# María de la Purificación de la Aldea y Ruiz de Castañeda

María de la Purificación de la Aldea eta Ruiz de Castañeda, Purificación de la Aldea edo Pura de la Aldea izenez ere ezaguna (Madril, 1889ko abuztuaren 10a – Bartzelona, 1976ko ekainaren 17a), Espainiako Alderdi Komunistako militantea (PCE), Madrileko lehen emagin eta erizain kolegiatuetakoa izan zen. Espainiako Bigarren Errepublikan, oposizio bidezko espetxe-funtzionarioa ere izan zen, eta Ventasko emakumeen kartzelako zerbitzuburua gerra zibilaren garaian. 1939an, desgaituta utzi zuten, eta Gerra Kontseiluaren mende jarri. Hainbat kartzelatan bete zuen zigorra. Kataluniako Alderdi Sozialista Bateratuaren (PSUC) berreraikuntzan parte hartu zuen.

## Biografia

Madrilen jaio zen, Federico eta Purificacionen alaba. Unibertsitate Zentralean egin zituen ikasketak. 1923ko uztailaren 14an lortu zuen praktikante titulua, eta 1924ko ekainaren 4an emagin titulua. 1930ean, Emaginen Elkargo Ofizialean inskribatuta zegoen 20 zenbakiarekin.
1931n, Victoria Kent Espetxeetako zuzendari nagusia zela, Espainiako espetxe-sistemaren erreforma hasi zen. Espetxeen Kidegoko Emakume Laguntzaileen Atala sortu zen eta 529 izangai aurkeztu ziren lehen oposizioan. Pura de la Aldeak 5 zenbakia atera eta funtzionario plaza bat bete zuen Ventasko Emakumeen Kartzelan, inauguratu zenetik gerra zibilaren hasiera arte, non zerbitzuburu izendatu zuten. Bando errepublikanoaren porrotak kartzelaratzea eta araztea ekarri zion.
1939ko maiatzaren 1ean, Gerra Kontseilu Sumarisimoaren mende jarri zuten, eta matxinadari atxikitzea leporatu zioten, astungarriekin, PCEko eta Sobietar Batasunaren Adiskideen kide izatea barne; ideologia eskuindarreko espetxeratuak gogor tratatzea eta pistola eramatea.
Heriotza-zigorra ezarri zioten, eta, ondoren, biziarteko kartzela-zigorrarekin konmutatu zioten, erabateko desgaikuntzarekin. (1939ko abuztuaren 7ko BOEn argitaratua).Ventasko emakumeen kartzela berean bete zuen kondenaren zati bat. Han, fusilamenduak gertutik bizi izan zituen, besteak beste Hamahiru Arrosetatik ateratzea. Trinidad Gallego Prieto (erizaina eta emagina) ere kartzela berean egon zen. Biak ala biak, preso ahulenei laguntzen saiatu ziren, batez ere haurrak zituzten amei eta adingabeei.Matilde Revaque, Isabel Huelgas de Pablo eta Dolores Freixa espetxeetako funtzionario kartzelaratuekin batera espetxea antolatzen eta pilaketa eta baldintza txarrak arintzen saiatu zen
Ondoren, Tarragonako Oblaten kartzelara eramandako Madrilgo presoen artean egon zen. 1943ko martxoaren 18an Bartzelonako Les Corts espetxera eraman zuten, eta han ere nabarmendu egin zen antolatzeko eta osasun-laguntza emateko gaitasunagatik. Les Cortsen, Adelaida Abarka Izquierdo, María del Carmen Cuesta Rodríguez, Enriqueta Gallinant Roman edo Tomasa Cuevas Gutiérrezekin batera egon zen. Kartzelaldia laburtu zuen irakasle lanak eginda..
Baldintzapeko askatasuna 1944ko uztailaren 11n lortu zuen, bere kartzela-fitxan ageri denez, eta klandestinitatean militatzen jarraitu zuen. Askatu ondoren, Enriqueta Montoro Bravo espetxe-lagun ohi batekin bizitzera joan zen. Bere etxean Bartzelonako PSUCren zuzendaritza bildu zen urteetan. 1958an, Tomasa Cuevas-en bikotekide Miguel Núñezen espedientean atxilotu zituzten berriro.
Bartzelonan hil zen, 1976ko ekainaren 17an. Ez zuen inoiz PSUCrekiko harremana galdu.

## Memoria

Hirurogeita hamarreko hamarkadaren hasieran, militante komunista, preso ohia eta erbesteratu ohia, Tomasa Cuevas Gutiérrez, Espainian zehar ibili zen, gatibu-garaiko lagun ohien arrastoari jarraituz, bere memoriak bildu zituen eta trilogia bat utzi zuen idatzita. Trilogia hori 1985. eta 1986. urteetan argitaratu zen, eta, ondoren, 2004an berrargitaratu, 900 orrialde baino gehiagotan, Testimonios de mujeres en las cárceles Franquistas (Emakumeen testigantzak Frankisten kartzeletan). 14. kapituluan, "Espetxeetako funtzionarioa", Pura de la Aldeari buruzkoa da eta ezagututako emakumeen esker ona adierazten du. Bertan dio 1969an Purak laurogei urte zituela, aske zegoela eta Bartzelonan pisu berean bizi zela Maria Enriqueta Montoro Bravo gatibu-lagunarekin, biak ere ostrazismora kondenatuak eta baldintza apaletan bizi ziren etxez etxe josten bizimodua aurrera ateratzeko. Tomasa Cuevasek bere topaketa azaldu zuen liburuan eta nola helarazi zion Dolores Ibárruriren gutun pertsonal bat Purari eta paparreko orratz bat opari, Errepublikan elkartu zituen adiskidetasun eta militantziaren oroigarri.

## Ikus, gainera

* Tomasa Cuevas
* Trinidad Gallego Prieto
* Adelaida Abarca Izquierdo

## Erreferentziak

* 1 2 «Ha mort Pura de la Aldea» Treball (P.S.U. de C) (Número 445) 5-07-1976.
* ↑ Ruiz-Berdún, Dolores; Gomis, Alberto. (00/2012). «La depuración de las matronas de Madrid tras la Guerra Civil» Dynamis 32 (2): 439–465. doi:10.4321/S0211-95362012000200008. ISSN 0211-9536..
* ↑ Hernández Holgado, Fernando. (2005). «Carceleras encarceladas. La depuración franquista de las funcionarias de Prisiones de la Segunda República» Cuadernos de Historia Contemporánea 27: 271-290..
* ↑ Memòria de la presó de dones de les Corts (1939-1955) Pura de la Aldea, apèndix nº 11 Pàg.3-4. .
* ↑ Maria de la Purificación de La Aldea y Ruiz de Castañeda. Causa ordinaria nº 000159/IV57. Arxiu Tribunal Militar Tercer

## Kanpo estekak

* Datuak: Q86698379