OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 1482 Sebastiana

1482 Sebastiana asteroide gerrikoan aurkitutako 1482. asteroidearen izena da. 1938ko otsailak 20an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1938 DA1 zen. Bere izena Johann Sebastian Bach konposatzaileagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q139769
# 1481 Tübingia

1481 Tübingia asteroide gerrikoan aurkitutako 1481. asteroidearen izena da. 1938ko otsailak 7an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1938 DR zen.
Artikulu hau italierazko wikipediatik itzulia dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q139767
# 1484
## Jaiotzak

* Urtarrilaren 1a – Zwingli, suitzar teologoa (h. 1531).
* Apirilaren 12a – Antonio da Sangallo Gaztea, italiar arkitektoa (h. 1546).
* Apirilaren 23a – Giulio Cesare Scaligero, italiar osagilea eta humanista (h. 1558).
* Abuztuaren 9a – Luisa de Medrano, espainiar latinista (h. 1527?).
* Ana Kandalakoa, Hungaria eta Bohemiako erregina (h. 1506).
* Michele Sanmicheli, pizkunde garaiko italiar arkitektoa (h. 1559).

## Heriotzak

* Martxoaren 4a – Kasimiro Jagellondarra, poloniar santua (j. 1458).
* Abuztuaren 12a – Sixto IV.a, Aita santua (j. 1414).
* Azaroaren 11a – Luigi Pulci, italiar poeta (j. 1432).
* Iñigo I.a Avaloskoa, Aragoiko Erresumako jenerala.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6639
* Multimedia: 1484 / Q6639
# 1482
## Jaiotzak

* Ekainaren 29a – María Aragoikoa, Portugalgo erregina (h. 1517).
* Bernardim Ribeiro, portugaldar poeta eta idazlea (h. 1552).

## Heriotzak

* Martxoaren 27a – Maria Borgoinakoa, Borgoinako dukesa (j. 1457).
* Maiatzaren 10a – Paolo dal Pozzo Toscanelli, italiar geografoa eta sendagilea (j. 1397).
* Abuztuaren 25a – Margarita Anjoukoa, Ingalaterrako erregina ezkontidea (j. 1430).
* Abuztua – Luis Ziprekoa, Zipreko erregea (j. 1436).
* Irailaren 10a – Federiko da Montefeltro, Urbinoko dukea (j. 1422).
* Hugo van der Goes, flandriar margolari eta miniatura egilea (j. c. 1440).
* Luca della Robbia, Pizkundeko italiar eskultore, zeramikagile eta zilargina.
* Lucrezia Tornabuoni, italiar idazlea eta eragin handiko aholkulari politikaria (j. 1427).
p

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6633
* Multimedia: 1482 / Q6633
# 1483
## Gertaerak

* Balmasedako kontzejuak, ordenantza baten bidez, juduak bertan auzotzea eta balmasedarrekin ezkontzea debekatu zien juduei.
* Otsailaren 22an, Missale Romanum Glagolitice inprimatu zuten Kroazian.

## Jaiotzak

* Otsailaren 14a – Babur, Indiako Mogol Inperioaren sortzailea (h. 1530).
* Otsailaren 14a – Ridolfo Ghirlandaio, italiar margolaria (h. 1561).
* Martxoaren 6a – Francesco Guicciardini, italiar historialari eta politikaria (h. 1540).
* Apirilaren 6a – Rafael, Italiar artista (h. 1520).
* Apirilaren 19a – Paolo Giovio, italiar sendagile, historialari, biografo eta apaiza (h. 1552).
* Azaroaren 10a – Martin Lutero, apaiza, irakaslea eta teologoa, Elizaren erreformatzailea (h. 1546).
* Andrea Navagero, Veneziako poeta, humanista eta diplomatikoa (h. 1529).

