OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Vindeleia

Vindeleia autrigoien antzinako civitatesen bat izan zen.

## Iturriak

Lehendabizikoz, II. mendean, Klaudio Ptolomeoren Geographian aipatua izan zen. Antoninoren Ibilbidean, 34. ibilbidearen masio bat zela zioen eta III. mendeko Ab Asturica Burdigalam ibilbidean Virovescatik hamabi milietara eta Deobrigatik hamabost milietara zegoela zioen.

## Kokapena

Bere kokapena zehazteko lehendabizikoz erromatar miliaren balioa zehaztu behar dute eta hau zalantzazkoa da, adituek 1.480 eta 1685 metro arteko balioak proposatu dituztelako.
Hona hemen bere zehatzezko kokapenari buruzko teoria batzuk:
* Lorenzo Prestamero urizahartarrak XVIII. mendean Moriana eta Bozo artean Santa Gadea del Ciden aurrean zegoela zioen
* Antonio Blázquez y Delgado-Aguilerak eta Claudio Sánchez Albornozek Santa María Rivarredondatik bi kilometrotara eta J.M. de Kortak Santa María Ribarredondan bertan zegoela zioten.
* Antonio Blázquez y Delgado-Aguilerak, gero, ideia aldatu eta Foncean kokatu zuen, Ángel Casimiro de Govantesek egin zuen moduan.
* José Antonio Abásolo Álvarez mirandarrak Santa Cruz izeneko muinoa, Cubo de Bureba eta Santa María Rivarredonda artekoa, proposatu zuen;
* J.R. Ramirez Sabadak eta Mª Pilar Pascual Mayoralek San Millán de Yécora proposatu zuten; J.A. García Gamarrak egin zuen moduan.

## Erreferentziak

* ↑ Ptolomeo Geographia, II. liburu, 5. kap.
* ↑ Iglesias Gil, José M.; Muñíz Castro, Juan Antonio. (1992). Las comunicaciones de la Cantabria Romana. , 72 or..
* ↑ Saenz de Buruaga, A.. (2003). Lorenzo del Prestamero una figura de la Ilustración alavesa. .
* ↑ Blázquez y Delgado-Aguilera, Antonio; Sánchez Albornoz, Claudio. (1918). Vías Romanas de Briviesca a Pamplona y de Briviesca a Zaragoza. .
* ↑ Korta, J.M.. (1925). Vías romanas en Alava. .
* ↑ Antonio Blázquez y Delgado-Aguilera. (1930). Lucha por la verdad, La calzada romana de Astorga a Pamplona. .
* ↑ Govantes, Ángel Casimiro de. (1846). Diccionario Geográfico-Histórico de España, comprende La Rioja o toda la provincia de Logroño y algunos pueblos de la provincia de Burgos. .
* ↑ Abásolo Álvarez, José Antonio. (1975). Comunicaciones de época romana en la provincia de Burgos. .
* ↑ Emborujo, A., Ortiz de Urbina, E. & Santos, J.. (1992). «Reconstrucción paleogeográfica de autrigones, caristios y várdulos» Complutum (2): 449..
* ↑ Roma y La Rioja.La aportación de Roma a la cultura. .
* ↑ García Gamarra, J.A.. (2010). La Asturica Burdicalam no pasaba por Pancorbo. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4391791
# Vindeln udalerria

Vindeln Suediako udalerria da. Västerbottengo konderrian kokatua dago. 2846,87 km² ditu eta 5.368 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Umeå udalerria Vännäs udalerria Bjurholm udalerria Lycksele udalerria Norsjö udalerria Skellefteå udalerria

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q504505
* Multimedia: Vindeln Municipality / Q504505
# Vindel

Vindel Cuencako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 19 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Cuencako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1766405
* Multimedia: Vindel / Q1766405
# Vinderei

Vinderei Errumaniako udalerri bat da, Vaslui konderrian. 3.706 biztanle ditu, 75,34 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Vinderei $^{(en)}$ Brădești $^{(en)}$ Docani $^{(en)}$ Docăneasa $^{(en)}$ Gara Docăneasa $^{(en)}$ Gara Tălășman $^{(en)}$ Obârșeni $^{(en)}$ Valea Lungă $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13570154
# Xorret de Catí

