OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kodependentzia

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Kodependentzia nahasmendu psikologiko bat da, non norbaitek beste pertsona baten edo kolektibo baten arazoekiko kezka gehiegizkoa, eta askotan desegokia, adierazten duen.

## Ezaugarriak

Kodependenteak rol arketipiko mesianikoa hartzen du bere gain, bere bizitzako arlo guztiak inbaditzen dituena, eta bere buruaz eta bere beharrez ahazten da pixkanaka, bestearen arazoetan zentratzeko (bikotekidea, senide bat, lagun bat, kausa sozial bat, etab.). Horregatik, oso ohikoa da jende "problematikoarekin" harremanak izatea, hain zuzen ere, erreskatatu ahal izateko eta, horrela, bat egiteko lotura bat sortzeko. Horrela, kodependenteak, besteaz kezkatzean, bere beharrak ahazten ditu, eta beste pertsonak ez duenean erantzuten kodependenteak espero duen bezala, hura zapuztu eta deprimitu egiten da. Bere etengabeko laguntzarekin, kodependenteak, bestearengan, bere presentziaren beharra sortu nahi du, eta behar duela sentitzean, uste du horrela ez dutela inoiz abandonatuko. Baldintza hori larria da, bat ez etortzeagatik bere buruari eta baita beste pertsonari ere min egin baitiezaioke.
Oso ohikoa da harreman batean kodependenteak mugak jarri ezin izatea edo oso zaila izatea, eta, besterik gabe, dena barkatzea, beste pertsonak nahita zauritzen badu ere. Hau da, kodependenteak bestearekiko sentitzen duen "obsesioa" eta "menpekotasuna" nahasten dituelako dena egin dezakeen maitasun itzel batekin. Beraz, kodependentea ez da gai bere kabuz harreman gaixo batetik urruntzeko, harreman hori baino ez bada ere; eta oso ohikoa da pentsatzea pertsona horretaz haratago mundua amaitzen dela, harik eta bere egoera psikologikoa onartzen duen arte eta kodependenteak zerbait egitea erabakitzen duen arte, bizitzeko modua aldatzeko eta, horrela, kodependentziarekin amaitzeko edo bere kodependentzia beste pertsona batzuengan edo etorkizuneko gizarte-harremanetan berriro ez sortzeko.
Kasu askotan, kodependentzia dela-eta, pertsona batek nahi ez dituen egoerak jasan behar izaten ditu, hala nola tratu txarrak (fisikoak edo psikologikoak), jazarpena, umiliazioak edo, besterik gabe, toxikoak eta abusuzkoak diren pertsonekin bizi behar izaten du (eta hori oso larria izan daiteke, odoleko senideak izanda ere).

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Codependencia: ¿qué es y cómo evitarla?. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21109
# Koderma barrutia

Koderma barrutia Indiako barruti bat da, North Chotanagpur dibisioan, Jharkhand estatuan. 716.259 biztanle ditu 1.500 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Gaya barrutia

## Ikus, gainera

* Jharkhand

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2085480
# Koldo Royo

Koldo Royo (Donostia, 1958ko irailaren 12a) gipuzkoar sukaldaria da. Etxean bertan izan zituen ostalaritzarekin lehen harremanak, Antonio taberna baitzuen bere familiak Donostian. Prestakuntza Juan Mari Arzaken jatetxean hasi zuen, eta Donostiako Nicolasa jatetxean lan egin eta Mexikon egonaldi bat egin ondoren, Madrilen hasi zen lanean, Luis Irizarrekin batera. 1985ean Palma de Mallorcako Porto Pi jatetxearen ardura hartu zuen, eta berehala izan zuen kritikarien eta bezeroen onespena, Michelin Izar bat lortu baitzuen jatetxearentzat urte bakar baten buruan. Orduz geroztik, Balear Uharteetan dihardu, 1989an ireki zuen Koldo Royo jatetxean. Telebistan eta irratian ere aritua da. Koldo Royo aitzindari izan zen sukaldaritza Internetera eramaten, 1996an, bere A fuego lento webgunearen bidez.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ https://canalcocina.es/cocinero/koldo-royo

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) A fuego lento web-orria
* Datuak: Q12261545
# Koldo Pastor Arriazu

Koldo Pastor Arriazu (Iruñea, 1947ko urtarrilaren 1a) nafar musikagile eta musikaria izan zen.

