OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arpeninus

Arpeninus, euskal mitologiako jainkoa, Akitania erromatarraren garaian Pirineo aldean. Berari buruzko inskripzioak Burgalays (Comminges) eta Cardeilhac herrietan topatu ziren.
Ez dugu berari buruzko ezaugarrrik ezagutzen, baina Julien Sacazen arabera, Arpeninus mendiko jainko bat da. Mendiari lotutako jainkoa, alegia.

## Etimologia

"Arpe"-k, harpe euskal hitzarekin zer ikusirik izan dezake. Gogoratu harpeek ze garrantzi duten euskal sinesmen zaharretan. Harpe hitza ugaria da euskal toponimian.

## Inskripzioak

Arpenn(in?) jainkoari egindako inskripzioa, Cardeilhac herrian aurkitua, Garona Garaia.
"Arpenn[o] / deo / Belex Be- / lexconis f(ilius) / v(otum) s(olvit) libens m(erito)".
Itzulpena: Arpenn(in) jainkoari, Belexco-ren seme Belex-ek gogo onez eta arrazoiaren arabera konplitu du bere botoa.

## Bibliografia

* Jose Miguel de Barandiaran, obras completas. Egilea, Jose Miguel Barandiaran. Argitaletxea, Editorial la gran enciclopedia vasca, Bilbo 1976.
* Jose Miguel Barandiaran, Dictionnaire Illustré de Mythologie Basque, traduit et annoté par Michel Duvert, Donostia, argitaletxea Elkar, 1994. ISBN 2-913156-36-3
* Enciclopedia General Ilustrada del Pais Vasco, Historia General de Euskal Herria. Argitaletxea, Auñamendi, Zarautz 1978.
* K. Larrañaga Elorza, Euskal Herria Antzinatean. Materiale eta Agiriak, UNED-Bergara, 1988, 316 or., 176 zkia.
* Julien Sacazeren lanak:
   * Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique. Extrait de la Revue de Comminges (Saint-Gaudens), 28p., 1885.
   * Inscriptions antiques des Pyrénées. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576p. (Bibliothèque méridionale. 2e série,1892. ; 2). Berrargitalpena fakzimilean, Tolosa, ESPER, 1990.
   * Inscriptions antiques du Couserans. Tolosa, 28p., 1892. Berrargitalpena faksimilean, Nîmes, C. Lacour, 2001.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254056
# Arpilatze

Arpilatzea edo harrapaketa guda eta hondamendi egoeretako nahasmena aprobetxatuz egindako lapurreta da, bereziki modu indiskriminatuan egiten bada. Hedaduraz, ardura edo jagoletza eza dagoenean egindako lapurreta. Ustelkeria kasuetan burututako harrapaketak izendatzeko ere erabiltzen da, agintariek duten eskumenak aprobetxatuta.

### Arpilatze batzuk

* Valentiniano III.a hiltzean 455an, bandaloek Erroma inbaditu eta arpilatu zuten.
* Mahmud Ghaznikoak Indiako Somnath, Mathura, Kannauj eta beste tenplu hiri batzuk arpilatu zituen behin eta berriro 1000 eta 1027 artean.
* Gurutzatuek Konstantinopla setiatu ondoren 1204an, hiria arpilatu eta bertako aberastasun ugari Italiara eraman zituzten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192623
* Multimedia: Looting / Q192623
# Arpavon

Arpavon Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 91 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Arpavon udalerrian erroldatutako biztanleak 70 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 69 etxebizitza zeuden, 33 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 64 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 33 etxebizitza nagusietatik 26 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 11 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Arpavon udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 4 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 4 |
| 4 | 65-69 | 4 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 4 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 4 | 40-44 | 0 |
| 4 | 35-39 | 4 |
| 0 | 30-34 | 4 |
| 0 | 25-29 | 8 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 4 |
| 0 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 4 |
| 0 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 40 ziren, horien artean 34 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 34 pertsona aktiboetatik 30 lanean zeuden (14 gizon eta 16 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 6 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Arpavon udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 102 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q384704
* Multimedia: Arpavon / Q384704
# Arpino

