OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fat Wreck Chords

Fat Wreck Chords San Francisco, Kalifornian sortutako diskoetxe independentea da, punk rock estiloa lantzen duena. 1990. urtean sortu zuen Fat Mike-k (NOFX taldeko baxu jole eta abeslari nagusia) Erin bere emaztearekin bat.
Hainbat talderen lanak kaleratu dituzte, ala nola partaide den NOFX eta Me First and the Gimme Gimmes (baxua jotzen du bertan) edo Propagandhi, Rise Against, Lagwagon, Strung Out, No Use for a Name, Less Than Jake, Against Me!, Anti-Flag eta beste hainbat.
Diskoetxe hau berezia eta bakarra egiten duen arrazoietako bat taldeekin disko bakar baterako kontratua sinatzea da. Modu honetan taldeak noiz eta nahi dutenean ateratzen dute diskoa diskoetxearen zigilupean. Zenbait kasutan, taldeek Fat Wreck Chords diskoetxearekin kaleratzeaz gain, beste zigilu batekin ere kaleratu dituzte lanak. Diskoetxeko hainbat taldek Fat Mike-k hasitako Punkvoter ekimenean parte hartu zuten, gazteek 2004. urteko AEBetako hauteskunde presidentzialetan George W. Bush-en aurka bozkatzeko zezaten saiatuz.
Diskoetxea ez da sekula RIAAren partaide izan, nahiz eta partaide zerrendetan ageri izan den. Diskoetxearen lanak RED Distribution-en bidez banatzen dira.

## Egungo taldeak (2007an)

* American Steel
* Avail
* Chixdiggit
* Citizen Fish
* Dead To Me
* The Descendents
* The Dickies
* Dillinger Four
* The Epoxies
* The Flatliners
* Frenzal Rhomb
* Goober Patrol
* Hi-Standard
* Lagwagon
* The Lawrence Arms
* Leftover Crack
* The Loved Ones
* Love Equals Death
* Mad Caddies
* Me First and the Gimme Gimmes
* NOFX
* No Use for a Name
* Only Crime
* Propagandhi
* Pulley
* Randy
* The Real McKenzies
* The Sainte Catherines
* Screw 32
* Smoke or Fire
* The Soviettes
* Strike Anywhere
* Strung Out
* The Subhumans
* $wingin' Utter$
* Western Addiction

## Aurreko taldeak

* 88 Fingers Louie
* Against Me!
* Alkaline Trio
* Anti-Flag
* The Ataris
* Bad Astronaut
* Bracket
* Consumed
* Fabulous disaster
* face to face
* The Fight
* Good Riddance
* Guns n' Wankers
* Less Than Jake
* MxPx
* None More Black
* Rise Against
* Screeching Weasel
* Sick of it All
* Snuff
* Tilt
* Wizo
* Zero Down

## Kanpo estekak

* Fat Wreck Chords diskoetxearen webgunea
* Datuak: Q605388
# Fatafehi Tuʻipelehake

Fatafehi Tuʻipelehake (Nuku'alofa, 1922ko urtarrilaren 7a-Auckland, 1999ko apirilaren 10a) tongatar printzea eta politikaria izan zen. Sālote Tupou III.a erreginaren eta Viliami Tungī printzearen bigarren semea. Anaia zaharrena, Tāufaʻāhau Tupou IV.a, Tongako erregea da. Newingtoneko eskola metodistan egin zituen ikasketak, Sydneyn, eta Nekazaritzako Gatton Eskolan gero, Queenslanden. Vavaʻuko uharteetako gobernadore izan zen 1952tik 1965era. Azkeneko urte horretan, erregina hiltzean, anaia Tupou IV.ak hartu zuen erregetza, eta Fatafehik Lehen ministro kargua hartu zuen, nekazaritza eta arrantza ministerioez gainera. Haren agintaldian Tongak independentzia eskuratu zuen.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Princess Mele Siuʻilikutapu of Tonga
Siaosi Tukuʻaho
Viliami Tungī Mailefihi
Fatafehi Tuʻipelehake
Princess 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku, Lady Vahaʻi
George Tupou II
Sālote Tupou III.a
Prince Sione ʻUluvalu Ngū Takeivūlai, Prince Tukuʻaho
Lavinia Veiongo Fotu :

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2019-10-18 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q984131
* Multimedia: Fatafehi Tuʻipelehake / Q984131
# Fatal Attraction (telesaila)

Fatal Attraction estatubatuar telesail erotikoa da, Alexandra Cunninghamek eta Kevin J. Hynesek Paramount+erako sortua. 1987ko izen bereko filmean oinarrituta dago.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bikote harremanak eta desleialtasun sentimentalak izan ziren lan haren ardatza. Orain, klasikoaren beste interpretazio bat egin dute, arretagunea emakume sendoengan, nortasun nahasmenduetan eta manipulazio psikologikoan jarrita.

