OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hiroaki Namba

Hiroaki Namba (japonieraz: 難波 宏明, 1982ko abenduaren 9a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC eta FC Gifu.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3300345
# Hiroaki Morishima

Hiroaki Morishima (japonieraz: 森島 寛晃, Morishima Hiroaki, 1972ko apirilaren 30a -) Japoniako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1995 | 9 | 0 |
| 1996 | 11 | 2 |
| 1997 | 14 | 5 |
| 1998 | 3 | 0 |
| 1999 | 0 | 0 |
| 2000 | 10 | 3 |
| 2001 | 9 | 1 |
| 2002 | 8 | 1 |
| Guztira | 64 | 12 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q495796
* Multimedia: Hiroaki Morishima / Q495796
# Hiroaki Okuno

Hiroaki Okuno (japonieraz: 奥埜 博亮, 1989ko abuztuaren 14a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai eta V-Varen Nagasaki.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q10538089
# Hiroaki Kumon

Hiroaki Kumon (japonieraz: 公文 裕明, 1966ko urriaren 20a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Furukawa Electric, Bellmare Hiratsuka eta Yokohama FC.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1185488
# Hiroaki Matsuyama

Hiroaki Matsuyama (japonieraz: 松山 博明, Matsuyama Hiroaki, 1967ko abuztuaren 31a -) Japoniako futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Furukawa Electric eta Bellmare Hiratsuka.
Entrenatzaile gisa Oita Trinita taldeak zuzendu zituen.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q246529
# Hiroaki Sato

Hiroaki Sato (japonieraz: 佐藤 弘明, 1932ko otsailaren 5a - 1988ko urtarrilaren 1a) Japoniako futbolaria izan zen.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1955 | 5 | 0 |
| 1956 | 3 | 0 |
| 1957 | 0 | 0 |
| 1958 | 4 | 0 |
| 1959 | 3 | 0 |
| Guztira | 15 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* Datuak: Q2522305
# Ikerketa bat

Ikerketa bat, baita ere Simarro doktorea laborategian, Joaquín Sorolla y Bastida margolari valentziarrak 1897an egindako erretratua da. Gaur egun Sorolla Museoan gordeta dago, Madrilen. Margolan errealista da. Lana Madrilen, 1897an egin zen Arte Ederren Erakusketa Nazionalean aurkeztu zen.

## Gaia

Margolanak Luis Simarro neurologoaren laborategia erakusten digu. Ikerlariak esperientzia bat prestatzen ari da, beste bost pertsona hari begira dauden bitartean. Simarro Sorolla familiako lagun urkoa eta medikua zen. Laborategia elementuz beteta ikusten da.
Lan honetan argia lanpara batetik mahai gainean zabaldu egiten da, ikerketa bera eta hurbilago dauden pertsonen aurpegiak argituz, tartean Simarroren berarena; argi horrek zentzu sinbolikoa izan dezake. Mahaitik urrutiago dauden elementuak iluntasunean kokatzen dira, halaber.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20170406021649/http://www.curiosidario.es/una-investigacion-1897-sorolla/

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Margolanaren fitxa Ceres webgunean.
* Datuak: Q16644191
# Ikerketa dokumental

Ikerketa dokumentala lan akademiko baten ikuspuntua edo argudioa babesteko kanpoko iturriak, dokumentuak, erabiltzean datza. Lan akademiko guztiek behar hau erakusten dute.
Dokumentu-ikerketaren prozesuak, askotan, dokumentuen kontzeptualizazioaren, erabileraren eta ebaluazioaren zati bat edo osoa eskatzen du. Dokumentu-ikerketan dokumentuak aztertzea analisi kuantitatiboa edo kualitatiboa izango litzateke (edo biak).
Ikerketan dokumentuak erabiltzen dituzten guztiek kontuan izan behar dituzte dokumentu-moten inguruko funtsezko arazoak eta gure gaitasuna dokumentuak gizarte-munduko ebidentzia-iturri fidagarri gisa erabiltzeko.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20071113125309/http://uk.geocities.com/balihar_sanghera/qrmdocumentaryresearch.html
* ↑ https://search.worldcat.org/es/title/60560616

## Kanpo estekak

* Ikerketa dokumentalaren errubrika CEDEC webgunean.
* Datuak: Q1235202
# Ikerkundeko Andre Mariaren eliza

Ikerkundeko Andre Mariaren eliza Untzitibarreko Zenborain kontzejuan XV. mendeko kristiau eliza bat da, gotiko estiloan.

