OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Martzela

Santa Martzela (Erroma, 325 – 410), Markele edo Martzela Erromakoa Antzinako Erromako aristokraziako emakumea izan zen. Monastizismoaren sorreran izandako papera dela eta ezaguna da. Kristautasunera bihurtu ostean Jeronimo Estridongoaren zirkuluaren parte izan zen. Azken honek 384an hainbat gutun idatzi zizkion, 23tik 29ra, 34.a, 34.a eta 37.a; 385ean 38.a 40.a eta 44.a idatzi zizkion eta 59.a ondoren. Honek esan nahi du Jeronimoren irudiko pertsonaia garrantzitsua zela Erromako kristauen artean. 127. gutuna ad Principiam izenekoa da, 412an idatzia Martzelaren heriotzaren ostean, bere bizitzari buruzko argibide gehien ematen duena.

## Bizitza

Zazpi hilabetez ezkonduta egon ostean alargundu zen, oso aberats. Hiriko pertsonarik aberats eta garrantzitsuenen artean zegoen. Aventinon jauregi batean bizi zen, eta bertan beste emakume aristokrata batzuk biltzen zituen. Jeronimo Estridongoak inspiratuta, bizitza ebanjelikoa zuten, pobreak lagunduz, gaixoak sendatzen eta esklabuak babesten. Fabiola Erromakoa ere batu zen talde honetara, Mendebaldeko lehen ospitalea sortuko zuen emakumea.
410ean Alariko I.aak barbaroak Erromara eraman zituenean bere zirkuluko emakume guztiak San Jeronimorekin batera joan ziren Palestinara. Tartean Paula Erromakoa zegoen. Martzelak, zaharra zela argudiatuta, bertan geratzea erabaki zuen.
Godoek torturatu zuten bere aberastasuna aurkitzen saiatzeko, baina dagoeneko pobreei eman zien guztia. Zaurien ondorioz hil zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Pertsona-izenak» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2018-02-12).
* ↑ 1711-1773., Butler, Alban,. (1956). Butler's lives of the saints;. (Complete ed. argitaraldia) Christian Classics ISBN 9780870611377. PMC 2823773..
* ↑ 420., Jerome, Saint, -419 or. (1993). San Jerónimo, Epistolario. (Edición bilingüe. argitaraldia) Biblioteca de autores cristianos ISBN 9788479140809. PMC 30347491..
* ↑ R., Stille, Darlene. (1997). Extraordinary women of medicine. Children's Press ISBN 9780516261454. PMC 35559179..
* Datuak: Q267211
* Multimedia: Saint Marcella / Q267211
# Makoto Yonekura

Makoto Yonekura (japonieraz: 米倉 誠, 1970eko abenduaren 28a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako NKK SC, Nagoya Grampus Eight eta Cerezo Osaka.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q248170
# Makovce

Makovce Eslovakiako udalerri bat da, Stopkoveko barrutian kokatuta. 4,57 km²ko azalera du eta 152 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1408. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1180719
* Multimedia: Makovce / Q1180719
# Makrame

Makramea korapiloak eginez errezelak, poltsak, ontziak eta objektu dekoratiboak egiteko eskulangintza eta artea da. Macramé frantsesetik datorren hitz bat eta lokarri esan nahi du. Hau, era berean turkieratik dator, makrama eta azkeneko hau persierako mikrama hitzetik. Guztien esanahia lokarri da.
Atzinaroan sortutako oihalgintza teknika da, eskuak bakarrik behar dira exekutatzeko. Persierrek eta asiriarrek K. a. 2300. urterako jada teknika hau erabiltzen zuten. Arabiarrek Europara eraman zuten eta Europarrek Amerikara. Karibean oso erabilia da hamakak egiteko, adibidez.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1161827
* Multimedia: Macrame / Q1161827
# Makov

Makov Eslovakiako udalerri bat da, Čadcako barrutian kokatuta. 46,05 km²ko azalera du eta 1744 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1720. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1027990
* Multimedia: Makov, Čadca District / Q1027990
# Makovickyita

