OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aldine (Texas)

Aldine Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Harris konderrian kokatuta dago, Texas estatuan. 15.999 biztanle ditu, 20,361533 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Harris konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q972657
* Multimedia: Aldine, Texas / Q972657
# Aldez aurreko karen

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Aldez aurreko karena haurdunaldiaren konplikazio bat da, non karena (plazenta) erabat edo partzialki ezartzen edo desplazatzen baita umetokiaren behealdean, eta, hala, umetoki-lepoa (zerbix) itxi baitezake. Oro har, bigarren edo hirugarren hiruhilekoan gertatzen da, baina lehenengo hiruhilekoaren azken zatian ere gerta daiteke. Aldez aurreko plazenta erditze aurreko odoljarioaren kausa nagusietako bat da, eta fetua erditzeko bidetik ateratzea eragozten du.

## Erreferentziak

* ↑ Zure umea ipurdiz al dator?. Osakidetza.
* ↑ (Gaztelaniaz) González-Merlo, J.. (2006). González-Merlo, J., Obstetricia, 5a ed. ©2006. Elsevier España ISBN 978-84-458-1610-3. (Noiz kontsultatua: 2020-07-12).
* ↑ Placenta Previa: Practice Essentials, Pathophysiology, Etiology. 2019-11-09 (Noiz kontsultatua: 2020-07-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1471410
* Multimedia: Placenta previa / Q1471410
# Aldgate geltokia

Aldgate geltokia, Londresko metroaren geltoki bat da, Erresuma Batuko Londres hiriburuan, Londres Hiria barrutian.
1876ko azaroaren 18an inauguratu zen.
* Datuak: Q782929
* Multimedia: Aldgate tube station / Q782929
# Aldgate East geltokia

Aldgate East geltokia, Londresko metroaren geltoki bat da, Erresuma Batuko Londres hiriburuan, Whitechapel auzoan.
1884an inauguratu zen.
* Datuak: Q1431064
* Multimedia: Aldgate East tube station / Q1431064
# Aldi (musika)

Aldia konpasaren zatietako bakoitza da. Konpasean dagoen aldi-kopuruaren arabera, konpasa bikoa edo bitarra (esaterako, 2/4), hirukoa edo hirutarra (esaterako, 3/4) eta laukoa edo lautarra izan daiteke (esaterako, 4/4). Bestelako aldi-kopurua badu (5, 7, 11...), konbinazio-konpasa da. Aldi bakoitza zenbatetan zatitzen den, konpasa bakuna izan daiteke (biko zatiketa: 2/4, 3/2, 4/8), edo konposatua (hiruko zatiketa: 6/4, 9/8, 12/8). Ingelesez beat diote eta terminoa asko erabiltzen dute jazz edo antzeko estiloetan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Musika Hiztegia] [2011]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q654693
* Multimedia: Beat (music) / Q654693
# Alkazar jenerala

Alkazar jenerala (frantsesez: général Alcazar) Tintinen abenturetako fikziozko pertsonaia bat da.
San Theodoros errepublikako agintaria, boterera bere betiko arerioa zen Tapioca jenerala kargutik kendu zuen iraultzaren ondoren iritsi zen. Egoera horretan ezagutu zuen Tintinek, Belarri Hautsia komikian, jeneralaren zelai laguntzaile izendatua izan zena. Handik denbora batera beste matxinada bat egon zen, eta Tapiocak hartu zuen agintea. Alkazarrek Europara ihes egin behar izan zuen, eta, zenbait lanbidetan aritu ondoren, Ramon Zarate izaten amaitu zuen, laban jaurtitzailea, lanbide hau ere azkenean utzi egin behar izan zuelarik, bere lankidea zen Chiquito (Kristalezko 7 bolak) joan zenean. Tintinek berriz topo egiten du Alkazar iheskor batekin Europan, Dawson nardagarriarekin gerra materialaren erosketa negoziatzen San Theodorosen boterera itzultzeko erabiltzeko asmoarekin, azkenean lortu zuena. Baina berriz ere, Tapiocak, Borduriako Plekszy-Gladzen laguntzarekin, matxinatu eta garaitu egin zuen. Alkazar, orduan, oihanean babestu zen gerrillari talde batekin, Pikaroak. Tintinen etsai handia eta garai hartan Tapiocaren erregimeneko kide zen Sponsz koronelak antolatutako konplot batek Tintin, Tournesol profesorea, Haddock kapitaina eta Bianca Castafiore sopranoa San Theodorosera erakartzen ditu beraiengandik libratzeko. Protagonistak, orduan, oso argaldua zegoen Alkazarren armada errebeldera batzen dira (Tintin eta Pikaroak) boterea berriz lortzen lagunduz, baina odol isurketarik ez egotekotan, jeneralak gogo txarrez onartzen duena.
Alkazar jenerala haserrekorra, oldarkorra eta apur bat latza da. Ez dio ezeri beldurrik, bere emazte izugarria den Peggyri izan ezik. Bere adimen ez oso zorrotzak soilik 49 kabo eta 3487 koronel zituen armada baten buru joatera eraman zuen, funtsean pertsona ona den arren.
# Alken

