OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Villy-le-Bois

Villy-le-Bois Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 63 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Villy-le-Bois udalerrian erroldatutako biztanleak 60 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

20 2007an zeuden etxebizitza guztiak familien etxebizitza nagusiak ziren. Etxebizitza guzti hauek 20etxeak ziren. 20 etxebizitza nagusietatik 18 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek hiru gela zituen, 6 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 16 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 4 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Villy-le-Bois udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 4 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 4 |
| 4 | 50-54 | 0 |
| 4 | 45-49 | 4 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 4 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 8 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 4 |
| 0 | 10-14 | 8 |
| 4 | 5-9 | 4 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 40 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (15 gizon eta 12 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 12 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1105385
* Multimedia: Villy-le-Bois / Q1105385
# Villovieco

Villovieco Palentziako udalerria da.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 95 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1651684
* Multimedia: Villovieco / Q1651684
# Waterbury (Connecticut)

Waterbury Connecticuteko hiri bat da. New Haven konderrian kokatua dago. 2010ean 110.366 biztanle zituen, 74,00 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* New Haven konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q49178
* Multimedia: Waterbury, Connecticut / Q49178
# Waterbury (Nebraska)

Waterbury Nebraskako herri bat da. Dixon konderrian kokatua dago. 2010ean 73 biztanle zituen, 0,36 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Dixon konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1844284
* Multimedia: Waterbury, Nebraska / Q1844284
# Waterfall (Cork konderria)

Waterfall (irlanderaz Tobar an Iarla) Irlandako Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Cork hiritik hurbil dago, Crossbarry udalerria eta hiri hori elkarlotzen dituen L2230 errepidean.
Ballinora GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7973950
* Multimedia: Waterfall, County Cork / Q7973950
# Waterford (Kalifornia)

Waterford Kaliforniako hiri bat da. Stanislaus konderrian kokatua dago. 2010ean 8.456 biztanle zituen, 6,0 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Stanislaus konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2600861
* Multimedia: Waterford, California / Q2600861
# Waterfoot (Antrim konderria)

Waterfoot edota Glenariff (irlanderaz Gleann Aireamh) Ipar Irlandako Antrim konderrian dagoen kostaldeko udalerri txiki bat da, Ulster probintzian, eta Cushendall udalerriaren hegoaldean. 2001n 504 biztanle zituen. Kostaldeko turismogunea denez, bungaluak eta kanpalekuak ditu.
Glens of Antrim haran multzoko bat den Glenariff haranaren oinetan dagoenez, udalerriak Glenariff izena ere badu. 1,6 kilometro luze duen hondartza bat du, eta udalerritik hurbil Glenariff basoa dago.

## Ondarea

* Glenariff
* Glenariff basoa

## Iruditegia

* 1990ean.
* Arku Zuria.
* Kalea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7973984
* Multimedia: Waterfoot, County Antrim / Q7973984
# Waterfoot (Ekialdeko Renfrewshire)

Waterfoot, eskozieraz: Watterfit, Eskoziako udalerri bat da, Ekialdeko Renfrewshire konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7973987
* Multimedia: Waterfoot, East Renfrewshire / Q7973987
# Water of Leith

Water of Leith, Edinburghetik (Eskozia) igarotzen den ibaia da. Leith auzoan itsasoratzen da, Forth estuarioan hain zuzen.
35 kilometroko luzera du eta Pentland Hills mendietan jaiotzen da. Harperrig urtegitik pasatzen da, Cairns gazteluaren aztarnen ondotik gero, eta ondoren, Balerno, Currie, Juniper Green, Colinton, Slateford, Longstone, Saughton, Balgreen eta Roseburn zeharkatzen ditu. Edinburgora iristean, erdigunetik gertuen pasatzen den lekua Deal Village auzoa da, eta bertan, errota zahar bat dago oraindik. Puntu horretan Dean Bridge zubi ikusgarriak gainetik zeharkatzen du, Thomas Telfordek diseinatu zuena 1832an Queensferryrako errepidea Hiri Zaharrarekin lotzeko.

