OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Martin Díez Liatzasolokoa

Martin Díez Liatzasolokoa (Alkiza, 1500 inguru - Bartzelona, 1583) Katalunian eskultore gisa ospetsua izan zen. Egile honi buruaz oso datu gutxi ezagutzen dira: jatorri euskalduna zuen eta Bartzelonan 1527 eta 1578 artean lan egin zuen. XVI. mendeko eskultore nagusietariko bat da. Estiloren ikuspuntutik Pizkundeko egilea da.

## Biografia

Urtetan ez zen bere jaiotze tokia ezagutzen. Gaur egun badakigu Alkizako Liatzasoro baserrian jaio zela. Aitak Otsoa zuen izena eta amak Joana. Aitak eta matrimonioaren hiru semeek, Martin, Pedro eta Joan, Zaragozara emigratu zuten 1510 eta 1520 bitartean. Itxura denez, hiru semeek aitarekin ofizioa ikasi zuten.
1527an Bartzelonara joan zen eta bertan egin zituen bere lanik handienak. 1535ean Paula Boteyrekin ezkondu zen eta seme-alabarik ez zutela izan ematen du, testamenduan ondasun guztiak Bartzelonako Santa Cruz ospitaleari utzi baitzizkion.
Beste artean eskultore hauen eragina izango zuen: Pedro Núñez, Enrique Fernández (1527) eta Damián Forment (1536) (Pobleteko erretaula). Kataluniako leku desberdinetan lan egin zuen: Bartzelona, Terrassa (1539), Moncada y Reixach (1544), Sassari (1548), Castellar del Vallés (1569), Llissá de Munt (1576) eta La Granada (1578).

## Obra

Gutxi gordetzen dira:
* Lurperatze Santua, Terrassako Espiritu Santuaren katedralaren kriptan. Hau da gordetzen den bere lan garrantzitsuena.
* Garaipenaren Ama Birjina, Bartzelonako Errege Jauregi Txikiaren kaperan.
Beste lan batzuk egozten zaizkion:
* Mariaren loaldia, Bartzelonako San Migel elizan (gaur egun Kataluniako Arte Museo Nazionalan erakusten dena).
* Montserrateko Andra Maria, Bartzelonako Justo eta Pastor Santuen elizan.
Beste batzuk galdu egin dira:
* Mollet del Vallèsen erretaula
* Dosriusen erretaula
* Canyamarsen erretaula
* Arenys de Munteko erretaula
* Sanaüjako Andra Maria

## Iruditegia

* Terrasako Lurperatze Santua.
* Martín Díez de Liatzasolok eginiko bustoa, Marés museoan (Bartzelona).

## Bibliografia

* Triadó, Joan Ramon (1998). «Segle XVI: de l'humanisme culte a l'humanisme reformat». Art de Catalunya, Escultura moderna i contemporània. Bartzelona, L'isard argitalpenak. ISBN 84-89931-03-8.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.biografiasyvidas.com/biografia/d/diez_de_liatzasolo.htm
* ↑ https://raco.cat/index.php/Urtx/article/view/169196/267071
* ↑ http://www.oilategitik.net/15/artikuluak/martin-diez-eskultorea-alkizako-litxasoko-semea-1500-1583..
* ↑ https://arquiterrassa.wordpress.com/2018/11/02/catedral-de-terrassa-3-el-templo-original/#more-10440

## Kanpo loturak

* Datuak: Q9029778
* Multimedia: Martín Díez de Liatzasolo / Q9029778
# Mazedonia (Grezia)

    Artikulu hau Greziako eskualdeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Mazedonia (argipena)».
Mazedonia Greziako ipar-ekialdeko lurraldea da.
34.177 m$^2$ ditu eta 2.625.681 biztanle (2006). Hiriburua, Tesalonika da.

