OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Afrikako, Karibeko eta Ozeano Bareko Herrialdeak

Afrikako, Karibeko eta Ozeano Bareko Herrialdeak (AKOB) nazioarteko erakundea da, 1975eko Lomeko Itunaren aktibitateak koordinatzeaz arduratzen dena.

## Estatu kideak

* Angola
* Antigua eta Barbuda
* Bahamak
* Barbados
* Belize
* Benin
* Botswana
* Burkina Faso
* Burundi
* Cabo Verde
* Kamerun
* Txad
* Komoreak
* Boli Kosta
* Kuba
* Dominika
* Eritrea
* Mikronesia
* Etiopia
* Fiji
* Gabon
* Gambia
* Ghana
* Grenada
* Ginea
* Ginea-Bissau
* Ekuatore Ginea
* Guyana
* Haiti
* Cook Uharteak
* Marshall Uharteak
* Salomon Uharteak
* Jamaika
* Kenya
* Kiribati
* Lesotho
* Liberia
* Malawi
* Mali
* Mauritania
* Madagaskar
* Maurizio
* Mozambike
* Namibia
* Nauru
* Niger
* Nigeria
* Niue
* Palau
* Papua Ginea Berria
* Afrika Erdiko Errepublika
* Kongoko Errepublika
* Kongoko Errepublika Demokratikoa
* Dominikar Errepublika
* Ruanda
* Samoa
* Saint Kitts eta Nevis
* Saint Vincent eta Grenadinak
* Santa Luzia
* Sao Tome eta Principe
* Senegal
* Seychelleak
* Sierra Leona
* Somalia
* Swazilandia
* Hegoafrika
* Sudan
* Surinam
* Tanzania
* Togo
* Tonga
* Trinidad eta Tobago
* Tuvalu
* Uganda
* Vanuatu
* Djibuti
* Zambia
* Zimbabwe

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Laburtzapenak Hiztegia] [2012]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q294278
* Multimedia: ACP countries / Q294278
# Afrika Korps

Deutsches Afrika Korps (DAK) Bigarren Mundu Gerran zehar italiar gudarosteari laguntzeko asmoz 1941an Afrikako iparraldera bidalitako alemaniar indar militarrak izan ziren.

## Buruzagitza

Indar hauen komandantea Erwin Rommel zen, "Basamortuko Azeria" (alemanez: Wüstenfuchs) ezizenaz ezagunagoa.

## Historia

Tropa hauek oso ondo prestatuta egon ziren. Horrela, hasieran aurrera egin zuten etengabe, eta Hitlerrek sekulako konfiantza jarri zuen haiengan. Hala ere, baliabideren eskasia inposatu zen eta El-Alameingo guduan galtzaile atera eta gero haien plangintza deuseztatu zen: gudaroste aliatuak aurrea hartu zuten Ipar Afrikako Kanpainan eta Afrika Korpsak Tunisiatik alde egin behar izan zuten Italiarantz.

## Portaera

Portaera bikaina izan zuen, egoera kaskarrean britainiar indarren aurka borrokatuz. Azkenik, 1942ko urriaren 23an Bernard Montgomery jeneralaren agindupeko indarrek bigarrengo El-Alameingo guduan garaitu zituzten, gudarostearen dekadentzia ekarriz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q153113
* Multimedia: Afrika Korps / Q153113
# Afrikaansezko Wikipedia

Afrikaansezko Wikipedia Wikipediaren afrikaanszko edizioa da. 2001eko urrian jarri zen abian, eta 2008ko urriaren hasieran 10.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 60.a zen.

## Kanpo estekak

* Afrikaansezko Wikipedia
* Datuak: Q766705
* Multimedia: Afrikaans Wikipedia / Q766705
* Koordinazioa: Category:Afrikaans Wikipedia
# Afrika iparraldeko espainiar subiranotasuneko lurrak

Afrika iparraldeko espainiar subiranotasuneko lurrak edo, gaztelaniaz, plazas de soberanía, Espainiak Ipar Afrikan dituen lurraldeak dira. Marokok lurraldeok aldarrikatzen ditu, Maroko Handia kontzeptuaren barnean.

