OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 2004ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

2004ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren bigarren edizioa izan zen. Lillehammerko Håkons Hall aretoan ospatu zen, Norvegian, azaroaren 20an.
Garailea Espainiako María Isabel izan zen, "Antes muerta que sencilla" abestiarekin. Espainiaren lehen garaipena izan zen.
Hemezortzi herrialde izan ziren partaide: aurreko urtekoez gain, Frantzia eta Suitzak lehen agerpena egin zuten.

## Lehiaketa

| Ordena | Herrialdea | Hizkuntza | Artista | Abestia | Euskarara itzulpena | Postua | Puntuak |
| 01 | Grezia | Greziera | Secret Band | "O palios mou eaftos" (Ο παλιός μου εαυτός) | Lehenagoko neu | 9 | 48 |
| 02 | Malta | Ingelesa | Young Talent Team | "Power of a Song" | Abesti baten indarra | 12 | 14 |
| 03 | Herbehereak | Nederlandera | Klaartje & Nicky | "Hij is een kei" | Bera da onena | 11 | 27 |
| 04 | Suitza | Italiera | Demis Mirarchi | "Birichino" | Bihurria | 16 | 4 |
| 05 | Norvegia | Norvegiera | @lek | "En stjerne skal jeg bli" | Izar bat izango naiz | 13 | 12 |
| 06 | Frantzia | Frantsesa | Thomas Pontier | "Si on voulait bien" | Benetan bahi bagenu | 6 | 78 |
| 07 | Mazedonia | Mazedoniera | Martina Siljanovska | "Zabava" (Забава) | Festa | 7 | 64 |
| 08 | Polonia | Poloniera | KWADro | "Łap życie" | Eutsi bizitzari | 17 | 3 |
| 09 | Zipre | Greziera | Marios Tofi | "Onira" (Όνειρα) | Ametsa | 8 | 61 |
| 10 | Bielorrusia | Bielorrusiera | Egor Volchek | "Spiavajcie so mnoj" (Спявайце со мной) | Abestu nirekin | 14 | 9 |
| 11 | Kroazia | Kroaziera | Nika Turković | "Hej mali" | Kaixo neska | 3 | 126 |
| 12 | Letonia | Letoniera | Mārtiņš Tālbergs & C-Stones Juniors | "Balts vai melns" | Zuria edo beltza | 17 | 3 |
| 13 | Erresuma Batua | Ingelesa | Cory Spedding | "The Best Is Yet to Come" | Onena etortzear da | 2 | 140 |
| 14 | Danimarka | Daniera | Cool Kids | "Pigen er min" | Neska nirea da | 5 | 116 |
| 15 | Espainia | Gaztelania | María Isabel | "Antes muerta que sencilla" | Nahiago hilik xumea baino | 1 | 171 |
| 16 | Suedia | Suediera | Limelights | "Varför jag?" | Zergatik ni? | 15 | 8 |
| 17 | Belgika | Frantsesa | Free Spirits | "Accroche-toi" | Eutsi | 10 | 37 |
| 18 | Errumania | Errumaniera | Noni Răzvan Ene | "Îți mulțumesc" | Mila esker | 4 | 123 |

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Junior Eurovision webgune ofiziala
* Datuak: Q215095
* Multimedia: Junior Eurovision Song Contest 2004 / Q215095
* Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren edizioak
* 2003  •
* 2004  •
* 2005  •
* 2006  •
* 2007  •
* 2008  •
* 2009  •
* 2010  •
* 2011  •
* 2012  •
* 2013  •
* 2014  •
* 2015  •
* 2016  •
* 2017  •
* 2018  •
* 2019  •
* 2020  •
* 2021  •
* 2022  •
* 2023
* Besteak
* Webgune ofiziala
# 2004ko Lizoaingo lurrikara

