OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zubielki

Zubielki Allingo kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 113 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Zubielkiko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 87 | 82 | 78 | 84 | 84 | 105 | 102 | 113 |

## Garraioa

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 6 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Argandoña • Andollu • Trokoniz • Ixona • Egileta • Azazeta • Birgaragoien • Birgarabarren • Maeztu • Atauri • Antoñana • Santikurutze Kanpezu (gasolindegia) • Santikurutze Kanpezu (markesina) • Zuñiga • Azedu • Antzin • Mendilibarri • Murieta • Zufia • Zubielki • Lizarra (zezen-plaza) | Lizarra (geltokia) |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2748071
* Multimedia: Zubielqui / Q2748071
# Zubiaurre anaiak

Zubiaurre anaiak bi anaia margolari hauek dira:
* Ramon Zubiaurre, eta
* Valentin Zubiaurre Agirrezabal.
# Zubiburuko eliza

Zubiburuko eliza (lehen: Zubiburuko Andredena Mariaren eliza eta gaur egun ofizialki Jasokuntzeko eliza) Donibane Garazi baxenabartar hiriburuko eliza nagusia da.
Ipar Euskal Herriko eraikin gotiko garrantzitsuenetako bat da, Baionako katedralaren mailan. Tenpluaren jatorria XIII. mendekoa da, eta Antso Azkarra nafar erregeak eraikitzea agindu zuen, Navas de Tolosako guduan musulmanen armadaren aurrean lortutako garaipena gogoratzeko.

## Eraikina

Zubiburuko elizaren arkitekturak estilo gotiko distiratsua du, eta lerro sinple eta garbiak ditu, barnealdearen soiltasunarekin bat datozenak. Hareharri arrosazko zutabeak eta gurutze-gangak dotoreak dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Donibane Garazi
* Erromatar zubia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107901922
* Multimedia: Notre-Dame (Saint-Jean-Pied-de-Port) / Q107901922
# Yebes

Yebes Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 859 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1751978
* Multimedia: Yebes / Q1751978
# Yebra

Yebra Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 567 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1750985
* Multimedia: Yebra / Q1750985
# Yebra de Basa

Yebra de Basa Aragoiko Huesca probintziako iparraldean dagoen Alto Gállego eskualdeko udalerria da. Udalerri honek 90,88 km²-ko azalera du. 2009ko erroldaren arabera 158 biztanle zituen, dentsitatea berriz 1,69 biz/km²-koa da.

## Udalerriko herriguneak

Gaur egun Yebra de Basa bezala ezagutzen den udalerriak ondorengo herrigune hauek bere barnean hartzen ditu:
Yebra de Basa, Fanlillo, Orus, San Julián de Basa eta Sobás.

## Monumentuak eta leku interesgarriak

* San Lorenzoko eliza parrokiala, XVI. mendea, estilo gotikoa du, bertan berpizkunde garaiko taulak eta Santa Orosiaren erlikategia daude, azken hau mailuz landutako XV. mendeko zilarrezko soinenborra da.
* Haitzuloetako saindutegien ibilbidea (edertasun berezikoa), Santa Orosiako baselizaren norantza hartu ezkero.
* San Joan eliza parrokiala, Orúsen, XII. mendekoa, erromaniko jakestar estiloa du, Monumentu Historiko-Artistikoa.

## Jaiak

* Santa Orosia baselizaren erromeria, ekainaren 25a, bertan beren jazkera bitxiekin Yebrako dantzariak dantzatzen direlarik, bitartean txilibitua eta salterioa jotzen dituztelarik.
* San Lorenzo, Yebra de Basan, abuztuaren 10a,
* San Julián, San Julián de Basan, irailaren 13a.
* San Bartolomé, Orúsen, abuztuaren 24a.
* Abuztuko Ama Birjina, Sobásen, abuztuaren 15a.
* San Saturnino, Fanlillon, azaroaren 29a.

