OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Galal Yafai

Galal Yafai, (Birmingham – Ingalaterra (Erresuma Batua), 1992ko abenduaren 11), Euli kategorian aritzen den boxeolari britainiarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina eskuratu zuen, Euli kategorian, Erresuma Batua ordezkatuz; Carlo Paalam filipinarraren (zilarrezko domina), Saken Bibossinov kazakhastandarraren eta Ryomei Tanaka japoniarraren (brontzezko dominak) aurretik sailkatu zen.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Gizonezkoa, Euli kategoria. |

## Erreferentziak

* ↑ «Galal Yafai» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "Galal Yafai TheSports.org. (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24033418
* Multimedia: Galal Yafai / Q24033418
# Galamusko zintzurrak

Galamusko zintzurrak (okzitanieraz: gòrjas de Galamus; frantsesez: gorges de Galamus) Frantziako Aude eta Ekialdeko Pirinioak departamenduen artean bi kilometro inguruko arroila eta mendi pasabide natural bat dira.
Agly ibaia, Pech de Bugarachetik gertu jaiotzen dena (1240 m.), kareharrizko materialaren higaduraren bidez, kanoia eratu zuen, eta zintzurren hondoan igarotzen da. Galamusko zintzurrak Cubières-sur-Cinoble eta Saint-Paul-de-Fenouillet udalerritakoak dira. Arroila iparraldetik hegoaldera doa.
Perpinyàrekin (38 km ipar-mendebaldera) eta Peyrepertuseko gazteluarekin (7,5 km mendebaldera) zuen gertutasunagatik, historialari batzuek, kataroek zintzurrak Katalunia aldera ihes egiteko bide bezala erabili zutela diote.

## Erreferentziak

* ↑ Recorrido por la historia y por los paisajes del país de los cátaros
* Datuak: Q1538222
* Multimedia: Gorges de Galamus / Q1538222
# Galaktosamina

Galaktosamina (${\ce {C6H13NO5}}$) galaktosaren deribatua den aminoazukre bat da.

## Ezaugarriak

Galaktosaren bigarren karbonoko hidroxilo taldea (-OH) amina talde batek (-NH$_2$) ordezkatu du.

## Garrantzia biologikoa

Hainbat hormona glukoproteikoren osagaia da, Hormona folikulu estimulatzailearena (FSH) eta Hormona luteinizatzailearena (LH) esate baterako.
Molekula hepatotoxikoa ere bada, hau da, gibeleko zelulak kaltetzen ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66589591
* Multimedia: Galactosamine / Q66589591
Karbono hidratoak :
MonosakaridoakDiosakAldosak: GlikolaldehidoaTriosakAldosak: Glizeraldehidoa Zetosak: DihidroxiazetonaTetrosakAldosak: Eritrosa • Treosa Zetosak: EritrulosaPentosakAldosak: Arabinosa • Erribosa • Lixosa • Xilosa Zetosak: Erribulosa • XilulosaHexosakAldosak: Alosa • Altrosa • Galaktosa • Glukosa • Gulosa • Idosa • Manosa • Talosa Zetosak: Fruktosa • Psikosa • Sorbosa • TagatosaHeptosakZetosak: Manoheptulosa • SedoheptulosaDeribatuakDesoxiazukreakDesoxirribosa • RamnosaAminoazukreakGalaktosamina • Glukosamina • N-Azetilgalaktosamina • N-AzetilglukosaminaAzukre azidoakAzido galakturonikoa • Azido glukonikoa • Azido glukuronikoaAzukre alkoholikoakArabitola • Glizerola • Inositola • Manitola • SorbitolaOligosakaridoakDisakaridoakIsomaltosa • Kitobiosa • Laktosa • Laktulosa • Maltosa • Sakarosa • Trehalosa • Turanosa • ZelobiosaTrisakaridoakErrafinosa • Maltotriosa • MelezitosaGainerakoakDestrina (+ Maltodestrina+ Ziklodestrina) • Estakiosa • FruktooligosakaridoakPolisakaridoakHomopolisakaridoakAlmidoia (Amilosa + Amilopektina) • Glukogenoa • Kitina • Kitosanoa • Zelulosa • InulinaHeteropolisakaridoakAgar-agarra • Azido hialuronikoa • Glikosaminglukanoa • Hemizelulosa • Heparina • Kondroitina • Pektina Glukolipidoak • Lipopolisakaridoak • Glikoproteinak • Peptidoglikanoak :
# Galaktosemia