## Aktoreak

* Joshua Jackson: Dan Gallagher
* Lizzy Caplan: Alex Forrest
* Amanda Peet: Beth Gallagher
* Toby Huss: Mike Gerard
* Brian Goodman: Arthur Tomlinson
* Alyssa Jirrels: Ellen Gallagher
* Reno Wilson: Earl Booker

## Erreferentziak

* ↑ «Fatal attraction» Berria 2023-05-20 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113461603
# Everton

Everton, Ingalaterrako ipar-mendebaldeko Liverpool hirian dagoen auzo bat da. Hiriaren iparraldean dago. Historikoki Lancashire konderrian egon da. 2011ko erroldaren arabera 14.782 biztanle zituen.

## Leku nabarmenak

* Goodison Park: Everton FC futbol taldearen estadioa
* Everton parkea
* Datuak: Q3740854
* Multimedia: Everton, Liverpool / Q3740854
# Everson Lins Ferreira

Everson Lins Ferreira, Chimba (1987ko urtarrilaren 8a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako SC Sagamihara.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q28002887
# Evershot

Evershot, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Dorset konderrian.
2011n 210 biztanle zituen.
* Datuak: Q2008562
* Multimedia: Evershot / Q2008562
# Eversmeer

Eversmeer Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Wittmund barrutia|Wittmund]] barrutian. 2014an 838 biztanle zituen 11,56 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q176349
* Multimedia: Eversmeer / Q176349
# Everswinkel

Everswinkel Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Warendorf barrutia|Warendorf]] barrutian. 2014an 9.391 biztanle zituen 69,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2809
* Multimedia: Everswinkel / Q2809
* Webgune ofiziala
# Evert van Alest

Evert van Aelst, baita Everard Aalst izenez ezaguna (Delft, 1602 – ib., 1657ko otsailaren 19a) holandako izadi hilen margolaria izan zen.
Willem van Aelsten osaba eta irakaslea. Biak ala biak izadi hilen margoak egiteagatik ezagunak. Pieter Claesz margolariaren eragina nabaria da.
Houbraken-en arabera, Frantzian lau urte eman zituen eta Italian zazpi. Toskanako dukea bere buruzagi izan zen eta bere lana saritu zuen.
Herbeheretara itzuli zenean Delften bizi izan zen eta bertan izadi hilak saltzen zituen; honela arrakasta handia izan zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 Evert en Willen van Aelst biografia in De groote schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen (1718) Arnold Houbraken, adeitasuna liburutegi Digitala, holandako literatura
* ↑ Juan Lauris Blake, Everard Aalst - en General Hiztegi Biografiko
* Datuak: Q759747
* Multimedia: Evert van Aelst / Q759747
# Eversholt

Eversholt, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Bedfordshire konderrian.
2011n 442 biztanle zituen.
* Datuak: Q1520400
* Multimedia: Eversholt / Q1520400
# Everson (Pennsylvania)

Everson Pennsylvaniako borough bat da. Fayette konderrian kokatua dago. 2010ean 793 biztanle zituen, 0,50 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Fayette konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1132261
* Multimedia: Everson, Pennsylvania / Q1132261
# Everson (Washington)

Everson Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Whatcom konderrian kokatuta dago, Washington estatuan. 2.888 biztanle ditu, 3,448289 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Whatcom konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1502658
* Multimedia: Everson, Washington / Q1502658
# Everton (Arkansas)

Everton Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Boone konderrian dago, Arkansas estatuan. 104 biztanle ditu, 1,222061 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Boone konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2661810
* Multimedia: Everton, Arkansas / Q2661810
# Fianna

Fianna (singularrez Fian) irlandar mitologia eta eskoziar mitologiaren arabera Irlandako kondairazko gerlari askeen talde txiki bat zen, haien buruzagia Fionn mac Cumhaill zen eta talde honen balentria eta gorabeherak Fenian zikloan agertzen dira. Historia Garaikidean eta kondaira hauetan oinarrituz irlandar nazionalismoaren hainbat taldek Fianna Éireann izendapena bereganatu izan dute.