Alken izan daiteke:
* Alken, belgikar udalerria;
* Alken, alemaniar udalerria;
* Alken, daniar udalerria;
# Alkeno

Alkeno (lehen, olefina) lotura bikoitz bat edo gehiago dituen hidrokarburo alifatikoen izen generikoa. C$_n$H$_{2n}$ dute formula orokorra. Asegabeak direla esaten da. Kate zuzena nahiz adarkatua izan dezakete. Lotura bikoitz bakarra dutenei monoolefina edo alkeno deitzen zaie; bi lotura bikoitz dituztenei, diolefina, alkadieno edo, besterik gabe, dieno; eta hiru lotura bikoitz edo gehiago dituztenei, triolefina edo trieno. Alkeno ziklikoei zikloalkeno deritze.
Etilenoa da alkenorik sinpleena (CH$_2$=CH$_2$), eta sintesi kimikoan asko usatzen da. Butadienoa da alkenorik garrantzitsuenetako bat da; petrolioaren destilazioan lortzen da eta kautxu sintetikoak ekoizteko baliatzen da.. Alkenoak asko erabiltzen dira industria petrokimikoan, etilenoa, propilenoa eta butadienoa, batez ere. Alkenoak polimerizazio-prozesuetan ohiko monomeroak dira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2008]
* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2023-12-08).
# Alken (Belgika)

    Artikulu hau Belgikako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus « Alken».
Alken Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. Udalerria Hasselt probintziako hiriburuaren hegoaldean dago, Hesbaye izeneko eskualdean. 2013an 11.315 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Nederlanderaz) (Frantsesez)
* Datuak: Q499604
* Multimedia: Alken, Belgium / Q499604
# Alkenilo

Kimika organikoan alkenilo esan zaie alkenoek hidrogeno-atomo bat gatzen dutenean ematen dituzten erradikal edo ordezkatzaileei. Formula orokorra CnH2n-1 dute.

## Nomenklatura

Erradikal hauek izendatzeko jatorrizko alkenoaren izenari 'enilo' atzikia eransten zaio.
* CH$_3$-CH=CH- 1-propenilo
* CH$_2$=CH-CH$_2$-CH=CH- 1,4-pentadienilo
Badira bi salbuespen
* CH$_2$=CH- binilo
* CH$_2$=CH-CH$_2$- alilo
Aintzat hartu eradikal horiek konposatu baten osagai direnean izendatzean 'o' bukera galtzen dutela, adibidez, binil kloruro edo 1,2,4-trimetoxi-5-(1-propenil)bentzeno.

## Erreferentziak

* ↑ Ejemplos de Grupo Alquenilo. (Noiz kontsultatua: 2023-05-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8965185
# Alkerdi

Alkerdi Urdazubiko auzoa da. Bertan daude Alkerdi eta Berroberriko haitzuloak, Goi Paleolitoko aztarnategi garrantzitsuak. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 74 biztanle ditu.

## Ondarea

* Doneztebe baseliza: XV. mendean eraikia.