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Galaktosemia gaixotasun hereditario bat da, entzima-urritasun batek eragindakoa, eta galaktosa izeneko azukre sinplea erabiltzeko ezintasunarekin agertzen dena. Galaktosemiak azukre hori organismoan metatzea eragiten du, gibelean eta nerbio-sistema zentralean lesioak eraginez.
Galaktosemia, galaktosa glukosan metabolizatzeko ezintasunak ezaugarritzen duen gaixotasun bat da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Gaixotasunak Hiztegia] [2015] eta [Nutrizioa eta Dietetika Hiztegia] [2016]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q774483
* Multimedia: Galactosemia / Q774483
# Francisco Ribalta

Francisco Ribalta (Solsona, Lleida, 1565eko ekainaren 2a - Valentzia, 1628ko urtarrilaren 12a) kataluniar pintorea izan zen. Caravaggio pintore italiarraren molde errealisten lehen jarraitzaileetako bat izan zen; argi-ilunak lantzeko zuen teknikak eta haren koadroetako ilunpe efektuak eragin handia izan zuten Espainiako XVII. mendeko pintoreengan. Bartzelonan bizi izan zen gaztetan eta Madrila aldatu zen gero. El Escorialgo pintore manieristekin lan egin zuen hasieran, Navarrete Mutua pintorearekin bereziki. Molde horretakoa da bere lehen lan ezaguna, Kristo gurutzean iltzatua (1582). 1598an Valentziara joan eta lantegi bat sortu zuen han Juan de Ribera artzapezpikuak lagunduta. Hurrengo urteetako lanetan ez zuen aparteko obrarik eskaini (1603-1610, Algemesíko elizako erretaulako berrogeita bi erretratuak), baina 1612az geroztik guztiz obra ederrak egin zituen: Kristo San Bernardoren besoetan, Porta Caeliko erretaula, eta San Frantzisko Asiskoaren ikuskaria. Joera errealista, forma indartsuak eta konposizio guztiz soila izan zituen, argi-ilun indartsuekin batera, ezaugarri nagusiak Ribaltaren pinturak. Adituek, Diego Velázquez, Francisco de Zurbarán eta José de Ribera pintoreen aitzindaritzat jo izan dute Ribalta.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q338800
* Multimedia: Francisco Ribalta / Q338800
# Francisco Rizi

Francisco Rizi de Guevara (Madrid, 1614-San Lorenzo de El Escorial, 1685) Espainiako margolari bat izan zen. Antonio Ricci italiar margolariaren semea, Federico Zuccarorekin El Escorialen lan egitera joan zen Espainiara. Aitarekin ikasi ondoren, erregearen margolariaren eta Vicente Carduchorekin lanera joan zen, ikasle bikainenetako bat izateko asmoz. Margolari arrakastatsua izan zen, eta Madrilgo barroko piktoriko handiaren adierazle handienetakoa XVII. mendearen erdialdetik aurrera. Berarekin batera Juan Antonio Escalante, José Antolínez edo Claudio Coello bezalako artistak bereizi baitziren.

