OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eskolunbeko Andre Mariaren santutegia

Eskolunbeko Andre Mariaren santutegia Arabako mendebaldeko santutegi bat da, Kuartangokoa, Katadianotik kilometro bat ekialdera kokatua, errekasto baten ertzean. 1541. urtean bukatu zituzten santutegia eraikitzeko lanak. Eskolunbeko zelaietan, abuztuko azken igandean, erromeria jendetsua egiten da Kuartangoko zaindari den Eskolunbeko Andre Mariaren ohorez.

## Izena

Eskolunbe, toki sakratu horren izena izateaz gain, emakume izena ere bada. Historian zehar, dokumentuetan Eskorunbe, Axkorunbe eta Aiskolunbe formekin ere agertu da (euskararen gaur egungo grafiara ekarriak daude hiru forma horiek). Lehenengo aipamena 937. urtekoa da.

## Ezaugarriak

Bi sarbide dituen harrizko harresi batek inguratzen du. Iparraldeko sarbideak arku erdizirkularra du. Alboko eraikin bat du: ermitauaren bizilekua. Ermitaua arduratzen zen santutegia zaintzeaz eta herritarrek santutegirako emandako limosnak biltzeaz.
Elizak oinplano angeluzuzena du, burualde zuzenarekin. Bi ataletan zatitutako habearte bakarra du, ganga gotiko berantiarrekin.
Korua 1544. urtekoa da. Erretaula nagusia, berriz, Arabako elementu plateresko garrantzitsuenetako bat da. 1565-1567 bitartean egin zuten Juan Aiala gasteiztar eskultoreak eta Jeronimo Nogueras urduñar eskultoreak. 1999. urtetik, kultura ondasun izendatuta dago, monumentu sailkapenarekin, eta geroztik berritu egin dute. Oraindik eusten dio XVI. mendeko polikromiaren zati handi bati, urre kolorea nagusi izanik. Andre Mariari eskainitako santutegia denez, irudi nagusiek haren bizitzako gertaerak islatzen dituzte: deikundea, ikustaldia, zeruratzea, lokartzea, Jesusen jaiotza eta agerkundea. Erdiko nitxoan, Andre Mariaren tailua dago, aingeruek koroatzen dutela. Apaingarri osagarriak ugariak eta preziosistak dira.
Alboetako erretaulak geroagokoak dira, XVIII. mendearen azken laurdenekoak. Zuriz margotuta daude, haitzurdinaren itxura emateko. Ezkerreko erretaulak Eskolunbeko Andre Mariaren irudia dauka, Erdi Arokoa (XIV. mendekoa), alboan gurasoak dituela: San Joakim eta Santa Ana.
Antzina, Eskolunbeko Andre Mariaren irudia erretaula nagusiaren erdigunean zegoen. Alboko erretaula horretara jaitsi zuten irudia jantziz eta bitxiz apaintzeko ohitura zegoen garaian, errazago jantzi eta edertu ahal izateko. Duela hamarkada batzuk arte, jantzita egoten zen; baina gaur egun jatorrizko tailua ikus daiteke.

## Iruditegia

* Eskolunbeko santutegiko korua.
* Eskolunbeko santutegiko erretaula nagusia.
* Eskolunbeko erromerian egin ohi den giza gaztelua.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 Eskolunbeko Andre Mariaren Santutegiko argibide panela, landatur.com.
* ↑ Arabako Foru Aldundia. (2010). Araba herriz herri. Arabako Foru Aldundia, 82 or..
* ↑ Euskaltzaindia: «Eskolunbe», Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ «Eskolunbeko Andre Mariaren santutegia» Hiru.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-13).

