OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jakob, der Lügner (filma)

Jakob der Lügner 1975eko Frank Beyer alemaniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Jurek Beckerren izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Polonia okupatuko ghetto batean, polizia naziak Jakob etxeratze-agindua ez errespetatzeagatik atxilotuko du. Preso dagoela, sobietar armadaren aurreratzeaz ohartuko da. Jakob ihes egitea lortu eta berria ematerakoan inork ez du sinisten.

## Aktoreak

* Vlastimil Brodský - Jakob Heym
* Erwin Geschonneck - Kowalski
* Henry Hübchen - Mischa
* Blanche Kommerell - Rosa Frankfurter
* Manuela Simon - Lina
* Armin Mueller-Stahl - Roman Schtamm
* Peter Sturm - Leonard Schmidt
* Dezső Garas - Frankfurter jauna
* Margit Bara - Josefa Litwin
* Reimar J. Baur - - Herschel Schtamm
* Zsuzsa Gordon - Frankfurter andrea
* Friedrich Richter - Dr. Kirschbaum
* Hermann Beyer - Duty officer
* Klaus Brasch - Josef Neidorf
* Jürgen Hilbrecht - Schwoch

## Kanpo estekak

* Datuak: Q656707
# Jose Javier Uranga

Jose Javier Uranga honakoa izan daiteke:
* Jose Javier Uranga Santesteban, kazetaria
* Jose Javier Uranga (arkitektoa)
# Jose Javier Uranga (arkitektoa)

Jose Javier Uranga, (Errenteria, 1940) gipuzkoako arkitektoa da. Hegazkin-pilotua ere bada.
Berak sortutako eraikinen artean Errenterian dagoen Iztietako eliza eta Kutxak Donostian duen Datuak Prozesatzeko Zentroa daude.
Euskal Herriko gatazkak arkitekturan izaniko eraginaz idazteagatik ere ezaguna da.
Errenteriako San Jose Langile elizarekin [Euskal Herriko arkitektura brutalistako adibideetako bat da] doktorego-titulua eman zioten, 1968an, hura oso berezia zelako diseinatzeko eta kalkulatzeko. Gau oso bat pasatu zuen aldarearen gaineko arkua diseinatzen, kalkulu erregela batekin, orduan ez baitzegoen ordenagailurik.
Errenteriako Moja Agustindarren komentuan ez zuen leihorik egin kanpora begira.
1.500 etxebizitzatik gora eraiki ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Lartzanguren, Edu. ««Arkitektoak ez du artista izan behar, gizarteko langilea baizik»» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-08-15).
* 1 2 Lartzanguren, Edu. «Euskal Herri brutalista» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-08-15).

## Ikus, gainera

* Iztietako eliza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q98399426
# Jose Joakin Iradi

Jose Joakin Iradi (Izengoitia: Etxekalte) XIX. mendeko bertsolari eta arlotea izan zen. Hernanin jaio zen eta, kontatzen denez, maiorazkoz tokatzen zitzaion etxeari su eman zion, bere gain ardurarik ez zuelako nahi. Hortik datorkio izengoitia. Etxe hura Hernanikoa bazen ere, Donostian bizi ahal izan nahi zuen Etxekaltek, bere ustez giro hobea zegoelako han. Agidanez, limosna-esketik bizi zen, kalez kaleko eskale, eta otorduaren truke egiten zuen dantza edo bertsotan. Sarri samar egon bide zen kartzelan. Gabriel Lafittek, Eugenio Gabilondok eta Fausto Arozenak idatzi dute Etxekalteri buruz.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Auñamendi Entziklopedia
* Datuak: Q12260639
# Jose Joakin Iturbide

Jose Joakin Iturbide Arregi (gaztelaniaz: José Joaquín de Iturbide y Arregui) (Azkoien (Nafarroa Garaia), 1739ko otsailaren 6a-Murtzia (Espainia), 1825eko azaroaren 19a) Agustín I.a Mexikoko enperadorearen aita izan zen, eta Lehen Inperio Mexikarraren garaian Kongresu Konstituziogileak Príncipe de la Unión (Batasuneko Printzea) titulua eman zion.