2004ko Lizoaingo lurrikara 2004ko irailaren 18an gertatu zen, eta epizentroa Nafarroako Lizoainibar-Arriasgoiti udalerrian 42°50′13″N 01°26′06″W﻿ / ﻿42.83694°N 1.43500°W﻿ / 42.83694; -1.43500. Lurrikara Richter eskalan 4,6 magnitudera iritsi zen eta eguerdiko 14:52:17tan gertatu zen..
SOS Nafarroaren arabera, Urroz-Villa, Ecay eta Beriainen lurrikarak kalteak utzi zituen. Iruñeako etxe altuetan ere sentitu zen, baita Zaragozako probintzian eta Euskal Autonomi Erkidegoan. Azaldu zutenez, leku hauetan etxeetako gauzak mugitu ziren. Aurreko ostegunean, 21.00tan 3,3 graduko beste lurrikara bat gertatu zen ipar-mendebaldean. Beste bat ere gertatu zen 04.58tan Nagoren eta 3,1 graduko indarra izan zuen.
Euskal Autonomia Erkidegoan, Bilbo, Getxo, Zaldibar, Gernika-Lumo eta Donostian sentitu zen lurrikara. Nafarroan, hirugarren lurrikara Iruñea, Legarda, Beriain, Lizarra, Narbarte, Zolina, Otano, Gorraiz eta Zunzarrenen sentitu zen.
Aragoiko Gobernuaren Babes Zibilaren arabera, etxeetako objektuak mugitu ziren Aínsa-Sobrarbe, Barbastro, Calatayud eta Zaragozan. Zaragozan Actur, La Alomzara, San José, erdigunea eta Unibertsitatea auzoetan sentitu zen baina ez zuen kalterik eragin.

## Ikus, gainera

* Itoitz urtegia
* Euskal Herriko lurrikaren zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ Diario de Navarra egunkariko albistea.
* ↑ http://www.abc.es/hemeroteca/historico-18-09-2004/abc/Ultima/un-terremoto-de-45-grados-sacude-navarra-sin-causar-da%C3%B1os_9623714452904.html ABC
* ↑ http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/aragon/un-leve-terremoto-en-navarra-se-deja-sentir-en-zonas-de-aragon_139445.html El Periódico de Aragón

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Espainiako Geografia Institutuak Nafarroako lurrikarari buruz egindako txostena.
* Datuak: Q12252576
# 2004ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa

2004ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 33. edizioa izan zen, 2004ko urtarrilaren 2 eta martxoaren 28 bitartean ospatu zen. Bertan, 22 bertsolarik hartu zuten parte. Urte honetako Txapelketa (aurreko bi urteetan bezala) bi fasetan antolatu zen; lehenbiziko fasean 12 saioko Nafarroako Bertso Liga jokatu zen. Liga horretako lehenbiziko sailkatuak, 3 finalaurrekoetan neurtu ziren. Finala martxoaren 28an ospatu zen Lesakako Zambra eraikinean.
Urte honetatik aurrera, Iparraldeko bertsolariek ez zuten Txapelketan parte hartu.
Xabier Silveirak jantzi zuen txapela bigarren aldiz.

## Parte-hartzaileak
### Bertsolariak

* Mikel Altzuart
* Estitxu Arozena
* Manolo Arozena
* Jon Barberena
* Joseba Beltza
* Bittor Elizagoien
* Jon Elizetxe
* Oskar Estanga
* Josetxo Etxenike
* Iñigo Ibarra
* Erika Lagoma
* Oier Lakuntza
* Eneko Lazkoz
* Xabier Legarreta “Arano”
* Joxema Leitza
* Juan Mari Lopez
* Diego Riaño
* Aritz Saragueta
* Xabier Silveira
* Julio Soto
* Julen Zelaieta
* Joxe Juan Zubieta “Etxabe”

### Gai-jartzaileak

* Manu Legarra
* Iñigo Olaetxea

### Epaileak

* Jon Abril
* Mikel Bujanda
* Josu Etxanobe
* Ekintza Landa
* Patxi Larretxea
* Manu Legarra
* Saioa Mitxelena
* Gaizka Sarasola
* Jose Urroz

## Erreferentziak

* ↑ Bertsozale.com: BDB datu-basea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31188227
# 2004ko Nafarroako Itzulia

