OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lubianka (eraikina)

    Artikulu hau eraikinari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Lubianka».
Lubianka (errusieraz: Лубя́нка, lʊˈbʲankə ahoskatua), Segurtasunaren Zerbitzu Federalaren (FSB), lehen KGB zena, kuartel nagusiaren izen herrikoia da, eta baita Moskuko Lubianka plazako kartzela erantsia ere. Adreilu horizko fatxada duen eraikin erraldoia da, Aleksandr Ivanovek 1897an diseinatua eta Aleksei Xtxusevek 1940tik 1947ra handitu zuena.

## Historia

Lubianka 1898an eraiki zuten, Errusiako Aseguru-etxearen bulego nagusia izateko eraikin neobarroko gisa, eta bere koloreko solairu ederrengatik eta horma berde zurbilengatik ezagun bilakatu zen.
Urriko Iraultzaren etorrerarekin, gobernu berriak eraikina konfiskatu zuen Txeka izeneko polizia sekretuaren kuartel nagusia izateko. Purga Handiaren garaian, bulegoak gero eta estuagoak ziren, gero eta ofizial gehiago zeudelako. 1940an, Sobietar Batasuneko arkitektorik ospetsuena, Aleksei Xtxusev, bere tamaina bikoizteko eskatu zuten, beste solairu bat gehituz eta ondoko eraikinak kenduz.
SESBeko polizia sekretuak izena behin baino gehiagotan aldatu zuen arren, bere kuartel nagusia eraikin horretan egon zen beti, eta polizia sekretuaren buruek, Lavrenti Beriatik Juri Andropoveraino, bulego bera erabili zuten beti hirugarren solairuan (zeinetik Feliks Dzerzhinski Txekaren fundatzailearen estatua zuzenean ikusten zuten). Jendetza suminduak, Mikhail Gorbatxoven aurkako estatu-kolpearen ondoren, Dzerzhinskiren estatua 1991n kendu zuen eta plazak jatorrizko izena berreskuratu zuen.
1923an, eraikin honetan Tikhon patriarak egon zen preso. Garai desberdinetan, Nikolai Bukharin, Lev Kamenev eta Béla Kun boltxebikeak, Mikhail Tukhatxevski, Vasily Blyukher eta Aleksandr Kutepov militarrak, Andrei Tupolev hegazkin-egilea, Vsevolod Meyerhold antzerki-zuzendaria, eta beste poeta eta idazle batzuk, hala nola, Osip Mandelstam, Sergei Esenin edota Aleksandr Solzhenitsin bertatik ere pasa ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Mitrofanov, A.. (2017). Митрофанов А. Большая Лубянка. Прогулки по старой Москве. Mosku: Izdatelskie reshenija, 15-17 or. ISBN 978-5-44-856711-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q646334
* Multimedia: KGB headquarters, Moscow / Q646334
# Lubeta

Errepideen eraikuntzan lubeta bidezoruaren zimendua osatzeko erabilitako lur naturalaren gainetik lurzoruak zabalduz eta trinkotuz osatutako betetzea da. Lubeta, nukleoak eta zelaigune hobetuak osatzen dute.

## Nukleoa edo gorputza

Lubetaren nukleoa edo gorputza lur naturalaren eta zelaigune hobetu baten artean dagoen lur edo lur-multzoa da. Ekarpen-lurrez osatzen da. Euren funtzio nagusia, zelaiguneko planoa azpisestra kotaraino igotzea da.

## Erreferentziak

* 1 2 AGINDUA, 2007ko uztailaren 12koa, Garraio eta Herri Lan sailburuarena, Euskal Autonomia Erkidegoko errepide-sareko bide-zoruak neurtzeko araua onartzen duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10505824
* Multimedia: Embankments (transport infrastructure) / Q10505824
# Lubiango geltokia

Lubian Espainiako Zamorako probintziako tren geltoki bat da, Lubián udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Zamora — Coruña

## Zerbitzuak

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
2Ourense ElkarguneaOurense–San Francisco • Taboadela • Paderne–Cantoña • Ponteambia • Baños de Molgas • Vilar do Barrio • A Alberguería–Prado • Laza–Cerdedelo • Castrelo do Val–Verin–Campobecerros • Vilariño de Conso–A Capela • A Gudiña • A Mezquita–A Vilavella • Lubian • Pedralba de la PraderíaPuebla de Senabria :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8840994
* Multimedia: Lubián train station / Q8840994
# Lubicz udalerria

