OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# La mujer del ministro

La mujer del ministro 1981eko Eloy de la Iglesia gipuzkoar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Montenegroko markesa gainbeheran dagoen emakume bat da baina oraindik lagun boteretsuak ditu. Teresa ministroaren emazteak lorezain bat bilatzea eskatuko dio eta honek Rafael gigoloaren izena emango du.

## Pertsonaiak

* Amparo Muñoz - Teresa
* Simón Andreu - Fernández Herrador ministroa
* María Martín - Leonor Montenegro
* Irina Kuberskaya - Marta
* Manuel Torres - Rafael
* José Luis Fernández "Pirri" - Chema
* Julieta Serrano - Angelina
* Pastor Serrador - Aita
* Enrique San Francisco - Terrorista
* José Manuel Cervino - Lara
* Antonio Betancourt - Terrorista
* Ángel García - Bizkarzaina
* José Luis Alexandre - Polizia
* Manuel Calvo - Jabea
* Marcial Zambrana - Polizia
* Francisco Casares - Terrorista
* Pedro Armendáriz Jr. - Romero inspektorea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6466271
# La máquina del cambiazo

La máquina del cambiazo Francisco Ibáñezen pertsonaiarik ezagunenak diren Mortadelo eta Filemonen bigarren abentura luzea da, jatorrian Gran Pulgarcito aldizkariaren 1969ko Udako Gehigarrian argitaratua, baita izen bereko makinaren izena ere, zenbait aldaerekin zenbaki gehiagotan ere agertuko zena.

## Argitalpen ibilbidea

Jatorrian Gran Pulgarcito aldizkariaren 35 eta 41 zenbakien artean argitaratu zen, 1969ko apirilak 5 eta urte bereko uztailaren artean, eta, beranduago, aldizkari beraren Udako Gehigarrian. Súper Pulgarcitoren 2. eta 3. zenbakietan beste bi istorio laburrekin hartu zuen indarra, eta Mortadelo aldizkarian 4 orrialdeko beste bost atalekin osatu zen. Ondoren, Ases del Humor bildumako 9. zenbakian agertu zen 125 pezetako prezioan, Magos del Humorren 10.ean, Colección Oléren laugarren edizioaren 96. zenbakiari izenburua eman zion, bertan ere agertuz, baita Super Humor bilduman ere Valor y... ¡al toro!, Contra el "gang" del chicharrón, El caso del bacalao eta Los superpoderesekin batera.
Komiki honetan aristokraziaren erorketa erakusten da kondesa lodi bat Filemonen gainera nola erortzen den erakutsiz, honek jeikitzeko modurik ez zuelarik, zentsura frankistak baimendu zuena.

## Laburpena

Bacterio profesoreak aldaketaren makina asmatu du. Makina honek jendea lekualdatzeko balio du. Pertsona bat makinan sartzen da, koordenatu batzuk aukeratzen dira eta makina barnean dagoen pertsona koordenatu horietan dagoen tokian agertuko da han zegoen pertsona ordeztuz. Azken hau makinan agertuko da hara nola iritsi den jakin gabe.
T.I.A.k asmakizun hau zenbait gaizkile atxilotzeko aprobetxatu nahi du. Mortadelo eta Filemon izango dira makinan sartuko direnak gaizkileekin lekualdatzeko.

## Makinaren beste agerpen batzuk

Lekualdaketaren makina zenbait aldaketarekin honako abentura hauetan ere agertzen da:
* La cámara busca fresquito komiki laburra, 1976ko udako zenbaki berezian argitaratua. Makina toki freskoak aurkitzeko egokitua dago.
* La cámara calorífera' komiki laburra, 1977ko Gabonetako zenbaki berezian argitaratua. Makina toki beroak aurkitzeko egokitua dago.
* El cacharro del tiempo komiki laburra, 1991ko Súper Mortadeloren 81. zenbakian argitaratua, oraingoan, gainera, bertan sartzen direnak denboran zehar bidaia dezaten egokitua dago.
* El quinto centenario, makinak denboran zehar bidaiatzeko ahalmena erakusten du berriz.
* La maldita maquinita, jatorrizkoaren ezaugarri berekin, baina hobekuntzaren batekin, bere mugitzeko ahalmena kasu. Komiki hau Mortadelo eta Filemonen 0. urteurrenaren ondorioz egin zen.
* ¡Bajo el bramido del trueno!. Makina berak, berriz ere, denboran zehar bidaiatzeko ahalmena erakusten du. Capitán Truenoren etsaien kokapena bilatzeko erabiltzen dute.
Gainera, Ibáñezen pertsonaietan oinarritutako filmea den El armario del tiempon, filmeari izena ematen dion tresnak makinaren oso antzeko funtzionamendua du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3729247
# La movida madrileña

