OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Thèbe

Thèbe (frantsesez eta ofizialki: Thèbe) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 74 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Thèbe udalerrian erroldatutako biztanleak 74 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 67 etxebizitza zeuden, 34 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 65 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 34 etxebizitza nagusietatik 26 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Thèbe udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 4 |
| 8 | 75-79 | 4 |
| 0 | 70-74 | 4 |
| 0 | 65-69 | 4 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 4 |
| 4 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 4 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 4 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 4 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 39 ziren, horien artean 26 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 26 pertsona aktiboetatik 22 lanean zeuden (12 gizon eta 10 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2000. urtean Thèbe udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1324261
* Multimedia: Thèbe / Q1324261
# Thèzeko kantonamendua

Thèzeko kantonamendua :
| IPAR EUSKAL HERRIA BEARNO Thèzeko kantonamenduaren kokalekua, Pirinio Atlantikoak departamenduan ||
| Administrazioa ||
| Estatua Eskualdea Departamendua Barrutia | Frantzia Akitania Pirinio Atlantikoak Paue |
| INSEE kodea | 64 40 |
| Hiriburua | Thèze |
| Informazioa ||
| Biztanleria | 6,095 bizt. (2007) |
| Azalera | 142 km² |
| Dentsitatea | 43 bizt./km² |
| Banaketa ||
| Udalerri kopurua | 19 |
Thèzeko kantonamendua (frantsesez Canton de Thèze) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduko eskualde administratiboa da. Hiriburua Thèze da.

## Udalerriak

* Argelos
* Astis
* Aubin
* Auga
* Auriac
* Bournos
* Carrère
* Claracq
* Doumy
* Garlède-Mondebat
* Lalonquette
* Lasclaveries
* Lème
* Miossens-Lanusse
* Navailles-Angos
* Pouliacq
* Sévignacq
* Thèze
* Viven

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1727598
* Multimedia: Canton de Thèze / Q1727598
ieaPirinio Atlantikoetako kantonamenduak :
# The Contract (2006ko filma)

The Contract (euskaraz Kontratua), 2006ko Bruce Beresford australiarrak zuzendutako ekintza thriller film bat da. Morgan Freeman, John Cusack, Jamie Anderson, Alice Krige, Megan Dodds, Bill Smitrovich, Ian Shaw eta Ned Bellamy aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ray Keene (John Cusack) institutuko gimnasia irakasle alarguna ta haren seme nerabea den Chris (Jamie Anderson) bere aita-seme harremana berrosatzen ahalegintzen ari dira, baina ezusteko egoera batekin topo egingo dute: Frank Carden (Morgan Freeman) soldatapeko hiltzailea ta daraman FBIko agentea doazen istripua izandako autoa erreskatatu beharko dute. Nahiz eta aita-semeek soldatapeko hiltzailea poliziara eraman nahi izan, beste FBIko agente batzuk ta hiltzaile talde batek hori gerta ez dadin haiek hiltzen saiatuko direla jabetuko dira.

## Aktoreak

* Morgan Freeman: Frank Carden
* John Cusack: Ray Keene
* Jamie Anderson: Chris Keene
* Bill Smitrovich: Ed Wainwright buruzagia
* Ned Bellamy: Evans udaltzaina
* Megan Dodds: Sandra
* Jonathan Hyde: Turner
* Corey Johnson: Davis
* Alice Krige: Miles
* Ian Shaw: Michaels
* Jonas Talkington: Paramedikua
* Ryan Spike Dauner: Helikoptero pilotua
* Mike Diamente: Reyes agentea
* Atanas Srebrev: Rodriguez agentea
* Maynard Eziashi: Chuck Robbins agentea

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q700875
# The Core

The Core Jon Amielek zuzendutako 2003ko filma da, eta munduaren amaiera eragin dezakeen lurraren erdiguneak duen matxura konpontzeko egindako misioa kontatzen du. Ameriketako Estatu Batuetan 2003 martxoaren 23an estreinatu zen.