Lubicz Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Toruń barrutian kokatuta. 105,75 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 19453 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2460641
* Multimedia: Gmina Lubicz / Q2460641
ieaKujavia-Pomeraniako voivoderriko udalerriak :
# Lubiewo udalerria

Lubiewo Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Tuchola barrutian kokatuta. 162,8 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5923 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1992130
ieaKujavia-Pomeraniako voivoderriko udalerriak :
# Li Haonan

Li Haonan (1999ko uztailaren 13a) saskibaloi jokalari txinatarra da. Txina ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Li Haonan

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107639797
# Li Fabin

Li Fabin, txineraz 李 发彬, (Quanzhou, Txina, 1993ko urtarrilaren 15a) halterofilian aritzen den kirolari txinatarra da. Bi aldiz izan da txapeldun olinpikoa.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezko domina eskuratu zuen halterofilian ≤61 kilo kategorian, bi jasoalditan 313 kilo lortuz eta kategoriako Olinpiar Jokoetako errekor (OE) totala ezarriz; Eko Yuli Irawan indonesiarraren (zilarrezko domina) eta Igor Son kazakhstandarraren (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen.
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan ere urrezko domina eskuratu zuen, 310 kg altxatuta.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | ≤61 kilo 313 kg OE totala |
| 2024 | Paris Frantzia | 01 ! | ≤61 kilo 310 kg |

## Erreferentziak

* ↑ «Li Fabin» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Li Fabin» olympics.com (Gaztelaniaz)
* ↑ Emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26837857
* Multimedia: Li Fabin / Q26837857
# Li Hong (belar-hockey jokalaria)

Li Hong (1999ko maiatzaren 31a) Txinako belar-hockey jokalaria da, eta erdilari gisa jokatzen du.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 02 ! | Gizonezkoa |
| Asiako Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2018 | Jakarta | 03 ! | Gizonezkoa |
| 2022 | Hangzhou | 01 ! | Gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Team Details – China» tms.fih.ch (International Hockey Federation).
* ↑ «HONG LI» olympic.org (International Olympic Committee).
* ↑ Txantiloi:Dutch «China» hockey.nl (Hockey Netherlands).
# Li Jialun

Li Jialun (1993ko urtarrilaren 13a) arkularia da. Txinako Herri Errepublika ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Li Jialun

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107620849
# Li Bingjie

Li Bingjie, txineraz 李 冰洁, (Baoding (Txina), 2002ko martxoaren 3a) igeriketan lehiatzen den kirolari txinatarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020 (Tokio), parte hartu zuen bi domina lortuz; brontzezkoa lortu zuen 400 m estilo librean, Ariarne Titmus australiarraren (urrezko domina, 3:56.69) eta Katie Ledecky estatubatuarraren (zilarrezkoa, 3:57.36) ondoren sailkatuz, eta urrezkoa 4x200 m errelebo librean (7:40,33 (ME)), Txinako taldearekin, AEBko taldearen (zilarrezko domina 7:40.73) eta Australiakoaren (brontzezkoa 7:41.29) aurretik sailkatuz; hauek osatzen zuten taldea: Yang Junxuan, Tang Muhan, Zhang Yufei, Li Bingjie, Dong Jie eta Zhang Yifan-ek.
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen, brontzezko domina eskuratu zuen 4x200 m errelebotan.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | 400 m Estilo librea, emakumezkoa |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | 4x200 m Errelebo librea,(ME) emakumezkoa |
| 2024 | Paris ( Frantzia) | 03 ! | 4x200 m librea |

## Erreferentziak

* ↑ «Li Bingjie» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "Li Bingjie" olympics.com {{Es}
* ↑ Igeriketa, 400 m estilo librea, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ Igeriketa, 4x200 m Errelebo librea, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33234322
* Multimedia: Li Bingjie / Q33234322
# Li Dazhao

Li Dazhao (Hopeh, Txina, 1889ko urriaren 29a - Pekin, Txina, 1927ko apirilaren 28a) Txinako iraultzailea izan zen.
Txinako Alderdi Komunistaren sortzaileetako bat izan zen, eta eragin handia izan zuen Maoren pentsamenduan.