## Lurrak

Politikoki bi multzotan banatzen dira: plazas mayores (euskaraz: "gune nagusiak") eta plazas menores (euskaraz: "gune txikiak"). Gune nagusiak bi dira: Ceuta eta Melilla. Espainiak hiri biak izendatzeko jadanik ez du plaza de soberanía izena erabiltzen, 1995etik aurrera autonomia hiriak direlako.
Gune txikiak, berriz, hiru uhartetxo dira. Guztiak Espainiako Armadaren kanpamenduak dira, Espainiako Gobernuak berak zuzenki administratuak. Hona hemen hirurak:
Beste alde batetik, Perrexil uhartea, 2002an Espainiaren eta Marokoren arteko gatazka armatua izan zuen uhartetxoa, berriki espainiar subiranotasuneko lurtzat hartu da, baina historikoki ez da inoiz horrela deitu, eta juridikoki egun "ez-inoren lurra" da.
Azkenik, Alboran uhartea eta gertuko Nubes uhartea, Afrikan badaude ere, Marokok ez ditu inoiz aldarrikatu.

## Ikus, gainera

* Maroko Handia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q191011
* Multimedia: Plazas de soberanía / Q191011
# Afrika Erdiko Errepublikako bandera

Afrika Erdiko Errepublikako bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | 3:5 |
| Erabakia | 1958eko abenduak 1a |
| Koloreak | |
Afrika Erdiko Errepublikako bandera, La Renaissance izeneko ereserkia eta armarriarekin batera herrialdeko ikur nagusienetako bat da. 1958ko abenduak 1ean onartu zen eta Barthélemy Bogandak diseinatu zuen, Ubangui-Chari lurralde autonomoko lehen presidentea izan zena, "Frantziak eta Afrikak elkarrekin joan behar dute" pentsatzen zuena. Hala, Frantziako banderako urdin, zuri eta gorri koloreak panafrikar koloreak ziren gorri, hori eta berdearekin uztartu zituen.
Gorriak ertafrikar herriaren odola irudikatzen du, independentzia lortzeko eta euren herrialdea defendatzeko isuri zutena, urdinak zerua eta askatasuna, zuriak bakea eta duintasuna, berdeak itxaropena eta fedea, horiak tolerantzia, eta independentziaren izar horiak etorkizun distiratsu bat.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q165775
* Multimedia: National flag of the Central African Republic / Q165775
# Afrika Mendebaldeko Estatuen Ekonomia Erkidegoa

Afrika Mendebaldeko Estatuen Ekonomia Erkidegoa (ingelesez: Economic Community of West African States, ECOWAS) mendebaldeko Afrikako nazioz haraindiko erakundea da, elkarte kideen artean ekonomia, gizarte eta kultura garapena areagotzea helburu duena.
1975eko maiatzaren 28an sortu zuen Lagosko Itunak, eta 1977. urtean hasi zen lanean. ECOWAS erakundeak Lagosen du idazkaritza, Nigerian. Sortu zen une beretik merkataritza askatasuna eta ondasun, zerbitzu eta langileen batetik besterako oztopoen gutxitzea sustatu ditu. Halaber, eskualdeen arteko komunikazio eta garraioen hobekuntza bultzatu ditu. Arlo militarrean nabarmentzekoa da 1990eko hamarkadan erakundeak bete zuen papera, ECOMOG armadaren sorkuntzan bereziki gauzatu zena. Hala, aipagarria da Liberiak 1993 eta 1994. urteetan bizi izan zuen gerra zibilean bake prozesua bultzatzeko armada horrek izan zuen eragina.
Nigerrek, Malik eta Burkina Fasok erakundea 2024ko urtarrilaren 28an utziko dutela jakinarazi dute, ECOWAS sortu zenetik aurrekaririk gabeko gertakaria, bereziki erakundearen laguntza falta salatu eta terrorismoaren aurrean eta haren menpe egotea leporatuta. atzerriko potentzien eragina.