Arpino Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. 6.684 biztanle ditu, 56,24 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Arpinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Casalattico Casalvieri Fontana Liri Isola del Liri Monte San Giovanni Campano Sora Broccostella Castelliri Fontechiari Santopadre

## Kanpo estekak

* Datuak: Q116440
* Multimedia: Arpino, Lazio / Q116440
# Aramayoita

Aramayoita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Aramayoita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: Ag₃Sb₂(Bi,Sb)S₆. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Aramayoit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 13-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q625716
* Multimedia: Aramayoite / Q625716
# Arame

    Artikulu hau Urartuko erregeari buruzkoa da; alga gaitzat duena beste hau da: «Arame (alga)»
Arame, Urartuko lehen errege ezaguna izan zen, gutxi gora-behera K.a. 860tik K.a. 840 arte gobernatu zuena.
Nairiko tribua bateratu zuen, Urartuko erresumaren aurrekaria, hiriburu bezala, Arzashkun ezarriz. Asiriako Salmanasar III.aren garaikidea izan zen, honen aurka porrot militar bat jasan zuelarik. Uste denez, Arame, Aramen prototipoa da, armeniar herriaren arbaso mitikoetako bat, Bibliako Aramekin eta herri aramaikoarekin inongo loturarik gabe, antzerako izenak diren arren.
# Aramaioko mendiak

    Artikulu hau mendilerroari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Aramaio».
Aramaioko Mendiak Araban kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Tellamendi mendia da, 834 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Aramaio udalerriak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Tellamendi, 834 m 43°04′02″N 2°33′38″W﻿ / ﻿43.06711°N 2.5605115°W﻿ / 43.06711; -2.5605115
* Lurgorri, 788 m 43°04′09″N 2°33′20″W﻿ / ﻿43.0691616°N 2.555461°W﻿ / 43.0691616; -2.555461
* Amillondo edo Kukutxeko Punta, 775 m 43°04′20″N 2°34′09″W﻿ / ﻿43.0723152°N 2.5692231°W﻿ / 43.0723152; -2.5692231
* Erkotxa, 731 mm 43°04′18″N 2°34′27″W﻿ / ﻿43.0717289°N 2.5743011°W﻿ / 43.0717289; -2.5743011
* Larragain, 669 m 43°04′43″N 2°32′56″W﻿ / ﻿43.0787443°N 2.5489179°W﻿ / 43.0787443; -2.5489179
* Larrabil, 668 m 43°04′27″N 2°33′07″W﻿ / ﻿43.0742263°N 2.5518376°W﻿ / 43.0742263; -2.5518376
* Atxetarri, 625 m 43°03′53″N 2°32′50″W﻿ / ﻿43.064735°N 2.5472643°W﻿ / 43.064735; -2.5472643

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendiak Aramaioko mendiak (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56753344
# Aramaixo Tropikala Areto Futbol Taldea

Aramaixo Tropikala Aramaion (Araba) 2018. urtean sorturiko areto-futbol taldea da. Arabako ligan jokatzen du.

## Historia

Herriko "Aramaixo Tropikaleko Gazte Asanblada"-tik sorturiko areto futbol taldea da. 2022an Arabako zilarrezko mailako txapelduna izan zen.