Makovickyita mineral bat da eta pavonita homologous series taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Makovickyita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cu1.12Ag0.81Pb0.27Bi5.35S9}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Makovickyite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Makoto Yamazaki

Makoto Yamazaki (japonieraz: 山崎 真, 1970eko urriaren 31 - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q47318
# Makoto Yokohama

Makoto Yokohama (japonieraz: 横濱 誠, 1976ko irailaren 22a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11543315
# Mariano Osorio

Mariano Osorio Pardo (Sevilla, Espainia, 1777 – La Habana, Kubako Kapitaintza Nagusia, 1819) militar espainiarra, poeta eta Espainiako Koroaren gobernadorea Txileko Gobernazioan izan zen. Txileko Independentziaren oinarrizko figuretako bat da, eta, batez ere, Espainiako Errekonkistaren garaikoa, Rancaguako guduan eta Cancha Rayadako guduan (1818) arrakasta izan zuten Espainiaren indar leialen komandantea izan baitzen. Azken aurreko gobernadore espainiarra izan zen 1814 eta 1816 artean.
* Datuak: Q1350251
* Multimedia: Mariano Osorio / Q1350251
# Mariano Roque Alonso (Paraguai)

Mariano Roque Alonso Paraguaiko udalerri bat da, Erdialdeko departamenduan kokatua. 50 km²ko azalera du eta 2017ko estimazioen arabera 99658 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística, Encuestas y Censos. (2015). (pdf) Paraguay. Proyección de la Población por Sexo y Edad, según Distrito, 2000-2025. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2015eko urriaren 16a) (Noiz kontsultatua: 2018ko irailaren 30a).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q37557
* Multimedia: Mariano Roque Alonso (City) / Q37557
# Mariano Ruiz-Funes

Mariano Ruiz-Funes García (Murtzia, 1889ko otsailaren 24a - Mexiko Hiria, 1953ko uztailaren 1a) espainiar legelari eta politikaria izan zen.

## Biografia

Madrilgo Unibertsitatean zuzenbidea ikasi ondoren, zuzenbide penalean aditu bilakatu zen. Espainiako Bigarren Errepublikan, hasieran Acción Republicana eta 1934tik aurrera Izquierda Republicanan ibili zen. 1936an Nekazaritza eta Justizia Ministroa eta Bilboko diputatua izan zen.
Gerra Zibilean diplomatikoa izan zen eta Mexikon erbesteratu zen.

## Lanak

* Derecho consuetudinario y economía popular de la provincia de Murcia (1914)
* Endocrinología y criminalidad (1926)
* Psicología y crítica del testimonio
* Progresión histórica de la pena de muerte en España
* El derecho penal de los Soviets
* Tres experiencias democráticas de legislación penal
* Actualidad de la venganza (1943)
* El delincuente y la justicia (1944)
* Evolución del delito político (1944)
* Criminología de guerra (1947).
* Datuak: Q3753603
* Multimedia: Mariano Ruiz-Funes / Q3753603
# Mariano Paredes y Arrillaga

José Mariano Epifanio Paredes y Arrillaga ( Mexiko Hiria, 1797ko urtarrilaren 7a - ibid., 1849ko irailaren 7a), politikari eta militar kontserbadore mexikar bat izan zen, 1845ean estatu-kolpe bat eman ondoren, 1846an Mexikoko presidentearen kargua izan zuena. Ameriketako Estatu Batuek Mexikon esku hartu zutenean, herrialdearen buru izan zen. Bere izaera gogorragatik eta diziplina zorrotzagatik, Mexikoko armadako buruzagi handienetakotzat hartua izan zen.
Paredes aberriari traizioa egiteagatik epaitu ahal izan zuten; izan ere, Mexikoko armadaren dibisiorik onena zuen, ezinbestekoa Estatu Batuei aurre egiteko Mexiko inbaditzen saiatzen bazen; baina bere agindupeko tropak erabili zituen Herrera boteretik kentzeko eta presidentetza bereganatzeko, "Ordena eta monarkia" oihukatuz. Hori lortzeko, Paredesek kongresu konstituziogile batera deitu zuen, herrialdea monarkia bezala antolatu behar zuena, eta, deialdian, baliabide ekonomikoak zituztela egiaztatzen zuten pertsonei soilik eman zien boto eskubidea. Paredes presidentea ez zen gai izan inbasio estatubatuarraren aurkako defentsa antolatzeko, eta Mexikoko lehen porrotak gertatzean, militar kolpe batek bere gobernuarekin amaitu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q440461
* Multimedia: Mariano Paredes y Arrillaga / Q440461
# Mariano Rajoy