## Ikus gainera

* Fionn mac Cumhaill
* Fenian zikloa
* Oisín
* Fenian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1001099
# Fiat C.R.32

Fiat C.R.32 ehiza-hegazkin biplano italiarra izan zen. Celestino Rosatellik asmatu zuen Fiat CR.30ean oinarrituta. Espainiako Gerra Zibilean, CR.32ek Aviazione Legionariaren indar nagusia osatu zuten, non "Txirri" izengoitiz ezagutu zituztelarik. 1936ko abuztutik aurrera 400 aparatu baino gehiago erabili zituzten gerran. Bere maniobrabilitateari esker, Fiat CR.32ak aurkari arriskutsua izan ziren ehiza-hegazkin modernoagoentzat, Polikarpov I-15 eta Polikarpov I-16 sobietarrentzat, esaterako.
Bigarren Mundu Gerran, italiar armadak 300 inguru erabili zituen, batez ere ipar eta ekialdeko Afrikan, Albanian eta Mediterraneon. Baina, ordurako nahiko zaharkiturik zegoen.

## Erreferentziak

* ↑ Vigna-Heimdal, Achille, IMAM. Ro.37 Le Macchine e la storia. STEM Mucchi, Modena 1979
* ↑ Sgarlato, Nico. Fiat CR.32 Freccia – CR.42 Falco. Parma, Italy: Delta Editrice, 2005. 10-14. orr.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q696588
* Multimedia: Fiat CR.32 / Q696588
# Fianelita

Fianelita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Fianelita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Mn2+2((V,As)2O7) * 2H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Fianelite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Fiano Romano

Fiano Romano Italiako udalerri bat da. Erromako probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. 16.237 biztanle ditu, 41,19 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Fiano Romanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Civitella San Paolo Montelibretti Montopoli di Sabina Nazzano Capena Fara in Sabina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q242618
* Multimedia: Fiano Romano / Q242618
# Fiano

Fiano Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 2.651 biztanle ditu, 12,04 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Fianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cafasse Druento La Cassa Nole Robassomero Vallo Torinese Varisella Viù Villanova Canavese Germagnano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9356
* Multimedia: Fiano (Italy) / Q9356
# Fiastra

Fiastra Italiako udalerri bat da. Maceratako probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. 610 biztanle ditu, 84,48 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Fiastrak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Camerino Cessapalombo Valfornace $^{(en)}$ Sarnano Acquacanina San Ginesio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q73771
* Multimedia: Fiastra / Q73771
# Fiat

Fiat - Fabbrica Italiana Automobili Torino esaldiaren akronimoa- 1899an sortutako automobil ekoizlea da, egun Fiat S.p.A. (Lancia, Abarth, Alfa Romeo, Chrysler, Ferrari eta Maseratirekin batera) taldean dagoena. Europan, Hego Amerikan eta Asian saltzen dituzte bere modeloak.

## Egungo modeloak

* 500
* 500C
* 500L
* Albea
* Bravo
* Panda Classic
* Panda
* Fiat Grand Siena
* Grande Punto
* Idea
* Linea
* Multipla
* Palio
* Freemont
* Punto EVO
* Siena
* Uno
* Viaggio

## Lantegiak
### Europan

* Tychy
* Melfi
* Mirafiori
* Cassino
* Pomigliano d´Arco
* Melfi

### Amerikan

* Betim
* Goiana
* Córdoba

## Logotipoak

* 1904
* 1921
* 1959
* 1972
* 1982
* 1993
* 1999
* 2007

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q27597
* Multimedia: Fiat / Q27597
# Fianna Éireann

Fianna Éireann ([ˈfʲiənə ˈeːɾʲən]), Fianna na hÉireann edo Na Fianna Éireann (Irlandako gerrariak edo Irlandako gudariak) XX. eta XXI. mendeetan zehar hainbat irlandar errepublikanismoko gazte erakundeek erabili duten izena da. Erresuma Batuan, Fianna na hEireann talde terroristatzat hartzen da 2000z geroztik.

