OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Golkoko arabiera

Golkoko arabiera (خليجي Ḵalījī bertoko ahoskera: χɑˈliːdʒiː edo اللهجة الخليجية il-lahja il-Ḵalījīya, bertoko ahoskera: (ɪ)lˈlæhdʒæ lχɑˈliːdʒiːjæ) arabiera dialektaleko aldaeren multzotik datorren hizkuntza bat da, Arabiako barnealdeko eskualde batzuetan eta Persiar Golkoaren inguruko herrialdeetan mintzatzen dena. Kuwaiten, Saudi Arabiako ekialdean, Bahrainen, Qatarren, Arabiar Emirerri Batuetan, Omanen eta Irango kostaldean erabiltzen den lagunarteko hizkuntza da. Hizkuntzari dagokionez, Najdeko arabieratik gertukotzat jotzen da. Golkoko arabieraren barruan, bahraindar arabierak eta omandar arabierak dituzte desberdintasun handienak elkarrekiko ulergarritasunari dagokionez, eta, beraz, batzuetan modalitate independente gisa hartzen dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Kees Versteegh, et al.. (2006). Encyclopedia of Arabic Language and Linguistics. BRILL.
* ↑ (Ingelesez) McCarus, Hamdi A. Qafisheh. (1977). A short reference grammar of Gulf Arabic. Tucson, Ariz.: University of Arizona Press, xvii or. ISBN 0-8165-0570-5..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56385
# Golkoko itsaslasterra

Golkoko itsaslasterra Mexikoko golkotik Ozeano Atlantikoaren iparraldera doan itsaslaster beroa da. 100m-ko sakonera eta 1000km-ko zabalera du, 1,8m/s-ko abiadura darama eta bere emaria 80 milioi m³/s-koa da. Dimentsio hauekin energia eroale oso garrantzitsua bilakatzen da Europarentzat.
Itsaslaster honen zirkulazioak Europari dagoen latituderako klima beroa ziurtatzen dio. Gainera, inguru hauetan fauna eta flora ere determinatzen ditu.
Itsaslaster guztiak, uraren gatz kontzentrazio ezberdintasunagatik, haizeen zirkulazio globalagatik, lurraren errotazio mugimenduagatik eta poloetako ur tenperatura txikiengatik sortzen dira. 4 faktore hauen ondorioz zirkulazio termohalinoa sortzen da. Golkoko itsaslasterraren norabidea haize zirkulazio globalak determinatzen du, bere norabidea Ipar Atlantikoan ipar-ekialderanzkoa baita, itsaslasterraren berdina.
Itsaslaster hau 1513an aurkitu zuten eta Espainiar Inperioko itsasontziek azkar hasi ziren erabiltzen Karibetik Espainiarako bidaietan. Lehen deskribapen eta mapak 1786an argitaratu zuen Benjamin Franklinek "'Sundry Maritime Observations"' lanean.

## Golkoko itsaslasterra eta aldaketa klimatikoa

Nahiz eta frogatu gabeko teoria izan, zientzialari askok diote, berotze globalak poloetako izotza urtzean, ozeanoetako gatz kontzentrazioa txikitu egingo dela. Ondorioz, gaur egun itsaslasterrak mantentzen dituen oreka hautsi daiteke eta ibilbidea aldatu. Honela, Europako klima leuntzen duen korrontea moztuko litzateke eta beroketa globalaren ondorioz Europako klima ez da hozten.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-10-18). 172. araua: Itsaslasterren izenak, itsasgune batzuen izenak eta Antartikako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-10).