## Bizitza

Gaztetatik gortearekin lotuta egon zen (1638 inguruan), 165ean erregearen margolari ofiziala izendatu zuten. Sarritan dekorazio efimeroetan aritu zen; Izan ere, olioa eta freskoa erabiltzen zituen Agostino Mitelli eta Angelo Michele Colonna boloniarrei jarraituz.
Gorteko lanaz gain, batez ere Toledoko katedralarekin lotuta egon zen. Bertan, mota guztietako lanetan, oihal gaineko margolanetan eta freskoetan Ochavo ospetsuarenak nabarmenduz.
1653. urtean katedraleko margolariaren titulua jaso zuen. 1661ean Madrilgo Alcázarren bertan kokatzeko eskaera bete zen. 1671n Carreño ganbera-margolaria izendatu zuten nahiz eta Rizi, errege-margolari zaharrena izan. 1685ean El Escorial monasterioko sakristiarako Sakratu Inprimaketaren margo-oihal handia eskatu zitzaion, eta ez zuen amaitu, monasterio hartan hil egin baitzen.
Bere margolanak garai hartan nagusi diren forma barroko berrien garapen osoa erakutsi zuen. Koloretsu goxotasun eta arduragabeak, koloretsu sinesgarritasunarekin, espresibismoz jositako dinamismoaren eta mugimenduaren efektuak sortzen ditu. Zentzu honetan kapitulu aipagarria bere freskoen sorkuntzak izango dira, non ikuspegi arkitektonikoak nagusi diren, zeruko irekien irudikapen ikusgarriak eta biziak sortuz. Pradon aurkezten diren bere lan ugarien artean, aipatzekoak dira, aipatutako Auto de fe errege-bildumetatik datozenak eta Expolio de Cristo, bere margolanik dramatikoenetakoak.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q939968
* Multimedia: Francisco Rizi / Q939968
# Francisco Pérez de los Cobos

Francisco Pérez de los Cobos (Yecla, Murtzia, 1962ko urtarrilaren 2a) Espainiako legelari eta unibertsitate katedraduna da. Complutense Unibertsitateko lan zuzenbideko katedraduna da, postu bat du bertan, eta Auzitegi Konstituzionaleko presidente aritu zen. Kataluniako prozesu subiranistaren kontra, Auzitegi Konstituzionaleko jardunean nabarmendu zen. Diego Pérez de los Cobos Guardia Zibileko burua du anaia.
2017. urte horretan plazaratutako informazioaren arabera, postu horretan 100.000 euro irabazten zituen urtero. Espainiako Alderdi Popularrak bultzatu zuen Auzitegi Konstituzionalera 2013ko martxoan, eta alderdi horretako kidea zen bertara sartu zenean. Inpartzialtasun eza leporatuta, izendapen horrek kritikak jaso zituen, tartean zirela Kataluniako auziari buruz hartuko ziren erabakiak.
Gainera, une horretan, Labour Prospectives SL sozietateko administratzaile bakarra zen, postu hori bere jarduera profesionalarekin bateraezina izan arren. 2018ko urtarrilaren 21ean, Europako Giza Eskubideen Auzitegiko bere espainiar hautagaitza erabat errefusatua izan zen epaimahaiaren aurrean, aukerako 10 bototik bat ere eskuratu ez zuenean, nahitaezko frantses eta ingeles hizkuntzak ezagutzen ez zituelako.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Gaztelaniaz) «El expresidente del TC cobra del Estado por no hacer nada a la espera de un puesto 'a medida' en Estrasburgo» El Plural (Noiz kontsultatua: 2020-05-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) Euskadin, Justizia Administrazioa. «Francisco Perez de los Cobos, Auzitegi Konstituzionaleko presidente berria da» JusticiaEUS (Noiz kontsultatua: 2020-05-28).
* ↑ Elduaien, Oihana. «Lege eta arauen arrakalak bistan» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-05-28).
* ↑ (Gaztelaniaz) «El expresidente del TC suspende con un cero el examen del Tribunal de Estrasburgo» ElNacional.cat (Noiz kontsultatua: 2020-05-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15980135
* Multimedia: Francisco Pérez de los Cobos / Q15980135
# Francisco Rico Manrique

Francisco Rico Manrique (Bartzelona, 1942ko apirilaren 28a – ibidem, 2024ko apirilaren 27a) filologo katalana izan zen.

