OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dame Carcas

Lady Carcas-en kondaira (frantsesez: Dame Carcas) Carcasona-ren jatorriaren inguruko istorio etiologikoa da.

## Kondaira

Kondaira VIII. mendean gertatzen da, kristauen eta musulmanen arteko gerren bitartean Europako hego-mendebaldean. Garai hartan, Carcasona sarrazenoen menpean zegoela eta Karlomagnoren armada frankoentzat hiria berreskuratzeko ateetan zegoela. Carcas izeneko sarrazenoen printzesak senarraren heriotzaren ondoren hiriko zaldunak gobernatu zituen.
Setioak bost urte iraun zuen. Seigarren urtearen hasieran, janaria eta ura agortzen ari ziren. Lady Carcasek gainerako erreserben inbentarioa egin zuen. Herritarrek txerri bat eta gari-zaku bat ekarri zioten. Gero txerriari gariaz elikatzeko ideia izan zuen eta, ondoren, hiriko dorre handienetik bota zuen.
Karlomagnok setioa altxatu zuen, hiriak janari nahikoa zuelako txerriak gariz elikatzeko ere. Bere planaren arrakastarekin oso pozik, Lady Carcas-ek hiriko kanpaiak jotzea erabaki zuen. Karlomagnoren gizononetako batek esan zuen: "Carcas sonne!" (horrek esan nahi du "Carcas soinuak"). Horregatik, hiriaren izena.

## Historikotasuna

Lady Carcas fikziozko pertsonaia da. XII. mendeko ahozko tradizioan du jatorria, Jean Dupre-k idatzi zuen kondaira XVI. mendean, eta Guillaume Besse-k eta Guillaume Catel-ek berridatzi zuten XVII. mendean. Karlomagnok ezin izan zuen Carcasona setiatu, bere aita Pepin-ek hartu baitzien hiria sarrazenoei 759an. Karlomagnok 17 urte zituenean.
Antzeko kondairak beste pertsonaia historiko batzuk lotzen dituzte antzeko azpijokoekin beste leku batzuetan. Lehenetarikoa izan zen K.a. VI. mendeko greziar Bias Prienekoa, Aliates Lidiako erregeari aurka egin ziona, mando pare bat gizenduz eta setiatutako hiritik kanporatuz. Aliatesen mandataria Prienera bidali zutenean, Biasek hare tontorrak zituen alez estalirik, baliabide ugarien inpresioa emateko.

## Aztarnak hirian

* Zubi altxagarriko sarreran, Lady Carcasen bustoaren erreplika batek bisitariei ongietorria ematen die. Jatorrizkoa, XVI. mendekoa, gazteluan gordetzen da.
* Dame Carcas deitzen den ostatua dago hirian.
* "Friandises de Dame Carcas" izeneko gurinazko galletak hiriko janari dendetan saltzen dira.

## Erreferentziak
### Bibliografia

* "Dame Carcas, une héroïne sarrasine ", / Sylvie Caucanas, Perpignan, l ' histoire des musulmans dans la ville (du Moyen Âge à nos jours). Recueil des komunikazio du colloque du 7 et 8 avril 2005, Perpignan : Archives communales, 2005, pp. 33-44.
* "La légende de Dame Carcas. Les origines épiques "/ Gauthier langlois lortzeko, Bulletin de la Société d'études scientifique de l ' Aude, tome CIX, 2009, p. 77-87 et tome CX, 2010, p. 45-58.

## Kanpo estekak

* Ressources et revue de presse sur le site Paratge
* Légende racontée par Jehan Du Pré (1534) et Guillaume Besse (1645) sur le site Paratge
* Légende sur le site de l ' bulegoan de tourisme de Carcassonne
* Dame de Carcas ostatuaren gune komertziala
* Datuak: Q1902271
* Multimedia: Dame Carcas / Q1902271
# Cyrano (filma)

Cyrano 2021eko Joe Wright ingeles zinema zuzendariaren drama erromantiko musikal filma da.
Cyrano de Bergeracen inguruko film gehiago ere egin izan dira lehenago. XVII. mendeko nobelagile eta dramaturgo frantsesa izan zen Cyrano. Umoretik, musikaletik eta amodio dramatik ere badu filmak.

