OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arna (Trebiñu)

    Artikulu hau Trebiñuko herri desagertuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arna (argipena)».
Arna Arabako herri desagertu bat da, gaur egungo Trebiñuko udalerriko lurretan kokatua. Agilu eta Axarte herrien artean zegoen eta Okina herriarekin muga egiten zuen.

## Historia

Herriari buruz ezagutzen den lehen aipamena 1257. urtekoa da. Hieronimo Aznar Calahorrako eta La Calzadako gotzainak Arna izeneko herria aipatzen du Trebiñuko artzapez-barrutian.
1591ko Gaztelako herriguneen erroldan aipatzen da. 1733. urterako herria hutsik zegoen.

## Ondare galdua

* Santa Maria baseliza

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordea. (2002-07-04). Barrendegien izendegiak. Gasteiz, 87 or. (Noiz kontsultatua: 2020-04-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) López de Guereñu Galarraga, G.. (1989). Toponimia alavesa seguido de Mortuorios y despoblados y Pueblos alaveses. in: Onomasticon Vasconiae. Euskaltzaindia, 537 or. ISBN 9788485479481. (Noiz kontsultatua: 2020-04-20).
* ↑ Lekuona Etxabeguren, M.. Idaz-lan guztiak: 7. Kondaira (E). , 28 or. (Noiz kontsultatua: 2020-04-21).
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Gonzalez de Viñaspre, R.; Uribarrena, P.. (2005). Toponimia histórica de Sáseta (Condado de Treviño) (I). , 161 or. (Noiz kontsultatua: 2020-04-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística. (1984). Censo de Castilla de 1591. Vecindarios. Madril, 133 or. (Noiz kontsultatua: 2020-04-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54807485
# Armuño, Urietagaña

Armuño, Urietagaña, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Mendi apala izanagatik gainaldean gordetzen duen paisaia ederragatik ekarri dut zerrendara. Inguruko gehienetan (pinudiak itxitako tontorrak) ez bezala, txillar, harri, larre eta haritzez osatutako paisaia irekia da Urietagañan nagusitzen dena. Bereziki aipagarria da hariztia, haren itzalean nagusitzen den ahabia eta hau zeharkatzen duten bidezidor atseginak. Gainean lau muino harritsu nabarmentzen dira, eta horietan iparraldekoena da Armuño izenekoa, Brikola aldera begirako ikuspegi zabala eskaintzen duena. Muino honi dagozkio altuera eta koordenatuak, eta bera da txartelontzia jasotzen duena.

## Kanpo estekak

Armuño, Urietagaña, http://www.euskal-herria.org/.
# Arna (argipena)

Arna izenak hainbat adiera ditu:

## Toponimoak
### Euskal Herrian
#### Populazioak

* Arna, Arabako herri desagertua, Trebiñu udalerrian.

#### Mendiak

* Arna, Oderiaga edo Odoriaga, Bizkaiko mendia, Orozko udalerrian.

### Estatu Batuetan

* Arna, Minnesotako udalerria, Pine konderrian.

### Grezian

* Arna, Lakoniako herria, Esparta udalerrian.

### Indian

* Arna, Maharashtra estatuko ibaia.

### Italian

* Arna, Umbriako frakzioa, Perugia udalerrian.

### Norvegian
#### Populazioak

* Arna, Vestlandeko borougha, Bergen udalerrian.
* Indre Arna, Vestlandeko populazioa, Arna boroughan.
* Ytre Arna, Vestlandeko populazioa, Arna boroughan.

#### Tren geltokiak

* Arna, Vestlandeko geltokia, Bergen udalerrian.

