OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Soreasu Antzokia

Soreasu Antzokia Gipuzkoako Azpeitia udalerrian dagoen antzoki, zine areto eta kulturgune bat da. Bertan, arte eszenikoak (dantza, antzerkia), musika kontzertuak, hitzaldiak eta zinema programatzen dira.

## Kokalekua

Soreasu Auzunean dago, Foru kaleko 6. zenbakian.

## Historia

2000an Azpeitiko Udalak ordurarte herriko zine aretoa zen Soreasu antzokia erosi eta zaharberritu zuen 2011ko ekainaren 4ean bere auditorioa inauguratu zen.

## Erreferentziak

* ↑ 2001. Udalak Soreasu erosi: 2000an esandakoa betez, Udalak herriko zine areto bat erosi zuen: Soreasu. “Goitik behera eraberritzeko” asmoarekin. Udalak zioen eraberritzearen proiektua egina zuela. 2011ko uztailaren 22a. Sanagustinkulturgunea.net
* ↑ 2001. 2011 (ekaina): Soreasu Antzokiaren auditorioa zabaldu zuen Udalak, ekainaren 4an. Egun bat lehenago, Gipuzkoako Eskolarteko 31. Bertsolari Txapelketaren finala bertan egin zen arren, Soreasu Antzokiaren auditorioa, ofizialki, ekainaren 4an zabaldu zuen Udalak. . 2011ko uztailaren 22a. Sanagustinkulturgunea.net

## Kanpo estekak

* Webgunea
* Datuak: Q24760952
* Multimedia: Soreasu Antzokia / Q24760952
# Sordevolo

Sordevolo Italiako udalerri bat da. Biellako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 1.296 biztanle ditu, 13,74 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Sordevolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Biella Graglia Lillianes Muzzano Occhieppo Superiore Pollone

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18167
* Multimedia: Sordevolo / Q18167
# Sore

Sore (gaskoieraz Sòra) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2009 | 2014 | 2020 |
| 807 | 933 | 918 | 843 | 883 | 898 | - | - | - |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1915125
* Multimedia: Sore (Landes) / Q1915125
# Sordes

Sordes izan daiteke:
* Sordes, pterosaurioen genero bat;
* Landetako San Joanen abadiaren toponimo historikoa;
* Paul Sordes (1877-1937) frantziar artista.
# Sordillos

Sordillos Burgosko udalerria da, Odra-Pisuerga eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 29 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1641185
* Multimedia: Sordillos / Q1641185
# Semaforo (argipena)

Semaforo hitzak honako adiera hauek dauzka:
* bide-semaforoa, tresna elektrikoa, argi-seinaleen bidez ibilgailuen zirkulazioa arautzen duena:
* burdinbide-semaforoa, burdinbide-zirkulazioa arautzeko erabiltzen diren seinale mekaniko edo argiduneko gailua;
* itsas semaforoa, itsasbazterreko telegrafo optikoa, lehorretik ikusten diren itsasontziekin seinale bidez komunikatzeko erabiltzen dena;
* bandera-semaforoa, besoen edo bandera batzuen posizioa alfabetoaren hizki bakoitza irudikatzeko erabiltzen den komunikazio-sistema;
* programazio-semaforoa, hainbat prozesuri baliabide partekatuetara sarrera onartu edo ukatzen dioten metodoa ahalbidetzen duen aldagaia.
# Seman

Seman, baita ere Semeni eta Semani, Albania mendebaldeko kostaldeko ibaia da. 84 km luzera du. Beste bi ibaien loturatik sortzen da: Osum (161 km) eta Devoll (196 km). Haren arroa 5649 km² km² ditu. Iturri klasikoetan, hegoaldeko Iliriako ibai honi Apso deitzen zitzaion.

## Ezaugarriak

Albaniako mendebaldeko ibai bat da. Mazedoniako mugatik gertu sortzen da, Kuçovëtik iparmendebaldean. Mendebalderantz doa, Fier-Shegan eta Mbrostarren barrena (Fierretik gertu). Adriatikoan itsasoratzen da, Topojëtik gertu, Apoloniaren iparraldean, Divjakë-Karavasta Parke Nazionaletik gertu.

## Erreferentziak

* ↑ Cullaj, A., Hasko, A., Miho, A., Schanz, F., Brandl, H. & Bachofen, R. (2005). "The quality of Albanian natural waters and the human impact". Environment International. 31 (1): 137. doi:10.1016/j.envint.2004.06.008. PMID 15607787.

