OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eber

Bibliako Hasiera liburuko hamargarren atalean, Eber (hebreeraz: עֵבֶר בן-שֵׁלָח‎, Éver ben Šēlāh, arabieraz: هود بن صالح‎, Hud ibn Saleh), Salehren semea da, hogeita hamalau urterekin, Pelegen aita izan zena. Ondoren, laurehun eta hogeitamar urtez bizi izan zen, denbora horretan, Joktanen aita ere izan zelarik. Musulmanek, Hud izeneko profetatzat hartzen dute.
Elezahar judu batek, Nimroden alaba zen Azuradekin ezkondu zela dio, Babelgo dorre ospetsuaren eraikuntza zuzendu zuena.
Eberrek, baina, uko egin zion bere aitaginarrebari dorrearen eraikuntzan laguntzeari, eta, horregatik, bere hizkuntza, garbi mantendu zen, jatorrizkoa bezala. Gertaera honek, juduek euren hizkuntza, perfektuena bezala hartzea azaltzen du, eta Idazteunek ematen dioten balioa, Munduaren Sorreraren hizkuntza izango baitzen, botere magikoekin. Izan ere, Eber izena, hebrear hitzaren jatorria izango litzateke.
Charles Pope bezalako kritiko batzuek, Hamurabi erregearekin lotu dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q502282
# Ebenezer Cunningham

Ebenezer Cunningham (Hackney, Londres, 1881eko maiatzaren 7a - 1977ko otsailaren 12a) britaniar matematikaria izan zen.

## Biografia

Lehenengo ikasketak Cambridgeko St John's Collegen egin zituen. Besteak beste, Baker, Larmor, J. G. Leathem eta R. Pendlebury izan zituen irakasle; Baker izan zen bere ikasketen zuzendari. 1902an, graduatu ondoren, Smith sarirako trebatzeari ekin zion; bitartean egindako ekarpenak aldizkari frantses batean argitaratu zituen, eta azkenik erretiratu egin zen. 1904an St. John's-eko kide hautatzeaz gainera, irakasle-postu bat ere lortu zuen Liverpooleko Unibertsitatean; bertan Batemanekin batera lan egin zuen. 1907 urtea Liverpool eta Cambridgen eman zuen lanean. Gero Londresko University Collegera joan zen, non Pearsonen zuzendaritzapean lan egin zuen. Urte horietan ekuazio diferentzial linealei buruz eta estatistikei buruz idatzi zuen. Baina Cunninghamek beste arlo batzuk landu zituen. Hala, Larmoren Aether and Matter (Eterra eta materia) liburu famatua eta Einstenen erlatibitate bereziari buruzko artikulua (1905) irakurri ondoren, arlo horretan hasi zen lanean. 1914an The Principle of Relativity (Erlatibitatearen printzipioa) liburua argitaratu zuen; hortik aurrera erlatibitateari buruz artikulu ugari idatzi zuen. Izan ere, 1911n, Bakerrek gonbidatuta, St. John's Collegera itzuli zen, baina bere lana Lehen Mundu Gerrak eten zuen. Hala, urte horietan zailtasun handiak izan zituen erlatibitatearen teoriaren garapena jarraitzeko. Azken urteak Cambridgen eman zituen, matematikako irakasle.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q951453
# Ebensfeld

Ebensfeld Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Lichtenfels (barrutia)|Lichtenfels]] barrutian. 2014an 5.596 biztanle zituen 68,73 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q503009
* Multimedia: Ebensfeld / Q503009
# Eber Finn

Irlandar mitologian Eber Finn (Heber edo Eibhear) Míl Espáine (Miled edo Milesius) eta Scota-ren semea zen eta Milesianotarren Irlandako konkistan parte hartu zuen. Eber-ren pertsonaia Inver Sceni-en ailegatu zen Irlandara, Bantryko Badian.

