OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fawzia Assaad

Fawzia Assaad (egiptoar arabieraz: فوزيه اسعد‎; Kairo, 1929) egiptoar filosofoa eta frantsesezko eta arabierazko eleberrigilea da.

## Bizitza

Sorbonako Unibertsitatean eskuratu zuen Filosofiako doktoregoa eta Kairoko Unibertsitatean filosofia-irakaslea izan da. Lanbide hura bertan behera utzi zuen, ordea, bere senarrarekin batera jardutearren Munduko Osasunaren Erakundeak hari ezartzen zizkion zereginetan. Idazlanei dagokienez, Assaadek hainbat saiakera filosofiko idatzi zituen lehenik, egunkari ospetsuetan, baina gero eta arreta gehiago erakutsi zuen mitologiarako eta eleberrigintzarako.Saiakeren artean aipatzekoak dira, besteak beste, Sören Kierkegaard, existentzialismoaren aita (1960), Gizakiaren aroa (1986), Freud eta mito egiptoarrak (1997).
1975ean eman zuen argitara bere lehen eleberria, Egiptoarra, eta harrezkero eleberrigile gisa nabarmendu zen nagusiki. Lehen eleberri hartan, ondorengoetan bezala, klase desberdinen deskribapena egiten du, kasu honetan jatorri desberdineko zenbait emakumeren bizitza harturik kontagai. Bere eleberrietan Egiptoko gizartearen konplexutasuna erakusteko grina nabarmentzen zaio; gizarteko klaseen deskribapena egiten du, musulman eta kristauena, eta deskribatzen ditu orobat, sinesmenak, ohiturak, umorea, politika eta abar. Bere lan guztietan, bestalde, Antzinako Egipto eta gaur egungo Egipto modernoa uztartzen ditu. Eleberri aipagarriak ditu, orobat, Haurrez eta katuez (1987), Egipto eta Israel arteko guduaz mintzo dena, eta Luxorko Etxe Handia (1992), turismoak, gerrek, lapurretek, bizitza modernoko gorabeherek egiptoarren ondare kulturala nola arriskuan jartzen ari diren erakusten duena.
Literaturan ez ezik, politikagintzan ere nabarmendu da, eta besteak beste espetxeratutako idazleen alde jardun du, Nazio Batuen Giza Eskubideen Batzordean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12257791
# Fawley (Berkshire)

Fawley, Ingalaterrako hegoaldean dagoen herrixkq bat da, Berkshire konderrian.
2011n 165 biztanle zituen.
* Datuak: Q1853360
* Multimedia: Fawley, Berkshire / Q1853360
# Fawn Grove (Pennsylvania)

Fawn Grove Pennsylvaniako borough bat da. York konderrian kokatua dago. 2010ean 452 biztanle zituen, 4,26 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* York konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1130930
* Multimedia: Fawn Grove, Pennsylvania / Q1130930
# Flacht

Flacht Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Rhein-Lahn barrutia|Rhein-Lahn]] barrutian. 2014an 1.072 biztanle zituen 4,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q554022
* Multimedia: Flacht / Q554022
# Fladungen

Fladungen Alemaniako hiri-udalerri bat da, Bavaria estatuan. Azken zentsuaren arabera 2.166 biztanle zituen, 46,34 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q582942
* Multimedia: Fladungen / Q582942
# Flackwell Heath

Flackwell Heath, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Buckinghamshire konderrian.
2011n 5.900 biztanle zituen.
* Datuak: Q747336
* Multimedia: Flackwell Heath / Q747336
# Flachslanden

Flachslanden Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Ansbach (barrutia)|Ansbach]] barrutian. 2014an 2.357 biztanle zituen 40,94 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q502992
* Multimedia: Flachslanden / Q502992
# Flag football

Flag football (euskaraz: «futbol bandera») plakatzerik gabe jokatzen den futbol amerikarraren modalitate bat da.
Ukipenik gabeko modalitate hau dinamikoagoa eta merkeagoa da. Jokoaren helburua baloia tanto-eremura eramatea da, baina aurkariei aurrera egitea galarazteko, aldakan daramaten zinta edo banderatxo (flag) bat kendu behar zaie.
2028ko Udako Olinpiar Jokoetan kirol olinpiko izatekoa da.