Xorret de Catí Alacanteko probintziako mendigunea da, 1.100 metroko garaiera duena. Administratiboki Castalla eta Petrel udalerriek kudeatzen dute.
Fraile mendizerraren inguruan kokaturik, Mediterraneoko landaredia tipikoa du: pinudiak eta arteak dira nagusi, baita zuhaixkak ere, hala nola ezkaia, izpilikua, elorri-triska eta salbia.
Castallatik igotzen den errepidea oso mendate gogorra da, gailurrera txirrindularitza-mugengatik ezaguna. Mendateak lau kilometroko luzera du, 437 metroko desnibela eta % 22rainoko malda.
Espainiako Itzuliko etapak zenbait aldiz bukatu dira bere tontorrean:
| Edizioa | Irabazlea | Liderra |
| 1998 | José María Jiménez | José María Jiménez |
| 2000 | Eladio Jiménez | Alex Zülle |
| 2004 | Eladio Jiménez | Floyd Landis |
| 2009 | Gustavo César Veloso | Alejandro Valverde |
| 2010 | David Moncoutié | Igor Anton |
| 2017 | Julian Alaphilippe | Chris Froome |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Xorret // Alicante Natura» Alicantenatura.es.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2546987
# Xorroxin Irratia

Xorroxin irratia Baztan, Bortziriak, Malerreka, Urdazubi eta Zugarramurdi eskualdeko katea da, FM 88.0, 107.1 eta 107.5 frekuentzietan eta euskaraz emititzen duena eskualde osorako.
1981ean ekin zioten lanari Erratzun, Nafarroako euskarazko irratirik beteranoena izanda. 1985ean bulegoak Elizondora, eta bigarren estudioa Lesakara, mugitu zituzten.

## Ikus, gainera

* Nafarroa Garaiko euskarazko irratiak
* Xorroxin ur-jauzia
* Euskarazko irrati kateak

## Kanpo estekak

* Xorroxinen webgunea
* Datuak: Q12269095
# Xoriek - 17

"Xoriek- 17" Mikel Laboak 2005ean kaleratutako diskoa da.

## Abestiak

* Galderak.
* Sustraiak han dituenak.
* Langile baten galderak liburu baten aurrean.
* James Joyce in memoriam.
* Billy Holiday in memoriam.
* Ne me quitte pas.
* Piedra y camino.
* Loa-loa.
* Orduan.
* Xoxo beltza.
* Agonia-Hilzoria.
* Negua.
* Xoriak (Xorien ihesa).
* Txoria txori (instrumentala).

## Kanpo estekak

* Diskoa entzungai "Musikaz Blai" webgunean
* Datuak: Q12269091
# Xorrotx

Xorrotxak, nagusia eta mutila, Zuberoako maskaradetako bi pertsonaia dira, beltzen taldeko aurrelari ibiltzen direnak. Zorrotzaileak dira, eta jaunaren ezpata zorroztea da haien joküa. Horretaz gainera, kantari bikainak direlako nabarmentzen dira. Joküen artean plaza inguratzen dute, bi ahotsetako bertsotan kantari.
Maskarada beltzekoak izan arren, jantzi xume baina txukunekin beztiturik azaltzen dira: belus ildaskatuzko jaka eta galtzak, botak eta azpantarrak. Buruan, lastoz betetako urtxintxa batez apaindurik dagoen kapela daramate, eta eskuan makila. Mutilak zorrozkailua eramaten du soinburuan.

## Erreferentziak

* ↑ Marsan, Geneviève. Negutik udaberrira: ohiko ihauteak Pirinioetan. Maskarada Zuberoan. Itzultzailea: Jean-Louis Davant, euskonews.eus (Noiz kontsultatua: 2023-2-17).
* ↑ Santamaria, Javier. Xorroxak. Auñamendi Entziklopedia [on line], 2023, aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2023-2-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12269093
# Xonotlita

Xonotlita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Xonotlita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca6(Si6O17)(OH)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Xonotlite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Xonville

