# Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusia

Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusia —laburturik, Binakako Txapelketa—, gaur egun EPELen binakako txapelketa izenaz ere ezaguna, esku huskako pilotari profesionalen artean binaka jokatzen den pilota txapelketa nagusia da, 2002az geroztik Esku Pilota Enpresen Ligak (EPEL) antolatua. Esku huskako pilotan, denboraldiko hiru txapelketa nagusietako bat da, buruz burukoarekin eta lau eta erdikoarekin batera.

## Historia

1941ean sortu zen, Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusiarekin batera. Bi urtean behin jokatzen zen, hasiera hartan. Hala ere, 1945eko txapelketatik 1961ekoraino, eta ordukotik 1978koraino, etenaldi luzeak izan zituen, interes askorik ez baitzuen pizten txapelketa horrek.
1973an, orduko hartan esku huskako pilotan ziharduten bi enpresak —Empresas Unidas eta Eskulari— konturatu ziren txapelketak ezin formula hobeagoa zirela esku huskako pilotaren egutegiari pizgarri bat jartzeko. Hamarkada hartan, beraz, bi enpresek bakoitzak bere aldetik txapelketak egin zituzten, harik eta 1978an, bi enpresen artean lortutako hitzarmenari esker, lehiaketa berriz ere txapelketa nagusi bilakatu zen arte.
Lehenengo bikote txapelduna Onaindia - Urtzelai II.a izan zen; eta txapel gehien eskuratu duena, Retegi II.a - Errandonea, hiru bider txapeldun.
2002. urtean hasi zen EPEL esku huskako binakako pilota txapelketa antolatzen.

