OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Atzo (eleberria)

Atzo (frantsesez: 'Hier') Agota Kristof egilearen frantsesez idatzitako eleberria da, 1995ean Parisko Seuil argitaletxean plazaratuta.

## Argumentua

Kontakizun hau tristea bezain samurra da, bizitza bezain gordina, eta, hala ere, oso gustura eta erraz irakurtzen da. Horixe da Agota Kristofen trebezia, historiak kontatzen oso ondo dakiela. Bere laugarren nobela honetan maitasun ezinezko bat kontatzeaz gain, deserriaz hitz egiten digu idazleak ohi bezala, bakardadeaz, iraganaren mamuaz, babes-herrian errefuxiatuek bizitzeko dituzten zailtasunez eta miseriez, heriotzaz, idazteko pasioaz… eta dena bere estilo xume horretan, umore beltzez eta lirismoz zipriztindurik.
Tobias Horvath-en istorioa kontatzen du eleberriak, Tobias berak azaldua —“Izenik gabeko herri batean jaio nintzen, garrantzi gabeko herrialde batean”—. Gerratik ihesi, babes-herri bat hartzera behartua, fabrika bateko katean kondenatua —“beti zulo bera pieza berean; hamar mila aldiz egunean”—. Eta Kristofen biografia zertxobait ezagutzen duenak berehala ikusiko dio bi bizitzen arteko paralelismoari. Kristofek aitortu zuen Atzo zela bere testurik autobiografikoena. Tobias emakume baten oroitzapenak, hura inoiz elkartuko zaionaren esperantzak bizi du, gainera. Hemen biltzen du eleberri laburraren muina: “Nire bizitzari dagokionez, hitz gutxitan laburbil daiteke: Line etorri zen, eta gero berriro joan zen”.
Esaten du liburuak: “Atzo dena zen ederrago”, esateko pixka bat aurrerago: “Oraina besterik ez dago”.

## Euskarazko moldaketa

Itzultzailea Eskarne Mujika izan zen (Literatura Unibertsala bilduma, Elkar-Alberdania, 2003. ISBN:978-84-95589-63-7.)

## Erreferentziak

* ↑ https://denda.karrikiri.eus/narratiba/atzo.html
* ↑ https://kritikak.armiarma.eus/?p=5911

## Kanpo estekak

* Gerardo Markuletaren komentarioa.
* Aritz Galarragaren komentarioa.
* Datuak: Q117405902
# Atílio Vivácqua (Espírito Santo)

Atílio Vivácqua Brasilgo udalerri bat da, Espírito Santo estatuan kokatua. 9.850 biztanle ditu 223,447 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Espírito Santo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q648890
* Multimedia: Atilio Vivacqua / Q648890
# Au-delà des grilles

Au-delà des grilles (italieraz: Le mura di Malapaga) 1949ko René Clément frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Pierre Arrignon kriminalak Genovara ihes egingo du. Bertan Marta Manfrediniz maiteminduko da.

## Aktoreak

* Jean Gabin: Pierre Arrignon
* Isa Miranda: Marta Manfredini
* Vera Talchi: Cecchina
* Andrea Checchi: Giuseppe
* Robert Dalban: marinela
* Ave Ninchi: Maria
* Checco Rissone: langilea
* Renato Malavasi: dentista
* Carlo Tamberlani: inspektorea
* Vittorio Duse: agentea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q623050
* Multimedia: Le mura di Malapaga / Q623050
# Au (Sankt Gallen)

Au Suitzako udalerria da. Sankt Gallen kantonamenduan dago, Sankt Gallen kantonamendua barrutian. 2014an 7,788 biztanle zituen 4,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66254
* Multimedia: Au SG / Q66254
Balgach Walzenhausen Widnau Berneck St. Margrethen
# Atzizki

Atzizkia hitz baten erroaren atzean kokatzen den hizki (morfema) da eta, haren bitartez, hitz eratorri bat sortzen da, beste esanahi bat duena. Kategoria gramatikal berekoa (mendi izena + -txo atzizkia > menditxo izena) izan daiteke edo beste batekoa (mendi izena + -tsu atzizkia > menditsu adjektiboa).
Hitz baten lexema, sustrai edo gai baten ondoren eta morfema osagarrien aurretik jartzen den hizki edo hizkuntzetako eratorpen-morfema da, hitzari informazio gehigarria ematen diona. Horrela osatutako hitz berriari, hitz eratorri deritzo eta hori egiteko bideari, eratorpena.