## Biografia

Jose Joakin Espainia Berrira iritsi zen Amerikan bizi ziren euskaldunen askoren helburu berarekin, dirutza egiteko gogoz. Espainia Berrira iristean, Valladolidera joan zen. Han, aitaren osaba aurkitu zuen, Arregui kalonjea, 1760 eta 1766 bitartean, eta horrek Elizako etxalde eta etxaldeen administratzaile egin zuen, besteak beste, Moreliako Irapeo eta Valladolideko Toredan eta Taretánunas. María Josefa Arambúru y Carrillo de Figueroa euskal jatorriko emakumearekin ezkondu zen eta bederatzi seme-alabak izan zituzten, tartean María Nicolasa eta Agustín de Iturbide.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.elcorreo.com/jantour/recetario-princesa-vascomexicana-20201016113327-nt.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55418184
# Jose Javier Uranga Santesteban

Jose Javier Uranga Santesteban, ezizenez Ollarra (1925eko azaroaren 16a, Iruñea – 2016ko ekainaren 25a, Iruñea) nafar kazetari bat izan zen. 1962-1990 artean Diario de Navarra egunkariaren zuzendari izan zen.

## Ikus gainera

* Diario de Navarra
* Nabarrismo
* Datuak: Q24817317
# Jose Joakin Mitxelena

Jose Joakin Mitxelena Agirrezabala (Oiartzun, 1924ko uztailaren 20a - Ib., 1988) oiartzuar bertsolaria izan zen. Aitona eta osaba bertsolariak zituen. Bere herrian aritu zen lehen aldiz 14 urte baino ez zituela Saiburu eta Telleri-Txikirekin batera. 1960ko hamarkadako Bertsolari Txapelketa Nagusietan parte hartu zuen, baita 1980an ere. Azken horretan, gaixoaldi baten erruz erretiratu behar izan zuen. Gipuzkoako txapelduna izan zen 1962an.
Bertsolari gisa, jarrera oldarkorra zuen, aurkaria jokoz kanpo uzten saiatzen baitzen. Metrika luzeko bertsoak osatzeko erraztasuna zuen, batez ere agur bertsoetan.

## Bibliografia

* Kosme Lizaso. (1998). Jose Joakin Mitxelena gogoan. Auspoa Liburutegia. ISBN 84-89080-61-5.

## Erreferentziak

* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa – Bertsozale. Jose Joakin Mitxelena - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea. (Noiz kontsultatua: 2017-01-28).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «José Joaquín Mitxelena Agirrezabala» Euskomedia (Noiz kontsultatua: 2017-01-28).

## Oharrak

* ↑ Jaiotza dataren inguruan kontraesan dago iturrietan (Auñamendik 1927; BDB Bertsolaritzaren datu-basea: 1924). Jakin badakigu 1938an aritu zela lehen aldiz 14 urte zituela, horregatik 1924 urtea lehenestea erabaki da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28537463
# Jose Joakin Urbieta

Jose Joakin Urbieta, Kaskazuri (Oiartzun, Gipuzkoa, 1873 - ib., 1932) euskal idazlea eta bertsolaria izan zen. Hargina zen bizibidez. Ez zen plaza agerikoan asko ibili baina, fama handia hartu zuten Oiartzun bailara guztian Kaskazuriren ateraldiek.

## Lanak
### Bertsoa

* Kaskazuri bertsolaria (1973, Auspoa)
Kaskazuriren bertso famatuenak dira:
* Cubako gerra (1895)
* Tren-bideak eta petxak (1900)
* Ozenziyoko zerriya
* Bertso berriyak Kaskazurik jarriyak bere buruari

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo loturak

* «Jose Joakin Urbieta», Literaturaren Zubitegia.
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
* Datuak: Q12260640
# Jose Javier Mujika

Jose Javier Mujika Astibia (Leitza, Nafarroa, 1942ko apirilaren 7a - 2001eko uztailaren 14a) UPNko zinegotzia izan zen Leitzan, 1999tik ETAk hil zuen arte. Ezkondua zen, eta hiru seme-alaba zituen.