## Biografia

Tientsin eta Tokion ikasi ondoren, Hsin chíeng-nien (Gazteria berria) literatura- eta kultura-gunkaria argitaratu zuen. 1920an historiako irakasle hasi zen Pekingo Unibertsitatean.
Errusiako Iraultzaz arduratuta, marxismoaren bidea hartu eta Txinako Alderdi Komunista eratu zuen, Mao Zedong eta beste buruzagi batzuekin. Alderdiko buruzagi gisa, Txinako iparraldean jardun zuen, batez ere. 1927an Errusiaren enbaxadan babestu behar izan zuen Pekinen, baina Mantxuriako buruzagi militar batek atxilo hartu eta urkabera eraman zuen.
Buruzagi baino teorialari zen gehiago Li Dazhao. Berak zehaztu zituen Txinako Iraultzarako bide nagusiak, gerora maoismoaren oinarri izan zirenak. Nazionalista sutsua zen marxismoaren bidetik abiatu aurretik, eta errezelo handiz hartu zituen iraultza mundu guztiko langileek batera egin behar zutela zioten teoriak. Garbi ikusi zuen, bestalde, Txinako hiri-langileriak nekez har zezakeela garai hartan iraultzaren lema, eta herrialde industrial bateko klase-borroka klasikoari ekin baino laborariengan oinarrituriko iraultza populistaren beharra adierazi zuen. Pentsamendu-molde horrek eragin handia izan zuen Maorengan. Hil ondoren, Txinako Iraultzako martiri ohoratuena izan zen Li Dazhao.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q378036
* Multimedia: Li Dazhao / Q378036
# Lur laua

Lur laua honakoa izan daiteke:
* Lur Laua, Lurra laua eta ez esferikoa denaren nozioa.
* Lur laua (zuzenbidea), zuzenbideko kontzeptua, Bizkaiaren antolaketan eragina duena.
# Lur jotako ekonomialarion manifestua

Lur jotako ekonomialarion manifestua (frantsesez: Manifeste d'économistes atterrés) Frantziako ekonomialari talde batek 2010ean argitaratutako manifestua da. Hauek dira taldeko kideak: Philippe Askenazy, CNRS ikerketa zentrokoa; Thomas Coutrot, Attac elkarteko zientzia kontseilukoa; André Orléan, CNRSkoa eta EHESS eskolakoa, Ekonomia Politikoko Frantziako Elkarteko lehendakaria; Henri Sterdyniak, OFCE behatokikoa. Ekonomialari horiek, subprime hipoteken krisiaren ondoren, lur jota geratu dira ikusirik ez dela ezer ere aldatu liberalismo ekonomikoa sostengatzen duen diskurtsoan, ez eta hondamendi hori ekarri zuten politika ekonomikoetan ere.
| « | Guztiz gaude harrituta, Lehman konpainiaren kolapsoaren ondoren, ikusirik sistema kolapsoaren ertzera eraman zuten eredu berak itzuli direla bi urte geroago. Finantza arloak (Estatuek salbatua) berriro inposatu ditu egiturazko erreformak, populazioentzat basatiak diren doikuntzak. Neurri horiek guztiak gogoetarik gabe hartu dira, arriskuak neurtu gabe, zalantzan jarri gabe. | » |
| Philippe Askenazy ||
Manifestuak oihartzun handia izan zuen Frantziako hedabideetan eta gizartean, eta elkarte bat sortzea ekarri zuen: Lur Jotako Ekonomialariak.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Manifeste d'économistes atterrés
* ↑ (Frantsesez) Jade LINDGAARD, Ludovic LAMANT eta Martine ORANGE: «Des économistes "atterrés" mais très convaincus», Mediapart, 2010-10-10.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3285910
# Lur lehor

Lur lehorra —edo, laburtuta, lurra edo lehorra soilik— Lur planetako azalera solidoa da; urak edo itsasoek estalita ez daukaten azalera, alegia. Itsasertzak bereizten ditu itsasoa eta lur lehorra.

## Etimologia

Lur hitzaren adieretan, hau da bat euskaraz, testu zaharrenetarik (Etxepare, Leizarraga...) jasoa. Adibidez:
| « | Orhit adi Jengoikoaren majestate handiaz, / zeruia, lurra, itxasoa dadutzala eskuian, | » |
| Bernart Etxepare ||
Lehorra ere erabili izan da euskaraz, modu berezian (singularrean, erakusle eta izenlagunik gabe): "Untzia leihorretik urrundu da", "Lehor eta uraren Iongoikoa"...
Bi terminoen sinonimia ere agerian, Lardizabalen Testamentu Zarreco eta Berrico condairan (1855): "[Jainkoak] ur-lekuari deitu zion itsasoa eta leorrari lurra".