## Kanpo estekak

* Garate Goñi, Alberto. «Eskolunbe» Auñamendi Eusko Entziklopedia (Noiz kontsultatua: 2020-04-13).
* Datuak: Q90417247
* Multimedia: Eskolunbeko Andre Mariaren santutegia / Q90417247
# Eskopas

Eskopas —grezierazko izena: Σκόπας— (Paros, K.a. V. mendearen bukaeran) Antzinako Greziako eskultorea eta arkitektoa izan zen. K.a. IV. mendeko eskultore eta arkitekto ezagunenetako bat zen, Praxitelesekin eta Lisiporekin batera.
Sizionen egin zuen lan; Tegean Atenea Alearen tenpluko berreraikuntza lanak egin zituen, eta tenpluaren frontoiko irudiak berak zizelkatu zituen. Halikarnasoko mausoleoa apaintzen parte hartu zuen K.a. 350. urtean, eta Efeson Artemisaren tenpluan.
Adierazpen patetikoa irudikatzen maisua zen; eredutzat pertsonaia atsekabetuak hartzen zituen, patu tragikoak daramatzan heroiak. Badira bere estatuen erromatar kopiak; Meleagrorenak eta Heraklesenak, adibidez. Sizioneko Menadeak erakusten ditu bere artearen ezaugarri nagusiak: bakantearen gorputza okertua, lilurapen dionisiako batean, aurpegia zerura itzulia, barneko estutasuna adieraziz eta arima grinaz bete baten nahigabea erakutsiz.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q309579
* Multimedia: Scopas / Q309579
# Eskopetarra

Eskopetarra eraldatutako errifle batez eginiko gitarra da, bakearen ikurtzat erabilia. Hitza gaztelaniaz sortu zen, escopeta (eskopeta) eta guitarra (gitarra) hitzak batuz.
Cesar Lopez bake-ekintzaile kolonbiarrak asmatu zuen 2003an, Bogotako El Nogal Clubeko atentatuaren ostean soldadu bat bere arma gitarra balitz hartzen ikusi zuenean. Lehenengo eskopetarra Winchester errifle eta Stratocaster gitarra-elektrikoa erabiliz egin zuen.
Hasiera batean bost eskopetarra egin zituen eta horietatik lau Juanes musikari kolonbiarrari, Fito Paez musikari argentinarrari, Nazio Batuen Erakundearen Garapen Programari eta Bogotako hiri-gobernuari oparitu zizkion. Bestea berarentzat gorde zuen. Beranduago, Juanesek bere eskopetarra saldu zuen 17.000 dolarren truke, diru horrekin pertsonako kontrako minen biktimak laguntzeko. Nazio Batuen Erakundeari oparitutako eskopetarra berriz, desarmatze-hitzaldi batean erakutsia izan zen.
2006an, Cesar Lopezek atzemandako 12 AK-47 metraileta erosi zituen eskopetar gehiago egiteko. Cesarren asmoa Shakira, Carlos Santana, Paul McCartney, eta Dalai Lamari oparitzea da. Halere, Dalai Lamaren kide batek Lópezen eskaintzari uko egin dio, ez baitu begi onez ikusten arma bat opari izatea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q161266
* Multimedia: Escopetarra / Q161266
# Fiesta. Bersolaris. Poetas populares vascos

Fiesta. Bersolaris. Poetas populares vascos 1967 urtean eginiko filma zen. Pio Caro Barojak TVErentzat egin zuen 30 minutuko film etnografiko hau.

## Sinopsia

Filmean 1967ko Bertsolari Txapelketa Nagusiaren finala agertzen da, 1967ko ekainaren 11n Donostiako Anoeta pilotalekuan ospatu eta Manuel Olaizola "Uztapide"k irabazi zuena. Zeharka bada ere, Xalbadorri ikusle batzuek botatako txistu famatuak ageri dira.

## Ikus, gainera

* Dokumentalak Euskal Herrian

## Erreferentziak

* ↑ Euskadiko Filmategia. Fiesta. Bersolaris. Poetas populares vascos. .
* ↑ Nafarroako Liburutegi Publikoak. Fiesta - Bertsolaris. Poetas populares vascos. .
* ↑ sarean.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61451067
# Fiesta (The Pogues)

    Artikulu hau The Poguesen abestiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Fiesta (argipena)».
Fiesta (euskaraz Festa) 1988an The Pogues irlanda-ingeles musika taldeak If I Should Fall from Grace with God diskoaren barnean kaleratu zuen abesti bat da.

