OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gianni Agnelli

Giovanni Agnelli (Turin, 1921eko martxoaren 12a - Turin, 2003ko urtarrilaren 24a), ezagunagoa Gianni Agnelli gisa, italiar enpresaburua eta Fiat enpresaren akziodun nagusia izan zen.
Edoardo Agnelli eta Virginia Bourbon del Monte printzesaren zazpi seme-alabetan bigarrena. Bere aitona Giovanni Agnellik Fiat auto-lantegia sortu zuen, 1899an. 1945ean Fiat enpresaren Administrazio Kontseiluaren lehendakariorde izendatu zuten, eta 1966an lehendakari. Bere anaia Umbertorekin batera, bultzada berria eman zion Fiat enpresari, munduko industriaren buruan kokatu zuen, eta haren inguruan urtean hogeita lau milioi euro fakturatzen dituen 569 elkartez osatutako inperioa sortu zuen.
Lehen urteak oso onak izan baziren ere, 70eko hamarkadaren amaieran krisialdi larria bizi izan zuen. Brigada Gorriek Fiateko zenbait zuzendari hil zituzten, eta sindikatuekiko arazoen ondorioz, lantegia itxita egon zen hilabetez. Baina Agnellik bere tesi neokapitalistak inposatu zituen azkenean, zeinaren arabera enpresa baita langilearen etekin nagusia. 90eko hamarkadaren amaieran bere 270.000 langileetatik 65.000 taldearen akziodun bilakatu ziren, eta Agnellik enpresaren etekinen araberako soldata-igoera negoziatu zuen sindikatuekin. Industria birmoldatu eta lanpostu asko galdu ondoren, amaitu zen, azkenean, krisialdia. Kanpo-harremanetan ere lan handia egin zuen Agnellik. 1976. urtean Fiaten % 13 saldu zion Muammar al Kadafiri, Estatu Batuekiko adiskidetasuna galdu gabe. Berea izan zen, gainera, Sobietar Batasunean kokatu zen lehen mendebaldeko auto-lantegia. Bere enpresetan 10.000 produktu inguru egiten dira, bihotzeko balbuletatik hasi eta gas-turbinetaraino. Tartean defentsarekin eta armekin zerikusia duten produktuak egiten dira, eta elikagaien sektorean eta kredituenean ere sartuta daude. Agnellik menderatzen zuen, Italian, autoen merkatua, izan ere, Lancia, Alfa Romeo, Autobianchi eta Ferrari markak ere berak kontrolatzen zituen. 1996an, 75 urte bete zituenean, utzi zuen Agnellik Fiaten zuzendaritza. Turingo Juventus futbol-taldearen mezenas eta ohorezko presidentea izan zen, eta hiri bereko La Stampa eta Milango Corriere della Sera egunkarien jabea.
1991z geroztik, biziarteko senatari izan zen, Francesco Cossiga presidenteak izendatuta. Agnellitarrek Fiat taldearen %40 kontrolatzen dute, eta munduko 50 familia aberats eta boteretsuenen artean daude.

## Giovanni Agnelliren zuhaitz genealogikoaren laburpena

Zuhaitz genealogikoa :
Edoardo Agnelli
Giovanni Agnelli (1866-1945)
John Elkann
Edoardo Agnelli
Clara Boselli
Lapo Elkann
Gianni Agnelli
Carlo Bourbon del Monte
Ginevra Elkann
Virginia Bourbon del Monte
Jane Allen Campbell
Maria Gräfin von der Pahlen
Margherita Agnelli
Pierre Graf von der Pahlen
Sophia Gräfin von der Pahlen
Anna Gräfin von der Pahlen
Tatiana Gräfin von der Pahlen :

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/1/9 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q356351
* Multimedia: Gianni Agnelli / Q356351
# Gianni Celati

Gianni Celati (Sondrio, Italia, 1937ko urtarrilaren 10a - Brighton, Ingalaterra, 2022ko urtarrilaren 3a) idazle, itzultzaile eta literatura kritikari italiarra izan zen.

