OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kanada-malja

Kanada-malja 1976tik urtero SM-liiga finlandiarreko Play-Off kanporaketa irabazten duen taldeari ematen zaion garaikurra da.
Kanada izena hartzen du, 1951. urtean finlandiar arbasoak dituzten kanadiarrek kopa oparitu ziolako Finlandiako Izotz-hockey Federazioari. Gaur egun, Finlandiako izotz-hockey munduan dagoen garaikur garrantzitsuena da.

## Irabazleak

| Denb. | Kanada-malja txapelduna | Domina | Domina | D.Errgularreko txapelduna | Denb. | Kanada-malja txapelduna | Domina | Domina | D.Errgularreko txapelduna |
| 75/76 | TPS | Tappara | Ässät | TPS | 92/93 | TPS | HPK | JYP | TPS |
| 76/77 | Tappara | TPS | Koo-Vee | Tappara | 93/94 | Jokerit | TPS | Lukko | TPS |
| 77/78 | Ässät | Tappara | TPS | Tappara | 94/95 | TPS | Jokerit | Ässät | Jokerit |
| 78/79 | Tappara | Ässät | TPS | Ässät | 95/96 | Jokerit | TPS | Lukko | Jokerit |
| 79/80 | HIFK | Ässät | Kärpät | TPS | 96/97 | Jokerit | TPS | HPK | Jokerit |
| 80/81 | Kärpät | Tappara | TPS | Tappara | 97/98 | HIFK | Ilves | Jokerit | TPS |
| 81/82 | Tappara | TPS | HIFK | TPS | 98/99 | TPS | HIFK | HPK | TPS |
| 82/83 | HIFK | Jokerit | Ilves | Jokerit | 99/00 | TPS | Jokerit | HPK | TPS |
| 83/84 | Tappara | Ässät | Kärpät | Tappara | 00/01 | TPS | Tappara | Ilves | Jokerit |
| 84/85 | Ilves | TPS | Kärpät | TPS | 01/02 | Jokerit | Tappara | HPK | Tappara |
| 85/86 | Tappara | HIFK | Kärpät | Tappara | 02/03 | Tappara | Kärpät | HPK | HPK |
| 86/87 | Tappara | Kärpät | HPK | Kärpät | 03/04 | Kärpät | TPS | HIFK | TPS |
| 87/88 | Tappara | Lukko | HIFK | Ilves | 04/05 | Kärpät | Jokerit | HPK | Kärpät |
| 88/89 | TPS | JYP | Ilves | TPS | 05/06 | HPK | Ässät | Kärpät | Kärpät |
| 89/90 | TPS | Ilves | Tappara | TPS | 06/07 | Kärpät | Jokerit | HPK | Kärpät |
| 90/91 | TPS | KalPa | HPK | TPS | 07-08 | Kärpät | Blues | Tappara | Kärpät |
| 91/92 | Jokerit | JYP | HIFK | JYP | | | | | |

### Irabazleen sailkapena

Kanada-malja SM-liigako garaikur garrantzitsuena irabazi duten taldeen sailkapena:
* TPS: 9 txapelketa
* Tappara: 8 txapelketa
* Jokerit: 5 txapelketa
* Kärpät: 5 txapelketa
* HIFK: 3 txapelketa
* Ässät: txapelketa 1
* HPK: txapelketa 1
* Ilves: txapelketa 1

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2025486
* Multimedia: Canada Bowl / Q2025486
# Kanadako Agindupeko Lurra

Kanadako Agindupeko Lurra (ingelesez: Dominion of Canada; frantsesez: Dominion du Canada) Britainiar Inperioaren koroapeko Kanadaren agindupeko lur-aroa izan zen, 1867ko uztailaren 1ean konfederazio bezala batu zenetik 1982ko Kanadako Aktaraino, non erabateko subiranotasuna Kanadari ematen zaion.

