OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Benigno Belaustegigoitia

Benigno Belaustegigoitia Landaluze (Bilbo, Bizkaia, 1879ko urtarrilaren 16a - ibidem, 1946) euskal futbolaria izan zen. Bere anaietako bat, Jose Maria Belaustegigoitia, Athletic Clubeko jokalari ospetsua izan zen.

## Kirol ibilbidea

* Espanyol

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20875454
# Benijófar

Benijófar (valentzieraz Benijòfar) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Baix Segura/Vega Baja eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.976 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Alacanteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1650580
* Multimedia: Benijófar / Q1650580
# Benilloba

Benilloba Valentziako Erkidegoko udalerria da, Comtat eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 839 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Alacanteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1770091
* Multimedia: Benilloba / Q1770091
# Benigno Aquino III.a

Benigno Aquino III.a edo Benigno Simeón "Noynoy" Aquino III.a edo Benigno S. Aquino III.a (tagaloz bɛˈniɡno aˈkino ahoskatua; Manila, 1960ko otsailaren 8a - Quezon Hiria, 2021eko ekainaren 24a) filipinar politikaria izan zen. Filipinetako presidentea izan zen 2010tik 2016ra. Herritarrek Noynoy Aquino edo PNoy izenarekin ezagutzen zuten.

## Bizitza

Benigno S. Aquino Manilan jaio zen, 1960ko otsailaren 6an; Benigno S. Aquinoren eta Corazón Aquinoren semea zen. Benigno S. Aquino aita Ferdinand Marcos diktadorearen aurkako oposizio demokratikoko buruzagi historikoa izan zen. Marcosen diktaduraren ondorengo demokrazia-aldian Corazón Aquino Filipinetako presidente izatera iritsi zen.
Benigno Aquino III.ak Ateneo Manilakoa unibertsitatean ikasi zuen, eta 1981ean graduatu zen Ekonomian. Graduatua lortu ondoren, Massachusettsen, AEBn, erbesteratua zegoen bere familiarekin elkartu zen.
1983an, aita, Marcosen diktaduraren aurka borrokatzeko asmoarekin herrialdera itzuli zenean, hil egin zuten. Diktadorearen aginduetara zeuden indar paramilitarrei egotzi zitzaien hilketa. Corazón Aquinok oposizioko presidentetzarako hautagai gisa borrokan jarraitu zuen, eta 1986ko hauteskundeetan Marcosi irabazi zion.
Bitartean, Benigno Aquino III.ak enpresa-munduan bere ibilbidea egiten segitu zuen.
1987an, ama zuen Corazón Aquinoren gobernuaren kontrako estatu-kolpe saio batean, Benigno larri zauritu zuten; bost tiro jaso zituen.
1993an, Tarlac-en, amaldeko familiaren jabetzakoa zen azukre-lantegi batean, hasi zen lanean.

## Karrera politikoa

Benigno Aquino III.ak gurasoen karrera politikoa segitzea erabaki zuen, eta hainbat kargu izan zituen 1998tik 2007ra arte. 2007an, Filipinetako Senatuko kide hautatu zuten, eta presidente izendatu zuten arte aritu zen kargu horretan. Parlamentari gisa, Gloria Macapagal Arroyo presidentearen gobernuaren aurkako oposizioaren buruzagietako bat izan zen.
2010eko maiatzean, presidentetzarako hauteskundeak egin ziren, eta aurkariekiko garaipen garbia lortu zuen. Aquino presidente izendatu zuten. 2010eko ekainean hartu zuen kargua Aquinok, eta bere aurreko Macapagal Arroyoren agintaldian herriak pairatu behar izan zuen sufrimenduari amaiera emango ziola agindu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1464
* Multimedia: Benigno Aquino III / Q1464
# Benigno Oreja

Benigno Oreja Elosegi (Ibarrangelu, 1878ko otsailaren 13a - Donostia, 1962ko abenduaren 26a) bizkaitar mediku eta politikaria izan zen. Marcelino eta Ricardo anaiak bezala, tradizionalista sutsua izan zen

## Biografia

1902an medikuntza amaitu ondoren, Parisa joan eta urologian aditu bilakatu zen. Donostian San Ignacio klinika eratu zuen. Eusko Ikaskuntza eta Urologiaren Nazioarteko Erakundearen kidea izan zen. Gerra Zibila piztu zenean, erreketeen koronel bilakatu eta karlisten Nuestra Señora de los Dolores ospitalea zuzendu zuen. Bederatzi urtez, Espainiako Gorteetan izan zen. Jaime Mayor Oreja politikariaren aitona izan zen.