## Oinezkoen eta bizikleten bidea

Oinezkoentzat eta bizikletentzat ibilbide bat dago ibaiaren ondotik joaten dena eta 19,71 kilometro dituena Balernotik Leithera doana. Zenbait tarteetan, trenbide zahar baten bidea hartzen du, eta hala, zenbait tunelen eta zubiren barrena igarotzen da. Balernotik hasita, bideak beherantz egiten du, baina malda hain da biguna, ia ez dela antzematen. Bidearen mila eta erdi errepidean barrena igarotzen da. Bidearen lurra hainbat elementuekin tartekatzen da: asfaltoa, legar konprimitua eta lur konprimitua. Badira ibilbide osoan zehar bidea adierazten duten hainbat kartel. Balerno eta Edinburgheko Itsasontzi-gunea 44 autobusarekin lotuta daude, eta beraz, posible da ibilbide guztia oinez egin eta autobusez abiapuntura bueltatzea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3566668
* Multimedia: Water of Leith / Q3566668
# Waterbeach

Waterbeach, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Cambridgeshire konderrian.
2011n 5.166 biztanle zituen.
* Datuak: Q686675
* Multimedia: Waterbeach / Q686675
# Waterford (Connecticut)

Waterford Connecticuteko herri bat da. New London konderrian kokatua dago. 2010ean 19.517 biztanle zituen, 84,82 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* New London konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1898623
* Multimedia: Waterford, Connecticut / Q1898623
# Ventnor City (New Jersey)

Ventnor City New Jerseyko hiri bat da. Atlantic konderrian kokatua dago. 2010ean 10.650 biztanle zituen, 5,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Atlantic konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1084640
* Multimedia: Ventnor City, New Jersey / Q1084640
# Ventolinos

Ventolin oso iratxo txikia da. Batzuetan ikus daitezkeen arren, airean eta ilargiaren errainuetan ibiltzen dira. Aurpegi ederra dute. Maitaleen hasperenak airean daramatzate, umeak haien ahots goxoz lokartzen dituzte eta urrun dauden gurasoen azken agurra umeei eramaten diete. San Juan gauean ventolinek xanei abesten diete eta hauek biribilean dantzatzen dute.

## Ikus gainera

* Trasgu (Asturiar mitologia)
* Espumero (Asturiar mitologia)
* Iratxo (Euskal Herriko mitologia)
* Galtxagorri
* Leprechaun (Irlandar mitologia)
* Clurichaun
* Far darrig

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268833
# Ventosa

Ventosa toponimoa honako herrien izena da:

## Espainia

* Ventosa, Errioxako udalerria.
* Ventosa, Candamo kontzejuaren parrokia, Asturiasko Printzerrian.
* Ventosa, Guadalajarako probintziako herria.
* Villas de Ventosa, Cuencako probintziako udalerria.
* La Ventosa, Villas de Ventosako herria.
* Ventosa de Pisuerga, Palentziako probintziako udalerria.
* Ventosa del Ducado, Soriako probintziako udalerria.
* Ventosa de la Cuesta, Valladolideko probintziako udalerria.
* Ventosa del Río Almar, Salamancako probintziako udalerria.
* Ventosa, Santa María Ribarredonda udalerriko herri-hustua, Burgosko probintzian.

## Euskal Herria

* Ventosa, Bilboko kalea.

## Italia

* Ventosa, Santi Cosma e Damiano komuneko herria (frazione), Latinako probintzian.

## Portugal

* Ventosa, Alenquerreko kontzejuaren parrokia (freguesia), Lisboako barrutian kokatua, Erdialdeko eskualdean ;
* Ventosa, Torres Vedraseko kontzejuaren parrokia (freguesia), Lisboako barrutian kokatua, Erdialdeko eskualdean ;
* Ventosa, Vieira do Minhoko kontzejuaren parrokia (freguesia), Bragako barrutian kokatua, Iparraldeko eskualdean ;
* Ventosa, Vouzelako kontzejuaren parrokia (freguesia), Viseuko barrutian, Erdialdeko eskualdean ;
* Ventosa, Elvaseko kontzejuaren parrokia (freguesia),Portalegreko barrutian, Alentejoko eskualdean.
* Ventosa do Bairro, Mealhadako kontzejuaren parrokia (freguesia), Aveiroko barrutian kokatua, Erdialdeko eskualdean.
# Ventimiglia

Ventimiglia (italieraz: Ventimiglia, ventiˈmiʎʎa ahoskatua; intemelioz: Ventemiglia; frantsesez: Vintimille, vɛ̃tiˈmij ahoskatua) Italiako Liguria eskualdeko Imperiako probintzian dagoen hiria da. Genovako golkoaren ertzean, Roya ibaiaren bokalean, dago.

