OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Desoxirribonukleasa II

Desoxirribonukleasa II (DNasa II, DNasa pankreatikoa, desoxirribonukleasa azidoa, DNasa azidoa) entzima familia bat da. Izenak adierazten duen bezala, entzima hauek pH azidoan dute jarduera optimoa, eta hortaz lisosometan aurkitu ohi dira. Entzima hauek DNA natiboaren edo desnaturalizatuaren desoxirribonukleotidoen arteko fosfodiester loturak hidrolizatzen dituzten endonukleasak dira. Hala, kate bakarreko liseriketa mekanismoari esker hauen jardueraz 3’-fosfato eta 5’-hidroxilo muturrak dituzten produktuak lortzen dira.
DNasaren jarduera hiru pausoetan gertatzen da. Hasierako fasean entzimak hainbat koska egiten ditu fosfodiester loturetan. Bigarren fasean, azidoetan disolbagarriak diren nukleotidoak osatzen dira. Hirugarren eta azken fasean, oligonukleotidoak murriztearen ondoriozko desplazamendu hiperkromikoa (material baten xurgatzeko gaitasunaren handipena) gertatzen da.
DNasa II mota anitz ezagutzen dira, horien artean hurrengoak aurkitzen dira:
* DNasa II alfa (DNasa II bezala ezagutua), giza ehun guztietan agertzen dena. Saguetan ikusi izan da entzima honen mutazioek apoptosi bidezko DNAren degradazioa eragiten dutela.
* DNasa II beta (DLAD edo DNase II-Like Acid DNase ere deitua) begi eta listu gurinetan adierazten da bereziki. Bere funtzioetako bat DNA begietatik erauztea da. Entzima honen maila txikiak prostata, birika eta nodulu linfatikoan ere aurkitu dira. Saguetan entzimaren defizientziak kataraten garapenean eragina dauka.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Bernardi, Giorgio. (1971). «11 Spleen Acid Deoxyribonuclease» The Enzymes (Elsevier) 4: 271–287. doi:10.1016/s1874-6047(08)60371-6. ISBN 978-0-12-122704-3. (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).
* ↑ (Ingelesez) Yasuda, T.; Takeshita, H.; Iida, R.; Tsutsumi, S.; Nakajima, T.; Hosomi, O.; Nakashima, Y.; Mori, S. et al.. (1998-07). «Structure and organization of the human deoxyribonuclease II (DNase II) gene» Annals of Human Genetics 62 (4): 299–305. doi:10.1046/j.1469-1809.1998.6240299.x. (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).
* ↑ Varela-Ramirez, Armando; Abendroth, Jan; Mejia, Adrian A.; Phan, Isabelle Q.; Lorimer, Donald D.; Edwards, Thomas E.; Aguilera, Renato J.. (2017-06-02). «Structure of acid deoxyribonuclease» Nucleic Acids Research 45 (10): 6217–6227. doi:10.1093/nar/gkx222. ISSN 1362-4962. PMID 28369538. PMC 5449587. (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).
* ↑ (Ingelesez) «DNASE2B - Deoxyribonuclease-2-beta precursor - Homo sapiens (Human) - DNASE2B gene & protein» www.uniprot.org (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24773626
# Desoxirribosa

Desoxirribosa (${\ce {C5H10O4}}$) pentosa bat da, zeluletako azido desoxirribonukleikoaren (DNAren) eta beste molekula organikoen osagaia dena.
Phoebus A.T. Levene biokimikari estatubatuarrak aurkitu zuen 1929an, baina 1953 arte ez zen DNArekin lotu.

## Ezaugarriak

Desoxiazukre ezagunena da. Erribosarekin antz handia du, baina horren aldean bigarren karbonoan bi hidrogeno ditu (CH$_2$), OH taldea izan beharrean (CHOH). Bigarren karbonoko oxigeno falta horrek ADNari malgutasun handiagoa ematen dio eta horri esker helize bikoitza eratu dezake.
Disoluzioan aske dagoenean Desoxirribopiranosa (eraztun hexagonala) nagusitzen bada ere Desoxirribofuranosa (eraztun pentagonala) egitura ere hartzen du. Kate askearen presentzia oso txikia da.
Azukre hau D-2-desoxirribosa moduan dago naturan, baina era sintetikoan bere enantiomeroa ere (L-2-desoxirribosa) lor daiteke.