## Historia eta sorketa

Ipar Amerikako hiru probintzia britainiar, Kanadako Probintzia, Eskozia Berria eta Brunswick Berria, Kanadako Agindupeko Lurra izeneko federazio batean batu ziren 1867ko uztailaren 1ean. Agindupeko lur terminoa aukeratu zen Kanadako estatua Britainiar Inperioaren entitate politiko autonomotzat adierazteko, herrialde baten gainean erabili zen lehen aldian. 1867ko Ipar Amerika Britainiarraren Legea indarrean sartu zenean (Parlamentu britainiarrak aldarrikatua), Kanada berezko eskubidez federatutako herrialde bihurtu zen. Federazioa bultzada ugariren ondorioz sortu zen: britainiarrek Kanada defendatzea nahi zuten; itsasgizonek trenbide-loturak behar zituzten, 1867an agindutakoak; nazionalismo anglo-kanadarrak lurrak herrialde bakar batean batzea bilatu zuen, ingelesak eta kultura lealistak menderatua; franko-kanadar askok Quebec frankofono berri baten barruan kontrol politikoa izateko aukera ikusi zuten, eta iparralderanzko balizko hedapenaren beldurrak puztu zituzten. Maila politikoan, gobernu arduratsua hedatzeko nahia zegoen, eta Kanada Garaiaren eta Behe Kanadaren arteko geldialdi legegilea ezabatzea, baita federazio batean probintzietako legegintzaldiekin ordezkatzea ere. Hau bereziki Kanada Garaiko erreforma liberalaren mugimenduak eta Parti rouge franko-kanadarrak bultzatu zuten Kanada Beherean, batasun deszentralizatua bultzatzen zuena Kanada Garaiko alderdi kontserbadorearekin eta, neurri bateraino, batasun zentralizatua bultzatzen zuen Parti bleu franko-kanadarrarekin alderatuta. Gero eta handiagoa zen autonomia hori 1931ko Westminsterko Estatutuan nabarmendu zen, eta 1982ko Kanadako Konstituzio Aktarekin amaitu zen, britainiar parlamentuan menpekotasun juridikoaren aztarnak hautsi zituena.

## Erreferentziak

* ↑ Ternua eta Labrador izan ezik
# Kanadako Astronauten Gorputza

Kanadako Astronauten Gorputza Kanadako Espazio Agentziaren (CSA) unitate bat da, AEBetako eta Errusiako espazio-misioetarako astronautak hautatzen, entrenatzen eta eskaintzen dituena. Gorputzak lau kide aktibo ditu, Nazioarteko Espazio Estazioan (ISS) zerbitzatzeko gai direnak.

## Historia

1983an hautatutako jatorrizko 6 astronautak Kanadako Ikerketa Kontseilu Nazionalaren babespean zeuden. 1989an sortu zenean Kanadako Espazio Agentziara eraman zituzten.
1984tik, Marc Garneau espazioko lehen kanadar bihurtu zenetik, CSAko bederatzi astronautak AEBetako NASAko espazio transbordadoreetan eta Errusiako Soyuz koheteetan ibili dira 15 misiotan.
2009ko maiatzean, Robert Thirsk Nazioarteko Espazio Estaziora (ISS) hegan egin zuen sei hilabeteko egonaldia egiteko, eta horrela ISSan denbora luzez egon zen lehen kanadarra bihurtu zen. 2009ko abenduaren 1ean, espazioan 188 egun eman ondoren, Robert Thirsk Lurrera itzuli zen Soyuz espazio-ontzi batean. Chris Hadfield astronauta kanadarrak, ISSko lehen komandante kanadarra, mundu osoan ospea lortuko zuen 2013an, David Bowieren "Space Oddity" abestiaren Nazioarteko Espazio Estazioan grabatu zuen bideoklipa kaleratu zuelako. Julie Payette astronauta Kanadako Gobernadore Nagusi gisa aritu zen eta Garneau Kanpo Arazoetarako Ministro izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Canadian Astronauts - Canadian Space Agency. Asc-csa.gc.ca 2011-05-09.
* ↑ CSA - Astronauts. Asc-csa.gc.ca 2010-07-05.
* ↑ Hall, Joseph. (16 April 2011). «The Last Blast» Toronto Star (Toronto).

## Kanpo estekak

* Kanadako Astronauten Gorputzaren historia
* Datuak: Q5029738
# Jussari

Jussari Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 5.888 biztanle ditu 329,19 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q338795
* Multimedia: Jussari / Q338795
# Jussey kantonamendua

Jussey kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Saona Garaia departamenduan dago, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Guztira 65 udalerri ditu eta Jussey da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1516112
# Jussieu (Parisko metroa)

Jussieu Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 5. barrutian kokatuta dagoena.

