OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Henri Dutrochet

René Joachim Henri Dutrochet (Néons-eko gaztelua, Poitou, 1776ko azaroaren 14a-Paris, 1847ko otsailaren 4a) frantziar fisiologo eta fisikaria izan zen. Biologiaren aitzindarietako bat izan zen. Berari zor zaio osmosiaren gertakariaren aurkikuntza. Zelularen egiturari buruzko behaketak egin zituen eta barne jarioak bazirela uste zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q1191107
* Multimedia: Henri Dutrochet / Q1191107
* Espezieak: Henri Dutrochet
# Henri Fargues

Henri Fargues (Donibane Garazi, 1757ko martxoaren 13a - Auteuil, 1804ko irailaren 24a) euskal herritar politikaria izan zen. Frantziako Iraultzaren garaietan kargu politiko batzuk okupatu zituen.

## Biografia

Donibane Garaziko alkate eta bake-epailea bihurtu baino lehen, Pirinioz bestaldearekin artile-salerosteak egiteari ekin zion. 1793an Espainiaren aurkako guda aldarrikatu eta gero, armadan sartu eta euskal ehiztariak izeneko milizia sortu zuen. Izuaren garaian atxilotua, Behe Pirinioetako Direktorioaren presidente izendatu zuten. Bostehunen Biltzarrean diputatua, VII. urteko sapadunean Agureen Biltzarrean sartu eta Bonaparteren lainotearen 18ko estatu-kolpe aurrera ateratzen lagundu zuen.
Hurrengo urtean senatu kontserbadorean sartu zen. 1802an Ipar Euskal Herri osoan ijitoen kontra burutu zen sarekada masiboren bultzatzaileetakoa izan zen. 1803an Senatuko diruzain izendatu zuten. Ohorezko Legioa lortu zuen 1804an bat-batean hil baino lehen.
Bere semea Espainiako intendente, Autungo azpi-prefektu eta Marne Garaiko prefektua bihurtu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Okzitaniera arautuan Fargas. Miquèu Grosclaude, Dictionnaire étymologique des noms de famille gascons, Radio País, 1992, Paue; "burdinola" esan nahi du.
* ↑ Adolphe Robert eta Gaston Cougny, "Dictionnaire des parlementaires français de 1789 à 1889", Paris, Bourloton, 1889, 2. Liburukia, Online.
* ↑ Nicole Lougarot, Bohémiens, Gatuzain, Larresoro, 2009; ikus 30.or.
* Datuak: Q3131069
# Henri Fauconnier

Henri Fauconnier (Barbezieux-Saint-Hilaire, 1879ko otsailaren 26a - Paris, 1973ko apirilaren 14a) frantziar idazlea izan zen. Barbezieuxeko taldean parte hartu zuen, Germaine arrebarekin eta eskualdeko beste idazle batzuekin batera. Germainek Femina Saria irabazi zuen 1933an. Malaysiara bidaiatu zuen 1905ean eta landaketa batean lan egin zuen kautxurako landaketa bat ezarri aurretik. Frantziar itzuli zen Lehen Mundu Gerran parte hartzeko eta 1925ean Tunisian kokatu zen. 1939an Frantziara itzuli zen behin betiko.
"Malaisie" lanarekin Goncourt Saria irabazi zuen 1930ean.

## Lanak

* Malaisie Stock, 1930
* Visions Stock, 1938
* Lettres à Madeleine: 1914-1919 Stock, 1998
* Datuak: Q2718970
* Multimedia: Henri Fauconnier / Q2718970
# Henri Fantin-Latour

Henri Fantin-Latour (Grenoble, Frantzia, 1836ko urtarrilaren 14a - Buré, Frantzia, 1904ko abuztuaren 25a) frantses pintorea izan zen.

## Biografia

Aitarekin egin zituen diseinu-ikasketak, eta, ondoren, Boisbaudranen lantegian lan egin zuen. Hark pintatutako izadi hiletan eta lore-sortetan, naturalismoaren aztarnak igartzen dira. Osperik handiena, ordea, erretratuek eman zioten, argazkiak direla baitirudi ia. Bere garaiko pertsonaia ezagunen talde-erretratu ederrak egin zituen (1870, Un atelier aux Batignolles).