## Ikus, gainera

* Morfologia
* Morfologia konputazional
# Au (Schwarzwald)

Au (Schwarzwald) Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, [[Breisgau-Hochschwarzwald (barrutia)|Breisgau-Hochschwarzwald]] barrutian. 2014an 1.370 biztanle zituen 3,99 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q506881
* Multimedia: Au (Breisgau) / Q506881
# Au Pays Basque avec Luis Mariano

Au Pays Basque avec Luis Mariano 1952 urtean eginiko euskal filma zen. Pierre Apestegi eta Jean-François Apestegik egin zuten film hau Eusko Films produkzio-etxeari esker. Francis Lopez hendaiarrak egin zuen musika.

## Pertsonaiak

* Luis Mariano

## Kanpo estekak

* Artikulua imdb.com
* Datuak: Q12254466
# Au Pays des Basques

Au Pays des Basques 1930. urtean eginiko film dokumental frantziarra da. Jean Faugeres eta Maurice Champreuxek eginiko film honetan, lehendabizikoz euskaraz aritzen da. Zehazki, "erlea" da zineman entzun zen euskarazko lehen hitza. Hizkuntza nagusia frantsesa zen, baina musika da nagusia filmaren soinu bandan.
Ipar Euskal Herrian grabatu zuten. Matxin Irabola eta Ganix Haltzueta Oihanzaina bertsolari senpertarrek parte hartu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Au pays des Basques (1930) - IMDb. (Noiz kontsultatua: 2023-03-17).
* ↑ Euskal Kultur Erakundea. (PDF) Chez les Basques. (Noiz kontsultatua: 2016-2-13).
* ↑ Koldo Larrañaga eta Kike Calvo. Historia de la Cinematografía Vasca. .
* ↑ Soulé, Beñat. (2011). Neurtizlari Bertsulari Iparraldez. Euskaltzaleen biltzarra-Erroteta, 132-133 or..

## Ikus, gainera

* Dokumentalak Euskal Herrian
* The Land Of The Basques
* Im Landen der Basken

## Kanpo estekak

* Artikulua imdb.com
* Euskadiko Filmategia
* Datuak: Q12254468
# Atzo da bihar

Atzo da bihar Ken Zazpi taldearen lehen diskoa da, 2001ean Gor Diskak diskoetxearen zigilupean argitaratutakoa.

## Abestien zerrenda

* Zenbat min
* Malen
* Itxoiten
* Larrun
* Profetak
* Irri bat
* Hotzikara
* Bi eta bat
* Badakit
* Zigortuta
* Ezer ez da betiko
Taldekideak beste diskoetakoen berberak dira:
* Jon Mikel Arronategi
* Eñaut Elorrieta: gitarra eta ahotsa
* Igor Artzanegi: baxua
* Beñat Serna: gitarra,
* Iñaki Zabaleta: trikitia eta teklatuak
* Jon Fresko: bateria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254467
# Au Gres (Michigan)

Au Gres Michigango hiri bat da. Arenac konderrian kokatua dago. 2010ean 889 biztanle zituen, 5,78 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Arenac konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q758378
# Arenrath

Arenrath Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Bernkastel-Wittlich (barrutia)|Bernkastel-Wittlich]] barrutian. 2014an 337 biztanle zituen 6,77 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q565351
* Multimedia: Arenrath / Q565351
# Arent de Gelder

Arent de Gelder (Dordrecht, 1645eko urriaren 26a - ibidem, 1727ko abuztuaren 27a) herbeheretar margolaria izan zen.
Amsterdamgo Rembrandten azken ikasleetako bat izan zen 1661etik 1663ra. XVIII. mendean Rembrandten estilo berantiarrean margotzen jarraitu zuen. Bibliako eszenak eta erretratuak egin zituen.