## Eraikina

XV. mendeko eraikin gotiko interesgarria da. Habearte bakarra eta kapera nagusia ditu, burualde zuzen batez errematatua; alboetako bi kapera, gurutzadurako beso gisa, eta koru bat oinaldean. Koru horren gainean dorrea dago, ez oso handia. Habeartearen atal bakarraren estalkia tertzeletedun gangaz egina da, eta sasi-gurutzadurari eta kapera nagusiari dagokien eremua izar-gangaz estalita dago. Deigarria da eliza honetan nabearen garapen eskasa, zati bakar bat, prebisterioari eta sasi-gurutzadurari dagokienez. Horrek pentsarazten du, berez, habearte luzeago bat planeatu zela, hainbat zatikoa, baina, proiektuaren inguruabarrak direla-eta, ezin izan zela gauzatu eta bakarra egin zela.
Gaur egungo erretaulak, neogotikoak, baliorik ez badu ere, artxiboko datuek aurretik beste erretaula bat egon zela erakusten dute, nahiz eta egilea ezezaguna izan, 1608rako amaitua zegoela; izan ere, data horretan Sebastian Zarate pintoreari, Juan Ibañez ilobari, enkargatu zitzaion haren pintura, urreztatua eta estofatua. Galdua ere, baina aipatzeko modukoa dena, sagrarioa zen, Pedro de Moreto zizelkatzaileak egina eta, ziur aski, 1600 baino lehentxeago amaitua, tasazioaren urtea; bere pintura, urreztatua eta estofatua Zarateri erretaularekin batera enkargatuko zaio.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | ZENBORAIN. (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

## Ikus, gainera

* Zenborain
* Untzitibar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110606262
# Ikerketa Arkeologiko Prebentiboen Institutu Nazionala

Ikerkuntza Arkeologiko Prebentiboen Institutu Nazionala (INRAP) izaera administratiboa duen ikerketarako erakunde frantses publiko bat da, 2001eko urtarrilaren 17ko legeak sortua, prebentzio-arkeologiari buruzkoa. 1901eko elkarteen legepean zegoen Erregistro Arkeologiko Nazionaletarako Elkartea (Afan), ordezkatu zuen.
Kultura eta Ikerketaz arduratzen diren ministerioen babespean dago.