## Historia

Eber eta bere anaia zen Éremón, Tuatha Dé Danann-tarren aurka borrokatu ziren Taillte-n eta De Dannan-tarren hiru errege eta hiru erregina hil zituzten. Bizirautea lortu zutenek mendixketara ihe egin zuten, hau irlandar muino edo mendixketako jende miragarria eta maitagarrien kontakizunen sorreraren oinarri izan liteke.
Behin Irlanda konkistatu eta gero, uhartea Eber eta Éremón-en artean banatu zuten, Eber-ek hegoaldea hartu zuen eta Éremón-ek iparraldea. Eber ez zegoen pozik banaketarekin, bere erdia gutxigotzat baitzuen, hortaz, anaiaren aurka guda egitera joan zen, baina Eber garaitua eta hila izan zen. Kontakizun honen bertsio batean, Eber-en emaztea zen pozik ez zegoena. Emazteak Tarako muinoa nahi zuen, Éremón-en lurraldeen erdi-erdian zegoen hau, baina Éremón-en emazteak ez zion eman nahi izan eta horrela izan zen gudaren hasiera.
Eber hil zenean, Irlandako goi erregetzak bere anaiari men egin zion. Halere, hurrengo mendeaskotan zehar, Éremón-en ondorengoak ziren Eremoniatarrek eta Eber-en ondorengoak ziren Eberiartarrek borrokan jarraitu zuten euren artean. Munster-en nagusitza lortzeko asmoz, Eberiartarrek Ithiartarren aurka ere borrokatu ziren, azken hauek Miled-en osaba zen Ith-en ondorengiak.
Eber-en semeak Conmhaoil ziren, Ér, Orba, Ferón eta Fergna.
Irlandan parekide zen Hibernia (Julio Zesar-ek erabilia) izendapena Eber (edo Heber) izenatik eratorria izan liteke, hau irlanderaz Irlanda esateko izena omen zen. Bikingoak eta Saxoiek Ir-land edo Ir-landa izendatu zuten.

## Aipuak

* If You're a Wee Bit Irish. Ulliam O'Duirnin (Irish Family Names Society:La Mesa, CA.USA). 1978.
* The Story of the Irish Race. Seumas MacManus. Wings Books, Random House. 1990 edition.

## Ikus, gainera

* Irlandar mitologia
* Ulstergo zikloa
* Cúchulainn
* Zeltiar mitologia
* Gaelera
* Nazio zeltak
* Hizkuntza zeltak
* Zelta
* Irlandako historia
# Ebenezer Howard

Ebenezer Howard (ingelesez: ˌɛbᵻˈniːzər ˈhaʊərd)(1850eko urtarrilaren 29a – 1928ko maiatzaren 1a) lorategi-hirien mugimenduko Ingalaterrako sustatzailea izan zen.
Ezaguna egin zen To-Morrow: A Peaceful Path to Real Reform (1898) liburuarekin, hiri utopiko baten deskribapena non jendea naturarekin armonian bizi zen. Argitalpen honen ondotik, lorategi-hirien mugimendua abiatu zen, eta hala, 1903an Letchworth eraikitzen hasi ziren, lehen lorategi-hiria. Bigarren lorategi-hiria, zentzu hertsian, Welwyn (1920) izan zen. Mugimenduak eragina izan zuen beste herrialdeetako hainbat hiriguneen diseinuen ereduan, adibidez, Forest Hills Gardens, F. L. Olmsted Jr.-ek diseinatua 1909an, Radburn (1923) eta 1930 hamarkadako Suburban Resettlement programako hiriak: (Greenbelt (Maryland); Greenhills (Ohio); Greenbrooke (New Jersey) eta Greendale (Wisconsin)).
Howard-ek lagun zuen gizakiak eta gizarteak berak naturarengandik zuen alienazio egoera murrizten lorategi-hirien eta Georgismoaren bitartez. Howard, zenbaiten ustez, hiri-plangintza mugimenduaren buru nagusietako da eta bere lorategi-hirien inguruko printzipioak gaur egungo hiri-plangintzan erabiltzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ Penguin Pocket On This Day. ISBN 0-14-102715-0..
* ↑ (1933) Enciklopedio de Esperanto
* ↑ Klaus, Susan. (2002). A Modern Acadia. ISBN 1-55849-314-X..
* ↑ Stern, Robert. (1981). The Anglo American Suburb. , 84, 85 or. ISBN 0-312-03717-1..
* 1 2 Clark, B 2003, Ebenezer Howard and the marriage of town and country, Archives of Organizational and Environmental Literature, 16. lib, 1. zbk, 87–97. or.
* ↑ Steuer, Max. (2000ko ekaina). «REVIEW ARTICLE A hundred years of town planning and the influence of Ebenezer Howard» The British Journal of Sociology Volume 51: 377–386. doi:10.1111/j.1468-4446.2000.00377.x..
* ↑ Meacham, Standish. (1999). Regaining Paradise: Englishness and the Early Garden City Movement. , 50–53 or. (Noiz kontsultatua: 2014ko abuztuaren 5a).
* ↑ Purdom, Charles Benjamin. (1963). The Letchworth Achievement. , 1 or. (Noiz kontsultatua: 2014ko abuztuaren 5a).
* ↑ March, A 2004, Democratic dilemmas, planning and Ebenezer Howard's Garden City, Planning Perspectives, 19. lib, 409–433 or.
* Datuak: Q23766
* Multimedia: Ebenezer Howard / Q23766
# Ebenweiler

