OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gula (mitologia)

Gula (sumerreraz: 𒀭𒄖𒆷) Mesopotamiako jainkosa izan zen, sendaketaren jainkosa eta Ninurtaren emaztea izan zena. Bere animalia sinbolikoa txakur sakratua izango zen, ondoan irudikatzen zitzaiona eta sendatzea ekarriko zuen mezulari eta elementu gisa jardungo zuena. "Ama Handia", "Ama Gula" edo "Bizitzaren Andrea" epitetoak ere bazituen.

## Ezaugarriak

Baba jainkosaren ezaugarri berak izango zituen, baina badirudi biak jatorriz independenteak izan zirela. Babaren izena ohikoagoa da garairik zaharrenean, eta Hammurabiren ondorengo aldian, Gula, hartu zuen.
Gerraren jainkoak, Ninibek (Ninurta), eguzkiaren jainko txikiagoen kultuak xurgatu zituenez, bi izenek jainko ezberdinen ezkontideak irudika ditzakete. Dena dela, bien nolakotasunak berdinak dira, eta biek izendapen sinonimoak egiten dituzte Niniben emazte gisa. Isin hirian, non bere gurtza-gune nagusia izan zuen, E-galmaj tenplu sakratuaren esparrua Pabilsag hiriko jaunari ematen zitzaion ezkontide. Zazpi seme-alaba izan zituen, eta horien artean Damu nabarmentzen zen, Isinen gurturiko sendabidearen eta berraragitzearen jainkoa, eta Ninazu, sendatzearen eta azpimunduaren jainkoa.
Uholde Handiaren ondoren, Gulak gizateriari "bizi-arnasa" ematen lagundu zuen. Izendapen honek bi jainkosen ezaugarri nagusia ere azpimarratzen du, sendagailuena (edo mediku funtzioena). "Mediku handia" esaten zitzaion askotan, eta, beraz, gaixotasunetako sufrimenduak arintzera bideratutako erritual eta konjuruetan bereziki nabarmentzen zen. Hala ere, gobernarien eskubideak zapaltzen zituztenak edo pozoiekin gaizki jokatzen zutenak madarikatzeko ere hel egiten zuten.
Niniben kasuan bezala, jainkosaren gurtzak leku nabarmena du Umman, Shirgullan eta Nippurren. Bere senarrarekin harreman estua duen arren, bere kabuz ere babesa erregutzen zioten, eta, beraz, Babilonia eta Asiriako jainkosa gehienek baino independentzia handiagoa zuen. Otoitz-gutunetan eta ereserkietan ere aipatzen zuten, eta batzuetan itunetan eta lege-kodeetan ere.
Mugen babesle gisa, leku nabarmenean agertzen da orube edo kudurru babiloniarrak mugatzen dituzten harrizko hilarrietan, eta estatua batek irudikatzen du, beste jainko eta jainkosa batzuk beren santutegiek, animalia sakratuek edo armek bakarrik deskribatzen zituztenean. Garai neobabiloniarrean, bere gurtzak leku nabarmena zuen oraindik, eta Nabukodonosor II.ak Borsippa hiriko E-zidako barruti sakratuen barruan hiru kapera edo santutegi aipatu zituen, gutxienez, baita haren omenezko tenplu bat ere, Babilonian.

## Bibliografia

* George A. Barton, The Problem of the Origin and early History of the Deity Nin-Ib (Nin-Urta, Nin-Urash). Journal of the American Oriental Society 46, 1926.
* C. J. Mullo-Weir, Four Hymns to Gula, Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland 1, 1929.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1028642
# Garbikundeko Andre Mariaren eliza (Indurain)

Garbikundeko Andre Mariaren eliza Itzagaondoko Indurain lekuan XIII. mendeko kristiau eliza bat da, erromaniko estiloan.