## Heriotzak

* Urtarrilaren 30a – Frantzisko I.a Nafarroakoa, Nafarroako erregea (j. 1469).
* Apirilaren 9a – Eduardo IV.a Ingalaterrakoa, Ingalaterrako erregea (j. 1442).
* Ekainaren 21a – Elisabet Neverskoa, Clevesko dukesa (j. 1439).
* Abuztuaren 30a – Luis XI.a Frantziakoa, Frantziako erregea (j. 1423).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6637
* Multimedia: 1483 / Q6637
# 1484ko konklabea

1484ko konklabea aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Jauregi Apostolikoa (Erroma) izan zen eta Inozentzio VIII.a hautatu zuten aita santu gisa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2322061
# 1481
## Jaiotzak

* Urtarrilaren 15a – Ashikaga Yoshizumi, Ashikaga shogunerriko hamaikagarren shoguna (h. 1511).
* Martxoaren 7a – Baldassare Peruzzi, Pizkundeko italiar margolari eta arkitektoa (h. 1536).
* Uztailaren 1a – Kristian II.a Danimarkakoa, Danimarkako eta Norvegiako eta Suediako erregea (h. 1559).
* Abuztuaren 28a – Francisco de Sá de Miranda, portugaldar idazlea (h. 1558).

## Heriotzak

* Maiatzaren 3a – Mehmed II.a, Otomandar Inperioko sultana (j. 1432).
* Maiatzaren 21a – Kristian I.a Danimarkakoa, Danimarkako, Norvegiako eta Suediako erregea (j. 1426).
* Abuztuaren 28a – Alfontso V.a Portugalgoa, Portugalgo erregea (j. 1432).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6631
* Multimedia: 1481 / Q6631
# 1483 Hakoila

1483 Hakoila asteroide gerrikoan aurkitutako 1483. asteroidearen izena da. 1938ko otsailak 24an aurkitu zuen yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1938 DJ1 zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q139805
# 1484 Postrema

1484 Postrema asteroide gerrikoan aurkitutako 1484. asteroidearen izena da. 1938ko apirilak 29an aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1938 HC zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q139807
# 1480ko hamarkada

1480ko hamarkadak 1480etik 1489. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | 1470koa - 1480koa - 1490koa |
| Urteak: | 1480 1481 1482 1483 1484 1485 1486 1487 1488 1489 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q190485
* Multimedia: 1480s / Q190485
# 1220ko hamarkada

1220ko hamarkadak 1220etik 1229. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | 1210koa - 1220koa - 1230koa |
| Urteak: | 1220 1221 1222 1223 1224 1225 1226 1227 1228 1229 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81352
* Multimedia: 1220s / Q81352
# 1221 Amor

1221 Amor asteroide gerrikoan aurkitutako 1221. asteroidearen izena da. 1932ko martxoak 12an aurkitu zuen Eugène Joseph Delporte astronomo frantziarrak Uccletik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1932 EA1 izan zen. Amor asteroideak izeneko asteroide taldeari izena ematen dio, Marte planetaren orbita zeharkatzen dutenak, baina ez Lurrarena. Bere izena Erromatar mitologiako maitasunaren jainkoagatik jasotzen du, Kupido bezala ezagunagoa dena. Asteroide honen izenaren baliokide 763 Cupido eta 433 Eros dira, azken honen izena maitasunaren jainkoaren greziar baliokidea delarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q137114
* Multimedia: 1221 Amor / Q137114
# 121 krew

121 krew Barakaldoko Hip hop taldea da. Endika Lahaine (MC), Lamá (MC), Hawa (beatmaker), Rufoh (beatboxer, MC), Maisha (MC, beatmaker), David Nanclares (gitarrajolea, beatmaker) eta Unai González (soinu teknikaria).