## Bizitza

Lanbidez autobus gidaria zen, eta familiaren argazki dendan ere aritzen zen. 1999ko udal hauteskundeetan UPNko zerrendaburua izan zen Leitzan eta zinegotzi hautatu zuten. Horren ondoren mehatxuak nozitu zituen. 2000ko abuztuaren 14an laneko furgoneta erre zioten. Azkenik, 2001eko uztailaren 14an ETAk hil zuen, auto azpian itsatsitako bonba baten bitartez.

## Erreferentziak

* ↑ «José Javier Múgica Astibia: in memoriam», Espainiako Alderdi Popularraren webgunea.
* ↑ Jose Javier Múgica Upn.es/
* ↑ Un político que se crecía con cada ataque La Voz de Galicia, 2001-07-14
* ↑ ETAk 1995. urteaz geroztik hildako arduradun politikoak eta hautetsiak Berria.info
* Datuak: Q11685861
# Kafe-likore

Kafe-likorea kafez, azukrez eta brandyz edo uxualez egindako likorea da, bakarrik edo postreen edo koktelen osagai gisa kontsumi daitekena. Jamaikan agertu zen XVII. mendean. Galizian oso ezaguna da, eta likore tradizionaltzat har daiteke.
Izotzarekin har daiteke, edo bero crème fraîche apur batekin. Barietate ugari daude, beste osagai askorekin aromatizatuak, banilla kasu.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Jatetxe, Taberna eta Kafetegiak Hiztegia] [2009]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12321025
# Kafe-suzedaneo

Kafe-suzedaneoak ez dira hortik eratorritako produktuak, normalean kafeinarik gabekoak, kafea imitatzeko erabiltzen direnak. Ordezko horiek arrazoi mediko, ekonomiko edo erlijiosoengatik erabil daitezke, edo, besterik gabe, kafea- baldintza geografikoengatik edo gehiegizko prezioengatik- eskuragarri ez dagoelako. Zereal txigortuzko edariak ohiko kafe-suzedaneoak dira.
Urritasun garaietan, hala nola gerretan eta gerraosteetan, suzedaneo asko prestatu izan dituzte. Adibidez, Turkian, Otomandar Inperioaren gainbeherak jasandako elikadura-eskasian, Lehen Mundu Gerran, garbantzu-kafeak turkiar kafe ospetsua ordezkatu zuen. Espainian edo Proventzan ere aurki daiteke, gero eta gutxiago bada ere, garbantzu txigortuz eta ehoz egindako kafea. Estatu Batuetan, Bigarren Mundu Gerran, txikoriaz egindako kafearen salmenta erregistratu zen, baita Italian ere, eta Herbehereetan tulipan-erraboilezko kafearen ekoizpena erregistratu zen.
Kafe-suzedaneoak haurrei edo kafeina saihestu behar duten pertsonei zerbitzatutako janariak prestatzean erabiltzen dira batzuetan, edo kafea baino osasungarriagoak direla uste izatean. Zenbait sukaldaritza-tradiziok, korearrak adibidez, ale txigortuz egindako edariak dituzte kafe edo tearen ordez (boricha, oksusu cha eta hyeonmi cha barne). Edari horiek ez dute kafea ordezkatzen, baizik eta beren nitxoa edari bero gisa okupatzen dute (aukeran, goxatua).

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hipermerkatuetako Produktuak Hiztegia] [2009]
* ↑ (Ingelesez) Kulin, Ayşe. «A Sip Through Time: Chickpea Coffee» Exploring The Turkish Kitchen.
* ↑ Bistolfi, Robert; Mardam-Bey, Farouk. (2006). Tratado del garbanzo. Ediciones de Oriente y del Mediterráneo, 23 or. ISBN 84-96327-23-X..
* ↑ Kizilarslan Hancer, Çağla; Sevgi, Ece; Akkaya, Muhammet; Altundağ-Çakır, Ernaz. (2019). «As A Living Culture of Traditional Herbal Coffee in Turkey: Chickpea Coffee» Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi 7 (1): 240. doi:10.29130/dubited.435752. ISSN 2148-2446..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1147571
* Multimedia: Coffee substitutes / Q1147571
# Kafe Antzokia

