OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Maria Amatriain

Maria Amatriain Castillo (Azkoien, Nafarroa Garaia, 1867 – Azagra, Nafarroa Garaia, 1955ko martxoaren 5a) hezitzailea izan zen.

## Biografia

Irakaskuntzarekin konprometitua, bizi zen Azagra herriko baliabide urriei etekina ateratzen jakin zuen, eta, bere kontura, herriko lehen haurtzaindegia martxan jartzea erabaki zuen 1920an, agian, haurrak zaintzeko asmoarekin edo, beharbada, nekazaritza-herri batean gogor lan egiten zuten emakumeei laguntzeko helburuarekin, non inoiz ez baitzen lanik falta izaten.
Bizi izan zen bere etxeko sarreran kartel bat zintzilik dago oraindik:
   Hemen egon zen Maria Amatriain eskola.
Lehen haurtzaindegi publiko hartan irakurtzen irakasten zuen. Ordain zezaketen familiek, ordaindu egiten zuten eta ordaintzerik ez zutenei Mariak inoiz ez zien ezer erreklamatu. Hori zen bere konpromisoa.
Bigarren Errepublika garaian haurtzaindegia lokal instituzional bihurtu zuen Udalak, eta hura mantentzeaz arduratu zen.
Maria Amatriain 88 urte zituela hil zen.

## Erreferentziak

* 1 2 «TIERRA DE ESTRELLAS : GUÍA HISTÓRICA DE LAS MUJERES DE TIERRA ESTELLA | Katakrak» katakrak.net: 243. (Noiz kontsultatua: 2022-10-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q114860104
# Messier 84

Messier 84 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. Charles Messierek aurkitu zuen 1781eko martxoaren 18an.

## Erreferentziak

* ↑ «Messier 84» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 4374» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* Messier 84 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q92258118
* Multimedia: Messier 84 / Q92258118
UGC objektuak
# Messier 83

Messier 83, Hegoaldeko Errotaren Galaxia edo NGC 5236 galaxia espiral bat da, Hydra konstelazioan. Nicolas Louis de Lacailleek aurkitu zuen 1752ko otsailaren 23an.

## Erreferentziak

* ↑ «Messier 83» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 5236» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* Messier 83 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q14030
* Multimedia: Messier 83 / Q14030
# Messier 86

Messier 86 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. Charles Messierek aurkitu zuen 1781eko martxoaren 18an.

## Erreferentziak

* ↑ «Messier 86» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 4406» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* Messier 86 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q92258250
* Multimedia: Messier 86 / Q92258250
UGC objektuak
# Messier 85

Messier 85 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. Pierre Méchainek aurkitu zuen 1781eko martxoaren 4an.

## Erreferentziak

* ↑ «Messier 85» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 4382» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* Messier 85 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q14035
* Multimedia: Messier 85 / Q14035
UGC objektuak
# Messier 79

Messier 79 izar kumulu bat da, Lepus konstelazioan. Pierre Méchainek aurkitu zuen 1780ko urriaren 26an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 1904» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 5» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* Messier 79 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q14019
* Multimedia: Messier 79 / Q14019
# Messier 82

Messier 82 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. Johann Elert Bodeek aurkitu zuen 1774ko abenduaren 31n.

## Erreferentziak

* ↑ «Messier 82» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 3034» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* Messier 82 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q14026
* Multimedia: Messier 82 / Q14026
UGC objektuak
# Messier 77

Messier 77 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. Pierre Méchainek aurkitu zuen 1780ko urriaren 29an.

## Erreferentziak

* ↑ «Messier 77» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 1068» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* Messier 77 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q14017
* Multimedia: Messier 77 / Q14017
UGC objektuak
# Messier 80

Messier 80 izar kumulu bat da, Scorpius konstelazioan. Charles Messierek aurkitu zuen 1781eko urtarrilaren 4an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 6093» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 5» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* Messier 80 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q14021
* Multimedia: Messier 80 / Q14021
# Messier 81

Messier 81 galaxia espiral bat da, Hartz Handia konstelazioan. Johann Elert Bodek aurkitu zuen 1774ko abenduaren 31n. Boderen galaxia ere esaten zaio.

