OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Begoña Kirol Elkartea

Begoña Kirol Elkartea Bilboko Begoña auzoko futbol taldea da.

## Historia

Unión Deportiva Begoña 1924ko ekainaren 7an Begoñan sortu zuten, Bilboko auzo bihurtu baino zenbait hilabete lehenago. Klubak Boluetako Ariñ-Beti eta Mallonako La Cruz auzoko Cruzados futbol taldeak batu zituen. Herrian bazeuden beste talderik orain bizirik daudenak, tartean Sporting Begoñes, egun Santutxu FK dena.
Gregorio Urkaregi, berrogeita sei urtez Begoñako etxe-mediku ezaguna izan zena, Begoñako futbol taldeko medikua ere izan zen, baita zuzendaritza-batzordeko kide ere zenbait urtez, eta presidente 1950-51 eta 1951-52 denboraldietan. 1952ko Bizkaiko Kopan txapelduna izan zen Begoñako taldea.
Urte horietan Jesus Garai jokalari gazte-gaztetxoak Begoñako taldean jokatzen zuen. 1950ean, hogei urterekin, Athletic-era pasa zen eta Athleticen historiako defentsarik onenetakoa izango zen. Bartzelonan bost denboralditan jokatu zuen (1960-1965), eta gero beste bat Malagan.
1950eko hamarkadan 5 denboraldi eman zituen Hirugarren Mailan, 1953 eta 1958 artean.

## Uniforme

* Lehenengoa: Zamarra txuri-urdina eta praka beltzak.
* Bigarrena: Zamarra gorria eta praka beltzak.

## Futbol Zelaia

Mallona, 1947an irekia, Alde Zaharra eta Begoña artean kokatuta. . Beste futbol taldeek ere erabiltzen dituzte instalazioak.

## Datuak

* Denboraldiak Lehenengo Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren B Mailan: 0
* Denboraldiak Hirugarren Mailan: 5
* Emaitzarik onena: 4.a (Hirugarren Maila, 55-56 denboraldia)

## Erreferentziak

* ↑ Urcaregui Urruchua, Alex. «Urcaregui Madariaga, Gregorio de - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2023-10-07).
* ↑ Pertsonalidades. Gregorio de Urcaregui Madariaga. Begoña Kirol Elkartea / S.D. Begoña.
* ↑ «Gregorio Urcaregui. Begoña taldeko presidentea. Bizkaiko Kopa, Txapeldunak 1952an. Irudia ee/ee002359.jpg -» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Auñamendi Eusko Entziklopedia) (Noiz kontsultatua: 2023-10-08).
* ↑ Pertsonalidades. Jesus Garay. Begoña Kirol Elkartea / S.D. Begoña.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9078462
# Begoña Lasagabaster

Begoña Lasagabaster Olazabal (Irun, 1962ko irailaren 22a) abokatu eta politikari abertzalea da. 1996tik 2008ra Espainiako Diputatuen Kongresuan Eusko Alkartasunako ordezkaria izan zen.
Salamancako unibertsitatean zuzenbidea eta Brujasko (Flandria, Belgika) Europako kolegioan Goi Ikasketa Europarrak ikasi zituen. Elkarte zuzenbidean, zuzenbide zibilean eta nazioarteko zuzenbide pribatuan aditua da besteak beste.
1987 eta 1991 bitartean Karlos Garaikoetxearen idazkari izan zen, hau Europako Legebiltzarreko diputatu zen artean.
Bere alderdiaren baitan ere Batzorde Nazionaleko kide da. Zehazki nazioarteko harremanen arduraduna da exekutiba horretan.
* Datuak: Q4891269
* Multimedia: Begoña Lasagabaster / Q4891269
# Begoña Gorospe

Begoña Gorospe Pascual (Hernani, Gipuzkoa, 1942) zinemagilea eta feminista da.
Maria de Maeztu Forum Feministaren bazkide sortzailea ere da.
Emakundeko Zuzendaritza Kontseiluan Aholku Batzordeko kidea eta Eusko Ikaskuntzako bazkide aktiboa, ahozko historiari buruzko lanak egin ditu.
Nazio Batuek Beijingen antolatutako kongresu batean parte hartu zuen eta mundu osoko emakumeen egoera argi eta garbi ikusteko aukera izan zuen. Memoria historikoko berreskuratze-lanetan dihardu bete-betean.

