OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Trumpan

Trumpan, Eskoziako Highland eskualdeko herri eta barruti bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Skye uhartean dago, Kanpoko Hebridetan. Vaternish penintsulan dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7847798
* Multimedia: Trumpan Church / Q7847798
ieaHebridak :
ieaBarruko HebridakieaColl
Acha
Arinagour
ieaColonsay
Scalasaig
ieaEigg
Cleadale
Galmisdale
ieaIslay
Ardtalla
Ballygrant
Bowmore
Bridgend
Lagavulin
Nerabus
Port Askaig
Port Charlotte
Port Ellen
Portnahaven
ieaMull
Ardtun
Bunessan
Calgary
Craignure
Croggan
Dervaig
Fionnphort
Kintra
Knockan
Lochbuei
Pennyghael
Salen
Tiroran
Tobermory
Uisken
Ulva Ferry
ieaJura
Ardmenish
Craighouse
Feolin
ieaSeil
Balvicar
Clachan-Seil
Ellenabeich
ieaSkye
Achachork
Aird of Sleat
Ardvasar
Armadale
Ashaig
Bernisdale
Bornesketaig
Borreraig
Borrodale
Borve
Bracadale
Broadford
Brogaig
Bualintur
Camastianavaig
Camuscross
Carbost (Loch Harport)
Carbost (Portree)
Claigan
Colbost
Drumfearn
Drynoch
Dunan
Dunvegan
Duntulm
Edinbane
Elgol
Ellishadder
Eynort
Eyre
Fasach
Feorlig
Ferindonald
Fiskavaig
Flashader
Flodigarry
Galltrigill
Garafad
Geary
Gedintailor
Gillen
Glendale
Halistra
Harlosh
Heaste
Isleornsay
Kensaleyre
Kilbride
Kilmaluag
Kilmarie
Kilmore
Kilmuir
Kilvaxter
Kingsburgh
Kyleakin
Kylerhea
Lealt
Lower Breakish
Luib
Milovaig
Mugeary
Ollach
Ose
Peinachorran
Peinlich
Portnalong
Portree
Ramasaig
Roag
Sconser
Skeabost
Sligachan
Staffin
Stein
Struan
Suladale
Talisker
Tarskavaig
Teangue
Torrin
Totaig
Tote
Treaslane
Trumpan
Uig
Uigshader
Ullinish
Upper Breakish
ieaTiree
Mannal
Scarinish :
ieaKanpoko HebridakieaBarra
Allasdale
Ardmore
Ardveenish
Bogach
Borve
Brevig
Castlebay
Caolas
Northbay
ieaBenbecula
Bail' Iochdrach
Balivanich
Nunton
Uachdar
ieaHarris
Amhuinnsuidhe
Ardhasaig
Borsham
Borve
Bun Abhainn Eadarra
Hushinish
Leverburgh
Luskentyre
Rèinigeadal
Rodel
Tarbert
ieaHegoaldeko Uist
Askernish
Auratote
Balgarva
Bornish
Daliburgh
Howmore
Iochdar
Kilaulay
Lochboisdale
Stoneybridge
ieaIparraldeko Uist
Ardheisker
Baile Glas
Carinish
Lochmaddy
Newtonferry
Sollas
Tigharry
ieaLewis
Achmore
Adabroc
Aignish
Aird Uig
Aird
Airidh a' Bhruaich
Ardroil
Arnol
Back
Baile an Truiseil
Balallan
Barvas
Bayble
Borrowston
Borve
Bragar
Branahuie
Breaclete
Breivig
Brenish
Broker
Brue
Cabharstadh
Calbost
Callanish
Carloway
Cliff
Coll
Cromore
Cross
Crossbost
Eorodale
Eoropie
Fivepenny
Flesherin
Garenin
Garrabost
Garynahine
Gravir
Gress
Habost
Holm
Kneep
Knock
Knockaird
Laxdale
Leurbost
Lionel
Marybank
Mealista
Melbost
New Tolsta
Newmarket
Newvalley
North Dell
North Tolsta
Parkend
Plasterfield
Port of Ness
Portnaguran
Portvoller
Sandwick
Shawbost
Shulishader
Skigersta
South Dell
Steinish
Stornoway
Swainbost
Timsgarry
Tolsta Chaolais
Tong
Uig :
# Trumpler 16

Trumpler 16 (Tr 16) Esne Bideko izar argitsu eta masiboenetako batzuk dituen kumulu ireki masiboa da. Gila nebulosaren barruan dago, Lurretik 9,270 argi-urtera, gutxi gorabehera. Kumuluan galaxiako izarrik masiboenetako bat dago, Eta Carinae, kumuluko beste izar distiratsu bat: WR 22, 8,80ko itxurazko magnitudea duena.