Xonville Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 109 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Xonville udalerrian erroldatutako biztanleak 109 ziren. Familiak 35 ziren, horien artean 6 pertsona bakarrekoak ziren (3 bakarrik bizi ziren gizonak eta 3 bakarrik bizi ziren emakumeak), 10 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 3 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 40 etxebizitza zeuden, 38 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 40etxeak ziren. 38 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 7 etxek hitu gela zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 29 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 13 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 22 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Xonville udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 4 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 8 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 4 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 4 | 45-49 | 4 |
| 8 | 40-44 | 0 |
| 8 | 35-39 | 8 |
| 0 | 30-34 | 4 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 4 | 20-24 | 4 |
| 4 | 15-19 | 0 |
| 4 | 10-14 | 8 |
| 4 | 5-9 | 16 |
| 0 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 73 ziren, horien artean 53 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 53 pertsona aktiboetatik 44 lanean zeuden (29 gizon eta 15 emakume) eta 8 langabezian zeuden (2 gizon eta 6 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
2000. urtean Xonville udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 672 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1097013
* Multimedia: Xonville / Q1097013
# Xora

Xora 2012an Peio Cachenautek zuzendutako euskal filma da.
Grabaketa udan Zuberoako bi eszenariotan egin zuten: lehendabizikoa Maulen eta bigarrena Ahüzkin eta Larrainen. Zubererazko lehen film luzea da. Xiberoa zinez...eta auzolanez leloarekin laguntzak lortu eta Zuberoako euskararako harribitxia den filma egin zuten.

## Sinopsia

* Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
X hogeita hamar urte inguruko gau-eskola baten euskara irakaslea da, idazlea izatea gustatuko litzaiokeena. Bere osaba Hollywood ezizena duen idazle famatua da eta haren jardunak X liluratzen du. Hollywoodek erretiroa hartu eta mendiko borda batean bizi da. Gazteak dena uzten du bere ametsa betetzeko.

## Pertsonaiak

* X : Jef Goihenexpe
* Hollywood : Ttittika Rekalt
* ? : Allande Erreçarret

## Erreferentziak

* 1 2 Suhas, Carole. (2011-06-22). «La Soule se met au cinéma et se prépare à tourner Xora, long-métrage en euskara» Le Journal du Pays Basque.
* 1 2 Alustiza, Maite. (2011-07-12). «Astelehenean hasiko dituzte 'Xora' zubererazko lehen film luzearen grabaketak» Berria.
* 1 2 «Un premier film en souletin sera tourné cet été» La République des Pyrénées 2011-2-14.
* 1 2 3 4 Xiberoko Botza. Xiberoa Zinez filmaren xedea ('Xora' bilaketaren emaitza Xiberoko botzan). .

## Kanpo estekak

* Artikulua filmaz Argian, 2.291.zkia, 2011ko irailaren 25a.
* Datuak: Q12269090
# Xonacatlán (udalerria)

Xonacatlán Mexikoko udalerri bat da. Mexikoko estatuan kokatua dago. 2010ean 46.331 biztanle zituen 65,85 km²ko azaleran. Herriburua [[Xonacatlán (Xonacatlán)|Xonacatlán]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3300351
* Multimedia: Xonacatlán Municipality / Q3300351
# Xorieri mintzo zen

Xorieri mintzo zen Mixel Labéguerie euskal kantautorearen abesti bat da. Beratik at, beharbada Erramun Martikorena abeslariak abestutako bertsioa ezagunena da.

## Kanpo estekak

* Xorieri mintzo zen abestia entzungai
# Waskom (Texas)

Waskom Texasko hiri bat da. Harrison konderrian kokatua dago. 2010ean 2.160 biztanle zituen, 6,95 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Harrison konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q969705
* Multimedia: Waskom, Texas / Q969705
# Wasp

Wasp edo WASP izan daiteke:
* W.A.S.P., estatubatuar heavy metal taldea;
* WASP (Wide Angle Search for Planetsen akronimoa), estralurtar planeta bilatzeko proiektua.
* WASP (White, Anglo-Saxon and Protestanten akronimoa), estatubatuar gizarte estatus handiko taldea;
* USS Wasp, estatubatuar itsasontzia;
* Wasp, Marvelgo pertsonaia.
# Wasp (komikia)

