OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Wahhabismo

Wahhabismoa (arabieraz: وهابية‎‎, Wahhābiya(h) edo Wahhabi misioa (arabieraz: الدعوة الوهابية‎‎, ad-Da'wa al-Wahhābiya(h)) Islamaren korronte nagusia den sunnismoaren azpi-sekta erlijioso fundamentalista bat da. Deskribapen ezberdinak egin izan dira euren ideologiaren inguruan, eta euren jarraitzaileen arabera "ultrakontserbadoreak", "fundamentalistak", "puritanoak" eta "monoteismoa puroa berrezartzeko" mugimendua dira. Euren aurkarien arabera "mugimendu sektario aldendu" bat, "sekta gaizto" bat eta Islamaren distortsioa dira. Wahhabi batzuek euren burua Salafi edo muwahhid deitzea nahiago dute.
Muhammad Ibn Abd Al-Wahhab (1703-1792) erreformatzaileak sortua XVIII. mendean, saudien dinastiarekin zuen harremanagatik zabaldu zen eta gaur egun Saudi Arabiako musulmandarren artean eragin handia du.
Lege islamdarrak aplikatzeko orduan duen zorroztasunagatik eta zabaltzeko nahiagatik nabarmentzen da. Saudi Arabiako petrolio putzuek emandako dirutzei esker, wahhabismoak zabalkunde nabarmena izan du azken hamarkadetan.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Juergensmeyer, Mark; Roof, Wade Clark. (2011-10-18). Encyclopedia of Global Religion. SAGE Publications ISBN 9781452266565. (Noiz kontsultatua: 2017-08-25).
* ↑ (Ingelesez) Schwartz, Stephen. «Saudi Arabia and the Rise of the Wahhabi Threat» Middle East Forum (Noiz kontsultatua: 2017-08-25).
* ↑ (Ingelesez) Fundamentalist Wahhabism Comes to U.S.. (Noiz kontsultatua: 2017-08-25).
* ↑ (Ingelesez) «Wahhabi | Beliefs & History» Encyclopedia Britannica (Noiz kontsultatua: 2017-08-25).
* 1 2 3 Dean., Commins, David. (2009). The Wahhabi mission and Saudi Arabia. I.B. Tauris ISBN 184885014X..
* ↑ (Ingelesez) Valentine, Simon Ross. (2015-01-09). Force and Fanaticism: Wahhabism in Saudi Arabia and Beyond. Oxford University Press ISBN 9781849046152. (Noiz kontsultatua: 2017-08-25).
* ↑ Wiktorowicz, Quintan. (2006-05-01). «Anatomy of the Salafi Movement» Studies in Conflict & Terrorism 29 (3): 207–239. doi:10.1080/10576100500497004. ISSN 1057-610X. (Noiz kontsultatua: 2017-08-25).
* ↑ J., DeLong-Bas, Natana. (2004). Wahhabi Islam : from revival and reform to global Jihad. Oxford University Press ISBN 0195169913..
* ↑ (Ingelesez) Sells, Michael. (2016-12-20). Wahhabist Ideology: What It Is And Why It's A Problem. (Noiz kontsultatua: 2017-08-25).
* ↑ Robert., Lacey,. (2010, ©2009). Inside the Kingdom : kings, clerics, modernists, terrorists, and the struggle for Saudi Arabia. Penguin Books ISBN 0143118277..
* ↑ (Ingelesez) Kepel, Gilles. (2006). Jihad: The Trail of Political Islam. I.B.Tauris ISBN 9781845112578. (Noiz kontsultatua: 2017-08-25).
* ↑ (Ingelesez) «What is Wahhabism? The reactionary branch of Islam from Saudi Arabia said to be 'the main source of global terrorism'» The Telegraph (Noiz kontsultatua: 2017-08-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q163140
* Multimedia: Wahhabism / Q163140
# Wahiawa (Hawaii)

Wahiawa Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Honolulu konderrian kokatuta dago, Hawaii estatuan. 18.658 biztanle ditu, 6,014306 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Honolulu konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2016119
* Multimedia: Wahiawā, Hawaii / Q2016119
# Wahkon (Minnesota)