## Zereginak

“Legeak ezartzen du ezen, edozein egokitzapen egin baino lehen edo eraikitzeko baimena eman baino lehen, Drac – Direction régional del affaires culturelles = Kultura Gaietarako Eskualdeko Zuzendaritzak –beharrezkotzat jotzen badu, diagnostiko arkeologikoa egiteko agindua ematen duela”.
INRAPen zeregina da, beraz, prebentziozko arkeologiaren diagnostiko horiek egitea. Tokiko arkeologiako eskualde-zerbitzuak lurralde-antolamenduko proiektu bati jarraipen arkeologikoa egiteko agindua ezartzen badio, eta uste badu eraikitako lurrak interes arkeologikoa duela edo izan dezakeela, egokitze-lanak hasi aurretik diagnostikoa egiten da. Diagnostiko horren ondorioz, prebentziozko erregistroa egin daiteke, eta horren erantzukizuna kontratu bidez esleitzen da.
INRAPek, halaber, prebentzio arkeologiako eragiketen ustiapen zientifikoaz eta emaitzen zabalkundeaz arduratzen da. Kultura irakasten, zabaltzen eta arkeologia balioztatzen laguntzen du (Ondare Kodearen L.523-1 artikulua).
* INRAPek egindako lan batzuk
* Aire zabaleko Mesolitikoko gune bateko indusketa (Henry-Farman kalea, Paris, 2008).
* Indusketa mekanikoa Than sinagogaren eskortan (Rhin Garaia). Bertan, bainu erritualen azpiegitura aurkitu zen 2014an.
* Obernaiko (Rin Beherea) indusketan azaleratutako objektuen azterketaren aurkezpena, 2013an.
* Aire zabaleko indusketak Errepublikaren plaza, Annappesen (Villeneuve-d'Ascq), 2017an.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Demoule, Jean-Paul. (2022). «« L’archéologie préventive a émergé de l’indignation devant la destruction du patrimoine »» Pourlascience.fr (Noiz kontsultatua: 2024-02-18).
* ↑ (Frantsesez) «Missions et activités» Inrap 2016-01-11 (Noiz kontsultatua: 2024-02-18).
* ↑ (Frantsesez) «Les Amis de la Synagogue de Thann» Les Amis de la Synagogue de Thann 2015-01-06 (Noiz kontsultatua: 2024-02-18).
* ↑ (Frantsesez) «Actualité | Un site archéologique d'exception à Obernai (Bas-Rhin) : plus de 6 000 ans d'occupation» Inrap 2013-10-24 (Noiz kontsultatua: 2024-02-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q377191
* Multimedia: Institut national de recherches archéologiques préventives / Q377191
# Ikerketa Nuklearrerako Europako Kontseilua

Ikerketa Nuklearrerako Europako Kontseilua edo CERN (frantsesez: Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire) munduko partikulen fisika laborategi handiena da.

## Historia

1954ko irailaren 29an 12 herrialde europarrek Biltzarra sortu zuten, egun nazioarteko zientzialarien lankidetza eredua eta ikerketa gune garrantzitsuenetariko bat dena. Kontseiluak 20 estatu kide ditu, finantza eta antolakuntzaz arduratzen dutenak. Gainera beste 28 herrialdek zientzialariak bidaltzen dituzte han lan egiteko. 28 herrialde hauetatik zortzik begiztatzaile kategoria dute Biltzarraren batzarretan.
CERNen lehendabiziko arrakasta zientifikoa 1984an gertatu zen, urte hartan Carlo Rubbiak eta Simon van der Meerrek Fisikako Nobel Saria lortu zuten W eta Z bosoiak aurkitzeagatik. 1992an Georges Charpakek sari bera jaso zuen.

## Jardunbidea

CERN Suitza eta Frantzia arteko mugan dago, Genevatik gertu. Zenbait partikula-azeleratzaile ditu:
* LEP (Large Electron-Positron Collider).
* LHC (Large Hadron Collider), munduko partikula-azeleratzaile handiena dena 27 kilometroko diametroa duelako.
CERN oinarrizko fisikaz ez ezik beste zientzietaz ere arduratzen da. Adibidez, 1990ean, Tim Berners-Lee eta Robert Cailliauk www sistema asmatu zuten; CERNLIB matematikazko liburutegia asmatu zuten; iman supereroaleak hobetu zituzten, eta abar.

## Kideak

* Estatu kideak: Alemania, Austria, Belgika, Bulgaria, Danimarka, Erresuma Batua, Eslovakia, Espainia, Finlandia, Frantzia, Grezia, Herbehereak, Hungaria, Italia, Norvegia, Polonia, Portugal, Suedia, Suitza eta Txekiar Errepublika.
* Begiztatzaileak: Europako Batzordea, India, Israel, Japonia, Errusia, Turkia, UNESCO eta Ameriketako Estatu Batuak.
* Laguntzaileak: Aljeria, Argentina, Armenia, Australia, Azerbaijan, Bielorrusia, Brasil, Errumania, Eslovenia, Estonia, Georgia, Hegoafrika, Hego Korea, Islandia, Iran, Irlanda, Kanada, Kolonbia, Kroazia, Mexiko, Maroko, Pakistan, Peru, Serbia, Taiwan, Txina, Ukraina eta Zipre.