## Herrialde kideak

Benin  Burkina Faso  Cabo Verde  Boli Kosta  Gambia  Ghana  Ginea  Ginea Bissau  Liberia  Mali  Niger  Nigeria  Senegal  Sierra Leona  Togo

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/09/16 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q193272
* Multimedia: Economic Community of West African States / Q193272
# Akabu

Akabu 2016. urtean Galdakaon (Bizkaia) sortutako punk-metal musika taldea da.

## Ibilbidea

2017an hasi ziren kontzertuak ematen, gehienbat Bizkaian. Urte bereko udan, euren lehengo diskoa ekoitzi eta kaleratu zuten, Akabu izenburuarekin. 11 abestiz osatutako diskoa da, gehienbat euskaraz abestua. Aguraingo Kaotiko taldeko Jhony eta Aguayikok kolaboratzen dute "Alarma Social" kantan, Arkada Socialeko Hodei abeslariak "Akabu" kantan, Egurra Ta Kittoko abeslariak "X" kantan, eta Iheskiden ibilitako eta gaur egun Bultz! taldean diharduen Xaguk "Gurea" kantan. Diskoa, euren hitzetan, "kañeroa" da, azkarra, letra gogorrekin hornitua.
2017. urte osoan aritu dira euren lana aurkezten herriz herri: Galdakao, Bilbo, Donostia, Gasteiz, Mungia, Ermua, Zeberio, Ugao, Barakaldo, Larrabetzu, Bedia, Dima... 2017ko Banden Lehiako finalistak dira. 2018an bigarren diskoa atera dute, Erlojuari begira.

## Diskografia

* Akabu (2017, autoekoizpena)
* Erlojuari begira (2018, autoekoizpena)

## Erreferentziak

* ↑ «Akabu» BandenLehia.eus (Noiz kontsultatua: 2017-10-28).
* ↑ «Aneguria, Raust!, Azken Trena eta Akabu, Banden Lehiako lau finalistak» Goiena (Noiz kontsultatua: 2017-10-28).
* ↑ «Akabu» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-06).
* ↑ «Erlojuari begira» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61362042
# Akademgorodok

Akademgorodok (errusieraz: Академгородо́к «Jakitunen hiritxoa») Sobietar Batasuna izan zeneko hiria (Errusiako Errepublika), 1959. urtean eraikia, Novosibirsketik hurbil, Mendebaldeko Siberian. 35.000 biztanle inguru ditu. Zientzia-ikerketa bultzatzeko eraiki zen hiri honetan unibertsitatea, non 35 ikerketa-institutu dauden. Siberiako heziketa-gune nagusia da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83627
* Multimedia: Akademgorodok (Novosibirsk) / Q83627
# Aka-Bo

Aka-Bo edo Bo andamaniera taldeko desagertutako hizkuntza bat da, iparraldeko taldekoa. Ipar Andaman eta Ipar Uharri Uhartean hitz egiten zen, Andaman uharteetan, India. Hizkuntzalari batzuen arabera, neolitikotik hitz egin zitekeen bertan eta munduko hizkuntza zaharrenen artean kokatzen zen. Uste denez, hizkuntza Afrikan sortu zen.
Bo hitz egiten zuen azpen pertsona, Boa Sr, 2010eko urtarrilaren 26a hil zen. Bere gurasoak hil zirenetik hizkuntza horretan jarduteko gai zen pertsona bakarra izan zen 30-40 urtetan zehar. 2009ko azaroan desagertu zen Aka-Kora hizkuntzaren senidea zen eta Anvita Abbi irakasle eta hizkuntzalariak 2.500 hitzezko hiztegi bat sortzea lortu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q35361
# Akad (argipena)

Akad izenak hainbat adiera du:
* Akadtar inperioa, Sargonek sortua.
* Akad hiria, Akadtar inperioaren hiriburua.
# Ak Chin, Pima konderrria (Arizona)

Ak Chin Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pima konderrian kokatuta dago, Arizona estatuan. 50 biztanle ditu, 1,362611 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Pima konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6646849
# Ak Orda