## Biografia

1974an Gizarte Graduatua lortu zuen Zaragozako Gizarte Eskolan, eta 1995ean Masterra egin zuen Emakumeen Ikasketetan eta Genero Sistemetan EHUn.

### Ibilbidea

Begoña Gorospe feminismoan ari da lanean 1960ko hamarkadaren hasieratik. Etenik gabe eta jarrera kritiko baina eraginkor batetik, aldarrikapen feministako ekintzak bultzatu ditu, eta, alde horretatik, besteak beste, zinemaren plataforma erabili du. Oraindik irekita dagoen ibilbide militante batean utzi du arrastoa.

## Lanak

Euskal Emakumeen memoria, argazki-erreportajeak eta hainbat artikulu biltzen dituzten dokumentalak egin ditu.

### Dokumentalak

* II República y Guerra Civil.
* Eusko emakumeak.
* Tren Antimilitarista de Mujeres, Eibar, en el referéndum de permanencia en la OTAN
* Congreso Internacional Investigación, Docencia y Feminismo. Donostia
* IV Conferencia Mundial de la ONU sobre las Mujeres. Pekin 1995.Emakumeok erabaki-zentro guztietan egon behar dugu
* ¿Estaban, no estaban, como estaban? Humanidades, Comunicación y otras culturas. Castellón

### Argitalpenak

* Educación, Memoria e Historia de las mujeres vascas: Lecturas feministas (2015) talde-lanean.

## Erreferentziak

* ↑ VELEZ DE MENDIZABAL AZKARRAGA, Josemari. «Begoña Gorospe. Feminista: En la actual sociedad androcéntrica también los hombres están constreñidos» www.euskonews.eus (Noiz kontsultatua: 2021-11-07).
* ↑ Gil, Alicia; Europeo, Fondo Social; Nieto, Ana María Portal. (1999). Mujeres: humanidades, comunicación y otras culturas. Publicacions de la Universitat Jaume I ISBN 978-84-8021-227-4. (Noiz kontsultatua: 2021-11-07).
* ↑ ««Las mujeres tenemos que estar en todos los centros de decisión»» andra.eus 2021-05-07 (Noiz kontsultatua: 2021-11-07).
* ↑ «9788494309519: Educacion, Memoria e Historia de las mujeres vascas: Lecturas feministas (Spanish Edition) - AbeBooks - Karmele Bujan Vidales, Luz Maceira Ochoa, Itziar Rekalde Roidriguez, Izazkun Orbegozo Oronoz, Begoña Gorospe Pascual, Pilar Ariztizabal Llorente, Karmele Pérez Urraza, Begoña Bilbao Bilbao, Gurutze Ezkurdia Arteaga, Pello Aramendi Jauregi, Zaida Fernández Pérez: 849430951X» www.abebooks.co.uk (Noiz kontsultatua: 2021-11-07).
* Datuak: Q109837723
# Begoña Gómez

María Begoña Gómez Fernández (Bilbo, 1975) marketinlari espainiarra da, Pedro Sánchez Espainiako gobernuko presidentearen emaztea.