## Zientzia fisikoak

Lurraldearen eta bere historiaren azterketari, oro har, geografia deitzen zaio. Mineralogia mineralen ikerketa da, eta petrologia arroken ikerketa. Lurzoruaren zientzia lurzoruen ikerketa da, pedologiaren azpi-diziplinak barne hartzen dituena, lurzoruaren formazioan zentratzen dena, eta edafologia, lurraren eta bizitzaren arteko erlazioan zentratzen dena.

## Erreferentziak

* ↑ «Lur» Orotariko Euskal Hiztegia (Noiz kontsultatua: 2020-03-02).
* ↑ «Bernard Etxepare: Linguae Vasconum Primitiae» klasikoak.armiarma.eus (Noiz kontsultatua: 2020-03-02).
* ↑ «Lehor» Orotariko Euskal Hiztegia (Noiz kontsultatua: 2020-03-02).
* Datuak: Q11081619
* Multimedia: Landforms / Q11081619
# Lur masa

Lur masa (M$_L$ edo M$_🜨$, zeinetan astronomian Lurrari egokitzen zaion ikurra den) masa neurtzeko astronomian erabiltzen den unitate bat da eta haren unitate bat Lurraren masa baten baliokidea da. Lur masa bat M$_🜨$ = 5.9722×10$^{24}$ kg dira azken neurketen arabera, betiere 6×10$^{20}$ kg-ko errore tarte absolutuarekin eta 10$^{−4}$-ko errore tarte erlatiboarekin. Hortik ondorioztatu daiteke Lurraren batez besteko dentsitatea 5515 kg⋅m$^{−3}$-koa dela.
Balioa zehazten joan da azken mendean zehar, horren lekuko 1976an onartutako balioa (5.9742±0.0036)×10$^{24}$ kg-koa zela. Astronomian beste planeten masa neurtzeko erabiltzen da Lur masa, bereziki planeta harritsuena eta exoplanetena. Eguzkiak 333.000 Lur masa ditu, hortik dator Eguzki masa unitatea. Lur masak ez du bere baitan hartzen Ilargiaren masa. Ilargiaren masa Lurrarenaren %1,2koa dela jakinik, Lurra+Ilargia sistemarena 6.0456×10$^{24}$ kg ingurukoa dela ondoriozta daiteke.
Lurraren masari ekarpenik handiena burdinak eta oxigenoak egiten diote (%32 bakoitzak), magnesioa eta silizioa dituzte atzetik (%15 bakoitzak) eta atzerago daude kaltzio, aluminio eta nikela (%1,5 bakoitzak).
Lurraren masa zehaztasun osoz kalkulatzea zaila da, grabitazio konstantearen mende baitago eta hura baita zehaztasun gutxienarekin dakigun fisikako oinarrizko konstantea. Zehaztasun falta hori grabitazio indarraren ahuldadearen ondorio da. 1770ko hamarkadako Schiehallion esperimentuak lortu zuen lehen aldiz Lurraren masa zehatz kalkulatzea (errore tartea %20koa baino baxuagoa zelarik). Ehuneko bateko errore tartearekin kalkulatu zuen Cavendish esperimentuak 1798. urtean.
# Lur eta Amets

Lur eta Amets 2020ko Imanol Zinkunegi eta Joseba Ponce zinema zuzendarien marrazki biziduneko filma da.
Lur eta Amets Ikastolen Elkarteak, Katxiporretak eta Elkar argitaletxeak sortutako proiektua da, hasiera batean liburu eta ipuinetan gorpuztu zena. Gero mahai-joko bat sortu zuten pertsonaia horiekin eta, gero, ilustraziotik pantaila handira salto egin zuen.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Lur eta Amets bikiak amona Andereren etxean emanen dute asteburua. Baina gaztetxoentzat ez da asteburu arrunta izanen, bidaia ahaztezin batean abiatuko baitira, abenturaz betetakoa. Hala, Euskal Herriko historia ezagutuko dute, garai ezberdinak bisitatuz. Bidean pertsonaia ugari gurutzatuko dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ «‘Lur eta Amets’ animaziozko filma otsailaren 7an estreinatuko da» Naiz 2020-01-31.
* ↑ «Lur eta Amets» Berria 2020-02-01 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q84217974
# Lur laua (zuzenbidea)

