OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Herbehereetako erlojupeko txirrindularitzako txapelketa

Herbehereetako erlojupeko txirrindularitzako txapelketa urtero eta etenik gabe ospatzen da 1991tik, espezialitate honetako urteroko Herbehereetako txapelduna izendatzeko.
Titulua lasterketa bakar baten garaileari ematen zaio, bakarkako erlojupeko modalitatean. Garaileak Herbehereetako banderaren koloreak dituen maillot bat erabiltzeko eskubidea lortzen du erlojupeko proba orotan hurrengo urteko txapelketararte.
Aurretik, 1962an banakako erlojupeko proba bat egon zen, Albertus Geldermansek irabazi zuena, ofizialki, Herbehereetako erlojupeko txirrindularitza txapelketatzat hartzen ez den arren.

## Palmaresa

| Urtea | Garailea | Bigarrena | Hirugarrena |
| 1991 | Bart Voskamp | Léon van Bon | Servais Knaven |
| 1992 | Arnold Stam | Patrick Van Dijken | Jos Wolfkamp |
| 1993 | Jos Wolfkamp | Jaap Ten Kortenaar | Pelle Kil |
| 1994 | Mario Gutte | Jos Wolfkamp | Jaap Ten Kortenaar |
| 1995 | Erik Breukink | Frans Maassen | Patrick Van Dijken |
| 1996 | Erik Dekker | Danny Nelissen | Jelle Nijdam |
| 1997 | Erik Breukink | Erik Dekker | Servais Knaven |
| 1998 | Patrick Jonker | Servais Knaven | Wilco Zuyderwijk |
| 1999 | Bart Voskamp | Erik Dekker | Renger Ypenburg |
| 2000 | Erik Dekker | Servais Knaven | Maarten Den Bakker |
| 2001 | Bart Voskamp | Remco Van Der Ven | Jan Van Velzen |
| 2002 | Erik Dekker | Servais Knaven | Paul Van Schalen |
| 2003 | Maarten Den Bakker | Bart Voskamp | Servais Knaven |
| 2004 | Thomas Dekker | Joost Posthuma | Bart Voskamp |
| 2005 | Thomas Dekker | Erik Dekker | Michiel Elijzen |
| 2006 | Stef Clement | Erik Dekker | Joost Posthuma |
| 2007 | Stef Clement | Michiel Elijzen | Rick Flens |
| 2008 | Lars Boom | Joost Posthuma | Servais Knaven |
| 2009 | Stef Clement | Koos Moerenhout | Rick Flens |
| 2010 | Jos Van Emden | Koos Moerenhout | Lieuwe Westra |
| 2012 | Lieuwe Westra | Lars Boom | Niki Terpstra |
| 2013 | Lieuwe Westra | Niki Terpstra | Tom Dumoulin |
| 2014 | Tom Dumoulin | Sebastian Langeveld | Jos van Emden |
| 2015 | Wilco Kelderman | Rick Flens | Jos van Emden |
| 2016 | Tom Dumoulin | Jos van Emden | Wilco Kelderman |
| 2017 | Tom Dumoulin | Stef Clement | Robert Gesink |
| 2018 | Dylan van Baarle | Niki Terpstra | Wilco Kelderman |
| 2019 | Jos van Emden | Sebastian Langeveld | Dylan van Baarle |
| 2020 | ez zen jokatu COVID-19 pandemia zela eta | ez zen jokatu COVID-19 pandemia zela eta | ez zen jokatu COVID-19 pandemia zela eta |
| 2021 | Tom Dumoulin | Sebastian Langeveld | Koen Bouwman |
| 2022 | Bauke Mollema | Tom Dumoulin | Daan Hoole |
| 2023 | Jos van Emden | Daan Hoole | Sjoerd Bax |
| 2024 | Daan Hoole | Mick van Dijke | Sjoerd Bax |

## Ikus, gainera

* Herbehereetako errepide txirrindularitzako txapelketa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113148146
* Multimedia: Dutch National Time Trial Championships / Q113148146
# Gune populatu

Gune populatua lurralde edo administrazio zatiketa administratibo orokorra da edozein biztanle-gune definitu dezakeena, eta nortasun propioa duen toki bat adierazten duena. Tamaina handiko eta biztanle askoko gunea izan daiteke (departamendua edo probintzia) edo tamaina txikiko gunea eta biztanle gutxiko gunea (herrixka, auzoa) izan daiteke. Herri hustuak ere kontuan har litezke.