    Artikulu hau komiki-pertsonaiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Wasp».
Janet Van Dyne edo Wasp (euskaraz: «liztor») Marvel Comics argitaletxearen pertsonaia bat da, The Avengers superheroi taldeko kideetako bat. Stan Lee, Ernie Hart eta Jack Kirbyk sortu zuten eta lehenbiziko aldiz Tales to Astonish komiki liburuaren 44. zenbakian agertu zen (1963ko ekaina). Oro har, hainbat zentimetroko altueran uzkurtzeko, hego intsektoideen bidez hegan egiteko eta energia bioelektrikoaren ufadak jaurtitzeko ahalmenarekin irudikatzen dute.
Ant-Man (2015) filmeko cameo batean agertu zen eta gero Michelle Pfeiffer aktoreak antzeztu zuen Ant-Man and the Wasp (2018), Avengers: Endgame (2019) eta Ant-Man and the Wasp: Quantumania (2023) filmetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q648125
# Waslala

Waslala Nikaraguako Ipar Karibe Kostako Eskualde Autonomoko udalerri bat da. 2012ko estimazioen arabera 63445 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Información de Desarrollo. (2012). (pdf) Población Total, estimada al 30 de Junio del año 2012.. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1018767
* Multimedia: Waslala / Q1018767
Txantiloi:Ipar Karibe Kostako Eskualde Autonomoko udalerri aurkibidea
# Wasp Network

Wasp Network 2019ko Olivier Assayas frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Habana, 90eko hamarkadaren hasiera. René González kubatar pilotuak, hegazkina lapurtu, eta Kubatik alde egingo du bere emazte eta alaba maiteak atzean utzirik. Miamin bizitza berria hasiko du. Laster, beste kubatar desertore batzuek jarraituko diote, eta espioi-sare bat jarriko dute martxan. Irlan eraso terroristak egin dituzten erakunde anticastristetan infiltratzea da haien misioa.

## Aktoreak

* Penélope Cruz: Olga Gonzalez
* Édgar Ramírez: René Gonzalez
* Wagner Moura: Juan Pablo Roque
* Gael García Bernal
* Adria Arjona
* Ana de Armas: Ana Magarita Martinez
* Leonardo Sbaraglia
* Adria Carey Perez

## Erreferentziak

* ↑ sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60832907
# Waspán

Waspán Nikaraguako Ipar Karibe Kostako Eskualde Autonomoko udalerri bat da. 2012ko estimazioen arabera 57320 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Información de Desarrollo. (2012). (pdf) Población Total, estimada al 30 de Junio del año 2012.. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2217458
* Multimedia: Waspam / Q2217458
Txantiloi:Ipar Karibe Kostako Eskualde Autonomoko udalerri aurkibidea
# Wasps RFC

Wasps Rugby Football Club Ingalaterrako errugbi talde profesionala da, egoitza Coventryn duena. 2014 arte, London Wasps izena izan zuen, eta Londresen zeukan egoitza. 1867an sortua, herrialdeko talderik zaharrenetakoa da. Ingalaterrako errugbi txapelketan parte hartzen zuen, baina 2022ko urrian lehiatik kanpo utzi zuten, kaudimengabezia zela eta.

## Historia

1866an, Hampstead Football Club sortu zuten Londres iparraldeko Eton and Middlesex Tavern pubean. Hurrengo urtean, zuzendaritza taldearen arteko desadostasunen ondorioz, taldea bitan banatu zen, Wasps FC alde batetik eta Harlequins FC bestetik.
1996an, Heineken Kopa abiatzearekin batera, Europako taldeak profesionalizatu ziren. Ordutik aurrera iritsi zen Wasps taldearen garai onena, Ingalaterrako sei txapelketa irabazteaz gain, bi aldiz izan baitzen Heineken Kopako txapelduna.
2014an, egoitza Londresetik Coventryra aldatu zuen eta, horren ondorioz, berriz ere Wasps RFC bihurtu zen. 2022-23 denboraldian diru arazo larriengatik urriaren 12an liga bertan behera utzi zuten eta kanporatuak izan ziren.