## Kanpo estekak

* Fiesta abestiaren bideoklipa ikusgai. Youtube.com
* Datuak: Q5447311
# Fiesta Alegre pilotalekua (Valladolid)

    Artikulu hau Valladolideko frontoiari buruzkoa da; Madrilgo frontoia gaitzat duena beste hau da: «Fiesta Alegre pilotalekua (Madril)»
Fiesta Alegre pilotalekua Valladolideko pilotalekua izan zen, egungo Muro kalean zegoena. 1894ko irailaren 7an ireki zuten, Irun eta Arakistain arteko partida batez. Jerónimo Ortiz de Urbina gasteiztarrak diseinatuta, frontoi estaliak 2716 laguneko edukiera zuen. 1910ean zezenketa-eskola bilakaturik, 1967an eraitsi zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Berzal, Enrique. (2015-9-2). «Una nueva vida para el frontón de Fiesta Alegre» El Norte de Castilla.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45930162
* Multimedia: Frontón Fiesta Alegre, Valladolid / Q45930162
# Fiesta Alegre pilotalekua (Madril)

    Artikulu hau Madrilgo frontoiari buruzkoa da; Valladolideko frontoia gaitzat duena beste hau da: «Fiesta Alegre pilotalekua (Valladolid)»
Fiesta Alegre pilotalekua Madrilgo pilotalekua izan zen, egungo Marqués de Urquijo kalean zegoena. 1892ko maiatzaren 6an ireki zuten. Francisco Andrés Octavio arkitektoak bere fatxada neoklasikoa diseinatu zuen. Frontoi estaliak 5.500 laguneko edukiera zuen. 1901ean kuartel bilakaturik, XX. mendean eraitsi zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Martínez de Velasco, Eusebio. (1892-5-15). «Nuestros grabados» La Ilustración Española y Americana (Madril) XXXVI (18) ISSN 1889-8394..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23002995
* Multimedia: Frontón Fiesta Alegre, Madrid / Q23002995
# Fiesta (1947ko filma)

    Artikulu hau 1947lo filmari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Fiesta (argipena)».
Fiesta 1947ko film musikala da, Richard Thorpek zuzendua eta aktore nagusiak direlarik Esther Williams, Ricardo Montalbán, Mary Astor eta Cyd Charisse. George Bruce eta Lester Colek idatzi zuten gidoia.
Ipar Euskal Herrian Frantziako estreinaldiko izenburuarekin ikusi zen: Señorita Toreador.

## Ekoizpena

Metro-Goldwyn-Mayerrek ekoitzi zuen eta Technicolorrez egin zen.
Filma Pueblako (Mexiko) kokapenetan filmatu zen. Hau izan zen Montalbánek Hollywoodeko film batean izan zuen lehen papera, eta estudioak kontratua eskaini zion. Williams eta Montalbán elkartu ziten hiru filmetatik lehena izan zen, jarraian On an Island with You (1948) eta Neptune's Daughter (1949) iritsi zirelarik. Fiesta izan zen lehen aldiz Esther Williamsen izena izenburuaren gainetik agertu zen marketinean.

## Sinopsia

Mario Moralesi (Ricardo Montalbán), konpositore izan nahi duen toreatzaile bat da. Bere arreba bikiak, María Moralesek (Esther Williams), berriz emakume toreatzailea izan nahi du.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «Fiesta (1947 film)» artikulutik itzulia izan da, 2024-04-30 data duen 1221583191 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2024-04-30 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ (Frantsesez) AlloCine. Derniers avis sur le film Señorita toréador. (Noiz kontsultatua: 2024-05-20).
* ↑ Turner Classic Movies. Tcm.com.
* ↑ This Time for Keeps. Tcm.com 2009-11-12.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2412388
* Multimedia: Fiesta (film) / Q2412388
# Fiesta (argipena)

Fiesta terminoak hainbat elementu adieraz ditzake:
* Fiesta. Eguzkia jaikitzen da Ernest Hemingwayren eleberria. Eta honetan oinarritua:
** The Sun Also Rises (1957ko filma), Fiesta izenez ezaguna Hego Euskal Herrian, Iruñean kokatua.
* Fiesta (1941), LeRoy Prinz-en filma, Jorge Negreterekin.
* Fiesta (1947), Esther Williams eta Ricardo Montalbán protagonista dituen filma.
* Fiesta. Bersolaris. Poetas populares vascos, 1967ko Pio Caro Barojaren film etnografikoa.
* Fiesta (1995), Pierre Boutronen film frantsesa.
* "Fiesta", The Pogues taldearen abestia, 1988
* Fiesta, Forden auto modeloa.
# Fiez