## Biografia

Bere jaioterriko Pablo Sarasate Kontserbatorioan egin zituen lehenengo Musika ikasketak. Ondoren Donostiakoan Fuga eta Kontrapuntua ikasi zituen. Zaragozako Kontserbatorioan lortu zuen Harmonia eta Konposizioko irakasle titulua. 1982. urtean beste hainbat lagunekin batera sortu zuen Conjunto de Cámara de pulso y púa Paulino Otamendi taldea, eta 1996. urtera arte izan zen taldearen zuzendari. Iruñeko Taldeko taldekide eta 1996-1997 urteetan Iruñeko Orfeoiaren zuzendaria izan ere izan da. 1998tik aurrera, Iruñeko Ganbara Abesbatzaren zuzendaria da. Horrekin batera Burlatako Hilarión Eslava Kontserbatorioko zuzendaria ere bada.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Koldo Pastor Auñamendi Entziklopedian.
* Datuak: Q12261544
# Koldo Salinas

Koldo Salinas Aragon (Irun, Gipuzkoa, 1949ko uztailaren 10a) euskal maisu txokolategilea da. Bere aita Jose Salinas Ros-en aginduetara hasi zen Brasil Gozotegiko lantegian eta 1977an saltokiaren ardura hartu zuen.
1983an Gozotegiko kafetegia kendu eta gozotegia soilik utzi zuen, eta orduan txokolateak egiten hasi zen. Koldok Juncal Cuevas ezagutu zuen, Biarritzen txokoloateak bainatzen urte mordoa eman zuena eta ordurako jubilatua zegoena. Juncalek urtebetez egon zen Brasil Gozotegian Koldori lanbidea irakasten.
Gaur egun Europako maisu txokolategile ospetsuenetakoa da. Sari ugari irabazi ditu. Horien artean, Dulces Caprichos, descubriendo sabores liburuagatik 2008ko Gourmand World Cookbook Awards saria irabazi zuen eta 2009an Best in the Word mundu mailako lehenengo saria eskuratzeko lehiatuko da.

## Lanak
### Liburuak

* Dulces Caprichos, descubriendo sabores (Ttarttalo, 2008/09, ISBN 978-84-9843-133-9)

## Kanpo loturak

* Koldo Salinasen biografia
* (Gaztelaniaz): Koldo Salinas Irungo Erraldoia.
* Datuak: Q12261546
# Koldo Olabarri

Koldo Olabarri (Bilbo, 1992ko azaroaren 19a -) bizkaitar aktorea da, telebistan eta zineman ibilitakoa. Bilbon hasi zen antzerkian, baina Madrilera joan zen Arte Dramatikoa ikastera. Bertan ere lanean aritu da baina bere lan gehienak Euskal Herrian egin ditu. Gaur egun bi hirien artean lan egiten du.
Penélope Cruzekin eta Antonio Banderasekin lan egin du Lehiaketa Ofizialean, Gastón Duprat eta Mariano Cohn argentinarren film batean. Espainiako serierik arrakastatsuenetako batzuetan ere parte hartu du, hala nola "El Ministerio del Tiempo", "Vamos Juan", "La Línea Invisible", "Centro Médico", "Goenkale"... Tres veces film labur ospetsua ere egin du. Goya Sariia hirutan irabazi du. Antzerkiak bere ibilbidearen zati garrantzitsu bat betetzen du, eta gai izan da etapako zuzendari onenekin lan egiteko, hala nola LLuís Pasqual edo Calixto Bieito zuzendariekin.

