OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 2009ko Bahraingo Sari Nagusia

2009ko Bahraingo Sari Nagusia 1 Formulako 2009ko denboraldiko laugarren sari nagusia izan zen. Apirilaren 24 eta 26 artean ospatu zen Sakhirren (Bahrain).
Lasterketa honetan Sebastian Vettelek podio lortu zuen 2. aldiz, eta Jenson Buttonek denboraldiko 3. lehen postua lortu zuen Brawn GPrentzat.

## Erreferentziak

* ↑ GP Bahrein: Pesos de los monoplazas, en GPUpdate.net.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252620
# 2009ko Brasilgo Sari Nagusia

2009ko Brasilgo Sari Nagusia Sao Pauloko Jose Carlos Pace autodromoan ospatu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54432
* Multimedia: 2009 Brazilian Grand Prix / Q54432
# Aiarako Andre Mariaren santutegia

Aiarako Andre Mariaren santutegia Dulantziko baseliza bat da, herrigunetik kilometro eskas bat iparraldera dagoena eta Donejakue bidean.

## Historia

Zerga bilketarako Donemiliagako goldea agirian jada aipatzen zen "Aialha" herria 1025. urtean. XIII. mendean eraiki zen Aiara herriko parrokia izateko. Donejakue bidea pasatzen zen bertatik, Arabatik Gipuzkoara zihoana, San Adrian pasabidetik barna. Aiaratarrek ordea herria utzi eta hegoalderantz egin zuten toki hobea iritzita eta Dulantzi herria sortu zuten.
Hurrengo mendeetan hainbat berriztatzen lan egin ziren eta gaur egun ongien kontserbaturiko monumentuetako bat da.

## Egitura

Estilo erromaniko berantiarrean eraiki zen. Habearte bakarra du, eremu presbiterar errektangularra eta abside semizirkularrarekin. Absidea bera oso soila da, bi aspilera estu baino ez ditu. Teilatuaren azpian irudi ugari erakusten ditu, gia buruak, irudi zoomorfoak eta geometrikoak, landa eremuko tenplo erromanikotan ohikoa den legez.
Hegoaldeko horman leiho gotiko bat agertzen de, beranduago egindakoa dudarik gabe. Sarrerako atea ere gotikoa da eta giza buruen eskulturez horniturik dago. Ataria bera hegoaldera zabaltzen den arkupe batek babesten du. Arku bat puntu erdikoa da, erromaniko berantizarrekoa, eta beste bi arkuak gotikoak dira. Arkupe honetan herriko biltzarrak egingo zirela proposatu izan da.

## Iruditegia

* Ataria.
* Atariaren barnealdea.
* Sarrerako atea.
* Hegoaldeko leihoa.
* Putzua.

## Erreferentziak

* ↑ «Aiarako Ama Birginaren santutegia. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2019-09-22).
* ↑ «Ermita de Nuestra Señora de Ayala (Alegría-Dulantzi)» Álava Medieval / Erdi Aroko Araba 2018-05-29 (Noiz kontsultatua: 2019-09-22).
* 1 2 3 «Ermita de Nuestra Señora de Ayala, en Alegría (Álava)» www.arteguias.com (Noiz kontsultatua: 2019-09-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65946372
* Multimedia: Sanctuary of Nuestra Señora de Ayala / Q65946372
# Aiartza (argipena)

Aiartza izenak hainbat adiera du:
* Aiartza erreka (Asua), Bizkaiko ibaia.
* Aiartza erreka (Urola), Gipuzkoako.
* Aiartza, Urbiola kontzejuko toki bat (Iguzkitza, Nafarroa Garaia).
Euskal deitura ere bada Aiartza, adibidez pertsona hauena:
* Urko Aiartza, abokatu eta politikaria.
* Jon Aiartza Zallo, EAJko politikaria.
* Andoni Aiartza, futbolaria.
# Aiartza erreka (Asua)

Aiartza erreka Loiuko Aiartza auzoan jaiotzen den erreka. Loiu utzi eta Derio osoa zeharkatu ondoren Asua ibaian isurtzen ditu urak.