## Helbidea

Helbide bi hauek ditu:
* European Organization for Nuclear Research
    CERN CH-1211 Genève 23
    Switzerland
* Organisation Européenne pour la Recherche Nucléaire
    F-01631 CERN Cedex
    France

## Bitxikeriak

Dan Brown idazlearen "Angels & Demons" eleberriak CERNen du hasiera.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Laburtzapenak Hiztegia] [2009]

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)(Ingelesez)Webgune ofiziala
* CERNari buruzko artikulua Berria egunkarian
* Datuak: Q42944
* Multimedia: CERN / Q42944
# Ikerketa institutu

Ikerketa institutua, ikerkuntza institutua, ikerlan institutua edo ikerketa erakundea ikerketak egiteko sortutako establezimendua da. Ikerketa institutuak oinarrizko ikerketan espezializatu daitezke edo ikerketa aplikatura bideratu daitezke. Terminoak sarritan natura-zientzien ikerketa inplikatzen badu ere, gizarte zientzietan ere ikerketa institutu asko daude, batez ere ikerketa soziologiko eta historikoetarako.

## Ikerketa institutu ospetsuak

Erdi Aroko hasieran, hainbat behatoki astronomiko eraiki ziren islamiar munduan. Horietako lehena IX. mendeko Bagdadeko behatokia izan zen al-Ma'mun kalifa abasidarren garaian eraikitakoa, nahiz eta ospetsuenak XIII. mendeko Maragheh behatokia eta XV. mendeko Ulugh Beg Behatokia izan.
Keralako Astronomia eta Matematika Eskola matematika eta astronomia eskola bat izan zen, Sangamagramako Madhavak Keralan (India) sortu zuena. Eskolak XIV eta XVI. mendeen artean loratu zuen eta badirudi eskolaren jatorrizko aurkikuntzak Narayana Bhattathirirekin (1559-1632) amaitu zirela. Problema astronomikoak ebazten saiatzean, Keralako eskolak bere kabuz hainbat kontzeptu matematiko garrantzitsu aurkitu zituen.
Europako lehen ikerketa institutua Tycho Braheren Uraniborg konplexua izan zen Ven uhartean, izarren neurketa oso zehatzak egiteko sortu zen XVI. mendeko laborategi astronomikoa. Estatu Batuetan ikerketa institutu aipagarri ugari daude, besteak beste, Bell Labs, Xerox parkea, The Scripps Ikerketa Institutua, Beckman Institutua, RTI Nazioartekoa eta SRI Nazioartekoa. Hughes Aircraft-ek ikerketa-institutuaren egitura erabili zuen bere antolaketa-eredurako.
Thomas Edison, "The Wizard of Menlo Park" izenekoa, 1800ko hamarkadaren amaieran ekoizpen masiboaren eta eskala handiko talde-lanaren printzipioak asmakuntza-prozesuan aplikatu zituen lehen asmatzaileetako bat izan zen, eta horregatik sarritan industria-ikerkuntzako lehen laborategiaren sorrera egozten zaio.

## Erreferentziak

* ↑ Hughes After Howard, Kenneth Richardson, 2011, pg88, ISBN 978-0-9708050-8-9
* ↑ «The Wizard of Menlo Park» The Franklin Institute.
* ↑ Walsh, Bryan. (15 July 2009). The Electrifying Edison. Time.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31855
* Multimedia: Research institutes / Q31855
# Hidehiko Shimizu

Hidehiko Shimizu (japonieraz: 清水 秀彦, Shimizu Hidehiko, 1954ko azaroaren 4a -) Japoniako futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nissan Motors.
Entrenatzaile gisa Yokohama Marinos, Avispa Fukuoka, Kyoto Purple Sanga eta Vegalta Sendai taldeak zuzendu zituen.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q4284243
# Hideaki Takeda