## Palmaresa

* Arabako zilarrezko maila (1): 2022

## Erreferentziak

* ↑ «Aramaixo Tropikala areto futbol taldea ezagutzen - Debagoiena» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-06).
* ↑ «Urtarrilak 19, Aramaio — Arabako Bertso Kuadrilla arteko Txapelketa 2018» www.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) Aramaixo Tropikala futbito taldeak liga irabazi du - Aramaioko Udala. 2022-06-02 (Noiz kontsultatua: 2022-12-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115616824
# Araman

Araman (quenyazko ar- aurrizkia, "kanpora" edo "ondoan" esan nahi duena, eta, beraz, Amanetik kanpo edo Amanen ondoan), Tolkienen legendarium ospetsuan agertzen den toki bat da, bere hil ondorengo lana den Silmarillionen agertzen dena. Amaneko kostaldeko lurralde idorra da, Pelori mendien eta Belegaer itsasoaren artean, iparralderantz, Helkaraxëraino hedatzen dena. Melkorrek eta Ungoliantek zeharkatu zuten Erdialdeko Lurraldera zihoazenean, eta, ondoren, Noldor elfoek euren erbesteratzera zihoazenean.
# Aramberri (udalerria)

Aramberri Mexikoko udalerri bat da. Nuevo León estatuan kokatua dago. 2010ean 15.470 biztanle zituen 2.664,8 km²ko azaleran. Herriburua [[Aramberri (Aramberri)|Aramberri]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q625719
* Multimedia: Aramberri Municipality / Q625719
# Aramari

Aramari Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 9.833 biztanle ditu 363,937 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1762004
* Multimedia: Aramari / Q1762004
# Arambala

Arambala El Salvadorko Morazán departamenduko udalerri bat da. 2007ko erroldaren arabera 1821 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística y Censos. (2007). (pdf) VI Censo de Población y V de Vivienda 2007. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3621256
# Arambaré

Arambaré Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 4.112 biztanle ditu 519,124 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33953
* Multimedia: Arambaré / Q33953
# Arrach

Arrach Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Cham (barrutia)|Cham]] barrutian. 2014an 2.521 biztanle zituen 28,79 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q545405
* Multimedia: Arrach / Q545405
# Arrada (argipena)

Arrada izan daiteke:
* Arrada, Murelu Kondeko kontzejua;
* Arrada Zaharra, Murelu Kondeko herri hustua;
* Arrada, Itsasadar zabala eta aski itxia;
* Arrada, betea baina mukurutu gabe;
* Arrada, danborrak edo erleek ateratzen duten burrunba.
# Arrabol

Arrabola ore desberdinak zabaltzeko edo luzatzeko tresna da. Astigar edo pago-zurarekin egin ohi dute, egur horiei esker oreak gehien irristatzen baitira. Beste material batzuk bakelita, metala, marmola edo silikona izan daitezke.

## Ezaugarriak

30 edo 40 zentimetro luze den objektu zilindrikoa da, muturretan heldulekuak (edo mahukak) izan ditzakeena. Arrabol modelo batzuek estaldura itsasgaitza dute, politetrafluoroetilenozkoa. Profesionalek polietileno zurizko arrabolak erabiltzen dituzte, edo silikonazkoak, zuriak eta tamaina askotakoak.
Eskuekin orea zanpatu ondoren, hainbat joan-etorrirekin aplikatzen da arrabola. Prestakin motaren arabera, orea tolestu egin daiteke eta arrabola gainean lisatu. Orea arrabolan itsatsi eta desitxuratu ez dadin, irinarekin hautseztatu daiteke arrabola.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207763
* Multimedia: Rolling pins / Q207763
# Arracht

Arracht (irlanderaz Munstro, euskarazko ahoskera "Arraj"), 2019ko Tomás Ó Súilleabháin irlandarrak zuzendutako drama film bat da. Irlandako Gosete Handiaren garaian girotua dago eta Dónall Ó Héalaí, Saise Ní Chuinn eta Dara Devaney aktoreek antzeztu zuten.
93. Oscar Sarietan Nazioarteko film onenaren Oscar Sarirako izendatua izan zen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1845, Connemara, Irlandako Gosete Handiaren bezperan, Colmán Sharkey (Dónall Ó Héalaí), aita, senar eta ogibidez arrantzalea den gizasemeak herriko apaizaren gomendioz etxean kanpotar bati ostatu emango dio. Patsy (Dara Devaney), Napoleondar Gerretako soldadu ohia izurriak herrialdeko patata soroak suntsitu aurretik jaioterrira itzuliko da, horrek datozen urteetan milioika irlandarren heriotza ekarriko du. Colmánek, Patsy eta Seán (Eóin Ó Dubhghaill) anaiarekin batera, bertako jauntxo ingelesaren etxaldera joan eta herritarrei haren jabetzako lursailen alokairu ordaina jaitsi dezaien errugutuko dio, herritarrentzat oraindik eta okerragoa izan daiteken zorigaiztoa ekiditeko helburuz, baina lurjabeak eskaerari uko egingo dio.