Ebenweiler Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, [[Ravensburg (barrutia)|Ravensburg]] barrutian. 2014an 1.206 biztanle zituen 10,13 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q533853
* Multimedia: Ebenweiler / Q533853
# Eber-Nari

Eber-Nari edo Ebir-Nari (akaderaz: 𒆳𒂊𒄵𒀀𒇉, Eber-Nāri [KUR.e.bir.ID₂]), Abar-Nahara (arameraz: עבר-נהרה) edo 'Ābēr Nahrā (asirieraz) mendebaldeko Asiako antzinako eskualdea eta Akemenestar Inperioko satrapia izan zen, gutxi gorabehera Mediterraneoko sortaldearekin bat zetorrena. Bere izenak «ibaitik haratago» esan nahi du, «ibaiaren beste aldetik», akadieraz zein arameeraz, hau da, ikuspegi babiloniko eta persiarretik Eufrates ibaiaren mendebaldean dagoen eremua.
Toponimoa, Asarhaddon k.a. VII. mendeko asiriar erregearen idazkun batean agertzen da. K.a. 535. urtean, Ziro Handia persiar erregeak, antzinako Neobabiloniar Inperioko lurralde konkistatuak, satrapia bakar batean bildu zituen, «Babilonia eta Eber-Nari» izenekoan. Satrapa Babilonia hirian bizi zen, gobernadoreordeak Eber-Nari administratzeaz arduratzen ziren bitartean (hauen artean, Tattenai nabarmentzen da, Biblian eta Babiloniako dokumentu kuneiformeetan aipatzen zuten funtzionarioa). Antolaketa hau k.a. 485 arte aldatu gabe egon zen (Xerxes I.aren erregealdia), baina k.a. 450 urtearen inguruan satrapia bitan banatu zen: Babilonia eta Eber-Nari.
Herodotok emandako zerrendan agertzen den bosgarren zerga-barrutia Eber-Narirekin bat dator. Honek Siria, Fenizia, Palestina eta Zipre hartzen zituen (satrapian ere sartuta zegoena). Herodotok ez zituen bere zerrendan sartu qedaritarekin identifikatutako tribu arabiarrak, zergak ordaintzen ez zituztenak baina intsentsuarekin "opari" gisa laguntzen zutenak.

## Erreferentziak

* ↑ Tuell eta 1991, 51
* 1 2 3 Dandamaev, 1994
* ↑ Olmstead, 1944
* ↑ Stolper, 1989
* ↑ Dumbrell, 1971
* ↑ Tuell, 1991

## Bibliografia

* Dandamaev, M (1994): "Eber-Nari", E. Yarshater (ed.) Encyclopaedia Iranica vol. 7.
* Drumbrell, WJ (1971): "The Tell el-Maskuta Bowls and the 'Kingdom' of Qedar in the Persian Period", BASOR 203, pp. 33-44.
* Olmstead, AT (1944): "Tettenai, Governor of Across the River", JNES 3 n. 1, p. 46.
* Stolper, MW (1989): "The Governor of Babylon and Across-the-River in 486 B.C.", JNES 48 n. 4, pp. 283-305.
* Tuell (1991): "The Southern and Eastern Borders of Abar-Nahara", BASOR n. 234, pp. 51-57.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q957854
# Ebensburg (Pennsylvania)

Ebensburg Pennsylvaniako borough bat da. Cambria konderrian kokatua dago. 2010ean 3.351 biztanle zituen, 4,28 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cambria konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1130214
* Multimedia: Ebensburg, Pennsylvania / Q1130214
# Done Jakue eliza (Garde)

Done Jakue eliza Erronkariko ibaxako Garde udalerrian XVI. mendeko kristiau eliza bat da, gotiko-pizkunde estiloan.

