OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zilar arrain (argipena)

Zilar arraina izenak esanahi hauek ditu:
* Zilar arrain: Argentina sphyraena izen zientifikoa duen ur gaziko arraina.
* Zilar arrain: tisanuruen ordenako intsektua. Arruntena Lepisma saccharina espeziea da.
# Zilar ioduro

Zilar ioduroa konposatu kimiko bat da, batez ere medikuntzan erabilgarria. Disolbaezina da uretan eta bere kristal egitura izotzarena bezalakoa da, euria eragitea eragon dezakeena.

## Eurigilea

Euria naturan urak egiten duen ziklo bat da. Gutxi arte, fenomeno hau kontrolaezina zen eta bere zikloa jarraituz ezin genuen jakin nola egin hau kontrolatzeko. Euriaren zikloa, denok dakigunez, honako hau da: itsas eta ozeanoetako ur-lurrunak kondentsatu eta hodeiak eratzen ditu, landareen lurruntzeak eta arnasketak bezala. Aire bero eta hezeak gora egiten du, eta altuera handira iristen denean, ur-lurruna kondentsatu eta tantak sortzen dira —oso altuera handietan izotz-kristalak ere bai—.
Tantatxoak oso txikiak direnez, airean orekan egoten dira, baina elkartzen hasi eta handiagoak bihurtzen dira. Tamaina jakin bat hartzen dutenean —0,5 milimetrotik gorakoa—, gehiegizko bihurtzen dira haize-lasterrentzat eta erortzen hasten dira. Euria egiten du.
Euria kontrolatzeko ahaleginak egin izan ditu betidanik gizakiak baina gaur egun arte, ez da lortu. Euria lortzeko abia puntu zuzenena lainoak dira. Zilar ioduroa erabiltzen da lainoak bonbardatzeko misilen edo hegazkinen bitartez, kondentsazio guneak eragiten dituzte. Nukleo hauek, lainoen tantatxoak berenganatuz, beherantz erortarazten dituzte.

### Xafla ilunen metodoa

Euria modu artifizialean lortzeko, bonbardaketen gerra-estrategia alboratuta iturrira jo dute nazioarteko proiektu bateko partaideek: lainoak sortu nahi dituzte modu artifizialean.
Bruselako Unibertsitate Askea, Israelgo Ben Gurion Unibertsitatea, eta NASAren Geshem proiektuan daude lanean. Datorren urtean proiektu hau martxan jarriko da Israelgo basamortuan.
Proiektuaren oinarri zientifikoa bero-uharteak dira, inguruak baino askoz ere tenperatura altuagoa duten guneak. Gune horiek eragiten dute ur-lurruna duten aire beroak gorantz igotzea. Horrela ura kondentsatu egiten da eta lainoak sortzen dira. Fenomeno hau XX. mendean jarri da martxan eta Los Angeles esan omen du honen ondorioz hainbat aldaketa meteorologiko egon direla.
Xafla ilunen bidez, Geshem proiektuak bero-uharteen fenomenoa simulatu nahi du. Proiektu pilotuan bi kilometroko azalera estali nahi dute, eta tenperatura altuak lortu, airearen eta lurrunaren dilatazioa errazago gerta dadin. Teorian horrela, lainoak hasiko dira. Une honetan ikertzaileek xaflak egiteko material egokia bilatzen ari dira. Material honek beroa ondo xurgatu behar du, bidegarria eta errentagarria ere. Material egokia aurkitzen dutenean xaflak kokatuko dituzte. Hau frogatzeko, Negeveko basamortua aukeratu aukeratu dute itsasotik hurbil baitago.