La movida madrileña 1980ko hamarkadan eta Madrilen sortutako mugimendu "kontra-kulturala" izan zen, Espainiako beste toki batzuetara zabaldu zena. Irratsaio batzuk bultzatu zuten (Jesús Ordovás, Diego Manrique et Julio Ruiz irrati esatariak tartean), eta telebistan "La Bola de Cristal" saioa nabarmendu zen beste batzuen artean. Enrique Tierno Galván alkatearen sasoiarekin bat egin zuen, eta berak gidatutako udalak eta beste politikari sozialista batzuk nolabait mugimendua sostengatu egin zuten.
Musika arloan Nacha Pop, Alaska y los Pegamoides (Alaska), Radio Futura, Los Secretos, Gabinete Caligari, Tequila eta Ramoncín aipagarriak dira beste hainbaten artean, baina mugimenduak zinema (Pedro Almodóvar), literatura, komikiak eta fanzineak ere barne hartu zituen.
Abiapuntutzat José Enrique Cano "Canito"-ren omenezko kontzertua jo dezakegu, Madrilgo unibertsitate eremuan 1980ko otsailaren 9an egin zutena.
Aro honetako ikur nagusienetako bat Cojo Manteca ezizenez ezaguna zen arrasatearra izan zen.

## Musika

* Enamorado de la moda juvenil, Escuela de calor, Semilla negra (Radio Futura)
* Chica de ayer (Nacha Pop)
* Dime que me quieres, Salta! (Tequila)
* Horror en el Hipermercado, Bailando Alaska y los Pegamoides
* Ni tú ni nadie, Alaska y Dinarama
* Litros de alcohol (Ramoncín)
* Agradecido (Rosendo)
* Maneras de vivir (Leño)
* Déjame (Los Secretos)
* Calle Melancolía, Pongamos que hablo de Madrid (Joaquín Sabina)
* Al calor del amor en un bar, ¡Caray!, Cuatro rosas (Gabinete Caligari)
* Para ti (Paraíso)
* Cuando brille el sol (La Guardia)

## Zinema

Pedro Almodóvar mugimenduaren ikur nagusia da zinema arloan ("Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón", 1980; "Laberinto de pasiones", 1982; "¿Qué he hecho yo para merecer esto?", 1984; "La ley del deseo", 1986; "Mujeres al borde de un ataque de nervios", 1988), Fernando Trueba ("Ópera prima", 1980; "Sé infiel y no mires con quién", 1985), Fernando Colomo ("¿Qué hace una chica como tú en un sitio como éste?", 1978; "La vida alegre", 1987; "Bajarse al moro", 1989) eta Iván Zuluetarekin batera ("Arrebato", 1979).

## Madrildik kanpo

Besteak beste, Loquillo y los Trogloditas eta El Último de la Fila (Bartzelona) eta La Orquesta Mondragón (Donostia) taldeak Madrilgo mugimenduaren garaikideak izan ziren, baita Movida viguesa delakoak ere, hainbat ezaugarri amankomunean dutelarik euren artean.

## Ikus, gainera

* Euskal Rock Erradikala
* Rock català

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)"La movida madrileña" bloga
* (Gaztelaniaz)Garaiko bideo batzuk ("El rincón de la desconexión")
* Datuak: Q1347824
# La niebla y la doncella

La niebla y la doncella 2018ko thrillerra da, Andrés M. Koppel espainiar zinema zuzendariarena. Filma Lorenzo Silvaren izen bereko eleberrian oinarrituta dago.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bevilacqua guardia zibilak Gomerara etorri berria da gazte baten hilketa azaltzeko. Lehen susmoek Juan Luis Gómez Padilla politikariari seinalatu arren, gauzak ez dira uste bezain errazak izango.