## Ikus, gainera

* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 7. linea (Parisko metroa)
* 10. linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) RATPko web gunea
* (Frantsesez) Île-de-France Mobilitésko web gunea
* Datuak: Q1463644
* Multimedia: Jussieu (Paris Metro) / Q1463644
# Jussas

Jussas Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an 125 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Jussas udalerrian erroldatutako biztanleak 101 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 49 etxebizitza zeuden, 45 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 3 hutsik zeuden. 48 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 45 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 8 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Jussas udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 4 |
| 0 | 80-84 | 4 |
| 4 | 75-79 | 4 |
| 4 | 70-74 | 4 |
| 4 | 65-69 | 0 |
| 8 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 8 |
| 4 | 50-54 | 4 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 12 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 8 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 4 | 25-29 | 4 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 4 | 15-19 | 16 |
| 0 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 4 |
| 4 | 0tik 4ra | 8 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 54 ziren, horien artean 40 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 40 pertsona aktiboetatik 35 lanean zeuden (22 gizon eta 13 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2000. urtean Jussas udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 280 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1144758
* Multimedia: Jussas / Q1144758
# Jussi Björling

Johan Jonatan "Jüssi" Björling (Borlänge, 1911ko otsailaren 5a – Siarö, 1960ko irailaren 9a) suediar tenor lirikoa izan zen. Italiako errepertorioko abeslari garrantzitsuenetako bat izan zen, Enrico Caruso, Beniamino Gigli eta Tito Schiparekin batera.
Tenor baten semea izan zen eta bere aitarekin eta bi anaiekin batera Suedian eta Estatu Batuetan 1916 eta 1926 bitartean birak egin zituen laukotea osatu zuen. 1926an aita hil ondoren Stockholmeko Errege Akademian ikasi zuen eta 1930ean Stockholmeko Errege Operan debutatu zuen. 1938an New Yorkeko Metropolitan Housen debutatu zuen.
Hogei denboraldiz Metropolitanen abestu zuen eta izar bihurtu zen. Gazterik hil zen, osasuna alkoholismoak ahulduta.
* Datuak: Q56157
* Multimedia: Jussi Björling / Q56157
# Jussiape

Jussiape Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 7.379 biztanle ditu 556,227 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q935612
* Multimedia: Jussiape / Q935612
# Kono (argipena)

Konoa oinarrizko gorputz geometriko bat da.
Itxura hau edo antzekoa dutenek ere kono izena hartzen dute:
* Kono (zelula)
* Hego Konoa
* Abramsen konoa
* Alubioi-kono
* Biraketa-kono
* Brown & Sharpe kono
* Fusio-kono
* Hortz-erroko kono
* Koniferoen konoa

## Ikus, gainera

* Konika
# Konkusio

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du aholku medikorik ematen
Konkusioa edo burmuineko kommozioa burmuineko lesio traumatikorik arruntena eta arinena da. Teknikoki traumatismo batek sortzen du eta burmuinen funtzionamendu arrunta epe labur batez eteten du.

## Erreferentziak

* ↑ «konkusio» Euskalterm (Noiz kontsultatua: 2021-07-15).

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q326921
* Multimedia: Concussions / Q326921
# Kono-enbor

Kono-enborra, kono moztua edo Garofalo-ren enborra biraketa-solido bat da, trapezio zuzen batek sortzen duena, oinarriekiko elkarzuta den aldea ardatz gisa hartzen dugunean.
Oinarri paraleloko Kono-enbor zuzena konoaren zatia da, ebakitzen duten eta haren ardatzarekiko elkarzutak diren bi planoren artekoa dena. Oinarrien erradioek, $r_{1}\,$ eta $r_{2}\,$, garaierak, $h\,$, eta sortzaileak, $s\,$, zehaztuta dago, eta Pitagorasen teorema betetzen dute:
       $s^{2}=\left(r_{1}-r_{2}\right)^{2}+h^{2}$
Kono-enborraren alde-azalera oinarrien perimetroen batezbestekoa sortzailearekin biderkatuta kalkulatzen da:
       $A_{L}={\frac {2\pi r_{1}+2\pi r_{2}}{2}}s$
       $A_{L}=\pi \left(r_{1}+r_{2}\right)s$
Kono-enborraren guztizko azalera, alde-azalera gehi oinarrietako azalerak dena, formula honen bidez kalkulatzen da:
       $A=A_{1}+A_{2}+A_{L}\,$
       $A=\pi r_{1}^{2}+\pi r_{2}^{2}+\pi \left(r_{1}+r_{2}\right)s$
       $A=\pi \left[r_{1}^{2}+r_{2}^{2}+(r_{1}+r_{2}\right)s]$
Kono-enborraren bolumena enborraren garaieraren eta oinarrien azaleren batezbesteko herondarraren arteko biderkadura da:
       $V={\frac {h}{3}}\left(A_{1}+A_{2}+{\sqrt {A_{1}A_{2}}}\right)\,$
       $V={\frac {h}{3}}\left(\pi r_{1}^{2}+\pi r_{2}^{2}+{\sqrt {\pi r_{1}^{2}\pi r_{2}^{2}}}\right)\,$
       $V={\frac {h\pi }{3}}(r_{1}^{2}+r_{2}^{2}+r_{1}r_{2})\,$