## Bizitza

1972az geroztik Erdi Aroko Hispaniar Literaturetako katedraduna da Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan, eta Erdi Aroko Hispaniar Literatura Elkarteko lehendakari. 1985ean Espainiar Letretako Zentro sortu berriaren zuzendari izendatu zuten, Liburutegien Zuzendaritza Nagusiaren baitan. Erakunde horren helburua da espainiar idazleak, literatura sorkuntza, Literatura Sari Nazionalak eta Cervantes saria sustatzea. 1986an Hizkuntza Akademiako kide hautatu zuten. Gainera, argitaletxe bateko klasikoen sailaren zuzendari da.
Aditua da Elio Antonio de Nebrijaren obran: Nebrija contra los bárbaros (1978, Nebrija barbaroen kontra). 1998an On Kixoteren testuaren bertsio bat argitaratu zuen, oharrez josia, argitaratu den onena, adituen ustez. 1998. urtean Menéndez Pelayo saria irabazi zuen, eta 2004an Ramón Menéndez Pidal ikerketa-saria.

## Lanik aipagarrienak

* La novela picaresca española (1966, Espainiar eleberri pikareskoa).
* La novela picaresca y el punto de vista (1970, Eleberri pikareskoa eta ikuspuntua).
* El pequeño mundo del hombre, 1970.
* Alfonso el Sabio y la General Estoria, 1972.
* Vida u obra de Petrarca: lectura del Secretum (1974, Petrarkaren bizitza eta obra).
* Nebrija frente a los bárbaros, 1978.
* Historia crítica de la literatura española (1980-1992, Espainiar literaturaren historia kritikoa)
* Primera cuarentena y tratado general de literatura, 1982.
* Problemas del Lazarillo, 1987.
* Breve biblioteca de autores españoles (1990, Espainiar egileen liburutegi txikia).
* Texto y contextos: estudios sobre la poesía española del siglo XV, 1991.
* El sueño del humanismo (1993, Humanismoaren ametsa)
* Figuras con paisaje, 1994.
* Estudios de literatura y otras cosas, 2002.
* Los discursos del gusto, 2003.
* Quijotismos, 2005.
* El texto del Quijote, 2006.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Francisco Rico, cervantesvirtual.com
* Datuak: Q3754369
* Multimedia: Francisco Rico Manrique / Q3754369
# Francisco Pérez González

Francisco Pérez González (Frandovínez, 1947ko urtarrilaren 13a) espainiar elizgizona da. 2007-2023 bitartean,Iruñeko artzapezpiku eta Tuterako artzapezpikua izan zen.

## Biografia

Burgosko apaizgaitegietan, Erromako Pontificia Università San Tommaso d'Aquinon eta Comillasko Pontifize-Unibertsitatean ikasi zuen Teologia.
1973an apaiz ordenatua, irakaslea izan zen Madrilgo seminarioan.
1995ean Joan Paulo II.ak Osma-Soriako apezpiku eta 2003an Espainiako Armadako artzapezpiku izendatu zuen.
2007ko uztailaren 31n, Iruñeko artzapezpiku eta Tuterako apezpiku izendatu zuen Benedikto XVI.ak.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Artzapezpikutzaren biografia
* (Ingelesez) www.catholic-hierarchy.org
* Datuak: Q562439
* Multimedia: Francisco Pérez González / Q562439
# Francisco Queipo de Llano Acuña

Francisco Queipo de Llano Acuña Álvarez de las Asturias Bohórquez Gómez de la Torre (Madril, 1927ko abuztuaren 25a - 2002ko otsailaren 27a), Torenoko IX. kondea, madrildar militar eta politikaria izan zen.
Lanbidez militarra, Palentzia eta Nafarroako gobernadore zibila izan zen frankismoan.

## Erreferentziak

* ↑ «Los Queipo de Llano vuelven a ser Grandes de España y condes de Toreno» Diario de León 2003-7-9.
* Datuak: Q5867191
# Francisco Rafael Uhagon

Francisco Rafael Uhagon Guardamino (Bilbo, 1858ko azaroaren 5a - Madril, 1927ko abenduaren 21a) bizkaitar legelari, historialari eta politikaria izan zen. Félix Uhagon Agirre-Olearen semea, Laurencíngo I. markesa izan zen. Alderdi Liberal Fusionistaren kidea, senatari hautatu zuten 1905 eta 1923 artean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17364315
* Multimedia: Francisco Rafael de Uhagón / Q17364315
# Francisco Ramón Vicuña Larraín

Francisco Ramón Vicuña y Larraín ( Santiago, 1775 – ibid, 1849ko urtarrilaren 13a ) militar eta politikari txiletar bat izan zen, 1829an Errepublikako presidente izan zena epe labur batez.