### Eguraldi kontrola

Gehienek erabili izan dute lehorteei aurre egiteko, ur eskasiari aurre egiteko... baina ere erabili izan da kontrakorako adibidez laino gehiegi pilatzen ari dela, zaparrada bortitzegiak espero direla, harria botatzeko arriskua dagoela... euria eragin eta arazoa konponduta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19052
* Multimedia: Silver iodide / Q19052
# Zilar (heraldika)

Zilarra, ilargia edo perla kolore heraldiko bat da. Heraldikan gris bat bezala irudikatzen da, ñabardura metaliko handiago edo txikiago batekin, inprentan kolore zuriaren edo tinta ezaren bidez, irarlanetan, eremu edo irudiaren azalean puntu edo marra ezaren bidez.
Heraldikan, zilarra metal nobleentzat hartzen da, eta, proportzionalik, erabiliena. Erbinude heraldikoan eta bero heraldikoetan erabiltzen da.

## Esanahia

Esmalte heraldiko hau purutasun, osotasun, obedientzia, irmotasun, zaintza, elokuentzia eta garaipenaren zeinua da, gai honi buruz hitz egiten duten zenbait liburutako informazioaren arabera.

## Ikus, gainera

* Zilar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q936472
* Multimedia: Argent (white in heraldry) / Q936472
# Yuto Koizumi

Yuto Koizumi (japonieraz: 小泉 勇人, 1995ko irailaren 14a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q17130280
# Yuto Maeda

Yuto Maeda (japonieraz: 前田 悠斗, 1994ko azaroaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako AC Nagano Parceiro.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q38277015
# Yuto Nagao

Yuto Nagao (japonieraz: 長尾 優斗, Nagao Yuto, 2001eko abuztuaren 31a -) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q64747736
# Yuto Nagasaka

Yuto Nagasaka (japonieraz: 永坂 勇人, 1994ko maiatzaren 2a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Hokkaido Consadole Sapporo.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11549941
# Yuto Oshiro

Yuto Oshiro (japonieraz: 大城 佑斗, Oshiro Yuto, 1996ko urriaren 19a -) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako AC Nagano Parceiro.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q64747737
# Yuto Misao

Yuto Misao (japonieraz: 三竿 雄斗, 1991ko apirilaren 16a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q17230409
# Yuto Mori

Yuto Mori (japonieraz: 森 勇人, 1995eko apirilaren 21a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q17219973
# Yuto Nakayama

Yuto Nakayama (japonieraz: 中山 雄登, 1991ko apirilaren 11 - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Roasso Kumamoto.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q17226428
# Yuto Ono

Yuto Ono (japonieraz: 小野 悠斗, 1991ko irailaren 28a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q5680245
# Zofingen

Zofingen Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, Zofingen barrutia barrutian. 2014an 11,655 biztanle zituen 11,07 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q63986
* Multimedia: Zofingen / Q63986
# Zofia Stryjeńska

Zofia Stryjeńska (Lubańska, Krakovia, 1891eko maiatzaren 13a, Geneva, 1976ko otsailaren 28a) poloniar art déco margolari, artista, ilustratzailea, eszenografoa, grafista eta idazlea izan zen.

## Biografia

Txikitatik pintatu zuen eta gaztetan Rola eta Gσos Ludu egunkariekin kolaboratu zuen. 1909an, «Maria Niedzielska» arte-eskola femeninoan ikasi zuen. Mutikoz mozorrotuta, bere nebaren izenarekin Tadeusz Grzymaνa Lubaρskiren , Municheko Arte Ederren Akademian ikasi zuen (orduan ezin baitzuten emakumeek han ikasi).
1916an, Karol Stryjeński arkitektoarekin ezkondu zen ezkutuan, eta harekin hiru seme-alaba izan zituen: Magda eta Jacek eta Jan bikiak. Dibortzioaren ondoren, Artur Socha aktorearekin ezkondu zen 1929an. 1936an, Poloniako Literatura Akademiako Urrezko Laurela jaso zuen. Geroago, pobrezia gorrian bizi izan zen, eta bere lanak merkeegi saldu behar izan zituen. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Suitzara joan zen bizitzera.

## Sariak eta aintzatespenak

* 1936an, Poloniako Literatura Akademiako Urrezko Laurela jaso zuen.
* 130. urtean.2021eko maiatzaren 13an, Googleren doodle bat agertu zen omenaldi gisa.