## Lanak

* Técnicas y resultados de la prostatectomía, Madril, 1929
* Las pielonefritis en los prostatectomizados, Madril, 1930

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Benigno Oreja Elosegi. .
* Datuak: Q8246334
* Multimedia: Benigno Oreja / Q8246334
# Benillup

Benillup Valentziako Erkidegoko udalerria da, Comtat eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 99 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Alacanteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1771932
* Multimedia: Benillup / Q1771932
# Biefmorin

Biefmorin Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 76 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Biefmorin udalerrian erroldatutako biztanleak 76 ziren. Familiak 34 ziren, horien artean 13 pertsona bakarrekoak ziren (13 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 42 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 41 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 35 etxebizitza nagusietatik 29 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 15 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 13 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Biefmorin udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 4 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 4 |
| 0 | 70-74 | 8 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 4 | 50-54 | 4 |
| 8 | 45-49 | 8 |
| 0 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 4 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 8 |
| 0 | 10-14 | 4 |
| 4 | 5-9 | 4 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 47 ziren, horien artean 37 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 37 pertsona aktiboetatik 31 lanean zeuden (18 gizon eta 13 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1102183
* Multimedia: Biefmorin / Q1102183
# Biederbach

Biederbach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Emmendingen (barrutia)|Emmendingen]] barrutian. 2014an 1.722 biztanle zituen 31,36 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q533717
* Multimedia: Biederbach / Q533717
# Biedershausen

Biedershausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Südwestpfalz (barrutia)|Südwestpfalz]] barrutian. 2014an 218 biztanle zituen 3,65 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q566750
* Multimedia: Biedershausen / Q566750
# Biedesheim

Biedesheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Donnersberg barrutia|Donnersberg]] barrutian. 2014an 604 biztanle zituen 6,32 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q642652
* Multimedia: Biedesheim / Q642652
# Biederitz

Biederitz Alemaniako udalerri bat da, Saxonia-Anhalt estatuan. Azken zentsuaren arabera 8.744 biztanle zituen, 39,33 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q551174
* Multimedia: Biederitz / Q551174
# Botswanar pula

    Artikulu hau Botswanako dibisari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pula».
Pula Botswanako dibisa da. BWP ISO 4217 kodea dauka eta 100 thebe-tan banatzen da. Hitzez hitz "euria" esan nahi du tswaneraz, euria oso urria delako Botswanan - Kalahari basamortuak okupatzen du lurraldearen zati handi bat- baina oso baliotsua. Pulak ere "bedeinkazio" esan nahi du, euria bedeinkaziotzat hartzen baita. Thebe-k aldiz "ezkutua" (Shield ingelesez) esan nahi du.

## Historia

Pula 1976ean sortu zen, hegoafrikar randa ordezkatuz. 2005eko maiatzean %12ko debaluazioa jasan arren, pula-k Afrikako moneta indartsuenetariko bat izaten jarraitzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q186794
* Multimedia: Botswana pula / Q186794
# Botreaitz

Botreaitz edo Buetraitz Gipuzkoako mendia da, Aloñako mendilerroaren erdialdean kokaturik dagoena Kurtzezar eta Arkaitz mendien artean.

## Abiapuntuak

* Arantzazu: Ordu bat eta erdi.
* Uribarri: 3 ordu.
* Oñati: 3 ordu eta erdi.

## Ikus, gainera

* Gipuzkoako mendiak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12255457
# Botryococcus

Botryococcus alga berdeen genero bat da. Zelulek forma irregularra dute eta filamentu meheek zelulak lotzen dituzte. Gelaxkaren gorputza oboidea da, 6-10 μm luze eta 3-6 μm zabal. Generoko fosilak kanbriar garaietatik ezagutzen dira, eta petrolio gordinaren laguntzaile biologiko handiena osatzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Tennant, Richard K.; Lux, Thomas M.; Sambles, Christine M.; Kuhn, Nikolaus J.; Petticrew, Ellen L.; Oldfield, Richard; Parker, David A.; Hatton, Jackie et al.. (2019-02-11). «Palaeogenomics of the Hydrocarbon Producing Microalga Botryococcus braunii» Scientific Reports 9 (1): 1776. doi:10.1038/s41598-018-38236-5. ISSN 2045-2322. PMID 30742038. PMC PMC6370823. (Noiz kontsultatua: 2023-03-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q894818
* Multimedia: Botryococcus / Q894818
* Espezieak: Botryococcus
# Botrugno