## Garrantzia biologikoa

Biziarentzat ezinbesteko den azido desoxirribonukleikoaren osagaia da. Nukleotidoak osatzeko desoxirribosaren karbono anomerikoan lotura N-glukosidikoaren bidez base nitrogenatuari lotzen zaio eta bestetik seigarren karbonoan fosfoester lotura bat eratzen du. Azido nukleikoa sortzerakoan hirugarren karbonoa lotzen zaio aurreko nukleotidoko azido fosforikoari.

## Erreferentziak

* ↑ C Bernelot-Moens and B Demple. (1989). «Multiple DNA repair activities for 3′-deoxyribose fragments in Escherichia coli» Nucleic Acids Research 17.
* ↑ C.Michael Hogan. (2010). «Deoxyribonucleic acid. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment.» S.Draggan and C.Cleveland.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192454
* Multimedia: Deoxyribose / Q192454
Karbono hidratoak :
MonosakaridoakDiosakAldosak: GlikolaldehidoaTriosakAldosak: Glizeraldehidoa Zetosak: DihidroxiazetonaTetrosakAldosak: Eritrosa • Treosa Zetosak: EritrulosaPentosakAldosak: Arabinosa • Erribosa • Lixosa • Xilosa Zetosak: Erribulosa • XilulosaHexosakAldosak: Alosa • Altrosa • Galaktosa • Glukosa • Gulosa • Idosa • Manosa • Talosa Zetosak: Fruktosa • Psikosa • Sorbosa • TagatosaHeptosakZetosak: Manoheptulosa • SedoheptulosaDeribatuakDesoxiazukreakDesoxirribosa • RamnosaAminoazukreakGalaktosamina • Glukosamina • N-Azetilgalaktosamina • N-AzetilglukosaminaAzukre azidoakAzido galakturonikoa • Azido glukonikoa • Azido glukuronikoaAzukre alkoholikoakArabitola • Glizerola • Inositola • Manitola • SorbitolaOligosakaridoakDisakaridoakIsomaltosa • Kitobiosa • Laktosa • Laktulosa • Maltosa • Sakarosa • Trehalosa • Turanosa • ZelobiosaTrisakaridoakErrafinosa • Maltotriosa • MelezitosaGainerakoakDestrina (+ Maltodestrina+ Ziklodestrina) • Estakiosa • FruktooligosakaridoakPolisakaridoakHomopolisakaridoakAlmidoia (Amilosa + Amilopektina) • Glukogenoa • Kitina • Kitosanoa • Zelulosa • InulinaHeteropolisakaridoakAgar-agarra • Azido hialuronikoa • Glikosaminglukanoa • Hemizelulosa • Heparina • Kondroitina • Pektina Glukolipidoak • Lipopolisakaridoak • Glikoproteinak • Peptidoglikanoak :
# Desoxizitidina

Desoxizitidina desoxirribonukleosido bat da, azido desoxirrinonukleikoaren (DNA) osagaia. Zitidina erribonukleosidoaren antzeko egitura du, hidroxilo-talde bat gutxiagorekin, 2' posizioan. Desoxizitidina dCK entzimak (desoxizitidina kinasa) fosforilatu dezake.
* Datuak: Q422504
* Multimedia: Deoxycytidine / Q422504
# Desperado (filma)

Desperado 1995eko Robert Rodriguez estatubatuar zinema zuzendariaren akziozko filma da. El Mariachi filmaren sekuela da, Once Upon a Time in Mexico filmarekin batera Rodriguezen Mexikoko trilogia osatuz.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mexikoko Tarasco tabernan, estatubatuar batek kutxatila bete armaz zuen mariachi baten sarraskiaz ikusi zuela aipatzen du. Inori ez zaio axola, baina "Bucho" ezizena aipatzean dena aldatu da.