Fiez Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Vaud kantonamendua barrutian. 2014an 448 biztanle zituen 6,83 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68861
* Multimedia: Fiez / Q68861
# Eskoziako Museo Nazionala

Eskoziako Museo Nazionala (ingelesez National Museum of Scotland) Eskoziako Edinburgh hirian dagoen museo bat da. Chambers Street kalea eta George IV Bridge zubiaren arteko bidegurutzean kokatua dago. A mailako eraikina izendaturik dago.
2006. urtetik aurrera antzinako objetu, kultura eta historiari buruzko Eskoziako Museoa ("Museum of Scotland") eta aldameneko zientzia, teknologia, natura eta munduko kulturei buruzko Errege Museoak ("Royal Museum") osatzen dute.

## Historia

Museoaren historia 1780 urtean hasi zen Eskoziako antikuarioen elkartea izenarekin (Society of Antiquaries of Scotland), baina 1858an bere bilduma Edinburgheko Hiri Berrian dagoen National Museum of Antiquities of Scotland-era eraman zuten.
1861 urtean Eskoziako Museo Industriala (Industrial Museum of Scotland) fundatu zen eta 1866an Edinburgheko Zientzia eta Artearen Museoa (Edinburgh Museum of Science and Art) izena hartu zuen. 1904an Eskoziako Errege Museoa (Royal Scottish Museum) bihurtu zen.
1985ean Eskoziako Errege Museoak eta Eskoziako Aintzinako gauzen Museoak bat egin zuten Eskoziako Museo Nazionala bihurtuz baina leku faltagatik eraikin banatan jarraitu zuten, harik eta 1998an gaur egungo eraikina altxatu zuten arte. 2008an berriztatze lanak zirela eta museoa itxi egin zuten eta 2011ean ireki zituen ateak.

## Iruditegia

* Areto Handia.
* Museoaren barnealdea. Lehenbiziko solairuaren ikuspegia bosgarren solairutik.
* Terraza, bertan Andy Goldsworthyen artelanak daude.
* Museoaren beheko solairua.
* 750. urteko Monymusk erlikia.
* Andy Goldworthy-ren bale hezurrez eginiriko eskulturak museoaren behealdeko solairuan.
* Eduardo Paolozziren eskulturak.
* Lewis uharteko xake piezak, museo honetan modu iraunkorran erakusgai dauden piezak.

## Kanpo estekak

* Eskoziako Museo Nazionalaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q1633842
* Multimedia: National Museum of Scotland / Q1633842
* Espezieak: NMSE
# Eskoziako Liburutegi Nazionala

Eskoziako Liburutegi Nazionala (Eskoziako gaeleraz Leabharlann Nàiseanta na h-Alba eta ingelesez National Library of Scotland edo NLS) Eskoziako Edinburgh hiriburuaren erdigunean dagoen liburutegi bat da, hain zuzen ere, egoitza nagusia George IV Bridge kaleko 57. zenbakian du, Edinburgheko Hiri Berria eta unibertsitate eremuaren artean.

## Edukia

Denera 7 milioi inguru liburu, 14 milioi inprimaki eta 2 milioi mapa ditu, horin artean Gutenbergen Bibliaren ale bat, Charles Darwinek Espezieen jatorria eskuizkribuarekin batera bidalitako gutuna eta William Shakespeare idazlearen First Folio idazlana daude. Bertan, 340 langilek lan egiten dute.

## Iruditegia

* Eraikin gehigarria edo hedapena.
* Eraikin gehigarria edo hedapena.

## Kanpo loturak

* Eskoziako Liburutegi Nazionalaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q1670994
* Multimedia: National Library of Scotland / Q1670994
# Eskoziako Lur Garaiak

Eskoziako Lur Garaiak edo Lur Garaiak (eskoziako gaeleraz Ghàidhealtachd; ingelesez Scottish Highlands edo Highlands), Eskoziako lur menditsu batzuk dira, barnean Highlands-etako faila dagoelarik. Biztanleri dentsitate baxuko eremua da, erliebe aldakorra du eta ez dago zehazki ongi mugatua, bereziki ekialdetik. Glen Handiak (ingelesez Great Glenn eta Eskoziako gaeleraz Gleann Mòr) Grampian mendiak (gaeleraz Am Monadh) Lur Garaietatik. Eskoziako Lur Garaiak Europako eremu ikusgarrienen artean daudenaren ospea dute, batez bere natur paisai zoragarriengatik.
Eskualde hartakoa da Ailein duinn abesti hunkigarria.