## Obrak

* Autoportrait à 17 ans, Lille, Lilleko Arte Ederren Jauregia
* Hommage à Delacroix, (1864), Paris, Orsay museoa
* Un atelier aux Batignolles, (1870), Paris, Orsay museoa
* Un coin de table, (1872), Paris, Orsay museoa
* Trois filles du Rhin 1876, Paris, Orsay museoa
* Baigneuses 1879, Lyongo Arte Ederren museoa
* Autour du piano, (1885), Paris, Orsay museoa
* La Famille Dubourg (1887), Paris, Orsay museoa

## Galeria
### Izadi hilak

* Nature morte : Verre, gobelet en argent et coupe de champagne, 1860.
* Vase aux pommes et feuillage, 1872, Fondation Bemberg.
* Nature morte aux pêches, 1880, Rouengo Arte Ederren museoa.
* Nature morte, coin de table, 1873, Chicagoko Arte Institutua.
* Nature morte aux fleurs et fruits, 1865, Orsay museoa, Paris.
* Nature morte, 1866, National Gallery of Art, Londres.

### Loreak

* Roses blanches, chrysanthèmes dans un vase, pèches et raisins sur une table avec une nappe blanche, 1867.
* Vase de roses, 1875, bilduma partikularra, New York
* Roses blanches, 1875, York Art Gallery, York, Ingalaterra.
* Vase de pivoines, 1881, Honolulu Academy of Arts.

### Taldeko erretratuak

* Hommage à Delacroix, 1864, Paris, Orsay museoa
* Un atelier aux Batignolles, 1870, Paris, Orsay museoa.
* Un coin de table, 1872, Paris, Orsay museoa.
* Autour du piano, 1885, Paris, Orsay museoa.

### Erretratuak

* Portrait d’Édouard Manet, 1867, Chicagoko Arte Institutua.
* Portrait de Marie-Yolande de Fitz-James, 1867, Cleveland Museum of Art.
* La Famille Dubourg, 1878, Orsay museoa, Paris.
* Portrait de Charlotte Dubourg, 1882, Orsay museoa, Paris.
* Portrait de Sonia, 1890, Washington, National Gallery of Art.

### Margolan alegorikoak

* La Muse (Richard Wagner), 1862, litografia.
* L'Or du Rhin ou souvenir de Bayreuth, 1876, pastel, Paris, Louvre museoa.
* Le Soir, Industria artearen museoa, Roubaix.
* Naïade, Ermitage museoa, San Petesburgo.
* La Tentation de saint Antoine, Tokioko Mendebaldeko Artearen Museo Nazionala.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q310715
* Multimedia: Henri Fantin-Latour / Q310715
# Henri Duparc

Henri Fouques Duparc (Paris, Frantzia, 1848ko urtarrilaren 21a - Mont-de-Marsan, Frantzia, 1933ko otsailaren 12a) frantses musikagilea izan zen.

## Biografia

César Franck musikagilearen ikaslea, eta Société nationale de musique elkarteko sortzailetariko bat izan zen. Malariak jota, ezin izan zuen 1885. urteaz geroztik ezer sortu. Hasierako obra gehienak suntsitu zituen, eta haietatik hiru melodia baizik ez zituen gorde.

## Obra nagusiak

* Laendler (1874)
* Leonora (1875)
* Soupir ("Hasperena")
* Invitation au voyage ("Bidaia gonbita")
* Extase ("Estasia")
* Phydilé
* La Vie antérieur ("Aurreko bizia")

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q364983
* Multimedia: Henri Duparc / Q364983
# Henri Dutilleux