## Pertsonak

* Arna Wendell Bontemps (1902–1973), Alexandrian jaiotako afro-amerikar poeta, eleberri idazle eta liburuzain estatubatuarra. Harlemgo Pizkundearen partaidea.
* Arna Högdahl (1894-1963), Helsinkin jaiotako aktore finlandiarra.
* Arna Magnea Danks (1970-), aktore, zuzendari eta giza eskubideen aldeko aktibista islandiarra.
* Arna Mer-Khamis (1929–1995), Rosh Pinnan jaiotako juduar politikari eta giza eskubideen aldeko aktibista israeldarra.
* Arna Schram (1968-2022), Reykjaviken jaiotako kazetari islandiarra.
* Arna Selznick (?-), animatzaile, filmetako zuzendari eta artista kanadiarra.
* Arna Sigríður Albertsdóttir (1990-), Ísafjörðurren jaiotako txirrindulari paralinpiko islandiarra.
* Arna Sif Ásgrímsdóttir (1992-), Akureyrin jaiotako islandiar selekzioaren futbol jokalaria.
* Arna Sif Pálsdóttir (1988-), Heimaeyn jaiotako islandiar selekzioaren eskubaloi jokalaria.
* Arna Toktagan (1986-), Almatyn jaiotako igeriketa sinkronizatuko igerilari kazakhstandarra.
* Arna Vågen (1905–2005), misiolari eta politikari norvegiarra.
* Arna Ýr Jónsdóttir (1995-), Kópavogurren jaiotako modelo eta pertika jauzilari islandiarra.
* Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir (1990-), Reykjaviken jaiotako politikari islandiarra.
* Egehan Arna (1997-), Kadıköyn jaiotako saskibaloi jokalari turkiarra.
* Lissy Arna (1900–1964), Berlinen jaiotako filmetako aktore alemaniarra.
* Þórunn Arna Kristjánsdóttir (1983-), Ísafjörðurren jaiotako aktore eta abeslari islandiarra.

## Beste batzuk

* Alfa Romeo Arna, Alfa Romeo automobil ekoizlearen auto modeloa.
* Ärna Aire Basea, Suediako aire basea, Uppsalaren ipar mendebaldean.
* Fly Arna, edo Armenian National Airlines, Armeniako nazioarteko airelinea da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q353858
# Arnaba

Arnaba Nafarroa eta Araba artean dagoen mendia da, Lokiz mendilerroan kokatutakoa.
Lokiz aldeko gain gorena da Arnabarena, baina ez dago argi non dagoen, izan ere gorabehera gutxiko eremuan dago eta bada batetik erpin geodesiko bat leku baten eta bestetik, buzoia, 500 m mendebalderago (zerikusia izan lezake bikoizketa horretan Nafarroa eta Araba arteko mugak hortik pasatzeak).
Ez dio horrek gehiegi axola, hara joanez gero hegoaldera jausten den amildegiak erakarriko baitu gure arreta.
Amildegi honek Lanako bailara inguratzen du iparraldetik hormatzar ikusgarriak zutituz Arnaba aldera. Goi aldean ibiltzea erraza da ordea, amildegian ertzean zehar ere bai. Harria da nagusi, han hemenka sakabanatutako ezpel, pago eta ipuruak ez dira oraindik traba egiteko adina nagusitu, erpin geodesikoaren inguruan ez bada.
Iparraldeko isurialdea pagadiak estaltzen du gandorra ez beste guztia, eta baso horietan gora datozen bideak baliatu ditzakegu gandorrera heltzeko, Kontrasta, Uribarri-Harana nahiz Aldatik abiatuta. Hegoaldetik ere bada sarbide bat baino gehiago, harresiak eskainitako abaguneak aprobetxatuta.
beste izenak: Montesanto, Ernaba, Arlaba, Erlaba, Arlabe, Aranaba, Herlabagayna.

## Abiapuntuak

* Uribarri Haranatik: Ordu 1 eta 30 min.
* Gastiaindik: Ordu 1 eta 30 min.

## Ikus, gainera

* Nafarroako mendien zerrenda
* Arabako mendien zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Arnaba (Mendikat)

## Kanpo estekak

* Arnaba / Montesanto, http://www.euskal-herria.org/
* Datuak: Q20492536
# Armuña de Almanzora

Armuña de Almanzora Almeriako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1358156
* Multimedia: Armuña de Almanzora / Q1358156
# Arna Mer-Khamis

Arna Mer-Khamis (hebreeraz: ארנה מר ח'מיס‎; Rosh Pinna, 1929ko martxoaren 20a – 1995eko otsailaren 15a) israeldar ekintzaile politikoa eta giza eskubideen defendatzailea izan zen.