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko klima

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130905
* Multimedia: Gulf stream / Q130905
# Golkoa (Papua Ginea Berria)

Golkoa (ingelesez: Gulf Province) Papua Ginea Berriko 22 probintzietako bat da. Herrialdearen hegoaldeko itsasaldean dago, Papua eskualdean. 34.472 kilometro koadroko eremua du, eta 2011n 158.197 biztanle zituen. Hiriburua Kerema da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q874980
* Multimedia: Gulf Province / Q874980
# Golkoko kartela

Golkoko Kartela (gaztelaniaz: Cártel del Golfo, Golfos, edo CDG) Mexikoko drogen trafikoko talde kriminala da, akaso antolatutako talde kriminal zaharrena herrialdean. Egun, Tamaulipas estatuan dago oinarrituta.
Hura sortu zuenak, Juan Nepomuceno Guerrak, alkohola eramaten zuen AEBetara kontrabandoz hura legez kanpo zegoelarik. 1970eko hamarkadatik aurrera, drogekin -batik bat kokainarekin- hasi ziren, Juan García Abregoren agindupean.
García Abrego 1996an atzitu ondoren, gatazkak nagusitu ziren kartelaren barruan harik eta Osiel Cárdenas Guillének aginte osoa eskuratu zuen arte. Beste kartelekin liskarrak egon zitezkeela aurreikusita, Cardenasek Mexikoko armadako 30 desertore kontratatu zituen, kartelaren talde armatua izateko. Horiek Los Zetas izan ziren, eta Golkoko kartelaren azpiegituraren barruan egon ziren 2010eko hasierara arte.
Osiel Cardenas 2003an atxilotuta, Antonio Cárdenas Guillének (Tony Tormenta bezala ezaguna eta Osielen anaia) eta Jorge Eduardo Costilla-Sánchezek lortu zuten boterea kartelean. Alabaina, Tony Tormentaren heriotzaren ondoren, kartela erdibitu zen Cardenasen aldekoen eta Costilla-Sanchezen aldekoen artean. Halaber, Los Zetasen kontra aritzen dira, lurraldea nork bereganatuko.
2012ko irailaren 12an Costilla-Sanchez atzeman zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1473300
* Multimedia: Gulf Cartel / Q1473300
* ↑ http://www.wickenburg-az.com/wp-content/uploads/2010/11/Smuggling_1-4.jpg
* ↑ Free Article for Non-Members. Stratfor (Noiz kontsultatua: 2011-03-28).
# Golko Saronikoa

Golko Saronikoa (grezieraz Σαρωνικός κόλπος, Saronikós kólpos) Greziako ekialdeko kostaldeko golko zabal bat da, Egeo itsasora irekia eta Korintoko istmoaren ekialdeko muturra zehazten duena. Atenaseko hiriguneak inguratzen du golko honen ipar-ekialdeko kostaldea eta Pireoko portua zein Eleftherios Venizelos Nazioarteko Aireportua golkoaren ipar-ekialdeko ertzean daude.

## Historia

Bere izena Saron errege mitologikoaren izenetik dator, Psifaei (gaur egun Psifta) lakua zeharkatzen ito zena. Golko Saronikoa Avernorako sei sarreren sail bat zela uste zen, horietako bakoitza gaizkile edo lapur bezala azaltzen zen etsai ktoniko batek zaindua.
Bertako uretan, K. a. 480an Salaminako gudua gertatu zen, Europaren garapena egundaino aldatu zuena.
Antzinaroan Cencreaseko portua bertan zegoen.

## Geografia

Golko honetan zenbait uharte garrantzitsu daude, Saroniko uharteak bezala ezagutzen direnak, Egina, Salamina eta Poros kasu, Patroklou eta Vleves bezalako uharte txikiagoez gain.
Hondartzak ugariak dira bertako kostaldearen zati handi batean, Porosetik Epidaurora, Galatakitik Kinetara eta Megaratik Eleusisera doazen zatietan, El Pireotik Anavyssosera doan zatiaz gain.
Golkoaren barnealdeko sarguneen artean Faleroko badia, Falerotik gertu, Atenasetik hego-mendebaldera, Eleusiar badia Eleusisen, iparraldean eta Kechrieseko badia ipar-mendebaldean daude. Golkoaren hondoan Korintoko kanalaren ekialdeko muturra dago, istmoa zeharkatu eta Korintoko golkoarekin lotzen duena.
Golko honetan itsasoratzen diren ibairik garrantzitsuenak Loutro eta Zefiso dira.
Golkoak zenbait birfindegi ditu iparraldeko zatian, Korintoko ekialdea, Agioi Theodoroiko mendebaldea, Eleusis, Aspropyrgos, Skaramangas eta Keratsini barne. Bere ekoizpen totala Greziako altuenetako bat da eta Atenas eta gainontzeko Greziako ekoizpenaren zatirik handiena egiten dute, petrolioaren zati bat esportaziorako erabiliz.
Golkoan zenbait itsasbide daude, bereziki Korintoko kanalera iristeko Perama eta Salaminaren arteko itsasartea zeharkatzen duena.