## Aktoreak

* Quim Gutiérrez: Rubén Bevilacqua
* Verónica Echegui: Ruth Anglada
* Aura Garrido: Virginia Chamorro
* Roberto Álamo: Nava tenientea
* Marian Álvarez: Carmen
* Paola Bontempi: Julia
* Sanny van Heteren: Margarethe von Amsberg
* Isak Férriz: Guzmán
* Cristóbal Pinto: Siso
* Santi López: Berto
* Quique Medina: Valbuena
* Beneharo Hernández: Machaquito
* Jorge Kent: Udo
* Elena Di Felice Benito: Lola
* Fernando Navas: Juan Luis Gómez Padilla
* Adrián Galván: Yerai
* Oda-mae Santana Rodríguez: Yumara

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54810311
# Las vidas de Celia

Las vidas de Celia 2007ko Antonio Chavarrías kataluniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Dantzaldi gau baten amaieran, trenbidean bere buruaz beste egiteko saioan huts egin du Celiak. Gau horretan bertan eta handik gertu, neska bat bortxatu eta hil egin dute. Miguel Angel izeneko polizia kasua ikertzen hasiko da.

## Aktoreak

* Najwa Nimri: Celia
* Luis Tosar: Miguel Ángel
* Daniel Giménez Cacho: Agustín
* Àlex Casanovas: Jaime
* Aida Folch: Ángela
* Ximena Ayala: Melany
* Mentxu Romero: Carmen

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11688436
# Las voces de la noche

Las voces de la noche 2004ko Salvador García Ruiz espainiar zinema zuzendariaren filma da, Natalia Ginzburgen Le voci della sera eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Espainia, 1950eko hamarkada. Elisa eta Jorge ehungintza faktoriaren inguruan bizi den herrixka industrial batekoak dira. Jorge honen fundatzailearen semea eta Elisa kontulariaren alaba da. Ezkutuan bata-bestearekin elkartuko dira, beren bizitzetako monotonia eramatearren.

## Aktoreak

* Laia Marull: Elisa
* Tristán Ulloa: Jorge
* Vicky Peña: Elisaren ama
* Juli Mira: aita
* Paloma Paso Jardiel: izeko Olga
* Ana Wagener: Bárbara
* Ramon Madaula: Germán
* Pepa Zaragoza: Anita
* Pere Arquillué: Pepe
* Emma Vilarasau: Cata
* Guillermo Toledo: Niebla
* Álvaro de Luna: agurea
* Empar Ferrer: Cecilia
* Ana Sáez: Berta
* Malena Alterio: Julia
* Gloria Muñoz: Juliaren ama
* Santi Ricart: Mario
* Mateo Soto: Mateo

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5971365
# Las semanas del jardín

Las semanas del jardín (Lorategiaren asteak) Miguel de Cervantes idazle espainiarrak idatzitako eleberri galdua da. Egileak lana 1616an aipatu zuen, hil aurretik Los trabajos de Persiles y Sigismunda lanaren eskaintzan. Espainiako literaturan izenburu mitikoa da.

## Hipotesiak

Liburu honen inguruan hipotesi desberdinak azaldu dira. 1874an, lehen aldiz, Cervantesen Diálogo entre Cilenia y Selanio sobre la vida del campo liburua plazaratu zen. Ikerlari batzuen ustez Las semanas del jardín barruan egon zitekeen. Horrela dio, esaterako Daniel Eisenbergek 1988an prestatu zen edizioaren komentarioan.
Egileak, Diálogo entre Cilenia y Selanio sobre la vida del campo liburuan, [Urrezko Mendea|Urrezko Mende]ko idazle askok bezala, bi pertsonaiaren arteko elkarrizketa formala eta estilizatua erabiltzen du, hiriko eta landa-eremuko bizitzaren inguruko ideia batzuk eta bakoitzaren aldeko eta kontrako argudioak ezagutarazteko. Lan honetan, Cilenia hiriko bizitzaren defendatzailea da, Selaniok landa-bizitzaren apologia egiten duen bitartean. Elkarrizketaren amaieran, Cileniak Selanio gonbidatzen du hiriko bizitzaren alderdi positiboaz hitz egitera, landaren bizitza gogora ekarri ondoren, eta beste egun batean itzultzea proposatzen dio, solaskideak onartzen duen moduan.