## Erreferentziak

* ↑ «Messier 81» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 3031» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).
* ↑ Odriozola, Urtzi. «Astrografiaz bideo-sorta hasteko, ezagun dezagun Boderen galaxia» sustatu.eus (Noiz kontsultatua: 2023-03-01).

## Kanpo estekak

* Messier 81 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q81102410
* Multimedia: Messier 81 / Q81102410
UGC objektuak
# Messier 78

Messier 78 nebulosa bat da, Orion konstelazioan. Pierre Méchainek aurkitu zuen 1780ko urtarrilaren 1an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 2068» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 5» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* Messier 78 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q14018
* Multimedia: Messier 78 / Q14018
# Mereni

Mereni honakoa izan daiteke:
* Mereni (Teleorman)
* Mereni (Constanța)
* Mereni (Covasna)
# Merenge (argipena)

Merenge hitzak adiera zenbait ditu:
* merenge, arrautza eta azukrearekin gozogintzan prestatzen den osagaia;
* merengue, Dominikar Errepublikan sortutako musika generoa;
* merengue, aurreko musikari dagokion dantza estiloa, non bikoteen gorputzak estu ukitzen duten.
# Merengue

    Ez nahasi merenge elikagaiarekin.
Merengue XIX. mendearen amaieran Dominikar Errepublikan sortutako musika genero dantzagarria da. Oso ezaguna da Amerika osoan, non, salsarekin batera, latindar generoa bereizten duen musika genero dantzagarri handienetakotzat hartzen den. Europaren zati batean ere oso ezaguna da, Espainian adibidez, beste latitude batzuen artean. UNESCOk merenguea 2016ko azaroaren 30ean inskribatu zuen Gizateriaren Kultura Ondare Immaterialaren zerrendan.
Jatorrian, dominikar merengea harizko instrumentuekin (bandurria edota gitarra) interpretatzen zuten. Urte batzuk beranduago, harizko instrumentuak akordeoiagatik ordezkatuak izan ziren, honela, güira eta tamborarekin batera, ohiko merenge taldearen egitura instrumentala osatuz. Multzo horrek, bere hiru tresnekin, dominikar kulturaren idiosinkrasia osatu zuten hiru kulturen sintesia irudikatzen du. Europaren eragina akordeoiak ordezkatzen du, afrikarra tamborrak eta taíno edo aborigena, berriz, güirak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q282131
# Merenhor

Merenhor Egiptoko VII. dinastiako faraoi bat izan zen, K.a. 2170 inguruan gobernatu zuena, Egiptoko lehen tarteko aroan.
Ordena Zaharra, Egiptoko VI. dinastiaren amaieran hondoratu zen eta Goi Egiptoko nomoetako gobernariek, euren lurraldeengan nagusitasuna ezarri zuten. Gobernari hau, zailtasun ekonomiko edo politikoen garai batean sortutako denbora baterako agintari kontseilu batetakoa ere izan zitekeen. Egoerak, Menfisen, kaotikoa izan behar zuen, Manetonek, Sexto Julio Afrikanoren arabera, dinastia "Menfiseko 70 erregez, 70 egunez gobernatuz" osatu zela baitio.
Bere izena, Neferkara Hendu, honako hauetan dago:
# Merelaniita

Merelaniita mineral bat da eta cylindrita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Merelaniita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Mo4Pb4VSbS15}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Merelaniite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Merenge (gozogintza)

Merengea azkenburuko mota bat da, arrautza-zuringo irabiatuei azukrea erantsi eta labean egosiz eginikoa. Normalean, merengea tartak eta gozopilak betetzeko erabiltzen da.
Merenge frantsesa da denetan errazena egiteko: zuringoak harrotu behar dira azukre-semolarekin.
Merenge hitz hori latin berantiarretik (meringa, askaria edo merienda) hartu dugula.
Arrautza-zuringoa, zientziaren ikuspegitik, ur eta proteinen nahasketa da. Hori, malats edo irabiagailuz jotzean, milaka aire-burbuila txertatuko zaizkio pixkanaka konposatu horri eta, jakina, bolumena handituko da.