## Lanak

Koldo Olabarriren lanak hauek dira besteak beste:

### Telesailak

* 2022: Intimidad - Netflix
* 2020: Altsasu - ETB1
* 2020ː El Ministerio del Tiempo - La 1
* 2020: Vamos Juan - TNT (España)
* 2020: La línea invisible
* 2017: Versus
* 2016/2018: Centro Médico - La 1
* 2016: Beta (WebSerie) Dir. Aitzol Saratxaga
* 2015: Eskamak Kentzen - ETB1
* 2014: Por un puñado de besos
* 2014: Bienvenidos al Lolita - Antena 3
* 2012-2013: Goenkale - ETB1
* 2012: Bi eta Bat - ETB1

### Filmak

* 2021: Competencia Oficial Dir. Mariano Cohn & Gastón Duprat
* 2020: Tres veces (Cortometraje) Dir. Paco Ruiz
* 2018: Ane (laburmetraia) Dir. David Pérez Sañudo
* 2018: Cuando dejes de quererme Dir. Igor Legarreta
* 2017: Versus (Cortometraje) Dir. Demetrio Elorz
* 2015: Playa de las Mujeres (Cortometraje) Dir. Iñigo Cobo
* 2013: Por un puñado de besos Dir. David Menkes
* 2012: Agua! (Cortometraje) Dir. Mikel Rueda
* 2010: (d)efecto (Cortometraje) Dir. Gotzon Aurrekoetxea
* 2010: Yerba (Cortometraje) Dir. Javier Hernández

### Antzerkia

* 2022: Sagastitarrak (Txalo, 2022)
* 2018: El Último Habsburgo Dir. David Caíña, Elena Vaio
* 2017: Obabakoak Dir. Calixto Bieito. Arriaga Antzoliaren ekoizpena.
* 2016-2018: Chichinabo Cabaret Dir. Felipe Loza
* 2016-2017: Romeo y Julieta Dir. Ramón Barea
* 2016-2017: Triple Salto/Jauzi Hirukoitza Dir. Miguel Olmeda
* 2015: Planteamiento, Nudo y Desenlace' Dir. Itziar Lazkano
* 2014: Romeo y Julieta Dir. Victoria Di Pace
* 2014: Egun Berri Bat' Dir. Galder Perez

## Erreferentziak

* ↑ harrapazank.eus
* ↑ «Koldo Olabarri» IMDb (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
* ↑ Garrosa, Miguel Ángel. (2017-10-10). «El Arriaga estrena Obabakoak, la "obra total"» Cadena SER Euskadi (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La recién creada Compañía Joven de Pabellón 6 representa 'Romeo y Julieta'» Artezblai 2016-02-01 (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Romeo y Julieta, en un pabellón» ELMUNDO 2016-03-20 (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
* ↑ Antzokia, Teatro Arriaga. «SAGASTITARRAK» Teatro Arriaga Antzokia (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
* ↑ Apalategi, Leire Perlines. «'Sagastitarrak' lanarekin abizenaren eztabaida oholtzaratuko du Txalok» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42208053
# Koldo Serra

Koldo Serra de la Torre (Bilbo, 1975eko apirilaren 15a) euskal zinema zuzendari eta gidoigilea da.

## Biografia

Euskal Herriko Unibertsitatean Ikus-entzunezko Komunikazioa eta Publizitatea ikasi zuen. Komiki-marrazkilaria ere bada. 1993an, Sick of You lehen film laburra bideoan egin zuen. Horrekin, Valentziako Cinema Jove Zinemaldian Sari Nagusia irabazi zuen. 2005ean 'Arsénico P.C.' ekoizpen etxea sortu zuen, Borja Crespo, Nacho Vigalondo, Borja Kobeaga eta Nahikari Ipiñarekin batera.