## Euskal Herrian

Euskal Herriaren geografia humanoa gune populatu txiki eta ugariek definitu dute mendeetan neurri handi batean. Guneen banaketa hori ez da uniformea. Juan Karlos Etxegoien Xamarrek deskribatu du adibidez, nola baserri isolatua oso ohikoa izan den Kantauri isurialdean, sarritan baserri auzoetan nolabait bilduta; eta herrixka txiki eta konpaktoak nagusi izan diren Mediterranear isurialdeko mendialdeetan; hegoalderantz, Ebro ibairantz, herri handiagoek logika geografiko-ekonomiko handiago zutelarik.
Izenen aldetik ere barietate handia dago Euskal Herrian. Gune bakanak izan daitezke kontzejuak, auzuneak, elizateak, herriak... Baina era berean elizate batek izan ditzake auzo edo gune desberdinak (esate baterako Araotzek). Udalerri modernoen kasuan, herrigune nagusiak udalerriaren izen bera eduki dezake (Azpeitian adibidez), baina posible da baita ere parrokia-eliza dagoen gune populatua izatea herrigunea (Mesterika Meñakan), edo auzo nagusiak egun herri osoa izendatu arren, nortasun toponimikoa propioa izatea (Elizondo, Lizartzako herrigunea), edo arrazoi geografikoengatik aukeratu den herri bat: Ondategin dago Zigoitiko udala, errepide nagusiak zeharkatzen duen lautada batean, zerbitzu-eraikin batzuk Ondategiko lurretan daudelarik, eta beste batzuk Gopegikoetan.
Gune hauek unitate handiagoetan nola elkartzen diren ere kasuistika zabal batean sartzen da. Ollaran haran eta udalerrian, Beasoain-Egillor da kontzejuetako bat, baina izatez bi herri bereiz dira, Beasoain eta Egillor, bakoitza bere elizarekin. Gune desberdinak elkartu izan dituzten haran, zendea, almiradio, eta alkatetza nagusiak egon izan dira Euskal Herrian, eta batzuek izen horiek gordetzen dituzte oraindik udalerri bihurturik edo beste era batean.

## Erreferentziak

* ↑ Etxegoien, Juan Carlos. (1992). Orhipean : gure herria ezagutzen. Pamiela, 34-36 or. ISBN 84-7681-119-5. PMC 435406637. (Noiz kontsultatua: 2021-08-05).
* ↑ «Meñaka - Bilaketa - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-05).
* ↑ Zigoitia, Zigoitiko Udala. Gure Herriak. Zigoitiko Udala (Noiz kontsultatua: 2021-08-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3257686
* Multimedia: Localities of municipalities / Q3257686
# Gunfight at the OK Corral

Gunfight at the OK Corral (euskaraz: «Tiroketa OK Corralen») 1957ko western filma da, John Sturges estatubatuar zinemagileak zuzendu zuena. George Scullinen Gunfight at the OK Corral liburuan oinarriturik dago, eta O.K. Corraleko tiroketa ospetsuaren kontakizuna da.
Burt Lancaster, Kirk Douglas, Rhonda Fleming, Jo Van Fleet eta John Ireland izan ziren antzezle nagusiak. Bestalde, garai hartan hasi berriak ziren Dennis Hopperrek eta Lee van Cleefek ere lan egin zuten. Bi Oscar saritarako izendapenak jaso zituen: muntatze onenarena (Warren Low) eta soinu onenarena (George Dutton).

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mendebalde Urruna, Kansas. Wyatt Earp (Burt Lancaster), Dodge Cityko sheriffa, Doc Holliday (Kirk Douglas) tuberkulosiak jotako jokalari mozkortiarekin berrelkartu da.
Honako honetan, Clantondarren taldeari egin beharko diote aurre, Arizonako Tombstone herria izuturik duen abeltzain familia boteretsuari. Azkenean, bi aldeen arteko liskarra O.K. Corraleko tiroketan amaituko da, 30 segundu besterik iraun ez arren Estatu Batu guztietan ospetsu bilakatuko dena.