## Ikus, gainera

* Hondamendi filmen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Filmearen fitxa IMDB.com webgunean.
* Datuak: Q1051469
# The Corinthian (Manhattan)

The Corinthian (Korintiarra) 58 solairuko eta 166 metro altu den apartamentu eraikina da. New Yorkeko apartamentu eraikin handiena izan zen 1988an inauguratu zenean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7727609
* Multimedia: The Corinthian (Manhattan) / Q7727609
# The Cotton Club (filma)

The Cotton Club 1984ko Francis Ford Coppola estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma da. James Haskins idazlearen izenburu bereko The Cotton Club eleberrian oinarrituta dago, 1920ko hamarkadan New York hirian ospetsu zen Cotton Club tabernan girotua. Richard Gere, Gregory Hines, Diane Lane eta Lonette McKee aktoreek antzeztu zuten.
Bi Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen: Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (Richard Sylbert eta George Gaines) eta Muntatze onenaren Oscar Saria (Barry Malkin eta Robert Q. Lovett).

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1920ko hamarkada, New York. Cotton Club taberna Harlem osoko night club ospetsuena da. Bertara bizimodu ezberdineko bezeroak hurbiltzen dira: Dixie Dwyer (Richard Gere), musikari gisa arrakasta lortu nahi duen tronpeta-jotzaile galaia; Dutch Schultz (James Remar) gangsterraren bizia salbatu ondoren, bizian sekulako aldaketa izan duena; Sandman Williams (Gregory Hines), izar bilakatzea amesten duen afroamerikar dantzari bikaina; Vera Cicero (Diane Lane) Dutch Schultzen neskalaguna, Dixierekin duen amodio harremanaren ondorioz bere bizia arriskuan jarri duen neska gazte eder eta handigura.

## Aktoreak

* Richard Gere: Dixie Dwyer
* Gregory Hines: Sandman Williams
* Diane Lane: Vera Cicero
* Lonette McKee: Lila Rose Oliver
* Bob Hoskins: Owney Madden
* James Remar: Dutch Schultz
* Nicolas Cage: Vincent Dwyer
* Allen Garfield: Abbadabba Berman
* Fred Gwynne: Frenchy Demange
* Gwen Verdon: Tish Dwyer
* Lisa Jane Persky: Frances Flegenheimer
* Maurice Hines: Clay Williams
* Julian Beck: Sol Weinstein
* Joe Dallesandro: Charles "Lucky" Luciano
* Larry Fishburne: Bumpy Rhodes
* Tom Waits: Irving Starck
* Glenn Withrow: Ed Popke
* Jennifer Grey: Patsy Dwyer
* Woody Strode: Holmes
* Diane Venora: Gloria Swanson
* Tucker Smallwood: Kid Griffin
* Bill Cobbs: Big Joe Ison
* Rosalind Harris: Fanny Brice
* Sofia Coppola: kaleko haurra
* Mario Van Peebles: dantzaria
* Larry Marshall: Cab Calloway
* Kim Chan: Ling
* Leonard Termo: Danny

## Kanpo estekak

* The Cotton Club filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q639387
# The Continental: From the World of John Wick

The Continental: From the World of John Wick (askotan, soilik, The Continental) 2023ko estatubatuar telesail laburra da, Greg Coolidgek, Kirk Wardek eta Shawn Simmonsek Peacock eta Amazon Prime Videorentzat egina.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
John Wicken unibertsoko telesail berri honek hiltzaileen hotel ikonikoaren sorrera esploratzen du. Winston Scott gaztea da istorioaren ardatza. 1970eko New Yorkeko infernuan murgildu beharko du, gaindituta zegoela uste zuen iraganari aurre egiteko. Winstonek ibilbide hilgarri bat antolatuko du, azpimundu misteriotsuen artean, hiru atal luzeko eta izarrez jositako proiektu berri honetan.