Bilboko Kafe Antzokia kulturgunea "Zenbat Gara" elkarteak zabaldu zuen 1995eko abenduan, Abandoko San Bizente elizaren zinema izandako eraikinean.
Bilbo inguruko euskal hiztunentzako bilgune eta kultura ekitaldiak eskaintzeko leku erreferentziazkoa izateko sortua, denborarekin jarduerak ugarituz joan dira. Kafe Antzokiari esker euskararen erabilera sustatzeko ekimenak garatuz joan dira Zenbat Gara elkartearen eskutik. Bilbon euskara hutsez emititzen duen Bilbo Hiria irratia Kafe Antzokiak lagundua da eta areto gainean ditu estudioak. Bilbo Handi osorako euskara hutsez emititzen duen irrati ez komertziala da Bilbo Hiria. Eraikin berean dago, halaber, Gabriel Aresti euskaltegiaren egoitza nagusia. non hainbat hitzaldi, tailer eta jai antolatzen diren.
Bere ezaugarriak dituen lehenengo aretoa izan zen, bere atzetik Ondarroako Kafe Antzokia zabaldu bazuten eta bien ondoren Euskal Herrian beste antzeko ekimen batzuk abiatu badituzte ere.

## Jarduerak

Kulturgunearen jarduera nagusiak hauek dira,

### Kontzertuak

Zuzeneko musikari dagokionez, Bilboko eszenatoki nagusietako bat da Kafe Antzokia. Euskal musikari gehienek jo dute bertan, baita atzerriko ehunka talde eta bakarlari ezagun ere.

### Lagun Artean Kantari

Euskal kantagintza saioa egungo eta atzoko euskal kantak berreskuratuz lagun arteko giroan kantatzeko saio irekia.

### Urbeltzen Dantza Ganbara

Euskal dantzen saio ireki eta partehartzailea Juan Antonio Urbeltz folklorista ospetsuaren eskutik.

### Kurkuluxetan Umegunea

haurrentzako jarduera mordoa antolatzen duten ekimena da: igande arratseroko Olgetan haur jaia, Arte eszenikoen eskola (dantza eskola, musika eskola eta antzerki eskola) Ane Monna, Oskola eta Karramarroi antzerki taldea, haurrentzako CD eta DVD ekoizpenak, udako egonaldiak…

### Euskara ikasleentzako jarduerak

Eraikin berean dagoen Gabriel Aresti euskaltegiak hainbat hitzaldi, tailer eta jai antolatzen ditu bertan.

### Jantokia

Egunero 200 bat lagunentzako bazkariak prestatzen dira. Eguerdietan jantoki bilakatutako aretoko mahaiak beteta egon ohi dira. Bezperan artistek jardundako eszenatokian bertan ere bazkaldu daiteke, horrek duen kutsu magikoarekin.

### Bestelako ekitaldi eta ospakizunak

Euskalgintzaren erreferentziazko bilgunea izanik, euskal kulturarekin lotuta dauden erakundek hainbat ekitaldi ospatzen dira Kafe Antzokian. Esaterako Udako Euskal Unibertsitatean Kafe Antzokian antolatu zituen Uztaro aldizkariaren 100. alea argitaratzea, eta bere 50. urteurrena.

## Erreferentziak

* 1 2 «Kafe Antzokiari buruz» Kafe Antzokia (Noiz kontsultatua: 2022-09-23).

## Ikus, gainera

* Espaloia Kafe Antzokia
* Ondarroako Kafe Antzokia
* Plateruena Kafe Antzokia
* Xaia (Urruña)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Kafe Antzokiaren webgunea
* Bilboko Kafe Antzokiari buruzko artikulua ARGIAn
* Kafe Antzoki eta kultugruneei buruzko artikulua ARGIAn
* Datuak: Q12261187
* Multimedia: Kafe Antzokia (Bilbao) / Q12261187
# Kafe ebaki

Kafe ebakia —edo, besterik gabe, ebakia— kafesne mota bat da, kafeari esne pixkatxo bat erantsita egiten dena, Hego Euskal Herrian nahiz Iberiar penintsula osoan ohikoa. Beste bi izenok ere ditu, hain zabalduak ez diren arren: kafe hautsia eta (behe mailako hizkera lagunartekoan) kafe kortaua.
Ipar Euskal Herrian ez da hain ezaguna, nahiz eta hainbat herritan (hala nola Baigorrin) ere ohikoa duten.