## Kanpo estekak

* Yebra de Basako udal webgunea (Gaztelaniaz)
* Yebra de Basa udalerria Alto Gállego eskualdeko webgunean (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q1648692
* Multimedia: Yebra de Basa / Q1648692
# Year of the Dragon (filma)

Year of the Dragon (euskaraz Herensugearen Gerra), 1985eko Michael Cimino estatubatuarrak zuzendutako neo-noir thriller film bat da. Robert Daley idazlearen 1981eko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Mickey Rourke, John Lone eta Ariane Koizumi aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEB, New York, Stanley White (Mickey Rourke) Vietnamgo Gerrako beteranoa hamabost urtez polizia izan ondoren Hego Manhattan barrutira bidali dute. Bertan, eremuan nagusi diren hiri tribuei aurre egin beharko die. Bere ikerketek txinatar triada arriskutsura eramango dute, eta Joey Tai (John Lone) buruzagiaren droga-trafikoa kontrolpean mantentzeko metodoak izugarri bortitzak direla jabetuko da. White krimen antolatua desegiteaz obsesionatuko da, baina bere iragan traumatikoa eta oraingo egoerak jasotako aginduetatik haratago eramango dute.

## Aktoreak

* Mickey Rourke: Stanley White kapitaina
* John Lone: Joey Tai
* Ariane Koizumi: Tracy Tzu (edota Ariane)
* Dennis Dun: Herbert Kwong
* Raymond J. Barry: Lou Bukowski (edota Ray Barry)
* Leonard Termo: Angelo Rizzo
* Caroline Kava: Connie White
* Eddie Jones: William McKenna
* Victor Wong: Harry Yung
* Roza Ng: "Alaba"

## Kanpo loturak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
# Years and Years

Years and Years Russell T Daviesek sortutako distopia telesaila da. Sei atalez osatutako denboraldia 2019ko maiatzaren 14an estreinatu zen BBC One telebista katean, eta 2019ko ekainaren 22an HBO plataforman.

## Premisa

Lyons familiaren bitartez, hamabost urtez gizartea aldatuz nola joango den kontatzen du.

## Aktoreak

* Emma Thompson: Vivienne Rook MP
* Rory Kinnear: Stephen Lyons
* T'Nia Miller: Celeste Bisme-Lyons
* Russell Tovey: Daniel Lyons
* Jessica Hynes: Edith Lyons
* Ruth Madeley: Rosie Lyons
* Anne Reid: Muriel Deacon
* Dino Fetscher: Ralph Cousins
* Lydia West: Bethany Bisme-Lyons
* Jade Alleyne: Ruby Bisme-Lyons
* Maxim Baldry: Viktor Goraya
* Sharon Duncan-Brewster: Fran Baxter

## Erreferentziak

* ↑ «'Years and Years' telesaila HBOn gaurtik ikusgai» Berria 2019-05-22 (Noiz kontsultatua: 2019-10-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60776367
# Yealmpton

Yealmpton, Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen herri bat da, Devon konderrian.
2011n 1.677 biztanle zituen.
* Datuak: Q4354400
* Multimedia: Yealmpton / Q4354400
# Year One (filma)

Year One (euskaraz Bat Urtea), 2009ko Harold Ramis estatubatuarrak zuzendutako historia eta abenturazko komedia film bat da. Jack Black, Michael Cera, Oliver Platt, David Cross eta Hank Azaria aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.

## Kanpo loturak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1128496
# Yeat

Noah Olivier Smith (Irvine, 2000ko otsailaren 26a), Yeat izen artistikoaz ezagunagoa, estatubatuar hip hop abeslaria da.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q108761978
* Multimedia: Yeat / Q108761978
# Yecapixtla (udalerria)

Yecapixtla Mexikoko udalerri bat da. Morelos estatuan kokatua dago. 2010ean 46.809 biztanle zituen 176,41 km²ko azaleran. Herriburua [[Yecapixtla (Yecapixtla)|Yecapixtla]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2732754
* Multimedia: Yecapixtla Municipality / Q2732754
# Yeatmanita

Yeatmanita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Yeatmanita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Zn6Mn2+9Sb5+2(SiO4)4O12}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Yeatmanite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Zdeňka Padevětová

Zdeňka Padevětová (Helsinki, 1958ko abenduaren 12a) arkularia da. Txekia ordezkatu zuen 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Zdeňka Padevětová

