# Barne produktu gordin

Barne produktu gordina (BPGd) herrialde baten jarduera ekonomikoa neurtzeko zuzeneko informazioa ematen duen magnitudea da. Herrialde bateko zenbait ekoizpen-faktorek denboraldi jakin batean berenganatutako sarreren batuketa eginez lortzen da, eta euroetan edo estatubatuar dolarrak bezalako diru-unitateetan adierazten da.
Adierazle horrek, ordea, ez du biztanleriaren aberastasuna islatzen; izan ere, herrialde batek ekoizpen eta diru-sarrera handiak izan litzake, baina baita oso biztanle kopuru handia ere. Hori dela-eta, per capita BPGd-a erabiltzen da; datu hori kalkulatzeko, BPGda herrialdearen biztanle kopuruaz zatitu behar da.
Aipagarria da Txinako Herri Errepublika bezalako herrialde zabal eta oso jendetsu baten eta Luxenburgoren moduko txiki baten BPGdak alderatzea. Txinarena (bilioi bat eta erdi dolar inguru 2005ean) Luxenburgorena (26.500 milioi dolar) baino askoz handiagoa zen; baina luxenburgotarrek 51.143 dolarreko per capita BPGda zuten eta txinatarrak baino askoz aberatsagoak dira; izan ere, txinatarren per capita BPGda 1.100 dolarrekoa zen.
Halaber, ez da ahaztu behar per capita eginez, batez bestekoa agertzen dela eta herrialde baten barruan, pertsonen arteko aberastasun mailaren artean izugarrizko aldea egoten dela maiz.

## BPGd osoa

BPGda herrialde baten ondasun eta zerbitzuen batura da:
    $BPGd=C+I+X-M\,$
non
    C = herrialdeko kontsumoa
    I = inbertsioa
    X = esportazioen bolumena
    M = inportazioen bolumena

## Euskal Autonomia Erkidegoko BPGda

Azken hogeita bost urteotan, aldaketa handiak gertatu dira Euskadin, industrian oinarritutako ekonomiatik zerbitzatuetarikora pasatuz: 1975ean, 2.075.000 biztanle zeudenean, barne produktu gordina 3 bilioi pezetakoa zen (18.030 milioi euro), batez ere industriak sortua, biztanleria aktiboaren % 50 baino gehiagori ematen baitzion lana sektore horrek.
Hogeita bost urte geroago, eta antzeko biztanle-kopurua badugu ere, BPGda bikoiztu egin da ia, eta 5,8 bilioi pezetara iritsi zen (34.859 milioi euro), batez ere zerbitzuen sektoreak izan duen gorakadaren ondorioz, izan ere biztanleria aktiboaren % 60 enplegatzen baitu.
2022an

## Hego Euskal Herriko BPGda 2015ean

2015. urteko datuei begiratuta, balio absolutuetan honako hau daukagu:
* EAE = 65.923.550.000 €
* Nafarroa = 18.245.610.000 €
* Guztira = 84.169.160.000 €
Dolarretan (artikulua editatzean finkatutako bihurketa tasa 2016/11/17): 90.407.261.010 USD