Henri Dutilleux (Angers, 1916ko urtarrilaren 22a - Paris, 2013ko maiatzaren 22a) frantses musikagilea izan zen.
Parisko Kontserbatorioan egin zituen ikasketak. 1938an Erromako Sari Nagusia irabazi zuen L'Anneau du roi kantatarekin. Kantu-irakaslea izan zen Operan (1942), eta Frantziako Irratiko musika-sorkuntza zerbitzuko zuzendaria 1945 eta 1963 bitartean. Konposizio-eskolak eman zituen Eccleko Musika Eskolan (1961) eta Parisko Kontserbatorioan (1970). Halaber, Kontserbatorioko Kontseilu Goreneko kide izan zen. Bere belaunaldiko musikari onenetakotzat daukate. Lehen lanetan nabarmena du hainbat musikariren eragina, Ravelena besteak beste, eta horregatik bere lehenbiziko obra gehienak desegin zituen. Lehenengo lanen artean aipagarriak dira, besteak beste, Sonatina (1942), txirula eta pianorako, Danse fantastique (1942, Dantza fantastikoa), orkestrarako, eta Sonata, pianorako (1947), urte horietako lanik aipagarrienetako bat. Nazioarteko ospea, baina, Lehen Sinfonia (1950) obrak eman zion. Lehen obra arrakastatsu hura Le double (1959, Bikoitza) obrarekin berretsi zuen, hamabi musika-tresnaren eta orkestraren arteko elkarrizketa moduko batekin alegia. Urte batzuk geroago Cleveland Orchestrak Las Métboles (1964) obra enkargatu zion eta hurrengo urtean estreinatu zuen. 1967an Musika Sari Nazional Nagusia eman zioten, eta bi urte geroago, M. Rostropovitxen enkarguz, Tout un monde lointain (1968-1970, Urrutiko mundu oso bat) egin zuen. 1972an Koussevitski Fundazioak Ainsi la nuit (1976) harirako kuartetoa eskatu zion. 2003. urtean, Berlineko Orkestra Filarmonikoak eskatuta, Correspondances konposatu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q318829
* Multimedia: Henri Dutilleux / Q318829
# Henri Dupuy de Lôme

Stanislas-Charles-Henri-Laurent Dupuy de Lôme (Ploemeur, 1816ko urriaren 15a - Paris, 1885eko otsailaren 1a) frantziar ingeniari militar eta politikaria izan zen.
Helizez eta lurrunez zebilen lehen gerraontziaren (Napoléon, 1850) eta altzairuzko lehen ontziaren (Gloire) egilea izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q723678
* Multimedia: Henri Dupuy de Lôme / Q723678
# Hardgate

Hardgate, Eskoziako udalerri bat da, Mendebaldeko Dunbartonshire konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15059301
* Multimedia: Hardgate, West Dunbartonshire / Q15059301
# Hardheim

Hardheim Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, [[Neckar-Odenwald barrutia|Neckar-Odenwald]] barrutian. 2014an 6.856 biztanle zituen 87,02 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q539852
* Multimedia: Hardheim / Q539852
# Hardenburgh (New York)

Hardenburgh Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Ulster konderrian dago, New York estatuan. 221 biztanle ditu, 81,02 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Ulster konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708777
* Multimedia: Hardenburgh, New York / Q3708777
# Hardeman konderria (Texas)

Hardeman konderria (ingelesez: Hardeman County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Quanah da. 2010eko zentsuaren arabera 4.139 biztanle zituen, Hardeman kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Hardeman konderriak 1.804,89 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,55 ura dira. Beste 1.800,34 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,29 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 4.139 pertsonetatik 3.827 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 889 dira. 217 beltzak edo afroamerikarrak. 15 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 12 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 67 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q109317
* Multimedia: Hardeman County, Texas / Q109317
# Hardert

Hardert Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Neuwied (barrutia)|Neuwied]] barrutian. 2014an 808 biztanle zituen 3,44 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q566742
* Multimedia: Hardert / Q566742
# Hardesty (Oklahoma)

Hardesty Oklahomako herri bat da. Texas konderrian kokatua dago. 2010ean 212 biztanle zituen, 0,58 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Texas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q732357
# Hardenberg

Hardenberg (entzun) Herbehereetako Overijssel probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 59.016 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Overijssel

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q10013
* Multimedia: Hardenberg / Q10013
# Harderwijk

Harderwijk (entzun) Herbehereetako Gelderland probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 25.415 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Gelderland

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q58931
* Multimedia: Harderwijk / Q58931
# Gneeveguilla

Gneeveguilla, ofizialki Gneevgullia (irlanderaz Gníomh go Leith) Irlandako hego-mendebaldeko Kerryko konderriaren ekialdean dagoen udalerri bat da. Killarney udalerritik 19 kilometro ekialdera dago, Kerry konderria eta Cork konderriaren mugatik hurbil.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3776333
# Gnatostomatu

Gnatostomatuak (gnathostomata) barailadun ornodunak dira.
Talde hau tradizionalki superklase bat da, eta bertan sartzen dira arrainak, hegaztiak, ugaztunak eta abar. Ornodunen artean Agnatharekin batera sailkatzen dira. Hala ere, gaur egun hainbat aurkikuntza genetiko taldearen nolakotasuna birplanteatzen ari dira.
Gnatostomatu guztiek mielina dute burmuinean neuronen artean eta inmunitate-sistema adaptatibo bat.