## Eraikina

Herrian, Garbikundearen parrokia nabarmentzen da. Landa-izaerako eraikin berantiar-erromanikoa da, nabe bakarrekoa, zirkuluerdi-formako absidea eta kanoi-erdiko ganga zorrotza ditu, mentsuletan zurkaizten dituzten arku fajoien gainean. Portada apaingarririk gabeko arkibolten bidez antolatuta dago.
Barruan, Biurrunek Jorge Flandriakoari egotzitako XVI. mendeko erretaula bat dago, Ama Birjinaren bizitzari eskainia. Balaustrez eta bost kalez osatutako bi gorputz ditu, kalbarioaren kaxarekin amaitzen dena, eta gainean Aita Betierekoa. Eskultura talde txikiz osatuta dago, eta Kristoren Haurtzaroaren eszenak irudikatzen ditu lehenengo bi gorputzetan, eta santuen eszenak -San Migel eta San Jorge, besteak beste- hirugarrenean. Eserita dagoen Birjina eder batek kale nagusia hartzen du. Erretaula oso berrmargotuta dago. Alboko bi erretaulak XVIII. mende hasierakoak dira eta Juan de San Miguelek eginak dira. Ostilamenduaren artean, intsentsu-ontzi errenazentista bat nabarmentzen da.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | INDURAIN. (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

## Ikus, gainera

* Indurain
* Itzagaondoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110521039
# Garbikundeko Andre Mariaren eliza (Domeñu)

Garbikundeko Andre Mariaren eliza Erromantzatuko Domeñu kontzejuan XII. mendeko kristiau eliza bat da, gotiko estiloan.

## Eraikina

1200. urtea inguruko eraikin protogotikoa, erretaula erromanista bat buru duela, Gaspar Ramos eskultorearen eta Joan Ereta mihiztatzailearen artean egina XVII. mendeko lehen hamarkadetan. Emandako trazak Kristoren Pasioaren eta Ama Birjinaren Bizitzaren eszena erlibarioak kokatzen ditu, kanon luzeko irudiekin. Beste pieza aipagarri bat Birjina eseriaren eta Haurraren tailu bat da, bere zorroztasun eta frontaltasunagatik XIII. mende hasierako Erromanikoaren barruan sartzen dena.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | DOMEÑU. (Noiz kontsultatua: 2021-12-31).

## Ikus, gainera

* Domeñu
* Erromantzatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110329764
# Garbikundeko Andre Mariaren eliza (Gatzolatz)

Garbikundeko Andre Maria Nafarroako Zizurren dagoen eliza erromanikoa da, Gatzolatzen hain zuzen ere. Petri Ximenez Gatzolatzekoak XIII. mendearen hasieran eraikia, bere elizpea oso ezohikoa da Nafarroan.
1931n monumentu izendatu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q257513
* Multimedia: Church of Nuestra Señora de la Purificación, Gazólaz / Q257513
# Garbikundeko Andre Mariaren eliza (Napari)

Garbikundeko Andre Mariaren eliza Erromantzatuko Napari lekuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina

Abside lauaren tipologian, sokazko eta adarrezko aparailuarekin behealdean, harlangaitzezkoa da, leihatila bikia du eta defentsa-dorrea oinaldean. Adibide gisa, Nafarroako eskola bat ikusi nahi izan da Erromanikoaren hasieran, X. mendearen hasieran datatua, elementu zaharrenentzat, eta XI. edo XII. mendekoentzat, gainerakoentzat. Irunberriko tailerretik datorren eskultura-erretaula, Joan Eretak egina, XVII. mendeko lehen herenekoa, Iruñeko San Martin parrokian dago.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | NAPARI. (Noiz kontsultatua: 2021-12-31).

## Ikus, gainera

* Napari
* Erromantzatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110329108
* Multimedia: Iglesia de la Purificación de Santa María (Napal) / Q110329108
# Garbinet (TRAM Alacant)

Garbinet Alacantiko Burdinbide Metropolitarraren geltoki bat da, Alacant udalerrian dagoena.