## Herrialdeen BPGden zerrenda

| Postua | Herrialdea | BPGd (nominala), 2005 US$ milioi | BPGd (nominala), 2006 US$ milioi |
| — | Mundua | 44.168.157 | 49.563.533 |
| — | Europar Batasuna | 13.426.873 | 16.141.940 |
| 1 | AEB | 12.455.830 | 13.262.070 |
| 2 | Japonia | 4.567.440 | 4.463.590 |
| 3 | Alemania | 2.791.740 | 2.890.090 |
| 4 | Txinako Herri Errepublika | 2.234.130 | 2.554.200 |
| 5 | Erresuma Batua | 2.229.470 | 2.357.580 |
| 6 | Frantzia | 2.126.720 | 2.227.330 |
| 7 | Italia | 1.765.540 | 1.841.040 |
| 8 | Kanada | 1.132.440 | 1.273.140 |
| 9 | Espainia | 1.126.570 | 1.216.740 |
| 10 | Brasil | 795.666 | 966.827 |
| 11 | Hego Korea | 787.567 | 877.190 |
| 12 | India | 771.951 | 854.482 |
| 13 | Mexiko | 768.437 | 811.282 |
| 14 | Errusia | 763.287 | 975.338 |
| 15 | Australia | 708.519 | 743.723 |
| 16 | Herbehereak | 629.911 | 662.807 |
| 17 | Belgika | 371.695 | 387.022 |
| 18 | Suitza | 367.571 | 382.438 |
| 19 | Turkia | 362.461 | 378.425 |
| 20 | Suedia | 358.810 | 380.752 |
| 21 | Taiwan | 346.178 | 355.465 |
| 22 | Saudi Arabia | 309.945 | 363.708 |
| 23 | Austria | 305.338 | 320.243 |
| 24 | Polonia | 303.229 | 330.133 |
| 25 | Norvegia | 295.672 | 332.351 |
| 26 | Indonesia | 281.264 | 351.034 |
| 27 | Danimarka | 259.643 | 275.757 |
| 28 | Hegoafrika | 239.419 | 256.454 |
| 29 | Grezia | 225.591 | 243.333 |
| 30 | Irlanda | 200.770 | 219.313 |
| 31 | Finlandia | 196.053 | 205.932 |
| 32 | Iran | 192.349 | 244.985 |
| 33 | Portugal | 183.619 | 191.232 |
| 34 | Argentina | 181.549 | 219.652 |
| 35 | Hong Kong (Txina) | 177.703 | 188.665 |
| 36 | Thailandia | 173.130 | 194.566 |
| 37 | Venezuela | 132.848 | 164.416 |
| 38 | Malaysia | 130.835 | 147.015 |
| 39 | Israel | 129.841 | 137.038 |
| 40 | Arabiar Emirerri Batuak | 129.642 | 176.842 |
| 41 | Txekiar Errepublika | 124.310 | 139.814 |
| 42 | Kolonbia | 122.269 | 129.384 |
| 43 | Singapur | 116.775 | 133.525 |
| 44 | Txile | 115.314 | 140.389 |
| 45 | Pakistan | 110.970 | 128.996 |
| 46 | Hungaria | 109.195 | 103.785 |
| 47 | Zeelanda Berria | 108.520 | 101.820 |
| 48 | Aljeria | 102.026 | 124.110 |
| 49 | Nigeria | 99.147 | 121.117 |
| 50 | Errumania | 98.566 | 113.226 |
| 51 | Filipinak | 98.371 | 116.917 |
| 52 | Egipto | 89.477 | 103.289 |
| 53 | Ukraina | 82.876 | 95.073 |
| 54 | Peru | 79.394 | 89.316 |
| 55 | Kuwait | 74.598 | 92.807 |
| 56 | Bangladesh | 60.806 | 62.996 |
| 57 | Kazakhstan | 56.088 | 71.129 |
| 58 | Maroko | 51.621 | 56.943 |
| 59 | Vietnam | 51.388 | 55.255 |
| 60 | Eslovakia | 47.459 | 53.076 |
| 61 | Libia | 38.738 | 48.981 |
| 62 | Kroazia | 38.510 | 42.535 |
| 63 | Luxenburgo | 36.531 | 39.214 |
| 64 | Ekuador | 36.489 | 41.292 |
| 65 | Qatar | 34.341 | 44.886 |
| 66 | Eslovenia | 34.030 | 34.583 |
| 67 | Angola | 32.810 | 47.343 |
| 68 | Oman | 30.734 | 38.451 |
| 69 | Bielorrusia | 29.566 | 34.204 |
| 70 | Dominikar Errepublika | 29.089 | 28.474 |
| 71 | Tunisia | 28.674 | 30.020 |
| 72 | Sudan | 27.542 | 37.571 |
| 73 | Guatemala | 27.366 | 29.665 |
| 74 | Siria | 27.297 | 29.384 |
| 75 | Bulgaria | 26.719 | 28.237 |
| 76 | Lituania | 25.504 | 28.735 |
| 77 | Serbia eta Montenegro | 24.058 | 27.544 |
| 78 | Sri Lanka | 23.534 | 26.179 |
| 79 | Libano | 22.053 | 22.318 |
| 80 | Kosta Rika | 19.985 | 21.455 |
| 81 | Kenya | 18.730 | 23.634 |
| 82 | Turkmenistan | 17.114 | 20.147 |
| 83 | Kamerun | 16.991 | 18.452 |
| 84 | El Salvador | 16.974 | 18.218 |
| 85 | Uruguai | 16.878 | 18.591 |
| 86 | Zipre | 16.695 | 17.573 |