## Biografia

Begoña Gómez Bilbon jaio zen, baina haurtzaro gehiena Valderas (Leon) herrian egin zuen. “M&B Escuela Superior de Marketing y Negocios” akademian onetsi gabeko Marketineko titulua lortu zuen, eta MBA ez-ofizial bat du.
Esternalizazio komertzialean aholkulari zuzendaria izan zen Inmark taldean, Pedro Sánchez bere senarra (2006an ezkondu ziren Madrilgo udaletxean) Espainiako gobernuko presidente bihurtu zen arte 2018an. 2018tik 2022ra Enpresa Institutuko (IE) Africa Centerreko zuzendari exekutiboa izan zen. 2020tik, Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Eraldaketa Sozial Lehiakorrerako Katedra Berezia zuzentzen du.
2024ko apirilaren 24an, epaile batek ikerketa bat hasi zuen Begoña Gómezen aurka, negozioetako delituengatik, Manos Limpias talde ultraeskuindarraren salaketa baten ondorioz. Salaketa funsgabea eta faltsua zela adierazi zuen Pedro Sánchezek.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Simón, Paloma. (2024-04-17). «El comentado perfil profesional de Begoña Gómez en LinkedIn: preocupada por el feminismo y la sostenibilidad, fan de Pedro Sánchez y muy activa» Vanity Fair (Noiz kontsultatua: 2024-04-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) Gardón, Juan José. (2023-07-20). «Begoña Gómez, así es la discreta mujer de Pedro Sánchez» Diario de Sevilla (Noiz kontsultatua: 2024-04-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) Ruiz, María. (2024-04-10). «Begoña Gómez vendió su curso en Marketing como una licenciatura, pero es de una academia» OK Diario (Noiz kontsultatua: 2024-04-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) «¿Quién es la mujer de Pedro Sánchez? Así es Begoña Gómez» La Razón 2023-07-23 (Noiz kontsultatua: 2024-04-25).
* ↑ EFE. (24 de abril de 2024). «Begoña Gómez, esposa de Pedro Sánchez, investigada por presunto tráfico de influencias y corrupción» Marca.
* ↑ Quintanilla, Berta F.. (24 de abril de 2024). «Estos han sido los trabajos de Begoña Gómez y su nivel de estudios» Huffpost.
* ↑ Máster de Transformación Social Competitiva: Los ODS como estrategia. .
* ↑ Iztueta Olano, Maddi. (2024-04-24). «Sanchezek eten egin du bere agenda politikoa, emaztearen eta bere aurkako erasoen harira» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-04-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54670191
* Multimedia: Begoña Gómez Fernández / Q54670191
# Begoña Izquierdo

Begoña Izquierdo (Bilbo, 1926ko irailaren 7a - Madril, 1999ko ekainaren 27a) euskal margolari figuratiboa eta irudigile ezaguna izan zen.

## Biografia

Begoña Izquierdo Begoñan, Bilbon, jaio zen. Gurasoak kanpotik etorritakoak ziren. Txikitatik marrazketak erakarri zion. Filosofia eta Letrak ikasteko Madrila joan zen baina ikasketa horiek ez zuten erakartzen, eta Bilbora itzuli zen. Han Antonio Torcal irakaslearen marrazketa-eskolak jaso zituen. 1949an Madrilgo San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademian ikasteko tokia lortu zuen. Han beste margolari batzuk ezagutu zituen, besteak beste, Luis Feito, Julio López Hernández, Julián Martín de Vidales, Manuel Méndez, César Montaña, Lucio Muñoz. 1954an marrazketa irakaslearen titulua eskuratu zuen. Lehenengo erakusketa Carmen Arozenarekin batera 1957an egin zuen. 1963an irudigintzaren munduan aritu zen, bereziki haur-literaturaren liburuetan eta bi aldizkarietan: La Estafeta Literaria eta Cuadernos Hispanoamericanos. 1965an March dirulaguntza eskuratu zuen, eta margolaritzaren Abril saria irabazi zuen. Bilbon erakusketa ugari egin zituen. Madrilen hil zen, 72 urterekin.

## Estiloa

Material asko landu zituen: oihal gaineko olioa, lumaz egindako marrazketa; marrazketan espezialistek irarlanen tekniken eragin zuzena ikusi egin diote.
Bere lehenengo garaian giza irudiak zuen garrantzi nagusia. Poliki-poliki baino ikuspegiak eta eraikinak agertuz joango ziren. Orokorrean, haren lanak sinboloz beteta daude. Koloreetan ere hainbat garai ezagutu zituen: hasiera ilunak, koloreen agerpena eta, azken urteetan, argitasun handia. Sentimenduak ondo adierazteko giza gorputzak puztu egiten zituen. Haren lanetan espresionismo ezagut daiteke lirismo handiz nahastuta. Gaiak, bestetik, denboragabeak eta unibertsalak ziren, egunerokotasuna deskribatzeko joera handiaz: zoriontasuna, pertsonen zoritxarrak.