2004ko Nafarroako Itzulia :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 43. Nafarroako Itzulia |
| Datak | maiatzak 25 – 2004.eko maiatzak 30 |
| Herrialdea | Espainia |
| Irteera-lekua | Galar Zendea |
| Helduera-lekua | Iruña |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Aleksei Bugrov |
| Txapeldunordea | Antonio Berasategi (Caja Rural-Seguros RGA) |
| Hirugarrena | Jorge Nogaledo |
| ◀2003 | 2005▶ |
| Dokumentazioa ||
2004ko Nafarroako Itzulia, Nafarroako Itzuliko XLIII. ekitaldia izan zen. Urte honetan, sei etapaz osatu zen Itzulia (bosgarrena bi sektoreetan banandua), ibilbidea Galarren hasi eta Iruñean bukatu zen.

## Taldeak

* Gráficas Ona
* Telco’m-Jar
* Caja Rural
* Azysa-Kider.Swell
* Alfus-Tedes
* Saunier Duval
* Serbitzu-Kirolgi
* Caprabo-Alcosto
* Supermercados Froiz
* Cropusa-Burgos
* Olarra-Consultec
* Cafés Baqué
* Crédit Agricole Espoirs
* Jong Vlaanderen 2016
* Team Nippo

## Etapak

| Etapa | Data | Ibilbidea | Kilometroak | Etapa garailea | Sailkapen nagusiko liderra |
| 1. | maiatzak 25 | Galar - Barañain | 160 | Antonio Berasategi | Antonio Berasategi |
| 2. | maiatzak 26 | Lizarte - Aralar | 137 | Alexei Bugrov | Alexei Bugrov |
| 3. | maiatzak 27 | Zangoza - Zangoza | 158 | Pablo Urtasun | Alexei Bugrov |
| 4. | maiatzak 28 | Zangoza - Lizarra | 158 | Alan Perez | Alexei Bugrov |
| 5.a. | maiatzak 29 | Cascante - Cascante | 102 | Hervé Duclos-Lassalle | Alexei Bugrov |
| 5.b. | maiatzak 29 | Tutera - Tutera | 14 | José Antonio Almagro | Alexei Bugrov |
| 6. | maiatzak 30 | Tutera - Iruñea | 137 | Imanol Erbiti | Alexei Bugrov |

## Erreferentziak

* ↑ 2004ko Nafarroako Itzulia "memoireducyclisme.eu"
* ↑ 2004ko Nafarroako Itzulia "procyclingstats.com"

## Kanpo estekak

* Datuak: Q119893995
# 2004ko Paris-Roubaix

2004ko Paris-Roubaix :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 102. Paris-Roubaix |
| Txapelketa | 2004 UCI Road World Cup |
| Data | 2004.eko apirilak 11 |
| Luzera | 261 km |
| Herrialdea | Frantzia |
| Irteera-lekua | Compiègne |
| Helduera-lekua | Roubaix |
| Taldeak | 24 |
| Bataz besteko abiadura | 39,108 km/o |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Magnus Bäckstedt (Alessio-Bianchi) |
| Txapeldunordea | Tristan Hoffman (CSC) |
| Hirugarrena | Roger Hammond (Mr Bookmaker.com-Palmans) |
| ◀2003 | 2005▶ |
| Dokumentazioa ||
2004ko Paris-Roubaix txirrindularitza lasterketa klasiko honen 102. edizioa izan zen. 2004ko apirilak 11n ospatu zen eta Magnus Backstedt suediarrak irabazi zuen. Probak 261 kilometroko ibilbidea izan zuen. Orain arte, Magnus Backstedt izan da proba hau irabazi duen suediar bakarra.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2185788
# 2004ko Poloniako Itzulia

2004ko Poloniako Itzulia :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 61. Poloniako Itzulia |
| Txapelketa | hyphen-minus |
| Datak | irailak 6 – 2004.eko irailak 12 |
| Luzera | 1.264,5 km |
| Herrialdea | Polonia |
| Irteera-lekua | Gdańsk |
| Helduera-lekua | Karpacz |
| Taldeak | 18 |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Ondřej Sosenka (Acqua & Sapone - Caffè Mokambo) |
| Txapeldunordea | Hugo Sabido |
| Hirugarrena | Franco Pellizotti (Alessio-Bianchi) |
| ◀ 2003 | 2005▶ |
| | Dokumentazioa |
2004ko Poloniako Itzulia txirrindularitza itzuli honen 61. edizioa izan zen. 2004ko irailaren 6 eta 12 artean egin zuten, 8 etapatan 1.264,5 kilometroko ibilbidea eginez. Gdańsk hirian hasi eta Karpaczen amaitu zen.