## Aktoreak

* Dónall Ó Héalaí: Colmán Sharkey
* Saise Ní Chuinn: Kitty
* Dara Devaney: Patsy
* Eóin Ó Dubhghaill: Seán
* Dudura Ó Gionnáin: Dónal
* Michael Ó Chonfhlaola: P.J.
* Siobhán O'Kelly: Áine
* Eimear Ní Mháille: Mary
* Seán T. Ó Meallaigh: Séamus
* Conal Ó Céidigh: Dan
* Michael McElhatton: Tenientea
* Elaine O'Dwyer: Margaret
* Elise Brennan: Kate
* Pádraic Breathnach: Aita Joachin
* Peter Coonan: Bailey
* Diarmuid de Faoite: Joe Pat
* Michelle Beamish: Bríd

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q88271441
* Multimedia: Arracht / Q88271441
# Arrada (geografia)

    Artikulu hau badiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arrada (argipena)».
Arrada itsasadar zabala eta aski itxia da, ontzientzat babesgarri ona gertatzen dena. Gune itxi bat da, itsasora irekitzen dena, badia edo golko bat baino estuagoa. Itsasorako irekidura oso estua bada, pasabideak itsasarte izena hartzen du. Bere hedaduragatik, ezin dugu estuarioarekin nahastu.

## Deskribapena

Erresaka-korronteetatik eta mareetatik babestuta, portutik kanpoko eremu gisa erabil daiteke, non ontziek helmugako portura sartzeko txandaren zain dauden bitartean aingura arrastatu edo galdu gabe arrazoizko segurtasunez ainguratu dezaketen. Modu artifizialean sor dezakete harri-lubeten edo dikeen bidez. Arrada naturalek babesa eskaintzen dute ekaitzen aurrean, eta, sarri, itsas base bezala erabiltzen dituzte. Arradak ez daude itxita, bere ainguraketa-eremua, itsasoko haizeetara irekita baitago.

## Galeria

* Singapurko arrada
* Texelko arrada, 1671. urteko margolana
* Villefranche-sur-merreko arrada
* AGIA ZONI III itsasontzia Pireoko arradan
* Volvo Ocean Race 2012 Lorienteko arradan
* Trondheimgo arrada, 1906
* Golden Fleece ontzia arrada batean anguratzen (Jack Spurling, 1929)

## Arrada ospetsuak

Egungo portu asko hasieran arradak ziren (Fremantle, Rio de Janeiro, San Diego, San Francisco, Sydney). Hala era oraindik arrada natural asko daude:
* Bizerta
* Boulogne-sur-Mer (artifiziala)
* Brest
* Carrick Roads
* Cherbourg (artifiziala)
* Geneva (Léman aintziran)
* Hampton Roads, Virginia
* Lorient
* Nagasaki
* Toulon
* Villefranche-sur-Mer
* Scapa Flow

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. arrada. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..
* ↑ (Ingelesez) Roadstead: Extensive Definition. .
* ↑ (Ingelesez) Port Construction and Rehabilitation. in: United States Army technical manual, TM 5-360.. Washington: Government Printing Office.
* ↑ Walker, George K.. (2012). Definitions for the Law of the Sea: Terms Not Defined by the 1982 Convention. Leiden: Martinus Nijhoff Publishers.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q913035
* Multimedia: Roadsteads / Q913035
# Arrabita

