deskribatzen du.
Telesaila 2003an hasi zen pantaila handian, Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl filmarekin. Kritika positiboak jaso zituen, eta 654 milioi dolar bildu zituen mundu osoan. Erabateko arrakasta izan zuen. Lehen filmaren ondoren, Walt Disney Pictures-ek trilogia bat prestatzen zebilela esan zuen. Hiru urte geroago atera zuten frankiziaren bigarren filma, Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest izenburupean. Arrakastatsua suertatu zen, eta estreinatu zen egunean, mundu osoan hautsi zituen marka guztiak. El cofre del hombre muerto, gaztelaniaz deitu zuten bezala, 2006ko filmik arrakastatsuena izan zen, mundu osoan 1.400 milioi dolar irabazi ondoren. Hirugarren filmak, En el fin del mundo azpitituluarekin, 2007an argitara eman zen, estreinaldiko egunean errekorrak hautsiz. Disney-k laugarren film bat atera zuen 2011n: Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides, 2D konbentzionalean, Digital 3-D eta IMAX 3D eran. On Stranger Tides-ek mila milioi dolar baino gehiago bildu zituen, kopuru hori lortzen zuen frankiziako bigarren filma izanik.
2015. urtean, Disney-k frankiziaren bosgarren atala filmatzen hasi zuen, 2017an estreinatu zena, Piratas del Caribe: La venganza de Salazar izenburupean. Maiatzaren 26an estreinatu zen mundu osoan.

## Erreferentziak

* 1 2 «Johnny Depp Movies List» Johnny Depp Movies List.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q194318
* Multimedia: Pirates of the Caribbean / Q194318
# Kariberto Hesbayekoa

Kariberto Hesbayekoa edo Haspengaukoa (555 – 636) frankoen noble bat zen, beharbada konde bat. Kariberto nobilis in Neustria bezala deskribatzen da Europäische Stammtafelnen, eta Estilikon kontsul erromatarraren ondorengoa dela esaten da. Ez dago beste informaziorik, bere biloben deskribapena baino (adibidez, Lamberto Lyongo gotzaina), jauregi barruan "goi mailako eta postu esanguratsuen duin" bezala deskribatzen direnak. Litekeena da Hugo Kapetarraren arbasorik zaharrena izatea eta, beraz, Kapetar dinastiararena eta Borboi etxearena.

## Seme-alabak

Wulfgurda Hesbayekoarekin ezkondu zen eta lau seme-alaba izan zituzten:
* Krodoberto I.a Toursekoa, gotzaina
* Aldeberto, monjea, baliteke Fontenelleko abadetxean
* Erleberto Querneseko auna
* Izena ezagutzen ez den alaba bat

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24884875
# Kariberto I.a

Kariberto I.a (c. 517 - 567) 561 eta 567 urteen artean saliar frankoen errege izan zen.
Klotario I.a bere aita hiltzean, erresuma bere semeen artean zatitu zuten. Karibertok Neustria ( Somme eta Loiraren arteko eskualdea), Akitania eta Novenpopulania jarauntsi zituen. Hiltzean Sigeberto eta Txilperiko bere anaiek bere erresuma elkarbanatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 180. arauaː Goi Erdi Aroko pertsona-izenak. Germaniar jatorriko pertsona-izenak. .
* Datuak: Q243453
* Multimedia: Charibert I / Q243453
# Karibeko plaka

Karibeko plaka, 3,2 milioi kilometro karratuko hedadura duen plaka tektoniko bat da. Bere barnean, karibeko uharteez gain, Erdialdeko Amerikaren zati kontinentala (Guatemala, Belize, Honduras, El Salvador, Nikaragua, Costa Rica eta Panama) ere sartzen da, eta Karibe itsasoaren hondoa eratzen du Hego Amerikaren iparraldean. Karibeko plakak muga egiten du Ipar Amerikako plakarekin, Hego Amerikako plakarekin eta Cocosko plakarekin.

## Ertzak

Plaka tektonikoen ertz gehienetan bezala, Karibeko plakaren mugetan, lurrikara aktibitate garrantzitsua dago, eta, tokiren batzuetan, sumendiak ere daude
* Karibeko plakaren Iparraldeko Muga, gehienbat, ibilbide faila bat edo muga igarotzaile bat da, (AEBetako Kaliforniako San Andres faila bezala. Karibeko plakaren iparraldeko mugaren mendebaldeko zatia, Motaguako fallak eratzen du, ekialderantz, Swan uharteetako fallatik, Kaiman uharteetako fosatik, Ekialdeko fallatik Kubaren hegoaldean eta Hispaniola uhartea eta Puerto Ricoko fosatik hedatzen dena.
* Ekialdeko muga, subdukzio gune bat da. Baina, Hego Amerikako plaka eta Ipar Amerikar plakaren arteko muga zein den ezagutzen ez denez, ez da ezagutzen bietako zein subduzitzen den Karibeko plakaren azpian (beharbada biak). Subdukzioa, Antilla Txikietako arkuko uharte bolkanikoen arduraduna da, Birjina uharteetatik Venezuelako kostalderaino. Toki honetan, 70 sumendi aktibo daude, horien artean, Montserrateko Soufriere Hills delakoa, Martinikako Peleé mendia, Guadalupeko La Grande Soufrière, Soufrière Saint Vincent Saint Vincent eta Grenadinetan eta Kick-'em-Jenny, Grenadatik 10 kilometro iparraldera dagoena.

## Jatorria

Bi iritzi daude Karibeko plakaren jatorriari buruz, bere banaketa, Kretazeoaren amaieran edo Paleozenoaren hasieran (duela 70-60 milioi urte) datatzen dutenak, Costa Rica-Panamako arkua eta Antilletakoa aldi berean funtzionatzen hasten direnean. Zientzialari talde baten arabera, plaka hau, Galapagoak uharteetako puntu beroan sortutako "plateau" bati dagokiola uste du. Beste batek, bere jatorria azaltzeko puntu beroaren beharrik ez dagoela, eta dortsal ozeaniko baten bidez edo subdukzio gune talde konplexu baten ondorioz azal daitekeela uste du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q673071
* Multimedia: Caribbean tectonic plate / Q673071