Mariano Rajoy Brey (Santiago de Compostela, Coruña, 1955eko martxoaren 27a) espainiar politikaria da. Espainiako Gobernuko presidentea izan zen 2011ko abenduaren 21etik 2018ko ekainaren 1 arte, zazpi urtez Kongresuan oposizioaren buru izan ondoren. Bi aldiz jarraian izendatu zuten Espainiako Gobernuko presidente (2011 eta 2016), harik eta 2018ko ekainaren 1ean zentsura-mozio baten bidez, Pedro Sánchezek postu horretan ordezkatu zuen arte.

## Bizitza

Alianza Popularraren hautagai izan zen 1981eko Galiziako hauteskundeetan, bai eta eserlekua lortu ere. 1988an, alderdiaren Galiziako adarraren buru izendatu zuten. 1989an, alderdiak izena aldatutakoan, estatuko politikara egin zuen jauzia.
Alderdi Popularrak Espainiako 1996ko hauteskundeak irabazi ondoren, administrazio publikoen ministro izendatu zuten. 1999 eta 2000 artean kultura ministroa izan zen. 2000ko Espainiako hauteskunde orokorrek alderdiari gehiengo osoa ekarri ziotenean, Rajoy presidenteordea eta gobernazioaren ministroa izendatu zuten. 2001ean barne ministro izendatu zuten baina 2002an berriz ere gobernazioaren ministerioaz arduratu zen. Gobernuaren bozeramale izendatu zuten halaber.
2003an, 2004ko Espainiako hauteskunde orokorretarako Alderdi Popularraren hautagaia izendatu zuten, eta kargu guztiak utzi zituen. 2004ko hauteskunde haiek galdu zituen, eta 2004az geroztik oposizioaren burua izan zen. 2008koak ere ez zituen irabazi, Alderdi Popularra bigarren indarra izan baitzen, PSOEren ondoren.
2011ko Espainiako hauteskunde orokorrak gehiengo osoz irabazi zituen, eta Espainiako presidente bilakatu zen. 2015eko Espainiako hauteskunde orokorrak ere Rajoy buru zuen Alderdi Popularreko zerrendak irabazi zituen, baina gehiengo osorik gabe; ezein alderdik ez zuen Gobernua eratzerik lortu, eta horren ondorioz 2016an automatikoki Espainiako Gorteak desegin ziren. Espainiako trantsizioaz geroztik izan den legealdirik motzena izan zen. Bien bitartean, Rajoyk Espainiako jarduneko lehendakari izaten jarraitu zuen. 2016ko ekainaren 26an, 2016ko Espainiako hauteskunde orokorrak ere gehiengo soilez irabazi zituen Rajoy buru zuen Alderdi Popularreko zerrendak; eta urriaren 29an, Ciudadanos, Nafar Herriaren Batasuna, Kanariar Koalizioa eta Asturias Foroa alderdien babesarekin, Rajoy Espainiako lehendakari karguan berretsi zuten.
2018ko maiatzaren 24an, Gürtel aferaren epaia argitaratu zen. Alderdi Popularreko 29 pertsonari guztira 349 urteko kartzela zigorra ezarri zitzaion. Ondoren PSOEk Rajoyren aurkako zentzura-mozio bat aurkeztu eragin zuen, Pedro Sanchez lehendakari bezala ezarriko zuena. Ekainaren 5ean Rajoyk Alderdiko lehendakaritza eta diputatu-akta utzi zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Berria.eus. «Kongresuak Espainiako presidentetzatik bota du Rajoy, zentsura mozio batekin» Berria (Noiz kontsultatua: 2018-06-01).
* ↑ «PSOEk porrota jaso du Estatuan» (Noiz kontsultatua: 2011-12-03).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Un bolso en lugar de un presidente y otros hits de la moción» El Huffington Post 2018-05-31 (Noiz kontsultatua: 2018-12-15).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Alderdi Popularraren webgunean biografia ofiziala
* Datuak: Q10819
* Multimedia: Mariano Rajoy / Q10819
# Mariano Rumor