## Ikus, gainera

* Kafesne

## Erreferentziak

* ↑ kafe ebakia ageri da Zehazki eta Elhuyar gaztelania-euskara hiztegietan, café cortado bilatuta.
* ↑ kafe ebakia forma osoaz gainera, forma laburtu hau ere ageri da Euskalterm eta Labayru gaztelania-euskara hiztegietan, café cortado bilatuta.
* 1 2 «Kafe ebakiari nola deitzen zaio herri desberdinetan?», Faktoria irratsaioa, Euskadi Irratia, 2010-09-28.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59072
* Multimedia: Café cortado / Q59072
# Kafe patardun

Kafe patarduna kafea brandyrekin edo beste edari destilatuarekin (ron, uxual) prestatzen da. Edalontzi txiki batean zerbizatzen da.

## Jatorria

Jatorri ezezaguna du kafe patardunak. Espainian oso ohikoa da eta han Kuba Espainiako kolonia zenean aurkitu nahi izan diote bere jatorria. Antza, Kuban zeuden soldaduek, balorea handitzeko, kafea ronarekin hartzen zuten, "coraje" (kemen) handiago izateko; hortik "corajillo" izena sortuko litzateke eta, ondoren, "carajillo", Espainian edari honi ezarri zaion izena. Esaten da baita ere esklaboei ematen zitzaiela.
Beste iturrietatik Bartzelonan jartzen da bere jatorria. Hiri horren Frantziako geltokian mandazainak biltzen ziren eta, denbora ez galtzeko, kafea eta kopa nahastua eskatzen omen zuten.
Dena dela, ez dago jatorria baieztatzeko iturri fidagarririk, azken buruan, horrelako konbinaketak hain arraroak ez baitira.

## Aldaerak

* Mallorcan: "rebentat" esaten zaio. Edari alkohodun desberdinak erabil daitezke: brandy, whisky, anis lehorra, anis gozoa, belar-likoreak...
* Cartagenan, Murtzian: kafe asiarra (43 likorea, esne kondentsatua, kanela, limoi azala).
* Illoran, Granadan: "carajillora", kafea Bayleys pattarrarekin.
* Katalunian: "cigaló" izena du.
* Italian: caffè corretto, grapparekin egina.
* Irlandar kafea: kafea whiskeyrekin.
* Erresuma Batuan, ejerzitoan, borrokaren goizean, gozarían, teari edo kafeari patarra botatzen zitzaion. "Gunfire" (tiroketa) izena ematen zitzaion.

## Erreferentziak

* ↑ Costa, Roger «Quin és l'origen del popular 'carajillo' i del seu nom?». Sàpiens [Bartzelona], 71, 2008ko iraila, 5.or. ISSN: 1695-2014
* ↑ http://rodamots.cat/escreix/rebentats-rasques-brufar/

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Nola prestatu?
* Datuak: Q25620
* Multimedia: Carajillo / Q25620
# Kafe-makina

    «kafetera» orriak hona dakar. ontziari buruzko artikulua hau da: «kafeontzi»
Kafe-makina, kafetera edo kafegailua kafea egiteko balio duen tresna da. Bere osagarria da, kafe-errota da.
Egungo etxetresnak XVIII. mendearen amaieran asmatu zuten aparatuaren ondorengoak dira. Lehen ur irakinean prestatzen zuten.
Hainbat motakoak daude: lurruneztagailuduna, espresa, italiarra, iragazkiduna, eta abar.
Kafe-makina mota desberdinen artean, ohikoenak kapsula bidezko makinak, espressoak, italiarrak eta tanta-isurtze edo iragazki bidezkoak dira, non erabilera bakoitzean 12 kikaratik gora prestatu daitezke.