## Ikus, gainera

* Enborra
* Piramide-enborra

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Conical Frustum" MathWorld-en.
* Datuak: Q9090332
* Multimedia: Truncated cones / Q9090332
# Kono (zelula)

Konoak —giza anatomiari eta, oro har, ornodun guztien anatomiari dagokionez— begietan dauden zelula mota bat dira. Kono forma dutelako dute izen hori. Makilak bezala, betsarean daude, kono eta makilen geruza deritzonean. Makilak sentiberak zaizkie iluntasunari edo argi urritasunari; konoak, berriz, sentiberak zaizkie argiari, eta koloreak ikustea ahalbidetzen dute. Argitasun handia behar da konoek beren eginkizuna egin dezaten. Hiru kono mota daude, bakoitza oinarrizko kolore bati sentibera zaio (gorria, berdea eta urdina), eta koloreak ikusteko elkarrekin lan egiten dute. Kono bakoitzak, espektro zerrenda estu batean argia xurgatzeko prestatutako opzinak ditu. Burmuinak, koloreak, hiru kono moten kitzikapenagatik interpretatzen ditu. Giza begi normal baten erretinan, hiru kono daude, bakoitza uhin luzera bati sentikorra, erradiazio elektromagnetikoak jasotzen dituztenak, argi-izpiak, ondoren, inpresio optikoak bihurtuko direnak. Konoak, argi kuantoen metatzaileak dira, informazio hau, ikusmenaren organoaren bulkada elektrikoetan bihurtzen dutenak.

## Ikus, gainera

* Makila (zelula)

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q147298
* Multimedia: Cone cell / Q147298
# Konna

Konna ekialdeko Maliko udalerria da, Mopti eskualdekoa, 25 herriz osaturik dagoena. Niger ibaiaren barne deltaren ekialdean dago, Saharako basamortuaren ertzean, Sévarétik 55 kilometro iparraldera eta Moptitik 65 kilometro ipar-ekialdera. 838 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2009an 36.767 biztanle zituen.

## Historia

2013ko urtarrilaren 10ean, Maliko gobernuaren aurkako islamistek hartu zuten Konna. Horren ostean, Frantziak esku hartu zuen Mali iparraldeko gatazkan. Berehala, Maliko armadarekin batera, kontraerasoa egin, eta urtarrilaren 17an hiria berreskuratzea erdietsi zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Rodriguez, Mikel. Frantziak islamisten aurkako esku hartze militarra hasi du Azawaden. berria.eus (Noiz kontsultatua: 2016-11-17).
* ↑ Mali army 'regains Konna and Diabaly' from rebels. bbc.com (Noiz kontsultatua: 2016-11-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1764720
# Konnersreuth

Konnersreuth Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Tirschenreuth (barrutia)|Tirschenreuth]] barrutian. 2014an 1.844 biztanle zituen 23,48 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q547531
* Multimedia: Konnersreuth / Q547531
# Kantonerazko Wikipedia

Kantonerazko Wikipedia Wikipediaren kantonerazko edizioa da. 2006ko martxoaren 25ean jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 11.700 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 83.a zen. Egun 142.044 artikulu ditu.