## Aktoreak

* Antonio Banderas - El Mariachi
* Salma Hayek - Carolina
* Joaquim de Almeida - Bucho (César)
* Cheech Marin - tabernaria
* Steve Buscemi - estatubatuarra
* Carlos Gómez - laguntzailea
* Quentin Tarantino - lagun bat
* Tito Larriva - Tavo
* Angel Aviles - Zamira
* Danny Trejo - Navajas
* Abraham Verduzco - Niño
* Carlos Gallardo - Campa
* Albert Michel Jr. - Quino
* David Alvarado - Buddy
* Angela Lanza - Turista
* Peter Marquardt - Moco (flashback)
* Consuelo Gómez - Dominó (flashback)

## Kanpo estekak

* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q465009
# Desoto Lakes (Florida)

Desoto Lakes Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Sarasota konderrian dago, Florida estatuan. 2.137 biztanle ditu, 3,282618 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Sarasota konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2570514
# Desperate Housewives

Desperate Housewives (eusk. 'Etsitako Etxekoandreak') Marc Cherryk ABCrako sortutako estatubatuar telesaila izan zen, 2004 eta 2012 artean zortzi denboraldi izan zituena.

### Aktore nagusiak

* Teri Hatcher - Susan Mayer/Delfino (1-8 denboraldiak)
* Felicity Huffman - Lynette Scavo (1-8 denboraldiak)
* Marcia Cross - Bree Van De Kamp/Hodge (1-8 denboraldiak)
* Eva Longoria - Gabrielle Solís/Lang (1-8 denboraldiak)
* Nicolette Sheridan - Edie Britt (1-5 denboraldiak)
* Brenda Strong - Mary Alice Young / Angela Forrest (1-8 denboraldiak)
* Ricardo Antonio Chavira - Carlos Solis (1-8 denboraldiak)
* Mark Moses - Paul Young / Todd Forrest (1, 2, 3, 6 eta 7 denboraldiak)
* Andrea Bowen - Julie Mayer (1-6 denboraldiak)
* Doug Savant - Tom Scavo (1-8 denboraldiak)
* James Denton - Mike Delfino (1-8 denboraldiak)
* Kyle McLachlan - Orson Hodge (2, 3, 6 eta 7 denboraldiak)
* Shawn Pyfrom - Andrew Van De Kamp (1-6 denboraldiak)
* Joy Lauren - Danielle Van De Kamp (1-6 denboraldiak)
* Steven Culp - Rex Van De Kamp (1, 2, 3 eta 5 denboraldiak)
* Richard Burgi - Karl Mayer (1-6 denboraldiak)
* Cody Kasch - Zach Young / Dana Taylor (1, 2 eta 3 denboraldiak)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131758
* Multimedia: Desperate Housewives / Q131758
# Desperate Measures

Desperate Measures 1998ko Barbet Schroeder frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
San Frantziskoko poliziako Frank Conner ofiziala leuzemiak jotako bere semearentzako bizkarrezur-muin emaile baten bila etsi-etsian dabil. Muina eman diezaiokeen emaile bakarra preso dagoen Peter McCabe hiltzaile arriskutsua da.

## Aktoreak

| Aktorea | Pertsonaia |
| Michael Keaton | Peter J. McCabe |
| Andy García | Frank Conner |
| Brian Cox | Jeremiah Cassidy kapitaina |
| Marcia Gay Harden | Samantha Hawkins |
| Erik King | Nate Oliver |
| Efrain Figueroa | Vargas |
| Joseph Cross | Matthew Conner |

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1200869
# Desperate (filma)

Desperate (eusk.: 'Etsi-etsian') 1947ko Anthony Mann estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Steve Randall kamioilari ezkonberriak, ezustean bere burua larruen biltegi bateko lapurretan nahastuta ikusiko du, zeinean polizia bat hilik gertatu den. Gaizkile-taldeko kide bat atxilotu, epaitu eta aulki elektrikoan hiltzera zigortzen dute. Walt Radak, taldeko buruak, Steve endredatzeko asmoa du, honek hilketa aitortu dezan, ezetz badio, Ann bere emazte hiltzearen mehatxupean.