## Iruditegia

* Ahimelech Davidi Goliaten ezpata ematen, 1680-89
* Ahasuerusen oturuntza, 1680-89
* Abraham eta aingeruak, 1680-1685
* David erregea, 1680-1685
* Esther eta Mordechaï
* Ernest de Beveren, 1685
* Mordechai Purimen gutuna idazten
* Emakumea bainuan
* Esther eta Mordechaï Purimen bigarren gutuna idazten , 1685

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19034
* Multimedia: Aert de Gelder / Q19034
# Arenys de Munt

Arenys de Munt Kataluniako udalerria da, Maresmen eta Bartzelonako probintzian dagoena. 2008an 8.023 biztanle zituen. 21,29 km²-ko azalera du. Kataluniaren independentziaren aldeko galdeketa egin zuen lehenengo udalerria izan zen, 2009ko irailaren 13an.

## Geografia

Iparraldean Vallgorguina, ipar-ekialdean Sant Iscle de Vallalta, hego-ekialdean Canet de Mar, hegoaldean Arenys de Mar, hego-mendebaldean Sant Vicenç de Montalt eta mendebaldean Dosrius mugakide ditu.

## Kataluniaren independentziari buruzko kontsultak

Sakontzeko, irakurri: «Kataluniaren independentziari buruzko galdeketa Arenys de Munten»
Herriak garrantzia eta ospea hartu du Kataluniako politikan, Kataluniaren independentziari buruzko kontsulten jatorri izan zelako, 2009ko irailaren 13an egin zen lehen kontsultarekin. 2012ko irailaren 13an, Arenys de Munt-ek Kataluniako Lurralde Librea aldarrikatu zuen.
Herria ezaguna da 2009ko ekainaren 9an Arenys de Munteko udalbatzak Kataluniako ìndependentziari buruzko galdeketa antolatzearen aldeko CUP taldearen mozioa onartu zuen. Udalak galdeketa antolatu eta egin ahal izateko lokalak uzteko asmoa zuen baina espainiar epaitegien erabakiz udalbatzaren akordioa bertan behera geratu zen. Hala ere, batzorde antolatzaileak herriko Centre Moral egoitza alokatu zuen; udalak eta Carles Móra alkateak, ebazpena onartu behar izan bazuten ere, galdeketaren aldeko jarrera erakusten segitu zuten. Maresmeko udalerrikoa Herrialde Katalanetan independentziari buruz egindako historiako lehen udal galdeketa izan zen eta Katalunia osoan zehar beste hainbat egitea eragin zuen.

## Auzoak

* Aiguaviva: 37 biztanle 2005ean.
* Arenys de Munt (herriburua): 6.327 bz.
* Arenys Residencial: 207 bz.
* El Barri del Migdia: 63 bz.
* Barri Nord: 32 bz.
* Barri Orient: 38 bz.
* Barri Ponent: 22 bz.
* Can Segrera: 21 bz.
* Collsacreu: 92 bz.
* La Creueta: 206 bz.
* Santa Rosa dels Pins: 56 bz.
* Subirans: 40 bz.
* Torrentbò: 41 bz.
* El Torrent d'en Puig: 28 bz.
* Els Tres Turons: 152 bz.
* Vallvidrera: 7 bz.

## Biztanleriaren bilakaera

Arenyseko biztanleria :
| 1887 | 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1990 | 2000 | 2008 |
| 2.998 | 3.003 | 3.095 | 3.010 | 3.232 | 3.004 | 3.066 | 3.423 | 4.023 | 4.648 | 4.847 | 6.242 | 8.023 |

## Iruditegia

* Arenys de Munteko udaletxea.
* Sant Martí eliza.
* Can Jalpi.
* Can Zariquiey.

## Herritar ezagunak

* Daniel Brühl (1978-), aktorea.