## Deskribapena

Trumpler 16k ezagutzen ditugun izar argitsuenetako bi ditu, Eta Carinae eta WR 25. Bi izarrak Eguzkia baino milioika aldiz argitsuagoak dira. Izar horiek bitarrak dira, eta oso argitsua den lagun handi bat dute, eta bestea txikiagoa, baina kumuluko izar gehienak baino masiboagoa eta argitsuagoa. O3 espektro-motako hiru izar behintzat badaudela ikusi da; kumuluaren magnitude bolumetriko zenbatetsia -5,25 eta -12,25 bitartekoa da.

## Beste ezaugarri batzuk

Trumpler 16 eta Trumpler 14 dira Carina OB1 izar-elkarte erraldoiko izar nagusien kumuluak dira. Uste da Carina OB1ren barruan dagoen beste multzo ireki bat, Collinder 228, Trumpler 16ren luzapen bat dela, hauts-harizpiagatik bakarrik bisualki bananduta agertzen dena. Izarren espektro-motek adierazten dute Trumpler 16 izarrak eratzeko uhin bakar batez osatu zela. Sortutako izarren argitasun izugarria dela eta, izar-haizeek hauts-hodeiak urruntzen dituzte, Pleiadeen antzekoak. Milioi urte gutxi batzuetan, izar distiratsuenak supernoba gisa lehertuko dira. Trumpler 16k Carina OB1 elkartearen ekialdeko izar gehienak biltzen ditu.

## Erreferentziak

* ↑ «WR 22» sim-basic.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9361909
* Multimedia: Trumpler 16 / Q9361909
# Twin Falls (Idaho)

Twin Falls Idahoko hiri bat da. Twin Falls konderrian kokatua dago. 2010ean 44.125 biztanle zituen, 468,87 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Twin Falls konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q548384
* Multimedia: Twin Falls, Idaho / Q548384
# Twin Lake (Michigan)

Twin Lake Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Muskegon konderrian dago, Michigan estatuan. 2.056 biztanle ditu, 7,580442 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Muskegon konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1851641
# Twin Falls konderria (Idaho)

Twin Falls konderria (ingelesez: Twin Falls County) Idahoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Twin Falls da. 2010eko zentsuaren arabera 77.230 biztanle zituen, Twin Falls kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Twin Falls konderriak 4.994,34 kilometro koadro ditu. Horietatik 18,42 ura dira. Beste 4.975,92 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 15,46 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 77.230 pertsonetatik 74.411 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 10.570 dira. 307 beltzak edo afroamerikarrak. 428 amerikar natiboak ziren eta 79 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 895 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 65 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.045 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q491339
* Multimedia: Twin Falls County, Idaho / Q491339
# Twin Brooks (Hego Dakota)

Twin Brooks Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Grant konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. 47 biztanle ditu, 1,050645 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Grant konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2619293
# Twin City (Georgia)

Twin City Georgiako estatuko hiri bat da. Dooly County konderrian kokatua dago. 2010ean 1.742 biztanle zituen, 9,25 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Dooly County konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2780072
# Twin Groves (Arkansas)

Twin Groves Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Faulkner konderrian dago, Arkansas estatuan. 317 biztanle ditu, 11,774947 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Faulkner konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1841433
# Twin Lakes (Colorado)

Twin Lakes Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Adams konderrian dago, Colorado estatuan. 8.226 biztanle ditu, 4,301839 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Adams konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1901403
* Multimedia: Twin Lakes, Adams County, Colorado / Q1901403
# Twin Grove (Illinois)

Twin Grove Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. McLean konderrian dago, Illinois estatuan. 1.524 biztanle ditu, 10,290329 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* McLean konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7858172
# Twin Kiddies

Twin Kiddies 1917ko Henry King estatubatuar zinema zuzendariaren filma da. Filmean Mary Osbornek bi neska ia-ia berdinak antzezten ditu, eta Kingek berak horietako baten aitarena egiten du.