## Kokapena

TRAM Alacant :

## Erreferentziak

* ↑ «TRAM - Lineak» www.tramalacant.es (Noiz kontsultatua: 2021-01-23).

## Ikus, gainera

* Alacantiko Burdinbide Metropolitarra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16615844
# Garbikundeko Andre Mariaren eliza (Besolla)

Garbikundeko Andre Mariaren eliza Ibargoiti ibarreko Besolla herri hustuan XII. mendeko kristiau eliza bat da, erromaniko estiloan. Donejakue Bidearen baitako ondare kontsideratzen da, Aragoiko Bideak Nafarroan egiten duen etaparen parte.

## Eraikina

Biztanleriatik aparte dago. Tenpluak eta etxalde txikia duen etxebizitzarako etxe batek osatzen dute. Eraikin erlijiosoa arkitektura erromaniko berantiarraren adibide bat da (ca. 1200) harlanduz egina, kapiteletan eta portadan zizelkatutako dekorazioarekin. Habearte bakarra eta burualde erdizirkularra ditu, bi ataletan banatuta. Burualdeari Epistolaren aldetik atxikita oinplano karratuko sakristia txiki bat dago, elizaren atzean. Sarrera Epistolaren hormaren bigarren atalean dago, zirkuluerdiko arkuarekin eta landare-motiboekin eta animalia estilizatuekin hesitutako kapitelarekin. Tinpanoa du, erdian krismoia duela, biribilkien mentsulek eusten diotela.
Barrualdea kanoi-ganga zorrotzez estalita dago nabean, fajoien gainean, eta labe-gangaz burualdean. Nabarmentzekoa da kapera nagusiarekin bat egiten duen arku fajoia, atxikitako zutabe-erdietan bermatuta dagoena, eta kapitelek portadaren antzeko ikonografia eskaintzen dute. Erretaula nagusia errenazentista estilokoa da, eta xehetasun platereskoak ditu mazonerian. XVI. mendeko lana da. Jatorrizko pinturak gordetzen ditu taula gainean alboko kaleetan eta gainaldean. Lehenengo solairuan Santa Barbara eta Santa Quiteria irudi esenteak daude, eta bigarrenean Blas eta Antonio Abad santuenak. Teilatupean Kalbarioa dago. XVI. mendeko bigarren hereneko Nafarroako Errenazimenduko maisu baten lanak dira. Aldare nagusiaren erdian, erretaularen aurrean, Ama Birjinaren eta Haurraren arteko hesi gotiko bat dago (XIV. mendea), eserita, garai modernoan bertan egindako zaharberritzeak aldatua.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | BESOLLA. (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

## Ikus, gainera

* Besolla
* Ibargoiti

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5666767
# Garbikundeko Andre Mariaren eliza (Santsoain)

Garbikundeko Andre Mariaren eliza Urraulbeitiko Santsoain lekuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina

Parrokiak trantsizio-estilo bat du, ojiba-formakoa portadan, baketoiek eta kapitel lauek zeharkatzen dituzten arku zorrotzak dituena. Tenpluaren barruan eta oinaldean korua dago, goian, eta bertara eskailera batetik iristen da. Eskailera horrek harrizko eskudelak ditu, eta kanpoaldean nobleen armarri batzuk landu eta polikromatu dira. Era berean, koruaren karela nabarmentzen da, sakonera eta lauorriak dituena.
Iruñeko Elizbarrutiko Museoan, Santsoaingoak, Erdi Aroko bi tailu gordetzen dira. Santa Mariakoa trantsizio erromaniko-gotikoaren ohiko adibidea da. Bigarrena, Arrosarioko Andre Mariaren eskultura gotikoa da, barrokoan oso eraldatua izan zena, jatorrizko itxura galarazi dioten oihal kolatuak gehituz.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | SANTSOAIN. (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

## Ikus, gainera

* Santsoain
* Urraulbeiti

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110278747
# Garbikuntzako Andre Mariaren eliza