## Mugakideak

Ventimigliak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Airole Camporosso Dolceacqua Olivetta San Michele Castellar Menton

## Herri eta hiri senidetuak

* Piazza Armerina, Italia

## Ikus, gainera

* Grimaldi (Ventimiglia)

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 157. araua: Europako hiriak. .

## Kanpo estekak

* Udal webgunea (Italieraz)
* Datuak: Q191759
* Multimedia: Ventimiglia / Q191759
# Ventongimps

Ventongimps, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Perranzabuloe parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7920274
# Ventiseri

Ventiseri, (korsikeraz: Ventisari) Korsikako iparraldeko udalerria da, Korsika Garaia departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 2.470 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q648636
* Multimedia: Ventiseri / Q648636
# Ventnor

Ventnor, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Wight uhartean.
2021ean 5.567 biztanle zituen.
* Datuak: Q1026673
* Multimedia: Ventnor / Q1026673
# Ventimiglia di Sicilia

Ventimiglia di Sicilia Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 1.824 biztanle ditu, 26,9 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Ventimiglia di Siciliak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Baucina Bolognetta Caccamo Ciminna Casteldaccia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q490776
* Multimedia: Ventimiglia di Sicilia / Q490776
# Ventosa (Errioxa)

Ventosa Errioxako udalerria da, 2005ean 139 biztanle zituena.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Ventosako Udalaren webgunea
* Datuak: Q1905613
* Multimedia: Ventosa (La Rioja) / Q1905613
# Vas (Hungaria)

Vas (alemanez: Eisenburg, eslovenieraz: Železna županija edo županija Železna, kroazieraz: Željezna županija) Hungariako 19 konderrietako (megye) bat da. Herrialdearen mendebaldean dago, Mendebaldeko Transdanubia eskualdean, Austria eta Esloveniako mugen ondoan. Horiez gain, Hungariako Győr-Moson-Sopron, Veszprém eta Zala konderriak ere mugakide ditu. 3.336 km²ko azalera du, eta 2011n 257.688 biztanle zituen. Hiriburua Szombathely da.

## Geografia

Vasen Hungariako Ordoki Txikiak (hungarieraz: Kisalföld) eta Transdanubiako mendebaldeko muinoek bat egiten dute. Őrség eta Vendvidékeko muinoak, Kőszeg mendigunea eta Pinkako zabaldia ere aipagarriak dira. Austriako Alpeetan sortutako Rába ibaiak zeharkatzen du konderria; bertan Pinka, Gyöngyös, Repce eta Marcalen ura jasotzen du. Alpeak hurbil direnez gero, aski klima hezea da.

## Banaketa administratiboa

2013ko urtarrilaren 1eko erreformaren ondoan, konderria 7 barrutitan (járás) banaturik dago:
| Barrutia | Hiriburua | Eremua (km²) | Biztanleria (2013) | Udalerriak (település) |
| Celldömölk | Celldömölk | 474,13 | 24.071 | 28 |
| Körmend | Körmend | 614,53 | 26.664 | 46 |
| Kőszeg | Kőszeg | 286,45 | 25.978 | 21 |
| Sárvár | Sárvár | 685,45 | 38.450 | 42 |
| Szentgotthárd | Szentgotthárd | 255,04 | 15.068 | 16 |
| Szombathely | Szombathely | 646,36 | 113.063 | 40 |
| Vasvár | Vasvár | 374,14 | 13.164 | 23 |

## Hiri eta herriak
### Konderri eskumenak dituzten hiriak

* Szombathely (hiriburua; 77.866 biztanle 2015ean)

### Hiriak eta herri handiak

(2015eko biztanleria)
* Sárvár (14.716)
* Kőszeg (11.702)
* Körmend (11.472)
* Celldömölk (10.927)
* Szentgotthárd (8.867)
* Vasvár (4.266)
* Bük (3.544)
* Vép (3.322)
* Csepreg (3.241)
* Répcelak (2.625)
* Őriszentpéter (1.160)

## Ekonomia

Bazka landareen laborantzak garrantzi handia du; behi, zerri eta hegaztiak (batez ere indioilarrak) hazten dira. Industriari dagokionez, makinen eraikuntzaren alorra ongi garaturik dago. Turismoa ere garrantzitsua da.

## Iruditegia

* Kőszeg mendigunea.
* Kőszeg.
* Sárvárko gaztelua.
* Celldömölk.