## Demografia eta biztanleria

Alkerdiko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 75 | 75 | 75 | 73 | 73 | 72 | 72 | 71 | 74 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2837359
# Alkerke

Alkerkea (Al Kirkat arabierazko hitzetik) arabiar jatorriko taula-joko bat da, 5x5 taula batean jokatu eta dama-jokoaren aurrekaritzat hartzen dena. Erdi Aroan zabaldu zen Europara eta Alfontso X.a Gaztelakoaren Libro de los juegos delakoan agertzen da.
Arau orokorrei dagokienez, piezak ondoko gelaska batera mugi daiteke, marrek adierazten dituzten norabideetan. Aurkariaren piezak jauzi batez harrapatzen dira, hurrengo gelaska hutsik badago eta derrigorrez egin behar da. Harrapaketa anitzak ere egin daitezke. Erregela gehigarriak badaude: piezak atzera ezin idrela mugitu; aurkako azken lerrora heltzean, aurkariaren piezak harrapatzeko soilik mugi daitezke eta mugimendu batean ezin da aurreko mugimenduko gelaxkara itzuli. Pieza guztiak harrapatuta edo mugitu ezinik geratzen den jokalariak galtzen du.

## Erreferentziak

* ↑ Angulo Martin, Patxi. (1997). «Mundu zabaleko jokoak. Jokoen mundu zabala» www.elhuyar.eus (Elhuyar) ISBN 978-84-92457-60-1. (Noiz kontsultatua: 2021-12-19).

## Ikus, gainera

* Jokoenea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q519071
* Multimedia: Alquerque / Q519071
# Alkazar

Alkazar (arabieraz: القصر‎-al qaçr-, berez latinezko castra hitzaren deformazioa) mairuek Espainian barrena eraiki zituzten jauregi gotorlekuen izena da. Garrantzitsuenak Toledo, Segovia eta Sevillakoak dira.
Izenak hainbat toponimo utzi ditu Espainian zehar: gaztelaniazko Alcázar (de San Juan, del Rey, Guadalcázar, e.a.), portugesezko Alcácer do Sal, katalanezko Alcàsser, Alquézar; Alcosser, Alcocer eta Alcocero (al-quṣayr arabierazko txikigarritik ekarria); Alcazarén (al-qaṣrayn izenatik ekarria) eta baita exonimoak ere: Ksar el-Kebir eta Ksar es-Seghir gaztelaniaz hurrenez hurren Alcazarquivir eta Alcázarseguir dira.

## Erreferentziak

* ↑ María Sánchez Galera, Juan y José María. (2012). Vamos a Contar Mentiras. Edaf ISBN 9788441432116..
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q613611
* Multimedia: Alcázares / Q613611
# Alken (Alemania)

    Artikulu hau Alemaniako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Alken».
Alken Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Mayen-Koblentza (barrutia)|Mayen-Koblentza]] barrutian. 2014an 651 biztanle zituen 8,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q305288
* Multimedia: Alken (Untermosel) / Q305288
# Alcide de Gasperi