Garbikuntzako Andre Mariaren eliza Longidako Billabeta kontzejuan XII. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina

Erromaniko estiloko eliza da, XII. mende amaierakoa. Hiru ataleko nabe bat du, gurutzadura eta zirkuluerdi-formako abside moduko horma-hobiko bi kapera dituena. Kanoi erdiko ganga batek estaltzen du. Ganga horrek fajoiak ditu, eta mentsuletan bermatuta daude. Mentsulen parean inposta bat dago, xake-formako dekorazioa, palmetak, bolak, diamante-puntak eta beste motibo batzuk dituena.
Sarrera zirkuluerdiko portada da, eta bi arkibolta ditu zutabeetan bermatuta. Zutabeen kapitelek txoriak, pendizak eta bolutak dituzte, eta zimazioak bolekin. Absideak giza buruekin, animaliekin, kontortsionistekin eta abarrekin zizelkatutako harburuak ditu teilatuan.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | BILLABETA. (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

## Ikus, gainera

* Billabeta
* Longida

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110155586
# Guardiako udal pilotalekua

Guardiako Udal pilotalekua Guardiako pilotalekua da. Inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12258764
# Guardian: The Lonely and Great God

Guardian: The Lonely and Great God (Hangul: 쓸쓸하고 찬란하神 – 도깨비; RR: Sseulsseulhago Chanlanhasin – Dokkaebi) Kim Go-eun, Lee Dong-wook, Yoo In-na eta Yook Sung-jae filmekin batera Gong Yoo protagonista duen Hego Koreako telesaila da. tvN kable sarean erakutsi zen 2016ko abenduaren 2tik 2017ko urtarrilaren 21era arte. Kim Eun-sook drama idazle ezagunak idatzi zuen.

## Pertsonaiak

* Gong Yoo: Goblin / Kim Shin / Yoo Shin-jae
* Kim Go-eun: Ji Eun-tak
* Lee Dong-wook: Grim Reaper / Wang Yeo / Kim Woo Bin / Lee Hyuk
* Yoo In-na: Sunny / Kim Sun
* Yook Sung-jae: Yoo Deok-hwa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24859151
* Multimedia: Guardian: The Lonely and Great God / Q24859151
# Guardialfiera

Guardialfiera Italiako udalerri bat da. Campobassoko probintzian kokatuta dago, Molise eskualdean. 950 biztanle ditu, 43,53 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Guardialfierak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Acquaviva Collecroce Castelmauro Larino Palata Casacalenda Civitacampomarano Lupara

## Kanpo estekak

* Datuak: Q277613
* Multimedia: Guardialfiera / Q277613
# Guardie e ladri

Guardie e ladri 1951ko Steno eta Mario Monicelli italiar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Erretiratzear dagoen Bottoni brigadierrak hiru hilabeteko epea du Esposito harrapatzeko lanpostuari eutsi nahi badio. Esposito alde egin dion iruzurgilea da.

## Aktoreak

* Totò: Ferdinando Esposito
* Aldo Fabrizi: Lorenzo Bottoni
* Pina Piovani: Donata
* Carlo Delle Piane: Libero Esposito
* Ernesto Almirante: Carlo Esposito
* Gino Leurini: Alfredo
* Ave Ninchi: Giovanna
* Rossana Podestà: Liliana Bottoni
* Paolo Modugno: Paolo Bottoni
* Aldo Giuffrè: Amilcare
* Mario Castellani: taxilaria
* William Tubbs: Mr. Locuzzo
* Pietro Carloni: komisarioa

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2257063
* Multimedia: Guardie e ladri / Q2257063
# Guardians of the Galaxy (filma)