## Ibilbidea

121 Krew rap taldea Barakaldo eta Bilbo artean sortu zen 2000. urtean. Hasieran graffiti talde bezala hasi zena gutxira musika arloarekin hasi eta horretara bideratu zuten indar eta lan gehiena.
Lehenengo urte hauetan Lahaine (Mc) eta Doble R (Dj) ziren taldearen adierazle musikalak, denborarekin ostera, gero eta partaide gehiago bildu ziren ekimenaren parte izatera. Lehenik beste bi Mc; Lamá eta Abu+e (azken honek orain dela urte pare bat utzi duelarik) eta beste denboraldi bat pasata, Hawa (Produktorea, Dj eta Mc-a), Rufoh (Beatbox eta Mc) eta Maisha (Beatmakerra eta Mc-a).
2005. urtean lagunen artean gelditu zen proiektu musikal kontzeptuala grabatu zuten "La mansión de los 1000 versos (etxe handi ilun honetan)" deitutakoa.
Hawaren sarreraren ostean eta berak egindako base musikalekin "El surko del tiempo / Denboraren ildoa" argitaratzen zuten 2007.urtean MusikHerria herri disketxearen bitartez, autogestioaren bidea jorratuz eta egitasmo herritar zabalago batean parte hartuz.
2009. urtean "Guztiok bat...Euskal Rap" mixtape-a kaleratu zuten, euskara hutsean grabaturiko abestiak ziren denak.
2010. urtean David Nanclares (gitarrajolea eta beatmakerra) taldera batu zen.
Ondoren beste bi disko etorri dira, "Hiriaren taupadak" (2011) eta "Mahatsen denbora/Azken afaria" (2016).
Taldearen sorreratik Euskal Herrian, Madrilen, Bartzelonan eta Italian 100 kontzertu baino gehiago eskaini dituzte. Euskal Rap-aren eszenako talde nabarmenetarikoa dugu 121 Krew.

## Diskografia

* La mansión de los 1000 versos (etxe handi ilun honetan) (2005)
* El surko del tiempo / Denboraren ildoa (2007, MusikHerria)
* Guztiok bat...Euskal Rap (2009, MusikHerria)
* Hiriaren taupadak (2011, MusikHerria)
* Mahatsen denbora / Azken afaria (2016, Taupaka)

## Erreferentziak

* ↑ 121 Krew. (Noiz kontsultatua: 2018-03-23).
* 1 2 3 [http://www.euskalhhh.com/web/perfil/121-krew «121 Krew - Euskal Hip Hop Herria»] www.euskalhhh.com (Noiz kontsultatua: 2018-03-23).
* ↑ Hiriaren taupadak. (Noiz kontsultatua: 2018-03-23).
* ↑ Mahatsen denbora / Azken afaria. (Noiz kontsultatua: 2018-03-23).

## Kanpo estekak

Myspaceko lotura
* Datuak: Q12252420
# 1220
## Jaiotzak

* Martin Daziakoa, daniar jakintsua (h. 1304).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5392
* Multimedia: 1220 / Q5392
# 1221
## Jaiotzak

* Azaroaren 23a – Alfontso X.a Gaztelakoa, Gaztela, Galizia eta Leongo erregea (h. 1284).

## Heriotzak

* Abuztuaren 6a – Domingo de Guzmán, domingotar predikarien ordenaren sortzailea (j. 1170).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5393
* Multimedia: 1221 / Q5393
# 121 Hermiona

121 Hermiona edo Harmione, asteroide gerrikoan aurkitutako 121. asteroidearen izena da. 1872ko maiatzak 12an aurkitu zuen Jacobo Craig Watsonek Ann Arborretik.
Bere izena, greziar mitologian, Menelao eta Helenaren alaba den Hermionegatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q137019
* Multimedia: 121 Hermione / Q137019
# 122

    Artikulu hau 122. urteari buruzkoa da, zenbakiari buruzkoaren bila bazabiltza, ikus Ehun eta hogeita bi.

## Gertaerak

   * Hadrianoren Harresia eraikitzearen hasiera, Bretainia Piktoengandik babesteko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30658
# 1220 Crocus

1220 Crocus asteroide gerrikoan aurkitutako 1220. asteroidearen izena da. 1932ko otsailaren 11n aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1932 CU zen.

## Ikus, gainera

* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q137100
# 1221 Avenue of the Americas

1221 Avenue of the Americas edo McGraw-Hill Building, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 205 metro eta 51 solairu dauzka eta 1969an amaitu zuten eraikitzen.
Wallace Harrison arkitektoak diseinatu zuen.

## Ikus, gainera

* Ameriketako Estatu Batuetako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Eraikinaren fitxa skyscraperpage.com webgunean.
* Datuak: Q172811
* Multimedia: 1221 Avenue of the Americas / Q172811
# 1680
## Jaiotzak

* Urtarrilaren 3a – Johann Baptist Zimmermann, alemaniar margolari barroko eta rokokoa eta iztukatzailea (h. 1758).
* Apirilaren 9a – Philippe Nericault Destouches, frantsesezko antzerkigilea eta diplomatikoa (h. 1754).
* Ruth Osborne, sorgina izatea leporatu zioten emakume eskale ingelesa (h. 1751).