## Bizitza

Arna Mer-Khamis 1929an jaio zen Rosh Pinna herrian, Palestinako Britainiar Mandatuan. Haren aita Gideon Mer zen, Lituanian jaiotako zientzialaria, malaria aztertu zuena. Arnak Tiberiaden ikasi zuen, eta Ben Shemen gazte-herrian ere bai, eta Gordonia gazte mugimenduko kide aktiboa zen. 1948ko arabiar-israeldar gerran, Palmachen eta Israelgo Defentsa Indarretan borrokatu zuen.
Saliba Khamis arabiar kristauarekin ezkondu zenean, Nazaretera joan zen bizitzera. Bertan Mer-Khamis atxilotu zuten hirian baimenik gabe sartzeagatik, eta bi astez egon zen espetxean. Hiru seme izan zituen: Spartacus, Juliano eta Abir. Juliano Mer-Khamis, aktore, zinemagile eta bakezaleak Arna's Children filma zuzendu zuen eta 2011n eraila izan zen.

## Aktibismo politikoa

Mer-Khamis Israelgo Alderdi Komunistako kide aktiboa zen. Lehenengo Intifadan, Zisjordaniako haurren hezkuntza sustatzeko proiektu baten baitan, In the Defense of Children Under Occupation/Care and Learning erakundea sortu zuen, eta geroago Askatasuna Antzokia ezarri zuen Jeningo iheslarien esparruan.

## Sariak

1993an, Right Livelihood Award saria eman zioten. Bere hitzaldian, Arna Mer-Khamisek Palestinako haur errefuxiatuekiko eta haien sufrimenduekiko sinpatia adierazi zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Arna Mer-Khamis» Arna - Active memorial site jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2011-07-21) (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* ↑ (Ingelesez) Kessler, Oren; Abu Toameh, Khaled. «Actor Juliano Mer-Khamis gunned down in Jenin» The Jerusalem Post 2011-04-04 (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* 1 2 (Hebreeraz) Aviel, Yaakov. «היהודיה מנצרת» Maariv: 10. 1957-07-12 (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* ↑ (Ingelesez) Birenberg, Yoav. «Juliano Mer's final curtain call» Ynetnews 2011-04-06 (Noiz kontsultatua: 2011-04-06).
* ↑ (Ingelesez) «Acceptance Speech by Arna Mer-Khamis» Right Livelihood Award 1993-12-09 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2008-11-19) (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q469814
# Arne Tiselius

Arne Wilhelm Kaurin Tiselius (Stockholm, Suedia, 1902ko abuztuaren 10a - Uppsala, Suedia, 1971ko urriaren 29a) suediar biokimikaria izan zen.

## Biografia

Uppsalako eta Princetongo unibertsitateetan egin zituen ikasketak. Biokimika-gaiak bakartzeko metodoen ikerkuntzan, elektroforesiaren eta kromatografiaren ikerkuntzan bereziki, egin zituen lanengatik da ezaguna. Aminoazido batzuk bakartzea lortu zuen. Birusak bakartzeko eta odolaren plasma sintesi bidez lortzeko lanak ere egin zituen.
Sari asko jaso zituen, besteak beste, Kimikako Nobel saria 1948an.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q233026
* Multimedia: Arne Tiselius / Q233026
# Arneburg

Arneburg Alemaniako hiri-udalerri bat da, Saxonia-Anhalt estatuan. Azken zentsuaren arabera 1.447 biztanle zituen, 30,64 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q493437
* Multimedia: Arneburg / Q493437
# Arnedoko eskualdea

Arnedoko eskualdea Errioxan dago kokatuta, Espainian. Errioxa Beherean dagoen eskualdea da, haranaren aldean.
* Udalerri kopurua: 15
* Azalera: 589,63 Km²
* Biztanleria (2006): 18.687 biztanle
* Dentsitatea: 31,69 bizt/Km²
* Batez besteko latitudea: 42º 10' 45" I
* Batez besteko longitudea: 2º 9' 38" M
* Batez besteko altuera: 733,43 m