Guardians of the Galaxy edota Guardians of the Galaxy Vol. 1 (euskaraz Galaxiako Zaindariak) superheroi filma da, 2014an James Gunn estatubatuar zinemagileak zuzendu zuena. Marvel Comics argitaletxeko Guardians of the Galaxy superheroi taldearen komikietan oinarrituta dago. Chris Pratt, Zoe Saldana, Dave Bautista, Vin Diesel, Bradley Cooper, Lee Pace, Michael Rooker, Karen Gillan, Djimon Hounsou, John C. Reilly, Glenn Close eta Benicio del Toro aktoreek antzeztu zuten.
2017an Guardians of the Galaxy Vol. 2 izeneko jarraipena izan zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Peter Quill (Chris Pratt), 1980ko hamarkadan bizi den gizonak, bere burua Marvel unibertso zinematografia osoa barne hartzen duen gatazkaren erdian topatuko du. Star-Lord superheroi titulua bereganatzeko bere saiakeran, hainbat superheroiez osatutako Guardians of the Galaxy taldeko kide bilakatua, tartean Rocket Raccoon (Bradley Cooper), Groot (Vin Diesel), Drax the Destroyer (Dave Bautista) eta Gamora (Zoe Saldana).

## Aktoreak

* Chris Pratt: Peter Quill / Star-Lord
* Zoe Saldana: Gamora
* Dave Bautista: Drax the Destroyer
* Vin Diesel:Groot
* Bradley Cooper: Rocket
* Lee Pace: Ronan the Accuser
* Michael Rooker: Yondu Udonta
* Karen Gillan: Nebula
* Djimon Hounsou: Korath
* John C. Reilly: Rhomann Dey
* Glenn Close: Nova Prime / Irani Rael
* Benicio del Toro: Taneleer Tivan / The Collector

## Kanpo estekak

* Guardinas of Galaxy filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q5887360
* Multimedia: Guardians of the Galaxy (film) / Q5887360
# Guardians of the Galaxy Vol. 2

Guardians of the Galaxy Vol. 2 (euskaraz Galaxiako Zaindariak 2. Bil) superheroi filma da, 2017an James Gunn estatubatuar zinemagileak zuzendu zuena. Marvel Comics argitaletxeko Guardians of the Galaxy superheroi taldearen komikietan oinarritua dago. Chris Pratt, Zoe Saldana, Dave Bautista, Vin Diesel, Bradley Cooper, Michael Rooker, Karen Gillan, Pom Klementieff, Elizabeth Debicki, Chris Sullivan, Sean Gunn, Sylvester Stallone eta Kurt Russell aktoreek antzeztu zuten.
2014ko Guardians of the Galaxy filmaren jarraipena da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
2014, Guardians of the Galaxy superheroi taldeak kosmosa zeharkatzen duen bitartean abentura berriak biziko ditu. Oraingoan taldea elkarturik mantentzeko borrokatu beharko dira.

## Aktoreak

* Chris Pratt: Peter Quill / Star-Lord
* Zoe Saldana: Gamora
* Dave Bautista: Drax the Destroyer
* Vin Diesel:Groot
* Bradley Cooper: Rocket
* Michael Rooker: Yondu Udonta
* Karen Gillan: Nebula
* Pom Klementieff: Mantis
* Elizabeth Debicki: Ayesha
* Chris Sullivan: Taserface
* Sean Gunn: Kraglin
* Sylvester Stallone: Stakar Ogord
* Kurt Russell: Ego

## Kanpo estekak

* Guardians of the Galaxy Vol. 2 filmaren iragarkia ikusgai. youtube.com (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q20001199
* Multimedia: Guardians of the Galaxy Vol. 2 / Q20001199
# Guardiaregia

Guardiaregia Italiako udalerri bat da. Campobassoko probintzian kokatuta dago, Molise eskualdean. 697 biztanle ditu, 43,71 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Guardiaregiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Campochiaro Piedimonte Matese Pietraroja Sepino Cusano Mutri San Giuliano del Sannio Vinchiaturo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q277618
* Multimedia: Guardiaregia / Q277618
# Halden

Halden Norvegiako udalerria da. Østfold konderrian kokatua dago. 642 km² ditu eta 29.220 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Rakkestad Aremark Sarpsborg Strömstad udalerria Tanum udalerria Dals-Ed udalerria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109042
* Multimedia: Halden / Q109042
# Haldan Keffer Hartline