## Bizitza

Francisco de Vicuña e Hidalgo eta Maria del Carmen de Larrain y Salasen semea izan zen, Clan de los Ochocientoseko kide. Montepioko markesen alaba zen Mariana de Aguirre y Boza de Limarekin ezkondu zen.

## Bizitza publikoa

Independentzian parte hartu zuen, herrialdeko lehen fusil fabrika antolatuz eta 1811ko kongresu konstituziogilean parte hartuz. Carrera anaien aurka konspiratzea egotzita, espetxeratu eta erbesteratu egin zuten.
1817an Chacabucoko garaipenaren ondoren herrialdera itzuli zen, Bernardo O 'Higgins Zuzendari Gorenak iparraldeko probintzietan gobernuaren ordezkari izendatu zuelarik. Santiagora itzuli zenean, udaleko erregidore izendatu zuten.
1818an, Cancha Rayadako sorpresaren ondoren, armadan sartu zen koronel mailarekin, baina ezin izan zuen Maipuko guduan parte hartu, Pirqueko zubia babesten ari zelako.
1823an kongresu konstituziogileko kide eta Konstituzio Batzordeko lehendakari hautatu zuten, José Miguel Infante kazetariak aldarrikatutako ideia federalista lehenetsiz.
1829an, senatuko presidente zela, bi aldiz izan zen behin-behinean Errepublikako presidenteorde.
Boterea utzi zuen 1829ko Iraultzaren garaipen kontserbadorearen eta bere osasun arazoen ondorioz. Bizitza pribatura erretiratu eta Santiagon hil zen, 1849ko urtarrilaren 13an.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q646382
* Multimedia: Francisco Ramon Vicuña / Q646382
# Francisco Pérez Luzarreta

Francisco "Paco" Pérez Luzarreta (Jaurrieta, 1922ko abuztuaren 1a - Bera, 2018ko abenduaren 23a) nafar EAE alderdiko kidea izan zen. Bigarren Mundu Gerran zehar, Frantziako Gironda departamenduan borrokatu zen Gernika Batailoian izan zen.
Espainiako Gerra Zibilean familia Poitiersen erbesteratu zen. Gerraren amaieran Irunera itzuli eta zerbitzu militarretatik ihesi ondoren berriro muga zeharkatu zuen. Paben Kepa Ordoki ezagutu eta Eusko Jaurlaritzaren mendeko Gernika Batailoian sartu zen. De Larminat jeneralaren agindupean alemaniarren aurka borrokatu zen Frantziako estatuan. Pointe de Graveko gudu gogorretan parte hartu zuen alemaniarren aurka. Pérez Gernika Batailoi euskalduneko kapitaina izan zen, 22 urte zituelarik. Gero, mugalari moduan aritu zen eta Meliton Manzanasek elkarrizketatu zuen eta Ondarretako espetxean izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «El gudari que luchó contra el nazismo» Deia 2018/12/31.
* ↑ (Gaztelaniaz) Rodríguez, Mikel. (2004). Espías vascos. Txalaparta, 296 or. ISBN 9788481363623..
* Datuak: Q60289973
# Galesburg City udalerria, Knox konderria (Illinois)

Galesburg City udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Knox konderrian. Azken zentsuaren arabera 30.052 biztanle zituen, 17.93 milia karratu (46.4 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Galesburg City udalerrian 12495 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 22.497 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5518483
# Galescola

Galescola galizierazko hezkuntza eskola publikoak dira, 0 eta 3 urte arteko haurrentzako. Galiziako Xuntak abian ipini zituzten 2007-08 ikasturtean, PSG eta BNG alderdiak agintean zeudela.
Gaur egun Vigo, Pontevedra, Marin, A Coruña, Santiago, Lugo, Ribadeo eta Ourenseko udalerrietan galescolak abian daude, besteak beste. 2008-09 ikasturterako 58 zentro 2.733 ikaslerekin eta 472 langilerekin egongo direla aurreikusten dute.