## Eskualdeko udalerriak

* Arnedillo
* Arnedo
* Bergasa
* Bergasillas Bajera
* Cornago
* Enciso
* Grávalos
* Herce
* Munilla
* Muro de Aguas
* Préjano
* Quel
* Santa Eulalia Bajera
* Villarroya
* Zarzosa

## Ikus, gainera

* Errioxako eskualdeak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2984657
* Multimedia: Comarca de Arnedo / Q2984657
# Arnegard (Ipar Dakota)

Arnegard Ipar Dakotako hiri bat da. McKenzie konderrian kokatua dago. 2010ean 115 biztanle zituen, 0,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* McKenzie konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1884160
* Multimedia: Arnegard, North Dakota / Q1884160
# Asco (Korsika Garaia)

Asco (korsikeraz Ascu)Frantziako administrazioaren menpeko Korsika Garaia departamentuko udalerri bat da, Korsika eskualdean kokatua.

## Erreferentziak

* INSEE

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1058312
* Multimedia: Asco / Q1058312
# Asciano

Asciano Italiako udalerri bat da. Sienako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. 6.781 biztanle ditu, 215,64 kilometro koadroko azaleran banatuta. Crete Senesi eskualdearen erdialdean dago eta udalerriaren barnean Acconako basamortua dago.

## Mugakideak

Ascianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Buonconvento Castelnuovo Berardenga Rapolano Terme Siena Trequanda Monteroni d'Arbia Montalcino Sinalunga

## Kanpo estekak

* Datuak: Q91108
* Multimedia: Asciano / Q91108
# Asco

Asco izenarekin honako lekuak daude:
* Ascó, Tarragonako udalerria, Katalunian.
* Asco (Korsika Garaia), Korsika Garaia departamenduko udalerria, Korsikan.
# Ascobi-Bieba

Ascobi-Bieba, Asociacion de Construcctores y Promotores de Bizkaia/ Bizkaiko Etxegileen Bazkundea, Bizkaiko eraikuntza sektorearen erakundea da. Erakundeak, bilboko transformazioan rol garrantzitsua izan du. Egoitza, bilboko gurutze sakratuko enparantzan dago, 5 zenbakian eta 6. solairuan, hain zuzen ere. Erakundeak, urtero, ASCOBI Txostena azaleratzen du, Bizkaiko eta Euskadiko eraikuntzako sektorearen analisiarekin.

## Historia

1977. urtean eratu zen erakundea. Erakundearen helburuak ondorengo hauek izan ziren:
* Elkartekideen defentsa aktibitate profesionalean.
* Elkartekideentzat interesgarriak diren serbitzuak eratzea eta mantentzea.
* Organismo publikoekin erlazioa mantentzea, garatzea eta erraztea.
* Erakunde publikoei elkartekideen erreklamazioak, ekimenak eta asmoak azaltzea.
XXI. mendean Erailur eratu zen Bizkaiko arkitektoekin batera erlazioa gogortzeko asmoarekin.

## Lehendakariak

* Jose Mari Mujika (1982-1986)
* Jose Francisco Murga (1986-1990)
* Luis Andres Merodio (1990-1994)
* Jose Luis Olabarri (1994-2002)
* Iñaki Barrenetxea Espiga (2002-2010)
* Manu Galindez (2010-2014)
* Humberto Perea (2014-2018)
* Alex Bidetxea (2018-)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) País, El. (2002-04-20). «Iñaki Barreneche, nuevo presidente de Ascovi» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2022-05-10).
* ↑ Press, Europa. (2017-03-30). «La Construcción vasca continúa "inmersa en una profunda crisis", según Ascobi» www.europapress.es (Noiz kontsultatua: 2022-05-10).