## Ikus, gainera

* Osum
* Devoll

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81632
* Multimedia: River Seman / Q81632
# Semaforo (programazioa)

Semaforoa, programazioan, prozesu ezberdinei errekurtso partekatuetara sarrera onartu edo ukatzen dieten metodoa ahalbidetzen duen aldagaia (edo datu mota abstraktua) da.
Semaforoa erabiltzen hasteko errekurtsoaren aldibereko erabilpen kopurua finkatu behar da, eta horren arabera, semaforo aldagaia hasieratuko da.
Aldibereko prozesu kopuruaren arabera bi semaforo mota ezberdin erabil daitezke: binarioak edo zenbagarriak. Lehenak errekurtsora aldibereko sarrera bakarra onartzen du. Bigarrenak aldiz, sarrera anitz onartzen ditu, eta semaforo aldagaiaren hasieraketan definituko da kopuru hori.

## Eragiketak

Semaforo aldagia baldintza hauen arabera aldatzen da:
S semáforo aldagaia v balio oso batez hasieratuko da
Aldagaiaren balioa 0 baino handiagoa bada, aldagaiaren balioa gutxitu, bestela, deia egin duen prozesuaren exekuzioa blokeatu eta itxarote aktiboan egongo da.
Prozesu blokeaturik ezbadago, aldagaiari balio bat gehitu. Aldiz, blokeaturiko prozesurik badago signal funtzioaren bitartez, wait-ean dauden prozesuei deia egin (esnatu)

## Erabilpenak

Semaforoak programaren sekzio kritikoa babesteko erabiltzen dira. Hasieratutako balioaren arabera, prozesu gehiago edo gutxiagok izango dute aldibereko sarrera-baimena.
Semaforo mota sinpleena binarioa da, eta 1 eta 0 balioak har ditzake soilik. Prozesu bakar bat sar daitekenean baino ez da erabiltzen eta bi balio hauekin sarrera irekita edo itxita dagoen adierazten da (1 balioaz hasieratzen da = irekita). Beraz, errekurtso bat libre dagoenan prozesu bat sartu eta semaforoaren balioa 0ra jartzen du P funtzioaren bitartez. Honekin, beste prozesu bat sartzen saiatzean balioa 0ra ikusi eta itxarote aktiboan sartuko da. Behin hasierako prozesuak amaitzean, V metodoaren bitartez balioa 1era igo eta itxaroten zeuden prozesuei paso emango die.
N prozesuk batera exekutatu ahal izateko, Nz hasieratutako semaforo bat erabiltzen da. Honela, N prozesuek sekzio kritikoa batera erabiltzen dutenean aldagaia 0ra egongo da eta sarrera blokeatuko da, gainontzean, prozesuak sartu ahala sarrerak gutxitzen joango dira (s--) eta irtetzen doazen neurrian sarrerak gehitzen (s++)

## Erabilpen motak

Semaforoak helburu ezberdinetarako erabil daitezke:
* Mutex-ak
* Hesiak
* N hariei (threads) errekurtsora aldibereko sarrera ahalbidetzeko, semaforoa N-ra hasieratuz

## Kanpo estekak

* Datuak: Q221682
# Semaglutida

Semaglutida 2. motako diabetesa eta obesitatea tratatzeko erabiltzen den medikamentu antidiabetikoa da. 1 motako glukagoiaren antzeko peptidoaren (GLP-1) analogo bat da. Novo Nordiskek garatu eta Ozempic, Rybelsus eta Wegovy markak erabiliz saltzen du.

## Formulazioak eta indikazioak

Estatu Batuetan 2017eko abenduan formula injektagarria (Ozempic) onartu zuten erabilera medikorako, eta 2018an Europar Batasunean, Kanadan eta Japonian. Ahozko erabilerarako konprimituen (Rybelsus) aurkezpena 2019ko irailean onartu zuten Estatu Batuetan, eta 2020ko apirilean Europar Batasunean. Injekziorik behar ez duen Estatu Batuetako lehen GLP-1 agonista da.
2021eko ekainean, AEBetako Elikagai eta Sendagaien Administrazioak (FDA) semaglutida injektagarria (Wegovy) onartu zuen obesitatea duten helduetan pisua epe luzera kontrolatzeko.
Sendagai horien inguruko zoramena mundu osora hedatu zen, hein handi batean enpresak berak erabilitako marketin oldarkorragatik eta pertsona ospetsu ugariren babesagatik. Elon Musk dirudunak, adibidez, haren kontsumoa bultzatu zuen sare sozialetan. 2023an, Walmart saltoki handien buruak ohartarazi zuen AEBetan janari salmenta nabarmen murriztu dela sendagai horien ondorioz.