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda
* Kataluniaren independentziari buruzko galdeketa Arenys de Munten

## Erreferentziak

* ↑ (Katalanez) «El Financial Times viatja a Arenys per explicar l'independentisme» VilaWeb (Noiz kontsultatua: 2023-10-01).
* ↑ «Arenys Munt, ‘territori català lliure i sobirà’ | Diari Maresme» web.archive.org 2015-04-02 (Noiz kontsultatua: 2023-10-01).

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Arenys de Munteko udalaren webgunea.
* Datuak: Q12101
* Multimedia: Arenys de Munt / Q12101
# Arenzana de Abajo

Arenzana de Abajo Errioxako udalerria da, 2005ean 252 biztanle zituena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1647666
* Multimedia: Arenzana de Abajo / Q1647666
# Arenshausen

Arenshausen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, [[Eichsfeld (barrutia)|Eichsfeld]] barrutian. 2014an 1.014 biztanle zituen 5,79 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q552677
* Multimedia: Arenshausen / Q552677
# Arens de Lledó

Arens de Lledó Teruelgo udalerria da, Matarraña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 214 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Teruelgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q642147
* Multimedia: Arenys de Lledó / Q642147
# Arenys de Mar

Arenys de Mar Bartzelonako probintzian eta Maresme eskualdean dagoen Kataluniako udalerria da. 2005ean 13.860 biztanle zituen. 6,87 km²-ko azalera du.

## Geografia
### Ingurune naturala eta klima

2011. urtean, Europako Justizia Auzitegiak ebatzi zuen Arenysek oraindik ez zituela hondakin urak biltzen eta arazten. Eginbehar hori 2000. urterako bete beharrekoa zen.

### Mugakidea

Mugakide ditu iparraldean Arenys de Munt, ipar-mendebaldean Sant Vicenç de Montalt, hego-mendebaldean Caldes d'Estrac, hegoaldean Mediterraneo itsasoa, eta ekialdean Canet de Mar.

## Biztanleriaren bilakaera

Arenyseko biztanleria :
| 1887 | 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1990 | 2000 | 2008 |
| 4.591 | 4.618 | 4.812 | 4.869 | 5.702 | 5.475 | 6.477 | 6.665 | 8.325 | 10.088 | 11.057 | 12.257 | 14.449 |

## Iruditegia

* Arenys de Mar
* Portua
* Eliza
* Riera

## Arenystar ospetsuak

* Salvador Espriu (1913-1985), olerkaria.
* Cesc Fàbregas (1987), futbol jokalaria.

## Erreferentziak

* ↑ «El Tribunal de Justicia Europeo declara que España incumple la Directiva de Tratamiento de Aguas Residuales», iAgua, 2011-04-15. Eskuratze data: 2011-04-26.

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda
* Costa del Maresme

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Arenys de Marko udalaren webgunea.
* Datuak: Q12110
* Multimedia: Arenys de Mar / Q12110
# Astronautas

Astronautas 2003ko Santi Amodeo andlauziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Daniel lagun misantropoa eta bakartia da, eta heroina behingoz uztea erabaki du. Hori lortzeko, bizimodu normala egitea eta arazoetatik aldentzea erabakiko du, baina bere bidean Laura gurutzatuko da, bere anaiaren bila doan hamabost urte inguruko neskato eder bat, ia konturatu gabe bere bizitzan sartuko dena.

## Aktoreak

* Nancho Novo: Daniel
* Teresa Hurtado de Ory: Laura
* Juanma Lara
* Julián Villagrán
* Manolo Solo
* Juan Motilla
* Álex O'Dogherty