## Errezeta

Sukaldean,
* zuringoari, harrotutakoan, azukrea (glass, batik bat) gehitzen bazaio, honek proteinak disolbatuko ditu;
* aparra sortu aurretik erantsiz gero, aldiz, proteinek azukrearekin bat egiteko joera erakutsiko dute eta, horrela, zuringoa harrotzea askoz zailagoa izango da;
* azkenik, labean sartzean, berotasunak aire burbuilak puztu eta ura lurrunduko du, zuringoaren albumina mamituko eta bitsa gogortuko da. Uki edo testura era askotakoak izan daiteke: apartsua, krematsua eta sendoa.

## Barietateak

Gozoki fin hau suitzar, italiar eta frantziar gastronomietako produktu tipikoa da, baina batetik bestera aldeak agertzen dira :
* suitzarra egiteko, arrautza zuringoa marian harrotu behar dira azukrearekin;
* italiarra osatzeko, zuringoak ziroparekin (116ºBeaumé) egosiarekin jo behar dira (hiruretan zailena da);
* frantsesa eratzeko, azkenik, arrautza bakoitzeko (60 g) 120 gramo azukre jarriko da eta dena gordinik harrotu behar da.
Merenge zuri-zuria lortu nahi bada, krema hori labean lehortuko da 80 °C-tan, produktua gogortu arte. Kontuan izaki 100 °C-tatik gora azukrea karamelu bihurtzen dela, merengeak kolorea hartuko du, grisetik anbarreraino.
Zuringoak harrotzeko glass azukrea baliatzen dute profesional askok eta, emultsioa amaitutakoan, lurringarriak (banilla, kokoa) edota fruitu lehorrak (pinaziak, amandak, pistatxok) gehitzen dizkiote.
Bizkotxo eta tarten gainetik zabaltzen da merengea espatulaz do mahukaz eta, inoiz, sopletea hartuta, txigortu egiten da.
Arrautza zuringoak baliatu ordez, esnegaina erabiliz, chantilly krema erdietsiko dugu.

## Erreferentziak

* ↑ Agirre, Edorta. (2002). Almanaka 2003 : ase eta gose. Pamiela, 409 or. ISBN 8478213619. PMC 863184177. (Noiz kontsultatua: 2019-01-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q276276
* Multimedia: Meringue / Q276276
# Merel Smulders

Merel Smulders (Nimega, Herbehereak, 1998ko urtarrilaren 23a) BMX txirrindularitzan lehiatzen den atleta herbeheretarra da. Bere ahizpa Laura ere, BMX txirrindularitzan lehiatzen da.
2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan, parte hartu zuen emakumezkoen lasterketan brontzezko domina lortuz. 2018ko BMX Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, zilarrezko domina, eta, 2016ko BMX Txirrindularitzako Europako Txapelketan, urrezkoa irabazi zituen.

## Nazioarteko lorpenak

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Lehiaketa |
| 2020 | Tokio ( Japonia) | 03 ! | Lasterketa |
| Munduko Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Lehiaketa |
| 2018 | Baku ( Azerbaijan) | 02 ! | Lasterketa |
| Europako Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Lehiaketa |
| 2016 | Verona ( Italia) | 01 ! | erlojupekoa |

## Erreferentziak

* 1 2 «Merel Smulders». the-sports.org (Ingelesez).
* Datuak: Q25935615
# Merenberg

Merenberg Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, [[Limburg-Weilburg (barrutia)|Limburg-Weilburg]] barrutian. 2014an 3.264 biztanle zituen 23,1 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q621847
* Multimedia: Merenberg / Q621847
# Merelbeke

Merelbeke (nederlanderazko ahoskera: ˈmeːrəlbeːkə) Belgikako ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Ekialdeko Flandria probintziakoa. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Bottelare, Lemberge, Melsen, Merelbeke bera, Munte eta Schelderode. 2013ko urtarrilaren 1ean 23.505 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q187755
* Multimedia: Merelbeke / Q187755
# Massachusettsko Unibertsitatea Amhersten

Massachusettsko Unibertsitatea Amhersten (ingelesez: University of Massachusetts Amherst, UMass Amherst ere deitua) Massachusettsko hiri horretako unibertsitate publikoa da. 1863an sortua, Massachusettsko Unibertsitatea-sistemako campus nagusia da.
Etxepare Euskal Institutuarekin batera, William A. Douglass Katedra kudeatzen du.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Unibertsitatearen webgunea
* Datuak: Q15142
* Multimedia: University of Massachusetts Amherst / Q15142
# Massalavés