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80579576
# Zdeňka Vávrová

Zdeňka Vávrová (* 1945) txekiar astronomo bat da.
134P/Kowal-Vávrová aldikako kometaren aurkitzaileetako bat izan zen. Hau asteroide bezala ikusi zuen, 1983 JG behin-behineko izena jasoz, ez baitzuen kometaren koma edo isatsik ikusi. Baina ondoren Charles Thomas Kowalek eginiko behaketetan, kometaren isatsaren irudiak ikusi ahal izan ziren.
Zenbait asteroide ere aurkitu zituen. 3364 Zdenka asteroidea bere omenez izendatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.skaw.sk/lovec-komet-Zdenka-Vavrova.htm
* Datuak: Q169131
# Chambord (Quebec)

Chambord Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Saguenay–Lac-Saint-Jean eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Le Domaine-du-Roy konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 1,773 biztanle zituen 121.32 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1060726
* Multimedia: Chambord, Quebec / Q1060726
# Chambord kantonamendua

Chambord kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Loir eta Cher departamenduan dago, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Guztira 23 udalerri ditu eta Chambord da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17175856
# Chambordeko jauregia

Chambordeko jauregia (frantsesez: Château de Chambord) Frantziako Loir eta Cher departamenduko Chambord udalerrian dagoen pizkunde garaiko jauregia da. Frantzisko I.a Frantziakoa erregeak pizkundetar estiloan eraiki zuen. Loira haraneko jauregirik handiena da, inguruan 52,5 km² basoa duena.
1840tik Monumentu historiko izendaturik dago.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q205367
* Multimedia: Château de Chambord / Q205367
# Zaria (mendia)

| Garaiera | 635,48 |
| Koordenadak | 43º 15´N / 1º 51´W |
| Mendilerroa | Igoin |
| Ohiko bidea | Sorondo, Susperregi |
Zaria Gipuzkoako ipar-ekialdeko mendi bat da, Aiako Harriaren natura parkean kokatua. Tontorrean bat egiten dute Oiartzungo eta Errenteriako mugek.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25478335
# Zare zinabrio

Zare zinabrio edo sare zinabrioa (Cortinarius cinnabarinus edo Dermocybe cinnabarina) Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da. Ez kontsumitzea gomendatzen da, Cortinarius orellanus hilgarriaren hantzekoa delako.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 6 cm arteko diametrokoa, gorri-zinabrio kolore eder batekoa, kanpai itxurakoa edo ganbila. Gainazal lehorra du, distiratsua, zuntz-zetadunak edo zerbait ezkatatsua.
Orriak: Itsatsiak, zabal, lodi samarrak eta orritxoekin, txapelaren kolorekoak baino ilunagoak, eta esporek arre-kanela kolorea ematen diote.
Hanka: 4-7 x 0,4-0,7 cm-koa. Kapelaren kolorekoa, oinarrira pixka bat lodituta eta puntan amaitzen da, non sarritan kolore gorri-zinabrio koloreko mizelio-sustraiak ikusten diren.
Haragia: Mehea, hauskorra, zinabrio kolorekoa. Errefau usaina du.
Etimologia: Cortinarius hitza, gortinarik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. Cinnabarinus epitetoa grekotik dator, zinabrioa bezalako gorria esan nahi duen "kinnabarinos" hitzetik. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna

Baztertzekoa. Hilgarria den Cortinarius orellanus gertu dagoenez, ez da komeni kontsumitzea.

### Nahasketa arriskua

Beste Dermocybe batzuk ere badaude, kolore gorrikoak edo gorri-zinabrio kolorekoak. Hurbilen dagoena eta antzekoena Dermocybe sanguinea da, baina honen habitata koniferoen basoak dira eta ez pagoenak.

## Sasoia eta lekua

Udazkeneko espeziea da; ez da ez ugaria, ez ohikoa eta bakarrik pagadietan ateratzen da.

### Banaketa eremua

Mundu osoan dago.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 443 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 362 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 195 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. JoseLuis Añanos Echo Editorial Pirineo, 471 or. ISBN 84-87997-86-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1081254
* Multimedia: Cortinarius cinnabarinus / Q1081254
# Zarikiegi

Zarikiegi Zizur Zendeako kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 154 biztanle ditu. Nafarroako hiriburutik hamaika kilometrora dago, Erreniega mendilerroaren lehen maldetan eta itsasoaren mailatik 630 metro ingurura.