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5710031
# Astronautika

Astronautika edo kosmonautika astro edo espazioko masen artean eta inguruan mugitzeko printzipioen hausnarketa eta horretarako beharrezkoak diren sistema eta medioen diseinu eta garatzeaz arduratzen den zientzia da. Batik bat zientzia hau gailu espazialen diseinuaz eta kosmonauta edo astronauten erosotasun eta bizirauteaz arduratzen da.
Astronautika hitza astro --izar-- eta naus --ontzi--> nautes --itsasgizon-->nautikos --ontzilaritza-- erro grekoetatik dator, hala nola kosmonautika kosmos --unibertso-- eta naus --ontzi--> nautes --itsasgizon-->nautikos --ontzilaritza-- erroetatik.
Naiz eta gaur egun asko garatu den zientzia den oso urte gutxi dituenez oro har aeronautikarekin erlazionatzen da eta biak batera lantzen dira normalean elkarren arteko harremana oso estua delarik.
Nahiz eta teorikoki zientzia berria ez den astronautikaren lehen lorpenak ez ziren bigarren mundu gerra ostea arte iritsi gerra hotzaren ondorioz AEB-k eta SESB-k espazioa konkistatzearren saiakerak burutzen hasi zirenean.
Lehen gailu espaziala SESB-k jaurti zuen 1957ko urriaren 4ean Sputnik satelite artifiziala Kazakstanen dagoen Baikonurgo kosmodromotik orbitaratu zenean, laister jaurtiko zuten estatubatuarrek beren satelitea ere. 1961. urteko apirilaren 12an berriz lehen astronauta orbitaratu zen leku beretik Juri Gagarin Vostok-1 kapsularen barnean lurrari bira bete eman zionean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22719
* Multimedia: Astronautics / Q22719
# Arquettes-en-Val

Arquettes-en-Val (okzitanieraz Arquetas, frantsesez eta ofizialki: Arquettes-en-Val) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aude departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q545812
* Multimedia: Arquettes-en-Val / Q545812
# Arquà Polesine

Arquà Polesine Italiako udalerri bat da. Rovigoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 2.573 biztanle ditu, 19,93 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Arquà Polesinek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Costa di Rovigo Frassinelle Polesine Polesella Rovigo Bosaro Villamarzana

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34742
* Multimedia: Arquà Polesine / Q34742
# Arra

Arra edo zehea eskua zabalduta hatz txikiaren eta lodiaren punten arteko luzera da. Luzera-neurri antropometriko gisa erabilia izan da. 20 eta 27 cm artean neurtzen zuen, lekuaren arabera.
# Arquesko gudua

Arquesko gudua Frantziako 8. Erlijio Gerrako bataila garrantzitsuenetako bat izan zen. Bertan Henrike Nafarroakoa buru zuen Frantziako errege armada eta Charles de Mayenne buru zuten Liga Katolikoaren osteak borrokatu ziren. Gutxiago baziren ere, Henrike Nafarroakoaren tropak nagusitu ziren. Garaipen militar handia ez izan arren, Henrikek, tronura iritsi eta hilabetera, bere egoera sendotu ahal izan zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Arques et Ivry Henri IV: Le règne interrompu

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2408921
* Multimedia: Battle of Arques (1589) / Q2408921
# Arquillinos

Arquillinos Zamorako probintziako udalerria da, Tierra del Pan eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 146 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Zamorako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1765247
* Multimedia: Arquillinos / Q1765247
# Arquillos

    Artikulu hau Jaengo udalerriari buruzkoa da; Gasteizko eraikina gaitzat duena beste hau da: «Arkupea (Gasteiz)»
Arquillos Jaéngo udalerria da, El Condado eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.937 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Jaéngo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1611913
* Multimedia: Arquillos / Q1611913
# Arquà Petrarca

Arquà Petrarca Italiako Veneto eskualdean dagoen Paduako probintziako udalerria da. 12,5 km²ko eremua du eta 2010ean 1.860 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Arquà Petrarca Geosearch.it

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34638
* Multimedia: Arquà Petrarca / Q34638
# Arralde

Arralde, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Arralde mendia, Larralde bezala ere ezagutua, 945 altuera duen eta Bizkaia probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.035830 eta -2.724990 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Ubide, Barazar.

