# Komunitate zientifikoa

Komunitate zientifikoa zientzialarien gorputz osoak osatzen du, haien harreman eta elkarrekintzekin batera. Normalean "azpi-komunitate"tan banatuta dago, bakoitzak zientzia-eremu jakin batean lan egiten du (adibidez, robotika komunitate bat dago informatikaren arloan). Komunitate bereko kideek ez dute elkarrekin lan egin beharrik. Kideen arteko komunikazioa ikerketa-lanen eta hipotesien hedapenaren bidez ezartzen da parekideen berrikuspeneko aldizkari zientifikoetako artikuluen bidez, edo ikerketa berriak aurkezten diren edo ideiak trukatu eta eztabaidatzen diren kongresuetara joanez.

## Komunitate zientifikoen historia

XVIII. mendean baziren zenbait gizarte, natura aztertzen zuten gizonek osatuak, filosofo natural eta historialari natural ere deituak, zaleak barne. Elkarte horiek interes desberdinak zituzten tokiko klub eta taldeen antz handiagoa zuten benetako zientzia-komunitateena baino. Gizarte horiek, normalean, diziplina espezializatuekiko interesa zuten. Natura aztertzen zuten gizakien gizarte zaharrago batzuk baziren ere, hala nola Londresko Royal Society, komunitate zientifikoen kontzeptua XIX. mendearen bigarren erdian sortu zen. Kontzeptu horri dagokionez, ez zen lehenago sortu, mende horretan sortu zelako zientzia modernoaren hizkuntza, zientzia profesionalizatu zelako, erakunde espezializatuak sortu zirelako eta diziplina eta eremu zientifikoak espezializatu zirelako. Adibidez, William Whewell naturalista teologoak sortu zuen lehen aldiz termino zientifikoa 1834an.

## Afiliazioa, estatusa eta elkarreraginak

Komunitateko kide izatea, oro har, hezkuntzaren, lan-egoeraren, ikerketa-jardueraren eta ikerketa institutuen mende dago, baina ez soilik. Komunitatean dagoen estatusa argitalpen-erregistroarekin oso lotuta dago, eta erakundearen barruko estatusaren eta erakundearen estatusaren mende ere badago. Zientzialariek hainbat eragin-mailatako paperak izan ditzakete. Eragin sendoagoa duten ikertzaileek aholkulari gisa jardun dezakete karrerako lehen ikertzaileentzat, eta komunitateko ikerketaren zuzendaritza zuzendu dezakete, hala nola agendako setterrak. Zientzialariek prestakuntza akademikoa jasotzen dute unibertsitateen bidez. Beraz, azpikultura zientifikoetako graduak, askotan, aurretiazko baldintzatzat hartzen dira dagokion komunitatean. Zehazki, doktoretza, bere ikerketa-beharrekin, komunitatean integratzaile garrantzitsua izatearen markatzaile gisa funtzionatzen du, nahiz eta kidetasun jarraitua beste ikertzaile batzuekin argitalpenen, ekarpen teknikoen eta hitzaldien bidez loturak mantentzearen mende egon. Doktoretza lortu ondoren, zientzialari akademiko batek egoera akademikoan jarrai dezake, doktoratu ondoko bekak jasoz eta katedretan. Beste zientzialari batzuek ekarpenak egiten dizkiote komunitate zientifikoari modu alternatiboetan, hala nola industrian, hezkuntzan, hausnarketa-taldeetan edo gobernuan.
Komunitate bereko kideek ez dute elkarrekin lan egin beharrik. Kideen arteko komunikazioa ezartzeko, ikerketa-lanak eta hipotesiak zabaldu behar dira, parekoen arteko berrikuspen-aldizkarietako artikuluen bidez, edo ikerketa berriak aurkeztu eta ideiak trukatu eta eztabaidatzen diren hitzaldietara joan behar da. Lan zientifikoa eta emaitzak komunikatzeko metodo informal asko ere badaude. Eta komunitate koherente bateko askok ezin dute beren lan guztia elkarrekin komunikatu, hainbat arrazoi profesionalengatik..