## Filmografia
### Zuzendari eta gidoigilea

* 70 Binladens (2019)
* Gernika (2016)
* Baso ilunean (2006)
* El tren de la bruja (2003)
* Amor de madre (1999)
* Háchame (1996)

### Gidoigilea

* ASD. Alma sin dueño (2008)

### Zuzendari laguntzailea

* Choque (2005)
* 7:35 de la mañana (2003)

## Erreferentziak

* ↑ Euskadiko Filmategia. Serra de la Torre, Koldo. .
* Datuak: Q3026790
# Koldo Tellitu

Koldo Tellitu Mejia (Barakaldo, Bizkaia, 1966ko uztailaren 9a) euskal herritar abokatua da, eta Ikastolen Elkarteko lehendakaria izan da 2009tik 2023 bitartean.
Zuzenbidea ikasi zuen. Urte luzez LAB sindikatuan jardun ondoren, 2006an Euskal Herriko Ikastolen Konfederazioko lehendakari lehendakari hautatu zuten. 2009an, Tellituren zuzendaritzapean, erakundeak izaera juridikoa eta izena aldatu zituen, eta erakunde berriaren lehendakaria izendatua izan zen.
Saskibaloian aritutakoa da, jokalari Urgatzi, Baskonia, Atletico San Sebastian eta Gasteiz taldeetan eta entrenatzaile Urgatzi, Umandi eta Betiko taldeetan.

## Lanak

* Neure Jugoslavia, hain ulertu gabea (2022)
* Mi Yugoslavia, tan incomprendida (2022)
* Ni ikastola XXI. mendeko ikastolen historia sozial bat (2024)

## Erreferentziak

* ↑ Beloki, Mikel Elkoroberezibar. (2023-06-08). «Tellituk gaurko Ikastolen Batzar Nagusian esan dio agur lehendakaritzari» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-06-08).
* ↑ Koldo Tellitu | Artizarra. (Noiz kontsultatua: 2023-06-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27586724
# Kultima

Kultima (iparraldeko samieraz: Gulddán) Kuttanenetik 10 km iparraldera dagoen Enontekiö udalerriko herrixka bat da. Oso txikia da, hamar biztanle inguru ditu, eta natura basatiaren erdian dago, aintzira natural, oihan zahar eta mendixka artean. Oso gaizki komunikatua dago eta bertara Kuttanenetik abiatzen den errepide zaharkitu batetik baino ezin da iritsi.
Nahiz eta, antzinako eraikuntzak herrixkan zutik dirauten, ez da honengatik ospetsua, txirrindulari, piraguista eta mendizale edo ibilzaleek bertan euren gustuko ekintzak egiteko dituzten abantailengatik, baizik.

## Kanpo estekak

* Kultimari buruzko informazioa (Ingelesez)
* Datuak: Q2951088
# Kulteranismo

Kulteranismoa metafora gogorrak, aipamen ilunak eta muturreko hiperboleak ezaugarri dituen literatura estiloa da. Haren jarraitzaileei kulterano deritze. Kulteranismoa Espainiako barrokoaren joeretako bat da. Sintaxia eta hiztegia latinari jarraituz osatu zituzten poeta kulteranoek, eta mitologia eta gai klasikoak ere asko erabili zituzten, betiere hizkuntza arruntetik aldendu nahiz. Gongorismo izena ere eman zitzaion, Luis de Góngora izan baitzen kulteranismoaren poetarik handiena. Poesia mota honek hizkuntzaren ahalmen sortzailea eta adierazkorra aberastu zituen; imitatzaileen eskuetan, ordea, eta estiloaren beraren iluntasunagatik, edukirik gabeko literatura bihurtu zen, eta kontrako asko izan zituen (Quevedo eta Lope de Vega, besteak beste).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1807353
# Kulpmont (Pennsylvania)

Kulpmont Pennsylvaniako borough bat da. Northumberland konderrian kokatua dago. 2010ean 2.924 biztanle zituen, 2,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Northumberland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1189167
* Multimedia: Kulpmont, Pennsylvania / Q1189167
# Kultainen kypärä