Mariano Rumor (Vicenza, 1915eko ekainaren 16a - Asiago, 1990eko urtarrilaren 22a) italiar politikaria izan zen.
Maisu-ikasketak egin zituen Paduako Unibertsitatean, eta maisu izan zen, harik eta, 1939an Bigarren Mundu Gerra piztean, italiar armadan sartu zen arte. 1943an, faxisten aurkako erresistentzian sartu zen. Politika-kargu garrantzitsuak bete zituen: 1948an, parlamentu demokratikoan Demokrazia Kristaua alderdiko diputatu aukeratu zuten; 1959-1963ko gobernu-aldian, Nekazaritzako ministro izan zen, eta barne ministro izendatu zuten, 1963an; Demokrazia Kristauko idazkari nagusi kargua hartu zuen 1964-1968 epean, eta gobernuburu izan zen 1968tik 1970era bitartean. Garai zaila izan zuen: batetik, bere alderdia urte luzeetako agintaldiak ahituta zegoelako, eta bestetik, ezker- nahiz eskuin-muturreko taldeen indarkeria ikaragarri areagotu zelako. Epe horretan, alderdi barruko joeretatik urrundu, eta zentrotik agintzen saiatu zen. Ondoren, ordea, Aldo Moro politikariaren lagun zelarik, ezker-alderako joera hartu zuen. 1973tik 1974ra bitartean, berriro ezarri zuten gobernuburu, eta 1974-1976ko gobernu-aldian Kanpo Arazoetarako ministroa izan zen. Azken urte hartan ustelkeriaz salatu zuten arren, 1978an parlamentuko ikerketetan ardura guztietatik libre geratu zen. Harrezkero, Italian zuen indar politikoak behera egin zuen, baina Europako parlamentario-karguan jarraitu zuen, 1974tik 1984ra arte.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q316288
* Multimedia: Mariano Rumor / Q316288
# Mariano Picón Salas

Mariano Federico Picón Salas ( Mérida, 1901eko urtarrilaren 26a - Caracas, 1965eko urtarrilaren 1a ) idazle, diplomatiko eta akademiko venezuelarra izan zen. Bere obran saiakera historikoak, kritika literariokoak eta Latinoamerikako historia kulturala nabarmentzen dira, Venezuelako intelektualik unibertsalenetako bat bihurtuz.
Idazle eta saiakeragile gisa egindako lanaz gain, Picón Salas bere irakasle eta politika lanengatik nabarmendu zen. Venezuelako Unibertsitate Zentraleko Humanitate eta Hezkuntza Fakultatearen sortzailea eta bere lehen dekanoa izan zen. Hezkuntza Ministerioko Kultura eta Arte Ederretako Zuzendari (1938-1940), Venezuelak Kolonbian zuen enbaxadore (1947-1949), Venezuelak Brasilen zuen enbaxadore (1958-1959), Venezuelak UNESCOn zuen enbaxadore (1959-1963) eta Presidentetzako Idazkari izan zen Romulo Betancourten konstituzio-aldiko azken urtean (1963-1964).