## Aktoreak

* Peter Dinklage: Cyrano de Bergerac
* Haley Bennett: Roxanne
* Kelvin Harrison Jr.: Christian de Neuvillette
* Ben Mendelsohn: De Guiche
* Bashir Salahuddin: Le Bret
* Monica Dolan: Marie
* Joshua James: Valvert
* Ray Strachan: La Rae

## Erreferentziak

* ↑ «Cyrano» Berria 2022-01-29 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q104845839
# Cyrano de Bergerac

    Artikulu hau poetari buruzkoa da; antzezlana gaitzat duena beste hau da: «Cyrano de Bergerac (antzezlana)»
Hercule-Savinien Cyrano de Bergerac (Paris, 1619ko martxoaren 6a - Sannois, 1655eko uztailaren 28a) Frantziako poeta, dramaturgoa eta pentsalaria izan zen.

## Bizitza

Bergeraceko lurrak bere aitak erosi zituen eta hortik datorkio izena. Dekadentea, erromantikoa, surrealista, ironikoa, frantziar kulturan pertsonaia garrantzitsua izan zen. Esaterako, Molière garaikideak estimu handian zuen. Bi antzezlan, nobela bat eta hainbat bertso satiriko idatzi zituen. Probokazioak ere egin zuen ezagun: Agripinaren heriotza lanean arimaren hilezkortasuna ukatu zuen, eta horrek eliza katolikoan eskandalua ekarri zuen.
Berrikuntza zientifiko eta filosofikoetan interes handia zuen Savinienek. Ilargiaren eta eguzkiaren estatuak eta inperioak izenburuko lanean gizon baten bidaia fantastikoa kontatzen du. Bidaia kohete batean egiten du protagonistak –aurreikuspen harrigarria, XVII. mendean–; lehenik Ilargira iritsiko da, eta gero Eguzkira. Selenitek, Cyranoren esanetan, lau hanka zituzten, eta baita oso arma praktikoak ere: animaliak ehizatzeaz gain, egosi egiten zituzten.
Gizon independentea izan zen; garaiko idazleak aberatsen babespean egon ohi zen, eta Cyranok tarte labur batez baino ez zuen jaso mota horretako babesa. 1655eko uztailaren 28an Savinien de Cyrano istripu arraro baten ondorioz zendu zen. Hainbaten ustez, etsaiek hil zuten. Bere azken orduak Filles de la Croix komentuan eman zituen; bertako prioreak ez zuen Roxana izena, Cathérine baizik, baina Cyranoren lehengusina zen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Nagore Irazustabarrena, «Benetako Cyrano», Argia, 2008-05-11, CC-BY-SA lizentzia

## Ikus, gainera

* Cyrano de Bergerac antzezlana.
* Datuak: Q213614
* Multimedia: Cyrano de Bergerac / Q213614
# Decker udalerria, Richland konderria (Illinois)

Decker udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Richland konderrian. Azken zentsuaren arabera 418 biztanle zituen, 35.26 milia karratu (91.3 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Decker udalerrian 168 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 41.935 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5249302
# Declan Kearney

Declan Kearney (Antrim konderria, 1964ko abenduaren 19a), irlandar errepublikar politikari bat da, Sinn Féin alderdiko kidea. 2016. urteaz geroztik Ipar Irlandeko Biltzarreko biltzarkidea da, Hego Antrim ordezkatuz.
* Datuak: Q24052777
* Multimedia: Declan Kearney / Q24052777
# Declo (Idaho)