## Kanpo estekak

Arralde, http://www.euskal-herria.org/.
# Arraldegaña

Arraldegaña, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Mendi apala da Arraldegaña, 300 m eskas besterik ez dira Lizaso aldetik abiatuta, eta are gutxiago hegoaldeko isurialdetik abiatuz gero. Mendi gehiena basoak estaltzen du, baina tontorra bera oraindik aldatu berria den baso eremu batean dago, zuhaitz bakan batzuen aldamenean. Gain aldea nahiko laua da eta ez da erraz antzematen zein den gunerik garaiena; gaina zeharkatzen duen gurdibide belartsua ere ez da buzoiak kokatuta dauden lekutik bertatik pasatzen: arretaz begiratu beharra dago buzoiak topatzeko, ibiltarien arrastoa ere ia ikusi-ezina baita (2007). Ibilbidea osatzeko Lizaso aldean dagoen Orgiko basora jo dezakezue, urrutira gabe.

## Kanpo estekak

Arraldegaña, http://www.euskal-herria.org/.
# Arrambidenea etxea

Arrambidenea etxea Errenteriako Orereta kalean dagoen, barroko estiloko, XVII. mendeko etxea da. 2005eko urtarrilaren 26an Kultura Ondasun izendatu zen Errenteriako Hirigune Historikoa, Monumentu Multzo izendapenean.

## Ezaugarriak

Herriko erdialdeko kanpoaldean dagoen etxea da, Torrekua dorretxearen ondoan. Hasieran exentoa zen arren, gerora beste eraikin batzu gehitu zaizkio alboan, hiru etxeaurrekoa izanik gaur egun. Oinplano angeluzuzena du, behekoa eta bi solairu eta teilatuak lau aldetara ematen du. Solairu bakoitza material desberdinez eraikia dago; behekoa hareharrizko harlanduz, lehenengoa harlangaitz luzituez eta bigarrena adreiluz. Etxea berriztatzean etxeaurre nagusian harria estalia geratu da lehenengo eta bigarren solairutan. Ezkerreko aldean beheko solairua atxikia duenez ez dira bertako leihoak ikusten baina lehenengo eta bigarren solairuetan balkoiak ditu. Teilatu hegala dentikuluduna da landutako zuburuak ditu.

## Erreferentziak

* ↑ EHAA 2005eko urtarrilaren 26a
* ↑ Euskadi.eus, Ondarea Arrambidenea etxea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41245103
* Multimedia: Arrambidenea etxea / Q41245103
# Arrameleko San Joan kapera

Arrameleko San Joan kapera Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen kapera bat da, Arrameleko zubiaren inguruan. San Joani sagaratua dago.

## Kokalekua

Arramele auzoan dago.
* Aurrealdea.

## Historia

1850ean eraikia izan zen.

## Eraikina

Estilo neoklasikoa duen kareharri eta harlanduzko eraikina da. Eraikin handi bati atxikia dago, Tolosako Benefizentzia izana, zeina urte batzuk lehenago eraiki, eta 1813an frantsesek su eman, eta berria ere berreraikia izan zen.

## Jaiak

Arrameleko kofradia Tolosako hiribildua sortu (1256) baina lehenagotik ere existitzen zen, horrexegatik kaperaren zaindariaren jaietan, alegia San Joanetan, kofradiaren Fiela, udalbatza eta bordontzariekin batera hona etortzen da, eta horrexegatik Tolosako jaiak San Joanen omenez ospatzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23899315
* Multimedia: Chapel of San Juan de Arramele / Q23899315
# Arrakasta

Arrakasta egiteko, erabaki edo gertaera sail baten ondorio ona da. Porrotaren aurkakotzat har daiteke. Arrakastarako irizpidea testuinguruaren araberakoa da, eta behatzaile jakin bati edo sinesmen-sistema bati buruzkoa izan daiteke. Pertsona batek arrakastatzat jo dezake beste batek porrottzat joko lukeena, batez ere zuzeneko lehiaren kasuetan edo batura zero den jokoaren kasuan.
Ikaskuntza-prozesua arrakastaren mende dago erabat. Iragarpen bat egitea eta gertaera baten emaitzari arreta jartzea eskatzen du. Diziplina edo industria baten arrakastak itxaropenen normalizazioa dakar.
Arrakasta neurtzea konplexua da. Zailtasuna itxaropenak formulatzetik eta emaitzekin alderatzetik dator, baita lotuta dauden egiaztatzetik ere.

