OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ez goaz lanera

Ez goaz lanera edo Alferraren astea euskal abesti herrikoia eta haur-kanta bat da.

## Hitzak

| Astelehena, jai ondoko alperra, lanik ez egiteko, ez goaz lanera, ez goaz lanera, (lau) Asteartea, euria goitik behera, bustiko ez bagara, ez goaz lanera, ez goaz lanera, (lau) Asteazkena, osabaren ezkontza, berak nahi baldin badu, ez goaz lanera, ez goaz lanera, (lau) Osteguna, amonaren eguna, hori ospatutzeko, ez goaz lanera, ez goaz lanera, (lau) | Ostirala, haginetako mina, aspirina hartuta, bagoaz ohera, ez goaz lanera, (lau) Larunbata, egun erdiko lana, egun erditxogatik, ez goaz lanera, ez goaz lanera, (lau) Igandea, lantegiak itxita, lana egin nahi baina, ezin joan lanera, ez goaz lanera, (lau) |

## Kanpo estekak

* Oskorri taldearen "Alferraren astea" edo "Ez goaz lanera" abestiaren bertsioa entzungai
* "Ez goaz lanera" abestiaren bideoa entzungai eta ikusgai. Derioko "Hazi Kantatzen" proiektua.
* Datuak: Q11274902
# Ez naiz ilehoria, eta zer?

Ez naiz ilehoria, eta zer? Kirmen Uribe bizkaitarrak haur literaturaren arloan argitaratutako hirugarren liburua da.
Amira neska marokoarraren istorioa kontatzen du.

## Kanpo estekak

* Liburuaren aipamena
* Datuak: Q12257704
# Ezadeen

Ezadeen Itsaso Jonikoan abandonatuta azaldu zen itsasontzi bat izan zen.

## Gertaerak

2015eko abenduaren 2an, elektrizitate gabe geratzeagatik itsasoaren erdian noraezean gelditu zen ontzia, Croton ekialdetik 50 kilometrotara eta Leuca Lurmuturretik 40 miliara. Ontziak 450 etorkin zituen eta gauerdian Italiara iristea espero zen.
Abenduaren 3an, itsasontziko ehunka etorkin Italian lehorreratu ziren. Ontzia atrakatzekorakoan arazo teknikoak egon ziren.
Abenduaren 4an jakin zenez, bidaiari gehienak siriarrak zirela jakin zen eta tartean ehunka haur zeudela. Etorkin bakoitzak 6.000 euro inguru ordaindu zuela ontzi horretan bidaiatu ahal izateko jakin zen.

## Ontzi-mamu baten kasua

Abenduaren 4an jakin zenez, ontzi-mamu baten kasua izan zen. Bidaiatzeagatik 6.000 euro inguru ordaindu behar izaten du etorkin bakoitzak eta kostatik hurbil daudenean trafikatzaileek ontziak bertan utzi eta ihes egiten dute. Trafikatzaileek ontzi zaharrak erosi egiten dituzte 100.000 euroren truke eta gero etorkinez betetzen dituzte.
Azken asteetako hirugarren kasua izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ «450 etorkin daramatzan ontzia gauerdian iritsiko da Italiara», EiTB, 2015-01-02
* ↑ «'Ezadeen' itsasontziko ehunka etorkin lehorreratu dira Italian», EiTB, 2015-01-03
* 1 2 3 «Etorkin-trafikatzaileek bost milioi dolar irabazi ohi dituzte», EiTB, 2015-01-04

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18709216
# Fan Yunxia

Fan Yunxia (2002ko abenduaren 7a) Txinako belar-hockey jokalaria da. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina bat irabazita.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 02 ! | Gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/yunxia-fan_1926895
# Fanano

Fanano Italiako udalerri bat da. Modenako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. 2.943 biztanle ditu, 89,91 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Fananok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fiumalbo Montese San Marcello Piteglio $^{(en)}$ Abetone Cutigliano $^{(en)}$ Lizzano in Belvedere Sestola

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100049
* Multimedia: Fanano / Q100049
# Fan Brycheiniog

Fan Brycheiniog edo Fan Foel, Galesko hegoaldean dagoen mendi bat da, Black Mountain mendilerroan eta Brecon Beacons Parke Nazionalan. 802,5 metroko garaiera du.
* Datuak: Q3397568
* Multimedia: Fan Brycheiniog / Q3397568
# Fan Kuan

Fan Kuan (txineraz, 范寬|) (990. inguruan? - 1030. inguruan?) margolari txinatarra, batez ere paisaiak margotu zituen. X. eta XI. mendeetako maisu handienetarako bat bezala aitortua izan da.