## Hiri eta herriak

* Aberfeldy, Aboyne, Alness, Altnaharra, Applecross, Arisaig, Arrochar, Aultbea, Aviemore
* Back of Keppoch, Ballachulish, Ballater, Banavie, Banchory, Beauly, Bettyhill, Blair Atholl, Boat of Garten, Braemar Bridge of Orchy
* Cannich, Carrbridge, Coldbackie, Contin, Cookney, Corpach, Crianlarich, Cromarty, Culbokie, Culloden
* Dalmally, Dalwhinnie, Dingwall, Dornie, Dornoch, Durness
* Evanton
* Fort Augustus, Fort William, Fortrose
* Gairloch, Glencoe, Glenelg, Grantown-on-Spey Glenfinnan
* Inveraray, Invermoriston, Inverness (Hiria da 2001tik aurrera)
* Killin, Kingussie, Kinlocheil, Kinlochleven, Kinlochewe, Kinloch Rannoch, Kyle of Lochalsh
* Lochailort Lochcarron, Lochinver, Lochgoilhead, Lochearnhead
* Mallaig Morar,
* Nairn, Netherley, Newtonmore, North Ballachulish, Nethy Bridge
* Oban
* Peterculter, Plockton, Poolewe, Portmahomack
* Reay, Rosemarkie
* Shieldaig, South Ballachulish, Strathpeffer, Strathy, Strontian, Stornoway
* Tain, Tarbet, Taynuilt, Thurso, Tobermory, Tomintoul, Tongue, Torridon, Tullich, Tyndrum
* Ullapool
* Wick

## Toki interesgarriak

* Castle Tioram
* Glencoe Ski Centre
* Glen Orchy
* Glen Spean
* Loch Linnhe
* Loch Lochy
* Rannoch Moor
* Tor Castle
* Glen Coe
* Glen Lyon
* Loch Rannoch
* Loch Katrine
* West Highland Way

## Lur Garaietako edo Highlands-etako eremu historikoen izenak

* Sutherland
* Assynt
* Coigach
* Kintail
* Knoydart
* Morar
* Moidart
* Sunart
* Ardnamurchan
* Morvern
* Ardgour
* Lochaber
* Appin
* Lorne
* Argyll
* Knapdale
* Cowall
* Strathspey
* Badenoch
* Rannoch
* Atholl
* Breadalbane
* Trossachs

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106652
* Multimedia: Scottish Highlands / Q106652
# Eskoziako Meatzaritza Museo Nazionala

Eskoziako Meatzaritza Museo Nazionala (ingelesez: National Mining Museum Scotland) Eskoziako Newtongrange herrian dagoen museo bat da, Midlothian eskualdean.

## Historia

Lady Victoria Colliery meategia hartzen du, Lothian Ikatz Konpainiak 1890 eraiki zuena, 1947an nazionalizatu eta 1981 urtean itxi zena. 1984an museo gisa ezarri zuten eta 1998an eraikin berriak berriztu ziren eta museora gehitu.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q7437860
* Multimedia: Lady Victoria Colliery / Q7437860
# Eskoziako Polizia

Eskoziako Polizia (ingelesez Police Scotland) Eskoziako lurralde osoaz arduratzen den polizia agentzia da. 2013ko apirilaren 1ean jarri zen martxan, ordura arte zeuden 9 lurralde poliziak fusionatu zirenean.