## Omenaldia

Espainiako literaturan Las semanas del jardín mitifikatua izan da eta, ondorioz, zenbait egilek omendu dute:
* Rafael Sánchez Ferlosiok 1974an plazaratutako saiakera bati izenburu hori bera jarri zion.
* Juan Goytisolo 1997an gauza bera egin zuen bere eleberri batekin.

## Erreferentziak

* ↑ Salamancako Probintzia Diputazioa, 1998.
* ↑ https://www.planetadelibros.com/libro-las-semanas-del-jardin/1575
* ↑ https://www.goodreads.com/book/show/18244787-las-semanas-del-jard-n

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Antonio Cruz Casadoren "Una recuperación: «Las semanas del jardín», de Miguel de Cervantes" artikulua.
* Datuak: Q2917973
# Las Águilas

Las Águilas, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Latina barrutian. Hiriko 105. auzoa da. 2009ko erroldaren arabera 56.852 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5971372
* Multimedia: Las Águilas neighborhood, Madrid / Q5971372
# Las secretas intenciones

Las secretas intenciones 1970. urtean Antxon Ezeiza donostiarrak zuzendutako film dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Miguel arkitektoa Blancarekin ezkonduta dago eta hiru seme-alaba dituzte. Baina Blanca bere buruaz beste egitea saiatuko da.

## Pertsonaiak

* Jean-Louis Trintignant : Miguel
* Haydée Politoff : Blanca
* Teresa del Río : Pepa
* Antonio Iranzo : kamiolaria
* Julio Núñez : Ernesto
* Valeriano Andrés : apaiza
* Yelena Samarina : Marta
* Gerardo Mayá
* Ricardo Palacios
* Antonio Canal
* José Luis López Vázquez

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56305355
# Las verdes praderas

Las verdes praderas 1979ko José Luis Garci espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Rebolledotarrek familia perfektua osatzen dute. Josék aseguru-etxe batean lan egiten du eta Conchi etxekoandrea da. Guadarramako mendilerroan txalet bat erosi dute asteburutarako. Hala ere, zeharo frustraturik dabiltza.

## Aktoreak

* Alfredo Landa: José Rebolledo
* María Casanova: Concepción Rebolledo
* Carlos Larrañaga: Ricardo
* Ángel Picazo
* Irene Gutiérrez Caba
* Pedro Díez del Corral: Alberto
* Cecilia Roth: Matilde
* Norma Aleandro: Fidela
* Jesús Enguita

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5405631
# Lastrup (Minnesota)

Lastrup Minnesotako hiri bat da. Morrison konderrian kokatua dago. 2010ean 104 biztanle zituen, 1,13 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Morrison konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2230255
# Laszki udalerria

Laszki Poloniako Behe Karpatoetako voivoderriko landa-udalerri bat da, Jarosław barrutian kokatuta. 138 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6993 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1585045
ieaBehe Karpatoetako voivoderriko udalerriak :
# Lata (eraikuntza)

Lata eraikuntzan erabiltzen den zurezko ohol txikia da, ateak, leihoak eta teilatuak egiteko. Azken honetan, gapirioen artean josita doaz, tarte erregularrekin teilatu motaren arabera, eta teilei eusten diete.

## Neurriak

Orokorrean, laten lodiera 18 eta 40 mm artekoa da, eta zabalera 35-60 mm artekoa, aurreikusitako hezetasunaren arabera (DIN 4070-1 arauaren arabera). Ebaketa egur berdean egin daiteke, %3ko marjenarekin, edo %20ko hezetasunera lehortutako egurrean, zeinean ebaketa egonkorragoa izaten den

## Estandarrak

Teilatuei eusteko latek DIN 4074-1 arauaren arabera ekoitziak izan beharra dute, beste motetako listoiak ez bezala.