## Aktoreak

* Steve Brodie: Steve Randall
* Audrey Long: Mrs. Anne Randall
* Raymond Burr: Walt Radak
* Douglas Fowley: Pete Lavitch
* William Challee: Reynolds
* Jason Robards: Det. Lt. Louie Ferrari
* Freddie Steele: Shorty Abbott
* Lee Frederick: Joe Daly
* Paul E. Burns: osaba Jan
* Ilka Grüning: izeko Klara

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3024556
# Elantxobe Abante

Elantxobe Abante Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Elantxoben sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 87 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %23,84.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256661
# Elantxobeko kirol-portua

Elantxobeko kirol-portua Bizkaiko udalerri horretako kirol-portua da. Eusko Jaurlaritzak kudeaturiko portu honek guztira 137 amarraleku ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256663
# Elaphe

Elaphe Colubridae familiako narrasti genero bat da. Austria eta Kroaziatik Txina eta Japoniara aurki daitezke.

## Espezieak

* Elaphe anomala (Boulenger, 1916)
* Elaphe bimaculata Schmidt, 1925
* Elaphe carinata (Günther, 1864)
* Elaphe climacophora (Boie, 1826)
* Elaphe davidi (Sauvage, 1884)
* Elaphe dione (Pallas, 1773)
* Elaphe quadrivirgata (Boie, 1826)
* Elaphe quatuorlineata (Bonnaterre, 1790)
* Elaphe sauromates (Pallas, 1811)
* Elaphe schrenckii Strauch, 1873
* Elaphe zoigeensis Huang, Ding, Burbrink, Yang, Huang, Ling, Chen & Zhang, 2012

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1924850
* Multimedia: Elaphe / Q1924850
* Espezieak: Elaphe
# Ederra eta piztia

Ederra eta piztia (frantsesez: La Belle et la Bête) Frantziako maitagarri-ipuina da. Aldaera ugari dituen narrazioa da, bere jatorria Apuleioren istorio bat izan liteke, Urrezko astoa liburuko "Kupido eta Psike" izenekoa. Argitaratutako lehen bertsioa Gabrielle-Suzanne Barbot de Villeneuve idazle frantziarrak egin zuen 1740an, baina beste iturri batzuek Gianfrancesco Straparolari egozten diote jatorrizko istorioaren birsorkuntza, 1550ean. Idatzitako bertsiorik ezagunena, 1756an Jeanne-Marie Leprince de Beaumontek argitaratutako Villeneuveren jatorrizko lanaren berrikuspen laburtu bat izan zen. 1757an lehen itzulpena egin zuten: ingelesera hain zuzen ere. Euskaraz, Susaetak "Haurrentzako liburuak" bere bildumarako argitaratu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Gender Construction in La Belle et La Bete. .
* ↑ editorialsusaeta.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q495442
* Multimedia: Beauty and the Beast / Q495442
# Edern (Gwynedd)

Edern, bertakoek Edeyrn deitua, Galesko ipar-mendebaldeko Gwynedd eskualdean dagoen herri eta parrokia txikia da. Llŷn penintsulan kokatzen da. 1939an udalerri gisa desegin eta Nefyn udalerriaren zati izatera iragan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5337042
* Multimedia: Edern, Gwynedd / Q5337042
# Edern

Edern Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q210613
* Multimedia: Edern / Q210613
# Ederra (Tiziano)

Ederra (italieraz: La Bella) Tizianok 1536ko inguruan egindako erretratua da. Gaur egun Florentziako Galleria Palatinan (Pitti jauregian) erakusten da. Estilo aldetik Veneziako eskolakoan kokatu daiteke.

## Ezaugarriak

Margolanean agertzen den emakume gaztea ez da ezagutzen. Tizianoren heldutasun garaiaren margolana da. Emakumea idealizatuta ageri da eta erakusten dituen proportzioak Goi Pizkundeko propioa izan daiteke.
Konposizioa garbia da. Atzealde ilun baten aurrean, neska gazte bat hiru laurden erretratatu egiten da. Haren posizioa zuzena da bustoa ezker aldera dago. Begirada magnetikoa ikusleari begira dago. Soineko dotorea eta garestia du, urrezko belusezko eta urrez egindako brodatuak ditu. Urrezko kate bat lepoan zintzilik du eta perlazko belarritakoak janzten ditu. Ezkerreko eskua zerbait seinalatzen duela dirudi, eta eskuineko besaurrarekin urrez egindako gerrikoa heltzen du. Orrazkera bildua eta landua erakusten du. Emakume gaztearen aurpegiko azala arrosa da. Aurpegia obalo formakoa da, edertasun ezin hobea erakusten du baina, aldi berean, era errealista batez.