Ak Orda jauregia (kazakheraz: Ақорда резиденциясы) Kazakhstango lehendakariaren egoitza da. Ixim ibaiaren ertzean dago, Astanako hego-mendebaldean. Mabetex Taldeak eraiki zuen, Behgjet Pacollik, Kosovoko hirugarren presidenteak eta Kosovoko lehen ministrordeak.
Hiru urtetan egin zen eta 2004an ireki zen. Presidentearen egoitza da eta bertan lehendakaritzaren bulegoak daude. Halere, lehendakaria ez da bertan bizi. Eraikinak gezi batez hornitutako kupula bat du. Gezi doratu honen gainean 32 izpiko eguzkia ageri da zeinaren gainetik estepetako arranoak egiten duen hegan.
Eraikinak 80 metroko altuera du eta 36 720 m2ko azalera.. Urre-kolorea konplexu osoan agertzen da maiz. Zoruetarako hogeita bat marmol mota erabili ziren.

## Iruditegia

* 10,000 tengeko biletea
* Jauregia gauean.

## Erreferentziak

* ↑ Ak Orda, gaur egungo Kazakhstanen ezarri zen lehen estatuari egiten dio erreferentzia.
* ↑ Errusiak Federakuntzako gobernua: AKORDA PRESIDENTIAL PALACE
* 1 2 Paul Brummell, bradt kazakhstan, bradt travel guide,‎ 2008, p. 92
* ↑ CNN Traveler Promotion, « Kazakhstan's capital develops into a gem »,‎ 2008
* ↑ « "Akorda" Palace of the President in Astana », Astana Hotels.net,‎ 2011 (2104ko urtarrilaren 3an ikusia)

## Kanpo estekak

* Ak Orda jauregiaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q413579
* Multimedia: Ak Orda Presidential Palace / Q413579
# Akad (hiria)

Akad k.a. 2340 urte inguruan sortutako hiria izan zen, Sargon buruzagiak fundatua, akdatar inperioa izan zenaren hiriburua. K.a. 2159. urtearen inguruan, gutiek okupatu eta suntsitu zuten, eta, ondoren, izenak gehiago adierazi zuen Mesopotamiako eskualde bat, hiria propio ez baitzen berreskuratu. Inoiz ez da aurkitu kokalekua, ustez Kishetik edo agian Bagdadetik hurbil zegoela uste da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q150996
# Aka-Kora

Aka-Kora Andamaniera taldeko hizkuntza hila da, Iparraldeko taldekoa. Ipar Andamanen eta Smith uhartean hitz egiten zen. 2009ko azaroan, Boro izeneko azken hiztuna hil zen.

## Erreferentziak

* ↑ Andamanese tribes, languages die

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3433680
# ADN (egunkaria)

ADN Espainiar estatuan argitaratzen zen gai orokorreko doako egunkaria zen.
Egoitza nagusia Bartzelonan kokatuta zegoen arren, tokian-tokiko edizioak kaleratzen zituen. Horretarako Aragoi (Zaragoza), Bilbo, Castello, A Coruña, Lleida, Malaga, Mallorca, Madril, Iruñea, Errioxa, Sevilla, Valentzia eta Vigon ordezkaritzak zituen. Egunkari guztiek kaleratu ohi duten goizeko edizioaz gain, arratsaldeko edizioa ere kaleratu ohi zuen, ADN2 izenpean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) ADN egunkariaren webgunea
* Datuak: Q2709098
# ADPCM

ADPCM DPCM-en oinarritutako kodetzailea da, funtzionaltasun batzuk gehitzen dizkiolarik. Digitalizazioa baino lehen seinale analogikoa hartu eta maiztasun bandetan zatitzen da QMF (“Quadrature Mirror Filter”) iragazkiei esker. Banda horietako bakiotza era desberdinean tratazten da DPCM-ren propietateak erabiliz, hau da, laginketa prozesua, aurreikusitako errorearen kuantifikazioa eta azkenik kodifikazioa burutzen da. Banda bakoitzaren bit segida lortzen denean (“bitstream”), emaitzak multiplexatzen dira eta jadanik gordetzeko edo transmititzeko prest daude. Deskodetzaileak, alderantzizko prozesua egin behar du, hau da, “bitstream”-eko banda bakoitza desmultiplexatu eta deskodetu.
Kodetzaile hau hainbat aplikaziotarako egokia da, ahotsaren kodifikazioan este baterako non bits gehien dituzten ahotsak kodifikatzen diren, hain interesgarriak ez diren ahotsak alde batera utziz. Hau, fitxategiaren tamaina txikitzeko aukera bat da.
ADPCM, CCITT G.721, CCITT G.723 eta CCITT G.726 estandarren bidez eratzen da. Azken honek, lehengo biak ordezkatu zituen, 16, 24, 32 eta 40kbts-eko estandarrak defininituz (2, 3, 4 eta 5 bit-eko laginen tamainei dagokien hurrenez hurren).