## Ekintza-mekanismoa

Semaglutida 1 motako glukagoiaren antzeko peptidoaren hartzailearen agonista bat da. Intsulinaren jariaketa areagotzen du, eta horrek glukosaren metabolismoa areagotzen du.

## Albo-ondorioak

* Efektu gastrointestinalak: Goragalea, gorakoak eta beherakoa eragin ditzake.
* Pankreatitis akutua.
* Hipogluzemia.
* Gastroparesia
* Jejuno-nekrosia

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Semaglutide Approval Status» drugs.com.
* ↑ (Ingelesez) «Ozempic (semaglutide) approved in the US» Novo Nordisk 2017-12-05.
* 1 2 3 4 5 (Ingelesez) «FDA Approves New Drug Treatment for Chronic Weight Management, First Since 2014» U.S. Food and Drug Administration (FDA) 2021-06-04.
* ↑ (Ingelesez) «Drug Approval Package: Ozempic (semaglutide) Injection» U.S. Food and Drug Administration (FDA) 2018-01-16.
* ↑ (Ingelesez) «Wegovy- semaglutide injection, solution» DailyMed 2021-06-04.
* ↑ «Danimarka gizendu duen sendagaia» Berria 2023-10-07 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27261089
* Multimedia: Semaglutide / Q27261089
# Semagystia

Semagystia Cossidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Endagria agilis da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Semagystia agilis | daturik gabe |
| Semagystia alaica | daturik gabe |
| Semagystia bamiani | daturik gabe |
| Semagystia bucharana | daturik gabe |
| Semagystia clathrata | daturik gabe |
| Semagystia cossoides | daturik gabe |
| Semagystia cuhensis | daturik gabe |
| Semagystia dubatolovi | daturik gabe |
| Semagystia enigma | daturik gabe |
| Semagystia kamelini | daturik gabe |
| Semagystia lacertula | daturik gabe |
| Semagystia lukhtanovi | daturik gabe |
| Semagystia monticola | daturik gabe |
| Semagystia muratovi | daturik gabe |
| Semagystia pljustchi | daturik gabe |
| Semagystia pushtunica | daturik gabe |
| Semagystia stchetkini | daturik gabe |
| Semagystia tarbagataica | daturik gabe |
| Semagystia temreshevi | daturik gabe |
| Semagystia tsimgana | daturik gabe |
| Semagystia wernerithomasi | daturik gabe |
| Semagystia witti | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16992394
* Espezieak: Semagystia
# Semantika

Semantika zeinu linguistikoen esanahia eta haien konbinaketak aztertzen dituen hizkuntzalaritzaren adarra da. Semantikaren ikuspuntua sinkronikoa edo diakronikoa izan daiteke. Breal-ek, aurrekoetan oinarrituta, semantika diziplina linguistikoa gisan eman zuen; aurrerago, Peirce-k, Ogdon-ek, Richards-ek eta beste batzuek ikertu zuten zeinuaren jatorriaren gainean, irizpide analitiko batekin, baita zein paper betetzen zuen hizkuntzak mundu pertzeptibo-kognitiboan ere; horrekin Humbold-ek hasi zuen baina Sapir, Maslinowski eta Benjamin Lee Whorfek ikertzen segitu zuten.
Estrukturalismoak semantika sistematiko bat eraikitzean eragin txikia izan du: orokorrean, soilik aztertu ditu kriterio-historikodun talde lexikoak, eta baita idealistak eta giza-politikoak ere.
Azken emaitzak atera ditu Uriel Weinreich-ek, Pragako Zirkuluarekin eta antropologiarekin edota Katz eta Fodor eta beste transformalistekin parekatuta, haien asmoa edo aspirazioa dela medio.

## Kanpo estekak

* Semantika, Gizapedian.
* Datuak: Q39645
* Multimedia: Semantics / Q39645
# Semantron

Semantron bat liturgia kristau batzuetako taula edo ohol bat da, erabilera erlijiosoko perkusio tresna.