## Jardunbidea

Celatik Ferrarako probintzian eman zituen haurtzaroa eta nerabezaroa, literatura ingelesa ikasi zuen Boloniako Unibertsitatean eta James Joyceri buruzko tesi batekin doktoretza egin zuen. 1970ean bere lehen eleberria argitaratu zuen, Comiche, eta ondoren Le avventure del Guizzardi (1972), La banda dei Sospiri (1974; "Denak hasperenka". Pello Lizarralde. Igela, 2006.) eta Lunario del paradiso (1978) argitaratu zituen, arau akademikotik haratago joan zen komiki eta irudimenezko estiloan. Urte horietan ingelesezko klasikoen itzulpenak ere argitaratu zituen.
AEBko Ithacako Cornell Unibertsitatean etenaldi literario luze baten ondoren, 1984an Narratori delle pianure ipuin liburua argitaratuz amaitu zena, erabat aldatu zuen bere estiloa, gutxienera murriztutako pertsonaien hizkuntza sinple batekin. 2006an Viareggio saria irabazi zuen Vite di pascolanti lanarekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1364144
# Godofredo Viana

Godofredo Viana Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. 10.186 biztanle ditu 667,325 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Maranhão

## Kanpo estekak

* Datuak: Q939995
* Multimedia: Godofredo Viana / Q939995
# Godmanchester

Godmanchester, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Cambridgeshire konderrian.
2021ean 7.893 biztanle zituen.
* Datuak: Q1533868
* Multimedia: Godmanchester / Q1533868
# Godofredo V.a Anjoukoa

Godofredo V.a (1113ko abuztuaren 24a - 1151ko irailaren 7a) — Ederra (frantsesez: le Bel) eta Plantagenet deitua — Anjou, Turena eta Maineko kondea izan zen. 1444an Normandiako dukerria konkistatu zuen. Matilde enperatriza ezkondu eta seme bat izan zuten: Henrike II.a, kapa zakarra Plantagenet leinuaren sortzailea izango zena.

## Erreferentziak

* ↑ Costain, Thomas B.. (1962). The Conquering Family. New York: Popular Library, 9 or..
* Datuak: Q111490
* Multimedia: Geoffrey V, Count of Anjou / Q111490
# Godley (Illinois)

Godley Illinoiseko herri bat da. Grundy konderrian kokatua dago. 2010ean 601 biztanle zituen, 2,82 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Grundy konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2484215
# Godley (Texas)

Godley Texasko hiri bat da. Johnson konderrian kokatua dago. 2010ean 1.009 biztanle zituen, 4,29 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Johnson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q982176
* Multimedia: Godley, Texas / Q982176
# Godmanchester (Quebec)

Godmanchester Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Montérégie eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Le Haut-Saint-Laurent konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 1,417 biztanle zituen 138.78 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3109797
* Multimedia: Godmanchester, Quebec / Q3109797
# Godo

Godoak (gotikoz: 𐌲𐌿𐍄𐌰𐌽𐍃, Gutans) ekialdeko germaniar tribu bat izan zen. Haren kondairaren arabera, Eskandinaviatik zetozen. Hegoaldera migratuta, Erromatar Inperioa konkistatu zuten.
Izan ere, Eskandinaviatik abiatuta, Eszitia erresuma osatu zuten godoek egungo Ukrainan. III. mendean bi zatitan banatu ziren: ostrogodoak Eszitian geratu ziren, eta bisigodoak Daziara (egungo Errumania) joan ziren, non beste erresuma bat antolatu zuten. 267an Konstantinopla arpilatu zuten bisigodoek, baina 271rako bota egin zituzten. Garai haietan, bai ostrogodoak bai bisigodoak erromatartu ziren erromatarrekiko alde guztietako trukeak zirela kausa. Gainera, Inperioko indar armatua bilakatu ziren.