## Bibliografia

* Artistas españoles contemporáneos. Número 63. Adolfo Castaño. Servicio de publicaciones del Ministerio  de Educación y Ciencia. ISBN 8436902734
* La Gran Enciclopedia Vasca. XVIII. liburuki, 185. faszikuloa, La Gran Enciclopedia Vasca.
* Artistas Vascos. Bilboarte argitaletxea.
* Quien es quien en Vizcaya. La Gran Enciclopedia Vasca

## Kanpo estekak

* Begoña Izquierdoren margolan bat.
* (Gaztelaniaz): Segundo Oar-Artetaren artikulua Bilbao aldizkarian.
* Datuak: Q8245631
# Begoña Guillen

Begoña Guillen Montero (Amurrio, Araba, 1963ko ekainaren 22a) argazkilaria da. 2022an Bilboko Udalak antolatutako hilerrien lehenengo argazki lehiaketa irabazi zuen Itxaropenik eza lanarekin.

## Biografia

Begoña Guillenek administrazio eta finantza ikasketak egin zituen. 2001eko apirilean Egiptora egindako bidaiak, ordea, inflexio puntua ezarri zuen bere argazkigintzarako zaletasunean. Reflex kamera analogiko batekin hasitako bideak, beranduago, digitalari ireki zion atea, beti ere, era autodidakta batean. Bidaia hartan, inguratzen zuen guztiak argazkien bidez era artistikoago batez erakusteko nahia piztu zion. Geroztik, osagarri nagusia ura duen guztiak erakarri du: itsasoa, ibaiak, aintzirak, …lehorrekoa izanagatik… kostaldearekin erakarpen berezia sentitzen du.
Argazkigintzak, bere bizitzan berebiziko garrantzia duela adierazten du Begoñak.
   Argazki makina eskuartean izateak bidaiatzea suposatzen du, baita naturan murgiltzea eta, uraz, argiaz, eguzkiaz, olatuen mugimenduaz, zarataz, isiltasunaz, aireaz, unearen edertasunaz gozatzea, eta nola ez… bakardadeaz, eta pasatutako esperientziak geroago partekatzea ere.
Hilerrietan argazkiak ateratzea ere gogoko du. Bidaiatzen duenean ere bisitatzen ditu hilerriak. 2022an Bilboko Udalak antolatutako hilerrien argazki lehiaketa irabazi zuen Itxaropenik eza lanarekin: begiak itxita, gora begira dagoen harrizko eskultura baten bustoa ageri da, eta aurpegiera are atsekabetuagoa ematen diote hezetasunek.
Bilboko Photobat argazkilaritza elkarteko presidentea ere bada Guillen Montero.

## Erakusketak

* 2015ean Kresala erakusketa Gasteizko Mila Agirre galerian.
* 2016an Amurrion eta Agurainen Artearen haziak erakusketa kolektiboan parte hartu zuen Araba Euskaraz egitarauaren barruan.
* Photobat taldearekin, Eibarren, Artziniegan eta Bilbon erakusketa kolektiboak egin ditu.
* 2022an Photobat-ekin apiriletik ekainera, Bilboko expodistriton erakusketa kolektiboa.

## Sariak

* 2022an Bilboko Udalak antolatutako hilerrien lehenengo argazki lehiaketa irabazi zuen Itxaropenik eza lanarekin: begiak itxita.

## Erreferentziak

* 1 2 Aristondo, Amaia Igartua. ««Hilerrietako bakearekin eta isiltasunarekin gozatzen dut»» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-06-18).
* ↑ «Fotografías con alma» El Correo 2019-10-07 (Noiz kontsultatua: 2022-06-18).
* ↑ Carta de nuestra Presidenta | photobat.org. (Noiz kontsultatua: 2022-06-18).
* ↑ «“Artearen Hazia” es la exposición colectiva de arte organizada por Aresketa Ikastola del 18 de abril al 4 de mayo en La Casona | HAUXE DA AMURRIO» www.hauxeda.com (Noiz kontsultatua: 2022-06-18).
* ↑ «“Desesperanza”, de Begoña Guillén Montero, gana el I Concurso de fotografía del Cementerio de Bilbao» Bilbao Zerbitzuak 2022-05-06 (Noiz kontsultatua: 2022-06-18).

## Kanpo estekak

* Begoña Montero, argazkiak
* Bilboko hilerrien lehenengo argazki lehiaketaren sari banaketa 2022
* Datuak: Q112624910
# Begoña Larzabal

Begoña Arantzazu Larzabal Fernández (Madril, 1971ko urtarrilaren 19a - ) euskal belar hockey jokalari ohia da. Errealean aritutakoa da.
Atlanta eta Sydneyko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) www.coe.es
* Datuak: Q4880598
# Begoña M. Jugo

Begoña Marina Jugo Orrantia (Galdakao, Bizkaia, 1965eko uztailaren 18a) biologian lizentziatua da eta irakaslea genetika arloan.