## Heriotzak

* Otsailaren 11 – Elisabet Palatinatukoa, alemaniar aristokrata eta filosofoa (j. 1618).
* Otsailaren 17a – Migel Aozaratzakoa, gipuzkoar apaiz eta misiolari domingotarra (j. 1637).
* Otsailaren 17a – Frans Post, herbehereetar margolari barrokoa (j. 1612).
* Otsailaren 22a – Catherine Deshayes, frantziar kurandera, sorginkeriagatik heriotza zigorrera kondenatua (j. c. 1640).
* Martxoaren 17a – François de La Rochefoucauld, frantziar idazle moralista (j. 1613).
* Martxoaren 23a – Nicolas Fouquet, frantziar estatu-politikaria, Luis XIV.a erregearen finantza-superintendentea, idazlea eta mezenasa (j. 1615).
* Apirilaren 29a – Nicolas Cotoner, Maltako Ordenako 61. Printze eta Maisu Handia (j. 1608).
* Maiatzaren 8a – Ana Maria Brandeburgo Bayreuthekoa, alemaniar noblea (j. 1609).
* Maiatzaren 11 – Henri de Béthune, frantziar gomendiozko abadea, Baionako apezpikua izandakoa (j. 1604).
* Ekainaren 4a – Tokugawa Ietsuna, Tokugawa shogunerriko laugarren shoguna (j. 1641).
* Abuztuaren 24a – Ferdinand Bol, herbeheretar margolari, grabatzaile eta marrazkilaria (j. 1616).
* Irailaren 2a – Per Brahe gaztea, suediar soldadu eta estatista (j. 1602).
* Irailaren 25a – Samuel Butler, ingeles olerkaria (j. 1612).
* Urriaren 4a – Pierre-Paul Riquet, frantziar ingeniaria, Midiko kanala eraiki zuena.
* Azaroaren 28a – Gian Lorenzo Bernini, italiar arkitekto, eskultore eta margolari barrokoa (j. 1598).
* Azaroaren 28a – Athanasius Kircher, alemaniar jesulaguna eta polimata (j. 1602).
* Azaroaren 30a – Peter Lely, alemianiar jatorriko margolaria (j. 1618).
* Abenduaren 4a – Thomas Bartholin, daniar sendagile, matematikari eta teologoa (j. 1616).
* Li Liweng, txinatar idazlea (j. 1611).
* Marie Meurdrac, frantziar kimikari eta alkimista (j. c. 1610)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7642
* Multimedia: 1680 / Q7642
# 1681 Steinmetz

1681 Steinmetz asteroide gerrikoan aurktitutako 1681. asteroidearen izena da. 1948ko azaroak 23an aurkitu zuen Marguerite Laugierrek Nizatik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1948 WE zen. Bere izena, asteroide honen aurkikuntza egiaztatu zuen Otto Kippesen proposamenaren arabera, Gerolfinenengo Julius Steinmetz astronomo zaletuagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q142287
# 168

    Artikulu hau 168. urteari buruzkoa da, zenbakiari buruzkoaren bila bazabiltza, ikus Ehun eta hirurogeita zortzi.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24916
* Multimedia: 168 / Q24916
# 1680 Per Brahe

1680 Per Brahe asteroide gerrikoan aurkitutako 1680. asteroidearen izena da. 1942ko otsailak 12an aurkitu zuen Liisi Otermak Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1942 CH izan zen. Bere izena XVII. mendean Finlandiako gobernaria izan zen Per Brahegatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q142276
# 1682
## Gertaerak

* 1682ko Moskuko matxinada gertatu zen.