## Biografia

Ia ez ditugu bere biografiaren datuak ezagutzen. Badakigu Song dinastiaren urteetan lan egin zuela. Hasiera batean Li Cheng (919-967) margolariaren bidea jarraitu zuen baina, azkenik, izadia zela benetako maisu bakarra baieztatu zuen. Ideia honi helduta, bere gainontzeko bizitzaren urteak Shanxi mendietan bakartuta bizi izan zen.
Bere lan ezagunena Bidaiariak mendien eta erreken artean dugu. Margolan horretan bere ideala oso garbi erakutsi zuen: arteak izadiaren paisaia monumentalak jaso behar ditu. Planteamendu hau bere ondoko margolariek ere jaso zuten. Margo honetan protagonista nagusia izadia da, ez da bakarrik atzealdeko dekoratu hutsa. Eszenan Zama-zaldi batzuk karabanan ikusten dira, labar handi baten oinarrian ibiltzen. Nabaria da txinatar margolaritza klasikoan ohikoa zen hiru planoetako perspektiba.

## Iruditegia

* Neguko paisaia elurtua 雪景寒林圖
* Erreka baten ondoan bakarrik eserita
* Mendiak

## Erreferentziak

* 1 2 Schirokauer, Conrad; Brown, Miranda; Lurie, David; Gay, Suzanne. (2012 [1970]). A Brief History of Chinese and Japanese Civilizations. Cengage Learning, 223 or. ISBN 0-495-91322-7..
* ↑ Sullivan, Michael. (1977 [1967]). The Arts of China. (3.a. argitaraldia) Berkeley, Los Angeles, Londres: University of California Press, 152, 158-159 or. ISBN 0-520-04917-9. (Noiz kontsultatua: 2021-03-22).

## Kanpo loturak

* Painting Gallery of Fan Kuan China Online Museumen webgunean.
* Datuak: Q1278559
* Multimedia: Fan Kuan / Q1278559
# Fan Bingbing

Fan Bingbing (txinera tradizionalez: 范冰冰; pinyinez: Fàn BīngbīngKantoiko jyutpingez: Faan$^6$ Bing$^1$-bing$^1$; Qingdao, Shandong, 1981eko irailaren 16a) txinatar aktore eta abeslaria da, zineman eta telebistan aritutakoa. 2016an Emakumezko Aktore Onenaren Zilarrezko Maskorra irabazi zuen.

## Filmografia hautatua

* Huán Zhū Gégé (1998-99, telesaila)
* Shŏujī (2003)
* Xīn zhōng yoǔ guǐ (2007)
* Stretch (2011)
* Mai Wei (2011)
* X-Men: Days of Future Past (2014)
* Wǒ Búshì Pān Jīnlián (2016)

## Erreferentziak

* ↑ Sarasola, Ainhoa. (2016-09-25). «'I Am Not Madame Bovary' filmak irabazi du Urrezko Maskorra» Berria.
* Datuak: Q381074
* Multimedia: Fan Bingbing / Q381074
# Fanatismo

Fanatismoa norberaren uste, iritzi eta ideiak kartsuki eta gogo biziz aldeztu eta defendatzen dituenaren jokabidea da, bereziki erlijio eta politika arloetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q489750
# Fanagmore

Fanagmore, Eskoziako gaeleraz: An Fheannag Mhòr, Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Sutherland barrutian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2104348
* Multimedia: Fanagmore / Q2104348
# Fanagoria

Fanagoria (antzinako grezieraz: Φαναγόρεια, Phanagóreia; errusieraz: Фанагория, translit.: Fanagoriya) Tamango penintsulako greziar koloniarik handiena izan zen. Hiria merkataritza-gune handi bat izan zen, Bosforoko Erresumaren ekialdeko zatiko hiriburua (antzina asiartzat hartzen zutena), Panticapea mendebaldeko hiriburua zen bitartean (europartzat hartzen zutena).