## Historia

Bere dorre sendoaren arabera, Erdi Aroko eraikina litzateke, nahiz eta bere gaur egungo egitura XVI. mendekoa izan. XVII. mendean jazotako sute baten ondorioz berreraikitze lanak mende horretako zatirik handienean luzatu ziren, eraikuntza lan horien ondorioz teilatu edo estalpea eta bere nerbio zuzendun gurutzedura ganga konplexuak eraiki ziren. XVI. mendean sakristia gehitu zitzaion.

## Eraikina

Nabe bakar eta zabal bat du, hiru ataletakoa, gurutzadura eta alboetako kaperekin. Latindar gurutze itxurako oinplanoa du, eta bozt aldeko hormaburu poligonala. Sakristia izkinadun ganga batez estalia dago eta ebanjelarioaren aldetik hormaburura atxikia. Egurrezko korua karnapel arku batean eta pilastretan ezarririk dago eta nabearen gain altxatzen da. Teilatu guztia nerbiodun gangez estalia dago. Hormaburuari dagokiona bi ataletan egitaratua dago, bata izar itxurako ganga batean eta bestea tertzeletetan, azken arkitektura elementu hau gurutzedurako besoetako kaperetan ere erabiltzen da.
Kanpoaldean, neurri txikiko harlanduzko hormekin dexenteko garaiera duen bolumen horizontal handi gisa egituratzen da. Dorrea nabearen oinetan eta epistolaren alboan gehitua dago, eta nahiz eta Erdi Aroko jatorria izan, XVI. mendean eraldaketa sakona jasan zuela dirudi, nabe berrira batu eta hari egokitu zedin. Dorrea eta gurutzadurako kaperaren artean erdi-puntuko arkuzko sarbideko atea eta XVI. mendeko ezaugarriak dituen moldura pare batez apaindua dagoen bere erroska daude. Egurrezko ateak antzinako burdin-lana ederrak ditu. Bi eraikinen gain konjuratorioa eta eraikinera daraman itxura bitxiko galeria daude.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | GARDE. (Noiz kontsultatua: 2022-02-01).

## Ikus gainera

* Garde
* Erronkaribar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25479736
# Done Jakue eliza (Gares)

Done Jakue eliza Nafarroako Gares udalerrian dagoen eliza erromaniko bat da. Garesko Alde Zaharreko Kale Nagusian dago, Donejakue bideak karrika hori zeharkatzen du. Nafarroako kultura ondasuna dago.
Done Jakue Nagusiaren eliza XII. mendean eraiki eta XVI. mendean berreraiki zuten. Eragin moriskoa duen atari handi ikusgarria du, Bibliako pasarteei buruzko eskulturak ditu.
Barnealdean, bi eskultura gotiko daude: Done Jakue apostolua eta San Bartolome, biak aurrez aurre. Erretaula nagusia begien aurrean duten bisitari jakin-nahiak arakatzen dituzte bi-biek lasaitasun iraunkor hartatik.
Bigarren ataria askoz ere ikusgarriagoa da. XIII. mendearen hasieran eraikia, bere bost arkiboltak nabarmendu behar dira, bai eta eragin moriskoa duen barnealdeko arku lobulatua ere. Denboraren joanak nabarmen higatu ditu arkiboltetan dauden eskulturak. Lehenbiziko tenpluaren osagai erromaniko grisak ederki bereizten dira berpizkunde garaiko silarrietatik, azken horiek hobe kontserbatu baitira.
XVI. mendearen erdian eraikina bere osoan berritzeari heldu zioten eta, eliza zaharraren gainean, latindar gurutzeko bat eraiki zuten. Nabeak bi tarte zituen, gurutzadura, transeptua, burualde poligonala eta naberantz irekita dauden lau kapera txiki. Izar itxurako gurutze-gangen bidez estalia dago.
Kanpandorre oktogonala du, gehienetan zikoinek zaindua, eta eliz atarian zutabez osaturiko burdin hesia, pitxerren bidez bururatuak. Bi elementuak XVI. mendetik XVIII. mendera eraiki zituzten, Ventura Rodriguezen proiektu baten arabera. Gizon hori bere garaiko arkitektorik hoberenetakoa izan zen.
Elizaren barnealdea oso zabala da eta gureganaino hainbat pintura, eskultura eta erretaula iritsi dira. Done Jakueri eskainitako erretaula nagusia nabarmenduko dugu, XVIII. mendekoa. Elizako hormei atxikiak eta bata bestearen aurrean, tenpluak garrantzi handiko bi eskultura gotiko ditu, biak XVI. mendekoak: San Bartolomeren harrizko irudi polikromatua, handi-handia, ia tamaina naturalekoa, eta Done Jakue Apostoluaren zurezko irudi bikaina, hori ere polikromatua. Herrian Done Jakue beltza esaten diote, aurpegia iluna duelako. Irudi horrek apostolu erromesa irudikatzen du, eta bere tamainagatik nabarmentzen da, bai eta bere begi eta bizarren tratamenduagatik ere.