## Kanpo estekak

* Kantonerazko Wikipedia
* Datuak: Q1190962
* Multimedia: Cantonese Wikipedia / Q1190962
# Kantu gregoriano

Kantu gregorianoa (cantus gregorianus) edo kantu laua musika liturgikoaren mota bat da, erritu katolikoan meza laguntzeko eta latinez egindakoa eta monasterioaren barruko bizitzarekin eta beneditar ordenarekin lotutakoa. Munduko lehenengo testuak VIII. mendekoak dira, eta gaur egun nahikoa galduta egon arren, tradizioa mantentzen da besteak beste Santo Domingo de Silos (Burgos) eta Ganagobien (Proventza Garaiko Alpeak).
Gregorio I.a (590-604) aita santuagatik deitzen da horrela.

## Aurrekariak

Penintsula Iberikoan VI. mendetik ezagutzen da kantu bisigotiko, mozarabe edo "hispanikoa". Garatu izan zen batik bat Toledo, Sevilla, Córdoba eta Zaragozan, Isidoro de Sevilla (c. 560-636), Braulio de Zaragoza (590- 651), Eugenio de Toledo (?-657) eta Ildefonso de Toledo (c. 610-667) egileen bidez. Gaur egun ez da posible interpretatzea orduan idatzitako musika zeinuak.

## Euskal Herrian

XII. mendekoak dira lehenengo informazioak kantu gregorianoari buruz Iruñean. Gonzalo Martínez de Bizcargui (c. 1460-1530) azkoitiarrak "Arte de Canto Llano y Contrapunto y Canto de Órgano con Proporciones y Modos de 1511" eta "Intonationes" idatzi zituen. Joanes de Anchieta (1461-1523) azpeitiarra ere nabarmendu zen.
XVI. mendetik aurrera, aipatzekoak dira Martín Ibáñez de Echevarría edo Pero Ibáñez de Gamboa moduko izkiriatzaileak, Aita Donostiaren ikerketei esker. Orduan hasi ziren ezagunak egiten Gabonetako abestiak eta doinu polifonikoak, latinez baino gazteleraz idatzitakoak.
XVIII. mendean, Andrés de Sostoa (1745-1806), fraide frantziskotarra Arantzazun ezaguna izan zen kantu lauan egindako lanagatik, gaur egun arte iritsi ez dena. Hurrengo mendean, José Juan Santesteban "maisuba"-k (1809-1884) "Método Teórico Práctico de Canto Llano" eta "Colección Completa de Misas, Vísperas, e Himnos de Canto-Llano" argitaratu zituen.
Berrikuntzaren alde, Eustaquio de Uriarte (1863-1900) durangarra nabarmendu zen, Santo Domingo de Silosko monasterioan egonaldia egin ostean. "Tratado Teórico-Práctico de Canto Gregoriano según la verdadera Tradición" argitaratu zuen 1890ean, Solesmesko erreformaren alde. 1928an musika sakratuari buruzko biltzarra egin zuten Gasteizen azkenik.
Komunitate beneditarrik apenas egon ez direnez, bestelako abesbatzak arduratu dira arlo honetaz XX. mendetik hona. Easo Abesbatzak bildu zituen 100 kantu lau baino gehiago 4 CDtan 2002an, "Cantate domino" izenburupean. Javier Irastorza Lazkaoko fraide beneditarrak zuzendu zuen obra, lau zatitzan banatuta: Pater natus, Attende domine, Gaude Maria eta Pange lingua.

## Erreferentziak

* ↑ "Capella Gregoriana Easo interpreta 107 cantos religiosos en cuatro compactos" (El País).

## Ikus, gainera

* Musika sakratua

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Gaztelaniaz)"Canticum Novum"
* (Gaztelaniaz)"Canto Gregoriano" (Auñamendi).
* Datuak: Q26473
* Multimedia: Gregorian chant / Q26473
# Kantore (argipena)

Kantore hitzak, zubereraz khantoria, adiera zenbait ditu:
* abestia,
** Bereterretxen khantoria, Zuberoako balada;
* abeslaria,
* elizako atril handia, kantu-liburuak jartzeko erabilia eta koruan egoten dena.

## Ikus, gainera

* Khantoria, antzinako musikako Euskal Herriko taldea.
# Kantu errepikatzaile

Kantu errepikatzailea egitura berezia duen abesti mota bat da, elementuen gehiketa edo errepikapena baliatuz hitz edo kontzeptu zerrenda bat ikasteko balio duena.