## Ikus, gainera

* Ikastola
* Gaelscoil

## Kanpo estekak

* (Galizieraz) Galescolas.net
* Datuak: Q2819990
# Galesko Gerra Oroigarri Nazionala

Galesko Gerra Oroigarri Nazionala (galesez Cofeb Ryfel Genedlaethol Cymru eta ingelesez Welsh National War Memorial) Galesko Cardiff hiriburuko Cathays Park hiri parkearen erdian dagoen monumentu bat da.
1928ko ekainaren 12an Sir Ninian Comperrek diseinatu eta eraiki zuen. Lehen Mundu Gerran hil edota parte hartu zuten galestarren omenezko monumentu oroigarria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7981954
* Multimedia: Welsh National War Memorial / Q7981954
# Galesburg udalerria, Knox konderria (Illinois)

Galesburg udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Knox konderrian. Azken zentsuaren arabera 406 biztanle zituen, 21.41 milia karratu (55.5 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Galesburg udalerrian 142 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 33.903 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2888108
# Galesezko Wikipedia

Galesezko Wikipedia (galesez Wicipedia Cymraeg) Wikipediaren galesezko bertsioa da. 2003ko martxoaren 15ean sortu zen eta 2006ko irailaren 15erako 16.000 artikulu zituen. 2009ko urriaren 6ean 24.819 artikulu zituen eta 59. postuan kokatzen zen.

## Kanpo estekak

* Galesezko Wikipedia
# Galesko Alderdi Kontserbadorea

Galesko Alderdi Kontserbadorea (galesez Ceidwadwyr Cymreig, ingelesez Welsh Conservatives) Galesko eskuineko alderdi politiko bat da, Erresuma Batuko Alderdi Kontserbadorearen barne dagoena. Erresuma Batuko Komunen Ganberarako hauteskundeetan Galesko bigarren alderdi bozkatuena izan da 1931z geroztik, Alderdi Laboristaren atzetik. Galesko Legebiltzarrerako hauteskundeetan berriz, hirugarren postua izan du historikoki (behin izan ezik) Plaid Cymruren atzetik. 2019ko Erresuma Batuko hauteskundeetan azken mendeko emaitzarik hoberenak eskuratu zituen, Galesko botoen %36,1 eta 14 eserleku lortuz.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez) (Galeseraz)
* Datuak: Q7981882
* Multimedia: Welsh Conservatives / Q7981882
# Galesko Alderdi Laborista

Galesko Alderdi Laborista, galesez: Llafur Cymru eta ingelesez: Welsh Labour, Galesko ezkerreko alderdi politiko bat da. Historikoki eta luzaroan, Galesko alderdi politiko nagusi eta indatsuena izan da, sortu zenetik 1999. urterarte Galesko hauteskunde guztiak irabaiz. Bere botuemaile gehienak Galesko industria eta meatzari eremuetako langileak dira, bereziki Hego Galeskoak. Halere, gaur egun, Plaid Cymru alderdiarekin lehia bizia du.
1947an sortua izan zen. Formalki, Erresuma Batuko Alderdi Laboristaren barnean dago.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Galeseraz) (Ingelesez)
* Datuak: Q832685
* Multimedia: Welsh Labour / Q832685
# Galesko Federazioaren Kopa

Galesko Federazioaren Kopa Galesen jokatzen zen futbol txapelketa zen, urte bakoitzeko talde galesik onena izendatzeko balio zuena. 1997-98 denboraldian abiatu zen eta 2008an bertan behera utzi zen. Wrexham da garaipen gehien lortu zituen taldea, 5 hain zuzen ere.