## Palmaresa

* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa:
** Txapelduna (2): 2004, 2007.
* European Challenge Cup:
** Txapelduna (1): 2003.
* Ingalaterrako errugbi txapelketa:
** Txapelduna (6): 1990, 1997, 2003, 2004, 2005, 2008.
** Bigarrena (6): 1988, 1991, 1993, 2001, 2017, 2020.
* Anglo-Galestar Kopa:
** Txapelduna (3): 1999, 2000, 2006.
** Finalista (4): 1986, 1987, 1995, 1998.

## Erreferentziak

* ↑ Wasps suspended from Premiership and set to enter administration 'within days'. BBC News, 2022ko urriak 12, bbc.com (Noiz kontsultatua: 2022-10-25).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Wasps taldearen webgunea, wasps.co.uk
* Datuak: Q1150127
* Multimedia: Wasps RFC / Q1150127
# Wasseiges

Wasseiges, Belgikako hegoaldeko udalerria da, Valoniako Lieja probintzian dagoena. 2011ko erroldaren arabera, 2.713 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Direction générale Statistique et Information économique. 2011ko errolda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q711502
* Multimedia: Wasseiges / Q711502
# Álvaro Colom

Álvaro Colom Caballeros (Guatemala Hiria, 1951ko ekainaren 15a - ibidem, 2023ko urtarrilaren 23a) guatemalar politikaria izan zen, Unidad Nacional de la Esperanza zentro-ezkerreko alderdiko kidea. 2008-2012 bitartean Guatemalako Errepublikako presidentea izan zen, 2007ko azaroko hauteskundeetan Otto Pérez Molina eskuindarrari nagusitu ostean.
2021. urteko Engel Zerrendan sartu zuen Amerikaetako Estatu Batuak, hau da, Aktore Ustelen eta Anti Demokratikoen Zerrenda, Estatu Batuen eta Ipar Triangeluaren arteko Konpromiso Sendotuaren Legearen 353. atalaren barruan, kasuan Guatemalako Hiri barruko autobus-sistema berri batekin iruzur egin eta bidegabe erabiltzeagatik.

## Erreferentziak

* ↑ Álvaro Colom Caballeros Cidob.org
* ↑ (Ingelesez) «Section 353 Corrupt and Undemocratic Actors Report» United States Department of State (Noiz kontsultatua: 2022-09-11).
* Datuak: Q250924
* Multimedia: Álvaro Colom / Q250924
# Álvaro Alsogaray

Álvaro Carlos Alsogaray (Esperanza, 1913ko ekainaren 22a - Buenos Aires , 2005eko apirilaren 1a) argentinar politikaria eta enpresaria izan zen.
Argentinako neoliberalismoaren erakusle nagusia izan zen .

## Biografia

Akademia Militar Nazionalean parte hartu ondoren infanteriako bigarren teniente bihurtu zen. Gero Ingeniaritza militarra eta Ingeniaritza aeroespaziala ikasi zituen Kordobako Unibertsitatean. Armada utzi ondoren aire-garraioaren sektoreko ekintzaile bihurtu zen.

## Jarduera politikoa

1956an ideal kontserbadoreen "Nuova Forza" alderdia sortu zuen, eta gizarte zibileko ordezkariek bat egin zuten nagusiki. 1958ko hauteskunde politikoetan formazio politiko honek nolabaiteko arrakasta lortu zuen.
1959an Arturo Frondizik deitu zuen Ogasun ministro kargua betetzeko. Haren izendapena nahi zutenak nagusiki lur-jabe handiak ziren, beren interes ekonomikoak babesteko gogoz, eta militarrak.
Ordainketa-balantza defizitari aurre egin zion Alsogarayk pesoa debaluizatuz eta gastu publikoa eusteko neurri zorrotzak ezarriz. Politika horien emaitza esportazioen igoera izan zen, baina 1959an soilik kontsumo prezioak bikoiztu eta soldata errealak %20 murriztea izan zen. Ekonomia, beraz, atzeraldi larrian erori zen. Bere ministroaren lanarekin pozik, Frondizik, bere kargutik kendu ez bazuen ere, Rogelio Julio Frigerio ekonomialaria izendatu zuen gobernuko aholkulari, eta eraginkortasunez ekonomia nazionala berriro martxan jartzea leporatu zion.
Alsogarayk dimisioa ematea beste aukerarik ez zuen izan orain oso ezaguna ez dena eta baztertua sentitzea. 1962an ekarri zuen gogora epe labur baterako José María Guido presidenteak .
1982an Zentro Demokratikoaren Batasuna sortu zuen eta 1983ko hauteskundeetan bi milioi boto (%10) lortu zituen. Kongresu Nazionalean diputatu izan zen 1983tik 1999ra.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8076665
* Multimedia: Álvaro Alsogaray / Q8076665
# Álvaro Arzú