## Aktoreak

* Marie Osborne : Mary / Dolly
* Henry King : James Smith
* Ruth Lackaye : Mrs. Flannigan
* Daniel Gilfether : William Brown
* Robert Henry Grey : Baxter Brown
* Loretta Beecker : Beatrice Brown
* Edward Jobson : Spencer
* Mignon Le Brun : hotel-langilea

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3025000
# Twin Lake udalerria, Hancock konderria (Iowa)

Twin Lake udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Hancock konderrian. Azken zentsuaren arabera 161 biztanle zituen, 35.77 milia karratu (92.6 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Twin Lake udalerriak 38 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 31.743 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11694366
# Thomas Remengesau Jr.

Thomas Esang "Tommy" Remengesau Jr. (Koror, 1956ko otsailaren 28a) palauar politikaria da, Palauko presidentea 2013tik 2021era. 2001 eta 2009 artean ere presidente izan zen, eta 1993 eta 2001 artean presidenteorde, Kuniwo Nakamuraren gobernupean. Bere agintaldian zehar, Estatu Batuen mendekotasun ekonomikoa murrizten saiatu zen, eta nazioartea ohartarazi zuen berotze globalak Mikronesia eskualdean eragin zitzakeen ondorioez.

## Kanpo estekak

* Biografia ofiziala
* Time Magazine: 2007ko Ingurumenaren Heroiak - Tommy Remengesau Jr.
* Datuak: Q336285
* Multimedia: Tommy Remengesau / Q336285
# Thomas Price

Thomas Price "Carnhuanawc" (Llanfihangel Bryn Pabuan, Powys, 1787ko urriaren 2a – 1848ko azaroaren 7a) historialari eta idazle galestar elebiduna izan zen, XIX. mendeko hasieran haren herrialdeko egilerik nabarmenetarikoa.

## Bibliografia

* An Essay on the Physiognomy and Physiology of the Present Inhabitants of Britain (1829)
* Hanes Cymru a Chenedl y Cymryo'r Cynoesoedd hyd at Farwolaeth Llywelyn ap Gruffydd (1836-1842)
* The Geographical Progress of Empire and Civilization (1847)
* Literary Remains (1854-55)

## Ikus, gainera

* Galestar ezagunen zerrenda
* Datuak: Q3395909
# Thomas Ramos

Thomas Ramos (Mazamet, 1995eko uztailaren 23a) frantziar errugbilaria da, atzelari postuan aritzen dena. Top 14ko Stade Toulousaineko jokalaria da 2013tik. 2019ko otsailaren 10ean egin zuen debuta Frantziako selekzioarekin, Twickenhamen, Ingalaterraren aurka.

## Palmaresa
### Stade Toulousain

* Top 14
** irabazlea: 2019, 2021, 2023
* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa
** irabazlea: 2021

### Frantziako selekzioa

* Sei Nazioen Txapelketa
** irabazlea: 2022
** Grand Slam: 2022

## Erreferentziak

* ↑ Thomas Ramos. en.espn.co.uk (Noiz kontsultatua: 2023-10-11).

## Oharrak

* ↑ 2016-2017 denboraldian, Colomiers Rugbyn jokatu zuen, Stade Toulousainek utzita.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16679970
* Multimedia: Thomas Ramos / Q16679970
# Thomas Pringle

Thomas Pringle (Blaiklaw, Roxburghshire, 1789ko urtarrilaren 5a - Londres, 1834ko abenduaren 5a) eskoziar poeta izan zen.
Edinburgon egin zituen ikasketak, eta kolono joan zen anaiekin Hego Afrikara 1819an. Cape Towngo liburutegiko arduradun izendatu zuten, eta bi egunkari sortu ondoren itzuli zen Britainia Handira. Esklabotasuna abolitzearen aldeko jarrera hartu zuen Ingalaterran. Bi poema-bilduma eman zituen argitara: Ephemerides (1828, Urteurrena) eta African Sketches (1834, Afrikako apunteak).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q380383
# Thomas R. Marshall

Thomas Riley Marshall (North Manchester, Indiana, 1854ko martxoaren 14a - Washington, 1925eko ekainaren 1a) estatubatuar politikaria izan zen. Ameriketako Estatu Batuetako 28. presidenteordea izan zen 1913tik 1921era.
Abokatu gisa aritu zen, eta Estatu Batuetako Alderdi Demokratako kide izan zen. Indiako gobernadore izateko hautatu zuten 1908-1913 aldian. Estatuan agenda erreformista ezartzen saiatu zen, baina estatuko auzitegi gorenak politika horiek blokeatu zituen.
Woodrow Wilsonek presidenteorde izateko aukeratu zuen 1912 eta 1916ko presidentetzarako hauteskundeetan. Lehen agintaldian ezberdintasun ideologikoak izan zituzten eta Wilsonek Marshallen eragina mugatu zuen administrazioan. 1915ean hilketa saiakera bat jasan zuen Estatu Batuak Lehen Mundu Gerran sartzearen aldeko jarreragatik. Ez zuen botere presidentziala bere gain hartu nahi izan Wilsonek 1919an jasan zuen iktus ezgaitzailearen ondoren.
* Datuak: Q299001
* Multimedia: Thomas Riley Marshall / Q299001
# Thomas Reid