## Kanpo estekak

* https://www.ascobi.com/
# Ascog

Ascog, Eskoziako gaeleraz: Àsgaig, Eskoziako udalerri bat da, Bute uhartean eta Argyll eta Bute konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q611747
* Multimedia: Ascog / Q611747
# Ascoli Piceno

Ascoli Piceno (latinez: Asculum Picenum) Italiako erdialdean dagoen Markak eskualdeko udalerria eta Ascoli Picenoko probintziako hiriburua da. 158 km²ko eremua du eta 2015eko maiatzean 49.653 biztanle zituen.

## Geografia

Hiria Tronto ibaiaren eta Castellano errekaren arteko elkargunean dago, eta mendiz inguraturik dago. Haren inguruan bi parke natural daude: bata, ipar-mendebaldera, Monti Sibillini Parke Nazionala; eta bestea, hegoaldera, Gran Sasso e Monti della Laga Parke Nazionala.
Trenbidez Itsaso Adriatikoko kostarekin loturik dago, eta errepidez Erroma eta Porto d'Ascolirekin.
Mugan dituen udalerriak hauek dira: Acquasanta Terme, Ancarano, Appignano del Tronto, Castel di Lama, Castignano, Castorano, Civitella del Tronto, Colli del Tronto, Folignano, Maltignano, Roccafluvione, Rotella, Sant'Egidio alla Vibrata, Valle Castellana, Venarotta.

## Historia

Ascoli pizenoarrek sortu zuten, Erroma sortu baino mende batzuk lehenago, Adriatikoko gatz-meatzeak eta Lazio eskualdea lotzen zituen Via Salaria zeritzon ibilbidearen gunetzat.
Hainbat agintariren esku egon ostean, 1860. urtean Italiako Erresuman sartu zuten, Markak eta Umbria eskualdeekin batera.
Ondare arkitektoniko aberatsa daukate Ascolin; esate baterako, Pizkunde estiloan eraikitako marmol trabertinozko Piazza del Popolo edo Herriko Plaza ikusgarria. Katedrala, eliza mordoa, jauregiak, gotorlekuak, erromatarren aroko zubia, besteak beste, ikustekoak dira.

## Ekonomia

Industria berria sendotzen doa Ascolin. Hala ere, zerbitzuak eta nekazaritza (garia, olibak eta fruituak) dira oraindik ekonomia-jarduera nagusiak.

## Auzoak

Ascoli Picenok auzo hauek ditu: Bivio Giustimana, Campolungo-villa sant'Antonio, Caprignano, Carpineto, Casa circondariale, Casalena, Casamurana, Case di Cioccio, Casette, Castel di Lama stazione, Castel Trosino, Cervara, Colle, Colle san Marco, Colloto, Colonna, Colonnata, Faiano, Funti, Giustimana, Il Palazzo, Lago, Lisciano, Lisciano di Colloto, Montadamo, Morignano, Mozzano, Oleificio Panichi, Palombare, Pedana, Piagge, Pianaccerro, Poggio di Bretta, Polesio, Ponte Pedana, Porchiano, Rosara, San Pietro, Santa Maria a Corte, Talvacchia, Taverna di mezzo, Trivigliano-villa Pagani, Tronzano, Valle Fiorana, Valle Senzana, Valli, Vena piccola, Venagrande, Villa S. Antonio.

## Senidetutako hiriak

* Treveris (Alemania)
* Massy (Frantzia)

## Erreferentziak

* ↑ Bilancio demografico Anno 2015 (dati provvisori). Comune: Ascoli Piceno Demo.istat.it

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala comune.ascoli-piceno.it
* Turismo webgunea italianvisits.com
* Datuak: Q6624
* Multimedia: Ascoli Piceno / Q6624
# Aschheim

Aschheim Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Munich (barrutia)|Munich]] barrutian. 2014an 8.192 biztanle zituen 28,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q503747
* Multimedia: Aschheim / Q503747
# Aschistophleps

Aschistophleps Sesiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Aschistophleps lampropoda da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Aschistophleps lampropoda | daturik gabe |
| Aschistophleps longipoda | daturik gabe |
| Aschistophleps metachryseis | daturik gabe |
| Aschistophleps metachrysis | daturik gabe |
| Aschistophleps murzini | daturik gabe |
| Aschistophleps nahinensis | daturik gabe |
| Aschistophleps ruficrista | daturik gabe |
| Aschistophleps xanthocrista | daturik gabe |
| Aschistophleps zamesovi | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2791924
* Espezieak: Aschistophleps
# Arratsalde