## Ikus, gainera

* Ostrogodoak
* Bisigodoak

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2015-1-30). 174. araua: Antzinateko herriak. Ekialdeko eta Europako herriak. , 9 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42193
* Multimedia: Goths / Q42193
# Gedern

Gedern Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan dago, [[Wetterau barrutia|Wetterau]] barrutian. 2014an 7.550 biztanle zituen 75,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* (Alemanez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q560940
* Multimedia: Gedern / Q560940
# Geddes (Highland)

Geddes, Eskoziako gaeleraz: Geadais, Eskoziako Highland eskualdeko udalerri txiki bat da, Nairn barrutian dago. Nairn udalerritik 5 kilometro hegoaldera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5529660
# Geddes (Hego Dakota)

Geddes Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Charles Mix konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. 156 biztanle ditu, 1,88672 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Charles Mix konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2523481
* Multimedia: Geddes, South Dakota / Q2523481
# Geddington

Geddington, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Northamptonshire konderrian.
2001ean 1.504 biztanle zituen.
* Datuak: Q3209076
* Multimedia: Geddington / Q3209076
# Gedeón Guardiola

Gedeón Guardiola Villaplana, (Petrer, Espainia, 1984ko urriaren 1a), eskubaloian aritzen den kirolari espainiarra da..
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu, eta brontzezko domina eskuratu zuen eskubaloian, Espainia ordezkatuz; Frantziako taldearen (urrezko domina) eta Danimarkako taldearen (zilarrezko domina) atzetik sailkatu zen Espainia.
Tokion, honako hauek osatzen zuten Espainiako taldea: Julen Aguinagalde, Rodrigo Corrales, Alex Dujshebaev, Raúl Entrerríos, Ángel Fernández Pérez, Adrià Figueras, Antonio García Robledo, Aleix Gómez, Gedeón Guardiola, Eduardo Gurbindo, Jorge Maqueda, Viran Morros, Gonzalo Pérez de Vargas, Miguel Sánchez-Migallón,Daniel Sarmiento Melián eta Ferran Solék.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Eskubaloia, gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Gedeón Guardiola Villaplana» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "Gedeón Guardiola Villaplana" olympics.com (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3360159
* Multimedia: Gedeón Guardiola / Q3360159
# Gedeo hizkuntza

Ethiopiako Erdialdeko mintzaira Kuxitikoa da Gedeon hizkuntza.
637,082 Gedeodun 1998.ean, hetarik 438,958 hizkuntza-bakardun.

## Kanpo estekak

* Ethnologueko Gedeon sarrera
* Datuak: Q56622
# Gediminas Kirkilas

Gediminas Kirkilas (Vilnius, 1951ko abuztuaren 30a – ibidem, 2024ko apirilaren 20) lituaniar politikaria izan zen. Lituaniako lehen ministroa izan zen 2006tik 2007ra.
1972tik 1978ra elizak zaharberritzen lan egin zuen. Graduatu ondoren, Lituaniako Alderdi Komunistan sartu zen eta Algirdas Brazauskas prentsa-idazkaria izan zen. Lituanuaren independentziaren ondoren, Lanaren Alderdi Demokratikoko eta Alderdi Sozialdemokratako kide izan zen. Diputatu (1992-2020) eta Defentsa Nazionaleko ministro (2004-2006) izan zen 2006an lehen ministro izendatu aurretik.
Bere gobernuak barne produktu gordina handitu zuen, neurri sozialak finantzatu zituen eta Poloniarekin harremanak sendotu zituen.
* Datuak: Q118937
* Multimedia: Gediminas Kirkilas / Q118937
# Geddes (New York)

Geddes Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Onondaga konderrian dago, New York estatuan. 17.088 biztanle ditu, 12,26 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Onondaga konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3709234
* Multimedia: Geddes, New York / Q3709234
# Gede (Kenya)

Gede, Gedi edo Kilimani Malindi auzoan dagoen herri bat da, Kenyako kostaldean. Biztanleria 600 pertsona ingurukoa da. Swahili kulturaren hiria zen, Malindiren hegoaldean eta Watamuren iparraldean. Gede izenak Oromoeraz "Ederra" esan nahi du. Antza, izen hori hiriari eman zitzaion XVI. mendean, azken buruzagiek hiria abandonatu zutenean. Hiria XIII. mendean sortu zen, koralezko uharriengainean, itsasotik sei kilometrotara.