## Biografia
### Lehen urteak eta Txileko egonaldia (1901-1936)

Mariano Picón Salas Andeetako Mérida hirian jaio zen, izen bereko estatuko hiriburua, 1901eko urtarrilaren 26an. Pío Picón Ruiz eta Delia Salas de Picónen semea, 1912an hil zena. 1910erako, bere aitak irakasle frantziar bat izendatu zuen, monsieur Machy, librepentsalari eta komunero-ohia, Picón Salas haurrari bere lehen heziketa urratsetan lagunduko diona. 1913an, batxilergo ikasketak hasi zituen Mérida lizeoan, eta Trujilloko Valera hirian jarraitu zituen, Aquinoko Santo Tomas ikastetxean.
1916an, Felipe Tejera idazleari buruzko saiakera bat argitaratu zen El Universal egunkarian. Hurrengo urtean Los Andesko Unibertsitatean sartu zen, non Zuzenbidea eta Zientzia Politikoak karrera hasi zuen, eta unibertsitateko paraninfoan Las nuevas corrientes del arte (1917) saiakera irakurtzera gonbidatuko zuten, El Lápiz Tipografiak inprimatuko duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6762383
* Multimedia: Mariano Picón Salas / Q6762383
# Mariano Puga Concha

    Artikulu hau txiletar apaizari buruzkoa da; Mariano Puga Vega politikari txiletarra eta Puga Concharen aita gaitzat duena beste hau da: «Mariano Puga Vega»
Mariano Puga Concha (Santiago, 1931ko apirilaren 25a - Ibidem, 2020ko martxoaren 14a) Txileko elizbarrutiko apaiza eta giza eskubideen aldeko ekintzailea izan zen. "Apaiz langilea" bezala ezaguna –eliza eta eraikuntzako langilea aldi berean egin izanagatik–, La Leguako parrokoa izan zen, Unibertsitateko Parrokiaren sortzailea –izaera pastorala duen erakundea, ikasleen, akademikoen, langileen eta biztanleria orokorraren behar espiritualak asetzera zuzendua– eta Giza Eskubideen defendatzailea herrialde horretako diktadura militarrean.
* Datuak: Q56378006
* Multimedia: Mariano Puga / Q56378006
# Mariano Royo Ximenez

Mariano Royo Ximenez (Donostia, Gipuzkoa, 1949 – Iruñea, Nafarroa, 1985eko abenduaren 10a) margolaria izan zen. 15 urte zituenetik Iruñean bizi izan zen, eta hango Arte eta Lanbide eskolan sartu zen. Hasierako Nafarroako Jaialdien bultzatzaileetako bat izan zen, eta Pinturako Nazioarteko saria antolatu zuen jaialdien barnean. Erakusketa ugari egin zituen 1975-1985 urteetan. Iruñeko udaletxean, Nafarroako Jaurlaritzaren eta Legebiltzarraren egoitzetan, eta Nafarroako Kutxarenean daude ikusgai Marianoren pinturak. Poblado de Santa Lucía film labur saritua ere (1978) hark egina zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12263071
# Mariano Ospina Rodríguez