## Geografia
### Mugakideak

Albaniako hego-ekialdearekin, Mazedoniako errepublikako eta Bulgariako hegoaldearekin egiten du muga ipar-mendebalean; Greziaren barnean, berriz, Tesaliarekin, Epirorekin, Traziarekin eta Egeo itsasoarekin.

### Inguru naturala

Mendi-bizkarrez eta ibar lauez eratua da.

## Ekonomia

Laborantzan, tabako-belarra, mahastiak, arroza, lihoa, fruta-arbolak, laborea eta kotoia lantzen dira, batez ere; abere-hazkuntzan, iletarako azienda. Meak, burdina, magnesita eta beruna dira. Industria-langintzarik garrantzizkoenak tabakoarena, oihalgintza eta elikadurarena (olioa, ardoa) dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81734
* Multimedia: Macedonia (Greece) / Q81734
# Mazedonia (erromatar probintzia)

Mazedonia Erromatar Inperioko probintzia zen, K.a. 146an ofizialki sortua. Kinto Zezilio Metelo jeneral erromatarrak Andrisko, Mazedoniako erregea K.a. 148an garaituta, Erromak lau probintzia panpina ezarri zituen eskualdean. Bi urte geroago, probintzia sortu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207497
* Multimedia: Roman Macedonia / Q207497
# Mazedon

Greziar mitologian, Mazedon edo Mazedno (antzinako grezieraz Μακεδών Makedōn, modu herrikoian Μακεδόνας Makedōnas, poetikoki Μακηδόνας Makedōnas), Hesiodoren Emakume katalogoaren arabera, Tea eta Zeusen semea, Magnesen anaia eta Grekoren lehengusua zen. Bere ama, Deukalion eta Pirraren alaba eta Helenen anaia zen, nork bere hiru seme Doro, Juto (honen seme Akeo eta Ionekin) eta Eolorekin, antzinako Grezia osatu zuten oinarrizko zazpi tribuen taldea eratzen zutena.
Egileren batzuk, Mazedon, Mazedoniari izena eman ziola dion sinesmena aipatzen dute.
Egiptoar mitologian, Osirisen semea zen. Diodoro Sikuloren arabera, aipaturiko jainkoaren jeneraletako bat zen, guduetan, beroki bezala, otso larru bat erabiltzen zuena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3043953
# Mazedonia (argipena)

Mazedonia gaur egungo eta historiako hainbat tokiren izena da:
# Malá Domaša

Malá Domaša Eslovakiako udalerri bat da, Vranov nad Topľouko barrutian kokatuta. 5,66 km²ko azalera du eta 531 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1317. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1110664
* Multimedia: Malá Domaša / Q1110664
# Malá Lodina

Malá Lodina Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 38,34 km²ko azalera du eta 173 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1386. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q268700
* Multimedia: Malá Lodina / Q268700
# Malá Lehota

Malá Lehota Eslovakiako udalerri bat da, Žarnovicako barrutian kokatuta. 22,84 km²ko azalera du eta 867 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1388. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1044841
* Multimedia: Malá Lehota / Q1044841
# Malá Franková

Malá Franková Eslovakiako udalerri bat da, Kežmarokeko barrutian kokatuta. 10,81 km²ko azalera du eta 186 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1611. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1110778
* Multimedia: Malá Franková / Q1110778
# Malá Hradná

Malá Hradná Eslovakiako udalerri bat da, Bánovce nad Bebravouko barrutian kokatuta. 7,91 km²ko azalera du eta 381 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1092. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1070831
Bánovce nad Bebravouko barrutiko udalerriak :
HiriakBánovce nad BebravouHerriakBorčany • Brezolupy • Chudá Lehota • Cimenná • Dežerice • Dolné Naštice • Dubnička • Dvorec • Haláčovce • Horné Naštice • Krásna Ves • Kšinná • Libichava • Malá Hradná • Malé Hoste • Miezgovce • Nedašovce • Omastiná • Otrhánky • Pečeňany • Pochabany • Podlužany • Pravotice • Prusy • Ruskovce • Rybany • Slatina nad Bebravou • Slatinka nad Bebravou • Timoradza • Trebichava • Uhrovec • Uhrovské Podhradie • Veľké Chlievany • Veľké Držkovce • Veľké Hoste • Vysočany • Zlatníky • Čierna Lehota • Ľutov • Šišov • Šípkov • Žitná-Radiša :
# Malá Ida