## Historia

Fanagoria k.a. 543 inguruan sortu zen. Teosko greziar kolono batzuek Ziro II.a Handiarekin izandako gatazka baten ondorioz Asia Txikitik ihes egin behar izan zuten. Hiriak kolono horietako batengandik hartu zuen izena, Fanagorasengandik hain zuzen ere.
K.a. V. mendean. eszitiar eta meotiarrekin zuen merkataritzari esker, hiriak aurrera egin zuen. Fanagoriak 75 hektareako eremua hartu zuen, eta, egun, horietatik heren bat itsaspean urpean dago. K.a. IV. mendearen erdialdean, Bosforoko Erresuman sartu zen hiria, ordura arte hiri askea izan zena. Hiriak garrantzia hartu zuen Panticapea hiriburuaren distira gutxitzearekin, Zimeriar Bosforoko beste aldeko kostaldean baitzegoen. Gure garaiko lehen mendeetan, Fanagoria erresumako merkataritza- eta demografia-gune nagusia bihurtu zen.
Hirugarren Gerra Mitridatikoaren amaieran, hiria matxinatu eta Erromatar Errepublikaren alde egin zuen. Matxinadak Mitridates VI.a zitadelan setiatu zuen, non bere buruaz beste egin zuen. Urte batzuk geroago, Farnazes II.a Pontokoaren setioa jasan zuen, eta honek konkistatu egin zuen, baina, geroago, adiskidetasunezko harremanak izan zituen bertako biztanleekin, eta hiritik erretiratu zen bahitu batzuk hartu ondoren.

## Erreferentziak

* ↑ Adolfo J. Domínguez Monedero, La polis y la expansión colonial griega. Siglos VIII-VI, p.19, Madril: Síntesis (1993), ISBN 84-7738-108-9.
* ↑ Ustinova, Yulia, The Supreme Gods of the Bosporan Kingdom, Brill Academic Publishers, 1999. 61. orr.
* ↑ Apiano, 'Gerra Mitridatikoak' 120.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1344411
* Multimedia: Phanagoria / Q1344411
# Fan Zhendong

Fan Zhendong, txineraz 樊 振东 Zhendong Fan, (Guangzhou (Txina), 1997ko urtarrilaren 22a) mahai-tenisean lehiatzen den kirolari txinatarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina irabazi zuen bakarkako modalitatean, Ma Long herrikidearekin (urrezkoa) galduz eta Dimitrij Ovtcharov alemaniarra (brontzezkoa) garaituz. Urrezkoa eskuratu zuen Txinako taldearekin, taldekako modalitatean, Alemaniako (zilarrezkoa) eta Japoniako hirukoteen (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. Hauek osatzen zuten Txinako hirukotea: Fan Zhendong, Ma Long eta Xu Xin-ek.
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen, bakarka zein taldeka urrezko dominak eskuratu zituen.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Bakarka, gizonezkoa |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Taldeka, gizonezkoa |
| 2024 | Paris ( Frantzia) | 01 ! | Bakarka, gizonezkoa |
| 2024 | Paris ( Frantzia) | 01 ! | Taldeka, gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ ITTF-ren sailkapena ITTF webgunea 2021-11-12an begiratua
* ↑ «Fan Zhendong» olympedia.org 2021-11-11n begiratua(Ingelesez)
* ↑ «Fan Zhendong» Olympics.com 2021-11-11n begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ "Mahai-tenisa, bakarka, emaitzak 2020" olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "Mahai-tenisa, taldeka, emaitzak 2020" olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14594723
* Multimedia: Fan Zhendong / Q14594723
# Fan art

Fan art edo fanart ingelesetik datorren hitza da, beste baten lanean oinarriturik sortzen diren artelanak adierazteko erabiltzen dena. Beste horrek sortu duen unibertsoko pertsonaiak, garaiak, janzkera edo beste edozer imitatzen du. Normalean hedabideetan oihartzun handia izan duten lanak hartzen dira, telebista, liburuak, bideo-jokoak, komikiak zein anime bezalakoetatik. Helburua narrazio berriak sortzea da, komikien, irudien edo argazkien bidez.
Zehatz mehatz, fan art hitzak “zaleek sortutako artea” esan nahi du, beraz zerbait bisuala dela adierazten du, baina ez derrigorrez oinarri bisual batekin, komikiak, liburuak edo filmak, esaterako. Gainera, artelan hauen sorkuntza bitarteko batek aurretik sortu duen unibertso bateko elementu batek baldintzatzen du, zaleak edo fan-ak moldatua, eta sortuko duen obra berrian arau zein hasiera-puntu dena.
Batzuek fanart hitza estilo jakin bateko lanak izendatzeko baino ez dute erabiltzen, manga edo anime estiloko irudiak adibidez. Hau ez da erabilera zuzena, fanart-ak edozein estilo baimentzen baitu.