## Ikus, gainera

* Untza erreka

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Aiartza erreka eta inguruari buruzko webgunea.
* Datuak: Q12252905
# Aiatola

Aiatola (persieratik آیت‌الله, ayatollah eta hori arabieratik آية الله, āyatu l-lāh, "Allahren Seinalea", hots, "Jainkoaren Seinalea") xiismoko titulurik gorena da. Aiatolak zientzia islamikoen artean adituak direla esaten da eta legegintza, mistizismoa, filosofia eta etikaren inguruan ezagutzak dituzte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q184402
* Multimedia: Ayatollahs / Q184402
# Aiarako Jaurerria

Aiarako Jaurerria edo Aiarako Lurraldea (euskaraz: «Tierra de Ayala») Erdi Aroan eta Aiaraldean (Araba) garatutako lurraldea izan zen, Aiaratarren leinukoek kudeatutakoa.
X. mendekoak dira lehenengo aipamenak, eta Pero Lopez Aiarakoa kantzelari eta historialariak XIV. mendean "Linaje de Ayala" haren familiarekin egindako izeneko ikerketa genealogikoa utzi zuen.
XV. mendera arte, Arabako lurraldeak erakunde politiko bitan banatuta zeudenː Arriagako Kofradia eta Aiarako Jaurerria zeina lau auzok osatzen zutenː Aiarak, Amurriok, Lezamak eta Okondok.
Hizkuntzen aldetik, lurralde honetan euskara eta gaztelaniaren arteko muga egon da mendeetan zehar, eta horren lekuko hango toponimia dugu.

## Aiarako Forua

1373an Fernan Perez Aiarakoa jaunak haren lurraldeko biztanleei forua eman zien Bizkaiko Foruaren antzekoa zena eta 1469an beste 16 atal berriekin eraldatu zutena. Azkenik, 1487an aiaratarrek foruari uko egin zioten Gaztelako Koroaren legeak onartuz, beste lurraldeetako arabarrek egin zuten moduan. Hala ere, Arabako Batzar Nagusietan leku garrantzitsua hartu dute XIX. mende arte, 1876an erakunde hura deuseztu zuten arte.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko historia

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)"Baskonia Erdi Aroan"
* Datuak: Q12252903
# Aiaraldea (ibarra)

    Artikulu hau Araba-Bizkaietako ibarrari buruzkoa da; Arabako kuadrilla gaitzat duena beste hau da: «Aiaraldea»
Aiaraldea Euskal Herriko mendebaldeko haran bat da. Bere barnean hartzen ditu Arabako ipar-mendebaldean dagoen Aiaraldea kuadrillako bost udalerri (Amurrio, Artziniega, Aiara, Laudio eta Okondo) eta Bizkaiko hegoaldean dagoen Arratia-Nerbioi eskualdeko bi udalerri (Orozko eta Urduña).

## Kanpo estekak

* Aiaraldea.com, ibarreko albisteak argitaratzen dituen webgunea.
* Datuak: Q20492315
# Aiglsbach

Aiglsbach Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Kelheim (barrutia)|Kelheim]] barrutian. 2014an 1.699 biztanle zituen 39,95 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q258021
* Multimedia: Aiglsbach / Q258021
# 2016ko Lieja-Bastogne-Lieja

2016ko Lieja-Bastogne-Lieja :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 102. Lieja-Bastogne-Lieja |
| Txapelketa | UCI World Tour 2016 1.UWT |
| Data | 2016.eko apirilak 24 |
| Luzera | 248 km |
| Herrialdea | Belgika |
| Irteera-lekua | Lieja |
| Helduera-lekua | Ans |
| Taldeak | 25 |
| Parte-hartzaileak | 200 |
| Amaitu dutenak | 154 |
| Bataz besteko abiadura | 38,701 km/o |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Wout Poels (Team Sky) |
| Txapeldunordea | Michael Albasini (Orica-GreenEDGE) |
| Hirugarrena | Rui Costa (Lampre-Merida) |
| ◀2015 | 2017▶ |
| Dokumentazioa ||
2016ko Lieja-Bastogne-Lieja txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 102. edizioa izan zen. 2016ko apirilaren 24an ospatu zuten Lieja eta Ans artean, 248 kilometroko ibilbidearekin. Proba UCI World Tourren zati izan zen.