Declo Idahoko hiri bat da. Cassia konderrian kokatua dago. 2010ean 343 biztanle zituen, 7,35 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cassia konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1510893
* Multimedia: Declo, Idaho / Q1510893
# Declan Brooks

Declan Brooks (Portsmouth, Ingalaterra, Erresuma Batua, 1996ko uztailaren 10a) 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina irabazi zuen txirrindulari britainiarra da, eta BMX Estilo Librean hartzen du parte.
Brooks Portsmouthen jaio zen, eta Cams Hill School-en ibili zen; Southsea skate parkean entrenatzen zuen, eta Brontzezko domina lortu zuen Valmieran jokatutako Europako BMX Txapelketan; 2019an, berriz, zilarra, estilo libreko Munduko Kopan, eta hamargarren postua lortu zuen 2019ko UCI Hiri Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, Chengdu-n.
2021eko ekainean, Britainia Handiko taldean aukeratu zuten Tokioko 2020ko Udako Joko atzeratuetarako. Abuztuaren 1ean, brontzezko domina irabazi zuen BMX estilo librean.

## Bizitza pertsonala

2017an, Brooks ITV dating gameshow-n agertu zen lehiakide gisa, Take Me Out.

## Nazioarteko emaitzak

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Ekitaldia |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Parken |
| UCI Munduko Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Ekitaldia |
| 2019 | Chengdu Txina | 03 ! | Parken |
| Euopako Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Ekitaldia |
| 2019 | Cadenazzo Suitza | 03 ! | Parken |

## Erreferentziak

* ↑ «Declan Brooks - Great Britain Cycling Team Rider Profile» Britishcycling.org.uk.
* ↑ «"Crazy tricks, crazy air time, loads of spins, almost like gymnastics with a bike." Declan Brooks on freestyle BMX’s Olympic debut» Sportsgazette.co.uk 20 January 2020.
* ↑ «GB's Worthington wins thrilling BMX gold» Bbc.co.uk.
* ↑ «DECLAN BROOKS: Appearing on Take Me Out» Rideukbmx.com.
* Datuak: Q107524501
# Deco (argipena)

Deco izenak hainbat adiera du:
* Déco edo Art déco, mugimendu eta estilo artistiko bat.
* Deco edo Anderson Luis de Souza, futbolari brasildarra.
# Decker udalerria, Knox konderria (Indiana)

Decker udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Knox konderrian. Azken zentsuaren arabera 209 biztanle zituen, 46.43 milia karratu (120.3 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Decker udalerriak 118 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 70.805 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7996394
# Deckerville (Michigan)

Deckerville Michigango herri bat da. Sanilac konderrian kokatua dago. 2010ean 830 biztanle zituen, 3,23 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Sanilac konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2635692
* Multimedia: Deckerville, Michigan / Q2635692
# Denny (Falkirk)

Denny, Eskoziako gaeleraz: an Daingneach, Eskoziako udalerri bat da, Falkirk eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3778259
* Multimedia: Denny, Falkirk / Q3778259
# Denny Doherty

Dennis Gerrard Stephen Doherty (Halifax, Eskozia Berria, 1940ko azaroaren 29a - Mississauga, Ontario, 2007ko urtarrilaren 19a) kanadar musikari, abeslari eta aktorea izan zen, The Mamas & the Papas taldearen kidea.
Lagunekin batera jotzen hasi zen Halifaxen. 1963an Cass Elliot eta John Phillips ezagutu zituen eta 1965ean The Mamas & the Papas taldean jotzen hasi zen. Aldi batez maitasun-harremana izan zuen Michelle Phillipsekin, Johnen bikotekidearekin.
Taldea banandu ondoren, bakarkako ibilbidea egin zuen eta telesailetan aktore ere aritu zen.