## Erreferentziak

* ↑ Zofia Stryjeńska (1894-1976). BnF data.
* ↑ Zofia Stryjenska. RKD.
* ↑ Sabogal, Isabel. (18 de enero de 2017). «Comentario a la biografía de Zofia Stryjeńska» Isabel Sabogal.
* ↑ «Quién fue Zofia Stryjeńska, la artista homenajeada en el doodle de Google» Infobae 13 de mayo de 2021.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q218326
* Multimedia: Zofia Stryjeńska / Q218326
# Zoersel

Zoersel (nederlanderaz ahoskatua: ˈʋɪləbruk; ) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Halle, St. Antonius, eta Zoersel bera. 2015eko urtarrilaren 1ean 21.555 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q218253
* Multimedia: Zoersel / Q218253
# Zoel García de Galdeano

Zoel García de Galdeano (Iruñea, Nafarroa, 1846ko uztailaren 5a - Zaragoza, Espainia, 1924ko martxoaren 28a) euskal herritar matematikaria zen.

## Biografia

Lur-neurtzaile peritua, goi-irakaslea, Filosofia eta Letretan lizentziaduna eta Zientzia Zehatzetan lizentziaduna izan zen, bata bestearen segidan. Zientzia Zehatzen lizentziatura Zaragozako Zientzia Fakultate Librean eskuratu zuen 1871an. Hurrengo kurtsoan kalkulu infinitesimal irakasle bezala sartu zen eta doktoratu zen. 1872an, beste irakasle batzuekin batera, Kalagorriko Ikastetxe Librea sortu zuen. Ciudad Realgo, Almeriako eta Toledoko Bigarren Hezkuntzako Ikastetxeetan Matematikako katedradun izan ondoren, 1889an Zaragozako Unibertsitateko Zientzia Fakultateko geometria analitikoaren katedra eskuratu zuen. El Progreso Matemático Espainiako lehen matematika-aldizkaria sortu zuen 1891. urtean. 1896tik bere erretirora arte, 1918ra arte, kalkulu infinitesimalaren katedra bete zuen. 1918an Zaragozako Unibertsitateko Zientzia Fakultateko Ohorezko Katedradun egin zuten. Zaragozako Zientzien Errege Akademiako lehenengo lehendakaria izan zen, postu hori 1916tik 1922ra betez. Zaragozan hil zen 1924an.
* Datuak: Q9097736
* Multimedia: Zoel García de Galdeano / Q9097736
# Zoeterwoude

Zoeterwoude (entzun) Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 8.116 biztanle zituen. Herriburua Zoeterwoude-Dorp (Zoeterwoude-Herri) da. Udaleko beste herria Zoeterwoude-Rijndijk (Zoeterwoude-Rhingo dike) deitzen da, Rhin zaharreko ibaiertzean baitago.

## Industria

Heineken garagarnotegi nagusia Zoeterwoude-Rijndijken dago.

## Ikus, gainera

* Hego Holanda

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q218259
* Multimedia: Zoeterwoude / Q218259
# Zoey Luna

Zoey Luna (Lynwood, Kalifornia, 2001) estatubatuar emakumezko aktorea eta pertsona transgeneroen aldeko ekintzailea da.

## Filmografia
### Filmak

| Urtea | Izenburua | Rola | Oharrak |
| 2020 | The Craft | | Filmatzeke |
| 2019 | Boundless | Liz | Film laburra |

### Telesailak

| Urtea | Izenburua | Rola | Oharrak |
| 2019 | Pose | Lacey | Atal batean: In My Heels |
* Datuak: Q73307635
# Zoetermeer

Zoetermeer Herbehereetako hego-mendebaldean dagoen hiria da, Hego Holandako probintzian kokatutakoa.