## Sailkapen orokorra

Iturriak : ProCyclingStats Cycling Quotient Cycling Archives :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20071027
# 2016ko Miguel Indurain Sari Nagusia

2016ko Miguel Indurain Sari Nagusia :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 68. Miguel Indurain Sari Nagusia |
| Txapelketa | UCI Europe Tour 2016 1.1 |
| Data | 2016.eko apirilak 2 |
| Luzera | 191,1 km |
| Herrialdea | Espainia |
| Irteera-lekua | Lizarra |
| Helduera-lekua | Lizarra |
| Taldeak | 17 |
| Parte-hartzaileak | 128 |
| Amaitu dutenak | 78 |
| Bataz besteko abiadura | 41,349 km/o |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Ion Izagirre (Movistar Team) |
| Txapeldunordea | Sergio Henao (Team Sky) |
| Hirugarrena | Moreno Moser (Cannondale) |
| ◀2015 | 2017▶ |
| Dokumentazioa ||
XVIII. Miguel Indurain Sari Nagusia (XLVIII. Nafarroako Foru Erkidegoko Saria eta VXII. Lizarrako Udala Saria) 2016eko apirilaren 2an Lizarran egindako txirrindularitza lasterketa izan zen, 192,7 kilometroko luzera zuena.
UCIk 1.1 mailan sailkatu zuen. 17 taldek eta 143 txirrindularik hartu zuten parte, 78k bukatu zutelarik.
Ion Izagirrek irabazi zuen.

## Sailkapen orokorra

Iturriak : ProCyclingStats Cycling Quotient Cycling Archives :

## Erreferentziak

* ↑ 18th Gran Premio Miguel Indurain - Result. .

## Kanpo estekak

* 2016ko Miguel Indurain Sari Nagusia - FirstCycling.com
* Datuak: Q21885938
# 2016ko Getxoko Zirkuitua

2016ko Getxoko Zirkuitua :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 71. Getxoko Zirkuitua |
| Txapelketak | UCI Europe Tour 2016 1.1 |
| Data | 2016.eko uztailak 31 |
| Luzera | 170 km |
| Herrialdea | Espainia |
| Irteera-lekua | Getxo |
| Helduera-lekua | Getxo |
| Parte-hartzaileak | 66 |
| Amaitu dutenak | 44 |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Diego Ulissi (Lampre-Merida) |
| Txapeldunordea | Simon Yates (Orica-BikeExchange) |
| Hirugarrena | José Herrada (Movistar Team) |
| ◀2015 | 2017▶ |
| Dokumentazioa ||
LVXXI. Getxoko Zirkuitua- XVI. Ricardo Otxoaren Memoriala 2016ko uztailaren 31n egin zuten. 17 km luzera zuen zirkuituak Getxo, Berango eta Leioa zeharkatu zituen eta pelotoiak, 10 bira egin ondoren, guztira 170 km osatu zuen. 1.1. maila zuen.
9 taldek eta 66 txirrindularik hartu zuten parte, horietatik 44 amaitu zirenak. Garailea Diego Ulissi italiarra izan zen. Mendiko sailkapena Adrián Gonzálezek eta euskaldunena Pello Bilbaok irabazi zuten.