Urrezko kaskoa edo Kultainen kypärä 1986tik urtero SM-liiga finlandiarreko jokalari onenari ematen zaion garaikurra da. Jokalarien Elkarteak irabazlea erabakitzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1675916
# Kultainen pilli

Urrezko txilibitua edo Kultainen pilli 1986tik urtero SM-liiga finlandiarreko arbitro zuzenenari ematen zaion garaikurra da. Jokalarien Elkarteak irabazlea erabakitzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261671
# Kultibar

Kultibarra gizakiak lantzen duen baratzezaintza edo lorezaintzako teknikaren baten bidez sortutako landare-barietatea da, populazio naturaletan ageri ohi ez dena. Batzuetan ingelesezko hitza, cultivar, erabiltzen dute. Naturak sortutakoa, aldiz, barietate du izena.
International Code of Nomenclature for Cultivated Plants (ICNCP) izeneko kodeak bere izenak arautzen ditu. Hona hemen onarturiko izen baten sinonimoak:
* Citrullus cv. Crimson Sweet
* Sandia cv. Crimson Sweet
* Citrullus lanatus cv. Crimson Sweet
* Citrullus lanatus 'Crimson Sweet'.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltermen definizioa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4886
* Multimedia: Cultivars / Q4886
# Kulpin

Kulpin Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Herzogtum Lauenburg (barrutia)|Herzogtum Lauenburg]] barrutian. 2014an 209 biztanle zituen 6,07 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q555751
* Multimedia: Kulpin (Lauenburg) / Q555751
# Kultigeno

Kultigenoa (latinetik: cultus, «landua»; eta gen, «mota») gizakiak nahita bestelakotu edo hautatu duen landarea da, hautespen artifizialeko prozesu baten emaitza, alegia. Antropogenikoak («gizakiak ekoitziak») diren landare horiek, gehienetan, barazkigintzarako, nekazaritzarako edo basogintzarako erabilitako merkataritza aplikazioak dituzten landareak dira. Kultigenoak definitzeko, nola sortu diren begiratzen da, eta ez non ekoitzi diren; beraz, definizio hau betetzen duten landareak kultigenoak izaten jarraituko dute, nahiz lur basatietan berez naturalizatu, nahiz lur basatietan nahita landatu, nahiz soroetan hazi.

## Ikus, gainera

* Etxekotze
* Nomenklatura binomial
* Hautespen artifizial

## Bibliografia

* Spencer, R.D. eta Cross, R.G. 2007. The International Code of Botanical Nomenclature (ICBN), The International Code of Nomenclature for Cultivated Plants (ICNCP), eta kultigenoa. Taxon 56(3):938-940
* Spencer, R, Cross, R & Lumley, P. 2007. (3. edizioa) Plant names: a guide to botanical nomenclature. CSIRO Publishing, Collingwood, Australia. (Baita CABI International Wallingford, UK.) Erreferentzia honen glosarioan aurkitzen den kultigenoaren definizioak ez du orain edo noizbait basa baldintzetan hazten diren landareak bezalako aukeratutako landareak barneratzen. ISBN 978-0-643-09440-6 (pbk.).

## Kanpo estekak

* Kultigenoaren definizio bat organismo eta beste landare batuk barneratzen dituena.
* Kultigenoaren terminoaren propozizioa "V International Symposium on the Taxonomy of Cultivated Plants 2008"an
* International Society for Horticultural Science (Botanical Code, Cultivated Plant Code eta International Cultivar Registration Authorities web orrietarako estekak barneratzen ditu).
* Datuak: Q1362373
# Kulosaari

Kulosaari (suedieraz: Brändö), Finlandiako hiriburu den Helsinkiko barrutiren eta uharte baten izena da. Alde erresidentziala da ere bai. Uharteko txaleten eraikuntza XX. mendearen hasieran hasi zen. Sörnäinenetik zubi bat ireki zuten 1919an. Kulosaari udalerri independentea zen 1946ra arte, Helsinkiko udalerrian integratu zen arte. Uharteak 1,81 km²-ko tamaina du. Biztanleria 3.700 pertsona ingurukoa da (2003ko erroldaren arabera).