## Erreferentziak

* ↑ Los maestros de la pintura occidental, Taschen, 2005, 176 or., ISBN 3-8228-4744-5

## Kanpo estekak

* (Italieraz):Informazioa museoaren webgunean.
* Datuak: Q3784247
* Multimedia: La Bella / Q3784247
# Ederny

Ederny (irlanderaz: Eadarnaidh) Ipar Irlandako udalerri bat da, Fermanagh konderrian dagoena. 2001eko erroldaren arabera 554 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4562003
* Multimedia: Ederney / Q4562003
# Ederrena pilotalekua (Urretxu)

    Artikulu hau Gipuzkoako Urretxu udalerrian dagoen pilotalekuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ederrena pilotalekua».
Ederrena pilotalekua Urretxuko pilotalekua da. Inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte.
1994ko abuztuaren 6an gaur egun aski ezaguna den Euskal Encounter topagunea edo LAN partyaren lehenbiziko ekitaldia pilotaleku honetan ospatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Asegarceren fitxa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25479632
# Ederrena pilotalekua (argipena)

Ederrena pilotalekua hau izan daiteke:
* Ederrena pilotalekua (Almandoz), Nafarroako Baztan udalerriko Almandoz herrian dagoen pilotalekua.
* Ederrena pilotalekua (Urretxu), Gipuzkoako Urola Garaia eskualdeko Urretxu udalerrian dagoen pilotalekua.
# Edersleben

Edersleben Alemaniako udalerri bat da, Saxonia-Anhalt estatuan. Azken zentsuaren arabera 959 biztanle zituen, 9,05 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q550233
* Multimedia: Edersleben / Q550233
# Edermünde

Edermünde Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan dago, [[Schwalm-Eder barrutia|Schwalm-Eder]] barrutian. 2014an 7.287 biztanle zituen 25,83 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q624325
* Multimedia: Edermünde / Q624325
# El comensal (filma)

El comensal 2022ko Ángeles González-Sinde espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Gabriela Ybarraren eleberri autobiografikoan oinarrituta.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
12 urteko neska bat da Iciar. Bere aitona Bizkaiko ahaldun nagusia eta Bilboko alkatea izandakoa da. ETAk hil egingo du atentatu batean, 1977an. Familia beste toki batera joango da bizitzera orduan. Handik urte batzuetara, berriz, Iciar egoera zailean dago, ama oso gaixo baitago, minbiziarekin.

## Aktoreak

* Susana Abaitua: Icíar
* Ginés García Millán: Fernando
* Adriana Ozores: Amalia
* David Luque: Murillo inspektorea
* Fernando Oyagüez: Fernando

## Erreferentziak

* ↑ «El comensal» Berria 2022-05-21 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112084385
# El conquistador del Aconcagua

El conquistador del Aconcagua Globomediak ETB 1 telebista katerako sortutako reality show bat izan zen, Julian Iantzi aurkezlea zuena.
Hasieran El conquistador del fin del mundo saiorako lehiakideak izan zituen baina gero ezezagunak izan ziren. Helburua Aconcagua igotzea zen.

## Erreferentziak

* ↑ EiTB. (2011/09/16). 'El Conquistador del Aconcagua' saioaren denboraldi berria aurkeztu dute. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5824462
# El cor de la ciutat

El cor de la ciutat (euskaraz: «Hiriaren bihotza») 2000 eta 2009. urte bitartean Kataluniako TV3 telebista katean aireratu zen telesaila bat da. Telesaila Bartzelona hiriko Sants eta Sant Andreu auzoetan girotuta dago, eta bertako auzotarren gorabeherak azaltzen dira. 1906 atalekin gaur egun arte Katalunian filmatu den telesailik iraunkorrena izan da.