Wahkon Minnesotako hiri bat da. Mille Lacs konderrian kokatua dago. 2010ean 206 biztanle zituen, 2,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Mille Lacs konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2227613
# Warren udalerria, Lucas konderria (Iowa)

Warren udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Lucas konderrian. Azken zentsuaren arabera 247 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Warren udalerriak 84 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 32.039 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5484523
# Warren udalerria, Marion konderria (Indiana)

Warren udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Marion konderrian. Azken zentsuaren arabera 106.191 biztanle zituen, 48.44 milia karratu (125.5 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Warren udalerriak 42850 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 25.657 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q578755
* Multimedia: Warren Township, Marion County, Indiana / Q578755
# Warren udalerria, Belmont konderria (Ohio)

Warren udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Belmont konderrian. Azken zentsuaren arabera 5.743 biztanle zituen, 91.3 milia karratu (236 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Warren udalerriak 2123 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 24.471 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q925096
* Multimedia: Warren Township, Belmont County, Ohio / Q925096
# Warren udalerria, Bremer konderria (Iowa)

Warren udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Bremer konderrian. Azken zentsuaren arabera 571 biztanle zituen, 36.66 milia karratu (94.9 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Warren udalerriak 166 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 54.172 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2221546
# Warren udalerria, Clinton konderria (Indiana)

Warren udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Clinton konderrian. Azken zentsuaren arabera 596 biztanle zituen, 29.44 milia karratu (76.2 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Warren udalerriak 209 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 24.929 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7970532
* Multimedia: Warren Township, Clinton County, Indiana / Q7970532
# Warren udalerria, Jefferson konderria (Ohio)

Warren udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Jefferson konderrian. Azken zentsuaren arabera 3.832 biztanle zituen, 23.2 milia karratu (60 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Warren udalerriak 1772 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 25.290 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7970538
* Multimedia: Warren Township, Jefferson County, Ohio / Q7970538
# Warren udalerria, Huntington konderria (Indiana)

Warren udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Huntington konderrian. Azken zentsuaren arabera 641 biztanle zituen, 24.4 milia karratu (63 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Warren udalerriak 225 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 21.186 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7970534
# Warren udalerria, Jo Daviess konderria (Illinois)

Warren udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Jo Daviess konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.487 biztanle zituen, 19.7 milia karratu (51 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Warren udalerrian 580 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 27.802 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q987954
# Warren udalerria, Keokuk konderria (Iowa)

Warren udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Keokuk konderrian. Azken zentsuaren arabera 407 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Warren udalerriak 197 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 18.154 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9045895
# Warren udalerria, Lake konderria (Illinois)

Warren udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Lake konderrian. Azken zentsuaren arabera 65.883 biztanle zituen, 36.76 milia karratu (95.2 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Warren udalerrian 23223 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 44.484 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7970540
# Van Halen

Van Halen 1972an Pasadenan sortutako hard rock musika taldea da. 1980ko hamarkadan, batez ere 1984 bere albumari esker, rock munduko talde nagusienetariko bat bilakatu zen.

## Diskografia

* Van Halen (1978)
* Van Halen II (1979)
* Women and Children First (1980)
* Fair Warning (1981)
* Diver Down (1982)
* 1984 (1984)
* 5150 (1986)
* OU812 (1988)
* For Unlawful Carnal Knowledge (1991)
* Balance (1995)
* Van Halen III (1998)
* A Different Kind of Truth (2012)

## Erreferentziak

* ↑ Macdonald, Bruno. (2006). Dimery, Robert ed. 1001 Albums You Must Hear Before You Die. New York: Quintet Publishing Limited ISBN 0-7893-1371-5. OCLC .63515375.