## Ikus, gainera

* PCM
* DPCM

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2869
* Multimedia: Adaptive DPCM / Q2869
# AEB (argipena)

AEB akronimoak bi adiera ditu, eta biak dira estatu burujabeak:
* Arabiar Emirerri Batuak
* Ameriketako Estatu Batuak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q291000
# ADN (argipena)

ADNk esanahi ezberdinak ditu:
* ADN akronimoa azido desoxirribonukleikoari dagokio. Hala ere, DNA da termino horren laburtzapenik erabiliena euskaraz gaur egun.
* ADN, doako egunkari baten izena da.
# ADO.NET

ADO.NET Microsoft-en ADO (ActiveX Data Objects) teknologiaren hurrengo belaunaldia da, .NET plataforma alegia.
ADO.NET-ek konexiorik gabeko programaziorako euskarri hobetua ematen du. XML-entzako sostengu osoa eskaintzen du ere.
System.Data ADO.NET objektuen modeloa eratzen duen klasez osoturiko izen esparrua da.
System.Data izen esparruan Data.Set objektua sartzen da, honek datu-baseen taulak eta hauen erlazioak erakusten du.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Microsof-en .NET Framework
* (Ingelesez) .NET Framework-eko programazio-lengoaien zerrenda
* (Gaztelaniaz) C#-rako ECMA araua Microsoft .NET
* (Gaztelaniaz) CLI-rako ECMA araua
* Datuak: Q290508

## Ikus, gainera

* .NET
* .NET Framework
* Visual Studio.NET
* .NET Show
* Visual Basic.NET
* CLR
* ASP.NET
* Visual Basic.NET
* Programazio-lengoaia
* BASIC
# ADSL

ADSL edo Asymmetric Digital Subscriber Line (Harpidedunaren Linea Digital Asimetrikoa) DSL konexio mota bat da. Abiadura handiko linea digitala da, telefono sareak daraman kobrezko pare bihurrituaz lagunduta. Banda zabaleko interneterako atzipenerako teknologia da. Datu gehiago transmititu ditzake, eta ondorioz, abiadura gehiago.
Hobekuntza hau telefonoak (300-3400 Hz) baino maiztasun tarte altuagoa erabiltzen lortzen da. ADSLa eduki ahal izateko, splitter baten instalazioa behar izaten da, banatzeko betiko telefonoko seinalea konektatzeko erabili dugunarekiko.
Asimetrikoa deitzen zaio datuak igotzeko eta jaisteko abiadurak ezberdinak direlako. Normalean deskargatzeko abiadura altuagoa da. ADSL linean hiru komunikazio kanal ezartzen dira, datuak bidaltzeko, datuak jasotzeko eta telefonoz hitz egitekoa.
Gaur egun, herrialde batzuetan ADSLaren garapenak ari dira ezartzen, ADSL2 eta ADSL2+ deituak. Telebista eta kalitate altuko bideoa emateko dira pare bihurritua erabiliz. Teknologia honen garapenak konpetentzia handia ekarriko die operadore telefonikoei eta kable bidezko operadoreei. Teorian onura gehien bezeroak jasoko du, ahotsa, datuak eta telebista integratzen dituen zerbitzuak jasoki dituelako.