Mariano Ospina Rodríguez (Guasca, 1805eko urriaren 18a - Medellín, 1885eko urtarrilaren 11) kolonbiar politikaria, kazetaria, hezitzailea, enpresaburua eta abokatua izan zen. Antioquiako enpresaburu garrantzitsuenetakotzat hartzen da, Cundinamarcakoa izan arren, eta bere herrialdeko XIX. mendeko politikari garrantzitsuenetako bat.
Bereziki ezaguna da Kolonbiako Alderdi Kontserbadorearen eta José Eusebio Caro idazlearekin batera La Civilización egunkariaren sortzailea izateagatik. Aipatutako alderdia Kolonbiako bi alderdi tradizionaletako bat da eta herrialde honetako politikan eragin handienetakoa, bere arerioarekin batera, Kolonbiako Alderdi Liberala .
Ospinak hainbat kargu publiko izan zituen. 1835, 1837, 1853, 1856, 1873 eta 1875ean Antioquiako Departamendu Batzarreko diputatu izan zen; Antioquia probintziako perfektua 1836-1837, 1845-1847 eta 1854-1855 artean; Bogotako Santa Fe probintziako gobernadorea 1847, 1847-1848 eta 1848-1849 urteetan; Granada Berriko Errepublikako Kanpo Harremanetarako idazkaria Pedro Alcántara Herránen presidentetzan 1841etik 1843ra, eta Hezkuntza idazkaria ere gobernu berean.
Kolonbiako Errepublikako presidentea izan zen bi aldiz jarraian 1857-1858 eta 1858-1861 bitartean, Alderdi Kontserbadorearen bigarren presidente militantea izanik, Manuel María Mallarinoren ondoren. Bere agintaldian, Granada Berriaren sistemaren anbibalentziarekin egin zuen topo, zeinak bere burua zentralista deklaratu bazuen ere, estatu federatuen existentzia ahalbidetu zuen (Panama eta Antioquia), eta horretarako 1858an konstituzioaren erreforma eskatu zuen, eta horren ondorioz. Granadar Konfederazioaren sorrera izan zen. Egitura soziopolitikoko aldaketa honek 1860ko gerra zibila eragin zuen. Mariano Ospinak Tomás Cipriano de Mosquerari aurre egin zion, baina garaitu egin zuen.
Boterea entregatu ondoren, 1861ean Guatemalara erbesteratu zen, eta bertan lan ekonomiko eta politiko garrantzitsuak egin zituen, herrialde horretan kafearen hedapena barne. Arrakasta ekonomikoarekin, 1871n Kolonbiara itzuli zen, bere azken urteak kazetaritzari eta katedrari eskainiz.
Kargua utzi zuen Erdialdeko Amerikan erbesteratzera behartu zuen gatazka bizi baten erdian, non bere seme-alabak hezi zituzten. Bere ondorengoak Kolonbiako abeltzaintzan, kafe-ekoizpenean, politikan eta akademian eragin handieneko familia baten parte izango ziren XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen lehen erdian, herrialdeko bi presidente barne.

## Erreferentziak

* ↑ Arismendi Posada, Ignacio; Gobernantes Colombianos; Interprint Editors Ltd.; Italgraf; Segunda Edición; Pagina 73; Bogotá, Colombia; 1983
* ↑ Arismendi Posada, Ignacio; Gobernantes Colombianos; Interprint Editors Ltd.; Italgraf; Segunda Edición; Pagina 76; Bogotá, Colombia; 1983
* ↑ «::Presidencia de la República de Colombia::» historico.presidencia.gov.co.
* ↑ «Mariano Ospina Rodríguez, Biografía» Biosiglos 2008-12-11.
* ↑ Empresa familiar Ospina Rodríguez – Prensa Libre. .

## Kanpo estekak

* Mariano Ospina Rodríguez - Kolonbiako Errepublikako Lehendakaritza
* Datuak: Q2838427
* Multimedia: Mariano Ospina Rodríguez / Q2838427
# Louis Botha

Louis Botha (Greytown, Natalgo kolonia, 1862ko irailaren 27a - Pretoria, Hegoafrikar Batasuna, 1919ko abuztuaren 27a) hegoafrikar militar eta politikaria izan zen. Gerra-heroi bat izan zen Bigarren Boerren Gerran zehar. Gero Britaniar Inperioko Hegoafrikako hasiaren aldekoa izan zen. 1910etik Hegoafrikako lehen ministroa izan zen hil arte.
Lehenengo Boerren Gerran Dinuzulu's Volunteers zuzendu zituen. Bigarren Boerren Gerran Winston Churchill harrapatu zuen, Transvaal Boers zuzendu zituen, eta Colensoren eta Spion Kopsen guduetan irabazi zen. 1902an Vereeniging Hitzarmena izenpetu zuen. Gerraren ondoren Hegoafrikar Alderdia sortu zuen Jan Smutsekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q159397
* Multimedia: Louis Botha / Q159397
# Louis Blériot