## Sailkapena orokorra

| | Txirrindularia | Taldea | Denbora | Denbora |
| 1 | Ondřej Sosenka | Acqua & Sapone | | 29 o 21 min 38 s |
| 2 | Hugo Sabido | Milaneza-Maia | + | 23 s |
| 3 | Franco Pellizotti | Alessio-Bianchi | | 40 s |
| 4 | Marek Rutkiewicz | Intel-Action | | 1 min 01 s |
| 5 | Allan Davis | Liberty Seguros | | 1 min 44 s |
| 6 | Florent Brard | Chocolade Jacques | | 2 min 22 s |
| 7 | Tomasz Brożyna | Intel-Action | | 2 min 44 s |
| 8 | David Bernabeu | Milaneza-Maia | | 3 min 18 s |
| 9 | Cezary Zamana | Chocolade Jacques | | 4 min 17 s |
| 10 | Rui Sousa | Milaneza-Maia | | 5 min 37 s |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2283272
* Multimedia: Tour de Pologne 2004 / Q2283272
# 2004ko Miguel Indurain Sari Nagusia

2004ko Miguel Indurain Sari Nagusia :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 56. Miguel Indurain Sari Nagusia |
| Data | 2004.eko apirilak 3 |
| Luzera | 189 km |
| Herrialdea | Espainia |
| Bataz besteko abiadura | 39,107 km/o |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Matthias Kessler (T-Mobile) |
| Txapeldunordea | Miguel Ángel Martín Perdiguero (Saunier Duval-Prodir) |
| Hirugarrena | Daniele Righi (Lampre) |
| ◀2003 | 2005▶ |
| Dokumentazioa ||
VI. Miguel Indurain Sari Nagusia (XXXVI. Nafarroako Foru Erkidegoko Saria) 2004ko apirilaren 3an Lizarran egindako txirrindularitza lasterketa izan zen, 189 kilometroko luzera zuena.

## Kanpo estekak

* 2004ko Miguel Indurain Sari Nagusia - FirstCycling.com
* Datuak: Q55601722
# 2004ko Kontxako Bandera

2004ko Kontxako Bandera (Banderaren 109. ekitaldia) urte honetako irailaren 5 eta 12an jokatu zen, irabazlea Sociedad Deportiva de Remo Astillero izan zen bigarren aldiz jarraian. Patroia Izortz Zabala izan zen.

## Kontakizuna

Astillerok bi jardunaldiak irabazi eta bi egunetako errekor berria ezarri zuen, 1995ean Donibaneko Arraunlariak taldeak ezarritakoa 21 segundotan hobetuz. 38:53:56 izan zen denbora.
Aurten ere polemika izan zen, oraingoan hirugarren postua zela eta. Epaileen denborek Oriori eman zioten hirugarren postua ehuneneko bakarrarengatik. Hondarribiak erreklamazioa jarri zuen eta bideo-finishak arrazoia ematen bazion ere (bigarren jardunaldiko denbora 19:48:57) araudiak epaileen denborak bakarrik onartuko zirela zioenez bere horretan gelditu zen.
Donostiarren ordezkaria Ur-Kirolak izan zen, Donostia Arraun Lagunak eta Fortuna gainditu baitzituen Donostiarren arteko estropadan.