## Erreferentziak

* ↑ ‘Flag football’ y ‘lacrosse’, deportes planteados para los JJ.OO. de 2028; ¿qué son?. 2023/10/10.
* ↑ Flag football at the Olympic Games Los Angeles 2028: Everything you need to know about the new sport at LA28. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q692853
* Multimedia: Flag football / Q692853
# Etna (Wyoming)

Etna Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lincoln konderrian kokatuta dago, Wyoming estatuan. 185 biztanle ditu, 5,104401 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lincoln konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1956441
* Multimedia: Etna, Wyoming / Q1956441
# Etna udalerria, Hardin konderria (Iowa)

Etna udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Hardin konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.770 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Etna udalerriak 791 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 30.528 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10759170
# Etna udalerria, Licking konderria (Ohio)

Etna udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Licking konderrian. Azken zentsuaren arabera 18.896 biztanle zituen, 23.4 milia karratu (61 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Etna udalerriak 6105 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 37.284 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7998192
* Multimedia: Etna Township, Licking County, Ohio / Q7998192
# Etnedal

Etnedal Norvegiako udalerria da. Oppland konderrian kokatua dago. 459.15 km² ditu eta 1.388 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Nordre Land Sør-Aurdal Nord-Aurdal

## Kanpo estekak

* Datuak: Q488049
* Multimedia: Etnedal / Q488049
# Etna udalerria, Kosciusko konderria (Indiana)

Etna udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Kosciusko konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.500 biztanle zituen, 20.38 milia karratu (52.8 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Etna udalerriak 564 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 25.963 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5404713
# Etnia 2000

Etnia 2000 Ekon rock musika talde gipuzkoarraren 2. diskoa da, 2000an argitaratutakoa. Mil A Gritos Records disketxeak argitaratu zuen.

## Kantu zerrenda

* Gazte gaizto
* Kronika
* Mendekuaren hutsunea
* Eraiki
* Psiko
* Ekosabotaia
* Mezua zuretzat
* (H) ura
* Ezin ihesi

## Ikus, gainera

* Ekon

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Diskari buruzko informazioa musikazblai.com webgunean.
* Datuak: Q8843695
# Etna Green (Indiana)

Etna Green Indianako herri bat da. Kosciusko konderrian kokatua dago. 2010ean 586 biztanle zituen, 1,32 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Kosciusko konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2040945
* Multimedia: Etna Green, Indiana / Q2040945
# Etne

Etne Norvegiako udalerria da. Hordaland konderrian kokatua dago. 735.42 km² ditu eta 3.852 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kvinnherad Odda Sauda Suldal Vindafjord Ullensvang Municipality $^{(en)}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48782
* Multimedia: Etne / Q48782
# Flaach

Flaach Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, Andelfingen barrutia barrutian. 2014an 1,375 biztanle zituen 10,16 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70367
* Multimedia: Flaach / Q70367
# Flabedo

Flabedoa, elikadura gaietan, zitrikoen azaleko zati bat da. Zitriko batek bi parte ditu jatunarentzat: mamia eta azala; eta honek, berriz, bi geruza: barruko zuria (albedoa) eta kanpokoa (flabedoa; hori, berde edo gorrixka dena). Flabedoan biltzen dira aroma-olioen guruinak, olio esentzialak dituztenak.
Fruta jaten dugunean albedoa baztertu egiten dugu, mikatz edo mingotsa delako. Bestetik, pektina gehien daukan partea denez, konfitura eta marmeladak loditzeko beharrezkoa izaten da.

### Sukaldaritza

Albedoko konposatuak mingotsak izatearren, postreak egiteko laranja-atalei geruza zuri hori kentzen zaie; hala ere, osagaiak uretan erraz disolbatzen direnez, zitrikoen azalak konfitatu aurretik, behin eta berriz uretatik pasatzea komeni da, mikaztasuna desagertu arte.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Agirre, Edorta. (2022). Amantala ta mantela. Pamiela, 27 or. ISBN 978 84 9172 259 5..
* ↑ (Gaztelaniaz) Qué es el albedo. (Noiz kontsultatua: 2024-01-31).
* ↑ (Gaztelaniaz) juanmi. Partes de la naranja (1) – Flavedo y Albedo | La Naranja de Valencia. (Noiz kontsultatua: 2024-01-31).
# Flabina adenina dinukleotido