Louis Blériot (Cambrai, 1872ko uztailaren 1a - Paris, 1936ko abuztuaren 1a) frantziar ingeniari, hegazkin-egile eta -gidaria izan zen.
Bera izan zen aireplano batean Mantxako itsasartea lehen aldiz igaro zuen gizona: Calaistik irten eta Doverren lur hartu zuen 1909ko uztailaren 25ean. Hegazkinak egiten hasi zen lehen industria-gizonetako bat izan zen Frantzian, eta berak asmatu zuen Spad hegazkina, Lehen Mundu Gerran hain ospetsua izan zena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q5396
* Multimedia: Louis Blériot / Q5396
# Louis Buffet

Louis Joseph Buffet (Mirecourt, 1818ko urriaren 26a - Paris, 1898ko uztailaren 7a) frantziar politikaria izan zen. Frantziako lehen ministroa izan zen 1875etik 1876ra.
1848ko otsaileko iraultzaren ondoren, Vosges departamentuko diputatu hautatu zuten eta Nazio Biltzarreko eskuineko diputatuen parte izan zen. 1848ko ekaineko matxinadaren eta Luis Napoleon Bonaparteren aldeko manifestazioa egin zuen. Nekazaritza ministroa izan zen 1849an eta 1851n.
1863an berriro diputatu aukeratua, Émile Ollivierren Inperio liberalaren ideiaren aldekoetako bat izan zen, 1870ean Finantza ministro izendatu zuena.
Nazio Biltzarreko presidentea izan zen 1872tik 1875era, Barne ministroa 1875ean, lehen ministroa 1875etik 1876ra eta biziarteko senataria 1876tik.
* Datuak: Q548687
* Multimedia: Louis Buffet / Q548687
# Louis Charpentier

Louis Charpentier (1905an jaioa eta 1979an hila) kazetari, bidaiari, idazle esoterikoa eta argitaratzaile frantsesa. Euskal kulturaz interesaturik, 1975an Le mystère basque argitaratu zuen.

## Biografia

Idazle honi buruzko oso informazio eskasa ezagutzen da. Jakin badakigu Afrikako iparraldean eta Egipton proiektu desberdinak aurrera eraman zituela. Eraikuntzez interes handia erakutsi zuen beti eta euskaldunen kasuan monumentu megalitikoak eta kobazuloetako margolanak euskal kulturarekin lotu zituen. Beste aldetik, oso ezagunak dira katedral gotikoen eta erromanikoen inguruan burutu zituen ikerketak eta publikazioak. Ospe handia lortu zuten Compostelako Donejakue eta Chartreseko monografiak.

## Teoriak

Euskaldunei buruz Charpentierrek zera defendatzen zuen: euskaldunak Cro-Magnon gizakien ondorengoak dira eta guantxeekin eta berberekin lotzen zituen. Haren ustez kultura megalitikoak maila handikoa dira. Euskal mitologiaz interes handia erakutsi zuen. Gure kultura Europako kultura esoterikoarekin lotu zuen eta Atlantidaren tradizioarekin.

## Obra

* Les Géants et le Mystère des origines. J'ai lu, A325 zk. "L'Aventure mystérieuse" bilduma
* Les Mystères de la Cathédrale de Chartres, 1966
* Le mystère basque. Robert Laffon, 1975
* Les Mystères Templiers. J'ai lu, A364 zk. "L'Aventure mystérieuse" bilduma. 1971.
* Les Jacques et le Mystère de Compostelle ; J'ai lu, n° A367, coll. « L'Aventure mystérieuse »

## Erreferentziak

* ↑ Le Mistere Basque

## Kanpo estekak

* Joseba Aurkenerena: Louis Charpentier eta euskaldunen jatorria.
* Datuak: Q1871589