Hideaki Takeda (japonieraz: 武田 英明, 1985eko maiatzaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fagiano Okayama.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q2330082
# Hideaki Mori

Hideaki Mori (japonieraz: 森 秀昭, 1972ko urriaren 16a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima, Avispa Fukuoka eta Consadole Sapporo.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1255993
# Hideaki Ozawa

Hideaki Ozawa (japonieraz: 小澤 英明; 1974ko martxoaren 17a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers, Yokohama F. Marinos, Cerezo Osaka, FC Tokyo eta Albirex Niigata.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3080516
# Hideaway (Texas)

Hideaway Texasko hiri bat da. Smith konderrian kokatua dago. 2010ean 3.083 biztanle zituen, 5,34 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Smith konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q981144
* Multimedia: Hideaway, Texas / Q981144
# Hidehito Shirao

Hidehito Shirao (japonieraz: 白尾 秀人, 1980ko irailaren 30a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3243277
# Hideaki Tominaga

Hideaki Tominaga (japonieraz: 富永 英明, 1976ko abuztuaren 27a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight eta Yokohama FC.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3244837
# Hideaki Ueno

Hideaki Ueno (japonieraz: 上野 秀章, 1981eko maiatzaren 31 - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Sanga FC eta Sanfrecce Hiroshima.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3301010
# Hidehiro Sugai

Hidehiro Sugai (japonieraz: 須貝 英大, Sugai Hidehiro, 1998ko urriaren 27a -) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q99669376
* Multimedia: Hidehiro Sugai / Q99669376
# Hidekazu Otani

Hidekazu Otani (japonieraz: 大谷 秀和, 1984ko azaroaren 6a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q762735
# Igurzkari hobiosteko ahoskabe

Igurzkari hobiosteko ahoskabea kontsonante mota bat da, hizkuntza zenbaitetan erabilia dena. Hots klase bati erreferentzia egiten dio, eta ez soinu bakar bati. Mota zenbait ager daitezke, pertzeptualki nabarmen ezberdinak direnak:

## Igurzkari sabai-hobikari ahoskabe

Igurzkari sabai-hobikari ahoskabea kontsonante mota bat da, hizkuntz anitzetan baliatua, horien artea euskara. Euskaraz usu ⟨x⟩ batekin idatzian adierazia da, esaterako xume hitzan. Ingelesez eta beste zenbait hizkuntzatan ⟨sh⟩ digrafoa erabiltzen da.

### Transkribapena

Hots hau Nazioarteko Alfabeto Fonetikoan sinboloarekin adierazia da, Isaac Pitmanek sortutako esh letra (ez nahas integral ikurrarekin ⟨∫⟩). X-SAMPAko bere baliokidea S da.
Beste zenbait alfabetotan (transliterazio zirilikoak barne) beste ikur bat erabiltzen da: ⟨š⟩, s bat karoi edo háček batekin. Ikur honen jatorria txekiar ortografian dago, Jan Husek sortua. Hizkuntza eslabiar, baltiko eta fino-saamikoetan eta Ipar-Amerikako eta Afrikako hizkuntz zenbaitetan baliatzen da.
Hizkuntza zenbaitetan, frantsesez eta ingelesez kasu, hots honek aldibereko ezpainkaritasuna izan dezake, nahiz eta transkribapenetan inoiz gutxi irudikatzen den.
Latin klasikoak [ʃ]-rik ez zuen, nahiz eta hizkuntz erromano gehienetan agertu. Frantsesan, ⟨ch⟩ idazkera chanteur hitzan (kantari euskaraz), [ʃ] ahoskatzen da, latineko cantare hitza jatorrian duela, /k/-rekin erraten zena.