## Historia

1992an Galesko futbol liga sortu zenean talde gales garrantzitsuenek Ingalaterrako txapelketetan jokatzea erabaki zuten, hala ere historikoa zen Galesko futbol kopa jokatzen jarraitu zuten. 1996an ordea talde galesei bakarrik utzi zitzaien kopa jokatzen, izan ere txapeldunak Europako Errekopa jokatzeko txartela lortzen baitzuen eta Ingalaterran zebiltzanek hango txapelketa baliatu behar zuten Europara joateko.
Honen ondorioz txapelketa berria abiarazi zuten 1997-98 denboraldian. Bertan Galesko ligako onenek eta Ingalaterran ari direnek elkarrekin jokatu zuten, urteko talde galestar onena zein zen erabakitzeko.
2008an BBC Gales telebista kateak babesle izateari utzi zionean bertan behera gelditu zen. Honetaz gain ohorea baino ez zegoen jokoan, UEFAk Europa Leaguerako puntuagarria e zela berrestean Premier Leagueko taldeek ez zuten interesik izan aurrera jarraitzeko.

## Palmaresa

| Urtea | Irabazlea | Emaitza | Finalista |
| 1998 | Wrexham | 2-1 | Cardiff City |
| 1999 | Barry Town | 2-1 | Wrexham |
| 2000 | Wrexham | 2-0 | Cardiff City |
| 2001 | Wrexham | 2-0 | Swansea City |
| 2002 | Cardiff City | 1-0 | Swansea City |
| 2003 | Wrexham | 6-1 | Newport County |
| 2004 | Wrexham | 4-1 | Rhyl |
| 2005 | Swansea City | 2-1 | Wrexham |
| 2006 | Swansea City | 2-1 | Wrexham |
| 2007 | The New Saints | 1-0 | Newport County |
| 2008 | Newport County | 1-0 | Llanelli |

## Garaipenak

| Taldea | Garaipenak | Urteak |
| Wrexham | 5 | 1998, 2000, 2001, 2003, 2004 |
| Swansea City | 2 | 2005, 2006 |
| Barry Town | 1 | 1999 |
| Cardiff City | 1 | 2002 |
| The New Saints | 1 | 2007 |
| Newport County | 1 | 2008 |

## Ligak

| Liga | Garaipenak | Taldeak |
| Ingalaterra | 9 | Wrexham (5), Swansea (2), Cardiff (1), Newport (1) |
| Gales | 2 | Barry Town (1), The New Saints (1) |

## Ikus, gainera

* Galesko futbol liga
* Galesko futbol kopa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1119083
# Ferdinand Georg Frobenius

Ferdinand Georg Frobenius (Charlottenburg, 1849ko urriaren 26a - Berlin, 1917ko abuztuaren 3a), matematikari alemaniarra izan zen, ekuazio diferentzialen eta talde-teoriaren arloetan eginiko ekarpenengatik ezaguna.

## Biografia

Berlingo luxuzko auzo pobre batean jaio zen Charlottenburg-en, eta goi-mailako ikasketak egin zituen Berlingo Humboldt Unibertsitatean. Tesia ekuazio diferentzialen emaitza izan zen, Karl Weierstrassen zuzendaritzapean. 1870ean ikasketak amaitu ondoren, Zurichera joan zen bizitzera, eta han katedra jarri zuen hiri helvetiko garrantzitsu horretako Polytechnicumean (gaur egun, ETH Zürich du izena zentro horrek). 1893an Berlinera itzuli zen eta Prusiako Zientzien Akademiako kide hautatu zuten.
Bere lanak Frobeniusen eta Frobeniusen elkarrekikotasun-legea deritzona ezartzen lagundu du, batez ere talde finituen teoria aljebraikoan eta logika matematiko eta axiomatikoko prozeduren bidez aljebraren sistematizazioan oinarrituta.

## Talde-teoriari egindako ekarpenak

Taldeen teoria F.G.Frobeniusen interes nagusietako bat izan zen bere jarduera zientifikoaren bigarren aldian. Horri buruz egin zituen lehen ekarpen garrantzitsuetako bat Sylow-en teoremak talde abstraktuen bidez frogatzea izan zen; aurreko erakustaldiak permutazio-taldeen arabera egiten ziren.
Are garrantzitsuagoa izan zen talde-karaktereen eta talde-irudikapenen teoria sortzea, taldeen egitura aztertzeko funtsezko bi tresna.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57228
* Multimedia: Ferdinand Georg Frobenius / Q57228