## Inguru naturala eta kokapena

Zarikiegi A-12 errepidearen ekialdean dago, iparraldean Gendulaineko herri hustuarekin egiten du muga, ekialdean Muru-Astrainekin, hegoaldean Erreniegarekin, eta ekialdean Espartza eta Arlegirekin. Azken bi hauek Galar Zendeako kontzejuak dira.

## Demografia eta biztanleria

Zarikiegiko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 48 | 73 | 96 | 106 | 114 | 117 | 139 | 154 |

## Ondarea

* San Andres eliza: Erromanikoa. XIII. mendean egindako eraikina da eta Donejakue bidea albotik igarotzen denez, historian zehar erromesen geralekua izan da. Eliza nabe bakarrekoa da eta gurutzeria bakaneko harlandua dauka. Portada erromanikoa, landare itxurako kapitelak dauzka alboetan.
    Eliza barruan, XVII. mendearen hasierako erretaula nagusi erromanista dago.

## Ekonomia

Kontzejuaren hegoaldean, Erreniega mendilerroan, EHN enpresak eraikitako parke eolikoa dago. Instalaturiko potentzia 20,30 megawattekoa da. Parkearen jabea Acciona da gaur egun.

## Jaiak eta ospakizunak

Zarikiegiko jaiak ekaineko azken aurreko asteburuan ospatzen dira.

## Iruditegia

* Erromesaldia Zarikiegin.
* Zerri hiltzea.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Zarikiegiri buruzko webgunea.
* Zarikiegiko San Andres kalearen ikuspegia Google Street View-n.
* Datuak: Q147965
* Multimedia: Zariquiegui / Q147965
# Zareko jauregia

Zareko Armagintzako Kaporalgo jauregia Oibar ibarreko Zare udalerrian Erdi Aroko jauregi bat da.

## Eraikina

Joan Zarekoa jabea 1563an saritua izan zen 25 000 marabediko oheratzearen bidez, eta 1576an 40 000 izatera pasa zen Pedro Zarekoa lizentziaduna, bere ondorengoa. 1629an gorteetarako deia egiteko pribilegioa eman zitzaion Pedro Oibar Ezkaizi, erregearen idazkari eta jauregiko jaunari. 1665ean jada Beorlegiko baroi eta Arberoako bizkondearena zen, zeina auzibidean baitzebilen herriko epaimahaien aurka, Joan Leozkoa baserritarraren kuartelen salbuespenaren alde. 1723ko Nafarroako Kontuen Ganberaren zerrendan, konde hori ere ageri da jabe gisa. Armarriaren arabera, armarria gulez egina zegoen, eta zilarrez moztua. Hala erabiltzen zuen jada Petri Enekoitz Zarekoak 1375ean. 1506an, Joan Zarekoa eta Maria Ezpeletakoa ezkondu zirenean, andre berriaren armak gehitu zitzaizkion: zilarrezko eremuan gulezko lehoi arranpante bat.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | ZARE. (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

## Ikus, gainera

* Zare
* Oibar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111621557
# Zaria

Zaria Nigeriako iparraldeko hiria da, Kaduna estatuko handiena. Kubami ibaiaren ondoan dago. 2012rako zenbatespenaren arabera, 663.909 biztanle ditu.

## Historia

1536 inguruan sortu zen hiria. Gerora Zazzau estatu hausaren hiriburua izan zen.

## Ekonomia

Gaur egun nekazaritza-produktuen merkataritza eta industria-gune garrantzitsua da. Merkataritza eta kotoiaren industria dira ekonomia-jarduera nagusiak. Unibertsitatea du.