## Deskribapena

Zurezkoa izan ohi da, ezkia edo pagoa erabilita egur sakratuak direlakoan, baina burdinazkoa ere izan daiteke. Egon daiteke esekia edo mugikorra izan, eta zurezko makila batekin jotzen da, erlijiozko ekitaldietara deitzeko; hala nola kanpai edo ezkila jotzen den tradizio kristau gehiagotan.
Txalaparta makilaz jotzean bezalatsu jo daiteke, baina euskal tresna horizontalki jarrita badago, semantronaren ohol zabala jotzen da bertikalki duela alde zapala.
Tresna horrek gaur egun bere funtzioa betetzen du ekialdeko eliza ortodoxoetan, hala nola Grezian eta Errumanian, eta han erabiltzen da goizean monje ortodoxoak esnatzeko, otoitzerako, ofizioetarako eta otorduetarako deitzeko. Grezian, otomandarren menpean egon zenean herrialdea, semantrona erabili zen nagusik turkiarrek kristauei komunitateko kanpaiak erabiltzea galarazi zietenean, fededunak komunikatzeko era diskretuago hori erabiltzera behartuz.

## Izenak

Hitz grekoa da semantron (σήμαντρον) jatorriz, esan nahi du seinale-gailua etimologikoki, baina egungo Grezian semanterion (σημαντήριον) et xylon (ξύλον) ere esaten zaio; toacă Errumanian; bilo (било) errusieraz, kotxnak (կոչնակ) armenieraz, eta klepalo Bulgarian eta Balkanetako beste hizkuntza eslaviar batzuetan.

## Iruditegia

* Meteorako monasterio bateko semantrona.
* Toaca errumaniar eramangarri bat.
* Jerusalemgo auzo armeniarrareko semantron dotore bat.
* Metalezko semantron errusiarra.

## Erreferentziak

* ↑ Dalègre, Joëlle. (2002). Grecs et Ottomans, 1453 - 1923: de la chute de Constantinople à la disparition de l'Empire Ottoman. L'Harmattan, 43 or. ISBN 978-2-7475-2162-8. (Noiz kontsultatua: 2024-08-23).
* ↑ (Ingelesez) «semantron» Wiktionary, the free dictionary 2024-06-30 (Noiz kontsultatua: 2024-08-23).

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, frantsesezko Wikipediako «Simandre (liturgie)» artikulutik itzuli da; zehazki, 2023-06-06ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q1195473
* Multimedia: Semantrons / Q1195473
# Soinu efektu

Soinu-efektua edo audio-efektua artifizialki sortutako edo eraldatutako soinua da, zinemagintzan, telebistan, musika grabaziotan, bideo-jokoetan, marrazki bizidunetan, zuzeneko antzerki edo musikaletan eta bestelako euskarrietan helburu artistikoarekin edo edukiak sortzeko erabiltzen den soinua. Zineman eta telebistako produkzioetan, soinu-efektuak grabatu eta erreproduzitu egiten dira eduki narratibo edo sortzailea emateko, elkarrizketarik edo musikarik gabe. Terminoa grabazio batean erabilitako prozesuari aplikatzen zaio maiz, ez grabazioari berari. Zinema eta telebistako produkzio profesionalean, elkarrizketa, musika eta soinu-efektuak elementu bereizi gisa tratatzen dira.

## Soinu-efektuak zineman

Zinema-produkzio batean entzuten ditugun ia soinu guztiak postprodukziokoak dira, hau da, ez dira benetako ekintzakoak. Horri foley soinua deitzen zaio zineman irudiaren arabera sinkronizatzen diren soinu-efektuen sortzailea Jack Foley izan zelako. Foley Artistek grabatzen dituzte soinu horiek.
Soinu-efektu horiek hiru ataletan bana daitezke:
* Zarata diegetikoa: ekintzari dagokio, den bezalakoa da. Haizea, airea, sua...
* Zarata ez-diegetikoa: objektua ikusi gabe gogo-aldartea sortzeko. Erlojua, urratsak...
* Zarata deskribatzailea: soinu irrealak erreproduzitzeko asmatua