## Aktoreak

* Burt Lancaster - Wyatt Earp marshalla
* Kirk Douglas - Doc Holliday
* Rhonda Fleming - Laura Denbow
* Jo Van Fleet - Kate Fisher
* John Ireland - Johnny Ringo
* Lyle Bettger - Ike Clanton
* Frank Faylen - Cotton Wilson sheriffa
* Earl Holliman - Charlie Bassett sheriffa
* Ted de Corsia - Shanghai Pierce
* Dennis Hopper - Billy Clanton
* Whit Bissell - John P. Clum
* George Mathews - John Shanssey
* John Hudson - Virgil Earp
* DeForest Kelley - Morgan Earp
* Martin Milner - James 'Jimmy' Earp
* Lee Van Cleef - Ed Bailey
* Jack Elam - Tom McLowery
* Peter Lawman - Jack Morgan

## Kanpo estekak

* Gunfight at the OK Corral filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q232222
* Multimedia: Gunfight at the O.K. Corral (film) / Q232222
# Gunilla Andersson

Gunilla Elisabeth Andersson (Stockholm, Suedia, 1955eko abenduaren 17a) suediar igerilari ohia da, tximeleta proban aditua. 1974ko Europako igeriketa txapelketan bi brontzezko domina irabazi zituen, 100 metro tximeleta proban eta 4 x 100 medley erreleboak proban.
1976ko Udako Olinpiar Jokoan arrakastarik gabe lehiatu zen.
Europako txapelketak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 1974 | Viena (Austria) | 03 ! | 100 m tximeleta |
| 1974 | Viena (Austria) | 03 ! | 4 x 100 m erreleboak |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5618810
# Gune termal

Gune termal bat, baita ere herri termal eta gune hidrominerala, inguru turistiko mota da. Ur mineralekin hainbat gaixotasunen tratamenduan espezializatutako establezimendu bat edo gehiago kokatuta dauden turismo-gune mota bat da. Horrelako guneak mundu osoan aurki daitezke eta oso turismo berezia erakartzen dute. XIX. mendean eta XX. mendearen hasieran oso modan egon ziren.
Termen tradizioa antzinarokoa bada, Thomas Guidottek 1668an Ingalaterrako Bath herrian mediku-praktika bat sortu zuen. Bertan dauden ur mineral beroen propietate sendagarrietan interesatu zen eta 1676an A discourse of Bathe, and the hot waters there. Also, Some Enquiries into the Nature of the water idatzi zuen. Honek uren ustez osasuntsuko propietateak ekarri zituen aristokraziaren arreta, eta handik gutxira haietara bertaratzen hasi zen.
Toki askotan Spa izenarekin ezagutzen zaie. Izen hori Belgikako hiritik dator. Spa hitza, gueran bainuetxe, hidroterapia eskaintzen duten herri edo estazioetarako erabiltzen da; ur hotza edo ur mineralen tratamenduak eta bainu geotermikoak izan daitezke.

## Adibide batzuk

Herrialde batzuetan tradizio handia eta luzea dute horrelako tokiek:
* Belgikan: Chaudfontaine, Spa
* Brasil: Águas de São Pedro
* Espainian: Lanjarón
* Euskal Herrian: Fitero, Karrantza
* Frantzian: Vichy
* Galizian: Guitiriz
* Georgia:Borjomi
* Hungarian: Budapest
* Ingalaterran: Bath
* Kanadan: Harrison Hot Springs
* Portugalen: Caldas de Monchique
* Suitzan: Baden

## Ikus, gainera

* Spa
* Sauna
* Terma
* Ur mineral
* Hidroterapia
* Sendategi
* Europako Bainuetxe Handiak, UNESCOk Gizateriaren Ondarea izendatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4946461
* Multimedia: Spa towns / Q4946461
# Gunga Din

Gunga Din 1939ko George Stevens estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizleak zuzendu eta ekoiztutako abentura filma bat da. Rudyard Kipling idazlearen izen berdineko Gunga Din olerkian zeozer oinarritua dago. Cary Grant, Victor McLaglen, Douglas Fairbanks Jr., Sam Jaffe, Eduardo Ciannelli eta Joan Fontaine aktoreek antzeztu zuten.
Argazkigintza onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
XIX. mendea, Britainiar Raja. Cutter, MacChesney eta Ballantine (Cary Grant, Victor McLaglen eta Douglas Fairbanks, Jr.) adiskidetasun estu batek batzen dituen Britainiar Armadako hiru sarjentu dira, behinola telegrafia komunikabideen bapateko etete bat ikertzera Indiako eskualde menditsu batera bidaliak izango direlarik. Hirukoteak eta heuren Gunga Din (Sam Jaffe) izeneko ur-eramaleak hainbat abentura biziko dituzte, tartean Kali jainkosaren gurtzaileak diren Itotzaileak izeneko sektari hiltzaileki kideei aurre egin beharko diete. Gainera, ezkutuko tenplu bat topatu, eta atzemanak eta torturatuak izango dira, halere britainiar gudarostea segada hilkor batetik salbatzea lortuko dute.