## Erreferentziak

* ↑ «2. lata | Gakoa» bergarakoeuskara.eus (Noiz kontsultatua: 2019-04-12).
* ↑ «Lata | Construpedia, enciclopedia construcción» www.construmatica.com (Noiz kontsultatua: 2019-04-12).
* ↑ Norme française, NF B50-002, Bois - Vocabulaire
* ↑ (Alemanez) kahlfeld-holz.de | CE Dachlatten. (Noiz kontsultatua: 2019-04-24).
* ↑ «Latten und Dachlatten, so müssen sie beschaffen sein:» www.holzfragen.de (Noiz kontsultatua: 2019-04-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1156733
* Multimedia: Roof batten / Q1156733
# Lasy Królewskieko gudua

Lasy Królewskieko gudua (polonieraz: Bitwa w Lasach Królewskich) 1939ko irailaren 1ean Janowo eta Krzynowłoga Mała artean egin zen gudua izan zen, Poloniaren inbasioko Mugako guduaren baitan.
Alemaniako 3. Armadak Varsoviarantz egin zuen Ekialdeko Prusian, baina Mławan trabatuta geratu zen. Kempf Tanke Dibisioa eta beste bi dibisio Poloniako Infanteriako 20. dibisioak gelditu zuen. Wodrig Gorputzak ere ezin izan zuen aurrera egin, lurra zingiratsua zelako. Ulatkowka ibaiaren inguruan Uhlan Zalditeriaren kideek Alemaniako zalditeria gelditu zuten. Borroka ez zen zaldiz izan, gehienak oinez baitzihoazen. Poloniak lortu zuen Alemaniaren erasoa gelditzea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2686857
# Lata

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Lata (eraikuntza)»
Lata edota potoa deritzo metalezko ontzi orori. Latak likidoak eta kontserba-produktuak gordetzeko aproposak dira, eskaintzen duten erresistentzia dela-eta. Berauek sortzeko materialik erabilienak aluminioa eta estainua dira.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Lata ekoizleen elkartea
* Lataren asmakuntzari buruzko artikulua ARGIA astekarian
* Garagardo laten historiari buruzko artikulua ARGIA astekarian
* Datuak: Q2846150
* Multimedia: Cans / Q2846150
# Lata-irekitzeko

Lata-irekitzekoa edo lata-irekigailua latak irekitzeko erabiltzen den tresna da.
Hasieran, mota guztietako tresnak erabiltzen ziren latak irekitzeko. Britainiar soldaduek baioneta eta labanak erabiltzen zituzten 1812an, eta baita fusilen tiroekin ere kasu batzuetan.
Lehen lata-irekitzekoa Ezra. J. Warnerrek patentatu zuen 1858an. Tresna oso handia zen, eta eskuz maneiatzeko oso zaila. Latan bertan sartu beharra zegoen igitai baten itxurako tresna bat zen.
Gaur egun erabiltzen den lata-irekitzekoa William W. Lyman estatubatuarrak patentatu zuen 1870ean. Denboran zehar aldaketa gutxi izan zituen eredu hark, 1925ean San Franciscoko Star Can Opener Companyk hagindun gurpila gehitu zion arte. Hauxe gaur egun ere erabiltzen dena da, eta 1931an lehenengoz patentatu zuten lata-irekitzeko elektrikoaren oinarri izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12714
* Multimedia: Can openers / Q12714
# Lata Mangeshkar

Lata Mangeshkar (maratheraz: लता मंगेशकर; Indore, Britainiar Raj, 1929ko irailaren 28a - Mumbai, 2022ko otsailaren 6a) indiar abeslaria izan zen, Bollywoodeko filmetan musika bikoizle aritzeagatik oso ezaguna zena. Meena Khadikar, Asha Bhosle, Usha Mangeshkar eta Hridaynath Mangeshkar abeslarien ahizpa nagusia izan zen. Bere aitak, Deenanath Mangeshkar abeslari klasikoak, bost urte zituenetik entrenatu zuen. Zazpi hamarkadatan Indiako 20 hizkuntzatan abestu zuen, batez ere hindiz eta maratheraz. Bengaleraz eta urduz abestu izanagatik, oso ezaguna izan zen Bangladeshen eta Pakistanen.