## Historia

Hiria swahili kultura barruan kokatu behar da. XIII. mendean garrantzi handiko portu bat zuen baina gaur egun erorkinak besterik ez dira gelditzen. Aztarnak aztertuz 1399ko hilobiak aurkitu dira eta berrienak XVI. mendekoak dira. Garai horretan populazioa 2.500 pertsona ingurukoa izango zen. Herriaren uztea justifikatzeko mende horretan gertatutako beste herrien erasoa aipatu da, Malinditik edo Mombasatik. Utzitako herria Somaliatik etorritako herri nomada batek okupatu zuen baina denbora gutxirako. Ondoren portua eta hiria abandonaturik gelditu ziren XX. mende arte; 1920an portu berreraikia izan zen.
Gedin erorkin desberdinak ikus daitezke: medina bat, jauregi eta gotorleku baten aztarnak... Etxeek konplexutasun handia zuten; adibidez, komunak estolderiarekin zuten. Gaur egun herriak museoa du eta 1948tik parke nazional baten interpretazio zentrua du.

## Erreferentziak

* ↑ African Archaeological Review, Volume 15, Number 3, September 1998, pp. 199-218(20)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Informazio turistikoa.
* Datuak: Q898500
# Goutte-d'Or

Goutte-d'Or (71), Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Buttes-Montmartre (18) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 28.524 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q591741
* Multimedia: Quartier de la Goutte d'Or / Q591741
# Gouveia (Minas Gerais)

Gouveia Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 11.331 biztanle ditu 866,601 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19948781
* Multimedia: Gouveia (Minas Gerais) / Q19948781
# Gran Enciclopedia de Navarra

Gran Enciclopedia de Navarra (GEN; euskaraz: «Nafarroako Entziklopedia Handia») Nafarroari buruzko kontsulta zientifikorako entziklopedia tematikoa da.

## Historia

Asmo entziklopediko espresurik gabe, baina bai dibulgatzailea, agian aurrekaririk hurbilena eta antzekoena Navarra. Temas de Cultura Popular bilduma izan zen, 1960ko hamarkadaren amaieratik Nafarroako Foru Aldundiak argitaratu zuena. Garai hartan Nafarroako Kutxaren jabea ere bazen. Nafarroako Entziklopedia Handiak, 1990ean inprimatu zuten. Juan Luis Uranga Santesteban buru zuen kontseilu batek 1983an hasitako lan bat amaitu zuen, eta 11 liburukik osatzen zuten. 12.000 ale inprimatu zituzten. Obra Nafarroako Kutxaren babesa izan zuen
Gran enciclopedia de Navarra 1990ean argitaratutako antzeko izenburu duen hiztegi entziklopedikoaren online bertsio digital eta eskuragarria da, antzinatik gaur arte Nafarroako gai eta egileei buruzkoa.
2010eko urriaren 4tik aurrera Interneten eskuragarri dago. Lan honen online bertsioak hamabi mila artikulu baino gehiago ditu Nafarroako kultura eta ondarearekin lotuta. Arteari, kulturari, geografiari, natur zientziei edo zuzenbideari buruzko gaiak daude ordezkatuta. Nafarroako Kutxa Fundazioak mantentzen du, eta 2016an iragarri zuen edukia hobetzeko eta eguneratzeko lanari berrekiteko nahia.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) consejeroscan.es/. (2016). Digitalización de publicaciones en esta web. .

## Kanpo estekak

* Gran Enciclopedia Navarra, Interneten dohainik kontsultagai. (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q16798030
* Multimedia: Gran Enciclopedia de Navarra / Q16798030
# Gran Gasoducto del Sur

Gran Gasoducto del Sur (Venezuela-Argentina gasbidea gisa ere ezagutzen dena) 8.000 eta 15.000 kilometro arteko luzera duen gas naturalaren ahalmen handiko gasbide bat eraikitzeko proiektua izan zen eta Venezuela, Brasil eta Argentina lotuko zituena. Azpiegitura honen kostu osoa 17 eta 23.000 milioi dolar artean kalkulatu zen.