## Klima

Datu klimatikoak (Zaria) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 22.7 | 24.7 | 28.3 | 29.8 | 28.2 | 26.3 | 24.7 | 24.5 | 24.8 | 26.0 | 24.3 | 23.1 | 25.6 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 0.0 | 2.5 | 5.1 | 44.4 | 119.4 | 154.9 | 221.0 | 310.0 | 222.3 | 35.6 | 2.5 | 0.0 | 1117.6 |
| Hezetasuna (%) | 36 | 34 | 38 | 60 | 84 | 87 | 91 | 94 | 93 | 86 | 54 | 43 | 69 |
| Iturria: Deutscher Wetterdienst ||||||||||||||

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Nigeriako hiriak. . World-gazetteer.com
* ↑ (Alemanez) Deutscher Wetterdienst. Klimatafel von Zaria / Nigeria. in: Baseline climate means (1961-1990) from stations all over the world..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q147975
* Multimedia: Zaria / Q147975
# Zarigueia

Didelphimorphia ugaztun martsupialen ordena bat da. Bertan sailkatzen dira Amerikan bizi diren martsupial gehienak. Zarigueia bezalako animaliak talde honetakoak dira. Gaur egun familia bakarra dago bizirik, Didelphidae, hain zuzen ere.

## Taxonomia

* Didelphimorphia ordena (Gill, 1872)
** Didelphidae familia Gray, 1821
*** Bistius (†)
*** Esteslestes (†)
*** Turgidodon (†)
*** Varalphadon (†)
*** Didelphinae subfamilia (Gray, 1821)
**** Andinodelphys (†) Marshall & de Muizon, 1988
**** Coona (†) Simpson, 1938
**** Incadelphys (†) Marshall & de Muizon, 1988
**** Itaboraidelphys (†) Marshall & de Muizon, 1984
**** Marmosopsis (†) Paula Couto, 1962
**** Mizquedelphys (†) Marshall & de Muizon, 1988
**** Pucadelphys (†) Marshall & de Muizon, 1988
**** Didelphini leinua (Gray, 1821)
***** Chironectes Illiger, 1811
***** Didelphis Linnaeus, 1758
***** Lutreolina Thomas, 1910
***** Philander Brisson, 1762
***** Hyperdidelphys (†) Ameghino, 1904
***** Thylophorops (†) Reig, 1952
**** Metachirini leinua Reig et al., 1985
***** Metachirus (Burmeister, 1854)
**** Monodelphini leinua (Talice et al., 1960)
***** Monodelphina azpileinua (Talice et al., 1960)
****** Chacodelphys Voss et al, 2004
****** Cryptonanus Voss et al, 2005
****** Gracilinanus Gardner & Creighton, 1989
****** Hyladelphys Voss et al., 2001
****** Lestodelphys Tate, 1934
****** Marmosa Gray, 1821
****** Marmosops Matschie, 1916
****** Micoureus Lesson, 1842
****** Monodelphis Burnett, 1829[1830]
****** Thylamys Gray, 1843
****** Tlacuatzin Voss y Jansa, 2003
****** Thylatheridium (†) Reig, 1952
***** Zygolestina azpileinua (†) (Marshall in Archer, ed., 1987)
****** Zygolestes (†) Ameghino, 1898
**** Caluromyinae subfamilia Kirsch,1977
***** Caluromys Allen, 1900
***** Caluromysiops Sanborn, 1951
***** Glironia Thomas, 1912
***** Pachybiotherium (†) Ameghino,1902
**** Alphadontinae subfamilia (†)
***** Albertatherium (†) Fox, 1971
***** Alphadon (†) Fox, 1971
**** Derorhynchinae subfamilia (†) McKenna & Bell 1997
***** Derorhynchus (†) Paula Couto, 1952
***** Minusculodelphis (†) Paula Couto, 1962
**** Eobrasiliinae subfamilia (†)
***** Didelphopsis (†)
***** Eobrasilia (†)
***** Gaylordia (†)
***** Tiulordia (†)
**** Herpetotheriinae subfamilia (†)
***** Amphiperatherium (†)
***** Asiadidelphis (†)
***** Copedelphys (†)
***** Entomacodon (†)
***** Garatherium (†)
***** Herpetotherium (†)
***** Peratherium (†)
***** Swaindelphys (†)
**** Peradectinae subfamilia (†)
***** Alloeodectes (†)
***** Armintodelphys (†)
***** Mimoperadectes (†)
***** Nanodelphys (†)
***** Peradectes (†)
***** Siamoperadectes (†)
** Sparassocynidae familia (†) (Reig, 1958)
*** Sparassocynus (†) Mercerat, 1898
* Datuak: Q6584653
* Multimedia: Didelphimorphia / Q6584653
* Espezieak: Didelphimorphia
# Álvaro Untoria