## Biografia

Lata Mangeshkar abeslariaren ibilbidea 1942an hasi zen. 1000 film hindiar baino gehiagotarako abestiak grabatu zituen eta Indiako zein atzerriko 36 hizkuntza baino gehiagotan abestu ditu, batez ere marathera eta hindi hizkuntzetan. Asha Bhosle, Hridaynath Mangeshkar, Usha Mangeshkar eta Meena Mangeshkar abeslarien ahizpa nagusia da.
2022ko otsailaren 6an hil zen, 92 urte zituela, Mumbaiko Breech Candy ospitalean.

## Sariak eta errekonozimenduak

* 1970ean Winner Filmfare Saria
* 1974an, Errekorren Guinness Liburuan sartu zen historiako artistarik grabatuena gisa (1948 eta 1974 bitartean 25.000 abesti gutxienez).
* 1989an Dadasaheb Phalke saria Indiako Gobernuaren eskutik, Indiako zinema saririk garrantzitsuena.
* 1997an Maharashtra Bhushan
* 2001ean Bharat Ratna, Indiako ohore zibil handiena.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Lata Mangeshkar | Biography, Songs, & Facts | Britannica» www.britannica.com (Noiz kontsultatua: 2022-08-30).
* ↑ (Ingelesez) «All You Ever Wanted To Know About Lata Mangeshkar!» www.culturalindia.net (Noiz kontsultatua: 2022-08-30).
* 1 2 3 (Ingelesez) «Lata Mangeshkar: Movies, Photos, Videos, News, Biography & Birthday | Times of India» The Times of India (Noiz kontsultatua: 2024-05-02).
* ↑ (Ingelesez) «Throwback Thursday: Lata Mangeshkar Refused The Filmfare Award In 1958» Outlook India 2024-02-08 (Noiz kontsultatua: 2024-05-02).
* ↑ (Ingelesez) «Lata Mangeshkar - Awards» IMDb (Noiz kontsultatua: 2024-05-02).
* 1 2 (Hindiz) Bharatvarsh, TV9. (2022-02-06). «लता मंगेशकर को 2001 में मिला था भारत रत्न, जानें कैसे होता है चयन और देश के सर्वोच्च सम्मान में मिलता क्या-क्या है» TV9 Bharatvarsh (Noiz kontsultatua: 2024-05-02).

## Kanpo estekak

* [Bideoa] Lata Mangeshkar - Aye Mere Watan Ke Logo (Live Performance)
* [Bideoa] Yeh Dil Aur Unki Nigahon Ke Saye |Prem Parbat | Lata Mangeshkar
* [Bideoa] All National & International Awards of Lata Mangeshkar!
* Datuak: Q156347
* Multimedia: Lata Mangeshkar / Q156347
# Larnakako barrutia

Larnakako barrutia (grezieraz: Επαρχία Λάρνακας, turkieraz: Larnaka kazası) Zipre osatzen duten sei barrutietako bat da, Larnaka hiriaren inguruan kokatzen dena.

## Geografia

Zipre uhartearen hego-ekialdea hartzen du. Barritiaren ekialdeko muturrean zati bat Ipar Zipreko Turkiar Errepublikak kontrolatzen du eta horretaz gain Dhekelia base subirano britainiarra ere badago.

## Udalerriak

Larnakako barrutiak 6 udalerri eta 106 komunitate hartzen ditu.
* Larnaka (barrutiaren hiriburua, 144.200 biztanle)
* Aradippou (19.228 biztanle)
* Livadia (7.206 biztanle)
* Dromolaxia-Meneou (6.260 biztanle)
* Athienou (5.017 biztanle)
* Pano Lefkara (1.100 biztanle)

## Ikus, gainera

* Zipreren banaketa administratiboa
* Datuak: Q59153
* Multimedia: Larnaca District / Q59153
# Larnakako gaztelua

Larnakako gaztelua (grezieraz: Κάστρο Λάρνακας, Kastro Larnakas; turkieraz: Larnaka Kalesi) Zipre hego-ekialdeko Larnaka hirian dagoen gaztelua da. Hiriko itsas-portu garrantzitsua babesteko eraiki zen.