## Finalen emaitzak, urtez urte

Hauek dira jokatu diren finalak eta final horietan jokatu duten pilotariak, urtez urte:
| Urtea | Txapeldunak | Txapeldunordeak | Emaitza | Pilotalekua |
| 2024 | Peio Etxeberria eta Zabaleta | Altuna III.a eta Martija | 22-20 | Iruñeko Nafarroa Arena |
| 2023 | Elordi eta Zabaleta | Laso eta Imaz | 22-13 | Iruñeko Nafarroa Arena |
| 2022 | Altuna III.a eta Martija | Laso eta Imaz | 22-20 | Bilboko Bizkaia |
| 2021 | Elezkano II.a eta Zabaleta | Peña II.a eta Albisu | 22-7 | Bilboko Bizkaia |
| 2020 | Ezkurdia eta Martija | Olaizola II.a eta Urrutikoetxea | 22-13 | Bilboko Bizkaia |
| 2019 | Elezkano II.a eta Rezusta | Irribarria eta Zabaleta | 22-19 | Bilboko Bizkaia |
| 2018 | Ezkurdia eta Zabaleta | Elezkano II.a eta Rezusta | 22-9 | Bilboko Bizkaia |
| 2017 | Irribarria eta Rezusta | Bengoetxea VI.a eta Larunbe | 22-14 | Bilboko Bizkaia |
| 2016 | Olaizola II.a eta Urrutikoetxea | Martínez de Irujo eta Rezusta | 16-10 | Bilboko Bizkaia |
| 2015 | Bengoetxea VI.a eta Untoria | Berasaluze II.a eta Zubieta | 22-7 | Bilboko Bizkaia |
| 2014 | Martinez de Irujo eta Barriola | Olaizola II.a eta Aretxabaleta | 22-13 | Bilboko Bizkaia |
| 2013 | Martinez de Irujo eta Zabaleta | Berasaluze II.a eta Albisu | 6-4 | Bilboko Bizkaia |
| 2012 | Titin III.a eta Merino II.a | Xala eta Laskurain | 22-15 | Bilboko Bizkaia |
| 2011 | Olaizola II.a eta Begino | Xala eta Beroitz (Barriolaren ordez) | 22-14 | Bilboko Bizkaia |
| 2010 | Xala eta Zubieta | Gonzalez eta Laskurain | 22-14 | Gasteizko Ogeta |
| 2009 | Martinez de Irujo eta Goñi III.a | Olaizola II.a eta Mendizabal II.a | 22-21 | Donostiako Atano III.a |
| 2008 | Olaizola II.a eta Mendizabal II.a | Titín III.a eta Laskurain | 22-17 | Gasteizko Ogeta |
| 2007 | Xala eta Eulate | Olaizola I.a eta Beloki I.a | 22-18 | Gasteizko Ogeta |
| 2006 | Martinez de Irujo eta Eulate | Olaizola II.a eta Zearra | 22-11 | Gasteizko Ogeta |
| 2005 | Martinez de Irujo eta Goñi III.a | Bengoetxea VI.a eta Beloki I.a | 22-12 | Donostiako Atano III.a |
| 2004 | Titín III.a eta Goñi III.a | Martinez de Irujo eta Lasa III.a | 22-10 | Donostiako Atano III.a |
| 2003 | Koka eta Beloki I.a | Olaizola II.a eta Pascual | 22-15 | Donostiako Atano III.a |
| 2002 | Xala eta Lasa III.a | Olaizola I.a eta Patxi Ruiz | 22-19 | Donostiako Atano III.a |
| 2001 | Olaizola I.a eta Goñi III.a | Alustiza eta Beloki I.a | 22-13 | Donostiako Atano III.a |
| 2000 | Titín III.a eta Lasa III.a | Unanue eta Errasti | 22-19 | Gasteizko Ogeta |