Arratsaldea egunaren bigarren partea izaten da, goiza eta gauaren artean. Eguzkiak zeruaren puntu gorenetik mendebalderantz bidaia hasten duen tartea izan ohi da, normalki egunaren zati librea lan eta eskola ordutegi tradizionaletan. Horregatik aisialdiarekin lotu ohi da.
Kulturaren arabera ordu ezberdinak hartzen ditu, baina orokorrean eguerdiko bazkariaren ostean izan ohi da arratsaldea. Iluntzen hasten denean bukatutzat ematen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q283102
* Multimedia: Afternoon / Q283102
# Arratzuko Indarra

Arratzuko Indarra Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Arratzun sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 117 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %42,86.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254098
# Arratzu

    Artikulu hau Bizkaiko udalerriari buruzkoa da; Arabako udalerria gaitzat duena beste hau da: «Arratzua-Ubarrundia»
Arratzu Bizkaiko barnealdeko udalerria da, probintziako iparraldean eta Busturialdeko eskualdean dagoena. 407 biztanle zituen 2016. urtean.

## Auzoak

Arratzuko auzoak hauek dira (biztanle kopuruak 2007koak dira):
* Barroeta (21 bizt.)
* Barrutia (49 bizt.)
* Elexalde (29 bizt.)
* Gorozika (39 bizt.)
* Loiola (69 bizt.)
* Monte (2 bizt.)
* Uarka (55 bizt.)
* Zabala-Belendiz (57 bizt.)
* Zubiate (32 bizt.)

## Demografia

* Arratzuko biztanleria
1970etik 1991ko erroldetan Arratzu Gernikako herri anexionatua izan zen.

## Politika
### 2015eko udal hauteskundeak

2015eko maiatzaren 24ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Josu Sabin Olano Irazabal (EAJ) da Arratzuko alkatea, hirugarren aldiz alkatetza berrituz. Olanok alkatetza berritu zuen bere taldearen baiezko botoei esker, gehiengo osoaz.

### 2012 Eusko Legebiltzarrerako Hauteskundeak

* EAJ: 138 boto
* EH Bildu: 130 boto
* PSE-EE: 1 boto

### 2014 Europar Hauteskundeak

* EH Bildu: 100 boto
* EAJ: 99 boto
* Podemos-Ahal dugu: 4 boto
* Primavera Europea: 2 boto
* PSOE: 1 boto
* EPDD: 1 boto
* P.C.P.E: 1 boto
* Izquierda Unida-EKI: 1 boto
* M.S.R.: 1 boto

## Euskara

Herritarren %95 baino gehiago euskaldunak dira gaur egun, eta herria UEMA mankomunitateko kidea da. Bertako euskara mendebaldeko euskararen parte den Busturialdeko hizkeran kokatzen da. Bermeon, Busturian, Elantxoben, Ean, Foruan, Morgan eta Mundakan egiten da euskara hau, besteak beste.

## Ondasun nabarmenak

* Arrolako oppiduma
* Santo Tomas eliza
* Apaiz etxea

## Argazki galeria

* Santo Tomas eliza
* Apaiz etxea

## Arratzuar ospetsuak

* Juan Otxoa de Arranotegi (XV. mendearen bukaera - Viana, Nafarroa, 1566) arkitektoa.
* Pedro Pascual Gandarias (1843-1901), enpresaburua.
* Manuel Leginetxe (1941-2014), kazetaria eta idazlea.
* Joseba Lakarra (1962-), euskaltzain osoa.
* Dorleta Alberdi, kazetaria eta euskaltzain urgazlea.