### Ezaugarriak

Igurzkari sabai-hobikari ahoskabeak hurrengo ezaugarriak ditu:
* Bere ahosmoldea igurzkari txistukaria da. Hau da, hots hau ebakitzeko aire-emana mihiaren atzekaldeko zirrikitu batetik artikulazio punturaino eramaten da, non hortz ia estutuen ertz zorrotzetara bideratzen den, maiztasun altuko turbulentziak sortzen direla.
* Bere ahoskunea sabai-hobikaria da. Hau da, hobiosteko kakotua (neurri batean sabaikaritua). Honek esan nahi du mihiaren lepoa hobiaren atzean kokatuta eta mihiaren aurrekaldea sabairantz bildua ("kakotua") ebakitzen dela.
* Bere ahoskera ahoskabea da. Hau da, hots honen artikulazioan ahots-kordek ez dute bibratzen (ez dira mugitzen). Hizkuntza zenbaitetan ahoskordak aktiboki bereizten dira eta, ondorioz, hots hauek beti ahoskabeak direla. Beste zenbaitetan, ordea, ahoskordak erlaxaturik uzten dira, inguruko hotsen ahotsak ahostundu ditzakeela.
* Kontsonante ahokaria da. Hau da, airea ahotik ateratzen da bakarrik.
* Kontsonante zentrala da. Hau da aire-emaria mihiaren erdialdetik zeharkatzera bideratzen da, aldeetatik baino.
* Aire-emaria birikaria da. Hau da, hotsa ahoskatzeko airea biriki eta diafragmak bultzaturik dator, hots gehienetan bezala.

## Euskaraz

Igurzkari hobiosteko ahoskabea edo igurzkari sabai-hobikari ahoskabea euskalki guztietan agertzan da, ⟨x⟩ ikurraren bidez irudikatzen dela.
Adibideak: xume, xehe, ixil, ixa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q334695
# Iguste

Iguste, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Iguste Esparantz mendiaren eta Zirauki-Mañeru herrien artean hedatzen den mendimultzo txiki eta ez oso nabarmen bateko gainik garaiena dugu. Zonaldeko erliebea leuna da eta horrek ahalbidetzen du soroak gainalderaraino bertaraino iristea, mediterranear erako landaretza eta zenbait pinu aldaketekin batera.

## Kanpo estekak

Iguste, http://www.euskal-herria.org/.
# Igurikimen moldatzaile

Igurikimen moldatzaileak iraganean ekonomiak izan duen bilakaeran oinarrituta enpresa eta familiek egiten dituzten plangintza multzoa eta plangintza hori erabakitzeko baliatutako irizpideak dira. Maiz, iraganean izandako inflazio-tasan oinarrtizen dira: pertsona batek etorkizunean etxebizitza bat asko garestituko dela pentsatzen badu, orain erosteko asmoa azalduko du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1151466
# Igurikimen arrazional

Ekonomian, igurikimen arrazionalak ekonomia-eragileek euren erabakiak hartzeko informazio guztia baliatzen dutela dioen hipotesia da, politika ekonomikoak eta eredu ekonomikoek ezarritakoaren arabera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q853949
# Igurzkari albokari hobikari ahoskabe

Igurzkari albokari hobikari ahoskabea kontsonantea bat da, indoeuropear hizkuntzen artean zabalduta ez dagoena, baina Ipar Amerikako hizkuntzen artean, ordea, bai.
Nazioarteko Alfabeto Fonetikoan [ɬ] ikurraz idazten da (ez nahastu [ɫ] hurbilkari albokari hobikari belarizatuarekin) eta bere X-SAMPA ikurra K da.
Adigerako adibidea (лъэбэкъу, лъащэ):

## Munduko zenbait hizkuntzatan

Indoeuropear hizkuntzen artean, galesak du hots hori, eta ⟨ll⟩ digrafoaz idazten da; islandierak eta faroerak oso hots antzekoa dute, eta ⟨l⟩ (kalt «hotz») edo ⟨ll⟩ (allt «guztiak») gisa idazten dena.
Ipar Amerikako hizkuntzok ere hots hori dute: navajoa (eta beste na-dene hizkuntzak), txerokiera (alofonoa gisa), muskogeear hizkuntzak, besteak beste. Halaber, groenlandierak (eta haren ahaide gehienek), Taiwango batzuek, txuktxierak, Kaukasoko ipar-ekialdeko askok, Kaukasoko ipar-mendebaldeko batzuek, zenbait hizkuntza bantuk (hala nola, zuluerak, tsongerak...), zhuangerak, hadza-k (Afrikako hizkuntza bakartua), mongolierak (hotsaren aldaera ahostuna du), nahuatlak (alofonoa gisa) eta antzinako hebreerak.