Alcide de Gasperi (Pieve Tesino, Tirol, Austria-Hungaria, 1881eko apirilaren 3a - Borgo Valsugana, Trento, 1954ko abuztuaren 19a) italiar politikaria izan zen.
Italiako Alderdi Popularraren diputatua izan zen harik eta Benito Mussolinik boterea bereganatu zuen arte, 1926an. Honen diktadura faxista salatzeagatik atxilotu zuten. 1929an aske utzita, Vatikano Hiriko liburuzain egin zuen lan Bigarren Mundu Gerra bukatu arte. Mussoliniren kontrako erresistentzia antolatu zuenez gero, gerra ondoko lehen gobernuetan parte hartu zuen. De Gasperik Italiako eskuina birfundatu zuen, kristau demokraziako alderdi bat sortuz.
Italiako gobernuaren buruan 1945 eta 1953 bitartean aritu zen. Hasiera batean, nazioaren eraikitzeko asmotan, alderdi guztiekin bat egin zuen, komunistak eta sozialistak barne. Hala ere, 1948ko garaipenetik, errepublikarren eta sozialdemokraten babesarekin gobernatu ahal izan zuen. Horren ondorioz, haren politika atzerakoiago bihurtu zen, mendebaldeko blokean sartzeko nahian. 1953an hauteskundeak galdu zituen ezkerren batasun hitzarmenaren aurrean.
Kanpo politikan 1950eko maiatzean, Alcide De Gasperik aldeko erantzuna eman zion Schumanen deialdiari, eta berehala eman zion babes osoa ikatza eta altzairua bateratzeko planari. Bere ustez, Italiaren lekua IAEEn zegoen, eta gainera bere herrialdearen irudirako onuragarria zela uste zuen. Europako federazio batekin egiten zuen amets, ikatzarentzat eta altzairuarentzat ez ezik, denentzat ere bai. Robert Schumanen lagun egin zen. Izan ere,Atzerri-arazoetan, Italiari nazioarteko politikan eragin handia zuen papera itzultzen saiatu zen. Mendebaldearekin harremanak estutzeko asmoz, Italia Ipar Atlantikoko Itunaren Antolakuntzan (NATOn) sartu zen 1951n, eta handik gutxira berrezartzen hasi zen. Europako Estatu demokratikoen federazio baten alde egin zuen nabarmen, eta Europako Kontseilua eta Ikatzaren eta Altzairuaren Europako Erkidegoa antolatzen lagundu zuen (1951)..
Europaren integrazioaren beharraz konbentzituta, kritiko agertu zen Italia NATOn sartzearekin; nahiago zukeen Europako Defentsa Erkidego bat sortzea, NATOren goi-agintearen mende egongo litzatekeena. 1952an Karlomagno Nazioarteko Saria eman zioten.
Alcide De Gasperi 1954ko abuztuaren 19an hil zen, Val di Sellan (Borgo Valsugana) zuen etxean. Bere aztarnak Erroman daude, San Lorenzo Harresiz Kanpoko Basilikan.

## Erreferemtziak

* ↑ (Ingelesez) Alcide Gasperi sarrera Britannica entziklopedian [kontsulta data 2024-05-15]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q153832
* Multimedia: Alcide De Gasperi / Q153832
# Alcides Pinto de Melo Junior

Alcides Pinto de Melo Junior, Juninho (1990eko otsailaren 20a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Consadole Sapporo.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q17159637
# Alcide de Gasperi eraikina

Alcide de Gasperi eraikina (luxenburgeraz: Alcide-De-Gasperi-Gebai frantsesez: Bâtiment tour Alcide-De-Gasperi) Luxenburgo hiriko etxe orratza da. Estatuaren hegoaldean dago.

## Ezaugarriak

Garaieraz 77 metro ditu eta 23 solairu. Garai batean hiriko eraikin garaiena izan zen. Kirchberg auzoan dago, hiriaren ipar-ekialdean. Eraikuntza 1960an hasi zen, 1965an bukatzeko. Gaur egun Europar Batasunaren bulegoen multzoa da.

## Erreferentziak

* ↑ https://structurae.net/en/structures/european-convention-center-luxembourg
* ↑ https://www.cvce.eu/obj/batiment_alcide_de_gasperi_du_parlement_europeen_luxembourg-fr-d7b98b00-6d7c-4ddb-8ef2-8f2c6937b88d.html

## Kanpo estekak

* (Frantsesez): Eraikinari buruzko informazioa eta argazkiak.
* Datuak: Q4713085
* Multimedia: Alcide de Gasperi Building / Q4713085
# Alcide d'Orbigny