## Aktoreak

* Cary Grant: Archibald Cutter sarjentua
* Victor McLaglen: 'Mac' MacChesney sarjentua
* Douglas Fairbanks Jr.: Thomas 'Tommy' Ballantine sarjentua
* Sam Jaffe: Gunga Din
* Eduardo Ciannelli: Guru
* Joan Fontaine: Emaline 'Emmy' Stebbins
* Montagu Love: Weed kolonela
* Robert Coote: Bertie Higginbotham sarjentua
* Abner Biberman: Chota
* Lumsden Hare: Mitchell maiorra
* Cecil Kellaway: Stebbins jauna (krediturik gabe)
* Reginald Sheffield: Rudyard Kipling (krediturik gabe)

## Kanpo estekak

* Gunga Din filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q760012
* Multimedia: Gunga Din (film) / Q760012
# Gungnir

Eskandinaviar mitologian, Gungnir ("dardara sortzen duena") Odin jainkoaren lantza da. Erasotzailearen jomuga beti jotzeagatik ezaguna da, erasotzailearen trebetasuna edozein dela ere.
Lantza ospetsu honek hil zuen lehen izakia Ymir izan zen, bere atzetik etorritako gauza guztien aita.

## Lekukotasuna
### Edda Nagusia edo poetikoa

Edda Nagusiko Völuspá poemaren arabera, Æsir-Vanir gerra ofizialki hasten da Odin-ek Vanir jainkoen batzar baten gainean lantza bat jaurtitzen duenean. Hala ere, ez da zehazten Gungnir ote zen. Sigrvirgfumál-en, Sigrdrifa walkiriak errunen aplikazio magikoei buruzko aholkuak eta ezagutzak eskaintzen dizkio Sigurdi, eta esaten dio Gungnirrek puntan runak dituela zizelkatuta.

### Edda txikia edo prosaikoa

Edda txikiko 51. kapituluaren arabera, Gylfaginning, Odin Einherjarren burua izango da, Ragnarök-en bataila-eremuan aurrera egiten duen bitartean, urrezko kaskoa, kota-kapa ikusgarria eta Gungnir erabiliz. Ondoren, Fenrir otsoari eraso egingo dio.
Lantzari buruzko informazio gehiago dago Skáldskaparmálen. Lantza Ivaldiren Semeak izeneko ipotxek sortu zuten, Dvalin ipotx errementariaren maisutasunez. Lantza ipotxengandik lortu zuen Lokik, Sif jainkosari ilea moztu ziolako ordain partzial gisa asmatu zuen plan bat zela medio. Lantza hain ondo orekatuta dagoela esaten da, edozein itu jo dezakeela, berdin dio jaurtitzailearen trebetasuna edo indarra.

## Erregistro arkeologikoa

Böksta Harrian ageritako zaldizkoa Odin dela zehaztu bada, orduan irudiak Odin erakusten du Gungnir eramaten, altzea ehizatzen duen bitartean.

## Nibelungoaren eraztunean

Richard Wagnerren opera-zikloan, Nibelungoaren eraztuna, Wotanen (Odinen) lantza munduko zuhaitzaren, Yggdrasil lizarraren, egurraz egina dago eta Wotanen botereak sortzen dituzten kontratuen bidez grabatua. Siegmunden ezpata hausteko erabili du lantza, eta honek Siegmunden heriotza dakar. Wotanek Siegmunden semeak, Siegfriedek, Brünnhilde bere amets magikotik esnatzea eragozten saiatzen denean, Siegfriedek bitan hautsi du lantza, eta Wotan ihes egin du. Azken operan, Götterdämmerungen, Wotan bere gotorlekura, Valhallara, itzuli dela esaten da, lantza hautsita, eta mundutar kontuetatik erretiratu dela.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Lindow, John. (2002). Norse Mythology: A Guide to Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs.. Oxford University Press, 11 or. ISBN 978-0-19-983969-8..
* ↑ Silén (1993:88–91).