## Bakarkako diskografia

| Album | Urtea |
| Watcha Gonna Do? | 1971 |
| Waiting for a Song | 1974 |

## Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 1984 | Windows | Billy Cooper | |
| 1992 | Hurt Penguins | Bilbo Roberts | |
| 1992 | Oh, What a Night | Harold | |
| 1993–2001 | Theodore Tugboat | Harbourmaster, Narratzailea, Theodore, Hank, George, Emily, Foduck, The Dispatcher, besteak | Ahotsa |
| 1997 | Elvis Meets Nixon | Vernon | |
| 1997 | Pit Pony | Charley McGinnis | |
| 1998 | The Real Howard Spitz | Balthazar Mishkin | |
| 1999–2000 | Pit Pony | Charley McGinnis | |
| 2001 | Prince Charming | Jeweller | |
| 2004 | 25 Years of Skinnamarink | Denny | |
| 2005 | This Is Wonderland | | Atal 1 |
| 2007 | Trailer Park Boys | Ryan Shockneck | Atal 1 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q432488
* Multimedia: Denny Doherty / Q432488
# Dennistoun

Dennistoun, eskozieraz: Danzielstoun, Eskoziako Glasgow hiriko barruti bat da, Clyde ibaiaren iparraldean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5259129
* Multimedia: Dennistoun / Q5259129
# Dennweiler-Frohnbach

Dennweiler-Frohnbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Kusel (barrutia)|Kusel]] barrutian. 2014an 275 biztanle zituen 6,11 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q563742
* Multimedia: Dennweiler-Frohnbach / Q563742
# Denny Laine

Denny Laine, Brian Frederick Hines jaioa (Tyseley, 1944ko urriaren 29a - Naples, Florida, 2023ko abenduaren 5a) ingeles musikari abeslari eta egile abeslaria izan zen.
The Moody Blues eta Wings taldeak sortu zituen eta sei hamarkadako ibilbidean beste talde eta artista batzuekin kolaboratu zuen, baita bakarka ere.
Gitarra jotzen hasi zen eta 1964an The Moody Blues taldearen sortzaileetako bat izan zen, 1966ra arte abeslaria izan zelarik.
1971n Paul McCartney eta Linda McCartneyrekin elkartu zen Wings taldea sinatzeko. Taldeko gitarrista izan zen 1981ean taldea desegin zen arte.

## Diskografia

The Moody Bluesekin
* The Magnificent Moodies, 1965
Wingsekin
* Wild Life, 1971
* Red Rose Speedway, 1973
* Band on the Run, 1973
* Venus and Mars, 1975
* Wings at the Speed of Sound, 1976
* London Town, 1978
* Back to the Egg, 1979
* Datuak: Q434367
* Multimedia: Denny Laine / Q434367
# Denno

Denno Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. 1.243 biztanle ditu, 10,64 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Dennok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Campodenno Contà $^{(en)}$ Predaia Ville d'Anaunia $^{(en)}$ Ton

## Kanpo estekak

* Datuak: Q270602
* Multimedia: Denno / Q270602
# Denny Hulme

Denis Clive Hulme (Motueka, 1936ko ekainaren 18a - Bathurst, Hegoaldeko Gales Berria, 1992ko urriaren 4a) zeelandaberritar 1 Formulako auto-gidaria izan zen. 1965eko Monakoko Sari Nagusia debutatu zuen eta bere azken lasterkera Estatu Batuetan izan zen 1974an. Indianapolisko 500 miliak eta Le Manseko 24 orduak ere jokatu zituen. 1 Formulan 112 sari nagusi jokatu zituen, zortzi garaipen eta 33 podiumekin. Brabham eta McLaren taldeetako pilotua izan zen eta munduko txapelketa lortu zuen 1967an. Bihotzekoak jota hil zen Bathurst 1000 lasterketan gidatzen ari zela Australian. "Hartza" ezizena zuen bere izaera eta itxuragatik.
* Datuak: Q3166
* Multimedia: Denny Hulme / Q3166
# Dennysville (Maine)