Alcide Charles Victor Marie Dessalines d'Orbigny (1802ko irailaren 6a, 1857ko ekainaren 30a) frantziar (batzuen ikuspegitik, bretainiar) naturalista izan zen. Zoologia, paleontologia, geologia, arkeologia eta antropologia gaietan ikertu zuen.
Couëronen jaio zen baina 1820an Arroxelara mugitu zen, non itsas fauna ikertu zuen eta Foraminifera izena eman zien izaki mikroskopiko batzuk aurkitu zituen. Parisen L. A. Cordierren ikasle izan zen eta ondoren Georges Cuvierrena. Hau dela eta Lamarckismoaren aurkaria zen (Cuvier bezala).
D'Orbignyk bidaia bat egin zuen Parisko Museoaren mandatuz Hego Amerikara, 1826 eat 1833 urteen artean. Bidaia honetan 10.000 espezimen jaso eta Frantziara eraman zituen. Horietako batzuen deskribapena La Relation du Voyage dans l'Amérique Méridionale obran egin zuen, Charles Darwinen arabera "XIX. mendeko momentu zientifikorik hoberenetarikoa" zena.
1840an La Paléontologie Française (8 bolumen) argitaratu zuen. 1849an Prodrome de Paléontologie Stratigraphique maisulana argitaratu zuen. Bertan 18.000 espezie deskribatzen zituen.
1853an Parisko Muséum National d'Histoire Naturelleko Paleontologia irakasle izendatu zuten, lan hori egiten zuen lehenengoa. Hainbat garai geologiko izendatu zituen, euren artean Aptiarra, Albiarra eta Cenomaniarra.
Bere omenez hainbat espezie izendatu dira:
* Nerocila orbignyi (Guérin, 1832)
* Alcidia Bourguignat, 1889
* Ampullaria dorbignyana Philippi, 1851
* Pinna dorbignyi Hanley, 1858
* Haminoea orbignyana A. de Férussac, 1822
* Sepia orbignyana Férussac, 1826
* Datuak: Q344661
* Multimedia: Alcide d'Orbigny / Q344661
* Espezieak: Alcide d’Orbigny
# Alcinópolis

Alcinópolis Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso do Sul estatuan kokatua. 4.537 biztanle ditu 4.399,681 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Mato Grosso do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2012238
* Multimedia: Alcinópolis / Q2012238
# Alcion

Alcion lurrunezko eta zurezko oskoldun arrantzu binakakoa izan zen Javier Artzelus Irizarrena donostiarrarena. Alqueen bikia izan zen. Ondarroan eraikia, Bilbora joan zen Pasaiaren ebakuazioan. Minaketari lanetan jarri zuen Eusko Itsas Gudarosteak (1937ko apirila) eta D-8 izena jarri (1937/5/12). Bilbo ebakuatzean Santanderrera pasa zen eta ondoren La Pallicera (1937/8/25), azkenik gerra amaitu arte Rocheforten gelditu zelarik. Bere armadoreei 1939an itzuli zitzaien.

## Erreferentziak

* Edukiaren zati bat Gipuzkoa Kultura webgunetik hartu da, webgune haren egile eskubideen jabe den Gipuzkoako Foru Aldundiak Creative Commons Aitortu-PartekatuBerdin 3.0 (CC-BY-SA 3.0) lizentziarekin argitaratu baitu (ikus webguneko oharra).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61363058
# 880ko hamarkada

880ko hamarkadak 880etik 889. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | 870koa - 880koa - 890koa |
| Urteak: | 880 881 882 883 884 885 886 887 888 889 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83336
* Multimedia: 880s / Q83336
# 881 Athene

881 Athene asteroide gerrikoan aurkitutako 881. asteroidearen izena da. 1917ko uztailak 25ean aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1917 CL zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157604
* Multimedia: 881 Athene / Q157604
# 882
## Heriotzak

* Urtarrilaren 20a – Luis III.a Gaztea, Ekialdeko Frantziako erregea.
* Abuztua – Luis III.a Frantziakoa, Mendebaldeko Frantziako erregea.
* Abenduaren 16a – Joan VIII.a, Aita santua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23824
* Multimedia: 882 / Q23824
# 88

    Artikulu hau 88. urteari buruzkoa da, zenbakiari buruzkoaren bila bazabiltza, ikus Laurogeita zortzi.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24844
* Multimedia: 88 / Q24844
# 881
## Kanpo estekak

* Datuak: Q30382
* Multimedia: 881 / Q30382
# 880
## Heriotzak

* Martxoaren 22a – Karloman Bavariakoa, Ekialdeko Frantziako erregea.
* Ariwara no Narihira, japoniar olerkari eta aristokrata (j. 825).
* Fatima al-Fihri, munduko goi mailako irakaskuntzako lehen instituzioa sortu zuen emakume arabiarra eta musulmana.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23618
* Multimedia: 880 / Q23618
# 880 Herba