| 1999 | Olaizola I.a eta Elkoro | Goñi II.a eta Zezeaga | 22-15 | Logroñoko Adarraga |
| 1999 | Nagore eta Errandonea | Berasaluze VIII.a eta Beloki I.a | 22-17 | Donostiako Atano III.a |
| 1998 | Unanue eta Errasti | Etxaniz eta Elkoro | 22-21 | Donostiako Atano III.a |
| 1997 | Retegi II.a eta Lasa III.a | Eugi eta Zezeaga | 22-14 | Donostiako Atano III.a |
| 1996 | Capellan eta Beloki I.a | Etxaniz eta Arretxe I.a | 22-18 | Donostiako Atano III.a |
| 1995 | Retegi II.a eta Errandonea | Unanue eta Zezeaga | 22-17 | Donostiako Atano III.a |
| 1994 | Titín III.a eta Arretxe I.a | Retegi II.a eta Beloki I.a | 22-14 | Gasteizko Ogeta |
| 1993 | Etxaniz eta Zezeaga | Urionaguena eta Galartza III.a | 22-15 | |
| 1993 | Alustiza eta Maiz II.a | Titín III.a eta Arretxe I.a | 22-20 | Gasteizko Ogeta |
| 1992 | Bergara II.a eta Arretxe I.a | Unanue eta Zezeaga | 22-18 | Gasteizko Ogeta |
| 1991 | Retegi II.a eta Arretxe I.a | Salaberria eta Galartza III.a | 22-19 | Donostiako Anoeta |
| 1990 | Retegi II.a eta Errandonea I.a | Bergara II.a eta Etxenagusia (Maiz II.aren ordez) | 22-03 | Donostiako Anoeta |
| 1989 | Ladutxe eta Tolosa I.a | Retegi II.a eta Arretxe I.a | 22-18 | Donostiako Anoeta |
| 1988 | Retegi II.a eta Errandonea I.a | Ladutxe eta Martinikorena | 22-16 | Donostiako Anoeta |
| 1987 | Ladutxe eta Tolosa I.a | Alustiza eta Galartza III.a | 22-14 | Donostiako Anoeta |
| 1986 | Bergara II.a eta Martinikorena | Alustiza eta Tolosa I.a | 22-15 | Donostiako Anoeta |
| 1985 | Bergara II.a eta Martinikorena | Oreja III.a eta Galartza III.a | 22-18 | Donostiako Anoeta |
| 1984 | Bengoetxea IV.a eta Maiz II.a | Oreja III.a eta Aldazabal II.a | 22-18 | Donostiako Anoeta |
| 1983 | Bengoetxea IV.a eta Maiz II.a | Garcia Ariño IV.a eta Gorostiza | 22-11 | Donostiako Anoeta |
| 1982 | Beristain eta Tolosa I.a | Garcia Ariño IV.a eta Maiz II.a | 22-21 | Donostiako Anoeta |
| 1981 | Garcia Ariño IV.a eta Maiz II.a | Bergara II.a eta Martinikorena | 22-13 | Donostiako Anoeta |
| 1980 | Bengoetxea III.a eta Gorostiza | Pierola eta Maiz II.a | 22-15 | Donostiako Anoeta |
| 1979 | Pierola eta Maiz II.a | Retegi I.a eta Aldazabal II.a | 22-14 | Donostiako Anoeta |
| 1962 | Arriaran I.a eta Arriaran II.a | Ogeta eta Etxabe X.a | 22-15 | |
| 1945 | Txikito Iraetakoa (Onaindiaren ordez) eta Lazkano | Atano VII.a eta Atano IV.a | 22-21 | Donostiako Gros |
| 1944 | Onaindia eta Urtzelai II.a | Ubilla I.a eta Kortabitarte | 22-16 | |
| 1942 | Onaindia eta Urtzelai II.a | Txikito Iraetakoa eta Gallastegi | 22-18 | Donostiako Gros |