Thomas Reid (Strachan, Kincardineshire, 1710eko maiatzaren 7aapirilaren 26a - Glasgow, 1796ko urriaren 7a) eskoziar filosofoa izan zen.

## Biografia

Aberdeengo Unibertsitatean (1752-1753) eta Glasgowekoan (1764-1780) filosofia moraleko irakasle izan zen. Eskoziako Eskola delakoaren hazia izan zen Elkarte Filosofikoa sortu zuen Aberdeenen. Zentzuaren filosofiaren aldeko agertu zen, Humeren eszeptizismoaren eta Berkeleyren idealismoaren aurka. Obra nagusiak: Inquiry Into The Human Mind on The Principles of Common Sense (1764, Gizakiaren ulermenari buruzko ikerketak zentzuaren arabera) eta Essays in The Powers of The Human Mind (1788, Ulermenei buruzko saiakerak).

## Obrak

* 1764. An Inquiry into the Human Mind on the Principles of Common Sense.
* 1785. Essays on the Intellectual Powers of Man.
* 1788. Essays on the Active Powers of the Human Mind.
* 1863. Inquiry eta Essays William Hamilton (ed.), Edinburgh: Maclachlan and Stewart, 1863.
* 1983. Thomas Reid's Inquiry and Essays, Ronald Beanblossom eta Keith Lehrer-en edizioa, Indianapolis, IN: Hackett, 1983.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ http://www.philosophica.info/voces/reid/Reid.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q316347
* Multimedia: Thomas Reid (philosopher) / Q316347
# Thomas Piketty

Thomas Piketty (Clichy, Senako Gainak, Frantzia, 1971ko maiatzaren 7a -) desberdintasun sozialean aditua den frantziar ekonomilaria da.

## Bibliografia

* Le Capital au XXIe siècle (Cambridge, MA: Belknap Press, 2014)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q984448
* Multimedia: Thomas Piketty / Q984448
# Thomas Pitt

Thomas Pitt (Blandford Forum, Dorset, Ingalaterra, 1653ko uztailaren 5a–Berkshire, 1726ko apirilaren 28a), India n bere merkataritza-jarduerak garatu zituen merkatari eta politikari britainiar bat izan zen.

## Biografia

Bere jardueren hasieran, Pittek hainbat gatazka izan zituen Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainiarekin, baina, handik denbora batera, gatazka horiek konpondu egin ziren, eta konpainia horrek izendatu zuen Fort St. Georgeren goberanadorea, Chennain.
Pitt ezaguna da 1701ean 710 kilateko (82 g.) diamante bat erosi ziolako Indiako merkatari bati. Denborarekin, Pitti eskaintza batzuk proposatu zizkioten diamantea erosteko, baina uko egin zion; azkenean Filipe II.a Orleanskoari saltzea erabaki zuen, 1717an, eta Frantziako koroaren bitxietako bat bihurtu zen. Diamanteak "Erregeordea" izena hartu zuen, hain zuzen ere, bigarren jabeagatik. Diamantea Louvreko museoan erakusten da, Parisen, 1887tik gaur egun arte. Diamantea saltzeagatik jaso zuen diruarekin, Pitt hainbat jabetza sendotzen hasi zen, horien artean bere egoitza nabarmentzen delarik, Swallowfield Park, Berkshiren, non 1726ko apirilaren 28an hil zen.
Thomas Pitt Pitt "Zaharra"en aitona eta Pitt "Gaztea"ren birraitona izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1715-1754/member/pitt-thomas-1653-1726
* ↑ http://www.berkshirehistory.com/bios/tpitt.html

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):"Erregeordea" diamantea.
* Datuak: Q2277355
* Multimedia: Thomas Pitt / Q2277355
# Thomas Plößel