880 Ricarda asteroide gerrikoan aurkitutako 880. asteroidearen izena da. 1917ko uztailak 22an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1917 CK zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157599
# 882 Swetlana

882 Swetlana asteroide gerrikoan aurkitutako 882. asteroidearen izena da. 1917ko abuztuak 15ean aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeizetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1917 CM zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157607
* Multimedia: 882 Swetlana / Q157607
# 88-91 maketa

88-91 maketa Pikutara euskal taldearen maketa da. Maketa honen bidez taldea ezaguna egin zen Euskal Herrian zehar. 2006an grabatu zuten lehen diska, Agur eta ohore.

## Abestiak

1.Natura
2.Soldaduzka honi ez!
3.Rastamintxo
4.Zintzilikaturik
5.Maitasun latza
6.Txakuriana
7.Gudarien eguna
8.Leitzaran
9.Fa culo
10.Amets Latz
11.Opari bat
12.Gautxorien gordelekuetan
13.Pozoina
14.Ezin dotzu
15.Rastamintxo
16.Noizpait
17.Reggae ta ska
18.Baratzeko pikuak

## Ikus gainera

* Pikutara

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252680
# Alphonse Henri d'Hautpoul

Alphonse Henri, Hautpoulgo kondea (Versailles, 1789ko urtarrilaren 4a - Paris, 1865eko uztailaren 27a) frantziar militar eta politikaria izan zen. Frantziako lehen ministroa izan zen 1849tik 1851ra Frantziako Bigarren Errepublikan.
Fontainebleauko Eskola Militarrean hezi zen eta teniente graduarekin 1806ko Alemaniako kanpainan eta 1807ko Poloniako kanpainan esku hartu zuen Napoleondar Gerretan. 1808tik 1812ra Iberiar Penintsulako Gerran borrokatu zuen, Salamancako guduan zauritu eta harrapatu zuten arte. 1814an askatu eta batailoiko komandante mailara igo zuten.
1815ean koronel mailara igo zen eta Angulemako dukearen landa-laguntza izendatu zuten. 1823an Errege Guardiako Hirugarren Infanteria Erregimentuaren buru izan zen Espainiaren inbasioan.
1830etik 1838ra diputatua izan zen eta 1830ean Gerra Administrazioa zuzendu zuen hilabete batzuetan. 1841ean teniente jeneral izatera igo zen eta hurrengo bi urteetan Aljerian borrokatu zuen.
1848an Frantziako pare izendatu zuten eta 1849an lehen ministro. 1851n dimisioa eman zuen Luis Napoleon Bonaparteren aldekoen eta kontrakoen arteko istiluen ondoren, eta Aljeriara itzuli zen gobernadore nagusi karguarekin.
* Datuak: Q1955865
* Multimedia: Alphonse Henri d'Hautpoul / Q1955865
# Alphonse Laveran

Charles Louis Alphonse Laveran (Paris, 1845eko ekainaren 18a - ibidem, 1922ko maiatzaren 18a) frantziar sendagilea izan zen. 1907ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen protozoo parasitoak malaria eta tripanosomiasia bezalako gaixotasun infekziosoen eragile gisa aurkitzeagatik.
Medikuntza ikasi zuen Estrasburgoko Unibertsitatean. Mediku militarra izan zen bere aita bezala. Frantziako Armadara batu zen 1870ean, Frantzia-Prusia Gerraren hasieran. 1878an Aljeriara joan zen, eta han parasitoei buruzko aurkikuntza nagusiak egin zituen. 1894an Frantziara itzuli zen eta hainbat establezimendu militarretan lan egin zuen. 1896an Pasteur Institutuan sartu zen. 1908an Patologia Exotikoaren Elkartea sortu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q189006
* Multimedia: Charles Louis Alphonse Laveran / Q189006
* Espezieak: Charles Louis Alphonse Laveran
# Alphonse Louis Nicolas Borrelly

Alphonse Louis Nicolas Borrelly (1842ko abenduak 8-1926ko otsailak 28) astronomo frantziar bat izan zen.
Marsellan lan egin zuen eta bertatik asteroideak eta kometak aurkitu zituen, azken hauen artean 19P/Borrelly izena eman zitzaiona.
1539 Borrelly asteroideak bere omenez jasotzen du izena.
# Alphonse de Barrés du Molard

Laurent Alphonse Edouard Barrés du Molard (Chomérac, 1810eko azaroaren 27a - Saint-Alban, Garona Garaia, 1893ko abuztuaren 30a) Lehen Karlistaldian Karlos Maria Isidro Borboikoaren ejerzitoan borrokatu zuen militar frantziarra izan zen.