## Parte-hartzaileak

Talde parte-hartzaileak :
| Taldeak | Traineruak | Patroiak |
| Astillero Cabo da Cruz Castro Urdiales Hondarribia Orio Tiran Urdaibai Ur-Kirolak | San José XII Cabo da Cruz La Marinera Ama Guadalupekoa San Nikolas Pereira Bou Bizkaia Koruko Ama | Izortz Zabala Jose Luis Quintans Joseba Arbona Joseba Amunarriz Aitor Carrillo Raúl Rey Juan Mari Lujanbio Arkaitz Diaz |

## Emaitzak

Behin betiko denborak :
| Postua | Elkartea | 1. Eguna | 2. Eguna | Denera | Diferentzia |
| 1 | Astillero | 19:23:23 (R) | 19:30:33 | 38:53:56 (R) | - |
| 2 | Urdaibai | 19:42:45 | 19:37:69 | 39:20:14 | + 0:26:58 |
| 3 | Orio | 19:49:01 | 19:47:93 | 39:36:94 | + 0:43:38 |
| 4 | Hondarribia | 19:48:08 | 19.48:87 | 39:36:95 | + 0:43:39 |
| 5 | Cabo da Cruz | 19:55:92 | 19:58:15 | 39:54:07 | + 1:00:51 |
| 6 | Castro Urdiales | 20:06:90 | 20:02:22 | 40:09:12 | + 1:15:56 |
| 7 | Tiran | 20:03:06 | 20:12:37 | 40:15:43 | + 1:21:87 |
| 8 | Ur-Kirolak | 20:35:88 | 20:46:90 | 41:22:78 | + 2:29:22 |
* (R) Errekor berriak.

## Tripulazio irabazlea

* Sociedad Deportiva de Remo Astillero
** Entrenatzailea: José Manuel Francisco
** Patroia: Izortz Zabala
** Arraunlariak: Fernando Rúa, Miguel Ángel Millares, Israel Bolado, Luis Pazos, José Antonio Acebal, Mauricio Monteserín, Antonio Vallejo, Miguel Ángel Ruiz, Ionel Sorin, Vasile Matei, Enrique López, José Carlos González eta Enrique Vitoria.

## Sailkapen estropada

| Postua | Taldea | Denbora |
| 1 | Urdaibai | 19:04,64 |
| 2 | Astillero | 19:14,42 |
| 3 | Orio | 19:18,59 |
| 4 | Hondarribia | 19:20,34 |
| 5 | Castro Urdiales | 19:20,75 |
| 6 | Tiran | 19:23,91 |
| 7 | Cabo Da Cruz | 19:29,37 |
| 8 | Mecos | 19:31,31 |
| 9 | Pedreña | 19:32,76 |
| 10 | San Juan | 19:43,80 |
| 11 | Isuntza | 19:45,92 |
| 12 | Arkote | 19:47,76 |
| 13 | Illunbe | 19:50,66 |
| 14 | Santander | 19:55,52 |
| 15 | Amegrove | 20:03,62 |
| 16 | Zierbena | 20:09,98 |
| 17 | Getaria | 20:16,37 |
| 18 | Zumaia | 20:20,47 |
| 19 | Zarautz | 20:25,49 |
| 20 | Donostia A.L. | 20:25,54 |
| 21 | San Pedro | 20:34,87 |
| 22 | Ondarroa | 20:38,20 |
| 23 | Fortuna | 21:17,05 |

## Ikus, gainera

* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252577
# 2004ko Nafarroako lau eta erdiko txapelketa

VI. Nafarroako lau eta erdiko txapelketa 2004an Eskuzko Pilota Enpresen Ligak antolatutako esku pilota txapelketa izan zen.