### Kirolak
## Jaiotzak

* Apirilaren 15a – Jan van Huysum, herbeheretar margolaria (h. 1749).
* Apirilaren 27a – Claudine Guérin de Tencin, frantziar moja eta eleberrigilea (h. 1749).
* Ekainaren 17a – Karlos XII.a Suediakoa, Suediako erregea (h. 1718).
* Ekainaren 24a – Juan José Bertiz, nafar funtzionarioa, Yucatángo gobernadore izandakoa (h. 1738).
* Uztailaren 3a – Pedro Ignazio Barrutia, idazle aramaioarra (h. 1759).
* Abuztuaren 6a – Luis Frantziakoa, Frantziako dofina (h. 1712).
* Urriaren 6a – Bruno Maurizio Zabala, bizkaitar militarra eta konkistatzailea, Montevideo hiriburuaren sortzaileetako bat (h. 1736).
* Azaroaren 28a – Betty Parris, Salemgo sorginkeria prozesuan lehen salatzaileetako bat (h. 1760).
* Abenduaren 23a – James Gibbs, eskoziar arkitektoa (h. 1754).
* Jack Rackham, Kaliko Jack, kapitain pirata ingeles (h. 1720).

## Heriotzak

* Otsailaren 18a – Baldassare Longhena, arkitekto veneziarra (j. 1598).
* Otsailaren 25a – Alessandro Stradella, Italiar musikagilea eta kantaria (j. 1642).
* Martxoaren 27a – Juan Ignazio Karrera Iturgoien, espainiar militar eta politikaria eta Carrera sendiaren sortzailea Txilen (j. 1620).
* Apirilaren 3a – Bartolomé Esteban Murillo, espainiar margolaria (j. 1617).
* Maiatzaren 7a – Teodoro III.a Errusiakoa, Errusiako tsarra (j. 1661).
* Uztailaren 12a – Jean Picard, frantziar astronomo eta apaiza (j. 1620).
* Urriaren 19a – Thomas Browne, ingeles sendagile eta polimata (j. 1605).
* Azaroaren 23a – Claude Gellée, Le Lorrain, frantziar margolaria (j. c. 1600).
* Baltasar de Echave Rioja, Mexikoko pintorea (j. 1632).
* Pierre de Nyert, lapurtar abeslaria (j. 1597).
* Jacob van Ruysdael, holandar pintorea.
* Ngawang Lobsang Gyatso, bosgarren Dalai Lama (j. 1617).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7648
* Multimedia: 1682 / Q7648
# 1680ko hamarkada

1680ko hamarkadak 1680etik 1689. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | 1670koa - 1680koa - 1690koa |
| Urteak: | 1680 1681 1682 1683 1684 1685 1686 1687 1688 1689 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46011
* Multimedia: 1680s / Q46011
# 1682 Karel

1682 Karel asteroide gerrikoan aurkitutako 1682. asteroidearen izena da. 1949ko abuztuak 2an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1949 PH zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q142299
# 1682ko Moskuko matxinada

1682ko Moskuko matxinada, 1682ko Streltsien matxinada bezala ere ezaguna (errusieraz Стрелецкий бунт), Moskuko streltsien erregimenduen matxinada bat izan zen, boterea, Sofia Alekseievna Romanovnari itzultzea ondorio bezala izan zuena. Matxinadaren ondoren, Alejo I.a Errusiakoa tsarraren bi emazteen artean lehia egon zen Moskoviako politikan eragin nagusia izateko.
Matxinada, urte horretako apirilak 27an prestatu zen Teodoro III.a Errusiakoa hiltzeko. Natalia Naryshkina tsarinaren anaiek, erregeartea bermatu zuten, eta Aitalehena, Nataliaren hamar urteko semea zen Petri I.a Errusiakoa Handia Errusiako tsar berri bezala aldarrikatzeko konbentzitu zuten. Bere aldetik, Miloslavsky alderdiak, azken tsarina izan zen Maria Miloslavskayaren senideak ulertu zituena, Mariaren semea eta Petriren anaia nagusia zen Ivan, Naryshkindarrek Moskuko Kremlinean ito zutela zioen zurrumurrua hedatu zuten.
Miloslavskytar konspiratzaileek, hiriburuko kaleetan istiluak sortu zituzten. Eurek, Moskuko erregimenduek euren ofizial nagusiekiko zuten atsekabea erabili zuten, eta, 1682ko maiatzak 11n, streltsi mordo batek Kremlina hartu eta ustelkeriagatik susmagarri ziren boiardo buruzagiak eta komandante militarrak lintxatu zituzten, Artamon Matveev, Mikhail Dolgorukov eta Grigory Romodanovsky, alegia.
Egun batzuk beranduagoa, maiatzak 17an, matxinatuek errege egoitza eraso zuten, eta Naryshkindarren aldeko jende ugari hil zuen, horien artean, Naryshkindar anai-arrebetako bi (Kirill eta Ivan), tsar gaztea zen Petriren aurrean, euren iloba. Streltsiak, jende txiroaren bidez elkartuak izan ziren, eta Moskuko kaleak arpilatu zituzten zenbait egunez. Maiatzeko matxinadak, Petriren anaiorde nagusia zen Ivan V.a Errusiakoa "lehen" tsar bezala izendatzera eraman zuen, Petri bera, bigarren postura atzeratuz, Sofia, bien erregeorde lanetan geratuz.
1682 amaieran, Ivan Andreyevich Khovansky (Taratui)k, Sofiaren gertuko kidea eta streltsi matxinatuen buruzagietako bat, Sofiaren tokia hartu zuen. Fededun Zaharren laguntzarekin, Khovansky, nor, ustez, bere burua erregeorde berri bezala jartzeagatik bilatu zena, Nikonen erreformen erabateko aldaketa eskatu zuen. Sofia eta bere gorteak, Moskuko Kremlinetik ihes egin zuten eta Troitse-Sergiyeva Lavran bilatu zuten babesa. Azkenean, Sofiak, Khovanshchina (Khovansky kontua) ezabatzeko lan egin zuen, Fyodor Shaklovityk lagunduta, nor Khovanskyren oinordekoa izan zen Moskuko armadaren buruzagi karguan.

