# Funtzio talde

Kimika organikoan funtzio taldeak egitura azpimolekularrak dira, hauek dituen molekulari erreaktibotasuna ematen dien konposaketa elemental eta konektibotasun zehatz batez bereizten direnak. Egitura hauek hidrokarburo kate aseek galdutako hidrogeno atomoak ordezkatzen dituzte. Hidrokarburo alifatiko edo kate irekiko taldeak generikoki R bezala irudikatzen dira (alkil erradikalak), aromatikoak edo bentzenoaren eratorriak Ar (aril erradikalak) bezala irudikatzen diren bitartean.

## Funtzio talde arruntenak

Jarraian zerrendaturiko funtzio taldeak arruntenak dira. Tauletan, R, R' edo antzeko ikurrek hidrokarburo kate bati, hidrogeno atomo bati edo edozein atomo multzori erreferentzia egin diezaiokete.

### Funtzio talde oxigenatuak

C-O loturen presentzia
| Funtzio taldea | Konposatu mota | Formula | Aurrizkia | Atzizkia |
| Hidroxilo taldea (OH Taldea) | Alkohola | R-OH | hidroxi- | -ol |
| Alkoxi taldea (edo ariloxi) (O Taldea) | Eterra | R-O-R' | -oxi- | R-il R'-il éter |
| Karbonilo taldea | Aldehidoa | R-C(=O)H | karbaldehido- | -al |
| Karbonilo taldea | Zetona | R-C(=O)-R' | oxa- | -ona |
| Karboxilo taldea | Azido karboxilikoa | R-COOH | karboxi- | Azido -oiko |
| Azilo taldea | Esterra | R-COO-R' | -iloxikarbonil- | R-ato de R'-ilo |

### Funtzio talde nitrogenatuak

Amidak, aminak, nitrokonposatuak, nitriloak. C-N loturen presentzia
| Funtzio taldea | Konposatu mota | Formula | Egitura | Aurrizkia | Atzizkia | Adibidea |
| Amino taldea | Amina | R-NR$_2$ | | amino- | -amina | |
| Amino taldea | Imina | R-NCR$_2$ | | imino- | -imina | |
| Talde aminoa eta karbonilo | Amida | R-C(=O)N(-R')-R" | | karbamoil- | -amida | |
| Talde aminoa eta karbonilo | Nitro taldea | R-NO$_2$ | | nitro- | _ | |
| Nitrilo tadlea | Nitriloa edo zianuroa | R-CN | | ziano- | -nitrilo | |
| Nitrilo tadlea | Isozianuroa | R-NC | | _ | isozianuro | |
| Nitrilo tadlea | Isozianato | R-NCO | | _ | isozianato | |
| azo taldea | Azoderibatua | R-N=N-R' | | _ | _ | |
| azo taldea | Diazoderibatua | R=N=N | | diazo- | _ | |
| azo taldea | Diazonio gatza | -N≡N | _ | _ | -azida | |
| azo taldea | Hidrazina | R$_2$N-NR$_2$ | _ | _ | _ | _ |

### Funtzio talde halogenatuak

Karbonoz, hidrogenoz eta halogenoez osatutako konposatuak
| Talde funtzionala | Konposatu mota | Konposatuaren formula | Aurrizkia | Atzizkia |
| Haluro taldea | Haluro | R-X | halo- | _ |
| Azilo taldea | Azido haluroa | R-COX | Haloformil- | -oilo haluroa |

### Sufrea duten taldeak

| Funtzio taldea | Konposatu mota | Konposatuaren formula | Aurrizkia | Atzizkia |
| Sulfuro taldea | Tioeterra edo sulfuroa | R-S-R' | alkil tio- | - |
| R-SH | Tiol | tiol | merkapto- | -tiol |
| R-SO-R' | Sulfixido | _ | _ | _ |
| R-SO$_2$-R' | Sulfona | _ | _ | _ |
| _ | Azido sulfoniko | RSO$_3$H | sulfo- | azido -sulfoniko |

### Organofosforatuak

| Funtzio taldea | Konposatu mota | Formula | Egitura | Aurrizkia | Atzizkia | Adibidea |
| | Fosfina | PR$_3$ | | _ | _ | |
| | _ | P(=O)R$_3$ | | _ | _ | |
| | Fosfinito | P(OR)R$_2$ | | _ | _ | 75px| |
| | Fosfinato | P(=O)(OR)R$_2$ | | _ | _ | |
| | Fosfonito | P(OR)$_2$R | | _ | _ | 75px|HEDP |
| | Fosfonato | P(=O)(OR)$_2$R | | _ | _ | |
| | Fosfito | P(OR)$_3$ | Fosfitoa | _ | fosfito | |
| Fosfato taldea | Fosfato | P(=O)(OH)$_2$R | | _ | _ | |
| | Fosforano | PR$_5$ | | _ | _ | |
Funtzio taldeen izenak alkanoen izenekin konbinatuz konposatu organikoak izendatzea lortzen da. Izendapen hau arautzeaz konposatu organikoen nomenklatura arduratzen da.
Funtzio taldeetan hidrogenorik ez duten atomoak beti lotura kobalenteekin lotzen dira, gainontzeko molekulak bezala. Atomo taldea gainontzeko molekularekin lehenik indar ionikoen bidez lotzen denean, taldea, modu egokiagoan, ioi poliatomiko edo ioi konplexu bezala izendatzen da. Aurreko guztiak erradikal deitzen dira, erradikal hitza erradikal askearen aurretik doan esanahiarekin erabiliz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q170409
* Multimedia: Functional groups / Q170409