## Sailkapen orokorra

2015 << 2016ko Getxoko Zirkuitua >> 2017 :
| Zbk. | Txirrindularia | Taldea | Denbora |
| 1.a | Diego Ulissi | Lampre - Merida | 3 o 58 min 44 s |
| 2.a | Simon Yates | ORICA-BikeExchange | + 1 s. |
| 3.a | José Herrada | Movistar | d.b. |
| 4.a | Ángel Madrazo | Caja Rural-Seguros RGA | + 5 s |
| 5.a | Pello Bilbao | Caja Rural-Seguros RGA | d.b. |
| 6.a | Pablo Torres | Burgos-BH | d.b. |
| 7.a | Marc Soler | Movistar | + 8 s. |
| 8.a | Alex Aranburu | Murias | d.b. |
| 9.a | Marco Zamparella | Amore & Vita - Selle SMP | + 12 s. |
| 10.a | Antonio Pedrero | Movistar | + 13 s |

## Erreferentziak

* ↑ EiTB. (2016/07/31). Diego Ulisi gailendu da Getxoko Zirkuituan. .
* ↑ «Diego Ulissi se impone en el circuito de Getxo» As 2016/07/31.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21516805
# 2016ko Istanbulgo aireportuko atentatua

Istanbulgo aireportuko atentatua 2016ko ekainaren 28an Turkiako Istanbul hiriko Atatürk nazioarteko aireportuaren 2 terminalean jazotako tiroketa eta bonba eraso suizidaren bidez burututako sarraski bat izan zen. Ondorioz gutxienez 36 hildako (gehi 3 erasotzaile) eta 120 zauritutako egon ziren
Oraingoz inork ez ditu erasoak aldarrikatu, baina Turkiako agintariek Estatu Islamikoa izan dela uste dute.

## Erreferentziak

* 1 2 Oraingoz inork ez ditu erasoak aldarrikatu, baina Turkiako agintariek Estatu Islamikoa izan dela uste dute. 2016ko ekainaren 29a. Eitb.com
* ↑ Gutxienez 36 dira Istanbuleko atentatuan hildakoak eta 120 zauritutakoak. 2016ko ekainaren 28a. Berria.info

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25007917
* Multimedia: 2016 Istanbul Atatürk Airport attack / Q25007917
# 2016ko Italia erdialdeko lurrikara

2016ko Italia erdialdeko lurrikara 2016ko abuztuaren 24an, goizeko 3:36tan (01:36 GMT) Norciatik gertu izandako lurrikara bat izan zen. Perugiatik 75 kilometrora hego-ekialdean eta L'Aquilatik 45 kilometrora iparraldean izan zuen epizentroa, Umbria, Lazio eta Markak elkartzen diren puntutik gertu. USGSk hasieran 6.2 kilometroko sakoneran eman zela esan zuen, 6.4ko magnitudearekin. Beranduago 6.2ra jaitsi zen, eta Europar-Mediterranear Zentro Sismologikoak 6.1 zela esan zuen.
Amatrice herrian kalte larriak gertatu ziren, epizentrotik gertu. Hainbat erreplika egon ziren, Erroma, Napoles eta Florentzian nabaritu zirenak. 247 pertsona hil ziren eta hainbat desagertu.
Eskualdea oso aktiboa da sismologikoki eta lurrikara garrantzitsu bat izan zen gertu, 2009an, L'Aquilan 300 pertsona hil eta 65.000 etxerik gabe utzi zituena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26689701
* Multimedia: 2016 Central Italy earthquake / Q26689701
# 2016ko Kataluniako Volta