Thomas Plößel, (Oldenburg, 1988ko apirilaren 29a) belan lehiatzen den kirolari alemaniarra da.
Bi Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen: Rio 2016an (Rio de Janeiro) eta Tokio 2020an (Tokio); Bietan, brontzezko domina irabazi zuen Erik Heil lagun zuela, eta biak 49er proban eskuratu zituen.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 03 ! | 49er, gizonezkoa |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | 49er, gizonezkoa |
| Munduko Bela Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2019 | Auckland Zeelanda Berria | 02 ! | 49er |
| 2020 | Geelong Australia | 03 ! | 49er, gizonezkoa |
| Europako Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2013 | Aarhus Danimarka | 02 ! | 49er, gizonezkoa |
| 2014 | Helsinki Finlandia | 01 ! | 49er, gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ "Thomas Plößel olympedia.org. (Ingelesez)
* ↑ "Thomas Plößel ISAFen datu basea. (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26389597
# Thomas Pynchon

Thomas Ruggles Pynchon, Jr. (Long Island, New York, AEB, 1937ko maiatzaren 8a) estatubatuar idazlea da.

## Biografia

Erabiltzen dituen teknika narratibo esperimentalengatik da batez ere ezaguna, argudio eta gai oso konplexuetan oinarriturik beti. Eleberri ospetsuena "Grabitate ortzadarra" (1973) du, National Book Award sariaren irabazlea (Estatu Batuetako liburu-sari nagusia).
Thomas Pynchonek ingeniaritza-ikasketak egin zituen, Cornell Unibertsitatean, baina ikasketak bukatu gabe, itsas armadan sartu zen. Soldadutzatik itzuli zenean ingeles hizkuntzako lizentzia atera zuen (1958). Boeing Aircraft konpainiarentzat lan egin zuen bi urtez, bere lehen eleberria argitaratu baino lehen: V (1963). Bere beste eleberriak "49. sailaren enkantea" (1966) eta Vineland (1990) dira.
Pynchonen liburuek gizarte-sare erraldoi bat erretratatzen dute, Bigarren Mundu Gerran sortu ziren industria, gudaroste, masa-hedabide eta aisialdi-sistemez osatua. Gainera, sare horren sorrera nolakoa izan zen zehazten du, Europako enpresa librean dituen sustraietatik hasita garai modernoraino, Estatu Batuen sorrera ahaztu gabe. Oso eleberri zabalak dira, eta oso zehatzak, gertaera historikoak, teoria zientifikoak eta herri-kulturari buruzko xehetasunak azaltzerakoan. Pertsonaia asko agerrarazten ditu, elkar gurutzatzen diren eta sarritan erabat osatu gabe utzitako argudioen bidez. Teknika narratibo desberdinak baliatzen ditu satira, umorea, azpilana gizarte modernoaren erdian bizi den gizakiaren alienazioaren irudi iluna baina ez esperantzarik gabea marrazteko.

## Obra

* V. (1963)
* The Crying of Lot 49 (1966).
* Gravity's Rainbow (1973)
* Slow Learner (1984), collection of early short stories
* Vineland (1990)
* Mason & Dixon (1997)
* Against the Day (2006)
* Inherent Vice (2009)
* Bleeding Edge (2013)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q35155
* Multimedia: Thomas Pynchon / Q35155
# Txkalovita

Txkalovita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Txkalovita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na2BeSi2O6}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Chkalovite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2729670
* Multimedia: Chkalovite / Q2729670
# Txoibalsan

Txoibalsan (mongolieraz: Чойбалсан) ekialdeko Mongoliako hiria da, Dornod probintziaren hiriburua dena. Hiriak Khorloogiin Txoibalsan buruzagi komunistaren izena du.