## Biografia

Begoña Marina Jugo Orrantia Galdakaon jaio zen 1965eko Uztailaren 18an, familia oso euskaltzale batean. Bego Jugok oinarrizko ikasketa guztiak Galdakaoko Eguzkibegi ikastolan egin zituen, ikastola sortu berri-berrian.
Txiki-txikitatik ere Andra Mari dantza taldeko dantzaria izan zen. Bilbo-Txurdinagako Gabriel Aresti Institutuan ikasi zuen Batxilergoa, D ereduaren lehen urteetan. Lerro euskaldunen abian parte hartu zuen Euskal Herriko Unibertsitatean ere.

#### Unibertsitatean ikasle-irakasle

1988an Biologian lizentziatu zen EHUn. 1986tik aurrera Udako Euskal Unibertsitateko Natur Zientziak saileko kidea izan zen, eta bertan Sailburu gisa aritu hiru urtez.
1992an Genetikako irakasle gisa hasi zen EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultatean lanean, Ikerketa eta irakaskuntza uztartuz, Biologia lizentziaturako lehen hautazko irakasgai euskaldundua irakasten.
Ordutik zenbait irakasgai irakatsi izan ditu, gehienak lehen aldiz euskaraz: Populazioen Genetika, Eboluzioaren Genetika, Genetika Molekularra eta Eboluzio molekularra graduetan, eta Bioinformatika eta Genomika graduondokoetan.

#### Doktoregoa

EHUn eta Herbeeretako Utrecht-eko Unibertsitate prestigiotsuan egindako Doktorego-tesia 1998.ean aurkeztu zuen.
Immunogenetikan eta Transkriptomikan aditua da, eta beste ikerketa-lerroez gain, txertoen eta euren osagaien eragina animalia ereduetan ikertzen du egun.
Zortzi doktorego-tesi zuzendu ditu, horietatik batek “Koldo Mitxelena saria” , euskaraz egindako zientzietako tesirik hoberenari, saria jaso zuen (Koldo Garcia-Etxebarria, 2010). Beste hiru doktorego-tesi ari da zuzentzen.

#### Kudeaketan

Kudeaketa postuetan ere aritu izan da EHUn; eta Euskara Zerbitzuko Zuzendari gisa jardun zuen 2009-2011n.
Orduan argitaratu zen unibertsitate honetako lehen euskarazko liburuen katalogoa.

#### Ikertzailea

EHUko irakasle bezala, Jugok ekoizten dituen euskarazko testuak, euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-basean azaltzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ «Gabriel Aresti institutuko historia - Gabriel Aresti BHI» gabrielarestibhi.hezkuntza.net (Noiz kontsultatua: 2021-03-22).
* ↑ «:: BILATU 2.4.2 ::» www.ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2021-03-22).
* ↑ Garcia-Etxebarria, Koldo Garcia. (2010). Erretrobirus endogenoen detekzioa eta karakterizazioa behietan eta beste hainbat mamaliotan. UPV/EHU ISBN 978-84-8438-587-5. (Noiz kontsultatua: 2022-11-28).
* ↑ «Bego Jugo Orrantia :: Inguma - Euskal komunitate zientifikoaren datu-basea» www.inguma.eus (Noiz kontsultatua: 2021-03-22).

## Kanpo estekak

* Begoña M. Jugo irakaslearen fitxa EHUko Biologia graduan:
* Begoña M. Jugoren ikerketa lanak Research gate
* Begoña M. Jugo ORCID ikerketa atarian
* Datuak: Q45438087
# Biraketa-simetria