## Ikus, gainera

* 1698ko Streltsien Matxinada
* Kobrearen Matxinada
* Khovanschina, Modest Musorgskik matxinada honetan oinarrituz idatzitako opera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1633167
* Multimedia: Moscow Uprising of 1682 / Q1633167
# 1756 Giacobini

1756 Giacobini asteroide gerrikoan aurkitutako 1756. asteroidearen izena da. 1937ko abenduak 24an aurkitu zuen André Patryk Nizatik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1937 YA zen. Bere izena Michel Giacobinigatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q143280
# 1758
## Jaiotzak

* Urtarrilaren 13a – Valentin Salhakoa, lapurtar itsasontzi kapitaina eta sail jenerala (h. 1841).
* Urtarrilaren 20a – Marie-Anne Pierrette Paulze, frantziar kimikaria eta noblea, Kimika modernoaren ama bezala ezagutua (h. 1836).
* Otsailaren 3a – Maria Clara Haitikoa, Haitiko enperatriz ezkontidea (h. 1858).
* Otsailaren 10a – Amalia Holst, alemaniar idazle, intelektual eta feminista (h. 1829).
* Otsailaren 16a – Julian Ursyn Niemcewicz, poloniar politikaria eta idazlea (h. 1841).
* Martxoaren 13a – Luis María Salazar, arabar militar eta politikaria (h. 1838).
* Martxoaren 14a – Franz Bauer, austriar mikroskopiolari, naturalista eta ilustratzailea (h. 1840).
* Martxoaren 15a – Georges Joseph Dufour, frantziar jenerala (h. 1820).
* Martxoaren 24a – Manuel Arostegi, arabar politikari liberala, Cadizko Gorteetan Arabako ordezkaria (h. 1813).
* Apirilaren 4a – John Hoppner, ingeles margolaria (h. 1810).
* Apirilaren 4a – Pierre-Paul Prud'hon, frantziar margolaria (h. 1823).
* Apirilaren 22a – Francisco Javier Castaños, Donostia suntsitzeko eta donostiarrak hiltzeko agindua eman zuen Espainiako Armadako jenerala (h. 1852).
* Apirilaren 28a – James Monroe, Ameriketako Estatu Batuetako 5. presidentea (h. 1831).
* Maiatzaren 6a – Maximilien Robespierre, iraultzaile frantziarra (h. 1794).
* Maiatzaren 16a – André Masséna, frantziar mariskala (h. 1817).
* Abuztuaren 14a – Carle Vernet, frantziar margolaria (h. 1836).
* Irailaren 20a – Jean-Jacques Dessalines, Haitiko lehen enperadorea (h. 1806).
* Irailaren 29a – Horatio Nelson, Erresuma Batuko Itsas Armadako ofiziala (h. 1805).
* Urriaren 11 – Heinrich Wilhelm Matthäus Olbers, alemaniar fisikari eta astronomoa (h. 1840).
* Urriaren 16a – Noah Webster, estatubatuar kazetari eta lexikografoa (h. 1843).
* Urriaren 28a – John Sibthorp, zientzialari eta naturalista ingelesa (h. 1796).
* Azaroaren 26a – Marc'Antonio Zondadari, Maltako Ordenako 65. Printze eta Maisu Handia (h. 1722).
* Abenduaren 11 – Carl Friedrich Zelter, alemaniar musikagilea (h. 1832).
* Buenaventura Saenz de Biteri, arabar militarra (h. 1819).
* Joakin Iturbe, Santua, gipuzkoar bidelapurra.
* Nicolas Haraneder, Makeako bizkondea, lapurtar noble eta politikaria (h. 1827).
* Isabel Riquelme, Txileko Independentzia prozesuko protagonistetako bat (h. 1839).
* Jamphel Gyatso, Tibeteko zortzigarren Dalai Lama (h. 1804).