## Auzoak

* Stadscentrum Wijk 11
* Dorp Wijk 12
* Driemanspolder Wijk 13
* Meerzicht Wijk 15 en 16
* Buytenwegh Wijk 17 en 26
* de Leyens Wijk 25 en 26
* Rokkeveen Wijk 18 en 19
* Palenstein Wijk 22
* Seghwaert Wijk 23, 24 en 27
* Noordhove Wijk 28
* Oosterheem Wijk 21 en 29

## Hiri senidetuak

* Nitra (Eslovakia)
* Jinotega (Nikaragua)
* Xiamen (Txina)

## Ikus, gainera

* Herbehereetako hiri nagusien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea
* Datuak: Q26432
* Multimedia: Zoetermeer / Q26432
# Yunlin konderria

Yunlin Konderria (txinera tradizionalez: 雲林縣; pinyinez: Yúnlín Xiàn), Txinako Errepublikako Taiwan probintziaren mendebaldean dagoen konderria da. Konderriak 1.290,84 km²-ko azalera dauka eta 2009ko urtarrileko erroldaren arabera 723.700 biztanle bizi ziren bertan.

## Ikus, gainera

* Taiwan probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Yunlin Konderriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q153221
* Multimedia: Yunlin County / Q153221
# Yunnan

Yunnan (云南 txinera sinplifikatuz), Txinako Herri Errepublikako probintzia baten izena da. Probintziak 394.100 kilometro koadroko azalera dauka eta 2004ko erroldaren arabera 44.830.000 biztanle bizi ziren bertan.

## Inguru naturala eta kokapena

Yunnan probintziaren mugakideak honakoak dira: Myanmar ekialdean, Laos eta Vietnam hegoaldean, Guangxi lurralde autonomia hego-ekialdean, Guizhou probintzia ekialdean, Sichuan probintzia iparraldean, eta Tibeteko lurralde autonomia ipar-mendebaldean.
Probintziako hiriburu eta hiririk handiena Kunming da.

### Geografia

Yunnan, Txinan hegoalderago dagoen probintzia da, eta Kantzerko Tropikoa probintziaren hegoaldea zeharkatzen du. Guztira 394.000 kilometro koadro dauzka, Txinaren azalera guztiaren %4,1. Probintziaren iparraldea Yunnan-Guizhou goi-ordokiaren zati da eta Myanmarrekin 4.060 kilometro luze den muga dauka. Nahiko menditsua da, batez ere, iparralde eta mendebaldean, 4.000 metrotik gorako hainbat mendikate daude eta mendebaldean, ibaiek egindako kanoi sakonak daude.
Probintziaren batez besteko altuera 1.980 metrokoa da eta mendirik altuenak iparraldean daude. Mendirik garaiena 6.740 metroko Kawagebo mendia da, Diqing arroko Deqin konderrian. Yunnango puntirik baxuena bestalde Ibai Gorriaren haranean dago, itsasoaren mailatik 76,4 metrora. Hegoaldeko mendiak, mendebaldekoek baino altuera gutxiago dute, eta ez dira 3.000 metrotik gora altxatzen.

### Klima

Yunnanek klima epela eta nahiko tenperatura egonkorra dauka urte osoan zehar. Tropikoetatik gertu egoteak, eragin handia dauka probintziako kliman, eta Asia hego-ekialdeko montzoiak baldintzatu egiten du klima udaberritik aurrera, Txinako beste edozein probintzietan baino askoz gehiago. Urteko prezipitazioak 600mm eta 2.300mm bitartekoak dira eta batez ere, maiatzetik urrira ematen dira.
Urtarrileko batez besteko tenperatura 8 eta 17 gradu artekoa eta uztailekoa 21 eta 27 gradu bitartekoa da. Probintziaren mendebaldea nahiko bero eta hezea da, nahiz eta mendien tontorretan mendialdeko klima nagusi izan.

## Politika

Yunnan probintziako gobernadorea Qin Guangrong da. Txinako Alderdi Komunistak probintzian duen ordezkaria Bai Enpei da.