## Erreferentziak

* 1 2 Vas. 2015 Encyclopædia Britannica, Inc, global.britannica (Noiz kontsultatua: 2015-12-07).
* 1 2 Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2015. január 1.. Hungarian Central Statistical Office, ksh.hu (Noiz kontsultatua: 2015-11-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q187677
* Multimedia: Vas County / Q187677
# Vasai

Vasai, historikoki Bassein edo Baçaim bidea bezala ezagutzen dena, Mumbai iparraldean, Palghar barrutian dagoen hiri historikoa da, Maharashtra estatuan, Indian. Vasai-Virar hiriaren zati da.

## Historia

Portugalgo lurraldea izan zen 1535 eta 1739 artean. Portugaldarrek Bassein gotorlekua eraiki zuten Arabiako itsasoan zuten presentzia indartzeko. 1739an, maratha armadak gotorlekua hartu zuen. Ondoren, Lehen anglo-maratha gerran, britainiarrek lurralde hauek okupatu zituzten.

## Klima

Klima globala egonkorra da, egun oso euritsuekin eta egun gutxitan muturreko tenperaturekin. Tenperatura 22ºC-tik 36ºC-ra bitartekoa da. Neguko tenperaturak 12ºC-tik 25ºC-ra bitartekoak dira, eta udakoak, berriz, 36ºC-tik 41ºC-ra bitartekoak. Euriteen % 80 ekaina eta urria bitartean izaten da. Euriteen batez bestekoa 2.000 eta 2.500 mm bitartekoa da, eta hezetasuna % 61-86 ingurukoa. Egun lehorrenak negukoak dira, eta egun hezeenak, berriz, uztailekoak.

## Industrializazioa

Vasairen ekialdeko zatia oso industrializatuta dago; ondasun desberdinak sortzen dituzten industria txiki eta ertainekin.

## Garraioa

Tokiko tren geltokiari Vasaiko ibilbidea esaten zaio. Vasai-Virarreko udal autobusen garraioak ibilbide garrantzitsu guztiak zeharkatzen ditu. Autobusez gain, Rikshaws edo Dum-Dum dira eskualdeko garraio-modu nagusiak.

## Erreferentziak

* ↑ Naravane, M.S. (2014). Battles of the Honorourable East India Company. A.P.H. Publishing Corporation. 60.or. ISBN 9788131300343.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1949022
* Multimedia: Vasai / Q1949022
# Vasai-Virar

Vasai-Virar (Maratheraz:वसई-विरार, hindiz: वसई-विरार महानगरपालिका) Indiako Maharashtra estatuko Palghar barrutian dagoen udalerri eta udala da. Thanetik 18 kilometrotara dago eta Mumbaitik 44 kilometrotara; Mumbaiko metropolialdeko partea da. 1535 eta 1739 artean Portugalgo mende egon zen.

## Historia

Bertakoen arteko borroka aldi baten ondoren, 1517tik aurrera, Gujarateko parte izan zen. 1526an portugesak ezarri ziren inguruan. 1674an, Maskateko arabiarrek portugaldar gotorlekua erasotu zuten; hurrengo urteetan, Marathi herriak portugaldarrak zergak ordaintzera behartu zituzten. 1690ean izandako epidemia batek biztanleriaren bi heren hil zituen. Marathek erasotua, konkista 1739an amaitu zen eta Bajipur izena hartu zuen. 1767an, holandarrak kolonia bat ezartzen saiatu ziren. 1774an britainiarrek okupatu zuten, baina handik gutxira itzuli zen Marathen eskuetara. 1780an, Goddard jeneralak Vasai eraso eta okupatu zuen, baina marati herriko Peshwa berrezarri zen Salbaiko itunaren bidez. 1817an britainiarrek okupatu zuten eta Konkanera gehitu (1818).
Vasei izan zen bi itun garrantzitsu sinatu ziren tokia, 1534ko Basseineko ituna eta 1802ko izen bereko ituna.