Dennysville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Washington konderrian dago, Maine estatuan. 300 biztanle ditu, 15,28 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Washington konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3476720
* Multimedia: Dennysville, Maine / Q3476720
# Denok Batera

Denok Batera Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Berastegin sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 269 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %43,46.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256160
# Dennyloanhead

Dennyloanhead, Eskoziako udalerri bat da, Falkirk eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5259257
* Multimedia: Dennyloanhead / Q5259257
# Dance Me to the End of Love

"Dance Me to the End of Love" (euskaraz: "Dantzatu nirekin maitasunaren amaiera arte") Leonard Cohen kanadariar poeta eta musikari ospetsuak idatzitako abestia da. Abeslariak Various positions diskoan agertu zen, 1984an. Maitasun abesti hau Holokaustoan inspiratuta dago.

## Edukia

Maitasunezko abesti bezala egituratuta, "Dance Me to the End of Love" Holokaustoan inspiratutako abestia da. Abeslariak berak aitortu zuen arabera kanta honen oinarrian kontzentrazio-esparruetan egoten ziren presoen orkestak daude; orkesta horiek erraukseta labeetan naziek presoak hiltzen zituzten bitartean, musika klasikoa jotzen zuten. Hori da "Dance me to your beauty with a burning violin" ("eraman nazazu dantzatzen zure edertasunarengana biolin kartsukiz") bertsoaren esanahia.

## Liburua

1996an, Welcome Books-ek Dance Me to the End of Love liburua argitaratu zuen, Art & Poetry bilduman, abestiaren testuarekin Henri Matisseren margolanekin batera.

## Bertsioak

Lehen unetik abesti honek bertsio asko ezagutu ditu, besteak beste, artista hauena: Madeleine Peyroux, Thalia Zedek, Giannis Parios, Jorge Drexler, Patricia O'Callaghan, Klezmer Conservatory Band, Misstress Barbara, Mark Seymour, The Civil Wars...

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Abestia Youtuben.
* Datuak: Q5215166
# Dance musika elektroniko

Dance musika elektronikoak, EDM edo klub-musika modura ere ezaguna dena, festibal, rave eta gau-klubetan bereziki jotzen den hainbat musika-genero elektronikori egiten dio erreferentzia. Normalean DJek sortzen dituzte abestiak, mix deritzon abesti-selekzio bat erabilita, abesti batetik beste batera salto eginez. EDM generoko album-ekoizleek, halere, live-kontzertuak egin ditzakete (live PA modura ezagutzen direnak), kontzertu edota festibal askotan.
1980ko hamarkada amaieran eta 1990eko hamarkadako hasieran, raveen sorrera-garaian eta piratak ziren irrati-kateen sorreraren testuinguruan, EDMak mainstream-ospea lortu zuen, bereziki Europa mailan. Amerikako Estatu Batuetan, halere, ez zuen hainbesteko ospea eduki hasiera batean, Chicagoko musika elektronikoak Europako EDMtik edan bazuen ere, garaiko komunikazio-bide estatubatuarren oniritziri handirik gabe; besteak beste, garaiko EDMaren eta droga-kulturaren artean zegoen erlazioaren ondorioz. Hala, maila ezberdinetako gobernuen rave-kulturaren aurkako normatiba berezia kaleratu zuten.
Hala, ez zen 2010eko hamarkadako hasierara arte non EDMak ospea eskuratu zuen AEBetan eta Australian, EDMak "AEBetako rave-kulturatik" urruntze-saiatzearen ondorioz. EDMak bere musika-genero propioa izateko bidea bilatzen badu ere, gaur egun oraindik ere musika-genero askotarako aterki-izen modura erabiltzen da, besteak beste: dance-popa, housea, technoa, trancea, drum and bassa, dubstepa eta trapa, bai eta beren azpigeneroak ere.