Lur laua, zabala edo edegia Bizkaiko foru zuzenbide zibilaren arabera, herrialde horretako lur eremu bat da: Bizkaia jaurerri zenetik Bizkaiko forua aplikatu beharrekoa den eremua, hain zuzen. Lur laua merindadetan antolatutako elizateez osatua zegoen.
Lur lautik at zeuden (bestelako foruekin) Bizkaiko hiribilduak, Urduñako hiria, Durangaldea eta Enkarterri. Laudio eta Aramaio ere Bizkaiko lur lauaren zati dira, nahiz eta Arabako udalerriak izan.

## Erreferentziak

* ↑ «tierra llana» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2024-01-17).
* ↑ «EH - Bilaketa - Bilaketa» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2024-01-17).
* ↑ «ADOREZ Bilaketa: tierra» www.bostakbat.org (Noiz kontsultatua: 2024-01-17).
* ↑ Manu Uriarte: «El derecho foral alavés», Euskonews & Media, 32. zenbakia, 1999-05-07.

## Kanpo-estekak

* Gregorio Bañales: Foru eta Aduanen ibilbidea, Bizkaiko Foru Aldundia. ISBN 84-7752-347-9.
* Datuak: Q3267734
# Lur lerroa

Lur-lerroa, sistema diedrikoan plano horizontala eta plano zuta banatzen dituen zuzen bat da. Lerro hori bi dimentsiotako horri batean adierazteko zuzen baten bidez egin behar da eta horren mugetan beste bi zuzen txiki jarri behar dira lur lerroaren azpian, baina bakoitza alde batean.

## Erreferentziak

* ↑ Madrilgo Unibertsitate Politeknikoko Irudi Ingeniaritza

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q25472996
# Lurreko mina

    Artikulu hau armari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Mina».
Lurreko mina ukitzen denean eztanda egiten duen lehergailua da. Lurreko minak, guda garaian etsaiaren mugimendua mugatzeko eta mugak segurtatzeko erabiltzen dituzte, tropa erasotzaileak, errazago segatu edo bonbardatu ahal izateko. Ikuspegi militarretik, minei esker, armada antolatu batek beste armada ugariago bat gaindi dezake.
Munduko herrialde gehienek (gaur egun 164) legez kanpo utzi dute beren armadek pertsonen kontrako minak erabiltzea eta edukitzea. Pertsonen kontrako minak debekatu ez dituzten mendebaldeko herrialde bakarrak Estatu Batuak eta Finlandia dira. Beste herrialde batzuk, Txina, Errusia, Israel eta Ipar Korea kasu, erabiltzen jarraitzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Mina. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..
* ↑ (Gaztelaniaz) United Nations. «Día Internacional de información sobre el peligro de las minas y de asistencia para las actividades relativas a las minas | Naciones Unidas» United Nations (Noiz kontsultatua: 2020-10-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q178795
* Multimedia: Landmines / Q178795
# Lurreko segmentu

Lurreko segmentua edo Lur-segmentua operadoreek eta laguntza-langileek erabiltzen duten espazio ontzien sistema baten lurreko elementu guztiek osatzen dute, espazio-segmentuaren eta erabiltzaile-segmentuaren aldean. Lurreko segmentuak espazio-ontzi baten kudeaketa eta karga erabilgarria eta telemetria datuak lurreko eragileen artean banatzeko aukera ematen du. Lur-segmentu baten elementu nagusiak hauek dira:
* Lurreko estazioak, espazio-ontziekin irrati-interfazeak eskaintzen dituztenak.
* Misioak kontrolatzeko zentroak, non espazio-ontziak kudeatzen diren.
* Lurreko sareak, beste lurreko elementuak elkarren artean lotzen dituztenak.
* Urruneko terminalak, laguntza-langileek erabiltzen dituztenak.
* Espazio-ontziak integratzeko eta probatzeko instalazioak.
* Jaurtiguneak.
Elementu horiek espazio-misio ia guztietan daude, komertzialak, militarrak edo zientifikoak izan. Elkarrekin edo geografikoki bereizita egon daitezke, eta alderdi ezberdinek operatu ditzakete. Elementu batzuek hainbat espazio-ontzi onartzen dituzte aldi berean.