## Biografia

Bere biografian hutsune handiak daude. Alphonse Ejerzito Frantziarraren subtenientea izan zen eta karlistekin bat egiteko 1830ean zerbitzua utzi zuen. 1834an, bere anaiekin batera (Charles, Barrés du Molarden bizkondea eta artilleriako ofiziala, eta Amedée, "Legitimidad" eskuadroiko ofiziala) Karlisten ejerzitoan sartu zen. Charles, kapitain graduarekin urte berean hil zen, (1894ko abenduaren 14an) Mendazako guduan. Hilabete lehenago Alexis Sabatierrekin batera, Alphonse infanteriako tenientearen graduarekin Tomas Zumalakarregiren ejerzitoan sartu zen. Estatu Nagusiaren koronela izatera heldu zen eta San Fernando Errege Ordenaren Zaldunaren kondekorazioa lortu zuen.
Charles anaia hil ondoren, Barrés du Molard bizkondearen titulua jaso zuen.

## Obra

1842an, Parisen, gerran bizi izandako esperientziak liburu batean bildu zituen: Memoires sur la guerre de la Navarre et des Provinces Basques.Liburua gerra hasieratik Bergarako besarkada arte jasotzen du (1835-1839). Argitaratzailea Édouard Dentu izan zen. Liburuan euskal lurraldeen mapa zehaztua jaso zuen.

## Erreferentziak

* Datuak: Q5666705
# Alphonse Matejka

Alphonse Matejka (Sankt Gallen, Suitza, 1902ko urtarrilaren 9a - La Chaux-de-Fonds, Suitza, 1999ko urriaren 27a) txekiar jatorriko interlinguista ospetsua izan zen.

## Bibliografia

* OCCIDENTAL die internationale Welthilfssprache.
* Wörterbuch Occidental-Deutsch e Deutsch-Occidental
* Interlingue die natürliche Welthilfssprache, für Millionen geschaffen, von Millionen verstanden. Vollständiger Lehrgang in 20 Lektionen.

## Erreferentziak

* ↑ Alphonse Matejka 1902—1999, Cosmoglotta 289, Estive 2000
* ↑ Matejka, Alphonse. (1942). Occidental, die internationale Welthilfssprache. .
* Datuak: Q10980019
# Alphonse Karr

Jean-Baptiste Alphonse Karr (Paris, 1808ko azaroaren 24a - Saint-Raphaël, 1890eko irailaren 29a) frantziar eleberrigile eta kazetaria.
Parisen jaio zen eta Henri Karr margolari eta konpositore alemaniarraren semea izan zen. Bourbon Ikastetxean hezi zen eta gero han irakasle izan zen. Bere eleberrietako batzuk, lehenengoa barne, autobiografikoak izan ziren. 1855ean Nizara joan zen eta loregintzan, loreen merkataritzan eta arrantzan jardun zuen.
1853an Le Figaro egunkariko editorea izan zen, urte askotan kolaboratzaile izan ondoren. Les Guêpes izeneko hileroko egunkari satiriko bat ere sortzen dut.

## Eleberriak

* Sous les Tilleuls (1832)
* Une heure trop tard (1833)
* Vendredi soir (1835)
* Le chemin le plus court (1836)
* Geneviève (1838)
* Voyage autour de mon Jardin (1845)
* Feu Bressier (1848)
* Fort en thème (1853)
* Les Soirées de Sainte-Adresse (1853)
* Histoires Normandes (1855)
* Au bord de la mer (1860)
* Une poignee de verites (1866)
* Livre de bord (1879–80)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q186221
* Multimedia: Alphonse Karr / Q186221