## Demografia

2011ko zentsuaren arabera 1.222.390 biztanle zituen: 648.172 gizonezko eta 574.218 emakumezkoak. Alfabetizazio tasa %88,57koa da, estatuko maila baina altuagoa (%82,34koa). Alfabetizazio tasa gizonen artean altuagoa da, % 91,53; emakumeena %85,22koa da. Udalerriaren zabalera 319,4 km²koa da.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.britannica.com/place/Maharashtra
* ↑ https://web.archive.org/web/20180726202819/https://www.travelindiadestinations.com/vasai-history-past-present/

## Ikus, gainera

* Vasai

## Kanpo estekak

* Datuak: Q580876
* Multimedia: Vasai-Virar / Q580876
# Vasas SC

Vasas SC (izen osoa Budapesti Vasas Sport Club) Hungariako futbol talde ezagunenetakoa da, Budapest hiriburukoa. 6 aldiz irabazi du Hungariako futbol liga eta beste 4 aldiz Kopa. Baina famatu bihurtu zen 50. eta 60. hamarkadan sei aldiz irabazi zuelako Mitropa Kopa, beste inork baino gehiago, garai hartako nazio arteko txapelketa garrantzitsuena. Budapesteko 13. barrutian kokaturiko kirol taldea da Vasas. Futbolaz gain, beste zenbait kirol modalitate ere bultzatzen ditu, hala nola eskubaloia, saskibaloia, waterpoloa, izotz-hockeya, boleibola, atletismoa, igeriketa, eskrima, kanoa, gimnastika, boxeoa, borroka, tenisa, aerobika, eskia eta xakea.

## Historia

1911ean sortu zen Vas-és Fémmunkások Sport Clubja izenarekin (euskaraz "Burdin eta altzairuaren langileen kirol taldea").
Taldearen garai onena 1956 eta 1957an irabazitako Mitropa Kopekin hasi zen. 1958an sortu berria zen Europako Kopako final erdietara iritsi zen. 1960an selekzioen Mitropa Kopa antolatu zuten eta gehienak Vasasekoak izanik berriz irabazi zuten, nahiz eta taldearen palmaresean ez agertu. 60. hamarkadan Hungariako lau liga eta beste hiru Mitropa opa irabazi zituen. Azken tituluak 1977ko Hungariako Liga, 1983ko Mitropa eta 1986ko Hungariako Kopa ditu.
Azken denboraldietan bigarren mailan aritu da baina 2015ean Lehen mailara itzuliz en eta hurrengo urtean mantentzea lortu du. 2017ko Kopako finalera sailkatu da baina penalti jaurtiketatan galdu du.

## Palmaresa
### Hungarian: 10

* Liga (6): 1957, 1961, 1962, 1965, 1966, 1977.
* Kopa (4): 1955, 1973, 1981, 1986.

### Nazio artean: 6
#### Europako Kopa

* final erdiak 1958an.

#### Mitropa Kopa

* Txapelduna (6): 1956, 1957, 1962, 1965, 1970, 1983.

## Kanpo estekak

* (Hungarieraz) webgunea
* Datuak: Q255296
* Multimedia: Budapesti VSC / Q255296
# Vasa dinastia

Vasa dinastia edo Vasa etxea Suediako (1523-1654) eta Poloniako (1587-1668) aginpidea izan zuen dinastia izan zen.
Jatorriz Upplandekoa zen. Bi adar bereizten dira, Suediakoa bata eta Poloniakoa bestea. Suedia Danimarkatik bereizi zenean Suediako errege bihurtu zen Gustavo I.a izan zen Vasako dinastiaren sortzailea. Haren hiru seme ere, Erik XIV.a, Joan III.a eta Karlos IX.a, Suediako errege izan ziren. Suediako adarreko azken kidea Kristina erregina izan zen, Karlos IX.aren iloba eta Gustavo II.a Adolforen alaba, 1654an bere lehengusu Karlos X.aren alde abdikatu zuena.
Poloniako aginpidea Suediako Gustabo I.aren iloba eta Joan III.aren seme Sigismundo III.a errege bihurtu zenean eskuratu zuen Vasa dinastiak. Sigismundo III.a Suediako errege ere izan zen 1592 arte. Haren ondorengoak Ladislao IV.a (edo VII.a) eta Kasimiro V.a izan ziren.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q210601
* Multimedia: House of Vasa / Q210601
# Vasanello

Vasanello Italiako udalerri bat da. Viterboko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. 3.987 biztanle ditu, 28,96 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Vasanellok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bassano in Teverina Gallese Orte Soriano nel Cimino Vignanello

## Kanpo estekak

* Datuak: Q180074
* Multimedia: Vasanello / Q180074
# Vasa (ontzia)

Vasa (edo Wasa) 1626 eta 1628 bitartean Suediak eraikitako ontzi bat izan zen.