## Ikus gainera

* Nafarroako kultura ondasunak

## Kanpo estekak

* Done Jakue elizari buruzko orrialdea. Nafarroako Turismo Bulegoa
* Datuak: Q19839363
* Multimedia: Church of Santiago, Puente la Reina / Q19839363
# Done Jakue eliza (Tutera)

Done Jakue eliza Tuteran zegoen eliza izan zen, Done Jakueren omenez sagaratua.
Lehendabizikoz 1135ean aipatua, 1802an itxi eta erortzeko zorian zegoenez 1806an bota zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Martínez-Escalada, J.. (1999). Historia de Tudela contada por sus calles. Zaragoza: Navarro&Navarro, 565 or..
* ↑ García Gainza, M.A., Heredia Moreno, M.C., Rivas Carmona, J. & Orbe Sivatte, M.. (1980). Merindad de Tudela. in: Catalogo Monumental de Navarra. I Institución Príncipe de Viana, Arzobispado de Pamplona, Universidad de Navarra, 492 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5910305
# Done Jakue eliza (Txantrea)

Done Jakue eliza Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen eliza bat da.

## Kokalekua

Txantrea auzoan dago, Irunberri kalearen 10. zenbakian.

## Historia

1966an eraikia izan zen eta Javier Guibert eta Fernando Redón iruindar arkitektoek diseinatu zuten.

## Eraikina

Itxura modernoko eliza bat da. Altuera ezberdineko gorputzez osatuta dago eta, gorputz bakoitzak, teilatu asimetriko bat dauka. Fatxadan pintadak ikus daitezke.

## Mezak

* Lan egunak: 11:00etan.
* Larunbatak eta jaiegun bezperak: 11:00etan eta 20:00etan.
* Igandeak eta jaiegunak: 11:00etan eta 12:30etan.

## Kanpo estekak

* Txantreako Done Jakue eliza. 3digitala.com
* Datuak: Q25479604
# Done Jakue eliza (Orikain)

Done Jakue eliza Ezkabarte ibarreko Orikain kontzejuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Erretaulak

Parrokiak erretaula multzo garrantzitsua gordetzen du. Handienak hiru gorputzeko traza du, erromanismotik gertu dagoena, baina oraindik lehen errenazimenduko estetikaren oihartzunekin, fusteen eta hormatalen behealdea estaltzen duen dekorazioan. Hiru zutabe-ordenak gainjartzen dira, eta horiek isolatuta edo binakatuta agertzen dira. Lehenengo gorputzean, pasiozko gaia duten erliebeak daude. Bigarrenean, Santos eta Santasen irudiak dituzten horma-hobiak. Biak, zoritxarrez, geroago ukitu dira. Azken gorputza olio-taulek osatzen dute ebanjelariekin. Erretaula osoak, birmargo moderno bat dauka, desitxuratzen duena. Alboko biak erabat erromanistak dira. Basamentu txiki batek, lehen zutabe korintoarren gorputza hartzen du eta honen gainean goiko kutxa dago. Horietako batean, jatorrizko fardelaren ordez, San Jose patriarkaren irudi bat jarri dute. Traza aurreratuagokoa eta XVII. mendean sartutako kronologiakoa izan arren, bi erretaulek bat egiten dute handienarekin.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | ORIKAIN. (Noiz kontsultatua: 2021-12-31).