## Kanpo estekak

* musika taldearen webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q190155
* Multimedia: Van Halen / Q190155
# Van Horne (Iowa)

Van Horne Iowako hiri bat da. Benton konderrian kokatua dago. 2010ean 682 biztanle zituen, 1,63 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Benton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2239985
# Van Loo

Van Loo nederlanderazko abizena da. Abizen hori dutenen artean, ospetsuena XVIII. mendeko pintore-familia da, jatorriz Herbeheretakoa baina Frantzian bizi izan zena. Familiako kide aipagarrienak:
* Charles-André van Loo (edo Carle van Loo)
* Jean Baptiste van Loo
* Louis-Michel van Loo.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Van Horn (Texas)

Van Horn Texasko herri bat da. Culberson konderrian kokatua dago. 2010ean 2.063 biztanle zituen, 7,35 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Culberson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q976246
* Multimedia: Van Horn, Texas / Q976246
# Van Helsing (filma)

Van Helsing, 2004ko Stephen Sommers estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle eta gidoilariak zuzendu, ekoitzi eta idatzitako ekintza eta beldurrezko film bat da. Hugh Jackman, Kate Beckinsale, Richard Roxburgh, David Wenham, Will Kemp, Kevin J. O'Connor eta Shuler Hensley aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1887, Karpatoetan Transilvania eskualde misteriotsu eta mitikoa dago, hemen Gaizkia bizi da eta eguzkia joan eta gaua egitean aurkezten da, gainera gizakion amesgaiztoetan agertzen diren munstroen bizilekua ere bada. Vatikanoko Orden Santuak bertara Van Helsing (Hugh Jackman) munstro-ehiztaria bidaliko du, Drakula kondearen (Richard Roxburgh) eta bere kontrolpeko izakiei aurre egin diezaien.

## Aktoreak

* Hugh Jackman: Gabriel Van Helsing, munstro-ehiztaria
* Kate Beckinsale: Anna Valerious, antzinako errumaniar familia bateko azken ondorengoa
* Richard Roxburgh: Drakula kondea, Transilvaniako agintaria
* David Wenham: Carl, Orden Santuaren fraidea
* Shuler Hensley: Frankensteinen munstroa
* Kevin J. O'Connor: Igor, Frankensteinen zerbitzari ohia eta Drakularen morroia
* Will Kemp: Velkan Valerious, Annaren anaia, orain otsogizona bilakatua
* Elena Anaya: Aleera, Drakularen emaztegaietako sadikoena
* Alun Armstrong: Jinette kardinala, Van Helsingen buruzagia Orden Santuan
* Silvia Colloca: Verona, Drakularen emaztegaietako zaharrena
* Josie Maran: Marishka, Drakularen hirugarren emaztegaia
* Tom Fisher: Kopa Kapeladuna, Transilvaniako ehorztailea
* Samuel West: Victor Frankenstein doktorea
* Stephen Fisher: Jekyll doktorea
** Robbie Coltrane: Hyde jaunaren ahotsa

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q211009
# Van Helsing (telesaila)

Van Helsing kanado-estatubatuar fantasia iluneko telesaila da, Neil LaButek Syfyrako sortua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Abraham Van Helsingen ondorengoa Vanessa, hil eta hiru urtera, mundu postapokaliptiko batean berpizten dute mundua menderatzen duten banpiroen aurkako erresistentzia gidatzeko.

## Aktoreak

* Kelly Overton: Vanessa Van Helsing
* Missy Peregrym: Scarlet Van Helsing
* Jonathan Scarfe: Axel Miller
* Christopher Heyerdahl: Sam
* David Cubitt: John
* Vincent Gale: Flesh
* Rukiya Bernard: Doc
* Trezzo Mahoro: Mohamad
* Tim Guinee: Ted
* Laura Mennell: Rebecca
* Paul Johansson: Dimitri
* Aleks Paunovic: Julius
* Hilary Jardine: Susan
* Avery Konrad: Cynthia
* Sarah Desjardins: Catherine
* Alison Wandzura: Nicole
* Terry Chen: Brendan

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Prudom, Laura. (2015-11-2). «Syfy Acquires Female 'Van Helsing' Series with Neil LaBute as Showrunner» Variety.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23787669
# Van Meter (Iowa)

Van Meter Iowako hiri bat da. Dallas konderrian kokatua dago. 2010ean 1.016 biztanle zituen, 3,31 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Dallas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2239911
* Multimedia: Van Meter, Iowa / Q2239911
# Van Heflin

Emmett Evan "Van" Heflin, Jr. (Walters, Oklahoma, 1908ko abenduaren 13a - Hollywood, Kalifornia, 1971ko uztailaren 23a) estatubatuar aktorea izan zen, zineman, antzokian eta irratian aritutakoa. 1942an Johnny Eager filmean egindako lanagatik esker, gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuen.