Flabina adenina dinukleotidoa, FAD era laburtuan, zelula guztietan dagoen koentzima da, erredox erreakzioetan parte hartzen duena.
FADen funtzio biokimiko orokorra alkeno gisa alkanoak oxidatzea da, eta NAD+ak (antzeko funtzioa duen koenzima bat), berriz, alkoholak aldehidoetara edo zetonetara oxidatzea. Izan ere, alkano baten oxidazioa (sukzinatoa bezala) alkeno bati (fumaratoa bezala) FADH$_2$ra erreduzitzeko bezain exergonikoa da, baina ez NAD+ NADHra erreduzitzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2009]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28746
* Multimedia: Flavin adenine dinucleotide / Q28746
# Fjölsvinnsmal

Fjölvinnsmal edo Fjölvinnsren esaerak Svipdagsmal, Svipdagren kantua osatzen duten antzinako eskandinavieraz idatzitako bi olerkietatik bigarrena da. Lehen olerkian, Svipdagrek bere hildako ama den Groa sorginaren laguntza kontatzen du, bere amaorde krudelak ezarritako betebehar bat betetzen laguntzen diona.
Fjölvinnsmalen hasieran, Svipdagr mendi baten tontorrean dagoen gaztelu batera iristen da. Han erraldoi zaindari batekin topo egiten du, Fjölsvinnr deitua, oso modu zakarrean izena galdetu eta joateko esaten diona. Svipdagrek, oso zuhur, bere izena ezkutatzen du.
Honen ondoren galdera eta erantzunen joko bat dator igarkizunekin, honen bidez Svipdagrek Menglöd Fjölsvinnrrek zaindutako gazteluan bizi dela eta Svipdagr izan ezik ezingo dela beste inor sartu jakiten duelarik. Une honetan bere benetako izena esaten du, gazteluko ateak irekitzen dira eta Menglödek bere salbatzailea agurtzen du.
Olerki hau edda olerkirik berrienetakotzat hartua da. Alabaina, bere edukia zatiren batzuetan nahiko kriptikoa da, eta ahapaldi batzuk kaltetuta daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2141436
* Multimedia: Fjölsvinnsmál / Q2141436
# Flabonoide

Flabonoideak edo bioflabonoideak (latinetik, flavus, hori, naturan duen kolorea dela eta) landareen metabolito sekundarioak dira. 1930eko hamarkadatik 1950eko hamarkadara flabonoideak P bitamina gisa izendatzen ziren, ziurenik permeabilitate baskulararen gainean zuten efektua zela eta).
Kimikoki 15-karbono eskeleto bat dute, bi fenil eraztunekin (A eta B) eta eraztun heterozikliko bat (C). Egitura hau C6-C3-C6 gisa laburbil daiteke. IUPACen nomenklaturaren arabera honako taldetan bana daitezke:
* Flabonoideak edo bioflabonoideak
* Isoflabonoideak, 3-fenilkromina-4-bat (3-fenil-1,4-benzopireno) egitura
* Neoflabonoideak, 4-fenilkumarina (4-fenil-1,2-benzopireno) egitura
Hiru flabonoide motak zetonadun konposatuak dira, eta horregatik antoxantinak dira (flaboak edo flabonolak). Klase hau bioflabonoide gisa identikatzen lehena izan zen. Batzuetan flabonoide edo bioflabonoide izenak zetonarik gabeko polihidroxi polifenol konposatuak izendatzeko ere erabili dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3561192
* Multimedia: Flavonoids / Q3561192
# Fjord zaldi

Fjor, edo Norvegiako Fjord zaldia, Fjording edo Fjordhest, (norvegieraz: fjordhest), Norvegiako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamainagatik zein beste hainbat ezaugarriengatik ponien sailkapenean sartzen da.
Fjord zaldiaren jatorria zaharra da, eta ezezaguna. Antza bere jatorria Norvegiara ekialdetik etorritako asiar motako zaldiengan kokatzen da. Indoeuroparrek ekarritako Tartariar poni edo ariar poni delako antzinako arrazan, hain zuzen. Bikingoek gerra zalditzat zein nekazal lanetarako erabiltzen zituzten.

## Erreferentziak

* ↑ Fjord zaldia The equinest entziklopedian. http://www.theequinest.com/breeds/norwegian-fjord/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q857040
* Multimedia: Norwegian fjord horse / Q857040
# Fjällbacka

Fjällbacka herri arrantzale txiki bat da, Suediako mendebaldeko kostakoa. Tanum udalerrian dago, Norvegia, Uddevalla eta Strömstadekin muga egiten. Egun, industria eremuaren oinarria da, arrantza eta merkataritza behinola nahiko inportanteak izan arren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1285177
* Multimedia: Fjällbacka / Q1285177
# Floreaga etxea

Floreaga etxea Gipuzkoako Azkoitia udalerrian dagoen dorretxe bat da, Azkoitiko Alde Zaharraren alboan dago. 1964ean Gipuzkoako kultura ondasuna izendatua izan zen. Gaur egun, bertan jatetxe bat dago.