## Erreferentziak

* ↑ «arrakasta». Euskaltzaindiaren Hiztegia. (Noiz kontsultatua: 2024-08-27.)
* ↑ (Ingelesez) «Definition of Project Success» www.pm4dev.com.
* ↑ (Ingelesez) «Why we learn more from our successes than our failures» MIT News.
* ↑ Steup; Neta, Ram. (Matthias). Zalta, Edward N. ed. «Epistemology» The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Metaphysics Research Lab, Stanford University).
* ↑ (Ingelesez) Smout, Cooper A.; Tang, Matthew F.; Garrido, Marta I.; Mattingley, Jason B.. (2019-2-27). «Attention promotes the neural encoding of prediction errors» PLOS Biology 17 (2): e2006812. doi:10.1371/journal.pbio.2006812. ISSN 1545-7885. PMID 30811381..
* ↑ Zedler, Joy B. (2007). «Success: An Unclear, Subjective Descriptor of Restoration Outcomes» Ecological Restoration 25 (3): 162–168. doi:10.3368/er.25.3.162..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7632586
# Arrakoko Andre Mariaren baseliza

Arrakoko Andre Mariaren baseliza Erronkariko ibaxako Izaba udalerrian Erdi Aroko kristiau baseliza bat da.

## Eraikina

Baselizak oinplano angeluzuzena du eta ertz-gangez estalita dago. Barruan, XV. mendeko Ama Birjina gotiko baten irudia gordetzen du.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | IZABA. (Noiz kontsultatua: 2022-02-01).

## Ikus gainera

* Izaba
* Erronkaribar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111103520
# Arrameleko zubia

Arrameleko zubia Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen zubia da. Oria ibaia zeharkatzen du, izen ematen dion Arramele auzoa eta Tolosako Alde Zaharra elkar lotuz.
Usadioz, zubi hau Tolosa Udalerrirako kostaldetik datorren berezko sarbidea izan da.

## Antzinako zubia

Aurrez Erdi Aroan jada egurrezko zubi bat bazen, ziurrenik Tolosako Alde Zaharran lehen biztanleak bildu ziren garaikoa, baina XII. mendean beste leku askotan bezala harriz berreraiki zen. Antzinako harrizko zubi honek XVIII. mendea arte iraun zuen. Naparzubiaren antzekoa litzateke, 4 arkuduna, eta 4,5 metroko zabaleraz.

## Gaur egungoa

1781-1785 artean gaur egungoa eraiki zen, antzinakoa zegoen lekutik 50 metro ibaian behera, alegia, egun dagoen lekuan.
Eraikuntza oso polemikoa izan zen, Udalak zubi berria eraikitzea eskatu arren Gipuzkoako Foru Aldundiak ez baitzuen horren beharrik ikusten eta antzinakoa manten zedin nahi baitzuen.
Halere, azkenean Gipuzkoako Aginteak baimena eman eta zubi berria eraikitzeari ekin zitzaion. Antonio eta Julian Uzkudun anaiek eraiki zuten, eta Francis o Perez de Hoyo burgostar arkitektoak proiektatu. 128.883 errealeko kostua izan zuen. Hasiera batean 4 arkuduna izan behar zuen, baina Udalak Naparzubia berria 5 arkuduna proiektatu zuela jakin zenean, zubi honi ere beste arku bat gehitu zitzaion. Garai honetan ziurrenik antzinako zubia erakutsi zen.
XX. mendearen erdialdera hormigoiez egitura zabaldu eta harrizko petrilak kendu zitzaizkion.

## Ikus gainera

* Tolosako zubiak

## Erreferentziak

* 1 2 3 Tolosako zubiak. Mikel G. Telleria Tapia. 7ko / Zazpiko. Zapi Herrialdeetako Kultur Elkartea (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56310490
* Multimedia: Arramele bridge / Q56310490