## Ikus, gainera

* Ahoskera
* Kontsonante
* Fonetika
* Fonologia
* IPA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1365390
# Iguntzun

Iguntzun Ezkabarte ibarreko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Iruñeko merindadean eta Iruñerria eskualdeko Ibarrak azpieskualdean dago, Iruñea hiriburutik 9,6 kilometrora.
Bertako biztanleak iguntzundarrak ziren.

## Izena

Iguntzun toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
* Egunçun (1350)
* Egunzun (1534)
* Yrurzun (1696)
* Igunzu (1721)
* Igunzun (1829)
* Iguntzun (1999)
* Iguntzun (2019)

## Oharrak

* ↑ /iɣ̞únt͡s̻un/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza bigarren silaban

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ «Iguntzun - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).

## Ikus, gainera

* Ezkabarte
* Ibarrak (Iruñerria)
* Iruñeko merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak

* Ezkabarteko Udalako webgune ofiziala
* Datuak: Q122470367
# Igurzketa (argipena)

Igurzketa, igurtzialdi edo igurzte hitzek adiera zenbait dituzte:
* mekanikan, igurzketa edo marruskadura indarra;
* sexualitatean,
** igurzketa edo igurtzialdia, genitalak edo gorputzeko beste atal bat igurzteko saioa, kitzikapena lortzeko helburuarekin;
** igurzketa, jende pilaketa handia dagoen lekuetan (ilarak, garraio publikoa), genitalak beste pertsona baten gorputzaren aurka igurzteko saioa, haren baimenik gabe, eta beraz sexu jazarpen ekintzatzat hartzen dena.
# Iholdiko erreka

Iholdiko erreka Nafarroa Behereko ibaia da, Biduzeren ibaiadarra dena.

## Geografia

Iholdiko mendebaldean jaioa, Malhadegiko erreka, Haranburuko erreka, Leizaraneko erreka eta Lakoako erreken lotunean, Iholdiko errekak Amikuze zeharkatzen du, Donapaleu barne, azkenean Amendüze-Unason dakarren ura Biduzera isurtzeko. Guztira, 26,8 kilometroko ibilbidea du.

## Izena

Joyeuse frantsesezko izena Karlomagnoren ezpatarena zen. Orreagako gudua gertu izan zenez, Pirinioetako ataka askoei izen hori eman zieten.

## Zeharkatutako udalerriak

* Iholdi
* Landibarre
* Ostankoa
* Bithiriña
* Donapaleu
* Amendüze-Unaso

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak.
* ↑ Sandre datu-basea

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Auñamendi entziklopedia
* Datuak: Q1124418
* Multimedia: Joyeuse (Bidouze) / Q1124418
# Ihlow (Brandenburgo)

Ihlow Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan dago, [[Teltow-Fläming (barrutia)|Teltow-Fläming]] barrutian. 2014an 730 biztanle zituen 47,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q622582
* Multimedia: Ihlow / Q622582
# Ihlow

Ihlow Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Aurich barrutia|Aurich]] barrutian. 2014an 12.139 biztanle zituen 123,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q569739
* Multimedia: Ihlow (Ostfriesland) / Q569739
# Ihlienworth

Ihlienworth Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Cuxhaven barrutia|Cuxhaven]] barrutian. 2014an 1.549 biztanle zituen 40,29 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q621225
* Multimedia: Ihlienworth / Q621225