# Sohüta

Sohüta Zuberoako iparraldeko udalerri bat da, Pettarra eskualdekoa. 2008an 1.161 biztanle izanik, Zuberoako bigarren udalerri populatuena da, Maule-Lextarreren ondoren.

## Izena

Euskarazko izen zaharra Soroeta zen, hau da, «soroz beteriko lekua».
Frantsesezko Chéraute haren izenak itxura hauek izan ditu:
* Cheraltus (1224, Bartzelonako paperak),
* Xeraute (1383, Luntzen kontratuak),
* Xerauta (1496, Ohixen kontratuak),
* Sent-Barthelemi de Chéraute (1612, Oloroeko elizbarrutiaren paperak).
Okzitanieraz Sherauta du izena.

## Geografia
### Ingurune naturala

Haranbeltzeko basoko (Sohütako basoa ere deitua) zati bat udalerriko lurretan dago.

### Hidrografia

Udalerria honako errekek zeharkatua da:
* Auzet (Oloroeko uhaitzaren ibaiadarra) eta haren ibaiadarrak.
* Aiguette.
* Askania, eta haren ibaiadar Gaillan.
* Anbelseko erreka (Ibarleren ibaiadarra).

### Etxeak eta auzoak

| Zelhaia Othegi Hoki Larrebürüa Xuriketa Latsordokia Eztebe Udola Etxeberrigarai Tontor | Capou Mizpira Auzo Pataza Gaztelua Etxebarre Tourounet Iratzezabala Eliza |

### Udalerri mugakideak

Sohütak mugakide ditu Mitikile-Larrori-Mendibile iparraldean; Mitikile-Larrori-Mendibile eta Ospitalepea, ipar-ekialdean; Barkoxe, ekialdean eta hego-ekialdean; Arrokiaga, hegoaldean; Maule-Lextarre, hego-mendebaldean; Bildoze-Onizepea, mendebaldean; eta Berrogaine-Larüntze, ipar-mendebaldean.

## Historia

Sohüta Zuberoako bizkonderriaren meneko baroierria izan zen.

## Ekonomia

Udalerriko ekonomia laborantzan (abelazkuntza, belardiak) eta artisautzan (espartingintza) oinarrituta dago.

## Demografia

XIX. mendearen lehen erdialdean 1.500 biztanle izatera iritsi bazen ere, ondoren 1.100 biztanleren inguruan kokatu zen populazioaren tamaina, eta neurri horretan izan da XXI. mendea arte.
* Sohütako biztanleria
* Datuen iturburua: INSEE

## Azpiegiturak
### Hezkuntza

Sohütak ikastola bat eta lizeo bat, "Pays de la Soule" izenekoa, ditu.

## Kultura
### Euskara

Zuberera bertako berezko euskalkia da, Pettarrako aldaera zehazki, eta gaur egun herrian ikastola eta bertso-eskola bana ditugu.

## Ondasun nabarmenak

* Historiaurreko zenbait gotorleku daude udalerriko lurretan, Kastelgaina auzoan hain zuzen ere. 1983az geroztik, monumentu historiko izendaturik daude.
* Bela familiarena izan zen gaztelua, XVII. mendekoa.
* San Bartolome eliza Erdi Aroaren amaierakoa da, eta XIX. mendearen bukaeran handitu zuten. Kanpandorrea eta ataria berreraikiak izan ziren XX. mendearen hasieran.
* Lurdako Ama birjinaren kapera 1936an eraiki zen.

## Argazki galeria

* Sohütako garbitoki bat.
* Hokiko kapera trinitarioa.
* Sohütako ikuspegia, Mauleko gaztelutik.

## Sohütar ospetsuak

* Julie Adrienne Karrikaburu (1827-1898), musikologoa, kantaria, kantu-biltzailea eta piano-jotzailea.
* Marzelin Hegiapal (1910-1996), pastoral-errejenta eta idazlea.
* Jon Mirande (1925-1972), idazlea.
* Maite Lephaille (1957-), kazetaria.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
* 1 2 Paul Raymond: "Dictionnaire topographique Béarn-Pays Basque"
* ↑ Pierre de Marca: "Histoire de Béarn"
* ↑ Bearnoko notarioa zen Luntzen kontratuak - XIV. mendea - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
* ↑ XV. mendeko Zuberoako notarioa zen Ohixen kontratuak - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
* ↑ XVII. mendea - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
* ↑ 2010ean hila. Ikus Herria, 3045. zkia.
* ↑ 2010ean Etxetto auzapezaren heriotzaren ostean kontseilariek hautatua. Ikus La République des Pyrénées. Etxebarreko Nathalie Irigoienen ostean andrazkoa den Zuberoako bigarren auzapeza.
* ↑ Lycée du pays de Soule
* ↑ «Behocaray, Jean Pierra - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-14).
* ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-14).
* ↑ «Pettarrakoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-22).
* ↑ «Sohüta - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-22).

## Kanpo estekak

* Joseba Aurkenerena: Sohütako maskaradak eta bühamina paregabeak
* Datuak: Q274861
* Multimedia: Chéraute / Q274861
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Sohüta