Malá Ida Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 10,19 km²ko azalera du eta 1573 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1247. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1073906
* Multimedia: Malá Ida / Q1073906
# Marta Fedina

Marta Vadymivna Fedina, ukrainieraz Марта Вадимівна Федіна, (Kharkiv, Kharkiveko oblasta (Ukraina), 2002ko otsailaren 1a) igeriketan aritzen den kirolari ukrainiarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko bi domina eskuratu zituen; bikotekako modalitatean, Anastasiya Savchuk herrikidearekin batera, ROCeko bikotearen (urrezkoa) eta Txinakoaren atzetik (brontzezkoa) sailkatu zen. Brontzezko domina eskuratu zuen ere Ukrainako taldearekin, ROCeko taldearen (urrezkoa) eta Txinakoaren (zilarrezkoa) atzetik sailkatuz. Hauek osatzen zuten Ukrainako taldea: Maryna Aleksiiva, Vladyslava Aleksiiva, Marta Fedina, Kateryna Reznik, Anastasia Savtxuk, Alina Xinkarenko, Ksenia Sydorenko eta Jelizaveta Jakhno-k.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Igeriketa sinkronizatua, emakumeak bikoteka, |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Igeriketa sinkronizatua, emakumeak taldeka |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .
* ↑ «Marta Fiedina» olympedia.org 2021-10-28an begiratua. (Ingelesez)
* ↑ "Marta Fiedina" Olympics.com 2021-10-29an begiratua
* ↑ Igeriketa sinkronizatua, emakumeak bikoteka, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ Igeriketa sinkronizatua, emakumeak taldeka, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56043426
* Multimedia: Marta Fiedina / Q56043426
# Marta Flich

Marta Flich, benetako izenez Marta Martinez Nebot, (Valentzia, 1978) espainiar ekonomialaria eta aktorea da.

## Bizitza

Valentzian jaioa, bere bizitzaren zati gehiena Vall de Uxón bizitzen igaro du. Zazpi urterekin pianoa eta kantua ikasten hasi zen musika kontserbatorioan.
Valentziako Unibertsitatean Ekonomian lizentziaduna eta Delawareko Unibertsitatean Naziorteko Merkataritzan masterduna da. Bankuetan lan egiten zuen aldi berean antzezpena ikasi zuen.
Aktore lan egiteaz gain, telebista aurkezle aritu da ere.
2016tik Huff Post egunkarian kolaboratzen du video blog batean gaurkotasun ekonomikoa era errazean eta hezitzailean azalduz.
2018tik Onda Cero irrati kateko Por fin no es lunes irratsaioan kolaboratzen du. Gainera, Ese programa del que usted me habla telebista saioa aurkezten du La 2 telebista katean.

## Telebista

| Urtea | Izenburua | Katea |
| 2019 | Todo es mentira | Cuatro |
| 2018 | Ese programa del que usted me habla | La 2 |
| 2018 | Roast Battle | Comedy Central |
| 2017 | Mad in Spain | Telecinco |
| 2011 | Solo comedia | Web |
| 2010 | Impares Premium | Neox |
| 2008 | HKM | Cuatro |
| 2007 | Lalola | Antena 3 |
| 2007 | Escenas de matrimonio | Telecinco |
| 2007 | Cuestión de sexo | Cuatro |

## Zinema

| Urtea | Filma | Zuzendaria |
| 2014 | Vampyres | Víctor Matellano |
| 2013 | Días de lluvia | Eneas Martínez |
| 2013 | Omnívoros | Óscar Rojo |
| 2012 | 2x0 (film laburra) | Marta Flich eta Román Reyes |
| 2010 | La curva de la felicidad | Luis Sola |