## Filmografia hautatua

* A Woman Rebels (1936)
* The Outcasts of Poker Flat (1937)
* Flight From Glory (1937)
* Annapolis Salute (1937)
* Saturday's Heroes (1937)
* Back Door to Heaven (1939)
* Santa Fe Trail (1940)
* The Feminine Touch (1941)
* H.M. Pulham, Esq. (1941)
* Johnny Eager (1942)
* Kid Glove Killer (1942)
* Grand Central Murder (1942)
* Seven Sweethearts (1942)
* Tennessee Johnson (1942)
* Presenting Lily Mars (1943)
* Screen Snapshots: Hollywood in Uniform (1943)
* Land and Live in the Jungle (1944)
* Land and Live in the Desert (1945)
* The Strange Love of Martha Ivers (1946)
* Till the Clouds Roll By (1946)
* Possessed (1947)
* Green Dolphin Street (1947)
* B.F.'s Daughter (1948)
* The Secret Land (1948)
* Tap Roots (1948)
* The Three Musketeers (1948)
* Act of Violence (1948)
* Madame Bovary (1949)
* East Side, West Side (1949)
* Tomahawk (1951)
* The Prowler (1951)
* Week-End with Father (1951)
* My Son John (1952)
* The Golden Mask (1953)
* Shane (1953)
* Wings of the Hawk (1953)
* Tanganyika (1954)
* The Raid (1954)
* Woman's World (1954)
* Black Widow (1954)
* Battle Cry (1955)
* Count Three and Pray (1955)
* Patterns (1956)
* 3:10 to Yuma (1957)
* La tempesta (1958)
* Gunman's Walk (1958)
* They Came to Cordura (1959)
* 5 Branded Women (1960)
* Under Ten Flags (1960)
* The Wastrel (1961)
* Cry of Battle/PHL: "To Be a Man" (1963)
* The Greatest Story Ever Told (1965)
* Once a Thief (1965)
* Stagecoach (1966)
* The Man Outside (1967)
* The Ruthless Four (1968)
* The Big Bounce (1969)
* Neither Are We Enemies (1970)
* Airport (1970)

## Kanpo estekak

* Van Heflin aktorearen IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q350678
* Multimedia: Van Heflin / Q350678
# Van Maanenen izarra

Van Maanenen izarra (VMa 2 / GJ 35 / WD 0046+051) Piscis konstelazioko nano zuri bat da. δ Piscium mendebaldera eta ω Pisciumetik ekialdera dago. +12,4ko itxurazko magnitudearekin, ilunegia da begi hutsez ikusi ahal izateko, baina 150 eta 200 milimetro bitarteko irekiera duen teleskopio batekin edo CCDz doitutako teleskopio txikiagoekin ikus daiteke. 1917an aurkitu zuen Adrian Van Maanen astronomoak 1914 eta 1917 bitartean hartutako argazkiak alderatuz. Bere urteroko mugimendu propio handia nabaritu zuen (2,98").