Haldan Keffer Hartline (Bloomsburg, Pennsylvania, 1903ko abenduaren 22a - Fallston, 1983ko martxoaren 17a) estatubatuar fisiologoa izan zen. Baltimore, Pennsylvania, Leipzig eta Municheko unibertsitateetan egin zituen ikasketak. 1949an biofisikako eskolak ematen hasi zen Johns Hopkins Unibertsitatean (Baltimore), eta 1953an neurofisiologia irakastera deitu zuten New Yorkeko Rockefeller Unibertsitatera.
Garrantzi handiko aurkikuntzak egin zituen begiaren egituran eta begi sarearen funtzionamenduan. Aurkikuntza horiek zirela eta, Fisiologiako Nobel saria jaso zuen 1967an, George Wald eta Ragnar Granitekin batera. Hartlinerek animalia bakunen erretinak, karramarro-mota batzuenak, adibidez, argiaren aurrean nolako portaera duen aztertu zuen batez ere. Karramarroekin egindako ikerketetan, begiko nerbio-zuntz soil batek igorritako bulkada elektrikoak grabatzea lortu zuen. Bestalde, frogatuta utzi zuen, begiko nerbio-zuntzari lotutako hartzaileak (zelula sentiberak argiaren aurrean) oso ongi antolatuta zeudela eta zelula hartzaile baten kitzikadurak ingurukoen depresioa eragiten zuela; horrela argi eredu desberdinen arteko kontrastea eta forma desberdinak bereizteko gaitasuna handitu egiten zen. 1940ko hamarraldiaren hasieran, gizakiaren gaueko ikusmena aztertu zuen. Halaber, erretinako zelulen arteko eraginei buruzko ikerkuntzak egin zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q309879
* Multimedia: Haldan Keffer Hartline / Q309879
# Haldaten aparatu

Haldaten aparatua Charles de Haldat du Lys fisikari frantsesak asmaturiko tresna da, ontzi baten hondoaren gainean isurkari batek egiten duen presioa, isurkari horren dentsitatearen eta garaieraren araberakoa, eta ez ontziaren formaren araberakoa dela frogatzeko balio duena.
90 graduko angeluan bi aldiz tolesturiko hodi ireki bat da, adar bat bestea baino luzeagoa dela; hodi tolestuan merkurioa jartzen da. Adar luzean forma eta neurri ezberdinetako ontziak ezar daitezke, betiere hondo berdina dutenak, urez edo beste edozein isurkariz maila berdineraino betetzen dira. Hodiaren beste adarrean merkurioa beti altuera berera igotzen dela egiaztatzen da, ezarritako ontziaren neurria eta forma edozein direla ere.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12258855
# Garretson (Hego Dakota)

Garretson Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Minnehaha konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. 1.228 biztanle ditu, 3,885777 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Minnehaha konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2298175
# Garrett (Indiana)

Garrett Indianako hiri bat da. DeKalb konderrian kokatua dago. 2010ean 6.286 biztanle zituen, 9,97 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* DeKalb konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2684665
* Multimedia: Garrett, Indiana / Q2684665
# Garrett (Texas)

Garrett Texasko herri bat da. Ellis konderrian kokatua dago. 2010ean 806 biztanle zituen, 4,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Ellis konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q982212
# Garreta

Garreta Heletako (Nafarroa Beherea) auzoa da, herrigunetik ekialdera kokaturik dagoena.
Izaera handiko auzoa, etxe gehienak Garra etxeko sendiarenak ziren. Arkitektura ikuspuntutik baserri batzuk interesgarriak dira, horietako baten bat dagoeneko Erdi Aroan aipatua: Garra (1314. urtean), Garrabehere (edo Garragaztelu edo Gaztelu, 1350ean), Ithurbidea, Landagaraia, Oihanartea...