## Ikus, gainera

* Arratzu-Ubarrundia
* Bizkaiko udalerrien zerrenda

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
* ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
* ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
* 1 2 «Busturialdekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-06-21).
* 1 2 «Arratzu - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-06-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1228784
* Multimedia: Arratzu / Q1228784
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Arratzu
# Arratzain

    Artikulu hau mendiari buruzkoa da; Arratzain ezizena zuen donostiar mendizalea eta historialaria gaitzat duena beste hau da: «Luis Peña Basurto»
Arratzain edo Bordatxo Gipuzkoako iparraldean dagoen mendia da, Usurbilgo udalerrian, Donostiatik hurbil. Mendizorrotz (415m) eta Kukuarri (377m) mendiekin batera, Urumea eta Oria ibaien bokaleak bereizten dituen mendilerroan dago. Donostialdeko ikuspegi zabalak eskaintzen dituen mendia da.

## Giza presentzia

Egun, koniferak dira nagusi mendiko magaletan. Inguruetan zenbait baserri daude, hala nola Arratzainaundi, Arratzainzar, Arratzainborda, Arratzainberri, azken hau sagardotegia ere dena.
Azken orduko berri gisa, 2022ko apirilaren 17an hainbat kalte eta bortizkeri somatu ziren gurutzearen inguruan. Egileak ez dira identifikatu oraindik.

## Historia

Arratzainberri baserritik gertu dagoen gain batean karlistek kainoiak jarri eta Donostia bonbardatu zuten. Bertatik egindako eraso baten ondorioz hil zen Bilintx bertsolaria, Bigarren Karlistaldi amaieran. Espainiako Gerra Zibilean, lubaki zenbait eraiki ziren Arratzainen, egun ere ikus daitezkeenak.
2021eko udan, Bordatxo Trial Team finkatu zen bertan. Talde honek Triala praktikatzen du Sherco eta Montesa markadun motorrekin.

## Igoera

Usurbilgo Kalezar nahiz Elizaldetik egin daiteke igoera, errepidez Arratzainberri baserriraino helduta, mendi-bide eroso bat heltzen da denbora gutxian gailurrera. Donostiatik ere joan daiteke, Igara auzotik.
Bordatxo Trial Team-ek, hainbat bidetxur garbitu eta sortu ditu igoera egoki bat bermatzeko bisitariei.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254099
* Multimedia: Arratzain / Q12254099
# Arratzua

    Artikulu hau Arabako udalerriari buruzkoa da; Bizkaiko udalerria gaitzat duena beste hau da: «Arratzu»
Arratzua Arabako udalerri ohi bat da, Ubarrundiarekin batera 1920ko hamarkadan Arratzua-Ubarrundia osatu zuena.

## Izena

Arratzua izenaren amaierako –a artikulua da, eta deklinatzean honela egin behar da: Arratzua, Arratzuarekin, Arratzuan...; baina Arratzuko, Arratzutik, Arratzura... Era berean, izen honek bere azken –a galtzen du ondoan beste determinatzaile bat edo adjektiboa daramanean; adibidez: Arratzu maitea, Arratzu osoan, gure Arratzu hau...

## Osaera

Bost herrik osatzen zuten, bi kuadrillatan banatuta: Goikoa (Arroiabe, Mendibil, Dura) eta Behekoa (Arzubiaga eta Zurbao), baita Eskalmendiko errota ere. Gasteizko udalerrian dauden Lubinao eta Uribarri Arratzua herriek ere historikoki zerikusia izan dute Arratzurekin.
Arratzuak 15,5 km² zituen. Ubarrundiarekin bateratzean, 550 bizilagun zituen.

## Historia

Herriaren izena lehenengoz 934ko dokumentu batean ageri da, Harhazua formarekin. Erdi Aroan, aipatu bost herriek izen bereko ermandadea sortu zuten, berritze administratiboekin udalerri bihurtu zena. Mendozako kuadrillako nahiz Infantadoko dukearen menpean egon zen. Ermandadearen Batzarrak eta artxibategia Arzubiagan ziren. Komuneroen gerran zein Gerra Karlistetan borrokaldien leku izan zen.

## Erreferentziak

* 1 2 Euskaltzaindia: 150. araua: Arabako herri izendegia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5557834