## Historia

XVII. mende hasieran, Suedia Baltikoko potentzia nagusia bihurtu zen, baina 1618an, Hogeita Hamar Urteko Gerra hasi zenean, itsasoaren kontrola arriskuan ikusi zuten suediarrek, eta Gustavo II.a Adolfo erregeak inoizko gerra makinarik beldurgarriena eraikitzeko agindu zuen.
1626an, mila haritzetik gora bota ondoren, Vasa eraikitzen hasi ziren. Eta 1628ko udan gerraontzi ikusgarria prest zegoen. 69 metroko luzera zuen, 1.275 metro koadro haize oihal, eta 64 kanoi. Tripulazioa 145 pertsonak osatzen zuten, baina beste 300 soldadurentzako tokia ere bazuen. Gainera 700dik gora eskultura zituen, egurrean zizelkatuta eta kolore biziz margotuta.
Abuztuaren 10ean festa giroak hartu zuen Stockholm. Herritarrak itsasertzean bildu ziren Vasa lehenengoz nola itsasoratzen zen ikusteko. Itsasoa bare zegoen eta brisa leuna besterik ez zebilen. Baina Suediako erregeak, kanoi lerro bat nahikoa ez, eta beste lerro bat egiteko agindu zuen. Ondorioz, ontziaren astuntasun zentroa igo behar izan zuten. Ontzia altuegia zen, zabalera kontuan hartuta. Horrenbestez, egun hartako haizekirria nahikoa izan zen itsasontzia makurtzeko. Ura beheko kanoi zuloetan sartzen hasi zen, eta ontzia berehala ondoratu zen.
Vasaren estreinaldiarekin alderatuta, Titanicen lehen eta azken bidaia hura arrakastatzat jo daiteke. Titanicek lau egun egin zituen itsasoan; Vasa ez zen milia nautiko bakarra ere egiteko gai izan eta Stockholms strömen bukatu zen.
Baltikoko gatz kontzentrazio bereziak eta Stockholmgo portuko uren kutsadurak eraginda, egurra jaten duten mikroorganismoek ezin izan dute ingurune horretan biziraun. Hala, 333 urtez urpean egon ondoren, 1961ean Vasa egoera ezin hobean lehorreratu zuten, denboraren makina geratu bailitzan. Eta museo bat egin zuten arrasto ederrak erakusteko.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Nagore Irazustabarrena, «Vasa 1628: Titanic suediarra», Argia, 2012-04-08, CC-BY-SA lizentzia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q219821
* Multimedia: Vasa (ship, 1627) / Q219821
# Vascanthogona vicenteae

Vascanthogona vicenteae Anthogonidae espezie bat da, Iberiar Penintsularen iparraldeko endemismoa; orain arte Hego Euskal Herrian aurkitu da. Hizkuntz arruntaz milazango espezie bat da. Jean-Paul Maurièsek eta Pilar Barraqueta Egeak lehen aldiz 1985ean deskribatu zuten.

## Bibliografia

* Mauriès, J.-P.; Barraqueta, P. (1985). Myriapodes Diplopodes épigés nouveaux et peu connus de la Province de Viscaye (Espagne); Vascanthogona et Krauseuma, genres nouveaux de Craspédosomides. Bulletin du Muséum national d'histoire naturelle, 4. saila, A esparrua, Zoologia, 7: 433-449.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6546822
* Espezieak: Vascanthogona vicenteae
# Wurdulac

Wurdulac, baita ere wurdalak edo verdilak, Errusiako banpiro mota bat da. Banpiro hauek familaikoei eta senideei xurgatzen diete odola; horrela, familia osoa banpiro bihurtzen dute. Errusiatik kanpo ezagunak egin dira Alexei Tolstoiren Sem'ya Vurdalaka («Wurdulacen familia») eleberriari esker, wurdulac familia bat deskribatzen baitu. Mario Bavak, 1963an, zinemara eraman zuen kontakizun hori (beste bi narrazioekin batera), Black Sabbath (filma) izenburuarekin eta Boris Karloff aktore nagusia izanik.

## Erreferentziak

* ↑ https://books.google.es/books?id=pHKZBgAAQBAJ&pg=PT24&lpg=PT24&dq=wurdulac&source=bl&ots=6kgZi22RsR&sig=Mv1bC8dFtnLWnogRaN8VlBDiLDM&hl=eu&sa=X&ved=0ahUKEwjZ26yTlM3JAhUJkywKHSDDAIw4MhDoAQgcMAA#v=onepage&q=wurdulac&f=false
* ↑ http://enchanteddoorway.tripod.com/vamp/russia.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8039288