2016ko Kataluniako Volta :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 96. Kataluniako Volta |
| Txapelketa | UCI World Tour 2016 2.UWT |
| Etapak | 7 |
| Datak | martxoak 21 – 2016.eko martxoak 27 |
| Luzera | 1.219,6 km |
| Herrialdea | Espainia |
| Irteera-lekua | Calella |
| Helduera-lekua | Bartzelona |
| Taldeak | 24 |
| Parte-hartzaileak | 191 |
| Amaitu dutenak | 126 |
| Bataz besteko abiadura | 39,548 km/o |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Nairo Quintana (Movistar Team) |
| Txapeldunordea | Alberto Contador (Tinkoff) |
| Hirugarrena | Daniel Martin (Etixx-Quick Step) |
| Eskalatzailerik onena | Thomas De Gendt (Lotto-Soudal) |
| Sprinter onena | Thomas De Gendt (Lotto-Soudal) |
| Gazte onena | Hugh Carthy (Caja Rural-Seguros RGA) |
| Talderik onena | BMC Racing Team |
| ◀2015 | 2017▶ |
| | Dokumentazioa |
2016ko Kataluniako Volta Kataluniako Volta lasterketaren 96. edizioa izan zen. Martxoaren 21 eta martxoaren 27 bitartean jokatu zuten. Calella eta Bartzelona lotu zituen, guztira 1.219,6 km eginez zazpi etapatan. 2016ko UCI WorldToureko bostarren ekitaldia izan zen.

## Ibilbidea

| Etapa | Data | Etapako hiriak | type | Luzera (km) | Etapako garailea | Sailkapen orokorreko liderra |
| 1 | mark 21 | Calella – Calella | etapa gorabeheratsua | 175,8 | Nacer Bouhanni | Nacer Bouhanni |
| 2 | mark 22 | Mataró – Olot | etapa gorabeheratsua | 178,7 | Nacer Bouhanni | Nacer Bouhanni |
| 3 | mark 23 | Girona – La Molina | mendiko etapa | 172,1 | Daniel Martin | Daniel Martin |
| 4 | mark 24 | Bagà – Port Ainé | mendiko etapa | 172,2 | Thomas De Gendt | Nairo Quintana |
| 5 | mark 25 | Rialp – Valls | bitarteko etapa | 187,2 | Wout Poels | Nairo Quintana |
| 6 | mark 26 | Sant Joan Despí – Vilanova i la Geltrú | etapa laua | 197,2 | Davide Cimolai | Nairo Quintana |
| 7 | mark 27 | Bartzelona – Montjuïc | etapa gorabeheratsua | 136,4 | Alexey Tsatevich | Nairo Quintana |

## Etapak
### 1. etapa

Iturria : ProCyclingStats :
Iturria : ProCyclingStats :

### 2. etapa

Iturria : ProCyclingStats :
Iturria : ProCyclingStats :

### 3. etapa

Iturria : ProCyclingStats :
Iturria : ProCyclingStats :

### 4. etapa

Iturria : ProCyclingStats :
Iturria : ProCyclingStats :

### 5. etapa

Iturria : ProCyclingStats :
Iturria : ProCyclingStats :

### 6. etapa

Iturria : ProCyclingStats :
Iturria : ProCyclingStats :

### 7. etapa

Iturria : ProCyclingStats :

## Azken sailkapenak
### Sailkapen orokorra

Iturriak : ProCyclingStats Cycling Quotient Cycling Archives :

### Mendiko sailkapena
## Kanpo estekak

* Datuak: Q22920552
* Multimedia: Volta a Catalunya 2016 / Q22920552
# 2016ko Kumamotoko lurrikarak

2016ko Kumamotoko lurrikarak (japonieraz: 平成28年熊本地震, Hepburn: Heisei 28-nen Kumamoto jishin) 2016ko apirilaren 14an eta 15ean Japonian izandako bi lurrikara izan ziren. Lurrikara nagusiaren epizentroa Kumamoto hiriaren azpian izan zen eta Richter eskalan 7,0 gradukoa izan zen. Bestea lurrikara iragarle bat izan zen, 6,2 gradukoa.
Lurrikarak tsunami alerta piztu zuen Kumamoto hirian. baina ez zen izan. Eskualderik kaltetuenak Kumamoto eta Ōita prefekturetan zeuden. Aso mendiak erupzio txiki bat ere izan zuen.