## Historia

1515ean Santxo Sánchez Zuazolakoaren oinetxe zaharraren gainean, haren iloba Pedrok, Karlos V.a Espainiakoa enperadorearen diruzain nagusi izatera iritsi zenak, mudejar estiloan etxe bikain hau eraikiarazi zuen. Haren ondorengoek Loiolatarrekin bat egin zuten, eta hango jaun eta andre izatera ere iritsi ziren. 1677tik aurrera, Garciezko konde-kondesen administraziopera pasatu zen eta jatorrizko ospea galdu egin zuen.

## Eraikina

Oinplano angeluzuzena du, eta lau solairu eta ganbara. Beheko solairua eta solairuartea harlanduxkan egin zituzten, eta adreilu barne-betea erabili zuten gainerakoetan.
Beheko solairuan ezker eta eskuin aldeetako sarbideak dira elementurik nabarmenenak; ezkerrekoak arku zorrotza du, eta konopiala eskuinekoak. Goiko solairuetan ere ageri dira zenbait bao zorrotz, konopial, eskartzano eta dinteldun, ordena handirik gabe jarriak. Aurreko aldean ez da halakorik; hor hiru galeria ageri dira (arku karpanelak dituzte), bata bestearen gainean jarria, eta itxura oso berezi eta ezohikoa ematen diote eraikinari. Alde horrek herrira ematen du, eta adreiluz egindako apaindura deigarriak ditu.

## Ikus gainera

* Gipuzkoako kultura ondasunak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20644125
* Multimedia: Casa-Torre Floreaga / Q20644125
# Floreffe

Floreffe, Belgikako hegoaldeko udalerria da, Valoniako Namur probintzian dagoena. 2011ko erroldaren arabera, 7.818 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Direction générale Statistique et Information économique. 2011ko errolda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q578583
* Multimedia: Floreffe / Q578583
# Florence (Alabama)

Florence Alabamako hiri bat da. Lauderdale konderrian kokatua dago. 2010ean 39.319 biztanle zituen, 583,9 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lauderdale konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79743
* Multimedia: Florence, Alabama / Q79743
# Floreal

Floreal Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 3.011 biztanle ditu 204,236 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1760305
* Multimedia: Floreal / Q1760305
# Floreana uhartea

Floreana uhartea, Ekuadorko Galapagoak uhartediko uharte bat da, Ozeano Barean.
* Datuak: Q1048209
* Multimedia: Floreana / Q1048209
# Floren Aoiz

Floren Aoiz Monreal (Tafalla, Nafarroa Garaia, 1966ko apirilaren 2a) ezker abertzaleko politikaria, idazlea eta iruzkingilea da.
Politikan gazte sartuta, Nafarroako Foru Erkidegoko Parlamentuan Herri Batasunaren ordezkari izan zen 1987tik 1997ra bitartean. Herri Batasuneko mahaikidea eta Jon Idigorasekin batera bozeramailea 1992z geroztik. Nafarroa Garaian HBren antolakuntzaren arduraduna ere izan zen.
1997ko abenduan, Espainiako Auzitegi Gorenak 7 urteko espetxealdia ezarri zion, HBren beste mahaikideekin batera, ETArekin kooperatzea leporatuta. Izan ere, HBk ETAren bideo bat jarri zuen hauteskunde-propagandan. Aoiz eta gainerako mahaikideak kartzelan izan zituzten 1999ko uztaileraino, hau da, Espainiako Konstituzio Auzitegiak alderdiak jarritako helegiteak onartu zuen arte. Aske utzi ondoren, HBra itzuli zen, baina oraingo honetan hain kargu nabarmenetan aritu gabe.
Baltasar Garzonek, talde armatuko kidea izatea egotzi zion 2002an, beste 21 mahaikide ohi edo une horretako mahaikiderekin batera.
2007an, Nafarroako Foru Erkidegoko Parlamenturako hauteskundeetan, Pernando Barrena buru zuen Abertzale Sozialisten zerrendan agertu zen, nahiz eta atzera samarreko postu batean (29.ean). Edonola ere, azkenean Auzitegi Gorenak deuseztatu zuen zerrenda hori.
Hainbat liburu idatzi ditu, Nafarroako historiari eta Euskal Herriko gatazkari buruz. Garan zutabegilea da, eta Euskadi Irratian iruzkingilea. Egun Iratzar Fundazioko zuzendaria da.