## Aktoreak

* Mel Gibson: Cormac
* Colin Woodell: Winston Scott
* Mishel Prada: KD
* Ben Robson: Frankie
* Hubert Point-Du Jour: Miles
* Nhung Kate: Yen
* Jessica Allain: Lou
* Ayomide Adegun: Charon
* Jeremy Bobb: Mayhew

## Erreferentziak

* ↑ «The Continental» Berria 2023-09-23 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47287975
# The Conversation

The Conversation (euskaraz Solasaldia) 1974ko Francis Ford Coppola estatubatuar zinema zuzendariaren thriller filma bat da. Gene Hackman, John Cazale, Allen Garfield, Michael Higgins, Cindy Williams, Frederic Forrest, Harrison Ford eta Robert Duvall aktoreek antzeztu zuten.
Film onenaren Oscar Saria, Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria eta Soinu onenaren Oscar Sariaren izendapenak jaso zituen, nahiz eta azkenean urte hartako sari horiek Francis Ford Coppolaren beste filma batek irabazi izan, The Godfather, Part II. Lau Urrezko Globo Sarien eta lau BAFTA Sarien izendapenak ere jaso zituen, Muntatze onena eta Jatorrizko Soinu Banda Onenaren BAFTA Sariak irabaziz.
1974ko Canneseko Zinemaldian Urrezko Palma irabazi zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Harry Caul (Gene Hackman) sona handiko detektibea da, zainketa eta segurtasun sistemei dagokionez duen eskarmeentua dela eta, bere lankide guztien goraipamen eta begirune osoa du. Egun batez, aberats batek (Robert Duvall) bere emazte gaztea Ann (Cindy Williams) ikertzeko kontratatuko du, bere lankideetako batekin (Frederic Forrest) maitasun harremana baidu, horretarako bien arteko telefono solasaldiak zelatatu beharko ditu. Stan (John Cazale) lankidearekin batera bikotearen solasaldiak zelatatzen hastean bere kategoriako aditu batentzat lehen bistadizoan azalpenik gabekoa da, bikotearen solasaldiak ez baidio beste munduko interesik pizten. Halere, Harryk bere betebeharra amaitutzat eman behar duen unean, haien maitale solasaldi arrunt hura eta kasu bearen atzetik zeozer arraroa badagoela jabetuko da, bere bezero aberatsa berarekin zuzenean mintzatu beharrean, betieere bitarteekarien bidez egiten baidu.

## Aktoreak

* Gene Hackman: Harry Caul
* John Cazale: Stan
* Allen Garfield: William P. 'Bernie' Moran
* Frederic Forrest: Mark
* Cindy Williams: Ann
* Michael Higgins: Paul
* Elizabeth MacRae: Meredith
* Teri Garr: Amy Fredericks
* Harrison Ford: Martin Stett
* Mark Wheeler: harreragilea
* Robert Shields: mimoa
* Phoebe Alexander: Lurleen
* Robert Duvall: M.C., Zuzendaria (krediturik gabe)

## Kanpo estekak

* The Conversation filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1009788
# The Corner

The Corner estatubatuar telesail dramatikoa da, David Simon eta Ed Burnsen The Corner: A Year in the Life of an Inner-City Neighborhood liburuan oinarrituta.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEBetako Baltimore hiriko erdiko klaseko familia baten egunerokoa deskribatzen du telesailak. Heroinarekiko adikzioaren ondorioz, miserian murgilduta bizi dira.

## Pertsonaiak

* T. K. Carter: Gary McCullough
* Khandi Alexander: Francine "Fran" Boyd
* Sean Nelson: DeAndre McCullough
* Clarke Peters: Fat Curt
* Glenn Plummer: George 'Blue' Epps
* Toy Connor: Tyreeka Freamon
* Maria Broom: Bunchie Boyd
* Sylvester Lee Kirk: DeRodd
* Corey Parker Robinson: R.C.
* Reg E. Cathey: Scalio
* Rodney Scott: Little Deandre

## Erreferentziak

* ↑ «The Corner» Berria 2018-04-14 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1634701
# The Cord of Life

The Cord of Life filma David Wark Griffith zinemagilearen lana da, 1909. urtekoa.