## Geologia

Falla lerroak nagusi dira bereziki ipar-mendebaldean. Methanako sumendiak hego-mendebaldean daude Kromyoniarekin batera, Korintoko istmoan, Eginan eta Porosen.
Golko honek richter eskalan 4,9 gradutara iritsi zen lurrikara bat jasan zuen 2005eko urtarrilak 4an. Lurrikarak Egina eta Nauplia astindu zituen, eta, beranduago, Kalamatara iritsi zen. Arratsaldeko 16:00etan (UTC) gertatu zen, 18:00etan (tokiko ordua).

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q211779
* Multimedia: Saronic Gulf / Q211779
# Gebre Mesqel Lalibela

Lalibela (ge'ez: ላሊበላ), Gebre Meskel errege-izena (ge'ez: ገብረ መስቀል; 1162 – 1221) izandakoa, Zagwe dinastiaren Etiopiako enperadorea izan zen. Taddesse Tamraten arabera, Jan Seyumen semea eta Kedus Harberen anaia zen. Tradizioak 40 urtez gobernatu zuela dio. Getachew Makonnen Hanenen arabera, bere erresuma 1181etik 1221era hedatu zen. Lalibelako eliza monolitikoak eraiki edo enkargatu zituen erregea izateagatik ere ezaguna da.

## Erreferentziak

* ↑ Getachew Mekonnen Hasen. (1992). Wollo, Yager Dibab. Addis Ababa: Nigd Matemiya Bet, 22 or..
* Datuak: Q471332
# Geckoella

Geckoella Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. India eta Sri Lankan bizi dira.

## Espezieak

* Geckoella albofasciatus (Boulenger, 1885)
* Geckoella collegalensis (Beddome, 1870)
* Geckoella deccanensis (Günther, 1864)
* Geckoella jeyporensis (Beddome, 1878)
* Geckoella nebulosus (Beddome, 1870)
* Geckoella triedrus (Günther, 1864)
* Geckoella yakhuna (Deraniyagala, 1945)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1169536
* Multimedia: Geckoella / Q1169536
# Gebroth

Gebroth Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Bad Kreuznach (barrutia)|Bad Kreuznach]] barrutian. 2014an 161 biztanle zituen 2,38 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q203506
* Multimedia: Gebroth / Q203506
# Gebsattel

Gebsattel Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan dago, [[Ansbach (barrutia)|Ansbach]] barrutian. 2014an 1.717 biztanle zituen 19,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q510077
* Multimedia: Gebsattel / Q510077
# Gechingen

Gechingen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Calw (barrutia)|Calw]] barrutian. 2014an 3.581 biztanle zituen 14,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q266250
* Multimedia: Gechingen / Q266250
# Gebhardshain

Gebhardshain Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Altenkirchen (barrutia)|Westerwaldeko Altenkirchen]] barrutian. 2014an 1.889 biztanle zituen 5,97 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q638852
* Multimedia: Gebhardshain / Q638852
# Funtzio inplizitu

Funtzio inplizitua y deitu ohi den aldagaia bakanduta ez dagoen funtzioari deritzo, F(x,y)=0 moduan adieraz daitekeena, y=f(x) motako funtzio esplizituetan ez bezala. Funtzio inplizituetan, aldagai baten balioa beste aldagaiak hartzen duen balioaren mendean dago: beste aldagai horri balio zehatz bat emanez, kalkulatu nahi den aldagaiaren balioa ekuazio bat askatuz eskuratzen da.
Funtzio inplizituak y aldagaia bakantzea zaila den egoeretan erabili ohi da. Bestalde, modu inplizituan aldagai baten deribatua besteekiko kalkulatzea errazagoa da kasu batzuetan. Funtzio inplizituak, ordea, funtzioaren existentziari buruzko arazoak planteatzen ditu, funtzio inplizitu batean x balio bakoitzari y balio zenbait baitagozkio batzuetan eta funtzio baten existentziarako baldintza bat (x bakoitzari y bakarra dagokio hausten da horrela.