Arrabita edo xirribika antzinako hari instrumentu bat da, XIII-XVIII. mendeetan erabilia. Zenbaiten ustez, biolinaren aitzindaria izan zen. Goitik behera ebakitako udare luze baten itxura zuen, eta hiru harikoa izaten zen gehienetan. Neurri desberdinak zituen, eta, haien arabera, soprano, kontralto, tenor edo baxu izan zitekeen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ «arrabita» Euskaltzaindiaren Hiztegia (Noiz kontsultatua: 2021-03-03).
* ↑ «xirribika» Euskaltzaindiaren Hiztegia (Noiz kontsultatua: 2021-03-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q737520
* Multimedia: Rebec / Q737520
# Arrabol bidezko forjatze

Arrabol bidezko forjatzea (ingelesez roll forging) material bat plastikoki deformatzeko prozesuari deritzo, non materialaren zeharkako sekzio zilindrikoa edo errektangeluarra murrizten den arrabolen bidez. Forjatze-prozesuaren parte da deformazio plastiko bidezko konformatu-eremuan.

## Prozesua

Arrabol bidezko forjatze-prozesua dimentsio espezifikoko luzera-forma duten arrabol berezi batzuekin gauzatzen da; hau da, arrabola biratzen da baina arrabolaren zati batek bakarrik eragiten dio materialari, deformatzen duen zatiak. Beste prozesu industrial batzuetan ez bezala, arrabolak bira osoa ematen du piezaren inguruan, baina dagokion forma duen arrabolaren perfil jakinak bakarrik eragiten du materialaren deformatzean. Prozesu honek pieza-unitate luzeak sortzea ahalbidetzen du makinariaz edo erremintaz aldatu beharrik gabe, kostuak eta denbora murriztuz. Behin pieza konformatu denean, dagokion luzeratan moztu daiteke, forjatua pieza osoan zehar errepikatzen baita. Atariko prozesu bezala ere erabiltzen da askotan materiala aurrezteko eta beste forjatze-prozesuetan gauzatu beharko diren ziklo kopurua murrizteko.

### Efektuak materialean

Materiala forjatzen denean aldaketa hauek jasaten ditu:
* Materiala deformatzean, deformatutako gunearen gogortasuna handitzen da.
* Deformatutako guneko pikortadun egitura deformazio berdinak eragiten dituzten beste prozesuekin lortutakoa baino hobea da.
* Arrabol handiagoek alboetako hedadura handiagoa eragiten dute baina piezaren luzapen txikiagoa.
* Arrabol txikiagoek pieza deformatuaren luzapen handiagoa eragiten dute.
Alboetako deformazioa txikitzeko eta luzetarakoa handitzeko, pieza arrabolaren barruan mantentzen duten arrabol bereziak erabiltzen dira.

### Emaitzak

Piezaren gainazal-akabera nahiko leuna izaten da eta zimurtasun gutxikoa, materialaren konformatze-prozesua jarraitua baita, prozesuan ez dago geldialdirik. Hona hemen prozesu honekin lortzen diren objektu eta erreminten adibideak:
* Forma konplexuko barra eta habeak.
* Makineria edo ibilgailuentzako ardatzerdiak.
* Makinerientzako bielak.
* Nekazaritzarako erremintak.
* Laneko erremintak.

## Oharra

Gaztelaniazko "Forjado con rodillos" artikuluaren itzulpena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5863879
# Ariquemes

Ariquemes Brasilgo udalerri bat da, Rondônia estatuan kokatua. 111.148 biztanle ditu 4.426,571 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rondônia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1646975
* Multimedia: Ariquemes / Q1646975
# Aripuanã

Aripuanã Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso estatuan kokatua. 24.626 biztanle ditu 25.107,972 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Mato Grosso

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1805412
* Multimedia: Aripuanã / Q1805412
# Ariranha (São Paulo)

Ariranha Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 7.602 biztanle ditu 132,624 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1750254
* Multimedia: Ariranha / Q1750254
# Arato

Arato (K.a. 310-K.a. 240), Ziliziako Soli herrian jaioa, idazle greziar bat izan zen.