## Sailkapen ezberdinak

Bi sailkapen ezberdin proposatu dira nagusiki

### Sailkapen filogenetikoa

Gnatostomatuak (baraildun ornodunak)
* Chondrichthyes (arrain kartilaginosoak)
* Teleostomi (hezurdun arrainak)
** Actinopterygii
** Sarcopterygii
*** Actinistia (zelakantoak)
*** Dipnoi (birikadun arrainak)
**** Tetrapoda (lau-hankadun ornodunak)
***** Anfibioak
***** Amniotoak (likido amniotikodun arrautzak)
* ***** Synapsida
** ***** Mammalia (ugaztunak)
* ***** Narrastiak (narrasti moderno guztiak)
** ***** Anapsida
*** ***** Testudines (dortokak)
** ***** Diapsida
*** ***** Lepidosauria (sugeak, muskerrak...)
*** ***** Archosauria
**** ***** Crocodilia (krokodiloak, kaimanak...)
**** ***** Dinosauria (hegaztiak eta desagertutako dinosauroak)
***** ***** Hegaztiak

### Sailkapen fenetikoa (klasikoa)

* Placodermi - desagertuak
* Chondrichthyes
* Acanthodii - desagertuak
* Osteichthyes (edo Teleostomi)
** azpiklasea Sarcopterygii
** azpiklasea Actinopterygii
* Anfibioak
* Narrastiak
* Hegaztiak
* Ugaztunak

## Erreferentziak

* ↑ Gegenbaur, Carl. (1874). Grundriss der vergleichenden Anatomie. Leipzig: Verlag von Wilhelm Engelmann, 408 or..
* Datuak: Q26214
* Multimedia: Gnathostomata / Q26214
* Espezieak: Gnathostomata (Vertebrata)
# Guyanak

    Artikulu hau Hego Amerikako eskualdeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Guyanak (argipena)».
Guyana edo Guyanak, ingelesez: The Guianas, nederlanderaz: Guyana's, frantsesez: Guyanes eta portugesez: As Guianas, Hego Amerikako iparraldeko eskualde geografiko bat da, Guyanetako ezkutua eta inguruko lurraldeak barne hartzen dituena. Politikoki Guyana, Surinam eta Guyana Frantsesa barne hartzen ditu, zenbait sailkapenean arabera, baita Venezuelako Guyana ere, antzina Guyana Espainiarra izenez ezaguna, gaur egungo Venezuelako Amazonas, Bolívar eta Delta Amacuro estatuak eta Brasilgo Amapá, antzinako Guyana Portugaldarra, Roraima eta Pará estatuak, eta Kolonbiako Guainía eta Vichada estatuaren zati bat ere.
# Guyanaita

Guyanaita oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Guyanaita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CrO(OH)}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Guyanaite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Guyanako mendigunea

Guyanako mendigunea mendi eta goi-lautadaz osatutako ingurunea da, Guyanetako ezkutuaren gunerik latuenak biltzen dituena, Hego Amerikako plakaren hiru kratoietako bat. Egitura geologiko horrek tepui izeneko mendi lauak hartzen ditu; era berean, Guayanako Lurralde Garaietan munduko ur-jauzi ezagunenetako batzuk daude, hala nola Aingeruaren jauzia, Kaieteur ur-jauzia eta Cuquenán jauzia.

## Geografia

Guyanetako ezkutuaren goialdeak Orinoko ibaiaren hegoaldean eta Amazonas ibaiaren iparraldean daude. Venezuelaren erdia estaltzen dute, ia Guyana guztiak, Brasilgo iparraldea eta Kolonbiako hego-ekialdea. Guztira, 1.776.046 km² estaltzen ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Guiana Highlands. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208807
* Multimedia: Guiana Highlands / Q208807
# Guyana Frantseseko bandera

Guyana Frantseseko bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | 2:3 |
| Erabakia | 1861 |
| Koloreak | Horia Urdina Gorria |
Guyana Frantseseko bandera 2010eko urtarrilaren 29an erabakitakoa da. 2:1 proportzioa betetzen du: fondo hori eta berdea du eta erdian izar gorri bat sozialismoa adierazten duena.
Bandera honetaz gain, Frantzia estatu osoan bezalaxe, Frantziako bandera ere ofiziala da.