Izaki bizidunetan simetria erradiala (biologia)
Biraketa-simetria (errotazionala,erradiala edo simetria zilindrikoa bezala ere ezaguna), ardatz baten inguruko simetria da. Errotazio eta traslazio puntua da, beraz, sistema bat biraketa simetria edo aximetria duela diogu mediatriz batetik hartutako semiplano guztiak ezaugarri berdinak dituztenean. Zeharkako simetria edo simetria inbolutiba bezala ezagutzen da.
Zuzenki batean P puntua P' puntuan transformatzen duen mugimenduari ardatzeko biraketa simetria deitzen diogu eta honek egiaztatzen du:
Beste modu batera esanda e ardatza PP'segmentuaren mediatrizea da.
Biraketa simetria ez da objektu baten eta haren erretflexioaren artean soilik aurkezten, irudi askok bi sekzioetan zatitu daitezke zuzen baten bitartez eta zuzenarekiko simetrikoak dira. Objektu hauek simetria ardatz bakarra edo gehiago izan ditzakete. Zuzenki baten simetria ardatza erreferentzi gisa hartzen badugu eta irudi horren puntuak beste irudi batekoekin bat egiten badute, biraketa simetria emango da. Irudi batek ispilu baten aurrean egindako erreflexu fenomenoa ematen da biraketa simetrian.
Irudi simetriko baten puntuei puntu homologoak deritzogu, hau da, A' puntua A-ren homologoa da, B' B-ren homologoa da eta C' C-ren homologoa da. Honekin batera, irudi originalaren puntuen arteko distantzia irudi simetrikoaren puntuen arteko distantzien berdina da. Kasu honetan: Simetria ardatz bat edo gehio duen objektu batean eman daiteke biraketa simetria.
Marraztutako ardatz simetriaren gainetik irudia tolestuko bagenu, alde kontrajarrien puntuek bat egiten dutela ikusiko genuke, hau da, alde biek bat datoz.
Buruketa fisiko esanguratsu batzuk, teoria kuantikoarekin, baliabide jarraiekin edota zelaien teoriarekin erlazionatuta daudenak bereziki, ondorioztatzeko errazagoak dira datuak biraketa simetrikoan oinarritzen badira magnitude ezezagun batzuen soluzioa biraketa simetria dutenean. Horri esker, hiru koordenada espazialen buruketa bat bi aldagaietako buruketa batean sinplifikatu daiteke. Adibidez, buruketa batzuk ebazteko Poissonen ekuazioa ikastea beharrezkoa da:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3886264
# Biraketa-solido

Biraketa-solidoa irudi lau bat plano bereko ardatz baten inguruan biratzean eratzen den solidoa da. Esaterako, zirkulu batek esfera bat eratzen du bere diametroaren inguruan biratzean; triangelu zuzen batek, bere kateto baten inguruan, kono bat. Horrelako solido baten bolumena integrazioz kalkula daiteke.

## Biraketa-solidoaren bolumena eta azalera

$y=f(x)$, non $x\in \langle a,b\rangle$, kurbaren biraketa-solidoaren bolumena X ardatzaren inguruan:
    $V=\pi \int \limits _{a}^{b}(f(x))^{2}\,dx$
Azalera:
    $S=2\pi \int \limits _{a}^{b}|f(x)|{\sqrt {1+[f'(x)]^{2}}}\,dx$
Funtzioa adierazpide parametrikoan denean
    $x=x(t),\ y=y(t);\ t\in \langle t_{1},t_{2}\rangle$
Bolumena:
    $V=\pi \left|\int \limits _{t_{1}}^{t_{2}}y^{2}(t)x'(t)\,dt\right|$
Azalera:
    $S=2\pi \int \limits _{t_{1}}^{t_{2}}|y(t)|{\sqrt {[x'(t)]^{2}+[y'(t)]^{2}}}\,dt$

## Ikus, gainera

* Biraketa-gainazala
* Pappus-Guldinen teorema

## Kanpo estekak

* Datuak: Q725939
* Multimedia: Solids of revolution / Q725939
# Biraketa periodo

Astronomian, biraketa periodoa objektu astronomiko batek bere biraketa ardatzarekiko bira oso bat emateko behar duen denbora da. Objektu solidoetarako (planeta eta asteroideak, kasu), biraketa periodoa balio soil bat da. Gasezko edo jariakinezko gorputzetan (izarrak edo gasezko erraldoiak, kasu), periodo horrek aldeak ditu ekuatorearen eta poloen artean. Hori dela eta, fenomenoa neurtzean ematen den zenbaki estandarra eremu magnetikoaren biraketarena da.
Lurraren biraketa periodoa 23,9344 ordu da (ordu kopuru hori behar du bira bat emateko).