## Kanporaketak

| Data | Pilotalekua | Gorria | Urdina | Emaitza |
| 04/06/20 | Aritzbatalde pilotalekua | Nagore | Barriola | 22-05 |
| 04/06/26 | Ultzamako pilotalekua | Esain | Patxi Ruiz | 11-22 |

## Finalaurrekoak

| Data | Pilotalekua | Gorria | Urdina | Emaitza |
| 04/07/02 | Labrit pilotalekua | Martínez de Irujo | Nagore | 22-20 |
| 04/07/03 | Labrit pilotalekua | Olaizola II.a | Patxi Ruiz | 21-22 |

## Finala

| Data | Pilotalekua | Gorria | Urdina | Emaitza |
| 04/07/07 | Labrit pilotalekua | Martinez de Irujo | Patxi Ruiz | 18-22 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8261114
# AZ-2 kaia

AZ-2 kaia 2010ean eraikitzen hasi zen Bilboko portuko kaia da. 1990eko hamarkadan eraikitzen hasi ziren kanpoaldeko kaietako bat izango da, Zierbenako kaiaren barnean. Ekialdean AZ-1 kaia eta mendebalde eta hego-mendebaldean AZ-3 kaiak dauzka.

## Ezaugarriak

Kai berria eraikitzeko lanak 2008an esleitu zituen Bilboko Portu Agintaritzak baina lanak berez ez ziren 2010. urtearen amaierara arte hasi. 2010eko azaroan Vox Maxima izeneko draga Bilbora etorri zen eta urtebete lehenago Gerardus Mercator dragak egin bezala La Arena hondartzatik milia batzuetara harea hartzera. Muskizko udalak 2009an egin bezala, hare ateratze horrek hondartzak eragindako kalteak salatu zituen.
Kaiak 293.000 metro koadroko azalera, 21 metroko sakonera duten itsasontziak hartzeko gaitasuna eta 654 metroko zabalera izango ditu.

## Ikus, gainera

* AZ-3 kaia

## Kanpo estekak

* AZ-2 kaiaren kokapena.
* Datuak: Q12252700
# AZ-3 kaia

AZ-3 kaia Bilboko portuko kanpoaldeko kaietako bat da, Zierbenako kaiaren hasieran.

## Eraikuntza

2006. urtean eraikitzen hasi zen kaia da, A-3 kaiaren eta Zierbenako kaiaren artean. Eraikitze prozesuaren lehen zatian, lurra bota zen iparralderantz, eta ondoren, kaiaren kanpoaldeko porlanezko hormak eraikitzen hasi ziren.
Lanek atzerapena izan dute eta nahiz eta dozenaka kamioik eta Kronborg-R draga 2008 eta 2009an lanean aritu diren, oraindik ez da kaia bukatzerik lortu. 2009ko abenduan "Gerardus Mercator" izeneko Jan de Nul ontzi enpresa belgikarraren draga etorri zen kai berrien eraikuntza lanak azkartuz. Draga honek La Arena hondartzatik gertuko itsas hondoan harea hartu eta ondoren Zierbenako kai barruan botatzen du.

## Ikus, gainera

* Bilboko portua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252701
# AZCA

AZCA edo Asociación Mixta de Compensación de la Manzana A de la Zona Comercial de la Avenida del Generalísimo (gaur egun Castellanako pasealekua izena daukan etorbidea), Madril iparraldeko finantza barrutia da.
Barrutia eraikitzeko asmoa hirian 1946an onartutako hirigintza planean agertu zen lehen aldiz. 1954ean gunean zer eraiki erabakitzeko nazioarteko arkitektura lehiaketa antolatu zen. Proiektu irabazlea Antonio Perpiña arkitektoak diseinaturikoa izan zen. Azkenik, plangintza 1957an onartu zen eta mota desberdineko onarpenen ondoren eraikuntza lanak 1964an hasi ziren.
Finantza barrutiko eraikuntzak pixkanaka eraikiz joan dira, lehena Windsor dorrea (2005eko sutean eraitsitakoa), eta azkenetakoa Picasso dorrea 1980ko hamarkadan.