## Adostasun zientifikoa

Komunitate zientifikoaren adostasuna metodo zientifikoan oinarritzen da. Metodo zientifikoak, inplizituki, komunitate zientifikoa izatea eskatzen du.
Komunitate zientifikoak onartzen eta eusten dio gaur egungo adostasun zientifikoari eremu batean: "Paradigma zientifiko goresgarria". Paradigma hori indarrean egongo da eta aldaketari aurre egingo dio harik eta egiazko ebidentzia funtsezko eta errepikatua agertu arte, argudio nahikoa duena paradigma edo ikuspegi edo osagarri berri bat eskatu eta frogatzeko; Thomas Kuhnek egindako aldaketa zientifikoaren teoriaren arabera.
Kuhn-en arabera, azpikomunitate berriak paradigma berrien inguruan ezartzen dira beren terminologia, zentzu historikoa eta konpondu beharreko arazoen zentzua garatzean (eta kontuan hartu behar ez direnak).

### Eztabaida politikoak

Mendebaldeko gizartean emaitza zientifikoak oso kontuan hartuta, eztabaida politikoak sortu dira gai zientifikoei buruz. XIX. mendean erlijioaren eta zientziaren artean proposatu zen gatazka-tesi bat tradizioaren eta funtsezko aldaketaren, fedearen eta arrazoiaren arteko borrokaren adierazgarri gisa aipatu dute batzuek.
Zientziaren historialari askok gatazkaren tesia baztertu duten arren, askoren artean, zientzialari batzuk barne, herri-sinesmena izaten jarraitzen du. Garai berriagoetan, sorkuntzaren eta eboluzioaren arteko eztabaidaren ondorioz, fededun erlijioso asko naturaz gaindi hazi dira, biologia ebolutiboa, geologia eta astronomia bezalako eremu zientifikoen adar batzuetan proposatu diren zenbait kasu naturalistari aurre egiteko. Dikotomia kontinentala ez bezalakoa dela dirudien arren, badago. Vienako Zirkuluak, adibidez, eragin sinboliko nagusia izan zuen Europako Komunitate Zientifikoak ordezkatutako erregimen semiotikoan.
Bigarren Mundu Gerraren ondorengo hamarkadetan, batzuk ziur zeuden energia nuklearrak ebatzi egingo zuela energia-krisia, kostu txikiko energia emango baitzuen. Horregatik, zentral nuklear asko eraiki ziren. Hala ere, zentral nuklearren eraikuntzak aurkako grana izan zuen. Izan ere, energia hori arma nuklearrekin elkartzeak kezka sortu zuen. Energia nuklearraren aurkako jarrera hori areagotu egin zen Txernobylen moduko hondamendiekin eta haiek eragindako protestekin. Horrek guztiak zentral nuklearren eraikuntza jaitsi zuen.
Azken hamarkadetan, bai berotze globalak bai zelula amek komunitate zientifikoaren iritziak jarri dituzte eztabaida politikoaren abangoardian.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Kornfeld, William A.; Hewitt, Carl E.. (1981). «The Scientific Community Metaphor» IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics 11 (1): 24–33. doi:10.1109/TSMC.1981.4308575. ISSN 0018-9472. (Noiz kontsultatua: 2024-04-09).
* 1 2 3 (Ingelesez) David, Cahan. (2003). «Institutions and Communities» Natural Philosophy to the Sciences (Chicago: University of Chicago Press): 291–328. ISBN 978-0226089287..
* ↑ (Ingelesez) Yearley Steven, Collins Harry M.. (1992). «Epistemological chicken» University of Chicago Press: 301–326. ISBN 9780226668017..
* 1 2 (Ingelesez) Höhle, Ester. (2015-09-14). «From apprentice to agenda-setter: comparative analysis of the influence of contract conditions on roles in the scientific community» Studies in Higher Education 40 (8): 1423–1437. doi:10.1080/03075079.2015.1060704. ISSN 0307-5079. (Noiz kontsultatua: 2024-04-12).
* ↑ (Ingelesez) Ferngren, Gary. (2002). Science y Religion: A Historical Intoduction. Johns Hopkins University Press ISBN 978-0-8018-7038-5...

## Ikus, gainera

* Zientzia
* Kontsentsu zientifiko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q240305