## Bibliografia

* Orchard, Andy (1997). Dictionary of Norse Myth and Legend. Cassell. ISBN 0-304-34520-2
* Silén, Lars. (1983). «Några Reflektioner Angående Bilderna på Balingsta-Stenen i Uppland» Fornvännen (Swedish National Heritage Board) 78: 88–91. ISSN 1404-9430...
* (Ingelesez) Lindow, John. (2002). Norse Mythology: A Guide to Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs.. Oxford University Press, 11 or. ISBN 978-0-19-983969-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q827918
* Multimedia: Gungnir / Q827918
# Hemolisi

Hemolisia eritrozitoen (globulu gorri edo hematien) deusezte ekintza da. Eritrozitoak ez du ez nukleo, ez organulurik, eta beraz, degradatzen denean hemoglobina irteten da likido estrazelularrera.
Hemolisiaren gorputzaren barnean gertatzen denean, anemia ager daiteke. Gorputzetik kanpo gertatzen denean ordea, proba biokimikoen emaitzak alda ditzake. Hau zelularen barnean potasio kontzentrazioa handiagoa delako gertatzen da eta eritrozitoak deuseztean potasio hau kanpora ateratzen da proben emaitzak aldatu eta baliogabetuz.
In vitro ematen den hemolisi honen arrazoi nagusienak odol-ateratzean dute oinarria: aspirazio indartsuegia, kutsatutako xiringen erabilera, antikoagulatzaileen proportzio desegokia... Lortutako odol lagina denbora luzean gordetzea analisiak egin aurretik, hemolisia agertzearen arrazoia izan daiteke baita ere.
Zenbait mikrobio patogenok, esaterako estreptokokoek, odol-agarra duten petri kutxatiletan eritrozitoen hemolisia burutzeko gaitasuna dute. Hemolisi hau mota desberdinetakoa izan daiteke:
* Alfa hemolisia. Bakterio kolonien inguruan halo berde bat agertzen da, eritrozitoen hemoglobina eta metahemoglobinaren oxidazioaren emaitza da.
* Beta hemolisia. Bakterio kolonien inguruan halo argi bat agertzen da, eritrozitoen hemolisi osoaren ondorioz.
* Gamma hemolisia. Ez da odolaren dekoloraziorik ikusten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q471706
* Multimedia: Hemolysis / Q471706
# Hemofilia

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Hemofilia odola oso geldiro gatzatzea ezaugarritzat duen eritasuna da, herentziaz transmititzen dena.
Odolean gatzatze-faktore (antihemofilikoa edo VIII. faktorea) baten falta da gaitzaren sortzailea. Hemofilia duenari odol-isuriren bat gertatzen zaionean, zauriak ixten denbora luzea behar izaten du, eta berez ere izaten ditu hemorragiak; horregatik, VIII. faktorea duen odola sartzen zaie gaixoei. Emakumezkoek bakarrik dira hemofilia-eramaileak, baina ondorioak gizonezkoengan baizik ez dira agertzen.
Azken honen arrazoia zera da: hemofilia eragiten duen genea X kromosoman dagoela, eta azpirakorra da. Horrek esan nahi du emakumeek bi aleloetan eduki behar dituztela gaitzaren geneak hemofilikoak izateko (gutxitan gertatzen da hori), gizonezkoak alelo bakar batekin hemofilikoak diren bitartean (X kromosoma bakarra baitute). Hemofiliarena sexuari loturiko herentziaren kasua da, odolaren gatzapen edo koagulazio faktorearen ekoizpena kontrolatzen duen genea X kromosoman dagoelako.

## Gaitzaren transmisioa

Hemofiliaren geneak bi alelo ditu, X kromosoman daudenak: normala (X$^H$) eta hemofilikoa (X$^h$). Alelo normala gainartzailea da, eta hemofilikoa azpirakorra.
Balizko konbinazioak hauek dira:
* X$^H$ X$^H$ : emakume normala, ez hemofilikoa
* X$^H$ X$^h$ : emakume eramailea, ez hemofilikoa
* X$^h$ X$^h$ : emakume hemofilikoa (oso urria)
* X$^H$ Y : gizon normala, ez hemofilikoa
* X$^h$ Y : gizon hemofilikoa
Emakumezko eramaileak azpimarratu behar dira. Hemofilikoak ez izan arren, seme-alabak baldin badituzte gaitza transmititu egingo diote mutilen erdiari:
    X$^H$ X$^h$ x X$^H$ Y = X$^H$ X$^H$ (normala) + X$^H$ Y (normala) + X$^H$ X$^h$ (eramailea) + X$^h$ Y (hemofilikoa)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134003
* Multimedia: Hemophilia / Q134003
# Hemodinamika

Hemodinamika zain, arteria eta hodi baskularretatik odolaren fluxua eta bihotzaren funtzionamendua aztertzen duen biofisikaren adarra da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1642137
* Multimedia: Hemodynamics / Q1642137
# Hemolinfa