## Biografia eta lana

Bere olerkirik ospetsuena, Fenomenoak, Antigono II.a Gonatas mazedoniar erregearen gortean idatzi eta K.a. 275ean amaitu zuen. Beste adituentzako olerki batzuk ere idatzi zituen, horietako batzuk, gai bezala, medikuntza dutenak, eta, gaur egun, galduak daudenak. Ospe handia izan zuen lehenik alexandriarren eta, ondoren, erromatarren artean. Kalimakok berak ospatu zuen epigrama eder batean, eta beste batzuk, laudorioz aipatu zuten, olerkaritza astronomiko horren maisu bezala, izarra bere gaietan eta argitsua bere bertsoetan.
Fenomenoak, olerkaritza didaktiko-astronomikoaren produktu helenistikorik dizdiratsu eta azpimarragarriena da. Hau da, bere maisurik antzinakoena bezala, Hesiodo duen olerkaritza genero batetakoa da, eta praktikante azpimarragarriak izan zituena antzinatean. Latindar arloan, Virgilioren Georgikak, genero berekoak direla aipatu behar da. 1154 hexametrotan, Arato Solikoak, olerkari kultua eta aditua batenbat badago, zerua eta bere konstelazioak deskribatzen ditu, homeroar kutsua duten bertso bikainetan.
Jada Aristotelesek, lerro batzuk idatzi zituen olerkaritza didaktikoa (fisika edo medikuntza gai dutenak) benetako epikatik ezberdintzeko, biak, metrika berean idazten diren arren, hexametroetan, alegia.
Lukrezioren De rerum naturan bezala, Aratoren zeruari buruzko olerki adituan, emozio erlijioso bat eta kosmobisio filosofiko bat nabaritzen da (estoikoa), bere irudietan, mitologia aberats eta fin batek dizdiratzen duen bitartean. Adimenez betetako alexandriar olerkaritza horren adibide bikain eta eder bat da, eta, beste alde batetik, ezagutza astronomiko sendo batean oinarritua, bere garaian interes handia zuena.
Lexiko poetiko antzineratze eta homeroar olerki bat da, baina, aldi berean, berritzailea, hain tradizio luzeko hizkuntza epiko horren barnean, oso bere garaikoak ziren esaerak eta bere ikuspegi kosmikoa sartzean.
Historian zehar, iruzkin ugari egin zaizkio. Latinera, askotan eta egile ospetsuek itzuli zuten (Zizeron, Marko Terentzio Varron, Atatzino, Ovidio, Germaniko edo Avieno). Bere ospea, Goi Erdi Aroan mantendu zen, merovingiar garaiko Aratus Latinus lan bitxian. Eta ondoren, Pizkunde garaian, testu oso irakurria izan zen.
# Aratxekia saltsa zurian

Aratxekia saltsa zurian, txahalkia saltsa zurian edo blanquette de veau Frantziako gastronomiaren errezeta nabarmena da, zekor-haragi erregosiz, azenarioz eta esnegain eta gorringozko basiz osatua. Blanquette raguta estaltzen duen basi zuritik dator. Jakiari perretxikoak gehi dakizkioke, eta irris, oreki edo lursagarrekin ipin daiteke. Haragia, azenarioak eta osagarria bero zerbitzatzen dira. Limoi-zuku xorta bat ere gehitu daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ «blanquette» Nola Erran (Noiz kontsultatua: 2023-03-03).
* ↑ Flandrin, Jean-Louis. (2002). La Blanquette de ternera. Historia de un plato burgués. Paris: Jean-Paul Rocher Editor, 78 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1191278
* Multimedia: Blanquette / Q1191278