## Antzerkia
### Aktorea

| Urtea | Antzezlana |
| 2016 | Debate |
| 2015 | Vooyeur |
| 2013 | 5 mujeres que comen tortilla |
| 2013 | Efecto dominó |
| 2012 | Sé infiel y no mires con quién |

### Zuzendaria

| Urtea | Antzezlana |
| 2008 | La boda del Zinc |
| 2000 | Triple A |

## Liburuak

* Necroeconomía: El manual para entender la economía perversa (2019)
* Datuak: Q29569810
* Multimedia: Marta Flich / Q29569810
# Marta Frías Acedo

Marta Frías Acedo (Villamesías, Cáceres probintzia, Extremadura, 1980ko urriaren 29a) cacerestar futbol-arbitro ohia, Espainiako Emakumezkoen Futboleko Lehen Mailakoa. Aragoiko Arbitroen Batzordeko kidea da. Emakume- arbitro aitzindarietako bat da. 21 urtetan arbitro lanetan jardun ostean, 2023ko otsailaren 4an Lezaman (Bizkaia), Athletic Club eta UDG Tenerifen artekoa izan zen bere azken neurketa profesionala.

## Ibilbidea

2017an, Espainiako emakumezkoen futboleko maila gorenera igo zen, Espainiako Emakumezkoen Futboleko Lehen Maila emakume-arbitroek baino ez zuzentzeko sortu zenean.
2017ko irailaren 2an egin zuen debuta, Emakumezkoen Lehen Mailan, Real Club Deportiu Espanyol (RCD ESpanyol) Betisen aurka (1-0) jokatu zuen partidan.
2021eko urtarrilaren 16an, 2020/2021eko Espainiako Superkopako finalaren buru izan zen Atletico Madrilen eta UD Levanteren arteko partidan (3-0).

## Denboraldiak

| Kategoria | Herrialdea | Urtea |
| Lehen Maila | España | 2017- |

## Banakako sariak

| Bereizketa | Urtea |
| Zaragoza Saria Emakumea eta Kirola | 2017 |
| Epaile onena | 2019-2020 |

## Erreferentziak

* ↑ «Comité Técnico de Árbitros» www.rfef-cta.com.
* ↑ ISSN https://rfef.es/es/noticias/marta-frias-el-final-de-su-viaje-y-el-inicio-de-su-legado..
* ↑ (Gaztelaniaz) «Marta Frías pone punto final a su etapa como árbitra: "Ha sido un privilegio y un honor"» MARCA 2023-02-02 (Noiz kontsultatua: 2024-09-16).
* ↑ (Gaztelaniaz) Efe. (2023-02-02). «La extremeña Marta Frías Acedo se despide del arbitraje tras 21 años» El Periódico Extremadura (Noiz kontsultatua: 2024-09-16).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Se retira una pionera: Marta Frías Acedo deja el arbitraje tras 21 años de dedicación» es.besoccer.com (Noiz kontsultatua: 2024-09-16).
* ↑ AS, Diario. (11 de julio de 2016). La Liga femenina será arbitrada de forma íntegra por mujeres | Más Fútbol | AS.com. .
* ↑ Las árbitras piden paso en la Liga Femenina Iberdrola. .
* ↑ Ellas también impartirán justicia en la Liga femenina de fútbol. .
* ↑ Press, Europa. (2018-05-15). «Una árbitro, un club y la FAM galardonados con los Premios Mujer y Deporte 2017» www.europapress.es.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30582949
# Marta Etura

Marta Etura Palenzuela (Donostia, 1978ko urriaren 28a - ) gipuzkoar aktorea da.
Goya Sarietarako hiru aldiz izendatu zuten 2010ean bigarren mailako aktore onenaren saria irabazi zuen arte, Celda 211 filmean egindako lanagatik hain zuzen ere.