## Bideo-jokoetako soinu-efektuak

Bideojokoetako soinuaz hitz egiteko, soinuaren diseinua aipatu behar da. Ezin da musikaz bakarrik hitz egin, entzun ditzakegun zaratak asko dira : jauziak, pausoak, ateak, elkarrizketak, soinu-banda eta giro-soinua. Laburbilduz, gure bideojokotik datorren edozein soinu.
Erabileraren arabera bana daitezke:
* Ekintza bat testuinguruan kokatzea: gertaera bati soinu jakin bat esleitzea
* Espazio bat definitzea: espazio jakin bat definitzen duen elementu gisa soinua erabiltzea
* Gertaera bat markatzea: zerbaiti arreta eta interesa sortzeko
* Giro bat sortzea: bideojokoaren hainbat unetan sentsazioa eman eta emozio zehatzak transmititzeko.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Aprendercine.com. (2018-01-01). «Efectos de sonido en el cine» Aprendercine.com (Noiz kontsultatua: 2023-08-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Los efectos sonoros en el cine, creatividad e imaginación para dar vida a un género -» Sound&Pixel (Noiz kontsultatua: 2023-08-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) de 3DJuegos, El equipo. (2020-11-21). «Hablamos del sonido en los videojuegos: su evolución, cómo funciona y su capacidad de influir en el jugador» 3DJuegos (Noiz kontsultatua: 2023-08-22).

## Ikus, gainera

* Audio-editorea
* Soinu-txartela

## Bibliografia

* Konigsberg, Ira (2004). Diccionario técnico Akal de cine. trad. Francisco López Martín y Enrique Herrando Pérez. AKAL. ISBN 978-84-4601-902-2.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q768807
* Multimedia: Sound effects / Q768807
# Soinu estereofoniko

Soinu estereofonikoa, estereofonia edo estereo soinua (sarri estereo hitz soilarekin laburtua) grabatutako soinu-iturrien kokapena bi soinu kanalen bidez erreproduzitzen duen sistema da. Helburua da grabatutako soinuak entzutean naturaltasun handiagoa lortzea.
Musika munduko lehen grabaketa estereofonikoa 1957an egin zen. 21. mendean, kontsumorako musika grabatua horrela ekoizten da, eta hedabideetako soinu seinalea ere gehienetan horrela da (telebista digitalean zein FM irratian).
Estereo soinua bi kanalen bidez banatzen denez, bozgorailu sistema batean bi kokapen desberdinetatik jarritako bozgorailuek emango dute. Entzuteko kasko batzuekin bada, belarri bakoitzera doa seinale bakoitza.
Soinu estereoak bi kanal mono independente izan ditzakeen arren, bi kanaletako seinaleak erlazionaturik egoten dira gehienetan.

## Erreferentziak

* ↑ Manex, Urruzola Arrate. (2008-09-01). «Murgildu soinuaren dimentsioetan» Zientzia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-01-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34678
* Multimedia: Stereophonic sound / Q34678
# Soinu intentsitate

Soinu-intentsitatea edo intentsitate akustikoa, soinu-uhin batek azalera unitate normal bakoitzeko hedapen norabidean transferitzen duen soinu-potentzia da.
    $I={A \over N}$;
honetan, I soinu-intentsitatea da, A soinu-potentzia eta N azalera normala hedapen norabidean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1140289
# Strobilurus stephanocystis

Strobilurus stephanocystis Physalacriaceae familiako onddo espezie bat da. Haragi hutsala, ezin da erabili sukaldean.
Sinonimoak: Collybia stephanocystis, Marasmius esculentus subsp.* pini, Pseudohiatula esculenta subsp.* pini.

## Deskribapena

Kapela: Txikia. 2 cm artekoa, ganbiletik laura. Kapelaren azala leuna, likatsua ez, arre kolorekoa, ertzerantz argiagoa.
Orriak: Libreak, estu, sabeldunak, zuriak.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 8 cm arteko garaierakoa, oin liraina, irmoa, zurruna, arre kolorekoa (goian argiagoa), azpian seudorriza edo sustrai luze eta iletsua duena.
Haragia: Oso haragi gutxi du, zuria, zapore gozokoa.
Etimologia: Strobilurus terminoa grekotik dator, ziba, pinaburu, esan nahi duen “stróbilus” hitzetik eta pinaburuen isatsa esan nahi duen, “ourą” hitzetik. Hau da, pinaburuen zurtoinetan hazten dena.

## Jangarritasuna

Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Strobilurus tenacellus delakoak, kolore ilunagoa du eta zapore mingotsa. Baeospora myosura ere pinaburuetan hazten da.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian eta udazkenean. Oso ugaria, nahiz eta ikusten erraza ez den, bere tamaina txikia delako eta kolore diskretuak dituelako. Lurrean erorita dauden pinaburuetan hazten da, pinu-gorrien orratzen azpian.