## Erreferentziak

* ↑ «Izua zabaldu du zazpi graduko lurrikarak Japonian, ordu gutxian izaniko bigarrenak» Berria 2016-04-16.
* ↑ Reuters. (2016-4-16). «Small eruption seen on Mount Aso after latest quakes» The Japan Times.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Lurrikara nagusiari buruzko informazioa AEBetako Geologia zerbitzuaren webgunean
* Datuak: Q23825118
* Multimedia: 2016 Kumamoto earthquake / Q23825118
# 2016ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa

2016ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa urtero ospatzen den Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren hamalaugarren edizioa izan zen. Valletako Mediterranean Conference Centre biltzargunean ospatu zen, Maltan, azaroaren 20an.
Garailea Georgiako Mariam Mamadashvili izan zen, "Mzeo" abestiarekin. Georgiaren hirugarren garaipena izan zen, garaipen errekorra hautsiz.
Hamazazpi herrialde izan ziren partaide, aurreko urteko kopuru berdina. Hiru herrialde itzuli ziren lehiaketara: Polonia (hamaika urteko eten baten ostean), Israel (hiru urte ostean) eta Zipre (urte baten ostean). Bestalde, Eslovenia, Montenegro eta San Marino erretiratu egin ziren.

## Lehiaketa

| Ordena | Herrialdea | Hizkuntza | Artista | Abestia | Euskarara itzulpena | Postua | Puntuak |
| 01 | Irlanda | Irlandera, Ingelesa | Zena Donnelly | "Brice ar Bhricé" | Adreiluz adreilu | 10 | 122 |
| 02 | Armenia | Armeniera, Ingelesa | Anahit & Mary | "Tarber" (Տարբեր) | Ezberdina | 2 | 232 |
| 03 | Albania | Albaniera, Ingelesa | Klesta Qehaja | "Besoj" | Sinesten dut | 13 | 38 |
| 04 | Errusia | Errusiera, Ingelesa | The Water of Life Project | "Water of Life" | Bizitzaren ura | 4 | 202 |
| 05 | Malta | Ingelesa | Christina Magrin | "Parachute" | Jausgailua | 6 | 191 |
| 06 | Bulgaria | Bulgariera, Ingelesa | Lidia Ganeva | "Magical Day (Valsheben den)" (Вълшебен ден) | Egun magikoa | 9 | 161 |
| 07 | Mazedonia | Mazedoniera, Ingelesa | Martija Stanojković | "Love Will Lead Our Way (Ljubovta ne vodi)" (Љубовта не води) | Maitasunak gidatuko du gure bidea | 12 | 41 |
| 08 | Polonia | Poloniera, Ingelesa | Olivia Wieczorek | "Nie zapomnij" | Ez ahaztu | 11 | 60 |
| 09 | Bielorrusia | Errusiera, Ingelesa | Alexander Minyonok | "Musyka moikh pobed (Music is My Only Way)" (Музыка моих побед) | Nire garaipenen musika (Musika da nire bide bakarra) | 7 | 177 |
| 10 | Ukraina | Ukrainera, Ingelesa | Sofia Rol | "Planet Craves for Love" | Planeta maitasun irrikan dago | 14 | 30 |
| 11 | Italia | Italiera, Ingelesa | Fiamma Boccia | "Cara Mamma - Dear Mom" | Ama maitea | 3 | 209 |
| 12 | Serbia | Serbiera | Dunja Jeličić | "U la la la" (У ла ла ла) | — | 17 | 14 |
| 13 | Israel | Hebreera, Ingelesa | Shir & Tim | "Follow My Heart" | Nire bihotza jarraitu | 15 | 27 |
| 14 | Australia | Ingelesa | Alexa Curtis | "We Are" | Gara | 5 | 202 |
| 15 | Herbehereak | Hebreera, Ingelesa | Kisses | "Kisses and Dancin" | Muxuak eta dantzatzea | 8 | 174 |
| 16 | Zipre | Greziera, Ingelesa | George Michaelides | "Dance Floor" | Dantzalekua | 16 | 27 |
| 17 | Georgia | Georgiera | Mariam Mamadashvili | "Mzeo" (მზეო) | Eguzkia | 1 | 239 |