## Ikus, gainera

* Orikain
* Ezkabarte

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65995790
# Done Jakue eliza (Zangoza)

Done Jakue eliza Nafarroa Garaiko Zangoza udalerriko Alde Zaharran kokatutako XII. mendeko kristiau eliza bat da. Erromaniko eta gotiko estiloa ditu.

## Historia

Harresiaren hego-ekialdean gotorleku-eliza bat eraikitzea hiribildu berriaren plangintzan aurreikusitako beharra izan zen. Bere dorre karratua presbiterioaren gainetik indartsu irteten da eta almenaz koroatzen da eliza gotorlekuaren irudi hori emanez.
XII. eta XIII. mendeetako eraikuntza erromaniko eta gotikoa da, eta kanpoaldean portada xume bat erakusten du, jatorrizko dekorazioa galdu baitzuen, baina begi hutsez esaten digu zein lekutara iristen ari garen Donejakueko tinpanoko irudikapenean, XVII. mendean, eta bi erromes bi alboetan.
Barrualdean, zutabe zilindrikoen bidez egituratutako hiru habearte eta zirkuluerdi-formako hiru abside ditu. Hainbat garaitan eta alboetan deboziozko kaperak gehitu zizkioten.
Barrualdean, harriz egindako irudi gotikoa dago, bordoia partzialki mutilatuta eta Ebanjelioen liburua, Done Jakuerena (erromesa). XIV. mendearen hasieran egindako obra da, eta gaur egun eskuineko absidean dago. Elizaren burualdean egon bide zen, haren titular gisa, lehen erretaula eraiki zen arte. Ezkutuan egon zen 1964an hurrengo kaperako lurretik atera zuten arte.
Done Jakue eliza Monumentu Historiko-Artistiko izendatu zuten 1977an.

## Done Jakue irudia

Apostoluaren irudirik bikainenetakotzat jotzen da, eta Konpostelako Ibilbide osoan jaso zen. XIII. mendearen amaieran egin zen harriz, estilo gotikoan. Jakue Erromesaren ordezkaria da. Ibiltzeko posizioan erromes bordoia eta Ebanjelioen liburua ditu. 1964an aurkitu zuten elizako deboziozko kaperetako batean lurperatuta.

## Irudiak

* Ataria.
* Alboko ikuspegia eta dorrea.
* Erretaula.
* Done Jakue.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | ZANGOZA. (Noiz kontsultatua: 2022-02-01).

## Ikus gainera

* Alde Zaharra
* Zangoza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19598169
* Multimedia: Church of Santiago, Sangüesa / Q19598169
# Dynastes hercules

Herkules kakalardoa (Dynastes hercules) errinozero kakalardo espezie bat da, Erdialdeko Amerikako, Hego Amerikako eta Antilla Txikietako oihan euritsuetakoa. Munduan dagoen kakalardo espezierik luzeena da, eta munduko intsektu hegalari handienetako bat ere bada.
* Datuak: Q503799
* Multimedia: Dynastes hercules / Q503799
* Espezieak: Dynastes hercules
# Dynasty (telesaila)

Dynasty (euskaraz Dinastia) estatubatuar telesail bat da. Richard eta Esther Shapiro bikoteak sortu eta Aaron Spelling ekoizleak ekoiztu zuen. 1981eko urtarrilaren 12tik 1989ko maiatzaren 11 arte ABC katean aireratu zen. Garai hastan CBS kateak aireratzen zuen Dallas telesaila ospetsuarekin lehiatzeko ABCek eman zuen erantzuna izan zen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Colorado, Denver. Carringtondarrak petrolioaren ustiaketa lanbide duen hiriko familia aberatsa osatzen dute. Bere senideen bizitzak boterea, bekaizkeria eta mota guztietako azpijokoen lekuko dira. Colbytarrekin etengabe etsaituak bizi dira, azken hauek ere petrolioaren muduko beste klan edo familia handigura osatzen dute.