## Iruditegia

* Svinhufvudintie kalea. 1960. hamarkadan eraikitako apartamentuak.
* Helsinkiko metroaren sarrera Kulosaarin.
* Kulosaariko metro-geltokia.
* Wihuri hotela.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1409059
* Multimedia: Kulosaari / Q1409059
# Kondentsadore

Kondentsadore hitzak hainbat adiera ditu:
* Kondentsadore elektrikoa: dielektriko izeneko material ez-eroale batez bereizitako bi plaka eroale. Karga elektrikoak metatzeko erabiltzen dira.
* Kondentsadore termikoa: bero-trukagailua.
# Kondentsazio-galdara

Kondentsazio-galdara 40-60 °C tenperatura baxuan ur beroa sortzen duen artefaktu bat da, errendimendu handikoa eta, beraz, CO$_2$ emisio txikiagoak dituena.

## Funtzionamendua

Izenak adierazten duen bezala, erregai gisa erabili ohi diren hidrokarburoak (gas naturala, PGL, gasolioa) karbonoz eta hidrogenoz osatuak dira, proportzio desberdinetan. Airearen oxigenoarekin konbinatzean, elementu horiek karbono dioxidoa (CO$_2$) eta gas-egoeran dagoen ura (H$_2$O) osatzen dute, hurrenez hurren. Galdararen barruan, errekuntza-gasetatik datorren lurruna kondentsatuz, 2.260 kilojoule (kJ) lortzen dira kondentsatutako ur kilogramo bakoitzeko. Ohiko galdaretan, energia termiko hori atmosferara bidaltzen du ke-hodiak, erretako gasekin.
Erregaiek, likidoek bereziki, ezpurutasun batzuk dituzte, hala nola, atmosferako oxigenoarekin konbinatzean sufre oxidoak sortzen dituen sufrea. Galdara arruntetan, errekuntzatik sortutako gas horiek 150 ° C-tik gorako tenperaturetan kanporatzen dira, tiro termikoa lortzeko eta azido sulfuroso edo sulfurikoak kondentsatu eta sor ez daitezen, sufre-oxidoekin (SO$_2$ + H$_2$O → SO$_3$H$_2$ y SO$_3$ + H$_2$O → SO$_4$H$_2$) konbinatzean. Azido horiek zati metalikoak hondatuko lituzkete.
Hala ere, sufre-eduki txikiagoa edo nulua duten erregaiak erabiltzeak, hala nola gasak (naturala eta PGL), kondentsazio-galdara sortzea ahalbidetu zuen, ur-lurrunaren energia sorra aprobetxatzen duena (aipatutako 2.260 kilojouleak kilogramoko). Hori lortzeko, ura 60-70 °C-ko gehieneko tenperaturan berotu behar du (galdara arrunten 90 °C-ren ordez), eta gasak kondentsaziokoak baino tenperatura baxuagoetan hustu behar ditu (100 °C itsas mailan). Bestalde, gas-hodiaren tiro termikoa murrizten du eta beharrezkoa da haizagailu bat erabiltzea.
Gainera, erretako gasak tenperatura txikiagoan ateratzean, galdara arruntetan erabiliko litzatekeen beroa ere aprobetxatzen da, erretako gasak tirorako behar den tenperaturara irits daitezen, galdara mota hori gaur egun eraginkorrena bihurtuz (errekuntzakoen barruan, aerotermia elektrikoa kontuan hartu gabe), eta ingurumen-inpaktu txikiagoarekin CO$_2$ emisioak murriztean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Iturgintza Hiztegia] [2009]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q383251
# Konde