Massalavés Valentziako Erkidegoko udalerria da, Ribera Alta eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldan, 1.665 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Valentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1998512
* Multimedia: Massalavés / Q1998512
# Massalcoreig

Massalcoreig Kataluniako udalerria da, Segrià eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 593 biztanle zituen. 14,1 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 616 | 875 | 916 | 906 | 859 | 821 | 835 | 794 | 722 | 669 | 598 | 593 |

## Ikus, gainera

* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1900753
* Multimedia: Massalcoreig / Q1900753
# Massada de peixe

Massada de peixe edo Pasta saldatsua arrainarekin , Portugaldo gastronomian ezaguna den platera dugu. Kostan guzian prestatzen dena eta kasu askotan itsaskia ere ematen duena. Kasu askotan Cataplana errezetatik soberan geratutako osagaiekin burutzen da. Portugalgo kosta guzian prestatzen den platera dugu eta tokiaren arabera osagaiak aldatuz.

## Errezeta

* Massada de peixe
# Massachusettseko bandera

Massachusettseko bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | 2:3 |
| Erabakia | 1971 |
| Koloreak | |
Massachusettseko bandera 1971ko martxoaren 21ean ezarri zena da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q221881
* Multimedia: Flags of Massachusetts / Q221881
# Massafra

Massafra Italiako udalerri bat da. Tarentoko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. 31.960 biztanle ditu, 125 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Massafrak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Martina Franca Palagiano Statte Tarento Crispiano Mottola

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52024
* Multimedia: Massafra / Q52024
# Massagno

Massagno Suitzako udalerria da. Ticino kantonamenduan dago, Vezia Subdistrict $^{(en)}$ barrutian. 2014an 6,227 biztanle zituen 0,74 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67055
* Multimedia: Massagno / Q67055
Lugano Savosa
# Michel Jazy

Michel Jazy (Oignies, 1936ko ekainaren 13a – Akize, 2024ko otsailaren 1a) frantziar atleta izan zen, distantzia ertain eta luzeko lasterketetan espezializatua.
Jatorri poloniarreko ikatz-meatzarien familia batean jaio zen. Aitarik gabe umezurtz hamabi urterekin, hamalau urterekin amarekin eta arrebarekin Parisera bizitzera joan eta eskola utzi zuen lan egiteko. Futbolzale amorratua, atletismoan nabarmendu zen eta 1953an Frantziako lehen txapelketa irabazi zuen.
1956, 1960 eta 1964Ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen. Erroman zilarrezko domina irabazi zuen 1.500 metroko lasterketan.

## Palmaresa

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 1960 | Erroma Italia | 02 ! | 1500 metro |
Europako Atletismo Txapelketak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 1962 | Belgrad Jugoslavia | 01 ! | 1500 metro |
| 1966 | Budapest Hungaria | 01 ! | 5000 metro |
| 1966 | Budapest Hungaria | 02 ! | 1500 metro |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1385699
* Multimedia: Michel Jazy / Q1385699
# Michel Le Tellier

Michel Le Tellier (1603ko apirilak 19-1685eko urriak 30), politikari frantziar bat izan zen.
Le Tellier Parisen jaio zen. Zerbitzu publikora sartu eta maître des requêtes bihurtu zen, eta, 1640an, Piedmonteko administrari izatera iritsi zen. 1643an, Julio Mazarinorekin zuen adiskidetasunaren ondorioz, kontu militarretarako estatu idazkari izendatua izan zen, administrari eraginkor bat izan zelarik. Aktiboki parte hartu zuen Frondarekin lotutako arazoetan.
1677an, Frantziako ministro izendatua izan zen, eta Luis XIV.a Frantziakoagan eragin zutenetako bat izan zen, Nanteseko Ediktua baliogabe zezan. Baliogabetza sinatu eta egun gutxira hil zen.
Le Tellierrek, aberastasun ugari bildu zuena, bi seme-alaba utzi zituen. Bata, François Michel Le Tellier de Louvois politikari ospetsua, eta, bestea, Charles Maurice Le Tellier, Reimseko artzapezpiku izatera iritsi zena. Bere gutunak, Parisk Frantziako Liburutegi Nazionalean dago.
* Datuak: Q554702
* Multimedia: Michel Le Tellier / Q554702
# Michel Iturria

Michel Iturria (Bordele, 1946ko urriaren 17a) euskal marrazkilaria da. Batez ere lan egiten du Sud Ouest egunkarian. "Les Rubipèdes" errugbiaren sailako sortzailea da. Euskal Herriko Idazleen Biltzarraren Saria jaso zuen 2016an.