## Itxura

Fan art bat era askotakoa izan daiteke. Ohiko marrazki eta pinturez gain, artistek bannerrak, pertsonaiak, animazioak, collageak, posterrak eta lanen bateko aipu baten adierazpen artistikoak sor ditzakete. Internetek eta irudien prozesaketa digitalaren presentzia zabalak eraldaketa nabarmena eragin du fan art-ak sortzeko orduan, askoz ere aukera gehiago eskainiz.

## Legeari dagokionez

Herrialde gehienen jabetza intelektualen legeen arabera, copyrighta duten iruditan oinarritutako fan art-ak (manga, anime edo bideojokuetako pertsonaiak, baita telebista edo filmetako aktoreak ere) lan eratorritzat hartzen dira eta euren banaketa edo erakusketa ez da legezkoa egilearen baimenik gabe.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1053619
* Multimedia: Fan art / Q1053619
# Faustino Etxebarria

    Artikulu hau Dimako bertsolariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Etxebarria (argipena)».
Faustino Etxebarria Gogenola (Dima, Bizkaia, 1917ko otsailaren 14a - Galdakao, Bizkaia, 2008ko abuztuaren 22a) bertsolari eta idazle bizkaitarra izan zen. Dimako Indusi kofradiako Zamakola auzoko "Etxenagusia" baserrian jaio zen. Bertso lanetan hainbat ekarpen egin ditu. Gerra denboran "Eusko Indarra" batailoiarekin joan zen hasiera batean baina gero Francoren aldera eraman zuten soldadu.

## Lanak

* Nor garan azaldu (1990). Antonio Zabalaren laguntzarekin.
* Nire gazte denpora (1996). Antonio Zabalaren laguntzarekin.
* Dimeko argie (2004)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257785
# Faustino Harrison Usoz

Faustino Harrison Usoz (Flores departamendua, 1900 - Montevideo, 1963ko abuztuaren 20a) uruguaitar politikaria izan zen, Alderdi Nazionaleko kidea eta 1962ko martxoaren 1etik 1963ko otsailaren 28ra bitartean Gobernu Kontseilu Nazionaleko presidentea izan zena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2725121
# Fausto

    Artikulu hau fikziozko pertsonaiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Fausto (argipena)».
Fausto Alemaniako elezahar klasiko baten protagonista da. Fausto gizon argia eta arrakasta handikoa da, baina bere bizitzarekin asegaitza. Itun bat egingo du deabruarekin, eta bere arima emango dio mundu mugagabeko jakintzaren eta plazeren truke.
Hainbat artelanetan agertzen den fikziozko pertsonaia XV. eta XVI. mende bitartean bizi izan zen azti batean oinarritua omen da. Jakinduriaren truke, arima deabruari saldu ziola aldarrikatzen omen zuen.

## Fausto historikoa

Fausto historikoa 1480an jaio omen zen Alemaniako Baden-Württembergeko Knittlingen herrian. Kolonian, Leipzigen eta beste hiri alemaniar batzuetan bizi izan omen zen. Esan ohi da 1540an hil zela Staufen im Brisgau herrian, substantzia kimikoekin esperimentatzen ari zela gertatutako eztanda medio. Georgius Faustus zuen izena. Luterok, Erreforma Protestantearen sortzaileak, deabru-botereak egotzi zizkion.

## Fausto literaturan
### Spiesen Faustoa

1587an Johann Spies liburugileak Historia von D. Johann Fausten liburu anonimoa argitaratu zuen. Literatura kalitate handiko lana ez bazen ere, harrera ona izan zuen irakurleen artean. Hori dela eta, laster itzuli zuten hizkuntza askotara. Liburuan, Johann Fausten doktoreak, magia beltza baliaturik, deabrua deitzen du bere esanetara makurrarazteko, eta paktu bat sinatzen du haren morroiarekin, Mefistofelesekin: 24 urtez, deabruak Faustoren jakin-nahi guztiak aseko ditu, haren arimaren truke. 24 urte horiek igaro ondoren, Faustok infernuan bukatuko du, tonu moralistako lan horretan.

### Marloweren Faustoa

1592an Christopher Marlowe idazleak The Tragicall History of Dr. Faustus argitaratu zuen, Spiesen Faustoaren itzulpen ingelesean oinarrituta. Lan psikologikoagoa izanagatik, Spiesek bezala, Marlowek ere Infernura bidali zuen Fausto.