Botrugno Italiako udalerri bat da. Lecceko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. 2.613 biztanle ditu, 9,75 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Botrugnok honako udalerri hauekin egiten du muga:
San Cassiano Sanarica Scorrano Supersano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52117
* Multimedia: Botrugno / Q52117
# Botsorhel

Botsorhel (bretainieraz Bodsorc'hel) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q383616
* Multimedia: Botsorhel / Q383616
# Bottacks

Bottacks, Eskoziako gaeleraz: Na Botagan, Eskoziako etxalde bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4948985
# Botricello

Botricello Italiako udalerri bat da. Catanzaroko probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. 4.993 biztanle ditu, 15,48 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Botricellok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Andali Belcastro Cropani

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53499
* Multimedia: Botricello / Q53499
# Botriogeno

Botriogeno sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Botriogeno sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {MgFe^{3+}(SO4)2(OH) * 7H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Botryogen: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Bigarren Mundua

Bigarren Mundua XX. mendeko Gerra Hotza izenekoan sortutako terminoa izan zen, SESBak zuzendutako bloke komunistak osatutako blokea, NATOko herrialdeak eta horren aliatuak Lehen Mundua ziren bitartean.
Batean edo bestean kokatzen ez ziren herrialdeen multzoa izendatzeko Hirugarren Mundua erabili zuten, bestela.

## Herrialdeak

Europan, SESBak eta Ekialdeko Europako herrialde komunistak zeuden. Asian, Txina, Laos eta Vietnam. Ameriketan Kuba, eta Erdialdeko Ekialdean orduko Hego Yemen.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak

## Ikus, gainera

* Kapitalismoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q233472
* Multimedia: Second World / Q233472
# Bigarren Opioaren Gerra

Bigarren Opioaren Gerra (txinera tradizionalez: 第二次鴉片戰爭; pinyinez: Dì'èrcì Yāpiàn Zhànzhēng) edo Txinarako anglo-frantziar espedizioa Erresuma Batuak eta Frantziako Bigarren Inperioak Txinako Inperioaren kontra 1856 eta 1860 artean borrokatu zuten gerra bat izan zen.
Opioaren Gerretan zehar, bigarren gatazka nagusia izan zen, berriro Txinarako opioaren esportazioan izandako tirabirek eraginda. Europarrek, berriro, Qing dinastia menderatu zuten. Pekingo Itunaren ondorioz, Hong Kongek Kowloon penintsula bereganatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Frontier and Overseas Expeditions from India. 6 Kalkuta: Superintendent Government Printing, 446 or..
* ↑ (Ingelesez) Wolseley, G. J.. (1862). Narrative of the War with China in 1860. Londres: Longman, Green, Longman, and Roberts, 1 or..
* ↑ (Ingelesez) Magoc, Chris J.; Bernstein, David. (2016). Imperialism and Expansionism in American History. 1 Santa Barbara, Kalifornia, 295 or. ISBN 9781610694308..
* ↑ Michel Vié, Histoire du Japon des origines a Meiji, PUF, p. 99. ISBN 2-13-052893-7.
* ↑ (Ingelesez) Tsang, Steve. (2017-2-27). Modern Hong Kong. in: Oxford Research Encyclopedia of Asian History. doi:10.1093/acrefore/9780190277727.013.280..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q418151
* Multimedia: Second Opium War / Q418151
# Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1941)
## 1941