## Adibide bat

$x-y^{2}=0\,$ adierazpenak funtzio inplizitu bat da. Funtzioak ematen dituen puntuak aldagai bati balio zehatzak esleituz eta sortzen den ekuazio ebatziz, beste aldagairako, kalkulatzen dira: adibidez, y=2 balioa esleituz, x-4=0 ekuazioa eskuratzen da eta hortik x=4. Funtzio esplizitu moduan adierazteko, y aldagaia bakandu soilik egin behar da:
       $y=\pm {\sqrt {x}}$
Emaitza hau, ordea, ez da funtzio bat zentzu hertsian, x balio bati bi y baitagozkio: $\pm {\sqrt {x}}$.
Hala ere, ${\frac {dy}{dx}}$ deribatuak eman daitezke, deribazio inplizituaren teknikak erabiliz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1196523
# Funtzio homogeneo

Analisi matematikoan, funtzio homogeneoa, aldagai independenteak faktore konstante batez bidertzean, aldagai dependentea faktore horren berredura batez biderkaturik suertatzen denean. Zehatzago, $f$ funtzio bat $\alpha$ mailako funtzio homogeneoa dela esaten da, baldin eta:
$\forall k\in K,\quad \forall x\in E:\qquad f(kx)=k^{\alpha }f(x).$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1132952
# Funtzio konstante

Matematikan, funtzio konstantea funtzio matematiko mota bat da, beti balio bera hartzen duena, aldagaia edozein izanda ere. Honela adierazten da:
    $f(x)=a\,$
non a konstantea den.

## Aldagai errealeko funtzio errealak

Ikus daitekeenez xy planoko zuzen horizontal bat da, funtzioa ez dago x-ren menpean.
    $y=f(x)\,$
orduan:
    $y=a\,$
non a beti balio bera den. Adibidean, funtzio hauen grafikoak ditugu:
    $y=8\,$
    $y=4,2\,$
    $y=-3,6\,$
Menpeko aldagaia (y) ez dagoenez x-ren mendean orduan hau daukagu:
    ${\frac {dy}{dx}}=0$
y-ren aldakuntza x-rekiko zero da.

## Funtzio konstantea x-ko polinomio bat bezala

Polinomio orokor bat, itxura hau daukana:
    $f(x)=\sum _{i=0}^{n}a_{i}x^{i}.$
funtzio konstanteak adierazpen hori betetzen du n= 0 denean, 0 mailako polinomio bat da.
    $f(x)=\sum _{i=0}^{0}a_{i}x^{i}.$
honen berdina dena:
    $f(x)=ax^{0}=a\,$
polinomioaren gai independentea dena.

## Ikus, gainera

* Funtzio polinomikoa
* Geometria analitikoa
* Zuzen baten malda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q746264
* Multimedia: Constant functions / Q746264
# Funtzio logistiko

Matematikan, funtzio logistikoa aldagai baten S itxurako hazkunde mota jakin bat (hazkunde motela hastapenean, azkarra ondoren eta motela berriz ere bukaeran) irudikatzen duen funtzio sigmoide bat da. Aplikazio zabalak ditu ekologian (populazioen dinamikak aztertzeko), medikuntzan (tumoreen bilakaera aurreikusteko), estatistikan (banaketa funtzioak definitzeko) eta kimikan (erreakzio kimikoen bilakaera ikertzeko). Bere era sinpleenean hau da funtzio logistikoaren adierazpena:
    $P(t)={\frac {1}{1+e^{-t}}}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1052379
* Multimedia: Logistic functions / Q1052379
# Funtzio kubiko

Matematikan, funtzio kubikoa funtzio polinomiko mota bat da, itxura kanonikoan honela definitua:
    $ax^{3}+bx^{2}+cx+d=0\,$,
non a, b, c eta d (a ≠ 0) zenbaki errealak (konstanteak) diren.
Funtzio kubikoaren deribatua funtzio koadratikoa da eta bere integrala funtzio koartikoa.