## Erreferentziak

* ↑ «Cafetera» Elhuyar hiztegia.
* ↑ «Kafegailu» Egungo Euskararen Hiztegia (EEH).
* ↑ Duran, Xavier. (2010eko ekaina). «La cafetera» Sàpiens (Bartzelona) (núm. 92): 22. ISSN 1695-2014..
* ↑ (Gaztelaniaz) http://cafeterasexpress.net. .

## Ikus, gainera

* Italiako kafea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q211841
* Multimedia: Coffee machines / Q211841
# Kafe espres

Kafe espresa Italian sortutako kafea prestatzeko modu bat da. Bere izena edari hori lortzeko erabiltzen den kafegailu espresatik datorkio. Prestaketa azkarra eta zapore eta testura kontzentratuagoak ditu ezaugarri. Kafe espresoa egiteko, kafe birrinduan zehar ur beroa presio altu batean pasatzen da. Modu honetarako kafe kontzentratu bat lortzen da. Ura 90 ºC-tara eta presioa 9 atmosferetara 25-30 segundoz pasatzen da kafean zehar.

## Kafe espresarekin burutu daitezkeen kafe prestaketak

* Kafe hutsa: Kafea bakarrik.
* Kafe ebakia: Kafe hutsa + esne tanta batzuekin.
* Kafesnea: Kafea hutsa + beste horrenbeste esnea.
* Kafe amerikarra: Kafe hutsa + ur beroa.
* Piccolo kafea: Kafe hutsa oso kontzentratua.
* Capuchino kafea: Kafe hutsa+ esne apar +kakao hautsa.
* Kafe deskafeinatua: Kafe deskafeinaturekin eginiko kafea.
* Bienar kafea: Kafe huts luzea + esne-gain harrotua.
* Royal kafea: Azukre koxkor Chartreuse likorearekin bustia + kafe hutsa.
* Brule demonio errea: Brandy kopa beroa limoi azal batekin + kafe hutsa. Ondoren erre egiten da azukrearekin.
* Kafe jamaikarra: Kafe likorea azukre beltza berotu + kafe huts luzea gehitu + esne-gaina erdi arrotua + kakao hautsa gainetik.
* Kafe krolera: Ron zaharra, arrautza gorringoa eta bi koilarakada azukre beltza irabiatzen dira + kafe hutsarekin nahasten da.
* Kafe irlandarra : Irlandako Whiskia eta azukre beltza nahasten dira + kafe hutsa gehitzen zaio + Esne-gain erdi arrotuarekin amaitzen da.
* Bonbon kafea: Kafe hutsa baso batean + esne kondentsatuarekin .
* Izotz-edari kafea: Kafe izotz-edari gozoa kopa batera bota + esne-gain harrotuarekin + kakao hautsa.
* Kafe errusiarra: Banila izozkia + karamelu siropa + izotz-edari kafea gehitu.
* Mazzagrant kafea: Limoi azala + brandy edo ron kopa + azukre jarabea + izotz-edari kafea.
* Nuhati kafea: Kafe hotza+ txokolate izozki bola + esne-gain harrotua + txokolate fideoak.
* Kafe eskoziarra: Kafe hotz bat + whiski kopa eskoziarra+ 2 bola banila izozki.
* Kafe zuri beltza: Izotz-edari kafea + esne merengatua bola.

## Bibliografia

* (Gaztelaniaz) Garcia Oritz. Garcia Ortiz. Gil Maula., Francisco Pedro Pablo Mario. (2012). OPERACIONES BÁSICAS Y SERVICOS EN BAR Y CAFETERÍA. Paraninfo, 93 or. ISBN 9788428327534..
* Datuak: Q180289
* Multimedia: Espresso / Q180289
# Kafe luze