## Historia

2005eko abenduaren 9an, Montevideon ospatutako Mercosurren XXIX. Gailurrean, Argentina, Brasil eta Venezuelako Energia ministroek Gas Interkonexioari buruzko Ulermen Memorandum bat adostu zuten. Handik gutxira, 2006ko urtarrilaren 19an, hiru herrialdeetako presidenteak, Néstor Kirchner, Luiz Inácio Lula da Silva eta Hugo Chávez, Brasilian bildutakoak, argi berdea eman zioten energia makroproiektuari, zeinari "Gran Gasoducto del Sur" (Hegoaldeko Gasbide Handia) izena jartzea erabaki zuten eta Petrosur ekimenaren esparruan garatzea.
2007ko uztailean, Chávez Venezuelako presidenteak onartu zuen hura eraikitzeko interesa «izoztuta» zegoela. Adierazpen hori José Sergio Gabriell-ek, Petrobraseko presidenteak, urte bereko ekainean adierazi zuenean, 25 eta 30 urte bitartean igaroko zirela gasbidea martxan jarri arte.

## Erreferentziak

* ↑ Howard Wertheim, Peter. (6 de febrero de 2006). Accord Signed for Venezuela-Argentina Gas Line. Oil & Gas Journal.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5594007
# Gran Hotel Central (Donostia)

Hotel Central Donostiako hotel bat izan zen. Hiriko Parte Zaharrean sortuta, XIX. menderaren bukaeran, aurretik Parador Real izeneko hotela izan zen leku berean ireki zuten. Lanean 1823 urte arte iraundu zuen.

## Kokapena

Parador Real Hotela egon zen lekuan ireki zen Hotel Central. Donostiako erdialdean zegoen. Bi kokapen izan zituen historian zehar: Kale Nagusia 1.an eta Kale Nagusia 3an 1923 urtetik aurrera.

## Historia

Bere kokapenari esker, logelek bista ederrak zituen, Alamedara zein itsasora ematen baitzuten. 1923 eraikuntza eraisketa erabaki zen Circulo Easonense elkartearen egoitza berria eraikitzeko. Kale Nagusia 3ra mugitu zen 1923 urtetik aurrera. Gestioa Plácido Carrión eta bere familiaren eskuetan egon zen.
Eskaintzen zituen zerbitzuen artean 100 logela, 50 komun, jatetxea, taberna amerikarra eta jaietako aretoa zeuden.

## Bibliografia

* Gómez Beldarrain, Laurentino (2012), Turismo y hoteles en la tarjeta postal: Donostia-San Sebastián, Gipuzkoa., Donostia, Idazti, 2012. 57or.

## Erreferentziak

* ↑ Gómez Beldarrain, Laurentino. (2012). Turismo y hoteles en la tarjeta postal: Donostia-San Sebastián, Gipuzkoa.. , 57 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31188993
# Gran Hotel Bali

Gran Hotel Bali (Bali hotel handia euskaraz) Espainiako Benidorm hirian dagoen hotel etxe orratza da. 2002an amaitua, Madrilgo Cuatro Torres Business Area egitasmoko bulego dorreak eraiki arte, Espainiako eraikinik garaiena izan zen. Dorreak 186 metro eta 52 solairu dauzka (hotel moduan erabilerarik ez duten solairu tekniko guztiak kontuan hartuta).

## Ezaugarriak

Hotela Poniente hondartzan dago, Benidorm hiriaren erdigunetik hego-ekialdeara. Hoteleko solairu guztien artean, hamazortzigarrenean, gimnasioa eta mota ezberdineko osasun tratamenduak hartzeko gunea daude. Bestalde 43. solairuan, behatokia dago, eraikinaren kanpoaldetik doazen igogailu panoramikoez eskuragarri dena.