## Filmografia
### Telebista

* El incidente (2014-)
* Águila Roja (2013)
* Vientos de agua (2006)
* La vida de Rita (2003)
* Raquel busca su sitio (2000)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q435171
* Multimedia: Marta Etura / Q435171
# Marta Ferrusola i Lladós

Marta Ferrusola i Lladós (Bartzelona, 1935eko ekainaren 28a – ibidem, 2024ko uztailaren 8a) kataluniar enpresaburua izan zen. Kataluniako lehen dama izan zen 1980tik 2003ra, Jordi Pujol senarra Kataluniako Generalitateko presidentea izan baitzen.

## Bizitza

Josep Ferrusola i Pascual eta Carme Lladós i Martíren alaba, Jordi Pujolekin ezkondu zen 1956ko ekainaren 4an. Zazpi seme-alaba izan zituzten: Jordi (j. 1958), Marta (j. 1959), Josep (j. 1963), Pere (j. 1965), Oriol (j. 1966), Mireia (j. 1969) eta Oleguer (j. 1972).
Senarraren 23 urteko agintaldian, Marta Ferrusolak kargu sinbolikoak izan zituen fundazioetan eta ongintzan, hala nola, Bartzelonako Haurren Nazioarteko Jaialdiaren antolakuntza batzordeko presidente. 1990an Hidroplant enpresa sortu zuen Núria Claverol Carles Sumarroca i Coixeten emaztearekin batera.
2017az geroztik, Pujol auzian inputatu zuten, senarrarekin eta seme-alaba batzuekin batera.
2024ko uztailaren 8an hil zen Bartzelonan, 89 urte zituela.

## Erreferentziak

* 1 2 (Katalanez) «S’ha mort Marta Ferrusola, a 89 anys» VilaWeb 2024-07-08 (Noiz kontsultatua: 2024-07-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) Vives, Loles. «Marta Ferrusola: "Hay que tener fe en los Juegos"» El Mundo Deportivo 1990-08-15 (Noiz kontsultatua: 2024-07-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) Quílez, Raquel. «Repaso a una vida» El Mundo (Noiz kontsultatua: 2024-07-09).
* 1 2 3 (Katalanez) Brunet, José María. «Els negocis conflictius» La Vanguardia 2014-07-27 (Noiz kontsultatua: 2024-07-09).
* ↑ (Katalanez) «Marta Ferrusola dimiteix com a presidenta del Festival de la Infància després de 23 anys» 3Cat 2003-12-11 (Noiz kontsultatua: 2024-07-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) Martínez, Félix; Oliveres, Jordi. (2005). Jordi Pujol. En nombre de Cataluña. Barcelona: Random House Mondadori, 412-413 or. ISBN 84-8306-599-1..
* ↑ (Katalanez) Álvaro, Francesc-Marc. «Pujol i els seus fills, la mala consciència» VilaWeb 2014-07-26 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2014-08-09) (Noiz kontsultatua: 2024-07-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18696606
* Multimedia: Marta Ferrusola / Q18696606
# Martin Zalba

Martin Zalba honako bat izan daiteke:
* Martin Zalba (apezpikua), Iruñea, 1337 - Salon-de-Provence, 1403ko urriaren 18a, apezpikua.
* Matxin Zalba, aurrekoaren senidea, Matxin Zalbaren gutunaren egilea, nafar goi funtzionarioa.
* Martin Zalba (musikaria). musikaria, 1958an Iruñean jaioa.
# Martin Zalba (apezpikua)