## Abantailak

Internetera konektatzen ari garen bitartean telefonoz hitz egitea ahalbidetzen du, datuak eta ahotsa kanal ezberdinetatik doazelako.
Aurretik dagoen egitura erabiltzen du (OTS - Oinarrizko Telefono Sarea). Interneteko Zerbitzu Hornitzaileek gastu handia aurrezten dute teknologiaren ezarpenean eta erabiltzaileek denbora eta gastu txikiagoa dute zerbitzua jaso ahal izateko.
Erabiltzaileek etengabeko internet konexioa dute. Puntutik punturako konexioa dagoelako da hau, zentrala eta erabiltzaileen artean dagoen lerroa ez delako konpartitua. Honek bermatzen dio erabiltzaileari banda zabalera dedikatua, zerbitzuaren kalitatea handituz.
Konexio abiadura altua eskaintzen du (telefonoak eskaintzen duenarekin alderatuta.

## Eragozpenak

Linea telefoniko guztiek ezin dute zerbitzu hau eskaini, pare bihurrituaren kalitate eskakizunak leku askotan daudenak baino handiagoak direlako. Pareak zarata eta moteltzearekiko baldintza onak izan behar ditu. Zentralera dagoen distantzia ere kontutan hartzekoa da.
Linea hauen zaintze lanak direla eta zerbitzua ez da merkea egitura txarreko herrialdeetan. Egitura txukunagoa dagoen herrialdeetan zerbitzua merkeagoa da.
Konexioa egiteko ezinbestekoa den routerra edo ADSL modema garestia da (routerra gehiago).
Linea telefonikoa behar du funtzionatzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q161618
* Multimedia: ADSL / Q161618
# AEBetako Irekia

AEBetako Irekia edo Ameriketako Estatu Batuetako Irekia (ingelesez: U.S. Open) zenbait kirol txapelketen izena da. Nagusienak hauek dira:
* AEBetako Irekia (tenisa)
* AEBetako Irekia (golfa)
# Airsoft

Airsoft simulazio militarrean oinarritutako estrategia kirola ez ezik, jarduera ludikoa baita, zeinetan partaideak plastikozko bolatxo esferikoak (BBs) botatzen dira benetazko armen itxurako erreplikak erabiliz, airsoft armak deituak.

## Historia

Airsoftaren hasiera Japonian kokatzen da 1970. urtean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q217108
* Multimedia: Airsoft / Q217108
# Airth

Airth, Eskoziako udalerri bat da, Falkirk eremu administratiboan.

## Leku interesgarriak

* Airth gaztelua
* Dunmore Pineapple

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1012333
* Multimedia: Airth / Q1012333
# Airth gaztelua

Airth gaztelua (ingelesez Airth Castle) Eskoziako Falkirk eremuan dagoen Airth udalerria eta Forth ibaiaren artean kokatzen den gaztelu bat da. A mailako eraikina izendaturik dago.

## Historia

William Wallacek 1298an aurrez bertan egon zen egurrezko gotorlekua erasotu zuen bere osaba Dunipaceko apaiza askatzeko. Ondoren izan zen gaztelua 1488an suntsitu zuten. XVI mendean ekialdean atal bat gehitu zitzaion.
Gaur egun hotela eta spa da.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Airth Castle Hotelaren webgunea
* Datuak: Q3300513
* Multimedia: Airth Castle / Q3300513
# Airway Heights (Washington)

Airway Heights Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Spokane konderrian dago, Washington estatuan. 10.757 biztanle ditu, 13,318263 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Spokane konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1502110
* Multimedia: Airway Heights, Washington / Q1502110
# Airós

Airós (frantsesez eta ofizialki: Airoux) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Okzitania eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aude departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1018506
* Multimedia: Airoux / Q1018506
# Airuno

Airuno Italiako udalerri bat da. Leccoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 2.835 biztanle ditu, 4,29 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Airunok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Brivio Colle Brianza Olgiate Molgora Olginate Valgreghentino

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42391
* Multimedia: Airuno / Q42391
# Airport Road Addition (Texas)

Airport Road Addition Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Brooks konderrian dago, Texas estatuan. 96 biztanle ditu, 5,475252 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Brooks konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q534018
# Aketx