## Ikus, gainera

* Benidormeko eraikinik garaienen zerrenda
* Espainiako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Gran Hotel Baliren webgunea.
* Datuak: Q1810566
* Multimedia: Gran Hotel Bali, Benidorm / Q1810566
# Gran Enciclopedia Aragonesa

Gran Enciclopedia Aragonesa edo GEA (euskaraz: «Aragoiko Entziklopedia Nagusia») Aragoiko entziklopedia tematikoa da. Gaztelaniaz dago eta on-line erabil daiteke.

## Historia

GEAren lehen aurrekariak Los aragoneses izenburua zuen eta 1977an argitaratu zen, Istmo argitaletxearen eskutik. Egileen artean Eloy Fernández Clemente zegoen. Ondoren, 1978an, José María Sáiz-ek, UNALI argitaletxearen sortzaileak, Aragoiko Entziklopedia handi bat egitea proposatu zion. Lan hori 1980-1981 urteetan plazaratu zen; hamabi liburuki zituen eta Gran Enciclopedia Aragonesaren lehenengo edizioa izan zen. Proiektuak harrera handia ezagutu zuen. 1983 eta 2007 artean, gainera, lau Gehigarri plazaratu ziren; lehenengo, hirugarren eta laugarrenaren zuzendaria Eloy Fernández Clemente izan zen; bigarren gehigarriarena, ordea, Manuel Martín Bueno izan zen. Azkena, bosgarrena, Wifredo Rincón Garcíak zuzendu zuen.
Entziklopediaren jabetza 1999an El Periódico de Aragón egunkariak erosi zuen. Gaurkotu ondoren, 2000. urtean, GEA 2000 izenarekin ezagutzen den edizio berri bat plazaratu zuen. Edizio honek edukiak berrantolatuak aurkeztu zituen. Edizio berri horrek hamasei liburuki izan zituen eta 8.000 ale saldu zituen. Edizio horretan lehenengo, bigarren eta hirugarren gehigarri jaso ziren ere bai.
Entziklopedia 2002an hasi zen digitalizatzeko prozesua. 2003ko irailean 1.0 bertsio digitala edo GEA OnLine plazaratu zen. Bertsio digital horrek Aragoiko Diputazio Orokorraren laguntza izan zuen.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20170112103853/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/info/quien.asp

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):GEAren ataria.
* Datuak: Q4206943
# Gran Hotel Domine Bilbao

Gran Hotel Domine Bilbao edota Silken Gran Hotel Domine Bilbao Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen hotel bat da.

## Kokalekua

Mazarredo zumardiko 61. zenbakian dago, Guggenheim Bilbao Museoaren parean, eta Abando eta Abandoibarra auzoen artean. Bost izarretako luxuzko hotela da.
* Eskailerak.

## Historia

2002an Iñaki Aurrekoetxea Aurre eta Fernando Salas arkitektoen diseinuari jarraituz eraiki zen.

## Eraikina

Ataria, eraikinaren arkitektura ulertzeko funtsezko zatia da, barnealdea argiztatzeaz gain, hotelaren elementu nabarmenetakoa da. Sartzerako unean, bisitariak Javier Mariscalen esskultura bat topatuko du, Altzifre Fosila, honek eraikinaren bertikalitate osoa bere egiten du, lurzorutik hasi eta goiko sabailehioraino. Eskulturak 26 metroko garaiera, bi metro eta erdiko diametroa, eta 90 tonatako pisua du.

## Kanpo estekak

* Webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q19862403
* Multimedia: Gran Hotel Domine / Q19862403
# Gran Facha

Gran Facha (aragoieraz: Pico Bachimaña edota Punda de ra Faixa, frantsesez: Grande Fache) Frantzia eta Espainiaren artean dagoen mendia da, Erdialdeko Pirinioetan kokatutakoa eta 3.005 metroko altuera duena.
1874an Henry Russell mendizaleak lehenbizikoz igo zuen.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3114948
* Multimedia: Gran Facha / Q3114948
# Gran Hotel (Zarautz)

Gran Hotel Zarautzen 1884ko uztailaren 15ean ireki eta 1980ko hamarkada baino lehen itxi zen hotel garrantzitsua izan zen. Gaur egun Eguzkilore izeneko urbanizazioa dagoen lekuan kokatzen zen eta, mende batez, aristokraziaren bilgune nagusia izan zen.