## Ikus, gainera

* Ekuazioa
* Bigarren mailako ekuazioa
* Laugarren mailako ekuazioa
* Bosgarren mailako ekuazioa
* Ekuazio-sistemak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16667694
* Multimedia: Cubic polynomials / Q16667694
# Funtzio lineal

Geometria analitikoan eta oinarrizko aljebran, funtzio lineala lehen mailako funtzio polinomiko bat da, hau da, aldagai baten funtzio bat (eskuarki, aldagai hori $x$ ikurrarekin adierazten da), eta $ax^{n}$ formaren terminoen batura gisa idatz daiteke (non $a$ zenbaki erreala den, eta $n$zenbaki naturala den), beti ere $n\in \{0,1\}$ izanik; hau da, $n$ 0 edo 1 baino ezin baita izan. Lineala deitzen da, plano kartesiarrean duen irudikapena lerro zuzena baita. Funtzio hori honela idatz daiteke:
    $f(x)=mx+b$
non $m$ eta $b$ konstante errealak baitira, eta aldagai erreal bat baita.$x$ $m$ konstanteak zuzenaren malda edo inklinazioa (/) zehazten du, eta $b$ konstanteak zuzenaren ebakitze-puntua zehazten du $y$ ardatz bertikalarekin.
Analisi matematikoaren testuinguruan, funtzio linealak koordenatuen jatorritik pasatzen direnak dira, non $b=0$, honela:
    $f(x)=mx$
eta funtzio afin deitzen diote forma hau duenari:
    $f(x)=mx+n$

## Adibideak

$x$ aldagaiaren menpe bakarrik dagoen funtzio lineala da:
    $y=mx+b$
planoko zuzenaren ekuazio deritzona, $x$, $y$ planoan.
Irudian bi zuzen ikusten dira, ekuazio lineal hauei dagozkienak:
    $y=0,5x+2$
zuzen horretan, $m$ parametroa (zuzenaren maldaren balioari dagokio) ${\frac {1}{2}}$ da, hau da, $x$ unitate batean handitzen dugunean, $y$-ren balioa ${\frac {1}{2}}$ handitzen da, eta $b$ren balioa 2 da, zuzenak $y$ ardatza $y=2$ puntuan ebakitzen du.
Ekuazio honetan:
    $y=-x+5$
zuzenaren malda $m=-1$ ardatza da, hau da, $x$ balioa handitzen denean unitate batean, $y$ unitate batean txikitzen da; $y$ ardatzean mozketa $y=5$ denean emango da, izan ere $b=5$ da.
Zuzen batean $m$-ren balioa $\theta$ angeluarekiko tangentea da $x$ ardatzarekiko, espresio honen arabera:
    $m=\tan \theta$

## Zenbait aldagairen funtzio linealak

Zenbait aldagairen funtzio linealek interpretazio geometrikoak ere onartzen dituzte. Hala, formaren bi aldagairen funtzio linealak:
    $f(x,y)=a_{1}x+a_{2}y$
plano bat eta funtzio bat irudikatzen ditu
    $f(x_{1},x_{2},\dots ,x_{n})=a_{1}x_{1}+a_{2}x_{2}+\dots +a_{n}x_{n}$
n dimentsioko hipergainazal lau bat irudikatzen du, eta koordenatuen jatorritik pasatzen da (n + 1)-dimentsio espazio batean.