Martin Zalba (Iruñea, 1337 – Salon-de-Provence, 1403ko urriaren 18a) nafar elizgizona, Iruñeko apezpikua eta kardinala, 1377-1403 urteetan izan zen.
Okzitaniako Tolosan, Bolonian eta Avignonen egin zituen ikasketak. 1363-1375 bitarteko urteetan, zuzenbide kanonikoko eskolak eman zituen Europako unibertsitate batzuetan baina, irakaskuntza utzi ondoren, Akizeko barrutiko bikario nagusi izan zen. 1377an apezpiku egin zuten eta, ondoren, Italian izan zen, Aita Santuaren eta florentziarren arteko bakea lortzearren. Gregorio XI.a Aita Santua hil zenean eta Urbano VI.a ondorengo hautatu zutenean, okertu egin ziren apezpikuaren eta Aita Santuaren arteko harremanak, eta horrek Zalba hilarazteko saio hutsala egin zuen.
Mendebaldeko Zisma gertatu zenean, Avignongo Klemente VII.a Aita Santuaren alde agertu zen. 1379-1383 bitartean Iruñeko apezpiku izan ondoren, eskumikatu egin zuen Urbano VI.ak. Karlos II.a hil zenean, Nafarroara itzuli eta, Klemente VII.ak eman zion ahalmenaz, Karlos III.a Nafarroako erregearen agindutara jarri zen. 1390ean Nafarroak Klemente VII.a onartu zuen Aita Santu gisa, eta Zalba kardinal izendatu zuten Iruñeko Katedralean. 1393an Avignonera itzuli eta handik urtebetera, Klemente VII.a hil ondoren eta Benedikto XIII.a Aita Santu hautatu zutenean, haren kontseilari eta Zismako erreferentzia bihurtu zen. 1403an Nafarroako Karlos III.ak testamentua idatzi zuen, eta Zalba izendatu zuen Nafarroan bera hil ondoren agindu beharko zuen taldeko kide.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Fernández Pérez, Gregorio. (1820). Historia de la iglesia y obispos de Pamplona. I.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q938808
* Multimedia: Martín de Zalba / Q938808
# Martin Zalba (musikaria)

Martin Zalba Ibañez (Iruñea, 1958ko azaroaren 26a) nafar pianista eta musikagilea da. Iruñeko Loyola Eskolanian hasi zuen bere prestakuntza, eta haur-talde horren hainbat emanalditan parte hartu zuen Espainian eta Europan. Solfeo, Piano eta Konposizioko goi-mailako ikasketak amaitu ondoren, pianista gisa hasi zen lanean, kontzertuak eskainiz zein hainbat orkestrarekin bakarlari gisa arituz. 1983az geroztik Piano irakasle izan ondoren, 1991n Kontrapuntu, Fuga eta Analisi irakasle gisa hasi zen Iruñeko Pablo Sarasate Goi Kontserbatorioan.
Konpositore gisa genero desberdinak jorratu ditu, baina ganbera-musika landu du gehienbat, eta argitaratuta ditu lan asko. Besteak beste, lan hauek aipa daitezke: koruko musikari dagokionez, soprano, biolontxelo eta pianorako Proverbios, Motete Atendite eta La Noria lanak eta hainbat Eguberri-kanta; orkestra eta pianorako bi kontzertu; musika instrumentalari dagokionez, pianorako hainbat preludio zein flautarako, txelorako, organorako, akordeoirako eta harparako piezak egin ditu; ganbera-musikari dagokionez, berriz, Piezas Informales, Syrinx, Letaniak, Dantzak, Flauta eta harparako suitea, Harpa eta pianorako nokturnoa, Barcarola Oboe eta Klaberako, Txelo eta pianorako 1. sonata eta Klarinete/biolin, txelo/fagot eta pianorako trioa aipa daitezke, besteak beste. Produkzio handiko sortzailea, entzuten erraza eta interpretatzen oso zaila adituen ustez, 2001. urtean egun berean estreinatu zituen Iruñeko San Fermin abesbatzarentzat egindako Stabat Mater koruko lana eta Donostiako Daxa taldearentzat eginiko Suite bat.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Martin Zalbaren web-orria
* Datuak: Q12263174
# Martin Xurio

Martin Xurio (XVII. mendea) Azkaineko notarioa izan zen.