Kondea, errege edo erreginek, pertsona batzuei euren esker ona adierazteko ematen dieten Europako noblezia tituluetako bat da.
Titulu honek, berarekin, tratamendu berezi bat darama, baina, gaur egun, ez du inongo pribilegiorik ematen, antzina bezala, non lurrak jasotzen zituzten edo zergarik ordaindu behar ez zutenean, beste mesede batzuen artean.
Bere jatorria, Erromatar Inperioaren behe garaiko comes tituluan dago. Funtzio militardun kargu politiko-administratibo bat zuten, batez ere mugen defentsan.
Kondearen emazteak, edo titulu hori duenak, kondesa bezala ezagutzen da. Kondeek euren jurisdikzioa erabiltzen zuten lurraldeari, konderri deritzo.
XIX. mendetik aurrera, titulu hau, ohorezkoa baino ez da.
Noblezia titulu hau dutenek jasotzen duten tratamendua, Txit Prestua da, tituluak Espainiako Handiki dignitaterik ez badu, eta Txit Gorena, baldin badu.

## Ikus, gainera

* Noblezia titulua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3519259
* Multimedia: Counts / Q3519259
# Kondekua etxea (Oikia)

Kondekua etxea Zumaiako Oikia auzoan dagoen XVIII. mendeko etxe bat da. Urola ibaiaren ertzean kokaturik dago, Oikiaren azpialdean.

## Historia

Manzisidor leinuak Zumaia inguruan hainbat etxe izan zituen, horietako bat zen hau. Manzisidortarren etxea Jesusen Lagundiak jaso zuen eta honek haraneko kondeari saldu zion. Ordutik "Kondekua" izenaz ezagutzen da. 1974an berriztu zuten.

## Deskribapena

Oinplano karratua du. Bi solairu ditu eta lau isuritako teilatua. Gaur egun agerian dauka harlangaitza eta leihoen markoak eta ateak harlanduz eginak daude, eraikuntza mota honetan ohikoa den bezala. Oinplano noblean forjatutako balkoi tipikoak eta armarria ere agertzen dira.
Harlanduzko portada du eta portadan ateburu zuzena du bi metrotako balea saihets batez apaindua.

## Erreferentziak

* 1 2 «Zumaia: Kondekua - Guía de Ocio de Gipuzkoa - Gipuzkoako Aisialdi Gida» www.kulturweb.com (Noiz kontsultatua: 2024-09-23).
* ↑ «Gipuzkoako Batzar Nagusiak - Arte zibila» www.bngipuzkoa.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Mancisidor» heraldica javier alonso (Noiz kontsultatua: 2024-09-23).
* 1 2 «OIKIA - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2024-09-23).
* ↑ Amatiño. «Oikiako zubia» Eibar.org (Noiz kontsultatua: 2024-09-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130355140
# Kondentsazio

Kondentsazioa edo likidotzea egoera gaseosotik likidora igarotzean datzan materiaren egoera aldaketa da. Alderantzizko prozesua lurrunketa bezala ezagutzen da.
Nahiz eta gasetik likidorako aldaketa presio eta tenperaturaren menpe egon, normalean kondentsazioa ingurune presioan ematen den prozesuari esaten zaio. Egoera aldaketa hau bultzatzeko gainpresio handia erabiltzen denean, likuefakzio deritzo prozesuari.
Kondentsazioa gasa bere irakite-punturaino hozten denean ematen da. Hala ere, puntu honetara presioaren aldaketa bidez iristea ere posible da, lehen aipatu bezala presioa faktore garrantzitsua baita. Prozesu hau era artifizialean lortzeko erabiltzen den laborategiko edo industriako ekipoa kondentsadorea da.
Distilaziorako, laborategiko lanean oso garrantzitsua den prozesua, ezinbestekoa da kondentsazioa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q166583
* Multimedia: Condensation / Q166583