## Ezaugarri fisikoak

Van Maanenenen izarra DZ7 edo DF-G/VII espektro motako izar hondakin bat da. DZ motako nano zuri bezala, nahiko hotza da, eta lerro metalikoak ditu, baina ez hidrogeno edo helioarenak bere espektroan. Gure eguzki-sistematik 14 argi urteko distantziara, nano zuri bakartirik (gertu kiderik ez duena) hurbilenekoa da. Bere tenperatura nahiko baxuak (6770 kelvin) oso antzinako objektua dela adierazten du, bere adin estimatua 10.000 milioi urtekoa delarik. Alabaina, ikereketa berriek bere adina baxuagoa dela iradokitzen dute, 3.700 eta 5.000 milioi urte bitartekoa.
Van Maanenen izarraren masa 0,83 eguzki masa ingurukoa da, bere diametroa gure eguzkiarenaren %1,3a den bitartean. Nano zuriak oso objektu dentsoak dira, platinoarena baino 50.000 aldiz dentsitate handiagoarekin. Van Maanenen izarrarentzat kalkulatutako diametroa Lurrarena baino apur bat baxuagoa da, hala, bere dentsitatea gugandik gertuen dagoen nano zuria den Sirius Brena baino 10 aldiz handiagoa delarik. Material honekin betetako poxpolo kaxa batek 10.000 kilo pisatuko lituzke. Bere argitasuna gure eguzkiarena baino 5000 aldiz txikiagoa da.
Van Maanenen izarragandik gertuen dauden izarrak bi nano gorri dira: GJ 1002, 4,3 argi urteko distantziara, eta TZ Arietis, 4,6 argi urteko distantziara.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q868692
* Multimedia: Van Maanen's Star / Q868692
# Watson (Arkansas)

Watson Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Desha konderrian dago, Arkansas estatuan. 185 biztanle ditu, 0,533358 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Desha konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79273
* Multimedia: Watson, Arkansas / Q79273
# Watson (Minnesota)

Watson Minnesotako hiri bat da. Chippewa konderrian kokatua dago. 2010ean 205 biztanle zituen, 0,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Chippewa konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1924107
# Watson (New York)

Watson Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Lewis konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 1.802 biztanle ditu, 115,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lewis konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708934
# Watson (Illinois)

Watson Illinoiseko herri bat da. Effingham konderrian kokatua dago. 2010ean 754 biztanle zituen, 2,90 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Effingham konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2347018
# Watson Doktorea

John H. Watson Doktorea Sir Arthur Conan Doylen eskutik sorturiko fikziozko Sherlock Holmes detektibearen lagunmin, laguntzaile eta pisukide bilakatzen den britainiar sendagilea da. Holmes detektibea 58 abenturetan zehar lagunduko du, gainera lautan izan ezik gainontzeko kontakizun guztien ahots narratzailea da.
Jatorrizko istorioek ez zuten 1914 urte aurreko bere bizitzaren xehetasunik agertzen (Watson doktorea Holmesi "His Last Bow" izeneko bere istorioan lagundu zion unerarte hain zuzen ere).

## Kategoria

* Sherlock Holmes Museoaren webgunea (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q187349
# Watson udalerria, Effingham konderria (Illinois)

Watson udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Effingham konderrian. Azken zentsuaren arabera 3.188 biztanle zituen, 35.83 milia karratu (92.8 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Watson udalerrian 1298 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 27.108 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5398068
# Watsontown (Pennsylvania)

Watsontown Pennsylvaniako borough bat da. Northumberland konderrian kokatua dago. 2010ean 2.351 biztanle zituen, 1,75 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Northumberland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1186489
* Multimedia: Watsontown, Pennsylvania / Q1186489
# Watseka (Illinois)

Watseka Illinoiseko hiri bat da. Iroquois konderrian kokatua dago. 2010ean 5.255 biztanle zituen, 7,90 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Iroquois konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q575268
* Multimedia: Watseka, Illinois / Q575268
# Watson (Missouri)

Watson Missourieko herrixka bat da. Atchison konderrian kokatua dago. 2010ean 100 biztanle zituen, 0,28 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Atchison konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2602449
# Urbeltz ugari

Urbeltz ugaria (Coprinus disseminatus edo Coprinellus disseminatus) Psathyrellaceae familiako onddo espezie bat da. Jangarria izan daiteke, baina haragi gutxi du eta laster belzten dena.