## Erreferentziak

* ↑ Le Conseil général adopte le drapeau guyanais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q854428
* Multimedia: Flags of French Guiana / Q854428
# Guyanako amazoniar parkea

Guyanako amazoniar parkea (frantsesez: Parc amazonien de Guyane) Guyana Frantsesa itsasoz haraindiko eskualdean dagoen babestutako eremu bat da.
2007an eratu zuten Amazoniako oihana babesteko. Europar Batasuneko parke nazionalik handiena da eta baita munduko handienetariko bat ere. Camopi, Maripasoula, Papaïchton, Saint-Élie eta Saül udalerrien artean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q665459
* Multimedia: Parc amazonien de Guyane / Q665459
# Guyanak (argipena)

Guyanak Hego Amerikako ipar-ekialdean dagoen eskualdea da, Orinoko eta Amazonas ibaien artean.
Bere ezaugarri geologiko nagusia Guyanako ezkutua da. Politikoki 1.500.000 km² eskualdea zenbait herrialde eta dependentziatan banatzen da:
* Guyanak, Hego Amerika iparraldeko oihan eta mendi ugaridun eskualdea.
* Venezuelako Guyana, Venezuelako eskualdea, antzinako "Espainiako Guyana" .
* Guyana estatua, antzinako "Guyana britainiarra".
* Surinam estatua, antzinako "Guyana nederlandarra".
* Frantziar Guyana, Frantziako itsasoz haraindiko departamendua (DOM).
* Brasiliar Guyana, Brasilgo estatua, antzinako "Guayana portugaldarra".
* Esekibar Guyana, Guyanako Errepublika Kooperatiboaren parte den eta Venezuelak aldarrikatzen duen lurraldea.
Guyanako ezkutua eskualdean dagoen mendigunea da, Guyana, Surinam, Frantziar Guyanako iparraldean, Venezuelako hegoaldean eta Brasilgo iparraldean kokatzen dena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q345756
# Guyanako bandera

Guyanako bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | 3:5 |
| Erabakia | 1966 |
| Koloreak | |
Guyanako bandera 1966eko maiatzaren 26an erabakitakoa da. 3:5 proportzioa betetzen du eta bi triangeluz osatuta dago: txikiena gorria, handia horia eta fondoa berdea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q171124
* Multimedia: National flag of Guyana / Q171124
# Guyana Nederlandarra

Guyana Nederlandarra (Nederlandaran: Nederlands-Guiana) Hego Amerikako iparraldeko kostaldean Herbehereek izandako kolonien multzoari emandako izena da, Mendebaldeko Indietako Konpainia Neerlandesak kudeatzen zituen. Neerlanderan, "kostalde basatia" (De Wilde Kust) deitzen zieten kolonia hauei. Egun, Guyana eta Surinam nazioek okupatzen dute eskualdea.
Herbeheretako Guayanaren parte izan ziren:
* Surinam
* Berbice
* Cayena
* Demerara
* Esequibo
* Pomeroon