Álvaro Untoria Hervías, pilotaren arloan Untoria deituraz ezaguna (Naiara, Errioxa, 1990eko urriaren 17a), esku huskako pilotari profesionala da. Atzelari aritzen da, Aspe enpresarekin. Estatistika ofizialek diotenez, 1,88 m luze da, eta 91 kilo pisatzen du. Profesionaletako lehendabiziko partida 2011ko uztailean jokatu zuen, jaioterriko pilotalekuan, Asegarce enpresarekin (2019ko urtarrilaren hasieran aldatu zen Aspe enpresara). Oso pilota gutxi galtzen duen pilotaria da, jokalekuan ederki mugitzen dena eta tarteka pilota ederki gozatzen duena, nahiz eta jotzaile handia ez izan. 2015ean, Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusia irabazi zuen, Bengoetxea VI.a aurrelaria lagun.
2013an, bigarren mailako hiru finalak eta sanmateoetako torneoa jokatu zituen, lehen mailan sartzekotan zen. Urte hartako urrian, ordea, partidetan eskua handitzen hasi zitzaion: likidoak pilatzen zitzaizkion ukondotik behera. Sei hilabetez ondo jokatu ezinda ibili zen, gaitzaren jatorria aurkitu ezinda, harik eta eskuko min txiki baten erruz pilota jotzeko postura txarra hartu zuela aurkitu zioten arte. Gaitza konponduta, 2014aren bukaeran maila onean jokatzen aritu zen, eta Andoni Aretxabaletaren ordez Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusian sartu zuten, Oinatz Bengoetxea aurrelaria lagun. Maila ikusgarria eman zuen txapelketan, eta, horri esker, Bengoetxea-Aretxabaleta bikotea hasierako ligaxkaren zatirik handienean sailkapenaren erditik behera (kanporatuko zituztenen artean) ibili eta gero, Bengoetxea-Untoria finalerdietarako sailkatu ziren lehenik, eta finalerako gero. Finalean, 22-7 irabazi zieten Berasaluze II.ari eta Zubietari.

## Kirol lorpenak

Esku huskako pilotan, hauek ditu lorpen nagusiak:

### Profesionaletan

* 2015eko Binakako txapelduna.
* 2013ko bigarren mailako buruz buruko txapelduna.
* 2013ko bigarren mailako binakako txapeldunordea.

### Amateurretan

* 2011ko buruz buruko GRAVN txapelduna.
* 2010eko Munduko Binakako txapelduna.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Untoria deja por sorpresa Asegarce y el domingo debuta con Aspe» La Rioja 2019-01-04 (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
* ↑ «Bengoetxea VI.arentzat eta Untoriarentzat, binakako txapela», Berria, 2015-04-26.
* ↑ Imanol MAGRO EIZMENDI: «Untoriaren kasu bitxia», Berria, 2015-04-22.

## Kanpo loturak

* Asegarceren webguneko fitxa
* Datuak: Q16519349
# Álvaro Uribe

Álvaro Uribe Vélez (Medellín, Antioquia departamendua, Kolonbia, 1952ko uztailaren 4a) politikari eta abokatu kolonbiarra da. 2002 eta 2010 artean Kolonbiako Errepublikako presidentea izan zen. Kolonbia eta Venezuelaren arteko liskar diplomatikoek eta FARC-en aurkako borrokak markatu zuten bere agintaldia.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Presidencia de la República de Colombia: Álvaro Uriberen biografia
* Datuak: Q187413
* Multimedia: Álvaro Uribe / Q187413
# Álvaro Pereira

Álvaro Daniel Pereira Barragán (Montevideo, Uruguai, 1985eko azaroaren 28a - ) Uruguaiko futbolari bat da. Paraguaiko Cerro Porteño taldean jokatzen du. Batez ere atzelari gisa ibiltzen da, baina ezkerreko erdilari ere izan daiteke.
Miramar Misiones taldean hasi zen jolasten eta, hortik aurrera, hainbat futbol taldeko kide izan da, FC Porto eta Inter barne. Zortzi titulu handi irabazi ditu eta 188 partidu ofizilaetan hartu du parte.
* Datuak: Q214898
* Multimedia: Álvaro Pereira / Q214898