## Eraikinak

* Picasso dorrea (157 m)
* Europa dorrea (121 m)
* Castellana 81 (107 m)
* Mahou dorrea (85 m)
* Banco Santanderren dorrea

## Ikus, gainera

* Cuatro Torres Business Area

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Guneko skyline-a.
* Azcako argazkiak Flickr.com webgunean.
* Datuak: Q300275
* Multimedia: AZCA, Madrid / Q300275
# AZD1222

AZD1222, edo Oxford-AstraZeneca COVID-19aren aurkako txertoa, COVID-19a prebenitzeko txertoa da, Oxford unibertsitatea eta AstraZeneca enpresa farmazeutikoaren artean sortua, muskulubarneko injekzio baten bidez aplikatzen dena. Koronabirusaren material genetikoaren zati bat dauka, birusaren (SARS-CoV-2) S proteina (birusaren bilgarrian dagoen proteina, espikula itxurakoa, infektatutako zeluletara atxikitzeko balio duena) kodetzen duena. Material genetiko hori txinpanzeen adenobirus inaktibatu baten barruan dago, bektore gisa jarduten duena
Birusaren material genetiko hori DNA moduan dago integratuta adenobirusaren material genetikoan, ez RNA moduan: birusaren material genetikoa pertsona batengan sartzean, giza-zelulek birusaren S proteina ekoizten dute. Horrek immunitate-sistemaren aktibazioa eragiten du, eta S proteinaren aurkako erantzun immunea piztu (antigorputzak eta T linfozitoen sorrera). Antigorputz eta linfozito mota horiek izango dira birusaren balizko infekzio bat deuseztatuko dutenak, eta babesa emango dutenak. Txertoa bi dositan aplikatzen da, bigarrena lehenengotik 4-12 astera.
2020ko abenduaren 8an The Lancet aldizkari zientifikoak txerto honen eraginkortasunaren datuak kaleratu zituen. Saio klinikoen III. fasean 11.636 boluntarioekin egindako saioetan eraginkortasuna %62-90 artekoa izan zen, handiagoa izanik lehenengo dosian dosi erdia soilik hartu zuten boluntarioengan. Farmazeutikoak esan zuen ikerketa berriak egingo zituela.
Erresuma Batua izan zen txerto hau baimendu zuen lehen herrialdea, 2020ko abenduaren bukaeran. Europan, Sendagaien Europako Agentziak (EMA) 2021eko urtarrilaren bukaeran bere oniritzia eman zion txertoari. 2021eko otsailean hasi zen erabiltzen AZD1222 Europako hainbat herrialdetan, baina hauetako askok erabaki zuten txertoa ez jartzeko 65 urtetik gorakoei, adin tarte horretan ez zegoelako datu nahikorik bere eraginkortasuna bermatzeko

## Erreferentziak

* ↑ Investigating a Vaccine Against COVID-19 Clinicaltrials.gov
* ↑ COVID-19 | ¿Qué ingredientes componen la vacuna de AstraZeneca y la Universidad de Oxford? Euronews.com, 2021-1-25ean
* ↑ A Phase 27 study to determine the efficacy, safely and immunogenicity of the candidate Coronavirus Disease vaccine ChAdOx1 EU Clinical trials Register
* ↑ txertoa eraginkorra eta segurua dela erakutsi dute atariko emaitzek Eitb.eus, 2020-12-18an
* ↑ Dudas sobre la vacuna de AstraZeneca: ficha técnica, qué efectividad tiene y cuántas dosis se han recibido 20minutos.es, 2021-02-10ean
* ↑ La vacuna de Oxford y AstraZeneca reduce la transmisión del coronavirus, según su último estudio El País, 2021-02-3an

## Kanpo estekak

* Datuak: Q95042269
* Multimedia: AZD1222 / Q95042269
# AZ-1 kaia

AZ-1 kaia Bilboko portuko kanpoaldeko kaietako bat da. Zierbenako dikearen azken zatian dago, AZ-2 kaiaren ekialdean.
2000ko hamarkadaren erdialdean hasi ziren eraikitzen, kontainerrentzako A-1 eta A-2 kaien ondoren. Gaur egun solido handiak kargatzeko erabiltzen da, eta Kaiak 890 bat metroko luzera dauka.

## Ikus, gainera

* Bilboko portua

## Kanpo estekak

* Kaiari buruzko informazioa eta airetiko ikuspegia Bilboko portuko webgunean.
* Datuak: Q12252699
# AZERTY teklatu

AZERTY klabierra teklatua edo giltzadia alfabeto latindarra erabiltzeko Frantzian eta Belgikan asko erabiltzen den giltzadi mota da. QWERTY giltzadi ingelesaren aldaera da, frantsesaren grafiari QWERTY baino hobeto egokitzeko sortua.
Giltzadiaren izena, QWERTY giltzadian bezala, ezkerreko eta goiko letretatik hartu da.