Aketx, Aketxe, Akatz edo Aketze uhartea Bizkaiko kostaldean dagoen uharte txiki bat da, Gaztelugatxeren eta Matxitxako lurmuturraren artean kokatua. Eusko Jaurlarizaren Toponimia datu-basean Akatx uhartea izenarekin azaltzen da.
Osotara 3 hektarea ditu, eta Bermeoko udalerrian dago. Duen tamaina txikiagatik eta orografiagatik arroka bat baino ez da, landaredi urriarekin. Hegazti kolonia handiak daude, horien artean ubarroi handia. Gaztelugatxek eta Aketx uharteak babespean dagoen biotopo bat osatzen dute.
* Aketx irla
* Gaztelugatxe eta Aketx irla
* Gaztelugatxe eta Aketx neguan

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiak onartutako ponte izenen zerrendan hauxe ageri da: «Aketx, Gaztelugatxe ondoko Bermeoko uhartea». Bizkaiko Foru Aldundiak argitaratutako Bizkaiko maparen 2009ko eta 2005eko edizioetan ere Aketx ageri da.
* ↑ «Akatx uhartea» Eusko Jaurlaritzako Toponimia datu-basea (Noiz kontsultatua: 2018-02-19).

## Ikus, gainera

* Gaztelugatxe
* Izaro
* Matxitxako lurmuturra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q417548
* Multimedia: Aketx / Q417548
# Aketegi (argipena)

Aketegi hitzak hainbat adiera ditu:

## Geografia
### Mendiak

* Aketegi edo urte batzuetan Aitxuri bezala ezagutu dena (1.551 m): Aizkorriko mendilerroko mendia, Gipuzkoan.
* Aketegi erpina (1.548 m): Aizkorriko mendilerroko mendia, Gipuzkoan.

### Mitologia

* Aketegi : Euskal mitologiaren lekua.
# Aketegi (mitologia)

    Artikulu hau haitzuloari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Aketegi (argipena)».
Aketegi Aizkorri mendiko paraje bat da, Euskal mitologiari lotuta. Bertan leizezulo bat dago eta kondairen arabera tokia Mariren egoitzetako bat da. Leize honen izena Aketegiko (Mariren) leizea da (koord.: 42.9578,-2.3287).
Aketegi toponimoak euskal mitologiaren beste izaki bat ekartzen du gogora, akerbeltza.

## Mari Aketegiko leizean, kondairak eta sinismenak

* Zegama aldean Marieren izenak "Aketegiko Dama" eta "Aketegiko Sorgiñe" dira.
* Beste zenbaitetan suzko bola bat bela ikusi dute Zegaman Aketegitik irteten edo sartzen. Baita suzko igitaiaren itxurapean zerua zeharkatzen.
* Aketegiko koban belearen itxuran ikusi dute Mari Zegama aldeko jendeak.
* Marik gustukoa du bere Aketegiko egoitzaren sukaldean, suaren alboan eserita, bere ilea orraztea.
* Eskualdean sinisten dute ere soro eta bartzentzat oso kaltegarriak diren ekaitzak leizezulo bertatik igortzen dituela.
* Aketegiko Dama ere bere zaleak babesten ditu. Baten bat paraje haietan egoera larri batean baldin badago eta hiru aldiz deitzen baldin badu Aketegiko Dama, hau bere buru gainean jartzen da babesteko, edo esate baterako galdutako laguna gidatzeko.
* Aketegiko Damak ahariak zamaberetzat erabiltzen ditu eta oso gustukoak ditu.

## Ikus, gainera

* Mari
* Aketegi, mendia.

## Bibliografia

* Jose Miguel de Barandiaran, obras completas. Egilea, Jose Miguel de Barandiaran. Argitaletxea, Editorial la gran enciclopedia vasca, Bilbao 1976.

## Erreferentziak

* ↑ Jose Miguel de Barandiaran, obras completas. Egilea, Jose Miguel de Barandiaran. Argitaletxea, Editorial la gran enciclopedia vasca, Bilbao 1976.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253020
# Aketxe (Leioa)

    Artikulu hau Leioako auzoari buruzkoa da; Bermeoko uhartea gaitzat duena beste hau da: «Aketx»
Aketxe Leioako (Bizkaia) auzoa da, herriko beheko aldean dagoena. Bertan, Bilboko metroak Leioako geltokia dauka.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 21 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Aketxeko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 47 | 40 | 38 | 33 | 34 | 26 | 24 | 21 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253021