## Heriotzak

* Urtarrilaren 7a – Allan Ramsay, eskoziar poeta (j. 1686).
* Martxoaren 2a – Johann Baptist Zimmermann, alemaniar margolari barroko eta rokokoa eta iztukatzailea (j. 1680).
* Apirilaren 22a – Antoine de Jussieu, frantses botanikoa (j. 1686).
* Maiatzaren 3a – Benedikto XIV.a, Aita santua (j. 1675).
* Abuztuaren 27a – Barbara Portugalgoa (edo Barbara Bragançakoa), Espainiako erregina ezkontidea (j. 1711).
* Hannah Beswick, Manchesterko momia, bizirik lurperatuko zutelako beldur patologikodun emakumea, hil zenean bere gorpua hilondua izan zena (h. 1758).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7639
* Multimedia: 1758 / Q7639
# 1758 Naantali

1758 Naantali asteroide gerrikoan aurkitutako 1758. asteroidearen izena da. 1942ko otsailak 18an aurkitu zuen Liisi Otermak Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1942 DK zen. Bere izena Naantali hiriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q143307
# 1759 Kienle

1759 Kienle asteroide gerrikoan aurkitutako 1759. asteroidearen izena da. 1942ko irailak 11n aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1942 RF zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q143310
# 1755eko haragiaren matxinada

1755eko haragiaren matxinada Deba Garaian haragiaren prezioa zela eta 1755an emandako errebolta izan zen. Ez zen izan 1766ko matxinada bezain garrantzitsua baina, horrek bezala, elikagaien garestitzearen ondorioz izan zen.
Gipuzkoako Batzar Nagusiek hainbat produktu probintziatik ateratzea debekatu zuten, tartean haragia. Helburua prezioak kontrolatzea zen, baina espekulazioa, estraperloa eta prezioen gorakada etengabea izan zen. 1718ko matxinada eman zen herri berdintsuetan hasi zen hau ere. Lehen paxkinak Bergaran agertu ziren, baina laster hedatu zen Gipuzkoan zehar, bereziki Araba eta Nafarroa Garaiarekin muga egiten zuten herrietara.

## Erreferentziak

* 1 2 Juan Madariaga Orbea. (2011-07-13). Gizarte gatazkak XVI-XVIII. mendeetan. Eusko Jaurlaritza (Noiz kontsultatua: 2019-04-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Matxinadas - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2019-04-02).

## Ikus, gainera

* 1718ko matxinada
* 1766ko matxinada
* Antzinako Erregimenaren krisia Hego Euskal Herrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65216373
# 1757 Porvoo

1757 Porvoo asteroide gerrikoan aurkitutako 1757. asteroidearen izena da. 1939ko martxoak 17an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1939 FC zen. Bere izena Porvoo hiriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q143282
# 1758ko konklabea

1758ko konklabea aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua San Giorgio Monasterioa (Venezia) izan zen eta Klemente XIII.a hautatu zuten aita santu gisa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2601360