## Ikus, gainera

* Teklatu (ordenagailua)
* QWERTY teklatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q149023
* Multimedia: AZERTY keyboard layouts / Q149023
# AZ Alkmaar

Alkmaar Zaanstreek edo ezagunagoa AZ Alkmaar izenarekin Herbehereetako futbol talde bat da Alkmaar hirikoa.
Jikalekua AFAS Stadion zelaian du.

## Historia

1967ko maiatzaren 10ean sortu zen hiriko Alkmaar'54 eta FC Zaanstreek taldeak batzean, hortik bere izen konposatua. Hasiera batean AZ'67 izenaz ezagutu zen baina 1986an AZ-ra murriztea erabaki zuten.
Emaitza onak 70. hamarkadaren bukaeran iritsi ziren 1978ko Kopa irabaztean. Hurrengo urteetan beste bi kopa eta liga bat irabazi zituen. Urte horietan Europan ere jokatu zuen eta 1981ean UEFA Kopako finalera iritsi zen. 1988 urtean ordea maila galdu zuen eta 1997 urterarte ez zen goren mailara itzuli.
Milurteko berria hastearekin batera Herbehereetako talde indartsuenetakoa bihurtu da. 2009an Liga berri bat irabazi zuen eta 2013an bere laugarren Kopa eskuratu du. Europan 2005eko UEFA Kopako finalerdia du emaitza gorena.
2019-2020 denboraldian bigarren postuan zeudela liga bertan behera gelditu zen COVID-19 pandemiaren erruz. Amsterdamgo Ajax taldearekin puntutan berdinduta zeuden eta Federazioak ez berrekitea erabaki zuenean txapeldunik ez izendatzea erabaki zuen. UEFA Europa Leaguereko sailkatu zen eta multzokako fasean Errealaren aurka jokatuko zuen.

## Palmaresa
### Herbehereetan: 7

* Herbehereetako futbol liga (2):
** Txapelduna: 1981 eta 2009.
** Txapeldunordea: 1980, 2006 eta 2020.
* Herbehereetako futbol kopa (4):
** Txapelduna: 1978, 1981, 1982 eta 2013.
** Txapeldunordea: 2007, 2017 eta 2018.
* Johan Cruyff Kopa (1): 2009.

### Nazioartean: 0
#### UEFA Kopa

* Txapelduna (0)
* Finalista (1): 1981.

#### Beste batzuk

* (0)

## Jokalariak

* Louis van Gaal (1986–1987)
* Phillip Cocu (1988-1990)
* Jimmy Floyd Hasselbaink (1990-1993)

## Euskal taldeen aurkako partidak

Hauek dira Europako txapelketa ofizialetan AZ Alkmaarrek euskal taldeen aurka jokatu dituen partidak:
| Denboraldia | Txapelketa | Fasea | Etxekoa | Emaitza | Kanpokoa |
| 2015-16 | UEFA Europa League | Liga fasea | AZ Alkmaar Athletic | 2-1 2-2 | Athletic AZ Alkmaar |
| 2020-21 | UEFA Europa League | Liga fasea | Real Sociedad AZ Alkmaar | 1-0 0-0 | AZ Alkmaar Real Sociedad |
| 2024-25 | UEFA Europa League | Liga fasea | Athletic | 2-0 | AZ Alkmaar |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Ajax denied title as Dutch Eredivisie season declared void, European places decided, no relegation» Sky Sports (Noiz kontsultatua: 2020-06-21).
* ↑ «Realak erraz garaitu du AZ Alkmaar» Irutxuloko Hitza 2020-11-06 (Noiz kontsultatua: 2020-11-09).

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz)(Ingelesez)Webgune ofiziala
* Datuak: Q191264
* Multimedia: AZ Alkmaar / Q191264