## Liburuak

* La vieja herida. De la conquista española al Amejoramiento Foral (Txalaparta, 2002).
* El jarrón roto: la transición en Navarra: una cuestión de Estado (Txalaparta, 2005).
* Más allá de 1512: memoria, política y hegemonía (Txalaparta, 2012).

## Erreferentziak

* ↑ Aoiz abizena horrela idaztea euskal herritar horren aukera pertsonala da. Izan ere, Euskaltzaindiak, euskara baturako, Aoitz onartu du deitura horren grafiatzat. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Kanpo estekak

* Aoizen bloga
* Datuak: Q4891211
# Florence-Graham (Kalifornia)

Florence-Graham Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Los Angeles konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. 61.983 biztanle ditu, 9,089173 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Los Angeles konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q601787
# Florence (Arizona)

Florence Arizonako herri bat da. Pinal konderrian kokatua dago. 2010ean 25.536 biztanle zituen, 135,9 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pinal konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q845754
* Multimedia: Florence, Arizona / Q845754
# Flordell Hills (Missouri)

Flordell Hills Missourieko hiri bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 822 biztanle zituen, 0,29 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Louis konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q970314
# Floren Nazabal

Floren Nazabal Leiza (Etxarri Aranatz, Nafarroa, 1969ko uztailaren 14a) nafar aizkolaria da.

## Bizitza

Floren Nazabal Etxarri Aranatzen jaio zen, 1969ko uztailaren 14an. Juan Mari aita, eta osabak ere, aizkolariak zirenez gero, txikitatik sortu zitzaion aizkorarako zaletasuna. 12 urte besterik ez zuela egin zuen bere lehenbiziko plaza, Iruñeko Sanduzelai auzoan. 14 urterekin, anaiarekin batera, Euskadiko gazte mailako Txapelketa irabazi zuen. Bost urte geroago bigarren mailako txapela jantzi zuen. Bederatzi aldiz irabazi du Nafarroako Txapelketa, 6 aldiz Euskal Herrikoa eta 9 aldiz Donostiako Urrezko Kopa. 2005eko Munduko Txapelketan ere nagusitu zen, Joxe Mari Olasagasti lagun zuela, Australia, Zeelanda Berria eta AEBko bikoteen aurka.

## Sari garrantzitsuenak

* Munduko Txapelketa 2005ean Olasagastirekin batera.
* Euskadiko Txapelketa (6): 2002, 2004, 2007, 2008, 2009, 2012
** Gazte mailakoa (5): 1984, 1985, 1986, 1987, 1988
** Bigarren mailakoa (1): 1988
* Nafarroako Txapelketa (9): 2001, 2002, 2007, 2008, 2009, 2010, 2012, 2013, 2014.
** Binakakoa (6): Antonio Jaunarena (1994), Antonio Senosiain (1995, 2007) eta Juan Jose Lopezekin (2002, 2003, 2005)
* Donostiako Urrezko Kopa (9): 2004, 2005, 2006, 2008, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014
* Urrezko Aizkora (8): 2004, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2012, 2013.
** Binakakoa (3): Joxemiel Peñagarikano (2001), Juan Jose Erdozia (2005) eta Juan Jose Lopezekin (2007).
* Ramon Latasa saria (2): 2010, 2013

## Erreferentziak

* ↑ Gallo San Roman, Oihana Floren Nazabal: Kolpez kolpe, guaixe.net
* ↑ Donostia, apusturako gune garrantzitsua, Mugi. euskaraz.net
* ↑ Nazabal suma su noveno título navarro, noticiasdegipuzkoa.com
* ↑ Urrezko Aizkolari Txapeldunen Liga 2013, egursport.com
* ↑ Espelosin, Antton (2009) Aizkora apostuak eta txapelketak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257890
* Multimedia: Floren Nazabal / Q12257890
# Gantz

Gantza, batzuetan gizena ere deitua, animalia-jatorriko koipea da, eta triglizeridoz osatua dago. Sukaldaritzan zuzenean edo osagai moduan erabiltzen da, baina gehiegi jateak arazo kardiobaskularrak ekar dezakeela aipatu da. Giro tenperaturan solidoa izan ohi da, eta urtu egiten da berotuz gero.