## Pertsonaiak

* Àlex Casanovas ... Fidel Amorós (2005-2009)
* Amparo Moreno... Trini (2005-2009)
* Pep Anton Muñoz ... Peris (2000-2009)
* Armando Aguirre ... Juan Benjumea (2006-2009)
* Artur Trias ... Francisco (2000-2009)
* Ramon Godino ... Rai (2003-2009)
* Nausicaa Bonnín ... Sandra Benjumea (2005-2009)
* Bernat Quintana ... Max Carbó (2000-2009)
* Santi Ibáñez ... Beni (2006-2009)
* Enric Rodríguez ... Òscar Benjumea (2005-2009)
* Fermí Casado ... Marc Pomerol Santiró (2007-2009)
* Toni Sevilla ... Paco Pardo (2004-2009)
* Meritxell Ané ... Remei (2000-2009)
* Sílvia Aranda ... Sara Medina Pou (2005-2009)
* Marc Clotet ... Iago (2007-2009)
* Maife Gil ... Cecília (2004-2009)
* Paula Vives ... Mercè (2005-2009)
* Jordi Díaz ... Fede Pardo (2001-2009)
* Carmen Contreras ... Roser Balaguer (2000-2009)
* Mercè Arànega ... Paquita Miralles (2000-2009)
* Sílvia Sabaté ... Clara Bosch (2000-2008)
* Miquel García Borda ... Marcel Navarro (2001-2009)
* Isaac Alcayde ... Rafa (2000-2009)
* Eduardo González ... Nelson (2000-2009)
* Iván Morales ... Pau Bayarri Cortés (2007-2009)
* Mercè Montalà ... Àngela Montfort (2006-2009)
* Manel Barceló ... Galiana (2005-2007)
* Susana Bas ... Noèlia (2005-2009)
* Raül Tortosa ... Nico (2007-2009)
* Santi Pons ... Orpinell (2008-2009)
* Mercè Pons ... Patrícia Guerau (2008-2009)
* Margarida Minguillón ... Cinta (2000-2007)
* Jordi Parés ... Enric (2006-2007)
* Oriol Pla ... Juli (2008-2009)
* Aida Oset ... Eli (2007-2009)
* Jaume Bernet ... Felip (2006-2009)
* Tony Corvillo ... Jon (2006-2007)
* Aleix Albareda ... Sergi Frias Miralpeix (2004-2009)
* Mingo Ràfols ... Quico Santamaria Vilardell (2008-2009)
* Carles Garcia ... Àlex (2008-2009)
* Anna Lluch ... Helga (2006-2008)
* Mone ... Empar (2006-2007)
* Roser Batalla ... Berta (2007-2008)
* Aina Clotet ... Mònica (2006-2007)
* Ferran Rañé ... Gerard (2008-2009)
* Cati Solivellas ... Loli (2005-2007)
* Ariadna Gaya ... Lluna Llobet (2008-2009)
* Francesca Piñón ... Virgínia (2006-2007)
* Mont Plans ... Quima Vilardell (2008-2009)
* Oriol Vila ... Ivan Crespo (2000-2009)
* Joan Massotkleiner ... Paco Benjumea (2005-2008)
* Gemma Brió ... Marga Llobet Ramos (2007-2009)
* Carles Goñi ... Paré (2006-2007)

## Kanpo estekak

* El cor de la ciutat telesailaren webgunea (Katalanez)
* El cor de la ciutat telesailaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q3285185
# El corralito foral

El corralito foral. Las tripas del navarrismo, al aire: un ecosistema al servicio del capital 2015an Iván Giménez kazetari eta sindikalistak idatzitako saiakera eta ikerketa-kazetaritzako liburu bat da. Pamiela argitaletxeak argitaratu zuen.
2016ko martxoaan jada bere 5. argitalpenean zihoan.
Nafarroako Foru Erkidegoan azken 20-25 urteetan Nafarroako Gobernuan nagusi izan den UPNren erregimena eta oroar nabarrismoarekiko kritikoa den liburua da, tartean "nafartasuna" ukitzen duten hainbat gai ere jorratzen ditu: txupinazoa, Xabierraldia, Osasuna eta abar, hauen benetazko jatorriko historikoa zein den eta nondik-norakoak azalduz.