## Garraioa
### Aireportuak

| Kokapen Hiria | NAZE | NAGE | Aireportuaren izena |
| YUNNAN | | | |
| Baoshan | ZPBS | BSD | Baoshan Aireportua |
| Dali | ZPDL | DLU | Dali Aireportua |
| Diqing | ZPDQ | DIG | Diqing Aireportua |
| Kunming | ZPPP | KMG | Kunming Wujiaba Nazioarteko Aireportua |
| Lijiang | ZPLJ | LJG | Lijiang Aireportua |
| Lincang | ZPLC | LNJ | Lincang Aireportua |
| Luxi | ZPMS | LUM | Luxi Mangshi Aireportua |
| Simao | ZPSM | SYM | Simao Aireportua |
| Wenshan | | WNH | Wenshan Aireportua |
| Xishuangbanna | ZPJH | JHG | Xishuangbanna Gasa Aireportua |
| Zhaotong | ZPZT | ZAT | Zhaotong Aireportua |

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Yunnango gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q43194
* Multimedia: Yunnan / Q43194
# Yunjin Kim

    Hau korear izena da, abizena Kim du.
Yunjin Kim (koreeraz: 김윤진, Seul, Hego Korea, 1973ko azaroak 7) aktore korearra da. Ospea ABC telebista kateko Lost telesaileko Sun Hwa-Kwon pertsonaiak eman dio.
Hego Korean jaio zen arren, 10 urterekin Estatu Batuetara joan zen bizitzera bere familiarekin, New Yorkeko Staten irlara hain zuzen ere. Bertan, Ameriketan, aktore lanetan hasi zen eta geroztik hainbat film ere egin ditu bere jatorrizko Hego Korean.

## Filmografia
### Zinema

* Shiri (1999)
* Danjeogbiyeonsu (2000)
* Rush! (2001)
* Iron Palm (2002)
* Yesterday (2002)
* Milae (2002)
* Diary of June (2005)
* Seven Days (2007)
* Harmony (2010)

### Telebista

* Beautiful Vacation (1996)
* With Love (1998)
* Wedding Dress (1998)
* Lost (2004–gaur egun)

## Erreferentziak

* ↑ «Yunjin Kim» IMDb (Noiz kontsultatua: 2018-05-22).
* ↑ «Yunjin Kim - Biografía de Yunjin Kim» www.biografias.es (Noiz kontsultatua: 2018-05-22).
* Datuak: Q229389
* Multimedia: Yunjin Kim / Q229389
# Yunlong barrutia

Yunlong barrutia (txinera tradizionalez: 云龙区) Txinako barruti bat da, Xuzhou barruan. Azken zentsuaren arabera 345.393 biztanle zituen 119.72 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1197713
* Multimedia: Yunlong, Jiangsu / Q1197713
# Yunnan-Guizhou goi-ordokia

Yunnan-Guizhou Goi-ordokia (txinera tradizionalez: 雲貴高原; txinera sinplifikatuz: 云贵高原; pinyinez: Yúnguì Gāoyuán) Txinako Herri Errepublikako Guizhou eta Yunnan probintzietan zehar hedatzen den goi-ordokia da, Txina hego-mendebaldean.

## Ezaugarriak

Goi-ordokia bitan banatzen da, Yunnan probintziako zatia, batez beste 2.000 metroko altuera eta 3.700 metrora arteko mendiekin, eta Guizhou probintziako zatia, mendebaldean, erliebe harritsu eta eztarri sakonekin.

### Klima

Klima aldakorra da goi-ordokiko toki batetik bestera. Guizhouko aldean klima hezeagoa eta euritsuagoa eta basoek hedadura handia dute. Yunnanen bien bitartean, garaiera handiagoa dela eta, klima lehorragoa eta hotzagoa da, izozteak maiz ohikoak dira udazkenetik udaberrira, eta landaredia sastraka eta larreetara mugatzen da.