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Junior Eurovision webgune ofiziala
* Datuak: Q21521457
* Multimedia: Junior Eurovision Song Contest 2016 / Q21521457
* Junior Eurovision Abesti Lehiaketaren edizioak
* 2003  •
* 2004  •
* 2005  •
* 2006  •
* 2007  •
* 2008  •
* 2009  •
* 2010  •
* 2011  •
* 2012  •
* 2013  •
* 2014  •
* 2015  •
* 2016  •
* 2017  •
* 2018  •
* 2019  •
* 2020  •
* 2021  •
* 2022  •
* 2023
* Besteak
* Webgune ofiziala
# Alain Carrier

Alain Carrier (1924-2020) afixagile eta ilustratzaile frantziarra izan zen.. Frantziako Erresistentziaren kidea, garai haietan vin de noix botilentzako etiketak diseinatu zituen.

## Erreferentziak

* ↑ https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12595083w
* ↑ https://www.idref.fr/056538774
* ↑ https://web.archive.org/web/20210926040541/https://alaincarrier.fr/wp-content/uploads/2017/08/20170811_DP_AlainCarrier.pdf

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33120079
* Multimedia: Alain Carrier / Q33120079
# Alain Colmerauer

Alain Colmerauer (Carcasona, 1941eko urtarrilaren 24a – Marseilla, 2017ko maiatzaren 12a) informatikari frantses bat izan zen. Aix-Marseille Unibertsitatean irakaslea Izan zen, eta logikan oinarritzen den Prolog programazio-lengoaiaren sortzailea. Carcasonan jaio zen. Grenobleko Institutu Teknologikoan graduatu zen, eta Grenobleko Ensimag-en lortu zuen doktoretza.

## Karrera

Colmerauerrek 1967-1970 urteak Montrealeko Unibertsitatean eman zituen irakasle laguntzaile gisa, bertan sortu zituen Q-Sistemak, hizkuntz teknologiako formalismo lehenetako bat itzulpen automatikoko TAUM-METEO prototipoaren garapenean erabili zena. 1984an Prolog III programazio-lengoaia garatu zuen, eta murrizketen bidezko programazio logikoa arloaren sortzaile nagusietako bat izan zen.
Colmerauer 1970an irakasle elkartu plaza bat lortu zuen Aix-Marseille Unibertsitatean Luminy herrian. 1979an katedraduna bihurtu zen. 1993tik 1995era, buru izan zen Marsellako Informatika-Laborategian (LIM). 2006an erretiroa irakasle emeritu gisa hartu zuen arren, jarraitu zuen kide bat Luminyko adimen artifizialeko taldean kide moduan.
Hainbat sari irabazi zituen, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina,-ko Erregio-Kontseilukoa, 1985ean Michel Monpetit Saria, Frantziako Zientzien Akademiakoa. 1986an, Ohorezko Legioko zaldun izendatu zuen Frantziako Gobernuak. Adimen Artifizialeko American Association elkarteko kide bihurtu zen 1991ean, eta ACP Ikerketa Bikaintasun Saria jaso zuen 2008an (Printzipioak eta Murrizketen bidezko Programazio-Praktikak). Frantziako Zientzien Akademiako korrespontsala ere izan zen Matematika arloan.