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12258223
# Garrett (Washington)

Garrett Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Walla Walla konderrian dago, Washington estatuan. 1.771 biztanle ditu, 4,969226 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Walla Walla konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1503935
# Garrett Birkhoff

Garrett Birkhoff (Princeton, New Jersey, AEB, 1911ko urtarrilaren 19a - Water Mill, New York, AEB, 1996ko azaroaren 22a) estatubatuar matematikaria izan zen.

## Biografia

Lehenengo ikasketak etxean egin zituen. Eskolan ibili ondoren, fisika matematikoa ikasten hasi zen. Kelloggen, Kembleren, Morse eta Whitneyren hainbat ikastarotara joan zen, eta ekuazio diferentzialak, mekanika analitikoa, Lebesgueren integrazioa eta topologia ikasi zituen, besteak beste.
Harvarden graduatu zen 1932an, eta beka baten laguntzaz, Cambridgeko Unibertsitatera joan zen. Han, Philip Hall irakaslearekin lan egin zuen, eta bien artean «On the order of groups of automorphisms» (1936, «Automorfismoen taldeen ordenari buruz») artikulua argitaratu zuten.
1933an Munichera joan zen, talde-teorian ikerketa egitera. 1933tik 1936ra bitartean, Harvarden egon zen irakasle. Urte horietan, bi liburu garrantzitsu landu zituen: lehenengoa, Lattice Theory, 1940ean argitaratu zen eta bigarrena, A Survey of Modern Algebra (1941, Aljebra modernoaren ikerketa bat), MacLanerekin batera idatzi zuen.
Bigarren Mundu Gerran, Morse eta von Neumannekin batera, matematika aplikatuari ekin zion, berriz ere. Gero, gerra zela-eta, balistika eta jaurtigai lehergarriak ikertu zituen. Lan horiek guztiak Hydrodynamics (1950) eta Jets, Wakes and Cavities (1957) liburuetan argitaratu zituen.
Von Neumannen eraginez, konputagailuak ere aztertu zituen, eta 1969an Matematika Huts eta Aplikatuetako irakasle hautatu zuten Harvarden. Postu horretan egon zen, 1981ean erretiratu zen arte.
Thomas Barteerekin batera, beste liburu bat ere argitaratu zuen, eragin handia izan zuena: Modern Applied Algebra (1970, Aljebra aplikatu modernoa). Kodeen teoria aztertzen da bertan.
Bere lanari esker, Birkhoffek ohore ugari jaso zuen: Zientzietako Akademia Nazionaleko eta Ameriketako Arte eta Zientzietako Akademiako kide hautatu zuten, besteak beste.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q538846
* Multimedia: Garrett Birkhoff / Q538846
# Garretson W. Gibson

Garretson Warner Gibson (Baltimore, Maryland, 1832ko maiatzaren 20a - Monrovia, 1910eko apirilaren 26a) liberiar politikaria izan zen. Liberiako presidentea izan zen 1900etik 1904ra.
Estatu Batuetan jaio zen eta familiarekin Liberiara emigratu zuen 1845ean. Misiolari eskoletan ikasi ondoren, Marylandera itzuli zen teologia ikastera. Apaiztu ondoren, Monroviako Trinitateko eliza epikopaliarreko errektore izan zen.
William D. Coleman presidenteak Barne idazkari eta Estatu idazkari izendatu zuen. Colemanek dimisioa eman ondoren 1900ean, eta presidenteorderik ez zegoenez, Gibson izendatu zuten Liberiako presidente.
1903an britainiarrek Sierra Leonari liberiar lurraldea lagatzera behartu zuten. Estatubatuarrek beren gerraontziekin frantsesei eta britainiarrei lurraldearen lagapen gehiago eskatzea galarazi zieten.
Gibson Ameriketako Estatu Batuetan jaiotako azken presidente liberiarra izan zen.
* Datuak: Q888979
* Multimedia: Garretson W. Gibson / Q888979