## Deskribapena

Kapela: 4 eta 12 cm arteko diametrokoa, hasieran borobildua, gero kanpai itxurakoa, ez da inoiz erabat zabaltzen. Ez oso haragitsua, orrien bizkarra ikusi egiten da gardentasunagatik, eta horrek ildaskatu itxura ematen dio. Ez da delikueszentea. Kolorea nahiko aldakorra da: zurixka, krema, okre-lehoi kolorekoa, okre argia, ilunagoa erdian. Ale oso gazteetan pikor batzuk ikus daitezke, gorrixka ilunak edo beltzak, oso sakabanatuta.
Orriak: Zabal, oso meheak, ia orritxorik gabe, ez dira delikueszenteak, nahiko zabalak, sabeldunak, atxikiak, zurixkak hasieran, gris-moreak gero, eta azkenean arre-beltzaxka-moreak, ertz zurbilagoarekin.
Hanka: 1,5 eta 4 cm arteko luzera, ia zilindrikoa, barnehutsa, zurixka, gardena, erabat ilaunduna lupaz ikusita.
Haragia: Oso mehea, usaingabea eta ez da delikueszentea.
Etimologia: Coprinus hitza grezieratik dator, "coprinus" hitzetik, eta esan nahi du: simaurrari dagokiona, simaurrean hazten dena. Disseminatus epitetoa berriz latinetik dator, sakabanatuta esan nahi duen "diseminado" hitzetik. Ale asko sakabanatuta agertzen direlako.

## Jangarritasuna

Sukaldaritzarako baliorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Bere tamaina txikiagatik eta pilan agertzeak, batzuetan izugarriak, zaila egiten du nahastea.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian eta udazkenean agertzen da, kantitateetan, batzuetan izugarriak, motzondoak, enborrak eta inguruak kolonizatzen. Lurperatutako sustraietan ere irteten du, eta horrek lurrean hazi den itxura ematen dio.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Europa, Afrika, Erdialdeko Amerika, Hegoaldeko Amerika, Asia, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Kutxa Fundazioa Sozial eta Kulturala. (1992). Euskal Herriko perretxikoak. Litografía Danona s. coop.ltda., 75 or. ISBN 84-7173-211-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa., 334 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 167 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 272 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1071819
* Multimedia: Coprinellus disseminatus / Q1071819
# Urbi et Orbi

Urbi et Orbi, latinez: Hiria (Erroma) eta Munduarentzat, Aitasantuak Erroma eta Munduari eskeinitako usadiozko bedeinkapena da.
Urtero, Erroman, birritan ematen den bedeinkapena da: Pazko egunez eta Eguberri egunez, abenduaren 25ean. Eguerdiz, Vatikano Hiriko San Petri basilikaren erdiko balkoitik eskeintzen da.
Bestalde, Aitasantua zendu eta ondorengoa aukeratzen den egunean Konklabea amaitu eta Aitasantu aukeratu berriak ere bere burua Erroma eta Munduaren aurrean lehenbizikoz San Petriren ondorengoa gisa aurkezterakoan ere Urbi et Orbe befeinkapena eskeintzen du.
* Datuak: Q271897
* Multimedia: Urbi et Orbi / Q271897
# Urberuagako bainuetxea

Urberuagako bainuetxea Markinako udalerrian kokatzen den bainuetxe bat da, egun guztiz suntsiturik dagoena. Bertako ur termalak, bikarbonatoak eta nitrogenoa dauzkatenak, 1802 urtean aurkitu zituzten. 1983ko uholdeen ondorioz, bainuetxea guztiz birrinduta zen. Bertako ur mineralak botilaratzen jarraitu zuen enpresa batek harik eta 1993 urtean itxi zuen arte. 2001 urtean, enpresa batek bainuetxe zaharreko lurrak erosi eta bainuetxe berri baterako proiektua plazaratu zuen. Hala ere, egun bainuetxe zaharraren hondakinak bakarrik ikus daitezke bertan.
* Bainuetxearen hondakinak 2024an
* Zubia eta bainuetxearen hondakinak 2024an

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Una empresa invierte 5 millones para reabrir el balneario de Urberuaga. www.elpais.com. 2003-06-22.
* ↑ (Gaztelaniaz) Markina adoptará medidas ante el «patético» estado de conservación del antiguo balneario de Urberuaga. www.elcorreodigital.com. 2008-01-11.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268611