### Banaketa eremua

Europa osoa, Errusia, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Calvo Pérez Javi. (2006). El mundo de las setas. Asociacion Micológica Fungipedia.
* ↑ (Gaztelaniaz) AsoJaen, Asociación Botánica y Micológica de Jaén.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia..
* ↑ Strobilurus stephanocystis: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10690274
* Multimedia: Strobilurus stephanocystis / Q10690274
# Strogonoff zekor

Strogonoff zekorra edo Stroganov zekorra, xerra ez oso lodietan ebakitako zekor haragi eta onddo eta krema garratzez egindako saltsaz lagunduriko plater bat da.

## Historia

Usadioaren arabera, XIX. mendean Errusiar Inperioko San Petersburgo hirian, Pavel Alexandrovitx Stroganov kondearentzat lan egiten zuen André Dupont frantziar sukaldariak asmatu omen zuen.
Bigarren Mundu Gerra aurretik Txinako jatetxeetan ere zerbitzatzen hasi zen, eta ondoren errusiar eta txinatar etorkinek AEBetan ezagutzera eman zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q849058
* Multimedia: Beef Stroganoff / Q849058
# Strohkirchen

Strohkirchen Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 306 biztanle zituen, 14,76 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q692493
* Multimedia: Strohkirchen / Q692493
# Strokestown

Strokestown, historikoki Bellanamullia eta Bellanamully deitua (irlanderaz Béal na mBuillí) Irlandako udalerri bat da, Roscommon konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 814 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2530386
* Multimedia: Strokestown / Q2530386
# Strobilurus esculentus

Strobilurus esculentus Physalacriaceae familiako onddo espezie bat da. Oso haragi gutxi du, baina jateko ona da.
Sinonimoak: Collybia esculenta, Marasmius esculentus, Agaricus esculentus.

## Deskribapena

Kapela: Neurri txikikoa, 2 eta 3 cm bitarteko diametrokoa, lautzen doan ganbila, ertz inkurbatua, ildaskatu gabea. Azal leuna edo zertxobait zimurtsua, okre kolorekoa edo gris-arrea.
Orriak: Adnatuak edo dekurrente samarrak, zabal samar, bihurriak, zuriak, zahartzean krema kolorera biratuz.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 5 cm inguruko garaierakoa (proportzioan luzeagoa), sustrai antzekoarekin, okre kolorekoa, gris-arre koloretik gorrixkara behean eta zurbilagoa goialderantz.
Haragia: Urria, zaila, zurixka. Usain fungiko leuna eta zapore gozoa. Espora-jalkina zuria.
Etimologia: Strobilurus terminoa grekotik dator, ziba, pinaburu, esan nahi duen "stróbilus" hitzetik eta pinaburuen isatsa esan nahi duen, "ourà" hitzetik. Hau da, pinaburuen zurtoinetan hazten dena. Esculentus epitetoa berriz latinetik dator, jangarria, esan nahi duen " esculentus" hitzetik. Jangarria delako.

## Jangarritasuna

Jangarri ona. Neurri txikiak dituenez, biltzeko pazientzia eta denbora asko behar da. Kapelak bakarrik jan behar dira.

### Nahasketa arriskua

Strobilurus tenacellus delakoarekin nahas daiteke, hau pinu-pinaburuen gainean (ez izeietan) hazten da. Strobilurus stephanocystis espeziearekin ere bai, hau marroi-gorrixka da. Baeospora myosura txikiagoa da (1-2). Pinus sylvestris-en gainean hazten da.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian bakarrik. Oso arrunta. Taldekoia, talde handitan. Izei-pinaburuen gainean (Picea, abies). Erdi lurperatuta daudenetan, usteltzen ari direnetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Kaukasia, Turkia, Japonia, Papua Ginea Berria, Australia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 176 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 269 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Calvo Pérez Javi. (2006). El mundo de las setas. Asociacion Micológica Fungipedia.
* ↑ Strobilurus esculentus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1094895
* Multimedia: Strobilurus esculentus / Q1094895
* Espezieak: Strobilurus esculentus
# Strohn

Strohn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Vulkaneifel (barrutia)|Vulkaneifel]] barrutian. 2014an 511 biztanle zituen 8,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q567543
* Multimedia: Strohn / Q567543