## Erreferentziak

* ↑ Music cultures in the United States : an introduction. Routledge 2005 ISBN 0-203-99716-6. PMC 61346883. (Noiz kontsultatua: 2020-08-18).
* ↑ Butler, Mark J. (Mark Jonathan), 1970-. (2006). Unlocking the groove : rhythm, meter, and musical design in electronic dance music. Indiana University Press ISBN 0-253-34662-2. PMC 61162077. (Noiz kontsultatua: 2020-08-18).
* 1 2 (Ingelesez) Reynolds, Simon. (2012-08-02). «How rave music conquered America» The Guardian ISSN 0261-3077. (Noiz kontsultatua: 2020-08-18).
* ↑ https://doi.org/10.17077/0021-065X.7123
* ↑ (Ingelesez) Burgess, Richard James. (2014). The History of Music Production. Oxford University Press ISBN 978-0-19-935717-8. (Noiz kontsultatua: 2020-08-18).
* ↑ (Ingelesez) «Music» Armada Music (Noiz kontsultatua: 2020-08-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q851213
* Multimedia: Electronic dance music / Q851213
# Dance of Death

Dance of Death Iron Maiden musika taldearen disko baten eta disko horretako abesti baten izena da. Diska, 2003ko irailaren 2an kaleratu zen Japonian, eta egun batzuk beranduago, otsailaren 8an mundu osoan.

## Taldekideak

* Bruce Dickinson
* Dave Murray
* Adrian Smith
* Janick Gers
* Steve Harris
* Nicko McBrain

## Kanpo estekak

* Datuak: Q721945
# Dance pop

Dance popa 1980ko hamarkadako hasieran sortutako musika-azpigenero ezaguna da, musika elektronikopean. Orokorrean, uptempo musika da, gau-klubetan jotzekoa sortua, bai eta Contemporary Hit Radio edo CHR formatuan jotzekoa ere. Dance eta pop musikaren konbinazioaz sortua, disco, post-disco eta pop sintetikotik ere edaten du. Dance pop musikak hurrengo ezaugarriak ditu: aldi gogorrak dituen musika-azpigeneroa, abesti-estruktura sinpleak (pop musikaren ezaugarri dena) eta melodian zein doinu gogoraerrazetan indarra jartzen duena.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Dance-Pop Music Genre Overview» AllMusic (Noiz kontsultatua: 2021-03-20).
* ↑ Bubblegum music is the naked truth. Feral House 2001 ISBN 0-922915-69-5. PMC 47681775. (Noiz kontsultatua: 2021-03-20).
* ↑ Appell, Glenn. (2006). American popular music : a multicultural history. Thomson Wadsworth ISBN 0-15-506229-8. PMC 62790350. (Noiz kontsultatua: 2021-03-20).
* Datuak: Q211756
# Dancehall

Dancehall jamaikar jatorriko musika herrikoia da, 1970eko hamarkadaren amaieran sortua. Roots reggae baino leunagoa, 1980ko hamarkadan eboluzionatu eta diasporan ospetsu bilakatu zen. XXI. mendean mundu osora zabaldu zen.
1980ko hamarkadaren erdialdean, instrumentazioa nagusitu zen, soinua nabarmen aldatuz, eta dancehallaren (edo "ragga") ezaugarriak gero eta erritmo azkarragoak izatera bilakatu ziren. 1990eko hamarkadaren erdialdean, BoboShantiri lotutako dancehall artista batzuen gorakadarekin, hala nola Sizzla eta Capleton, dancehall eta Rastafari kulturaren arteko lotura sendoa garatu zen. Dancehall musika gogor kritikatu dute nazioarteko erakundeek eta hainbat pertsona ospetsuk, nahiz eta dancehall delakoaren gai lirikoa indarkeriatik harago doan.
1980ko hamarkadan Jamaikan arrakasta handia izan zuen eta 1990eko hamarkadan Jamaikako diaspora komunitateetan gero eta ezaguna egin zen. 2000ko hamarkadan, dantzak mundu mailan arrakasta handia izan zuen, eta, 2010ko hamarkadan, mendebaldeko artista eta produktoreen lanean eragin handia izan zuen, eta horrek genea Mendebaldeko musikaren sektorean gehiago sartzen lagundu du.