## Klima

Datu klimatikoak (Txoibalsan) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 1.3 | 8.4 | 21.4 | 29.5 | 36.8 | 40.8 | 39.1 | 38.3 | 31.6 | 28.0 | 15.2 | 3.5 | ' |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | -14.4 | -10.7 | -0.5 | 10.5 | 19.0 | 24.9 | 26.6 | 24.4 | 18.0 | 8.8 | -3.4 | -11.8 | 7.6 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -20.5 | -17.7 | -7.8 | 2.6 | 11.3 | 17.6 | 19.8 | 17.9 | 10.6 | 1.5 | -9.8 | -17.6 | 0.7 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -25.5 | -23.9 | -14.8 | -4.1 | 3.8 | 10.8 | 14.4 | 12.1 | 4.9 | -4.2 | -15.2 | -22.7 | -5.4 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | −41.6 | -38.3 | −36.6 | -20.3 | -8.7 | 0.5 | 4.4 | 2.1 | -6.0 | -20.3 | −29.9 | −36.4 | ' |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 1.6 | 1.9 | 2.9 | 6.3 | 14.4 | 39.0 | 57.4 | 43.3 | 27.2 | 7.7 | 3.3 | 2.6 | 207.6 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 0.6 | 1.0 | 0.7 | 1.6 | 3.2 | 5.7 | 8.7 | 8.1 | 4.6 | 1.6 | 1.1 | 0.9 | 37.8 |
| Eguzki orduak | 198.5 | 212.0 | 266.1 | 264.0 | 294.9 | 307.3 | 297.9 | 287.1 | 258.2 | 239.2 | 199.5 | 177.6 | 3002.3 |
| Iturria: NOAA (1961-1990) ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-05-23).
* ↑ National Oceanic and Atmospheric Administration. Choibalsan Climate Normals 1961-1990. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q318245
# Txoka

Txoka Fringillidae familiako eta Carduelis generoko eta bere barnean dagoen Acanthis azpigeneroko zenbait txori txikiren izena da. 12 cm inguru luze izaten dira. Itxuraz txantxangorriaren antzekoak dira. Burua handi samarra dute, mokoa labur, sendoa eta isatsa bi puntakoa. Kolorez arreak izaten dira, baina urte-sasoiaren eta sexu-harremanetarako aldien arabera, buru-paparrak gorri edo gorrixkak eta sabelaldea zurixka edo arre zurixka izan dezakete.
Europan, Afrikako iparraldean eta Asiako mendebaldean eta ekialdean bizi dira. Haziak eta intsektuak jaten dituzte batez ere. Txoka espezie ezagunenak hauek dira: txoka arrunta (Acanthis edo Carduelis cannabina), txoka txikia (C. edo A. flammea) eta txoka mokohoria (C. edo A. flavirostris).

## Espezieak

* Carduelis cannabina
* Carduelis johannis
* Carduelis yemenensis
* Carduelis hornemanni
* Carduelis flammea
* Carduelis cabaret
* Carduelis flavirostris

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61356936
# Txiza (jolasa)

Txiza, baita ere Txis jolasa, trebezia erakusteko haur-jolasa da. Juan Garmendia Larrañaga etnografoak Burgin, Nafarroa Garaian, jaso zuen jokoaren inguruko informazioa.

## Arauak

Joko honetan poxpolo-kaxa baten gainean bost zentimoko txanponak jartzen zituzten partehartzaile bakoitzeko. Lau edo bost metrotatik bakoitzak hamar zentimoko bi txanpon botatzen zituen kaxaren gainera; horiek botatzean txanpon txikiak kaxa gainetik lurrerarazten ahalegintzen ziren; tiratzaileak eroritako bost zentimoak eskuratu nahi bazituen, txanpon txikiak berak botatako hamar zentimokoetatik hurbilago geratu behar zuen kaxatik baino. Bestela, lurrean uzten zituen eta hurrengo jokalariak ere bere bi hamarrekoak kaxatik baino bost zentimokoetatik hurbilago uzten ahalegindu behar zuen. Asmatzen ez zutenen hamarrekoak deposituan gordetzen ziren jokoa amaitu arte eta jokoari berriro hasiera emateko bost zentimokoak jarri behar izaten ziren kaxaren gainean.

## Erreferentziak

* ↑ Juan Garmendia Larrañaga - Xabier Mendiguren Bereziartu: Juan Garmendia Larrañagaren hiztegi etnografikoa. Donostia: Ikastolen Elkartea, 2003. 189.or.
* ↑ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/txiza/ar-151749/

## Kanpo estekak

* Juan Garmendia Larrañaga: Ume jolasak, Eusko Ikaskuntza, 2007, 66.or.
# Txobanlar

Çobanlar (ahozkera /txobanlar/) Afyonkarahisar probintziako barrutietako bat da. 442 km²ko azalera du eta 13.283 biztanle ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1948398
# Txofre

Txofre egungo Gros auzoan zegoen iturri bat eta inguruko eremua zen, non 1902 urtean zezen plaza eraiki zen, 1973 urtean eraitsi zena. Izena Jofre Ibañez de Igartza XVI. mendean Donostiako alkate izandako pertsonaiarengandik dator, inguruan iturri bat jartzea agindu zuena. Egun, izen bereko plaza eta kalea daude inguruetan.

## Ikus, gainera

* Txofreko zezen plaza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268401