## Egitura

Kantu errepikatzaileen artean egitura desberdinak aurki daitezke:
* Bertsoaren lehen zatiak elementu berri bat sartzen duena, bigarren zati batean, aurreko bertso guztien elementuak bilduz (adibidez: Akerra ikusi dugu).
* Bertsoen egitura errepikatuan, bertso bakoitzean elementu desberdin bat aipatzen duena (adibidez: Oi Pello Pello).

## Ahozko kulturan

Kantu errepikatzaileak munduko kultura askotan aurki ditzakegu, ahozko kulturari lotutako tradizioan zein gaur egunean. Haurrei gauzak irakasteko oso erabiliak dira, oro har taldean abesteko jolas-kantuen bidez (ikasgelan, autobusean...).

## Adibideak

* Akerra ikusi dugu
* Behin joan nintzen azokara
* Ezpatarien kantea liño gietako aldietan (Gorularien kanta), Peru Abarka liburuan.
* Ikusi nuenean
* Irungo Maio
* Oi Pello Pello
* Paradisuko atean
* Paristik natorren
* San Martinen kantua
* Xoxua

## Beste kultura batzuetan

Adibideak ezin konta ahalakoak dira. Hona batzuk:
Ingelesa:
* And the Green Grass Grew All Around
* The Barley Mow
* Children, Go Where I Send Thee
* Green Grow the Rushes, O
* Old MacDonald Had a Farm
* The Rattlin' Bog
* There Was an Old Lady Who Swallowed a Fly
* This Is the House That Jack Built
* The Twelve Days of Christmas
Sardiniera:
* Eh, Cumpari!
Frantsesa:
* Alouette
* Quand Biron voulut danser
* Derrière chez moi
* Jean petit qui danse
* Pieds de cochon
* La Boum dans le bar-tabac d'en bas
* La Ferme de Maturin
* Le Poussin Piou
* L'Arbre est dans ses feuilles
* À la foire de l'est
* Un pied mariton
* Pourquoi la Fatma
* Ah tu sortiras Biquette, Biquette
Iberiar hizkuntza erromantzeak:
* A mi burro le duele la cabeza
* Cantan los Pollitos (El Pollito Pío).
* El buen viejo.
Hebreera:
* Echad mi yodeia
* Had gadya
Islandiera:
* Minkurinn í hænsnakofanum, bata bestearen atzetik doazen baserriko animaliei buruz.
Italiera:
* Il pulcino pio
* Alla Fiera dell'Est
Yiddisha:
* ?װאָס װעט זײַן אַז משיח װעט קומען ("Zer izango da Kristoren etorrera?")
* מה אספּרה ("Zer esan dut")
Alemaniera:
* Du Hast: industria giroko tradiziozko kantu batean oinarritua

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «cumulative songs for elementary music — Blog» Ashley Danyew (Noiz kontsultatua: 2021-04-23).
* ↑ Barandiaran, Joxemiel. (1973). Obras Completas II. La Gran Enciclopedia Vasca.
* ↑ (Gaztelaniaz) Terribles, Publicadas por Discos. Los Pollitos. (Noiz kontsultatua: 2021-04-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) «PLURILINGÜISMO y PANEUROPEÍSMO en la canción tradicional de El buen viejo» Revista Maguén Escudo 2014-12-03 (Noiz kontsultatua: 2021-10-17).
* ↑ Translating fictional dialogue for children and young people. Frank & Timme 2012 ISBN 978-3-86596-876-0. PMC 859652201. (Noiz kontsultatua: 2021-04-23).
* ↑ «Had Gadya | Illustrated by Seymour Chwast; Afterword by Rabbi Michael Strassfeld | Macmillan» web.archive.org 2012-06-17 (Noiz kontsultatua: 2021-04-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112762
# Kantu galduak

"Kantu galduak" 1998an eta Gaztelupeko Hotsak diskoetxearekin Morau abeslariak argitaratutako diskoa da.

## Abestiak

* Aro modernoak.
* Denbora gurea bada.
* Zugan gogoa.
* Milagros.
* Aliziarena.
* Lore etxean.
* En quanto a força.

## Partaideak

* Morau: ahotsa eta gitarra
* Joxi Ubeda: gitarra elektrikoa
* Ñaco Goñi: harmonika
* Joseba Tapia: esku soinua
* Petti: gitarra akustikoa
* Txabi eta Putre: koroak

## Kanpo estekak

* Diskoaren aipamena Gaztelupeko Hotsak diskoetxearen webgunean
* Datuak: Q12261265