## Erreferentziak

* ↑ Ground Segment. JSat International.
* ↑ Ground segment. Europako Espazio Agentzia.
* ↑ Ground segment overview. Europako Espazio Agentzia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q889737
# Lurretik ilargira

Lurretik ilargira (jatorrizkoan, frantsesez: De la terre à la lune) Jules Verne frantziar idazleak idatzitako abenturazko eleberri bat da. 1865ean Pierre-Jules Hetzelek argitaratu zuen.
2014ean Consuelo Delgadok euskarazko itzulpena Susaeta argitaletxean argitaratu zuen, Fernando Aznarren ilustrazioekin.

## Argumentua

* Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1865. urtea. Abenduaren lehena, hamaikak hamairu minutu gutxiago, ez segundu bat gehiago eta ez gutxiagoan, jaurtigai erraldoi bat espaziora jaurtitzeko une egokia da. Jaurtigaiaren barrenean hiru pertsonaia bitxik bidaiatuko dute, hain zuzen ere, Ilargira joango diren lehenbiziko hiru gizasemeak.
Mundu osoan jakinmina piztu duen proiktua da, baina data zehatz horretarako xehetasun guztiak prest egotea ez da lan erraza izango. Hau lortu ezin izan ezkero, Ilargia Lurretik berriz ere horrelako hurbiltasun baldintzetan egon dadin beste hemezortzi egun eta hamaika egun itxaro beharko lirateke.

## Ikus, gainera

* Eleberri ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53592
* Multimedia: De La Terre à la Lune / Q53592
# Lurretiko jasoaldi

Lurretiko jasoaldia, soina lurrarekiko zut, barra edo barra zamadun bat lurretik aldaken garaieraraino jasotzean eta berriro hura lurrean uztean datzan pisu-trebaketa ariketa bat da. Ahalmen-jasotzeko hiru ariketetako bat da, kokorikatzearekin eta aulki-sakakadarekin batera. Lurretiko jasoaldia jauzi zuten errendimendua eta gihar-sortze tasa hobetzen dituela frogatu da. Horretaz gain, belauna gaiberritzeko ariketa bikaina ei bide da.

## Ikus, gainera

* Aulki-sakakada
* Besozko altxaldi
* Kokorikatze
* Petik gorakoak

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q608288
* Multimedia: Deadlift / Q608288
# Lurreratze-tren

Lurreratze-trena lurreratze- eta aireratze-fasean aireontziaren eta pistaren arteko kontaktuak sortutako energia zinetikoa xurgatzeaz arduratzen den edozein aireontziren zatia da. Lurreratzean, trenak talkak eragindako energia zinetikoa xurgatu behar du. Pneumatikoak dira inpaktu hori xurgatzen duen lehen elementua, baina ez da nahikoa; hala, lurreratze-trenak moteltze-sistema bat izan behar du inpaktua gutxitu ahal izateko. Lurreratze-trenaren pisua hegazkinaren aireratze-pisuaren %2,5 eta % 5 artekoa da.
Hegazkinen lurreratze-trenak honela sailka daitezke:
* Tren finkoak, hegaldian aire-korrontearen eraginpean etengabe daudenak. Nahiko txikiak diren eta abiadura txikikoak diren hegazkinetan bakarrik erabiltzen dituzte; izan ere, atzerakada-sistema bat instalatzearen ondoriozko pisu-igoerak eragin kaltegarria izango du guztizko pisuan, eta abiadura-irabaziek ez lituzkete prestazioak asko hobetuko.
* Tren erretraktilak, airean egon beharrean hegazkinaren egituran ezkutatuta daudenak. Pilotuak, pilotutza-kabinatik, palanka batekin, aukera ematen du lurreratze-trena uzkurtzeko, aireontziaren barruan ezkutatuta; hala, pilotuak palanka berarekin lurreratu behar duenean, lurreratze-trena jaitsi egiten da, eta, horrela, aireontziak lur hartu dezake.

## Erreferentziak

* ↑ Elhuyar Hiztegia
* ↑ (Ingelesez) Roloff, Gerd. (2002ko apirila). «Aircraft Landing Gear» The Evolution of a System (Airbus-Deutschland GmbH).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q263421
* Multimedia: Undercarriages / Q263421