* Otsailaren 9an - Basamortuan barrena aurrera zihoazen britainiar tropek El Agheila (Zirenaikaren hego-mendebaldea, Libia) hartu zuten, Compass operazioari amaiera emanez. Erasoaldi honek iraun zuen hamar asteetan, aliatuek 800 km egin zuten aurrera eta 130.000 italiar atzitu zituzten.
* Martxoaren 31n - Erwin Rommel buru zuen Afrika Korpsek britainiarren aurkako kontraerasoa abiatu zuen Zirenaikan.
* Apirilaren 6an - Alemania, Italia, Errumania eta Hungariako osteek Jugoslavia eta Grezia (Marita operazioa) inbaditu zituten.
* Apirilaren 11n - Iparraldeko Afrikan, britainiar tropak ekialdeko Libiaraino atzerarazi ostean, Rommelek Tobrukeko setioa hasi zuen.
* Apirilaren 17an - Jugoslaviako armada erabat suntsiturik zegoen, eta Bosnia-Herzegovinako azken erresistenzia guneetan ere, armak utzi zituzten. Bi astez, Ardatzeko indarrek 334.000 gatibu atzituak zituzten.
* Apirilaren 28an - Grezia errenditu zen. Maitland Wilson buru zuten britainiar, zeelanda berritar, australiar eta poloniar tropak Peloponesotik atera ziren.
* Maiatzaren 20an - Alemaniarrek Kretaren aurkako erasoa, Merkur operazioa, hasi zuten. Helburua uharteko aireportuak kontrolatzea zen, Rommelen Afrika Korpsi laguntza eman ahal izateko.
* Ekainaren 1ean - Alemaniarrek garaipena lortu zuten Kretako guduan. Britainiar osteek uhartea ebakuatu zuten.
* Ekainaren 22an - Bizargorri Operazioaren hasiera: alemaniar armadak Sobietar Batasuna inbaditu zuen. Walther von Brauchitsch buru zuten 145 dibisiok (3.000.000 soldadu baino gehiago) parte hartu zuten inbasioan.
* Irailaren 15ean - Leningradeko setioa hasi zen.
* Abenduaren 7an - Japoniak Hawain kokakutako Pearl Harborko estatubatuar base militarra airez eraso zuen. Bi orduan amerikarrek 18 gerraontzi eta 188 hegazkin galdu zituzten. 2.403 estatubatuar hil eta 1.178 zauritu ziren.
* Abenduaren 8an - Estatu Batuek gerra aldarrikapena egin zioten Japoniari.
* Abenduaren 11n - Alemania eta Italiak gerra aldarrikapena egin zieten Estatu Batuei.

## Erreferentziak

* ↑ Operation Compass Ww2db.com

## Ikus, gainera

* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1940)
* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1942)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1077310
# Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1942)
## 1942

* Urtarrilaren 20an - Berlinen Wannseeko Konferentzia egin zen. Reinhard Heydrich buru zela, erregimen naziko 15 goi funtzionariok Europako juduen deuseztatzea antolatzeko elkartu ziren. Adolf Eichmann izendatu zuten Azken Konponbidearen arduradun.
* Maiatzaren 4tik - 8ra - Koral Itsasoko gudua. Estatubatuar gerra ontzidiak Port Moresby (Ginea Berria) erasotzea galerazi zion japoniarrari. Hala ere, USS Lexington hegazkin ontzia hondoratua izan zen.
* Maiatzaren 27an - Pragan txekiar partisanoek Reinhard Heydrich, Reicharen Segurtasuneko Bulego Nagusiaren zuzendaria eta Bohemia eta Moraviako protektoratuko babeslea, tirokatu zuten. Ekainaren 4an hil zen
* Ekainaren 4tik 6ra - Midwayko guduan estatubatuar ontzidia japoniarrari nagusitu zitzaion. Japoniar Itsas Armada Inperialak 4 hegazkin ontzi (Akagi, Kaga, Hiryu eta Soryu) galdu zituen. Estatu Batuen garaipena erabakigarria izan zen Pazifikoko Gerran.
* Uztailaren 1etik - 27ra - El-Alameingo lehen gudua: Afrika Korpsek El-Alameingo (Egipto) britainiar kokaguneei eraso zien. Aliatuek erasoaldiak geldiaraztea lortu zuten.
* Abuztuaren 7an - Estatu Batuetako marineak Guadalcanal eta Tulagin (Salomon Uharteak) lehorreratu ziren.
* Abuztuaren 17ean - Stalingradeko guduaren hasiera.
* Urriaren 23tik - Azaroaren 11ra - El-Alameingo bigarren gudua. Erwin Rommelen Africa Korps Bernard Montgomeryren VIII. gudaroste britainakoa borrokatu ziren. Aliatuen garaipenak Iparraldeko Afrikako kanpainaren norabidea aldatu zuen.
* Azaroaren 8an - Zuzi operazioaren hasiera: estatubatuar eta britaniar osteak Iparraldeko Afrikan (Casablanca, Oran eta Aljerren) lehorreratu ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Julián CASANOVA: El genocida nazi que tocaba el violín Internacional.elpais.com
* ↑ The Battle of El Alamein (July 1, 1942) Heeve.com
* ↑ Battle of Stalingrad Global.britannica.com

## Ikus, gainera

* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1941)
* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1943)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1077340
# Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1943)
## 1943