Álvaro Enrique Arzú Irigoyen (Guatemalako Hiria, 1946ko martxoaren 14a - ib., 2018ko apirilaren 27a) guatemalar politikari eta enpresaburua izan zen. 1996-2000 bitartean Guatemalako Errepublikako presidentea izan zen.

## Biografia

Guatemalako enpresa-munduaren garapenari ekarpen handia egin zion, turismoaren, salerosketaren eta industriaren sektoreetan zenbait enpresa antolatuz eta zuzenduz.
Partido de Avanzada Nacional alderdiaren sortzaileetako bat izan zen, eta alderdi horren idazkari nagusia gero. Guatemalako Hiriko alkate aukeratu zuten 1982ko martxoan, baina estatu-kolpea jo zuten hilabete berean, eta ez zuen kargua hartzerik izan. 1985ean, berriro atera zen alkate, eta 1986tik 1990era bete zuen kargu hori.
1990ean Errepublikako lehendakaritzarako hautagai izan zen, 1991n Kanpo Harremanetarako ministro, eta 1996ko urtarrilean Guatemalako presidente aukeratu zuten. Urte bereko abenduan, helburu garrantzitsu bat lortu zuen: Guatemalako gerrillak, Unión Revolucionaria Nacional de Guatemala (URNG) taldean bilduak, borroka armatua uztea hogeita hamasei urtez gobernuaren aurka borroka egin ondoren eta aginpidea lortzeko bide gisa bozketen bidea aukeratzea. 1997an, Nazioarteko Lankidetzaren Asturiasko Printzea saria jaso zuten Álvaro Arzúk eta URNGk.
2004an Guatemalako Hiriko alkate hautatu zuten, eta ordutik bera izan zen karguan heriotza arte.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 Álvaro Arzú Yrigoyen Cidob.org
* Datuak: Q250834
* Multimedia: Álvaro Arzú / Q250834
# Álvaro Alcalá Galiano

Álvaro Alcalá Galiano Bildosola (Bilbo, 1873ko maiatzaren 21a - Paracuellos de Jarama, 1936ko azaroaren 27a) euskal dekoratzaile eta margolaria izan zen.
Antonio Lekuona eta Adolfo Guiardekin hasi ondoren, Madrilen ikasi zuen. Acción Española aldizkariarentzat lan egiten zuenez, Paracuellosko sarraskian erail zuten.

## Ibilbide

Gaztea zela Parisera joatea proposatu zioten Leon Bonnat maisuarekin trebatzera. Dena den, bere familiak nahiago izan zuen Madrilen ikas zezan eta, hala, Espainiako hiriburuko Jiménez Arandaren estudioan hasi zuen bere prestakuntza eta beranduago Joaquín Sorollarekin hasi zen, haren ikasle nabarmenetako bat izan zelarik. Hurrengo urteetan zenbait erakusketa antolatu zituen Bilbon nahiz Donostian eta Espainiako Margolari eta Eskultoreen Elkartearen presidente izendatu zuten.
1902an Bretainia, Holanda eta Alemaniara bidaiatu zuen bere estiloa gehiago garatzeko probestuz Margolari gisa, ohitura eta generoko iruditegian zentratu zen. XX. mendearen lehen erdiko paisaia eta horma- margolaritzaren adierazgarri nabarmenetakoa izan zen.
Espainiako Guerra Zibilaren baitan, errepublikazaleek Jaramako Paracuellosen fusilatu zuten 1936an.

## Galeria

* Después de la vendimia (1930)

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Álvaro Alcalá Galiano. .
* ↑ El Correo: El pintor de Paracuellos

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2889606
* Multimedia: Álvaro Alcalá Galiano y Vildósola / Q2889606