### Goetheren Faustoa

1808an Goethek bere Fausto ezagunaren lehen atala argitaratu zuen. Bigarrena, idazlea hil ondoren argitaratu zuten, 1832an. Bertsio guztien artean, Goetheren hauxe izan da eragin handiena izan duena. Batzuek Alemaniako literaturaren idazlan gorena jotzen dute. Goetheren obrak hainbat gai jorratzen ditu, besteak beste, betiereko gaztetasuna, askatasuna, ongiaren eta gaizkiaren arteko harremana, moralaren edota giza-izaeraren mugak. Fausto, oraingoan, infernutik libratu zuen Goethek.

## Fausto musikan

1831n, Richard Wagnerrek Goetheren Faustoren lehen zatirako zazpi kanta konposatu zituen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) EL FAUSTO DE GOETHE: LA REFRACCIÓN DE UN MITO artikulua
* Datuak: Q332885
* Multimedia: Faust / Q332885
# Faustino Menéndez-Pidal de Navascués

Faustino Menéndez Pidal de Navascués (Zaragoza, 1924ko azaroaren 15a - Cintruénigo, 2019ko abuztuaren 21a) espainiar heraldista izan zen.
Espainiako Historiaren Errege-Akademiaren presidentea, 2011n Kulturaren Vianako Printzea Saria irabazi zuen.

## Lanak

* Heráldica Medieval Española, I: La Casa Real de Castilla y León, Madril, 1982.
* Matrices de sellos españoles (Siglos XII al XVI), Madril, 1987.
* Apuntes de sigilografía española, Guadalajara, 1988 eta 1993.
* Los emblemas heráldicos. Una interpretación histórica, Madril, 1993.
* Emblemas heráldicos en el arte medieval navarro, 1996.
* Leones y castillos: emblemas heráldicos en España, Madril, 1999.
* El escudo de armas de Navarra, 2000.
* Símbolos de España, Madril, 2000.
* El Escudo de España, Madril, 2004.
* Datuak: Q8960961
# Faustino Pérez García

Faustino Pérez García (Barindano, 1911ko uztailaren 30a - Barbastro, 1936ko abuztuaren 15a) nafar klaretar fraidea izan zen. Barbastroko apaiztegian zegoela beste kideekin erail zutenez, 1992an Joan Paulo II.ak dohatsu izendatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Campo Villegas, Gabriel. (1990). Esta es nuestra sangre. Madril: Publicaciones claretianas ISBN 8-48-642571-9..
* Datuak: Q30034697
# Faustino León

Faustino León Chivite (Cintruénigo, 1960ko urtarrilaren 31) UPNko politikaria da.
Historian lizentziaturik, nahiz eta ureztatzaileen elkargoko idazkari lanean ibili, 1991n sartu zen UPNn. Herriko zinegotzia izan zen 1991tik 1995 arte, Carlos Chivite alkatea zela. Baina 1995ean Faustino León hautatu zuten alkate eta 2007 arte karguan egon zen. Nafarroako Parlamentuan 2000ko azaroan sartu zen, Javier Morrás ordezkatu zuenean. Harez geroztik ere badihardu parlamentuan.
# Faustino Oteitza

Faustino Oteitza Segura (Aiegi, 1890eko otsailaren 14a - Azanuy, 1936ko abuztuaren 9a) nafar apaiz eskolapioa izan zen. Huescako Peralta de la Salen zegoela, Gerra Zibilean fusilatu zuten. 1995ean dohatsu izendatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ González Rodríguez, María Encarnación. (2008). Los primeros 479 santos y beatos mártires del siglo XX en España. Madril: Edice ISBN 978-84-7141-664-3..
* Datuak: Q23943018
# Faustino Villanueva Villanueva

Faustino Villanueva Villanueva (Esa, Nafarroa Garaia, Euskal Herria, 1931ko otsailaren 15a - Joyabaj, Quiché, Guatemala 1980ko uztailaren 19a) nafar apaiza eta misiolaria izan zen.