## Ikus, gainera

* Dian lakua
* Lugu lakua

## Kanpo estekak

* Argazkia Panoramio.com webgunean.
* Datuak: Q604329
# Yunnan probintziaren banaketa administratiboa

Yunnan probintzia honako banaketa administratiboek osatzen dute:

## Prefektura mailan

Prefektura mailako 16 banaketa:
* Prefektura mailako 8 hiri
* 8 prefektura autonomo

## Konderri mailan

Konderri mailako 129 banaketa:
* Konderri mailako 9 hiri
* 79 konderri
* 29 konderri autonomo
* 12 barruti

## Herri mailan

Herri mailako 1.455 banaketa:
* 567 herri
* 677 herrixka
* 155 herrixka etniko
* 56 azpi-barruti

## Ikus, gainera

* Txinaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2342771
# Zug kantonamendua

Zug kantonamendua Suitzako 26 kantonamenduak bat da, guztien artean txikiena.
Hiriburua Zug da.

## Udalerriak

Zug kantonamendua ondorengo udalerriek osatzen dute:
Baar Cham Hünenberg Menzingen Neuheim Oberägeri Risch Steinhausen $^{(en)}$ Unterägeri Walchwil Zug

## Kanpo estekak

* Kantonamenduaren webgune ofiziala
* Datuak: Q11933
* Multimedia: Canton of Zug / Q11933
# Zugana Manuela

"Zugana Manuela" Jose Maria Iparragirreren maitasunezko abesti ezaguna da. Gertaerak Donostian ematen dira, "Andre Marietan". Abestiaren Manuela, Manuela Franziska Zubizarreta (edo Zubiaurre) zen, Tolosan 79 urtez 1916ean hil zena.

## Hitzak

Hau da gurera heldu den bertsioa:
1 Zugana Manuela nuanian pensatu, uste det ninduela
deabruak tentatu, ikusi beziñekin
naiz enamoratu,
ojala ez bazinan
sekulan agertu.
2 Amorioz beterik
esperantza gabe, zergatik egin zinan
bihotz honen jabe: zuk esan behar zenduben
hemendikan alde, egiazki ez naiz ni
bizardunen zale.
3 Ahaztu nahi zaitut baina
ezin, ezin ahaztu, zure amorioak
burua dit galdu...
Orain behar zenduke
bihotz hori bigundu,
eta maitagarri horrek
pixka bat lagundu.
4 Barkatu behar dituzu
nere erokeriak,
zure begira daude
nere bi begiak: garbi garbi esan ditut
nere ustez egiak,
zoraturikan nauka
zure aurpegiak.
5 Gabian ibili naiz
guzizko ametsetan, Donostian nengoela
Andre Marietan, eta ikusi nuela
herri hartako plazan,
erdian zebilela
Manuelatxo dantzan.

## Erreferentziak

* ↑ Arozamena, 198.
* ↑ Agirre Maiora, Antxoka. (2019). «II.I.I Manuela Zubiaurre Bertsolari (1837-1916)» Bertsolaritzaren historia: hedabideratzea, eragiletza eta proiektua (1823-2018). Ahots subalternoaren bizi-indarraren testigantza bat. Leioa: Euskal Herriko Unibertsitatea, 42 or..
* ↑ https://bdb.bertsozale.eus/web/doinutegia/view/726-zugana-manuela
* ↑ «Zugana Manuela - Wikiteka» eu.wikisource.org (Noiz kontsultatua: 2017-12-14).

## Bibliografia

* Jesus Maria Arozamena-Tomas Garbizu: Viejas canciones donostiarra. Donostiko kantu zarrak. Donostiako Aurrezki Kutxa, Donostia, 1971, 150-151 or.