### Oharrak

* 2016: Olaizola II.a eta Urrutikoetxea aurretik zihoazela (16-10), Juan Martinez de Irujo aurkariaren lesioagatik irabazi zuten.
* 2013: Irujo eta Zabaleta (txapelketa osoko bikoterik hoberena) bi tantoz aurretik zihoazela (6-4), Pablo Berasaluze aurkariaren lesioagatik irabazi zuten.
* 2011: Xalarekin batera Abel Barriolak jokatu beharko zukeen, baina enpresek ez zioten astebeteko atzerapena eman, lesio batetik sendatzeko. Ordu arte, 1990az geroztik izan ziren finalista lesionatu guztiei, ordea, onartu zieten halako atzerapena, eta Barriola horrela baztertu izanak haserre handia sortu zuen pilotazaleen artean.
* 1999: Sei urte lehenago bezala, bi txapelketa paralelo jokatu ziren.
* 1993: Bi enpresen arteko ika-mikengatik, bi txapelketa paralelo jokatu ziren.
* 1990: Etxenagusiak Maiz II.a ordeztu zuen, gripearengatik.
* 1945: Txikito Iraetakoak Onaindia ordeztu zuen finalean.

## Txapeldunak eta finalistak

| Pilotaria | Txapelak | Finalak |
| Maiz II.a | 5 | 7 |
| Retegi II.a | 5 | 7 |
| Martinez de Irujo | 5 | 7 |
| Zabaleta | 5 | 6 |
| Titin III.a | 4 | 6 |
| Errandonea | 4 | 4 |
| Goñi III.a | 4 | 4 |
| Olaizola II.a | 3 | 8 |
| Arretxe I.a | 3 | 6 |
| Bergara II.a | 3 | 5 |
| Xala | 3 | 5 |
| Tolosa | 3 | 4 |
| Lasa III.a | 3 | 4 |
| Beloki | 2 | 7 |
| Martinikorena | 2 | 4 |
| Olaizola I.a | 2 | 4 |
| Rezusta | 2 | 4 |
| Ladutxe | 2 | 3 |
| Elezkano II.a | 2 | 3 |
| Martija | 2 | 3 |
| Onaindia | 2 | 2 |
| Urtzelai II.a | 2 | 2 |
| Bengoetxea IV.a | 2 | 2 |
| Eulate | 2 | 2 |
| Ezkurdia | 2 | 2 |
| Zezeaga | 1 | 5 |
| Alustiza | 1 | 4 |
| Unanue | 1 | 4 |
| Garcia Ariño IV.a | 1 | 3 |
| Etxaniz | 1 | 3 |
| Bengoetxea VI.a | 1 | 3 |
| Txikito Iraetakoa | 1 | 2 |
| Pierola II.a | 1 | 2 |
| Elkoro | 1 | 2 |
| Errasti | 1 | 2 |
| Gorostiza | 1 | 2 |
| Mendizabal II.a | 1 | 2 |
| Barriola | 1 | 2* |
| Zubieta | 1 | 2 |
| Irribarria | 1 | 2 |
| Urrutikoetxea | 1 | 2 |
| Altuna III.a | 1 | 2 |
| Lazkano | 1 | 1 |
| Merino II.a | 1 | 1 |
| Arriaran I.a | 1 | 1 |
| Arriaran II.a | 1 | 1 |
| Bengoetxea III.a | 1 | 1 |
| Beristain | 1 | 1 |
| Capellán | 1 | 1 |
| Nagore | 1 | 1 |
| Koka | 1 | 1 |
| Begino | 1 | 1 |
| Untoria | 1 | 1 |
| Elordi | 1 | 1 |
| Peio Etxeberria | 1 | 1 |
| Galartza III.a | 0 | 4 |
| Laskurain | 0 | 3 |
| Berasaluze VIII.a | 0 | 3 |
| Albisu | 0 | 2 |
| Aldazabal II.a | 0 | 2 |
| Laso | 0 | 2 |
| Imaz | 0 | 2 |
| Oreja III.a | 0 | 2 |
| Gallastegi | 0 | 1 |
| Ubilla I.a | 0 | 1 |
| Kortabitarte | 0 | 1 |
| Atano VII.a | 0 | 1 |
| Atano IV.a | 0 | 1 |
| Ogeta | 0 | 1 |
| Etxabe X.a | 0 | 1 |
| Retegi I.a | 0 | 1 |
| Etxenagusia | 0 | 1 |
| Salaberria | 0 | 1 |
| Eugi | 0 | 1 |
| Goñi II.a | 0 | 1 |
| Zearra | 0 | 1 |
| Patxi Ruiz | 0 | 1 |
| Pascual | 0 | 1 |
| Gonzalez | 0 | 1 |
| Beroitz | 0 | 1 |
| Aretxabaleta | 0 | 1 |
| Larunbe | 0 | 1 |
| Peña II.a | 0 | 1 |
*Oharra: Barriolak finala jokatzeko eskubidea bitan irabazi zuen arren, 2011koa ezin izan zuen jokatu (partida atzeratzea onartu ez ziotelako), eta 2014koa besterik ez zuen jokatu (bai eta irabazi ere).

## Txapelak herrialdeen arabera

| Herrialdea | Txapelak | Pelotariak |
| Nafarroa Garaia | 62 | Maiz II.ak, Martínez de Irujok, Retegi II.ak eta Zabaletak, 5; Errandoneak eta Goñi III.ak, 4; Arretxek, Lasa III.ak, Olaizola II.ak eta Bergara II.ak, 3; Belokik, Bengoetxea IV.ak, Ezkurdiak, Martinez de Eulatek, Martinikorenak, Olaizola I.ak eta Martijak, 2; eta Abel Barriolak, Beginok, Bengoetxea III.ak, Bengoetxea VI.ak, Nagorek, Pierola II.ak, Zubietak eta Peio Etxeberriak, 1. |
| Gipuzkoa | 22 | Tolosak, 3; Urtzelai II.ak eta Rezustak, 2; eta Alustizak, Arriaran I.ak, Arriaran II.ak, Beristainek, Elkorok, Errastik, Etxanizek, Kokak, Lazkanok, Mendizabal II.ak, Txikito Iraetakoak, Unanuek, Zezeagak, Irribarriak eta Altuna III.ak, 1. |
| Bizkaia | 8 | Onaindiak eta Elezkano II.ak, 2; eta García Ariño IV.ak, Gorostizak, Urrutikoetxeak eta Elordik, 1. |
| Errioxa | 7 | Titín III.ak, 4; eta Capellanek, Merino II.ak eta Untoriak, 1. |
| Lapurdi | 5 | Xalak, 3; eta Ladutxek, 2. |

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Binakako Txapelketaren palmaresa (urtez urte)», EiTB.com, 2010-12-30.
* ↑ Magro Eizmendi, Imanol. (2016-04-10). «Zoritxarra gonbitik gabe sartu da festan» Berria.
* ↑ Ormazabal, Jon. (2013-04-29). «A Pablo Berasaluze se le fracturó mucho más que el talón de Aquiles» Gara.
* ↑ Ormazabal, Jon. (2011-04-13). «Niegan el aplazamiento a Barriola y jugará Beroiz» Gara.
* ↑ «Los aplazamientos, a la orden del día» El Correo 2011-12-05.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3752206