## Ikus gainera

* Nabarrismoa

## Kanpo estekak

* El corralito foral liburuari buruzko bloga (Gaztelaniaz)
* El corralito foral liburua Pamiela argitaletxearen webgunea (Gaztelaniaz)
* El Corralito foral liburuari buruz Euskalerria irratian egileari eginiriko elkarrizketa. Youtube.com
* Datuak: Q25476345
# El crack (1981eko filma)

El crack (euskaraz Cracka) 1981eko José Luis Garci espainiar zinema zuzendariaren zinema beltzezko filma bat da. Bertan, Alfredo Landa, María Casanova, Manuel Tejada, José Bódalo, Miguel Rellán, Francisco Vidal, Raúl Fraire, Maite Blasco, Mayrata O'Wisiedo eta José Manuel Cervino aktoreek antzeztu zuten. Filma honek Germán Areta (Alfredo Landa) detektibe pribatuaren istorioa azaltzen du.
Filma honetan 1970eko hamarkadaren hasiera eta 1980ko hamarkadaren hasierako Madrilgo Gran Vía eta Sagar Handia (New York) parekatzen dira, betiere estatubatuar zinema beltzaren ukitua emanez, filmaren hasierako "Dashiell Hammetten omenez" esaldia zinema beltzaren generoa eta Maltako belatza eleberriari eginiko omenaldia delarik. Filmak bere garaian izandako arrakastaren ondorioz El crack II jarraipena filmatu zen. Filmaren izenburuak garai hartan Espainian bizi zen une politiko eta sozialari aipamen egiten dio.

## Argumentua

Madril, Germán Areta (Alfredo Landa) detektibe buruargia eta printzipio irmodun gizasemea da. Francisco Medina (Raúl Fraire) enpresaburuak bahitutako Maite (Mónica Emilió Prieto) alaba topatu dezan kontratatuko du. Honela, Areta intriga, suspense eta bortizkeria nahas-mahas batean barneratuko da.

## Aktoreak

* Alfredo Landa: Germán Areta, Zorria. Polizia-ohia eta detektibe pribatua.
* María Casanova: Carmen
* Manuel Tejada: don Alberto, Ederra edo Rocky. Multinazional batentzat lan egiten duen polizia-ohi ustela.
* Raúl Fraire: Francisco Medina. Aretaren bezeroa berria, Ponferradako merkataria, Aretati abotatzea eragotzi eta ondorioz emalgaldu bilakatu zen alaba topatzea eskatuko dio.
* Miguel Rellán: Cárdenas, Mairua
* José Bódalo: don Ricardo, Aitona. Germán Areta polizia zenean zuen buruzagia.
* Mónica Emilió Prieto: Maite, Carmenen alaba.

## Ikus gainera

* El crack II (1983)

## Kanpo estekak

* El crack filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* El crack filmaren trailer edo iragarkia ikusgai (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q5352401
# El crack II

El crack II, 1983ko José Luis Garci espainiarrak zuzendutako zinema beltzako film bat da. Alfredo Landa, María Casanova, Miguel Rellán, José Bódalo, Rafael de Penagos, Agustín González, Arturo Fernández, José Manuel Cervino, María Adánez eta José Yepes aktoreek antzeztu zuten.
El crack (1981) film arrakastatsuaren jarraipena da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Madril, Germán Areta (Alfredo Landa) gizaseme adimentsua, buruargia eta printzipio irmoetakoa da. Ustez errutinarioa dirudien kasu bat ikertzen ari da, baina gero eta nahasiagoa bilakatuko da. Polizia iristen den ondorioekin desados egonik, Aretak kasu oso arriskutsua bere kaxa ikertu eta amaierarte ailegatzea erabakiko du.

## Aktoreak

* Alfredo Landa: Germán Areta, Zorria
* María Casanova: Carmen.
* Miguel Rellán: Cárdenas, Mairua
* José Bódalo: On Ricardo, Aitona
* Manuel Lorenzo: Rocky
* Rafael de Penagos: Miguel Sampedro
* Agustín González: Bombilla
* Arturo Fernández: On Gregorio
* José Manuel Cervino: Frutos
* María Adánez: Neskatoa
* José Yepes: Makarra

## Ikus, gainera

* El crack (1981)

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q622775