## Historia

Dancehallak Jamaikan ohikoak diren dance hall-ei zor die izena (euskaraz, dantzalekua), bertako sound systemek jamaikar musika herrikoia erreproduzitzen baitzuten. 1980an hasi ziren, Kingstoneko (Jamaika) hainbat auzotako jendearen artean, hiriko areto aberatsetara joateko baliabiderik ez zutenak. Jamaikako 1980ko hamarkadaren amaierako aldaketa sozial eta politikoak roots reggaetik nazioarteko bokazio argiarekin egindako desplazamendu musikalean islatu ziren, tokiko kontsumora bideratuago zegoen estilo baterantz, eta jamaikarrek zuzenean jotzen zutenean izaten zuten musikaren ildotik. Michael Manleyren gobernu sozialista Edward Seaga eskuineko politikariak ordezkatu zuenean, injustizia soziala, aberriratzea eta Rastafari Mugimenduari buruzko gaiak dantzaren, indarkeriaren eta sexualitatearen inguruko letrekin ordezkatu ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q474027
* Multimedia: Dancehall / Q474027
# Dancer in the Dark

Dancer in the Dark (danieraz: Danser i mørket, euskaraz: «Iluntasunean dantzari») 2000. urteko drama musikal bat da, Lars von Trierrek zuzendua. Björk abeslaria da protagonista, egunez amets egiten duen fabrika bateko langilea, gutxinaka itsu geratzen ari dena eta dirua aurrezten duena bere semeak gaixotasuna garatu aurretik operazioa jaso ahal izateko. Catherine Deneuve, David Morse, Cara Seymour, Peter Stormare, Siobhan Fallon Hogan, eta Joel Grey dira beste aktore nagusiak.
Filmearen soinu-banda, Selmasongs gisa ekoiztua, Björkek idatzi zuen, baina abestietako batzuetan Mark Bell ere agertzen da eta letretako batzuk von Trierrenak dira. Lars von Trierren Breaking the Waves eta The Idiots filmeekin trilogia bat osatzen du, eta Dogma 95 estetikarekin egina dago.
2000ko Cannesko Film Festibalean estrenatu zen, eta Palme d'Or sariaz gain Björkek emakumezko aktore onenaren zaria irabazi zuen.
# Dances with Wolves

Dances with Wolves 1990 urtean Kevin Costnerrek zuzendutako western filma da.

## Sinopsia

* Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Estatu Batuetako Gerra Zibilean, Dunbar tenientea (Kevin Costner) amerindiar lurraldeetara bidalia da, bakarrik. Egunak pasa ahala, "galtzerdiak" izena jarri dioen otsoa eta gertuko siux herriko taldea izango ditu lagun.

## Pertsonaiak

* Kevin Costner: John J. Dunbar tenmientea/Dances With Wolves
* Mary McDonnell: Stands With A Fist
* Graham Greene: Kicking Bird
* Rodney A. Grant: Wind In His Hair
* Floyd Red Crow Westerman: Chief Ten Bears
* Tantoo Cardinal: Black Shawl
* Jimmy Herman: Stone Calf
* Nathan Lee Chasing His Horse: Smiles A Lot
* Michael Spears: Otter
* Jason R. Lone Hill: Worm
* Charles Rocket: Elgin tenientea
* Robert Pastorelli: Timmons
* Larry Joshua: Bauer sarjentua
* Tony Pierce: Spivey
* Tom Everett: Pepper sarjentua
* Maury Chaykin: Fambrough majorra

## Kanpo estekak

* imdb.com
* Datuak: Q20456