## Historia

Larnaka ingurua K.a. XIV. mendetik populatua izan da, mizenas-akaziar grekoek sortu zuten herrixka txikia.
K.o. XII. mendean bizantziarrek gotorleku txiki bat eraiki zuten. Genovarrek Famagusta hiria konkistatu zutenean Larnakako kaia bihurtu zen Zipreko Erresumako itsas-portu nagusia. Egoera berriaren aurrean James I.a erregearen agintaldian (1382-1398) gotorleku txiki hura gaztelu handi bihurtu zuten.
XVIII. menderako gazteluak garrantzia galdu eta bertan behera utzi zen. Mendearen hasierako urteetan Giovanni Mariti exploratzaileak gaztelua ia hondarretan zegoela idatzi zuen, baina soldadu talde batek zaintzen zuen oraindik. Turkiar estiloko idazkiak aurkitu zituenez Otomandarrek 1625 inguruan berreraiki zutela ondorioztatu zuen.
1878an Britainiarrek Zipre eskuratu zutenean Larnakako gaztelua gartzela bihurtu zuten eta urkamendiak ezarri zituzten presoak exekutatzeko. Azkenengo exekuzioa 1948an izan zen. Zipreko Gerra Zibilean ere presondegi gisa erabili izan zen.

## Arkitektura

Eraikinak bi solairu ditu eta goiko solairuan dago museoa. Oinplano karratuko dorre bat du eta azpian abside erdi-zirkularra du. Barneko patioan hainbat kainoi kronologikoki kokaturik daude eta 1765eko iturri txiki bat ere badago. Barneko patio hau aire libreko antzoki bihurtu da eta 200 ikuslerentzako aforoa du.

## Museoa

Zipreko independentziaren ondoren Larnakako gazteluak gartzela izateari utzi eta museo bihurtu zen. Kristau goiztiarren, bizantziarren eta bizantziar ondorengoen objetuak daude ikusgai mendebaldeko aretoan, erdialdeko gelan bizantziar gariko hormirudiak daude eta ekialdeko aretoan Erdi Aroko keramika, tresnak, armak, ezpatak eta kaskoak.

## Iruditegia

* Gazteluaren ikuspegia itsaso aldetik.
* Eraikina.
* Barneko patioa.
* Harresia.
* Kainoiak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Larnaca Castle» Cyprus Island 2017-03-15 (Noiz kontsultatua: 2020-09-26).
* ↑ (Ingelesez) «Larnaka Medieval Castle in Cyprus» My Guide Cyprus (Noiz kontsultatua: 2020-09-26).
* ↑ «Larnaca Medieval Fort, Larnaca Cyprus» www.cyprusevents.net (Noiz kontsultatua: 2020-09-26).
* ↑ «Larnaca Castle» The Real Cyprus (Noiz kontsultatua: 2020-09-26).
* ↑ «Larnaka Medieval Castle - Larnaka Tourism Board (Official Site)» larnakaregion.com (Noiz kontsultatua: 2020-09-26).
* ↑ «Cyprus : Music night at the Medieval Castle» www.cyprusevents.net (Noiz kontsultatua: 2020-09-26).
* ↑ «Department of Antiquities - Monuments» www.mcw.gov.cy (Noiz kontsultatua: 2020-09-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q580797
* Multimedia: Larnaca castle / Q580797
# Larmor-Baden

Larmor-Baden (bretainieraz An Arvor-Baden) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70491
* Multimedia: Larmor-Baden / Q70491
# Larmor-Plage

Larmor-Plage (bretainieraz An Arvor) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q71044
* Multimedia: Larmor-Plage / Q71044
# Larnakako nazioarteko aireportua

Larnakako nazioarteko aireportua (grezieraz: Διεθνής Aερολιμένας Λάρνακας) Larnaka hiria zerbitzatzen duen aireportua da, Zipreko garrantzitsuena.
2010ean 5.168.959 pertsonek erabili zuten.

## Ikus, gainera

* Nicosiako nazioarteko aireportua

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Eurocontrol. (Noiz kontsultatua: 2013-05-29).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Aireportuaren webgunea.
* Datuak: Q654636
* Multimedia: Larnaca International Airport / Q654636