| 87 | Boli Kosta | 16.373 | 17.300 |
| 88 | Trinidad eta Tobago | 16.252 | 19.935 |
| 89 | Letonia | 15.826 | 19.160 |
| 90 | Islandia | 15.823 | 16.086 |
| 91 | Panama | 15.467 | 16.877 |
| 92 | Yemen | 15.193 | 17.519 |
| 93 | Bahrain | 13.515 | 16.027 |
| 94 | Estonia | 13.108 | 15.104 |
| 95 | Jordania | 12.712 | 14.329 |
| 96 | Tanzania | 12.607 | 12.956 |
| 97 | Azerbaijan | 12.561 | 21.217 |
| 98 | Myanmar | 12.151 | 13.002 |
| 99 | Uzbekistan | 11.652 | 14.210 |
| 100 | Etiopia | 11.174 | 13.264 |
| 101 | Ghana | 10.694 | 11.292 |
| 102 | Botswana | 10.196 | 10.838 |
| 103 | Jamaika | 9.731 | 10.636 |
| 104 | Brunei | 9.531 | 11.482 |
| 105 | Bolivia | 9.358 | 10.355 |
| 106 | Bosnia-Herzegovina | 9.343 | 10.146 |
| 107 | Uganda | 8.729 | 9.403 |
| 108 | Gabon | 8.724 | 9.464 |
| 109 | Senegal | 8.609 | 9.242 |
| 110 | Albania | 8.379 | 9.055 |
| 111 | Honduras | 8.294 | 9.016 |
| 112 | Nepal | 7.515 | 7.994 |
| 113 | Paraguai | 7.468 | 8.633 |
| 114 | Afganistan | 7.309 | 8.869 |
| 115 | Zambia | 7.269 | 12.101 |
| 116 | Kongoko Errepublika Demokratikoa | 7.094 | 8.410 |
| 117 | Ekuatore Ginea | 7.062 | 9.153 |
| 118 | Mozambike | 6.491 | 6.768 |
| 119 | Georgia | 6.395 | 7.493 |
| 120 | Maurizio | 6.231 | 6.362 |
| 121 | Kanbodia | 6.219 | 6.803 |
| 122 | Namibia | 6.121 | 6.469 |
| 123 | Kongoko Errepublika | 5.980 | 7.370 |
| 124 | Txad | 5.907 | 6.809 |
| 125 | Bahamak | 5.870 | 6.207 |
| 126 | Mazedonia | 5.722 | 5.870 |
| 127 | Burkina Faso | 5.635 | 6.189 |
| 128 | Malta | 5.454 | 5.592 |
| 129 | Mali | 5.390 | 6.007 |
| 130 | Madagaskar | 5.033 | 5.410 |
| 131 | Nikaragua | 4.910 | 5.369 |
| 132 | Zimbawe | 4.491 | 8.207 |
| 133 | Benin | 4.406 | 4.493 |
| 134 | Haiti | 3.983 | 4.283 |
| 135 | Papua Ginea Berria | 3.931 | 4.052 |
| 136 | Armenia | 3.782 | 4.188 |
| 137 | Niger | 3.439 | 3.415 |
| 138 | Ginea | 3.293 | 3.315 |
| 139 | Holandarren Antillak (Herbehereak) | 3.204 | 3.356 |
| 140 | Barbados | 3.058 | 3.442 |
| 141 | Moldabia | 2.917 | 3.142 |
| 142 | Laos | 2.875 | 3.454 |
| 143 | Fiji | 2.861 | 3.029 |
| 144 | Swazilandia | 2.546 | 2.615 |
| 145 | Kirgizistan | 2.441 | 2.646 |
| 146 | Tajikistan | 2.311 | 2.626 |
| 147 | Rwanda | 2.137 | 2.357 |
| 148 | Togo | 2.107 | 2.289 |
| 149 | Malawi | 2.076 | 2.158 |
| 150 | Mongolia | 1.881 | 2.426 |
| 151 | Mauritania | 1.871 | 2.790 |
| 152 | Lesotho | 1.467 | 1.573 |
| 153 | Afrika Erdiko Errepublika | 1.377 | 1.474 |
| 154 | Surinam | 1.345 | 1.545 |
| 155 | Sierra Leona | 1.213 | 1.348 |
| 156 | Belize | 1.111 | 1.217 |
| 157 | Cabo Verde | 983 | 1.054 |
| 158 | Eritrea | 970 | 1.018 |
| 159 | Antigua eta Barbuda | 873 | 978 |
| 160 | Bhutan | 864 | 1.021 |
| 161 | Santa Luzia | 818 | 940 |
| 162 | Burundi | 799 | 955 |
| 163 | Maldivak | 787 | 951 |
| 164 | Guyana | 786 | 831 |
| 165 | Djibuti | 709 | 761 |
| 166 | Seychelleak | 695 | 682 |
| 167 | Liberia | 530 | 664 |
| 168 | Granada | 490 | 537 |
| 169 | Gambia | 461 | 506 |
| 170 | Saint Kitts eta Nevis | 453 | 489 |
| 171 | Saint Vincent eta Grenadinak | 421 | 438 |
| 172 | Komoreak | 369 | 386 |
| 173 | Samoa | 336 | 360 |
| 174 | Vanuatu | 332 | 349 |
| 175 | Ekialdeko Timor | 331 | 334 |
| 176 | Ginea-Bissau | 302 | 313 |
| 177 | Salomon Uharteak | 294 | 322 |
| 178 | Dominika | 283 | 295 |
| 179 | Tonga | 215 | 224 |
| 180 | Sao Tome eta Principe | 70 | 73 |
| 181 | Kiribati | 63 | 64 |
* Nazioarteko Diru-Erakundea', World Economic Outlook Database, 2006ko irailean