## Erreferentziak

* ↑ Colmerauer, Alain (1941-....). IDREF.
* ↑ Cohen, Jacques. (2004-02-25). «A Tribute to Alain Colmerauer» arXiv:cs/0402058 (Noiz kontsultatua: 2017-05-19).
* ↑ (Ingelesez) In Memoriam: Alain Colmerauer – Association for Logic Programming. (Noiz kontsultatua: 2017-05-19).
* ↑ (Frantsesez) Alain, Colmerauer,. BnF Catalogue général. (Noiz kontsultatua: 2017-05-19).
* ↑ texte, Académie des sciences (France) Auteur du. (1985-11-01). La Vie des sciences. (Noiz kontsultatua: 2017-05-19).
* ↑ Elected AAAI Fellows. (Noiz kontsultatua: 2017-05-19).
* ↑ Research Excellence Award. .
* ↑ (Frantsesez) User, Super. Alain Colmerauer | Liste des membres de l'Académie des sciences / C | Listes par ordre alphabétique | Listes des membres | Membres | Nous connaître. (Noiz kontsultatua: 2017-05-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q93072
* Multimedia: Alain Colmerauer / Q93072
# Alain Calmat

Alain Calmat (Paris, Frantzia, 1940ko abuztuaren 31) patinatzaile artistiko ohia eta politikaria da. Patinaje artistikoko txapeldun izan zen Frantzian 1958, 1962, 1963, 1964 eta 1965. urteetan, eta Europako txapelduna 1962, 1963 eta 1964an. 1964ko Innsbruckeko Olinpiar Jokoetan txapeldunorde izan zen, eta munduko txapeldun 1965ean, 1964an bigarren, eta 1960 eta 1962an hirugarren izan ondoren. Kirurgialaria da lanbidez, eta Frantziako kirolari-taldearen sendagile ofiziala izan zen Grenobleko Olinpiar Jokoetan, 1968an. Gazteria eta Kiroleko ministro izan zen 1984-1986 urteetan, Laurent Fabiusen gobernuan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1353268
* Multimedia: Alain Calmat / Q1353268
# Alain Connes

Alain Connes (Draguignan, Var, 1947ko apirilaren 1a) frantses matematikaria da.

## Biografia

Lehenengo ikasketak Parisko École Normale Supérieurean egin zituen. Graduatu ondoren (1970), Ikerketa Zientifikorako Zentro Nazionalarentzat aritu zen ikerlanean. Bere tesiak (III. motako faktoreen sailkapen bat) aljebra operatzaileak, bereziki Von Neumann aljebrak, aztertzen ditu. Jacque Dixmieren laguntzaz idatzi zuen, eta 1973an aurkeztu zuen. 1974-75 ikasturtea Ontarioko Erreginaren Unibertsitatean (Kanada) igaro zuen. 1976tik aurrera Parisko VI. Unibertsitatean lan egin zuen. Princetongo Ikerketa Aurreratuetako Institutuan ere aritu zen. 1980an Parisko Unibertsitatea utzi zuen eta Bures-sur-Yvetteko Ikerketa Zientifiko Aurreratuen Institutura joan zen irakasle. 1981ean Ikerketa Zientifikorako Zentro Nazionalera itzuli zen, oraingo honetan ikerketen zuzendari gisa. Postu hori zortzi urtez bete zuen. Parisko Frantziako Eskolako irakasle ere bada 1984az geroztik. 1983an Fields domina eman zioten Varsoviako Nazioarteko Kongresuan. III. motako faktoreez gainera, Connesek matematikako arlo asko aztertu ditu: geometria diferentziala, ez-trukakorraren integrazioa, etab. Bere azkeneko lanetan geometria ez-trukakorra aztertu du; testu garrantzitsu bat argitaratu zuen gai horri buruz 1994an. Fields dominaz gainera, beste sari asko jaso ditu: Aimeé Berthé saria (1975), Pecot-Vimont saria (1976), Ikerketa Zientifikorako Zentro Nazionaleko urrezko domina (1977), Parisko Zientzietako Akademiaren Ampère saria (1980), Frantziako Elektrizitatearen saria (1981), eta Crafoord saria (2001). 1982an Zientzietako Akademiako kide izendatu zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q313590
* Multimedia: Alain Connes / Q313590