## Ariketak

* Funtzio linealak
* Irudikatzea: oinarrizko ariketa.
* Irudikatzea: balio taula
* Grafikotik ekuaziora
* Grafikotik ekuaziora II

## Kanpo estekak

* Funtzio Linealak DBHn, ariketa interaktiboak
* Datuak: Q188597
* Multimedia: Linear functions / Q188597
# Golkonda

Golkonda Indiako antzinako hiria da, Haidarabadeko mendebaldean kokatua. 1518an sortu zuen Quli Qutb Shahk, eta 1688an Aurangzebek hartu zuen. Ezaguna zen bertako diamanteei eta pintura-eskolari esker. Gotorleku zaharraren hondakinak daude. Golkondako erresuma oso ezaguna egin zen Europan XVII. mendean, bertako aberastasun paregabeengatik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Gollawater

Gollawater, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Perranzabuloe parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5580833
# Gollion

Gollion Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Vaud kantonamendua barrutian. 2014an 1,073 biztanle zituen 5,44 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70594
* Multimedia: Gollion / Q70594
# Gollenberg

Gollenberg Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan dago, [[Havelland (barrutia)|Havelland]] barrutian. 2014an 429 biztanle zituen 30,51 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q585417
* Multimedia: Gollenberg / Q585417
# Gollhofen

Gollhofen Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim (barrutia)|Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim]] barrutian. 2014an 810 biztanle zituen 17,02 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q517548
* Multimedia: Gollhofen / Q517548
# Gollum

Gollum J. R. R. Tolkienen legendariumeko pertsonaia bat da. Jatorriz, Sméagol izeneko hobbit bat zen, baina Eraztun Bakarra topatzean pixkanaka ustelduz eta galbiderantz lerratuz joango da, eta azkenean eraztunaren eraginaren menpe dagoen itxura higuingarriko izakia bilakatuko da. Mintzatzean sortzen dituen eztarriko soinu ezatseginak direla eta, azkenean Gollum izena bereganatu zuen.
Eraztunen Jauna eta Hobbita eleberriko pertsonaia nagusietako bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15007
* Multimedia: Gollum (Middle-earth) / Q15007
# Gollenberg (Renania-Palatinatua)

Gollenberg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Birkenfeld (barrutia)|Birkenfeld]] barrutian. 2014an 132 biztanle zituen 3,25 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q676609
* Multimedia: Gollenberg (near Birkenfeld) / Q676609
# Gaur (argipena)

Gaur hitzak esanahi zenbait ditu:
* gaur, uneko egunean;
* Gaur edo bos frontalis, Asiako bobidoa;
* Gaur, Euskal Herrian 1960ko hamarkadan sorturiko artista-taldea;
* Gaur, Euskal Herriko soziologia-ikerketa taldea, 1970eko hamarkadan Donostian sorturikoa Ramon Saizarbitoriaren zuzendaritzapean;
* Gaur, Eskoziako ibaia;
* Gaur, Bengalako hiria.

## Ikus, gainera

* Gaur Express, egunkaria.
# Gaupasa

    Artikulu hau ohiturari buruzkoa da; bilbainada taldea gaitzat duena beste hau da: «Gaupasa (bilbainada taldea)»
Gaupasa lagunartean jai giroan gau osoan zehar, argitu arte, egiten den ekitaldia da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16517365
# Gaur, Emen, Orain, Danok

Gaur, Emen, Orain, Danok frankismo garaian sortutako lau arte eskola izan ziren, nahiz eta Danok ez zen inoiz sortzera iritsi. Jorge Oteizak eta Agustin Ibarrolak sortutako mugimendu kulturala izan zen, euskal kultura kontzientziatzeko asmoz. Euskal Eskola Mugimendua izena ere eman zitzaion, lau mugimendu ezberdinetan: Gaur Gipuzkoan, Emen Bizkaian, Orain Araban eta Danok Nafarroan. Oteizak Quousque Tandem...! lanean ezarri zituen mugimendu honen printzipio estetikoak, eta Arantzazuko santutegian sortutako taldeak eragin handia izan zuen. Euskal Artisten Unibertsitatea sortzea Oteizaren helburuetako bat zen.