## Pertsonaiak

* Charles Inslee
* Marion Leonard
* George Gebhardt
* Linda Arvidson
* Dorothy Bernard
* Clara T. Bracy

## Erreferentziak

* ↑ The Cord of Life
* ↑ Ira H. Gallen. D.W. Griffith: Master of Cinema

## Kanpo estekak

* imdb.com
* Datuak: Q3520396
# The Cosby Show

The Cosby Show Bill Cosby estatubatuar aktore eta umorista protagonista zen Sitcom telesail bat izan zen. 1984ko irailaren 20a eta 1992ko apirilaren 30a bitartean NBC telebista katean aireratu zen. Bertan, New York hiriko Brooklyn auzoan bizi zen Huxtable erdi-goi mailako afroamerikar familiaren eguneroko bizitza umorez kontatzen zen.

## Pertsonaiak

* Heathcliff "Cliff" Huxtable (Bill Cosby): Huxtable familiako aita. Lanbidez ginekologoa. Beti jantziak daramatzan jertse ikusgarriengantik nabarmentzen da.
* Clair Olivia Hanks-Huxtable (Phylicia Rashād): Cliffen emaztea, Huxtable familiako ama. Lanbidez abokatua.
* Sondra Huxtable-Tibideaux (Sabrina LeBeauf): familiako alaba nagusia. Lehenbiziko denboraldietan Princetongo Unibertsitatean ikasten ari zen. 4. denboraldian Elvinekin ezkondu eta bi seme biki dituzte: Winnie eta Nelson.
* Elvin Tibideaux (Geoffrey Owens) (2-8. denboraldiak): medikuntza ikaslea. Sondraren mutil-laguna eta gerora haren senarra eta bi semeen aita.
* Denise Huxtable-Kendall (Lisa Bonet) (1-7. denboraldiak): Cliff eta Clairren alaba. Hillmann Unibertsitatera ikastera joan baina urte batera ikasketak laga eta Afrikara lanera doa. Itzultzean Martinekin ezkondua dago. Azken denboraldian bere senarrarekin Txinan bizi dao.
* Martin Kendall (Joseph C. Phillips) (6-8 denboraldiak): itsas armadako tenientea, Denisekin ezkondu ondoren familian agertzen da. Aurreko ezkontza batetik banandua dago eta hartatik alaba bat du: Olivia.
* Theodore Aloysius "Theo" Huxtable (Malcolm-Jamal Warner): familiako seme ertaina eta bakarra. Solairu batera bizitzera joan arte bere gurasoekin bizi da. Bere ikasketetako emaitza txarrak dislexia duelako dela jakiten da.
* Vanessa Huxtable (Tempestt Bledsoe): Huxtable familiako laugarren alaba. Azken denboraldietan unibertsitatera ikastera joan eta gizon helduago baten emaztegaia bilakatzen da, nahiz eta ezkon du ez.
* Rudith Lillian "Rudy" Huxtable (Keshia Knight Pulliam): Cliff eta Clairen alaba txiki eta gazteena. Hasieran sei urte besterik ez zituen, eta denboraldiak iragan hala handituz doa.
* Olivia Kendall (Raven-Symoné) (6-8. denboraldiak): Denisen alabaordea. Huxtabledarren etxera iristean berehala integratzen da, bere gurasoak bidaiatzen ari diren bitartean Cliffekin denbora ugari igarotzen duelarik.
* Pam Tucker (Erika Alexander) (7-8. denboraldiak): Clairen lehengusua, azken denboraldietan Huxtabledarren etxean bizitzen jartzen da. Huxtable familiaren auzoa bezain aberatsa ez den auzo batetik dator.
* James Theodore Huxtable: ustez zazpi urterekin hil zen Cliffen anaia. 5. denboraldiko 13. atalean harekin mintzatzen da.

## Kanpo estekak

* The Cosby Show telesailaren webgunea (Ingelesez)
* The Cosby Show telesailaren fitxa CarseyWerner.net webgunean ikusgai (Ingelesez)
* The Cosby Show telesailaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q463999
* Multimedia: The Cosby Show / Q463999
# Baksei Chamkrong

Baksei Chamkrong (khmereraz: ប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង) Angkorreko multzo arkeologikoaren zati da, Kanputxeako Siem Riep probintziaren iparraldean. Tenplua, Angkor Thomeko hegoaldeko atetik oso gertu altxatzen da. Angkorreko barruti guzti, Baksei Chamkrong izeneko tenplu hau barne, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatua du.