## Antolaketa

Eskoziako Polizia Zerbitzua ondorengo sail edo departamentutan banatzen da:
* Zuzendaritza
** Zuzendariordetza
** Lurraldezaingoa
** Krimen eta Laguntza Operatiboa
** Commonwealtheko Jokoak eta Gertaera Handiak
** Udaltzaingoa - Ekialdea
** Udaltzaingoa - Mendebaldea
** Udaltzaingoa - Iparraldea
** Krimen Handiak eta Babes Publikoa
** Krimen Antolatua eta Terrorismoa
** Laguntza Operatiboa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7209499
* Multimedia: Police Scotland / Q7209499
# Eskoziako azpibanaketak

Administratiboki Eskozia Council Areas (Eskozieraz Cooncil eta berriz gaeleraz, Comhairle; euskaraz Kontseilua esan nahi du) izeneko guneetan banatuta dago, tokian-tokiko zerbitzuen arduraduna den agintaritza batek gobernatzen dituelarik. 1996ko apirilaren 1etik aurrera 32 council area edo kontseilu guneetan burututako azpibanaketa hau indarrean sartu zen, betiere 1994an onartutako xedapenen arabera. Gobernukoak eta gobernuz kanpokoak diren beste erakunde batzuk ofizialatik ezberdinak diren Eskoziako azpibanaketak erabili ohi dituzte, sarritan Erdi Arotik datozen azpibanaketak direlarik.

## Azpibanaketa administratiboa

| LUR LEHORRA | Azalera (sq miles) | Azalera (km²) | Populaketa (2001) | Dentsitatea (km²-ko) |
| Aberdeen Hiria | 70 | 182 | 212,125 | 1164 |
| Aberdeenshire | 2439 | 6317 | 226,871 | 36 |
| Angus | 843 | 2184 | 108,400 | 50 |
| Argyll eta Bute | 2712 | 7023 | 91,306 | 13 |
| Clackmannanshire | 61 | 158 | 48,077 | 304 |
| Dumfries eta Galloway | 2489 | 6446 | 147,765 | 23 |
| Dundee Hiria | 21 | 55 | 145,663 | 2648 |
| Ekialdeko Ayrshire | 492 | 1275 | 120,235 | 94 |
| Ekialdeko Dunbartonshire | 68 | 176 | 108,243 | 617 |
| Ekialdeko Lothian | 257 | 666 | 90,088 | 135 |
| Ekialdeko Renfrewshire | 65 | 168 | 89,311 | 532 |
| Edinburgh Hiria | 100 | 260 | 448,624 | 1725 |
| Falkirk | 113 | 293 | 145,191 | 496 |
| Fife | 517 | 1340 | 349,429 | 261 |
| Glasgow Hiria | 68 | 175 | 577,869 | 3307 |
| Highland | 10,085 | 26,119 | 208,914 | 8 |
| Inverclyde | 64 | 167 | 84,203 | 503 |
| Midlothian | 135 | 350 | 80,941 | 231 |
| Moray | 864 | 2237 | 86,940 | 39 |
| Iparraldeko Ayrshire | 343 | 888 | 135,817 | 153 |
| Iparraldeko Lanarkshire | 184 | 476 | 321,067 | 674 |
| Perth eta Kinross | 2083 | 5395 | 134,949 | 25 |
| Renfrewshire | 102 | 263 | 172,867 | 659 |
| Scottish Borders | 1825 | 4727 | 106,764 | 23 |
| Hegoaldeko Ayrshire | 475 | 1230 | 112,097 | 93 |
| Hegoaldeko Lanarkshire | 686 | 1778 | 302,216 | 170 |
| Stirling | 866 | 2243 | 86,212 | 38 |
| Mendebaldeko Dunbartonshire | 68 | 176 | 93,378 | 531 |
| Mendebaldeko Lothian | 165 | 427 | 158,714 | 372 |
| LUR LEHORRA DENERA | 28,260 | 73,193 | 4,994,276 | 68 |
| UHARTEAK | | | | |
| Na h-Eileanan Siar Mendebaldeko uharteak | 1185 | 3070 | 26,502 | 9 |
| Orkada uharteak | 396 | 1025 | 19,245 | 19 |
| Shetland uharteak | 568 | 1471 | 21,988 | 15 |
| UHARTEAK DENERA | 2149 | 5566 | 67,735 | 12 |
| ESKOZIA DENERA | 30,409 | 78,759 | 5,062,011 | 64 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q461231
* Multimedia: Subdivisions of Scotland / Q461231
# Eskoziako bandera

Eskoziako bandera bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | |
| Erabakia | XVI. mendea |
| Koloreak | Urdina Zuria |
Eskoziako bandera (ingelesez Flag of Scotland, Eskoziako gaeleraz Bratach nàiseanta na h-Alba eta eskozieraz Banner o Scotland) edo San Andresen gurutzea edo Saltire, Eskoziako bandera nazionala da.