Kafe luzea kafe hutsean baino ur gehiago jarriz egiten den tabernako kafe-infusioa.
Kafe luzea prestatzeko hainbat modu daude, baina hedatuena tantaka egiteko metodoa da. Horretarako kafe-makina bat erabiltzen da, kafe ehoa duen paperezko iragazki bat daramana, eta 90 eta 100 gradu bitarteko ura pasatzen da bertatik.
Tantaka egiteko metodoa eta kafeontzi melita direla eta, eta ur gehiegi duenez, kafe luzeak ez du kafe-esentziaren aparrik.
Uste denez, Estatu Batuek Italia askatu zuten urtean sortu zen, estatubatuar soldaduek ez baitzuten italiar kafe espresaren zapore bizia jasaten. Orduan, soldadu horiek, prozesatu aurretik, kafeari ura botatzeko eskatzen zuten, eta, beraz, italiar baristek ur beroa botatzen zioten katilura eta gero espresa prozesatzen zuten, soldaduei horrela kafea digerigarriagoa egiten baitzitzaien. Horren ondoren, barista italiarrek americano (euskaraz: «amerikar») deitu zioten, iseka eginez.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Jatetxe, Taberna eta Kafetegiak Hiztegia] [2009]
* ↑ (Gaztelaniaz) Jaramillo, Julián David Largo, Ing; Arango, Félix Octavio Díaz, Msc; Gutiérrez, Luis Fernando Mejía. (2021-6-19). «Bebida de cafñe por el método de goteo (Método Americano)» Vitae (Medellín) 23 (1): 270..
* ↑ (Ingelesez) Americano Lounge. The History Of The Americano. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1152551
* Multimedia: Caffè Americano / Q1152551
# Kafe-katilu

Kafe-katilua kafea hartzeko katilu bat da. Kafe-katiluak, normalean, zeramika beiraztatuz eginak daude, eta kirten bakar bat dute zamalanetarako, edaria bero dagoen bitartean. Kafe-katiluak erabili eta botatzeko edalontziak ere izan daitezke, non edari beroak, kafea barne, har daitezkeen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hipermerkatuetako Produktuak Hiztegia] [2009]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3235198
* Multimedia: Cups of coffee / Q3235198
# Kafe-landare

Kafe-landarea (Coffea) zuhaitz txiki bat da, Rubiaceae familiakoa, eta haren fruituek kafea egiteko haziak ematen ditu. Kafeak nazioarteko merkatuaren nekazaritza produktu nagusien artean dago. Afrikar eta Arabiar jatorria du, baina gaur egun ekoizpena nagusia Hego Amerikan dago.

## Ezaugarriak

Klima tropikaletan mendian edo goi-ordokietan landatzen da.
Kafe-landareak lorea eta hazia aldi berean ematen ditu, adar malguak ditu, hosto iraunkor berde-berdeak eta jasmin usain gozoa darien lore zuriak.
Landareak 12 metroko altuera izan dezake, baina 2 edo 3 metroko altueran mozten da haziak eskuz batu ahal izateko. Landareak loreak eman eta handik 7-9 hilabete bitartean heltzen dira haziak. Fruitua drupa txiki bat da. Landare bakoitzetik kilo erdi eta kilo bat kafe txigortu inguru jaso daiteke, eta barietateren batean bi kilo ere jaso daitezke.
Kafea ez da batzen sasoi berean herrialde guztietan, Kantzer Tropikotik gertu daudenetan urritik otsailera bitartean batzen dute eta Kaprikornio Tropikotik gertu daudenetan, berriz, maiatzetik uztaila bitartean.

## Taxonomia, espezieak

* Coffea arabica
* Coffea benghalensis
* Coffea canephora edo robusta
* Coffea congensis
* Coffea liberica
* Coffea stenophylla

## Erreferentziak

* ↑ Coffee second only to oil?, Tea & Coffee Trade Journal 2009 http://www.entrepreneur.com/tradejournals/article/198849799_1.html
* ↑ ITIS 35189

## Ikus, gainera

* Kafe

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Coffee Research Institute (Ingelesez)
* (Ingelesez) Catálogo de la biodiversidad de Colombia (Gaztelaniaz)
* dossiers.ub.edu (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q156354
* Multimedia: Coffea / Q156354
* Espezieak: Coffea