## Lanak
### Les Rubipèdes

* On a gagné!, 1981
* Chaud devant!, 1982
* Ça tourne pas ronde!, 1983
* On se calme!, 1984
* Bille en tête!, 1985
* Une levée de boucliers, 1986
* Opéra bouffes, 1988
* Les dieux du stade ont soif

### Beste komiki batzuk

* Grabouilleau "La vie comme elle vient"
* Y'a un espoir

### Prentsa marrazkiak

* Toi y'en a provincial, mon-z-ami?, 1976 Sud Ouest
* Pendant les travaux la crise continue, 1978 Sud Ouest
* Y'a un espoir, 1983 Sud Ouest
* Les malentendus, 1986
* Ni vu ni connu, 1986 Sud Ouest
* Un dépôt de bilan globalement positif, 1990 Sud Ouest
* Un monde au pil, 1981 Sud Ouest
* J'ai dix ans, 1991 Sud Ouest
* Au plus près, 1992 Sud Ouest
* Tout à fait Edouard, 1993 Sud Ouest
* Gardarem lou béret, 1993 Sud Ouest
* Y'a pas photo, 1994 Sud Ouest
* Ni dieu ni maître, 1995 Sud Ouest
* D'une courte tête, 1995 Sud Ouest
* Alors heureuse, 1996 Sud Ouest
* Je le ferais plus, 1997 Sud Ouest
* On ne rit pas, 1998 Sud Ouest
* Vois allez voir ce que vous allez voir, 1999 Sud Ouest
* Noël au goudron Pâques au prion, 2000 Sud Ouest
* Sortez couverts, 2001
* Attention fragile, 2002 Sud Ouest
* L'année des boulettes, 2003 Sud Ouest
* Pas de chichis entre nous, 2004 Sud Ouest
* Emporté par la foule, 2005 Sud Ouest
* La foire du trône, 2006 Sud Ouest
* Ça empire, 2007 Sud Ouest
* D'Amour et d'eau fraîche, 2008 Sud Ouest
* Un temps de cochon, 2009 Sud Ouest
* Rien ne va plus, 2010 Sud Ouest
* Remue Ménage, 2011 Sud Ouest
* La vie comme elle va!, 2012 Le Castor Astral
* Dernières nouvelles de l'ours, 2018 Cairn
* Datuak: Q3309954
# Michel Kartategi

Michel Christian Kartategi (Hazparne, 1951ko urriaren 28a -), Euskal Herrian jaiotako artzapezpikua da.
1979an Afrikar Misioetan apaiz bilakatua, bere ibilbidea Nigerren egin du. Niameyko apezpiku laguntzaile izendatua, 2007an artzapezpiku izendatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Puchulu, Pierre. (1977). «Les évêques originaires du diocèse de Bayonne depuis le concordat de 1801» Bulletin de la Société des sciences, lettres et arts de Bayonne (133).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q993012
# Michel Koeniguer

Michel Koeniguer (Schirmeck, 1971ko abuztuaren 12a - Colmar, 2021eko apirilaren 6a) frantziar komikigilea izan zen.
Estrasburgoko Dekorazio Arteen Goi Eskolan eta Estrasburgoko Unibertsitatean ikasi zuen. 2002an egin zituen komikirako lehen ilustrazioak, eta Éditions Paquet argitaletxearekin argitaratu ohi zuen. Ohiko gaiak mundu japoniarra eta gerrak izan ziren (Bigarren Mundu Gerra, Vietnamgo gerra, Irakeko gerra).