## Ikus, gainera

* Bilgor edo seboa
* Gantz ehuna
* Gantz zelula
* Gantz azidoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1423543
* Multimedia: Animal fat products / Q1423543
# Gantxo

Gantxoa edo arropa esekitzeko pintza arropa lehortzeko esekitzeko erabiltzen den tresna da, normalean esekitoki batean erabiltzen dena. Gantxoak diseinu desberdinetan datoz.

## Historia eta diseinuak

XVIII. mendean, arropa zikina zuhaixka, adar edo esekitokietan zintzilikatzen da lehortzeko, baina ez dago inolako gantxorik garaiko pintura edo grabatuan. Arropa bustia esekitzeko gantxoak XIX. mendearen hasieran bakarrik agertzen dira, Jérémie Victor Opdebec-ek patentatutako diseinu batekin. Diseinu horrek ez du malgukirik erabiltzen, eta pieza bakarraz osatzen da, bi puntarekin bien artean distantzia txiki bat duena. Pintza mota horrek euste-ekintza errazten du, bi muturrak aparte jartzen baitira eta, hala, nolabait estutzen dira, eta, ondorioz, bi muturrak atseden-egoerara itzultzen.
1853an, AEBetako David M. Smithek bi puntadun gantxo bat asmatu zuen, palanka txiki batek eta malguki batek lotua. Palanka-ekintza baten bidez, bi muturrek pintzaren goiko aldean irrist egiten dutenean, muturrak ireki egiten du, eta askatzen denean, malgukiak bi muturrak ixten ditu, eusteko behar den ekintza sortuz.
Solon E. Moorek 1887an hobetu zuen Smithen diseinua. Hari bakar batez egindako "malguki bildu" bat gehitu zuen. Malgukiak zurezko bi pieza ixten zituen indar gisa jardunez, eta bi erdiei mugitzeko eta mekanizatzeko aukera ematen die aldi berean. 20. mendean hedatu zen modelo hau, eta 21. mendean ere gehien erabiltzen diren gantxoak Mooreren diseinuan oinarritzen dira.
Hona hiru diseinu eta patenteak konparazioan.
* Opdebec, 19. mende hasiera.
* David M. Smith, 1853.
* Solon E. Moore, 1887.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelaniazko wikipediako «Pinza de la ropa» artikulutik itzulia izan da, 2022-09-24 data duen 146164749 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2022-09-24 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ «Euskaltzaindiaren Hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2022-10-04).
* ↑ The curious history of the clothespeg. The Economist 22 December 2016.
* ↑ Crafts. Merl.org.uk.
* 1 2 Greenbaum, Hilary. (May 11, 2012). Who Made That Clothespin?. .
* ↑ Lahey, Anita. (Fall 2006). «The Better Clothespin» American Heritage of Invention & Technology 22 (2).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q267290
* Multimedia: Clothes pegs / Q267290
# Ganterita

Ganterita silikato motako minerala da eta brittle mica taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Ganterita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ba,Na,K)(Al,Mg)2(AlSi3O10)(OH)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Ganterite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Gantt (Hego Carolina)

Gantt Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Greenville konderrian dago, Hego Carolina estatuan. 15.006 biztanle ditu, 25,560552 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Greenville konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2656638
# Gantt diagrama

Proiektuen kudeaketan, Gantt diagrama proiektu edo lan-andana bateko bilakaera agertzen duen aurreikuspen bat da, lanen arteko bateragarritasunak eta ondorengotasunak kontuan harturik, azkenean proiektu osoaren iraupen minimoa emateko. Aldi berean, egutegia agertzen duen ardatz batean zehar eta proiektuaren hasiera-data finkaturik, egin beharreko lanak noiz hasi eta bukatu behar diren azaltzen du, lanen denbora-planifikazioa zehaztuz horrela. Henry Gantt estatubatuar ingeniariak asmatu zuen 1910eko hamarkadan, taylorismoaren printzipioak jarraituz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192847
* Multimedia: Gantt charts / Q192847
# Ganteko udaletxea

Ganteko udaletxea (nederlanderaz: Stadhuis van Gent) Belgikako udalerri horretako udaletxea da. Flandria osoko jauregirik ederrenetariko bat da eta bi alde ezberdinak ditu: gotikoa eta pizkundetarra.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2084563
* Multimedia: Town hall of Ghent / Q2084563