## Historia

Harshvarman I.aren erregealdian (910-921) eraikia izan zen, eta Shiva jainko hinduari eskainia. Harshvarman I.aren oinordeko izan zen Jayavarman IV.ak (921-941), hiriburua, Koh Kerrera eraman zuen, Rajendravarman II.ak (944-968) Angkorri beste kolpe bat eman zion arte. Azken hau izan zen tenplua zaharberritu zuena (948). Eta Shivaren "urrezko irudi" bat aipatzen duen idazkun bat dago. Uste denez, eraikinaren zatirik gehiena, garai honetakoa da.

## Deskribapena

Harresi batek itxitako barruti baten barnean, ia erabat galdu den harresia, lau solairuko piramide bat altxatzen da, 27 metroko luzera eta 13ko garaiera duen piramidea. Lau harmailadik, bana albo bakoitzean, zuzenean, solairuetan zehar, piramidearen tontorreraino daroate, non dorre edo santutegi bakar bat altxatzen den, adreiluzkoa. Sarrera, ekialderanzko norantzan du, ohikoa den bezala, eta, gainera, beste hiru ate faltsu ditu, harlanduzkoak, partzialki kontserbatzen direnak. Ateko idazkunean aipatzen da tenpluaren zaharberritzea, baita zaharberritzearen aurreko zenbait errege ere, garrantzi dokumental handia ematen diona.

## Galeria

* Tenpluko atari baten hondakinak
* Santutegia
* Santutegiko ate izun bat
* Ikuspegi orokor
* Tenpluko sarrera
* Eskailera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q789081
* Multimedia: Baksei Chamkrong / Q789081
# Baksanita

Baksanita sulfuro motako minerala da eta tetradymite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Baksanita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Bi6Te2S3}}$. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 - 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Baksanite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Bakterio gorrindol

Bakterio gorrindolak, bakterio gorrindol fotosintetiko edo bakterio gorri ere deituak, Rhodobacteria kladoko proteobakterioak dira, fototrofoak, hau da, fotosintesi bidez energia sortzeko gai direnak. A edo b bakterioklorofila pigmentuak eta zenbait karotenoide dituzte. Karotenoide hauek gorrindoletik hasi eta marroi, gorri eta laranjaraino doazen koloreak ematen dizkiete. Fotosintesia zelula mintz gaineko gune erreaktiboetan gertatzen da, eta mintza zelula barnerantz zakuak, hodiak edo hostoak eratuz eta azalera eskuragarria haundituz tolesten da.
Gainontzeko bakterio fotosintetiko gehienek bezala, es dute oxigenorik sortzen, fotosintesi erabiltzen duren agente murriztailea ez bait da ura. Batzuetan, sufrearen bakterio gorrindoletan, agente murriztailea sulfuroa edo sufrea da. Beste batzuetan, ez sufrearen bakterio gorrindoletan, ohi hidrogenoa da, batzuk, kopuru txikian beste konposatu batzuk ere erabiltzen dituzten arren. Iraganean, talde ezberdinak familiatzat hartzen ziren, baina ARN zuhaitzek bakterio gorrindolek banandutako zenbait talde osatzen dituztela adierazten dute, horietako bakoitza proteobakterio ez fotosintetikoekin gainontzeko taldeekin baino lotuago.
Es sufrearen bakterio gorrindolak alfa eta beta proteobakterio azpitaldeen barnean daude, horien artean honakoak:
* Rhodospirillal
** Rhodospirillaceae (adibidez Rhodospirillum)
** Acetobacteraceae (adibidez Rhodopila)
* Rhizobial
** Bradhyrhizobiaceae (adibidez Rhodopseudomonas)
** Hyphomicrobiaceae (adibidez Rhodomicrobium)
** Rhodobiaceae (adibidez Rhodobium)
* Beste familia batzuk
** Rhodobacteraceae (adibidez Rhodobacter)
** Rhodocyclaceae (adibidez Rhodocyclus)
** Comamonadaceae (adibidez Rhodoferax)
Sufrearen bakterio gorrindolak gammaproteobakterioen taldean daude eta Chromatial ordena osatzen dute. Lerro ezberdin hauetako fotosíntesis sistemaren antzekotasunak jatorri komuna izan zutela adierazten du, arbaso komun baten bidez edo alboko transferentzia baten bidez lortuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1335274
# Bakteriar-toxina