* Urtarrilaren 14an - Winston Churchill, Franklin Delano Roosevelt, Charles de Gaulle eta Henri Girauden arteko Casablancako konferentziaren hastea. 1943ko aliatuen estrategiak, Siziliako inbasioa besteak beste, adostu ziren eta, gerra amaitzeko, Ardatzeko potentziei baldintzagabeko errendizioa exijituko zitzaiela erabaki zen.
* Otsailaren 2an - Sobietarren erabateko garaipena Stalingraden: Friedrich Paulus buru zuen VI. armada alemana errenditu zen.
* Otsailaren 9an - Guadalcanalgo kanpainaren amaiera: Japoniarren azken erresistentzia guneak garaiturik, estubatuarrak nagusitu ziren.
* Maiatzaren 13an - Tunisiako italiar eta alemaniar indarrak errenditu ziren. Era horretan, Iparraldeko Afrikako gerra amaitu zen.
* Uztailaren 5ean - Zitadelle operazioaren hasiera: alemaniar tropek Kursk hiriaren inguruan zeuden sobietar indarrei eraso zieten. Erasoaldia, ordea, alferrikakoa izan zen, sobietarrak jakinaren gainean zeudelako.
* Uztailaren 10ean - Husky operazioaren hasiera: britainiar, estatubatuar eta kanadiar tropak, 160.000 soldadu denetara, Siziliako hego-ekialdean lehorreratu ziren. Horrela, Ardatzaren aurkako bigarren frontea ireki zuten Europan.
* Uztailaren 24an - Italiako Kontseilu Faxista Nagusiak Benito Mussolini kargugabetu zuen.
* Uztailaren 24tik - Abuztuaren 3ra - Gomorrah operazioa: britainiar eta estatubatuar hegazkinek Hanburgo bonbardatu zuten. Horren ondorioz, 40.000-50.000 pertsona hil eta milioi bat etxerik gabe gelditu ziren
* Irailaren 3an - Aliatuak hegoaldeko Italiako Reggio di Calabrian lehorerratu ziren.
* Irailaren 8an - Pietro Badoglio jeneralak Italiaren errendizioaren berri eman zuen.
* Azaroaren 28tik abenduaren 1era - Stalin, Roosevelt eta Churchillen arteko Teherango konferentzia. Besteak beste, 1944ko maiatzean britainarrek eta estatubatuarrek iparraldeko Frantzia inbadituko zutela (Overlord operazioa) erabaki zuten.

## Ikus, gainera

* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1942)
* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1944)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1077609
# Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1944)

Honakoa Bigarren Mundu Gerraren kronologiako 1944ko gertakariak biltzen dituen artikulua da.

## Urtarrila

* Urtarrilaren 17an - Montecassinoko guduaren hasiera. Alemanek defenditutako Gustav lerroa zeharkatzeko asmoz, Aliatuek egindako lehen erasoaldia izan zen. Alemaniarrek maiatzaren 19a arte eutsi zieten.

## Martxoa

* Martxoaren 27 - Hegazkin aliatuek Biarritz eta Angelu bonbardatu zuten. Guztira, Biarritzen 99 eta Angelun 41 zibil hil ziren.

## Ekaina

* Ekainaren 4an - Aliatuak Erroman sartu ziren.
* Ekainaren 6an - Normandiako Lehorreratzea (E eguna): 150.000 soldadu aliatu Normandiako hondartzetan lehorreratu ziren.
* Ekainaren 22an - Bragation operazioaren hasiera: alemaniarrak Bielorrusiako Sobietar Errepublika Sozialistatik egoztea helburu zuen sobietar armadaren erasoaldia hasi zen.

## Uztaila

* Uztailaren 20an - Valkiria operazioa: Ekialdeko Prusiako kuartier nagusian, Rastenburgetik gertu, Claus von Stauffenberg koronela Hitler hiltzen saiatu zen. Atentatuak huts egin zuen, eta von Stauffenberg egun hartan bertan fusilatu zuten.

## Abuztua

* Abuztuaren 1ean - Poloniar Armada alemaniarren aurka altxatu zen Varsovian. Sobietarrak iritsi baino lehen, hiria askatzea zen matxinadaren xedea.
* Abuztuaren 25ean - Aliatuak Parisen sartu ziren.

## Iraila

* Irailaren 17an - Market Garden operazioaren hasiera: Aliatuak alemaniarren esku zeuden Herbehereetako zubi garrantzitsuenak atzematen saiatu ziren.

## Abendua

* Abenduaren 16an - Ardenetako guduaren hastea: Gerd von Rundstedt buru zuten alemaniar indarrek Anberes hartzea helburu zuen erasoaldia jo zuten Ardenetako basoan.

## Erreferentziak

* ↑ Rodríguez, Mikel. Los vascos y la II Guerra Mundial. .
* ↑ D-Day Overview The National D-Day Memorial. Dday.org
* ↑ Battle of the Bulge Army.mil

## Ikus, gainera

* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1943)
* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1945)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1077354