## Kanpo estekak

* Abestia Oskorriren bertsioan.
* Abestia Gontzal Mendibil eta Bratislavako Orkestra Sinfonikoaren bertsioa.
* Abestiaren partitura.
* Datuak: Q111431834
# Zugandik metro batera

Zugandik metro batera (gaztelaniaz: A un metro de tí) 2008ko Daniel Henriquez txiletar zinema zuzendariaren film erromantikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Sebastián eta Alicia neska-laguna Txilera joango dira jatetxe bat irekitzeko asmoz. Denbora pasatu ostean, Sebastiánek Paula aurkituko du, tren-geltokian ezagutu zuen neska. Emakume horrek proban jarriko du Sebastiánen eta Aliciaren arteko harremana, eta sukaldariak bere egoera birplanteatuko du.

## Pertsonaiak

* Fele Martínez: Sebastián
* Claudia Cabezas: Paula
* Mercè Llorens: Alicia
* Jorge Yáñez: César
* Katyna Huberman: Marga
* Gabriela Hernández
* Pablo Krögh
* Rodolfo Vásquez: Gusano

## Erreferentziak

* ↑ EiTB. 'Zugandik metro batera' filma, gaur gauean, ETB1en. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55453798
# Zufikon

Zufikon Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, Bremgarten barrutia barrutian. 2014an 4,479 biztanle zituen 4,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64221
* Multimedia: Zufikon / Q64221
Oberwil-Lieli Bremgarten (AG) Unterlunkhofen Berikon Widen
# Zug

Zug (frantsesez: Zoug; italieraz: Zugo) Suitzako erdialdean dagoen hiria da, izen bereko kantonamenduaren hiriburua dena.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arth Baar Cham Hünenberg Meierskappel Steinerberg Steinhausen $^{(en)}$ Unterägeri Walchwil

## Klima

Datu klimatikoak (Zug) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 5 | 5 | 10 | 14 | 17 | 20 | 23 | 23 | 19 | 16 | 10 | 5 | 13.9 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -2 | -2 | 0 | 3 | 6 | 9 | 12 | 12 | 9 | 6 | 2 | -1 | 4.5 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 12.3 | 11.5 | 13 | 11.3 | 11.3 | 11.3 | 11.5 | 10.1 | 9.4 | 9.6 | 11.5 | 13.1 | 135.9 |
| Elur egunak (≥ 1.0 cm) | 4.1 | 4.2 | 1 | 0.7 | 0.1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0.1 | 1.7 | 3.9 | 15.8 |
| Iturria: Meteoblue ||||||||||||||

## Hiri senidetuak

Zug ondorengo hiriekin senidetuta dago:
* Fürstenfeld (Austria)

## Erreferentziak

* ↑ Meteoblue. Klima Zug. .

## Kanpo estekak

* Udalaren webgune ofiziala (Alemanez) (Ingelesez)
* Datuak: Q68144
* Multimedia: Zug / Q68144
# Zufre

Zufre Huelvako probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 450 m-ko altueran eta Huelvatik 131 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 987 biztanle zituen 341 km²-tan banaturik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q228243
* Multimedia: Zufre / Q228243
# Zugarraga

Zugarraga (esteribarreraz: Zuarraga) Esteribar udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Iruñerria eskualdeko Ibarrak azpieskualdean.
XVI. mendean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Esteribarko Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak zugarragarrak (esteribarreraz: zuarragarrak) ziren.

## Izena

Zugarraga edo Zuarraga toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
* Zuarraga (1534)
* Zugarraga (1892)
* Zugar (1985)
* Zumar (1988)
* Zugarraga (1996)

## Historia

Esteribarko San Martin monasteriolo zaharra, 1209an Eneko Santxitz Saratsakoa jabeak Orreagako Santa Mariari dohaintzan emandakoa. Errea, Osteritz eta Larraingoa herrien artean zegoen. XVI. mendean, Erreako bizilagunak, Orreagako petxeroak, desolatuta zeuden.

## Oharrak

* ↑ /s̻uɣ̞aráɣ̞a/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza hirugarren silaban
* ↑ /s̻uaráɣ̞a/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza bigarren silaban

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ «Zugarraga - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).

## Ikus, gainera

* Esteribar
* Ibarrak (Iruñerria)
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak

* Esteribarko Udalako webgune ofiziala
* Datuak: Q108895478