Bakteriar-toxinak hainbat bakteriok ekoiztu eta jariatzen dituzten substantzia kaltegarriak dira, mikrobioaren birulentzia areagotzen dutenak. Bakterio batzuek inbaditzeko ahalmena oso mugatua izan arren patogeno arriskutsuak dira, sortzen dituzten toxinei esker. Clostridium tetani (tetanosen eragilea), esaterako, ez da ia mugitzen sartzen den zauritik, baina ekoizten duen toxina odolaren bidez gorputz osora zabaltzen denez oso patogeno arriskutsua da.
Hainbat bakteriar-toxina naturan dauden pozoi hilgarrienen artean daude. Botulismoaren bakterioak (Clostridium botulinum), adibidez, exotoxina indartsua ekoizten du, kobraren pozoia baino 20 aldiz pozoitsuagoa dena.
Bi toxina mota sortzen dituzte bakterioek: exotoxinak eta endotoxinak. Ezaugarri ezberdinak dituzte, nabarmenena izanik endotoxinak ez dituztela bakterioek askatzen, bakterioari lotuak irauten baitute, exotoxinak bakteriotik at jariatuak izaten diren bitartean (endo: barne, exo: kanpo). Gainontzeko ezaugarriei dagokionez zerrenda hau osa liteke:

## Endotoxinak

* lipopolisakaridoak dira
* bakterio Gram negatiboek, batez ere, sortzen dituzte
* bakterioari atxikituta daude
* beroarekiko erresistenteak
* ezin dira toxoide bihurtu
* toxizitate ertaina
* immunogenizitate txikia
* sukarra eragiten dute

## Exotoxinak

* proteinak dira
* Gram positiboek eta Gram negatiboek sortzen dtuzte
* bakterioek jariatzen dituzte
* beroarekiko sentikorrak
* toxoide bihur daitezke
* toxizitate handia
* immunogenizitate handia
* ez diote sukarrik eragiten ostalariari

## Ikus,gainera

* endotoxina
* exotoxina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q262657
* Multimedia: Bacterial toxins / Q262657
# Bakteriemia

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Bakteriemia hitzak odolean bakterioak daudela adierazten du (hemokultibo positiboa). Bakteriemia septizemia mota bat da.
Pertsona osasuntsu baten odola esterila da, hots, ez du inongo mikrobiorik. Bakterio edo beste mikrobioen presentziak odol-infekzioa adierazten du.
Bakterio batek organismoa infektatzen duenean toki jakin batean kokatzen da. Patogenoa bada, bakterio horrek kalte egingo du hazten den tokian bakarrik (esaterako, Salmonella bakterioa heste lodian hazten da, eta salmonelosi izeneko gaitza heste-patologia da). Kasu urri batzuetan, aldiz, bakterio patogenoa organo batetik odolera pasatzen da, gorputz osoko infekzioa sortuz (infekzio sistemikoa).
Bakteriemiaren atzean egon ohi diren bakterioak hauek dira: Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli eta beste enterobakterio batzuk, Staphylococcus aureus eta Streptococcus pyogenes.
Bakteriemia dagoenean ezinbestekoa da eragile patogenoaren identifikazioa, tratamendu egokia jartzeko. Hori hemokultibo izeneko teknikaren bidez egiten da (odol-kultura).
Patologia larria izanik, bakteriemiak tratamendu azkarra eta eraginkorra behar du. Eragile patogenoa identifikatu ostean, zain-barneko bidetik bakterio horren aurkako antibiotikoak sartzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q650912
* Multimedia: Bacteremia / Q650912