## Formula

$2\pi =\omega T\qquad \qquad \Rightarrow \qquad \qquad T={\frac {2\pi }{\omega }}$

## Ikus, gainera

* Lurraren errotazioa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q185981
# Biraita-(Ce)

Biraita-(Ce) silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Biraita-(Ce) silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ce2Fe^{2+}(Si2O7)(CO3)}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Biraite-(Ce): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Biraketa-ardatz

Biraketa-ardatza edo errotazio-ardatza, gorputz bat biratzen denean, geldi dauden puntuek osatutako lerroa da; gorputzaren gainerako puntuak lerro horren inguruan biratzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2995427
# Birao

Biraoa norbaiti edo zerbaiti errespetu falta erakusteko edo oso sentimendu bizia adierazteko darabilgun hitza edo esaldia da; garai batean, euskaldunon artean, bereziki Jainkoaren aurkako errespetu falta adierazten zutenak jotzen ziren biraotzat.
Ikerketa batzuen arabera, egunero 80–90 birau —esandako hitz guztien % 0,5 – % 0,7 bitartean— esaten ditugu.

## Euskal apologisten mitoa: euskara, «biraorik gabeko hizkuntza garbia»

| « | OOOOo! euskera dohatsua OOOOo! euskera garbia Ai! biraorik ez duzun hizkuntza [...] goragalea ematen didazu izan-ta ez zeralako ez izan-ta hala zerala esaten dutelako. Biraorik ez bazendu zer trixtea izango zinaken EUSKERA [...] | » |
| Joxean Artze: Sara poesia, Isturitzetik Tolosan barru liburua, 1969. urtea. ||
Kultura eta hizkuntza guztietan badira biraoak, haserrea kontrolatzeko onuragarriak direlako. XVI. - XVIII. mendeetan euskararen alde gaztelaniaz aritu ziren euskal apologistek, baina, mito bat zabaldu zuten: euskara hizkuntza garbia zela zioena, euskarak ez zuela biraorik, eta biraoak erdaraz esaten direla. Mito horrek bizirik iraun du luzaroan (adibidez, Orixek ere mitoa aldeztu zuen). Hala ere, uste hori erabat okerra dela frogatu dute hainbat euskalarik, besteak beste Juan Jose Zubiri eta Patxi Salaberri euskaltzainek.

## Erreferentziak

* ↑ Iñigo ASTIZ: «Fernando Maiora, idazlea: "Euskalduna izan da nagusiki Iruñerri osoa orain gutxira arte"», Berria, 2011-10-19.
* ↑ Jay, T.. (2009). Entire document The Utility and Ubiquity of Taboo Words. Perspectives on Psychological Science. , 153-161 or. doi:10.1111/j.1745-6924.2009.01115.x..
* 1 2 Gorka AULESTIA: «Un siglo de literatura vasca (IV, c)», Sancho el Sabio, 13, 2000, 11-40. Ikus 32. orrialdea.
* ↑ Angier, Natalie. (2005-9-25). «Cursing is a normal function of human language, experts say» New York Times.
* ↑ Velez de Mendizabal, Asier. (2007-10-11). «Potrohandi, marimandona, olio... Euskaldunok badugu nola iraindu» Gara.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q184439
* Multimedia: Profanity / Q184439
# Biraketa-gainazal

Biraketa-gainazala edo Biraketa-azala lerro zuzen edo kurba bat (sortzailea) ardatz baten inguruan, biraketa-ardatza deiturikoa, biratzean sortzen den euklidestar espazioko gainazala da. Biraketa-gainazalak dira esfera, paraboloidea, hiperboloidea, konoa (oinarria kontuan hartu gabe), zilindroa (oinarriak kontuan hartu gabe), torua... Horrelako gainazal baten azalera integrazioz kalkula daiteke.

## Ikus, gainera

* Biraketa-solidoa
* Gabrielen adarra

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Biraketa-gainazala mathworld-en
* Datuak: Q849425
* Multimedia: Surfaces of revolution / Q849425
# Berești-Bistrița

Berești-Bistrița Errumaniako udalerri bat da, Bacău konderrian. 2.175 biztanle ditu, 37,6864 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Berești-Bistrița $^{(en)}$ Brad $^{(en)}$ Climești $^{(en)}$ Pădureni $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3407910
* Multimedia: Berești-Bistrița, Bacău / Q3407910