## Historia

1884ko uztailaren 15ean ireki zenean bere jabea Unión de Cubako dukea zen. Hotelak mendebaldean beste etxe bat zuen, Villa Poniente izenekoa, eta bertan bizi zen dukea. Ekialdean zegoen aldean Sotomayorreko dukeak bere etxea zuen. Erdialdea hotel gisa funtzionatzen zuen. Kudeatzailea Donibane Lohizuneko Enrique Bringeon zen. Ireki eta lehenengo bi urteak txarrak izan ziren, tifusak eta kolerak Zarautz kolpatu baitzituen. 1911n Salvador Bringeon Halsuetek, Enriqueren semeak, lur sail osoa erosi zuen eta eraikin osoa hotel bilakatu zen. Aristokraziaren jaien gunea izan zen, ezkontza, dantzaldi eta bestelakoak hemen ospatzen. Espainiako errege-erreginek ere hemen bazkaltzen zuten estropadetara joaten zirenean.
Espainiako Gerra Zibilan Bringeon familiak hotela utzi zuen eta hainbat enbaxadorek egoitza hartu zuten bertan, tartean Ameriketako Estatu Batuak, Kanada, Bretainia Handia eta Suitza.
Hoteleko bezeroen artean pertsona famatu asko izan ziren, hala nola Hunberto II.a Italiakoa, Fabiola Belgikakoa, Pétain mariskala, Eugenio D'Ors i Rovira, Marlene Dietrich, Ignacio Zuloaga, Ramón Serrano Suñer, Albako dukeak edo Jacqueline Kennedy.
1982an gaur egun dagoen Eguzkilore izeneko urbanizazioa eraiki zen hotelaren leku berean.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Vasco, Diario. Zarautz llegó a tener hasta catorce hoteles en la década de los setenta. (Noiz kontsultatua: 2017-07-23).
* 1 2 Catastro urbano de Gipuzkoa. (Noiz kontsultatua: 2017-07-23).
* 1 2 3 4 Turismo y hoteles en la tarjeta postal : (1900-1975), Donostia-San Sebastián, Gipuzkoa. (1ª ed. argitaraldia) L. Gómez 2012 ISBN 8461598768..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33204654
# Gomez Gonzalez Butroe

Gomez Gonzalez Butroe Muxika (?, 1418 – Arrasate, Gipuzkoa, 1448) Bizkaiko Ahaide Nagusia izan zen, Butroeko Jauna eta Bizkaiko oinaztarren buruzagia.

## Biografia

Arratia aldeko Abendaño leinuko ganboatarren etsai handia zelarik, Otxandioko Abendañotarren dorrea eraitsi eta herria suntsitu zuen 1437an.
1441ean bakea izenpetu behar izan zuen, Villela eta Meñaka etxe ganboarretako osteek eraso ondoren. Handik bi urtera, ordea, berriro ekin zion borrokari eta 1444an izugarrizko zafraldia eman zien abendañotarrei Larrabetzu ondoan.
1446an Durango eta Bermeo hartu zituen eta 1448. urtean Arrasaten sartu zen, baina ganboarrek saldo handitan hiria inguratu eta, erasoa zaila izan zitekeela ohartuta, su eman zioten herriari, eta erabat suntsitu zuten. Oinaztarren lagunak ez ziren garaiz azaldu eta Gomez Gonzalez Butroekoa preso hartu zuten, Joan Gonzalez bere sasiko semearekin batera. Arrasaten bertan hil zituzten biak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q5890413
# Gomez Pereira

Gomez Pereira (Medina del Campo, Valladolid, 1500 - † 1567?) filosofo, sendagile eta humanista espainiarra izan zen.
* Datuak: Q279030
* Multimedia: Gómez Pereira / Q279030