## Lanak

* Berlin sera notre tombeau
** Neukölln (2019)
** Furia Francese (2020)
** Les Derniers Païens (2022, Vincenzo Giordanok amaitua)
* Bomb Road
** Da Nang (2010)
** Chu Laï (2011)
** Yankee station (2012)
* The Bridge (2008)
* Brooklyn 62nd
** Latinos Requiem (2005)
** Gangsta Rhaposdy (2006)
** Hardcore Cop (2007)[16]
* Bushido
** Les Derniers Seigneurs (2002)
** Gaïjin-San (2003)
** La mort des guerriers (2004)
* Eightball hunter
** Loser (2010)
** Winner (2013)
** Intégrale : Eightball hunter (2018)
* Misty Mission
** Sur la Terre comme au ciel (2016)
** En enfer comme au paradis (2017)
** Des ténèbres au purgatoire (2018)
** Intégrale : Misty Mission (2019)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q93866359
* Multimedia: Michel Koeniguer / Q93866359
# Matagalpa

Matagalpa Nikaraguako udalerria eta Matagalpako departamenduko hiriburua da. Managuatik 140 km iparraldera dago. 675 km²ko eremua du eta 2012an 150.643 biztanle zituen.
Herrialdeko udalerri menditsuetako bat da. Gailurrik aipagarrienak Palcila (1.478 m), El Picacho (1.750 m), San Salvador (1.247 m) eta Buena Vista (1.442 m) dira. Laborantza (kafea, artoa eta babarrunak), abelzaintza (behi-esnearen ekoizpena) eta merkataritza dira ekonomiaren oinarriak.

## Erreferentziak

* ↑ Población Total, estimada al 30 de Junio del año 2012 Inide.gob.ni
* ↑ Matagalpa: ficha municipal Matagalpa.de

## Kanpo estekak

* Datuak: Q596688
* Multimedia: Matagalpa / Q596688
# Mataharis

Mataharis 2007ko Icíar Bollaín espainiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Inés, konpainia multinazional bateko langileen artean infiltratutako detektibea, lan-azpijoko baten muinera heldu da. Baina bere ikerketak erabaki sentimental eta etiko korapilatsu batekin aurrez aurre ipiniko du.

## Aktoreak

* María Vázquez: Inés
* Diego Martín: Manuel
* Nuria González: Carmen
* Antonio de la Torre: Sergio
* Najwa Nimri: Eva
* Fernando Cayo: Valbuena
* Manuel Morón: Samuel
* Adolfo Fernández: Alberto
* Mabel Rivera: emakumea

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3311283
# Matakan

Matakana harresi edo dorre baten goiko aldean kanpotik kokatzen den eraikuntza da, eraso edo setio batean leku seguru eta etsaiari gauzak botatzeko erabiltzen zena. Berez, zuloak dituen plataforma bat da, murru aurreratu bat duena fatxadatik kanpo. Murru horretan gezi-leihoak eta almenak egon daitezke.
Erdi Aroaren hasieran matakanak behin-behineko zurezko eraikuntzak ziren, eraso baten aurretik eraikitzen ziren. Baina XIII. mendetik aurrera harrizkoak egin ziren. Matakanek gotorlekuaren oinarria babestea zuten helburu. Plataforman dauden zuloetatik etsaia ikusi ez ezik, gauza beroak, harriak edo edozein jaurtigailu bota zitekeen.

## Ikus, gainera

* Ingurabide

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23398
* Multimedia: Machicolations / Q23398
# Matagalls

Matagalls, Kataluniako mendi bat da, Osona eskualdeko Brull eta Viladrau eta Vallès Oriental eskualdeko Montseny udalerrien artean. 1.698 metroko garaiera du eta Montsenyko mendigunean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6785970
* Multimedia: Matagalls / Q6785970
# Matagami (Quebec)

Matagami Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Nord-du-Québec eskualdean dago, eta horren barruan dagoen — konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 1,526 biztanle zituen 66.85 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141430
* Multimedia: Matagami / Q141430
# Matalas (antzezlana)

"Matalas (Hiru ekitaldiko antzerkia)" Piarres Larzabal lapurtarrak 1968an idatzitako antzezlana da.

## Ikus, gainera

* Matalas

## Kanpo estekak

* "Matalas" on-line
* Datuak: Q12263228