## BPGd. Kritikak

| « | Barne Produktu Gordina (BPGd) asmatu zen hazkunde ekonomikoaz hitz egiteko. Amerikako Estatu Batuetako Depresio Handiaren erdian asmatua, adierazlea mundu osoko emaitza ekonomikoen neurri nagusi bihurtu zen eta gizartearen eta ekonomiaren arteko harremanak aldatu zituen. Orain, ekonomia BPGd honi esker, neurgarria ei denez; ekonomia, transakzioen agregazio gisa ulertuta, gobernuak kudea zezakeen zerbait bihurtu zen; era berean, eragin kulturala izan zuen, gizarte-antolamenduaren xedea bera aldatu baitzuen, hau da, egonkortasuna, enplegua eta gizarte-ongizatea, eta lehengaien produkzioaren hazkunde mugagabea. Barne Produktu Gordina kritikatua izan zen produktu edo zerbitzu onak eta txarrak ez bereizteagatik, ordaindu gabeko jarduerak kontuan ez izateagatik, natura, desberdintasunak eta aldaketa kualitatiboak ez kontabilizatzeagatik, baita aurrerapenerako metrika kuantitatibo unibertsala ezartzeagatik ere (USDetan). Gabezia horietatik abiatuta, azken berrogeita hamar urteetan adierazle berri ugari eskaini dira BPGd osatzeko edo ordezkatzeko. Baina BPGd ordezkatzeko sortu diren hautagai berriagoek porrot egin dute, eta Barne Produktu Gordinak nagusi izaten jarraitzen du. | » |
| —Tim Parrique, (Jatorrizkoa (Ingelesez)) The political economy of degrowth. Economics and Finance. Université Clermont Auvergne [2017-2020]; Stockholms universitet, 2019. English. NNT : 2019CLFAD003. tel-02499463. Doktoretza-tesia, 2019. (aipua Timothée Parriqueren doktoretza tesiko 59. or.) |||

## Erreferentziak

* ↑ «Definizioa Merkatuko preziotako barne produktu gordina (BPG)» eu.eustat.eus (Noiz kontsultatua: 2023-01-24).
* ↑ «Report for Selected Countries and Subjects» www.imf.org (Noiz kontsultatua: 2019-06-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12638
* Multimedia: Gross domestic product / Q12638