## Biografia

Jesusen eta Mariaren Bihotz Santuen Kongregazioko apaiza, 1956an meza abestu zuen. Hiru urte geroago Guatemalara joan zen misiolari gisa, eta bertan egon zen 1980an hil zen arte. 1960tik 1996ra bitartean herrialdeak jasan zuen gerra zibilaren testuinguruan, sikari paramilitarrek hil zuten Joyabajeko parrokian, 1980ko uztailaren 19an.
Aste batzuk lehenago, ekainaren 4an, José María Gran Cirera bere kidea hil zuten, eta hurrengo urtean, otsailaren 15ean, torturatua izan ondoren, zorte bera izan zuen Juan Alonso Fernándezek, hau ere Bihotz Sakratuen Kongregaziokoak. «Hiru erlijiosoak zazpi katekista indigenekin batera beatifikatu zituzten Guatemalan, 2021eko apirilaren 23an». Esak Faustino Villanuevari monolito bat eskaini dio espazio batean, eta bertan jarri dute.

## Erreferentziak

* Jesús L. Camblor, Dieron su vida. Mártires M.S.C. en Centroamérica. Valladolid, Sever-Cuesta, 1985.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103916302
# Faustita

Faustita fosfato motako minerala da eta turquoise taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Faustita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Zn,Cu)Al6(PO4)4(OH)8 * 4H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Faustite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Eubank (Kentucky)

Eubank Kentuckyko hiri bat da. Lincoln konderrian kokatua dago. 2010ean 319 biztanle zituen, 2,19 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lincoln konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q692588
* Multimedia: Eubank, Kentucky / Q692588
# Eubea

Eubea (grezieraz: Εύβοια, Evvoia, ˈevia ahoskatua; antzinako grezieraz: Εὔβοια, Eúboia, eúboja ahoskatua) Egeo itsasoko uhartea da, Greziako ekialdean. Uharteak ere, administratiboki, Greziako prefektura da. Uharteak bakarrik 3900 km² eta 210.000 biztanle ditu. Hiriburua Kalkis du. Greziako bigarren uharterik handiena eta populatuena da, Kretaren ondoren.

## Geografia

Kontinentetik Eubeako golkoaz banatuta dago, honek bi zatitan ere banatuta dago: iparraldekoa (Vórios Evvoïkós Kólpos) eta hegoaldekoa (Nótios Evvoïkós Kólpos edo Atalanteko kanala), erdian Euripo itsasartea dutena.
Eubea oso menditsua da. Uharteko mendirik altuena 1.745 metroko Dhirfis da. Hegoaldean, golkoan, zenbait uhartetxo ditu (Kavalliani, Stira eta Petalidi nagusiak izanik).

## Banaketa administratiboa

Eubea, Greziako prefektura izanda, badu bere udalerriko administrazioa. Prefekturak berak uhartea baino zerbait handiagoa da, kontinenteko Anthidona eta Avlida udalerriek eta Skiros uharteak ere osatzen dutelako. 2001eko erroldaren arabera, 215.136 biztanle zituen, 198.130 uhartean bertan. Prefekturak 4.167,449 km² azalera du, 3.684,848 km² uhartean.

### Probintziak

Uhartean hurrengo antzinako Greziako probintziak zeuden (jadanik status legala ez dutenak)
* Txalkidako probintzia - Txalkida
* Istiaiako probintzia - Istiaia
* Karistiako probintzia - Karistos

### Prefekturako biztanleria

| Urtea | Biztanleria | Biztanle dentsitatea |
| 1981 | - | - |
| 1991 | 209.132 | 53,51/km² |
| 2001 | 217.218 | 55,59/km² |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 154. arauaː Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q173096
* Multimedia: Euboea / Q173096
# Eubeako golkoa

Eubeako golkoa (grezieraz: Ευβοϊκός Κόλπος, Evvoïkós Kólpos) Egeo itsasoan dagoen golkoa da, Eubea uhartea eta kontinente artean dagoena. Euripo itsasarteak golkoa bi zatitan zatitzen du: iparraldeko eta hegoaldekoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1536322
* Multimedia: Euboean Gulf / Q1536322
# Eumecia

Eumecia Scincidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak

* Eumecia anchietae Bocage, 1870
* Eumecia johnstoni (Boulenger, 1887)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q751788
* Espezieak: Eumecia
# Eumelanina

Eumelanina tegumenturiko melanina tiporik zabalduena. Kolore beltzekoa da, eta bigarren tiporik hedatuena, feomelanina, kolore hori-gorrikoa. Kopuru handian egoteak tegumentuei kolore arre ilun edo beltza ematen die. Izpi ultramoreek eragindako kalteetatik babesteko duen ahalmena erabatekoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q364206
* Multimedia: Eumelanin / Q364206