## Biografia

Lapurdiko sindiko aukeratu zuten 1654an baina kargutik egotzi zuten 1655ean. "Sabel gorrien" taldeko buruzagia izan zen Lapurdiko gerra zibilean (1656-1659). Xurioren ("sabel gorri") eta Urtubiaren ("sabel xuri") jarraitzaileen artean banatu zen Lapurdi. Bi urtez hedatu zen gerra latzaren ondoren Xurio hil egin zen eta haren talde armatuak desagertu egin ziren. Luis XIV.a Frantziakoak, egoera hartaz baliaturik, Lapurdiko Biltzarraren aginpidea murriztu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12263173
# Martin Zabaleta (hargina)

Martin Zabaleta maisu hargin nafarra izan zen XVII. mende hasiera eta erdialdean. 1641. urtean Axular Sarako apezari onartu egin zitzaion Jondone Martine Sarako eliza berritzea eta horretan Martin Zabaleta aritzea. Lehenago, hain zuzen, Zabaleta Urdazubiko monasterioko berritze lanetan aritu zen.
# Martin Zwicker

Martin Detlef Zwicker (1987ko otsailaren 27a) Alemaniako belar-hockey jokalaria da, eta erdilari edo aurrelari gisa jokatzen du Berliner HC eta Alemaniako talde nazionalean. Brontzezko domina lortu zuen 2016 Udako Olinpiar Jokoetan eta

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2016 | Rio de Janeiro | 03 ! | Gizonezkoa |
| 2024 | Paris | 02 ! | Gizonezkoa |
| Europako Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2009 | Amstelveen | 02 ! | Gizonezkoa |
| 2013 | Boom | 01 ! | Gizonezkoa |
| 2015 | Londres | 02 ! | Gizonezkoa |
| 2021 | Amstelveen | 02 ! | Gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Martin Zwicker» Rio2016.com (Rio 2016 Organising Committee for the Olympic and Paralympic Games).
* ↑ (Alemanez) «Nationalspieler Portraits» www.hockey.de (German Hockey Federation).
# Martin Ziguélé

Martin Ziguélé (1957ko otsailaren 12a) Afrika Erdiko Errepublikako lehen ministroa izan zen (2001-2003) eta 2005eko hauteskunde presidentetzarako hautagai izan zen. Hauteskunde horietan bigarren postua lortu zuen Afrika Erdiko Errepublikako Herri Askapenaren Mugimenduaren (MLPC) buru izaten.

## Ibilbide politikoa

Ange-Félix Patassé presidenteak lehen ministro izendatu zuen 2001eko apirilaren 1ean, Lomeko (Togo) egoitzatik itzultzen ari zenean. Ondoren, MLPCren lidergoa hartu zuen eta Patessé-ren ondorengoa izateko erronka hartu zuen 2005eko hauteskunde presidentetzarako hautagai bezala, baina François Bozizé jeneralak garaitu zuen.
MLPC-ren presidentea da 2006ko ekainaz geroztik.
2011ko hauteskundeetan berriro ere Bozizéren aurre egin zuen, eta orduan hirugarren postua hartu zuen.
2021eko urrian, COD-2020 koalizioak, Crépin Mboli-Goumbaren Patrie alderdiak eta Martin Ziguélé Afrika Erdiko Herriaren Askapenerako Mugimenduak euren ordezkariak erretiratu zituzten batzorde antolatzailetik eta "Elkarrizketa saboteatzeko nahia" salatu zuten.
* Datuak: Q1648403
* Multimedia: Martin Ziguélé / Q1648403
# Manaevita-(Ce)

Manaevita-(Ce) mineral bat da eta vesuvianita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Manaevita-(Ce) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca11(Ce,H2O,Ca)8Mg(Al,Fe)4(Mg,Ti,Fe^{3+})8[Si2O7]4[(SiO4)8(H4O4)2](OH)9}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Manaevita-(Ce): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).