## Aktoreak

* John Forsythe: Blake Carrington, Carrington familiako burua
* Linda Evans: Krystle Grant Jennings Carrington, Blaken emaztea
* Joan Collins: Alexis Morell Carrington Colby Dexter Rowan, Blaken emazte ohia, Cecil Colbyren emaztea eta Colbytarren oinordekoa
* Pamela Sue Martin / Emma Samms: Fallon Carrington Colby, Blaken alaba eta Jeff Colbyren emaztea
* John James: Jeffrey "Jeff" Broderick Colby, Colbytarren oinordea eta Fallonen senarra
* Al Corley / Jack Coleman: Steven Carrington, Blake eta Alexisen semea
* Gordon Thompson / Robin Sach: Adam Carrington, Blake eta Alexisen seme zaharrena
* Catherine Oxenberg / Karen Cellini: Amanda Carrington, Alexis eta Blaken alaba
* Heather Locklear: Samantha Josephine "Sammy Joe", Krystlen hiloba eta Steven Carringtonen emaztea

## Kanpo estekak

* Dynasty telesailaren sarrera eta doinua ikusgai eta entzungai. Youtube.com (Ingelesez)
* Dynasty telesailaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q584025
* Multimedia: Dynasty (1981 TV series) / Q584025
# Dymock

Dymock, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Gloucestershire konderrian.
2011n 1.214 biztanle zituen.
* Datuak: Q5318857
* Multimedia: Dymock / Q5318857
# Dynamo Dresden

SG Dynamo Dresden (izen osoa Sportgemeinschaft Dynamo Dresden e. V.) Alemaniako Berlin hiriburuko futbol taldea da. Gaur egun bigarren mailan ari bada ere, Ekialdeko Alemaniako 8 Liga eta 7 Kopa irabazi zituen.

## Historia

Dresdenen futbola kirol garrantzitsua izan zen Bigarren Mundu Gerraren aurretik ere eta Dresdner SC taldeak dagoeneko Alemaniako bi liga irabaziak bazituen 1943 eta 1944ean. 1950an ordea Ekialdeko Alemaniako txapelketan istilu gogorrak izan ziren eta taldea desegin egin zen. 1952an SG Deutsche Volkspolizei Dresden talde berria sortu zen, poliziaren babesa zuena, eta urte berean Kopa irabazi zuen. 1953an taldea eraldatu eta gaur egungo SG Dynamo Dresden eratu zen, honek ere lehenengo urtean Liga irabazi zuelarik.
Taldearen garai onena aldiz 70. hamarkadan iritsi zen 5 Liga eta 2 Kopa irabazi baitzituen. 80. hamarkadan ere maila mantendu zuen baina Dynamo Berlinen itzalean egotea tokatu zitzaion, harik eta 1989an liga berria irabaztea lortu arte. Urte berean UEFA Kopako final erdiak jokatzera iritsi zen. Stuttgartek utzi zuen finaletik kanpora, Stuttgarten 1-0 galdu eta etxean bana berdindu baitzuen. 1990an berriz ere liga irabazi zuen.
1991ean Alemaniako ligak bateratzerakoan Bundesligako lehen mailan sartu zen ekialdeko bi taldeetako bat izan zen Hansa Rostockekin batera.

## Palmaresa
### Alemanian: 16

* Ekialdeko Alemaniako Liga (8): 1953, 1971, 1973, 1976, 1977, 1978, 1989, 1990
* Ekialdeko Alemaniako Kopa (7): 1952, 1971, 1977, 1982, 1984, 1985, 1990
* Alemania Bateratuaren Kopa (1): 1990

### Nazio artean: 0

* UEFA Kopa (0): final erdiak 1989an.

## Kanpo estekak

* (Alemanez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q141931
* Multimedia: Dynamo Dresden / Q141931
# Dynamo (ilusionista)

Steven Frayne, izen artistikoz Dynamo (Bradford, Mendebaldeko Yorkshire, 1982ko abenduaren 17a), britainiar mago eta ilusionista bat da. Mundu mailan nagusiki Dynamo: Magician Impossible (2011-2014) telebista saioa aurkeztu eta bertan magia ekitaldi ikusgarriak burutzeagatik ezaguna da.
* Datuak: Q394077
* Multimedia: Steven Frayne / Q394077
# Dynatophysis

Dynatophysis Cosmopterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Dynatophysis perichrysa da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Dynatophysis perichrysa | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5319187
* Espezieak: Dynatophysis