Hemolinfa zenbait ornogaberen zelomako fluidoa da; goi-mailako animaliek duten odolaren eta linfaren kidekotzat jotzen da. Bere konposizioa asko aldatzen da espezie batetik bestera. Hainbat koloretakoa izan daiteke (laranjatua, berdexka edo koloregabea); pigmentuak elikaduratik edo prozesu metabolikoetatik etorri ohi dira. Gasen garraioa zirkulazio-aparatuarekiko independentea da. Hainbat motatako eta funtzioko odol-zelulak ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2002]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q485675
* Multimedia: Hemolymph / Q485675
# Hemolisina

Hemolisinak eritrozitoak apurtzen dituzten substantziak dira. Egitura kimikoari dagokionez, gehienak proteinak dira (nahiz eta gutxi batzuk lipidoak izan). Bakterioak, batik bat, eta onddo gutxi batzuk dira hemolisinen ekoizle nagusiak. Hemolisinen ekoizpenak, hain zuzen, mikrobio ekoizleen birulentzia areagotzen du.
Hemolisinek eritrozitoen zelula mintza kaltetzen dute, bertan poro ugari sortuz. Horren ondorioz, eritrozitoen lisia gertatzen da.
Hemolisinak ekoizten dituzten bakterioak laborategian identifikatzeko odol-agar hazkuntza-ingurunea erabili ohi da. Aztertzen ari garen mikrobioa odol-agarrezko plaka batean ereiten da. Hemolitikoa baldin bada, plaka horretan eritrozitoen lisia eragingo du eta, beraz, plakan hemolisi-eremuak agertuko dira.
Egitura proteikoa dutenez, hemolisinak termolabilak dira, hots, beroak apurtzen ditu.
Hemolisinak ekoizten dituzten bakterioen artean Staphylococcus aureus (lau hemolisina mota sortzen dituena), Streptococcus pyogenes, Vibrio parahaemolyticus eta Clostridium perfringens aipa daitezke, eta baita Escherichia coli enteropategoa ere.
Vibrio parahaemolyticus-en hemolisinak onkologoen arreta erakarri du. Ikerketapean dago bere ahalmena koloneko minbiziaren zelula tumoralen hazkuntza inhibitzeko

## Erreferentziak

* ↑ Geny B, Popoff MR (2006). «Bacterial protein toxins and lipids: pore formation or toxin entry into cells». Biol Cell. 98: 667-678
* ↑ Madigan, M.., Martinko J.M., Parker, J.: Brock Mikroorganismoen Biologia (2007), EHUak euskaratuta, 788 orr. IBSN: 978-84-9860-026-1
* ↑ Los FC, Randis TM, Aroian RV, Ratner AJ. (2013) Role of Pore-Forming Toxins in Bacterial Infectious Diseases Microbiol Mol Biol Rev. 77: 173-207
* ↑ Karmakar P, Chakrabarti MK (July 2012). Thermostable direct hemolysin diminishes tyrosine phosphorylation of epidermal growth factor receptor through protein kinase C dependent mechanism. Biochim. Biophys. Acta. 1820 (7): 1073–80.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q2746278
# Hemofobia

Hemofobia edo hematofobia odolarekiko eta zauriekiko beldurra da. Odolarekiko fobia duten pertsonak zaurien, ebakien eta xiringen beldur dira. Fobia horrek besteengandik bereizten duten ezaugarri batzuk ditu, gorputzak odolaren aurrean duen erantzuna gainerako fobien aldean desberdina baita, erantzun bifasikoa baita.
Hemofobia duen pertsona odolaren presentzian dagoenean, erantzun kardiobaskularra areagotu egingo da, eta, hala, bihotz-taupadak eta arteria-presioa handitu egingo dira. Hala ere, areagotze hori bortizki murrizten da, eta goragalea, zorabioak, izerdiak, zurbiltasuna eta, batzuetan, zorabioa eragiten ditu. Horregatik, horrelako fobia duten pertsonek behin eta berriz gertatzen diren zorabio-gertaeren istorioa kontatzen dute.
Odolarekiko fobia duten pertsonak odolari berari edo xiringei berari baino beldur gehiago izaten diote erantzunari, hau da, zorabioa gerta daitekeela eta izan dezaketek zorabio eta goragaleen sentsazio desatsegina. Aurrea hartze horrek beldur handia eragiten die, eta, ondorioz, odola izeneko likido gorriarekin zerikusia duen edozein egoera ekiditen dute. Pertsona batzuek ere sentsazioak dituzte lepoan, fobia hori dela eta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q886731