## Historia

Europar konkistatzaileak iritsi aurretik, Karibeak bizi ziren eskualdean. Espainiak eremu osoa eskatu bazuen ere ez zuen okupatu. Eskualdearen lehenengo erreferentzia idatzia 1599koa da, Jodocus Hondius kartografo belgikarrak marraztutako mapa batekoa. 1600tik aurrera Zeelandako probintziatik zetozen kolono Neerlandesak finkatu ziren bertan.
1621ean Mendebaldeko Indietako Konpainia Neerlandesa sortu eta Hego Amerikako kolonien kontrola eman zien, gainbegiratu gabe. Abraham van Peere neerlandarrak koloniaren administrazioa zuzendu zuen, Berbice sortu zuen esploratzaileak. Ingalaterrarekin izandako bigarren gerraren ondoren, Ingalaterrak Probintzia Batuei laga zien gaur egun Surinam okupatzen duen lurraldea, Amsterdam Berriaren truke (egun, New York).
Herbehereetako Guayana ez zen erakunde politikoa izan, adierazpen geografikoa baizik. Izan ere administrazio desberdinak izan zituzten: Demerara Konpainiak kontrolatzen zuen, eta Berbice eta Surinam, berriz, sozietate desberdin eta independenteek kontrolatzen zituzten. Neerlandarrek Guyana Frantsesa kontrolatu zuten ere 1660 eta 1664 urte artean, eta berriz ere 1676 eta 1677 artean.
Bátaviako Errepublikaren garaian (1795-1806), britainiarrek lurraldearen zati handi bat hartu zuten berriro ere. 1814an Napoleondar Gerren ondoren, Erresuma Batuak bi kolonien (Demerara eta Berbice) kontrola lortu zuen, Britainiar Guayana bihurtuz. 1815. urtetik aurrera, bost Guayana izan ziren: Guayana espainiarra edo venezuelarra (Venezuela), Guayana Britainiarra, Guayana Neerlandesa, Guayana Frantsesa eta Guayana Portugesa (Brasil).
1973ko urrian independistek hauteskuandeak irabazi eta Henck Arron (NPS) bihurtu zen gobernu lokaren ministro.
Kolonia hau Herbehereetako Erresumaren parte izan zen 1975era arte, orduan eskualdea inpedendizatu zen Surinam izenarekin.

## Ikus, gainera

* Herbeheretar Inperioa

## Erreferentziak

* ↑ http://www.americas-fr.com/es/geografia/surinam.html

## Kanpo estekak

* Nuevo mapa de la maravillosa, extensa y rica tierra de Guayana ... с 1598
* Datuak: Q1988079
* Multimedia: Dutch Guiana / Q1988079
# Herbert Simon

Herbert Alexander Simon (Milwaukee, Wisconsin, AEB, 1916ko ekainaren 15a - Pittsburgh, Pennsylvania, 2001eko otsailaren 9a) estatubatuar ekonomista eta zientzialaria izan zen.

## Biografia

Illinoisko Teknologia Institutuko irakasle izan zen 1942-1949 bitartean, administrazio eta psikologiako irakaslea 1949-1965 bitartean Carnegie-Mellonen, eta informatika eta psikologiakoa 1965az gero.
Psikologiaren, ekonomiaren eta konputagailuen alorrean egindako lanengatik da batez ere ezaguna. Besteak beste, antolamendu konplexuetan erabakiak hartzeko mekanismoak ikertu ditu, eta ondorio hau atera du: negozioetan diharduten adituek, denbora eta informazio mugatua dutenez, emaitza onargarriak baizik ez dituzte bilatzen eta ez emaitzarik onenak, ordu arte uste bezala.
Aipagarriak ditu, era berean, adimen artifizialari buruz egindako lanak.
1978an Ekonomiako Nobel saria eman zioten, ekonomian erabakiak hartzeko prozesuen inguruan egindako ekarpenengatik.
Bere idazlanen artean azpimarratzekoak dira The Sciences of the Artificial (1969, Artifizialaren zientziak), Human Problem Solving (1972, Gizakia eta arazoen konponbidea) eta Models of Discovery (1977, Aurkikuntza ereduak).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q181529
* Multimedia: Herbert Simon / Q181529
# Herbertingen

Herbertingen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Sigmaringen (barrutia)|Sigmaringen]] barrutian. 2014an 4.777 biztanle zituen 38,67 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q81999
* Multimedia: Herbertingen / Q81999
# Herbertsmithita

Herbertsmithita]] =

## Ezaugarriak

Herbertsmithita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cu3Zn(OH)6Cl2}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Herbertsmithite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Herbert Tichy

Herbert Tichy (1912ko ekainaren 1a - 1987ko irailaren 26a) austriar idazle, geologo, kazetari eta eskalatzailea izan zen.
Cho Oyuren lehen igoera egin zuen 1954ko urriaren, Sepp Jöchler eta Pasang Dawa Lamarekin.

## Erreferentziak

* ↑ Sale, Richard. On Top of the World: Climbing the World's 14 Highest Mountains. HarperCollins, 2000, pp.105-107

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79168