# Nadaismo

Nadaísmoa Kolonbian 1958tik 1964ra nagusitu zen kontrakulturako mugimendu artistiko eta filosofikoa izan zen. Mugimendua Gonzalo Arango idazleak sortu zuen eta nihilismoak, existentzialismoak eta Fernando González Ochoa idazle eta filosofo kolonbiarren lanen eragina izan zuen .
Nadaísmoa, neurri handi batean, La Violenciaren aurkako erreakzio mugimendua izan zen eta Ameriketan 1950eko eta 1960ko hamarkadetan zehar poesiaren abangoardia-mugimendu ugariren adierazpen kolonbiarra izan zen, Ameriketako Estatu Batuetako Beat belaunaldia adibidez. Mugimendua, neurri handi batean, Antisistema zen. Gai nadaistak adierazten dituzten literatura, musika eta filmak sortu zituen.
Nadaismo terminoa "nada (ezer ez)" eta " dadaismo" hitzen joko bat zen. Nadaismoa "Kolonbiar Dadaismoa", "Kolonbiar Beat belaunaldia" edo "Kolonbiar Futurismoa" deitu izan da.

## Historia

1940ko eta 1950eko hamarkadetan Kolonbiako gertakari bortitzek idazle nadaisten lanak barneratzen dituzte. La Violencia bezalako gertakariek eta Gustavo Rojas Pinillaren gobernu militarrak, baita hiri-hedapen handiak ere, eragin handia izan zuten Nadaísta mugimenduaren sorreran. Arango Kolonbian boterera iritsi zenean Pinillaren alde egin zuen hasieran, diktadorearen alde egiten zuten artistek eta intelektual gazteek osatutako Mugimendu Nazional Zabalean sartuz. Garai horretan, Arangok kazetaritzari eskaini zion bere burua. Laster, ordea, buruzagi kontserbadore eta liberalen Rojasen aurkako erreakzioa 1957ko maiatzaren 10ean bere gainbehera ekarri zuen akordio batean agertu zen. Diktadoreak Espainian erbestera zihoan bitartean, Gonzalo Arango Medellínera (Kolonbia) ihes egin zuen azkenean.
Arangok 1958an sortu zuen mugimendu nadaísta, Medellíneko Amistad aldizkarian 42 orrialdeko "Manifesto del Nadaísmo", "gonzaloarango" bezala sinatutakoa, argitaratu zenean. Arangok eta beste idazle batzuek lagundu zuten gobernuarekin zuten desilusioaz idatzi zuten.
Mugimendu berriarekin bat egin zuten lehenak Alberto Escobar eta Amilkar Osorio izan ziren. Inaugurazio gisa, 1958an Kolonbiako literatura erre zuten Medellíngo San Ignacio plazatxoan, Kolonbiako literaturako lan tradizional handitzat hartzen zirenen aurkako ikur gisa. Salatu zituzten lanen artean lehenagoko literatur mugimenduak zeuden, hala nola Los Nuevos . Erre zuten liburuetako bat Arangoren lehen lana izan zen, "Después del hombre".
Mugimendua, neurri handi batean, bere kide sortzaileen heriotzarekin amaitu zen. Bizitzaren amaiera aldera, Arango mugimenduarekin lotutako beste kideen sinesmenetatik urrundu zen.

## Pertsonaia nabarmenak

Mugimendu honen parte izan ziren egileak hauek dira:
* Gonzalo Arango
* Jaime Jaramillo Escobar, "X-504" ere esaten zaio.
* Fanny Buitrago
* Rosa Girasol
* Jotamario Arbeláez, José Mario Arbeláez Ramosen ezizena
* Eduardo Escobar
* Amílcar Osorio, "Amilkar-U" ere esaten zaio.
* Dukardo Hinestrosa
* Kaleigh Mendonca
* Hernán Nicholls
* Darío Lemos
* María de las Estrellas
* Elmo Valencia
* Alberto Escobar Ángel
* Fernando Lalinde
* Fernando González Ochoa
* Mario Rivero
* Germán Espinosa
* José Manuel Arango
* Alejandro Costa
* Giovanni Quessep
* Rafael Vega Jácome
* Aníbal Tobón
* Patricia Ariza
Gainera, The Speakers, The Young Beats eta Los Yetis mugimendu honekin lotutako rock taldeak ziren.

## Aurrekariak

Kolonbiako poesiaren beste mugimendu bat Piedra y cielo edo piedracielismoarena da, 1939an sortu zena, eta baita horren aurka ere hitz egiten zuten nadaistek. eta Guillermo Valenciaren nagusi den parnasianismoari aurre egin zion mugimendua izan zena, zeinaren aurka boligrafoa jaurti baitzuen, nazio ilusio liriko berria sortuz, garairako berriak eta harrigarriak ziren metafora eta irudiekin.

## Obra nabarmenak

* De nada al nadaísmo (1963), Gonzalo Arango, poesia antologia
* Obra Negra (1974), Gonzalo Arango, Jotamario Arbeláezek hautatutako antologia poetikoa
* Poemas urbanos (1966), Mario Rivero
* El hostigante verano de los dioses, Fanny Buitrago
* Basiliskoaren begiak, Germán Espinosa
* Igeri egin Go-Go!, Yetiak, CD bat

## Erreferentziak

* ↑ Esslinger, Pat M.. (1967). «The Nadaism of Gonzalo Arango» Critique: Studies in Contemporary Fiction 10 (1): 85–91. doi:10.1080/00111619.1967.10689914..
* ↑ Roldan, Camilo. «Una introducción al nadaísmo» Mandorla.
* ↑ «El Nadaísmo» Biblioteca Virtual Luis Ángel Arango.

## Kanpo estekak

* Beat belaunaldia eta Nadaísmo, Jesús Sepúlvedaren eskutik
* Nadaismoak 50 urte betetzen ditu bere jatorrizko irreberentziarekin
* Datuak: Q2496232