## Testuingurua

Francoren diktaduran zehar Euskal Herriak isolatze kulturala bizi zuen. Artista askok berrikuntza estetiko eta politikoak proposatu zituzten 1950ko hamarkadaren ondoti. Talde horietako bat Agustin Ibarrolak ere sortu zuen Estampa Popular taldea izan zen, Madril, Valentzia eta Euskal Herrian. 1960ko hamarkadan Jorge Oteizaren bultzadarekin Euskal Eskola sortu zen.

## Gaur

Gaur Gipuzkoan 1966an sortutako taldea izan zen, Jorge Oteizak bultzatutako ideian oinarrituta. Berarekin batera zeuden Eduardo Txillida, Remigio Mendiburu, Rafael Ruiz Balerdi, Amable Arias, José Antonio Sistiaga, Nestor Basterretxea eta Jose Luis Zumeta. Taldearen helburua nazioarteko abangoardiekin harremanak irekitzea zen. Urte horretako apirilaren 28an lehenengo erakusketa egin zuten Donostian, eta manifestu bat aurkeztu zuten Amable Ariasek eta Jose Antonio Sistiagak garatua. Hainbat herritan aritu ostean, taldea 1969an desegin zen, Txillidak eta Oteizak zuten eztabaida handiaren ondorioz.

## Orain

Orain taldea Araban sortu zen, 1965ean "Pintura Actual Alavesa" izeneko ekimen batetik abiatuta. Joaquin Fraile, Juan Mieg et Carmelo Ortiz de Elgea margolariek, Jesus Echevarria eskultoreak eta Alberto Schommer argazkilariak sortu zuten taldea. Hainbat erakusketa egin ostean 1967an desegiten joan ziren.

## Erreferentziak

* ↑ «1966 - Surgimiento de la Escuela Vasca (grupos Gaur, Emen, Orain)» catalogo.artium.eus (Noiz kontsultatua: 2019-09-22).
* ↑ «El proyecto de Euskal Eskola y el grupo Gaur» www.euskonews.eus (Noiz kontsultatua: 2019-09-22).
* 1 2 «José Luis Zumeta - Grupo Gaur | ARTIUM - Biblioteca y Centro de Documentación» catalogo.artium.eus (Noiz kontsultatua: 2019-09-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) web, Erimatica-Desarrollo web, programación y páginas. «Fundación Museo Jorge Oteiza. Alzuza, Navarra/» www.museooteiza.org (Noiz kontsultatua: 2019-09-22).
* ↑ (Ingelesez) «El Grupo "Orain" en el arte vasco contemporáneo» studylib.es (Noiz kontsultatua: 2019-09-22).

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko artea Francoren diktaduran

## Kanpo estekak

* Datuak: Q85965740
# Gaur (hiria)

    Artikulu hau aztarnategi arkeologikoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gaur».
Gaur edo Gauḍa (bengaleraz: গৌড়) Bengalako antzinako hiri hindua eta musulmana izan zen. 1200. urte inguruan musulmanek konkistatu zuten, eta mongoliarrek 1576an hartu zuten arte, garrantzi handia izan zuen. Adreiluzko monumentu asko ditu, XVI. mendekoak. Gaur egun Lakhnauti izena du hiriak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014-5-10 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1496277
* Multimedia: Gauḍa (city) / Q1496277
# Gaur Express

Gaur Express 1989an eta zazpi hilabetez argitaratutako egunkari elebiduna (euskara eta gaztelania) izan zen, egoitza nagusia Bilbon eta ordezkaritzak Donostia eta Gasteizen zituena.

## Historia

Lehendabiziko zenbakia 1989ko apirilaren 9an argitaratu eta 208 zenbaki argitaratu ondoren itxi zuten
Erantzuna S.A.k argitaratua eta Xabier Zabaleta zuzendua izan zen. Politikoki Eusko Alkartasunaren hurbiltzat joa izan zen eta Hego Euskal Herrian soilik saltzen zen. Nafarroako Diario de Noticias egunkariaren inprimategian argitaratzen zuten, atal batzuk amankomunak izanik. Salmenta eskasak zirela eta itxi zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Equipamientos comunitarios de Guipúzcoa. 5.4.4.8. Atala: Medios de comunicación

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8963626