## Ikus gainera

* Eskoziako Ikur Nazionalak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q102392
* Multimedia: Flags of Scotland / Q102392
# Fedorita

Fedorita silikato motako minerala da eta fedorite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Fedorita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Na,K)2-3(Ca4Na3)Si16O38(OH,F)2 * 3.5H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Fedorite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Fedje

Fedje Norvegiako udalerria da. Hordaland konderrian kokatua dago. 9.32 km² ditu eta 596 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gulen Austrheim Alver Municipality $^{(en)}$ Øygarden Municipality $^{(en)}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q484213
* Multimedia: Fedje / Q484213
# Fedon

Fedon —grekoz: Φαίδων, Phaidon— Platonen elkarrizketetako bat da, Sokratesen azken orduak jasotzen dituena. Bertan Sokratesek arimaren hilezkortasunaren auziaz hitz egiten du bere ikasleekin. Ideien eta oroitzapenaren teoria, Sokratesek hilezkortasunaren frogatzat eman zuena, da elkarrizketa horren gai nagusia. Filosofia heriotzarako prestaketa gisa azaltzen da (filosofia, hiltzen ikastea da), eta gorputzaren desira eta atseginetatik garbitzea da. Elkarrizketa arimen etorkizunari buruzko mito bikain batez bukatzen da. Elkarrizketa hori Fedonek kontatu zion Platoni.
Jokin Zaitegik euskaratu zuen Fedon elkarrizketa (Platon, IV. Kriton eta Faidon, 1978).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q244161
* Multimedia: Phaedo / Q244161
# Fedon Eliskoa

Fedon Eliskoa (antzinako grezieraz: Φαίδων ὁ Ἠλεῖος; Elis, Antzinako Grezia, K.a. 400 inguruan) filosofoa izan zen. Sokratesen ikasle leialetako bat izan zen. Elisen eta Espartaren arteko gerran gatibu egin zuten, eta Atenasen esklabo saldu. Askatasuna lortu ondoren Sokratesen ikasle egin zen, eta hiltzen lagundu zion. Geroago, Elisa itzuli eta filosofia-eskola bat antolatu zuen hiri hartan. Haren idazkiak, ordea, galdu egin dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q380190
# Fedor von Bock

Moritz Albrecht Franz Friedrich Fedor von Bock (1880ko abenduaren 3a - 1945eko maiatzaren 4a) Generalfeldmarschall alemaniar bat izan zen Bigarren Mundu Gerran Alemaniako Armadan zerbitzatu zuena. Bock 1939ko Poloniako Inbasioan zehar Armada Taldeko Iparraldeko komandante izan zen, 1940an Frantziako Inbasioan Armadako B taldeko komandante eta geroago 1941ean Sobietar Batasunaren aurkako erasoan Armada Taldeko Zentroko komandante; bere azken agindua 1942an Hegoaldeko Armada Taldearena izan zen.
Bock-ek Typhoon Operazioa zuzendu zuen. Azkenean, 1941eko udazkenean eta neguan Mosku harrapatzeko saiakera huts egin zuen Wehrmachteko ofentsibak Mozhaisk inguruan sobietarren erresistentzia gogorrak moteldu zuen, baita rasputitsak ere, Errusia Erdialdeko euri eta lokatz garaiak. Sobietar kontraofentsibak laster bultzatu zuen Alemaniako armada erretiratzera, eta, ondoren, Adolf Hitlerrek Bock bere agintea kendu zion.
Monarkikoa, Bock ez zen politikan sartuta egon. Hala ere, ez zuen Adolf Hitler botatzeko lursailekin bat egiten, eta inoiz ez zuen protestarik aurkeztu SSek eta bere tropek zibilen aurka egindako tratuagatik. Bock ere ez zen izan gudari buruzagi oso ohikoa. Hitlerrek guduan arrakasta izan zuelako soilik eman zizkion aginte postuak.
Britainiar hegazkin bonbaketari batek 1945eko maiatzaren 4an hil egin zuen Bock, bere bigarren emaztea, bere alabaordea eta lagun batekin batera, autoz Hamburgo aldera zihoala.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70534
* Multimedia: Fedor von Bock / Q70534