## Gaur egungo buruzagiak

* Eamon Martin

## Buruzagiak

* Eamon Martin
* Pádraig Ó Riain, 1915eko uztaila–
* Constance Markievicz, c. 1923–
* "Langlaoich", c. 1929
* Frank Ryan, c. 1932
* George Plunkett, c. 1933–
* Seán Ó Cionnaith, 1950s
* Liam McNulty (Liam Mac an Ultaigh), –1962
* Uinsionn Ó Cathain, 1962–
* Donal Varian, 1970's

## Kide ohiak

* Eamon Martin
* Seán Heuston
* Con Colbert
* Tomás Mac Curtain
* Seán Lemass
* Jimmy Steele
* Cathal Goulding
* Brendan Behan
* Seán Ó Cionnaith
* Gerry Adams
* Patsy O'Hara
* Raymond McCreesh
* Kevin Lynch
* Kieran Doherty
* Thomas McElwee
* Paddy Holahan
* Garry Holahan
* Gerald Donaghy

## Kanpo estekak

* Sinn Féinekin atxikituta dagoena
* 32 County Sovereignty Movement-era atxikituta dagoena
* Datuak: Q3321425
* Multimedia: Fianna Éireann / Q3321425
# Falkirk

Falkirk izenburuak honako adiera ezberdinak eduki ditzake:
* Falkirk (hiria) - Eskoziako hiria.
* Falkirk (eremu administratiboa) - Eskoziako eremu administratibo, barruti edo eskualdea.
# Falkirkeko gudua

Falkirkeko gudua, Eskoziako gaeleraz: Blàr na h-Eaglaise Brice eta ingelesez: Battle of Falkirk, 1298ko uztailaren 22an Eskoziako Falkirk udalerriaren inguruan Eskoziako Erresumako gudarostea eta Ingalaterrako Erresumako gudarostearen artean jazotako gudu bat izan zen. Eskoziako Lehen Independentzia Gerretako gudu garrantzitsu eta handienetako bat izan zen.
Ingelesen gudarostearen buruzagitzan Eduardo I.a Ingalaterrakoa zegoen eta Eskoziarren gudarostearen buruzagitzan William Wallace. Ingeles gudarosteak Eskoziar gudarostea garaitu zuen, halere gudu hau jazo aurretik Wallacek Ingeles gudarostearen aurka erabilitako lur errearen taktikei esker Ingeles gudarostea ahuldua zegoenez, gudu hau irabazi arren ez zen Eskozia guztiz menpean hartzeko gai izan.
* Guduaren lehen fasea: eskoziarrek ingelesen zalduneriaren karga atzera botea.
* Guduaren bigarren fasea: galestar arkularien erasoa eskoziar gudarostearen aurka.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q589318
* Multimedia: Battle of Falkirk / Q589318
# Falkland (Fife)

Falkland, Eskoziako gaeleraz: Fàclann eta eskozieraz: Fauklan, Eskoziako udalerri, parrokia eta errege burgu ohi bat da, Fife konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1012069
* Multimedia: Falkland, Fife / Q1012069
# Falkirk (eremu administratiboa)

    Artikulu hau Falkirk kontseilu gune edo barrutiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Falkirk».
Falkirk (Eskoziako gaeleraz: An Eaglais Bhreac, eskozieraz: Fawkirk) Eskoziako 32 eremu administratiboetako bat da. 2012ko erroldaren arabera 156.800 biztanle ditu. Hiriburua izen bereko Falkirk da.

## Mugakideak

Hego-mendebaldetik Iparraldeko Lanarkshire kontseilu gunearekin mugatzen du, ipar-mendebaldetik Stirlingekin, hego-ekialdetik Mendebaldeko Lothianekin eta ipar-ekialdetik berriz Fortheko fiordoaren beste aldean Fife kontseilu gunearekin.

## Politika

32 zinegotzi aukeratzen dira. Hona hemen 2012ko hauteskundetako emaitzak:
| Alderdi politikoa | Zinegotziak |
| Eskoziako Laboristak | 14 |
| Eskoziako Alderdi Nazionala | 13 |
| Alderdi Independientea | 3 |
| Alderdi Kontserbadorea | 2 |

## Herriak
### Herri handienak

* Falkirk / An Eaglais Bhreac (hiriburua, 35.398 biztanle)
* Grangemouth / Inbhir Ghrainnse (17.373 biz.)
* Bo'ness / Ceann Fhàil (14.868 biz.)
* Stenhousemuir / Am Featha Taigh nan Clach (10.049 biz.)
* Larbert / Lèirbeart (9.143 biz.)
* Denny / Deanaidh (7.933 biz.)
* Bonnybridge / Drochaid a'Bhuinne (6.870 biz.)

### Herri guztiak

| Airth Allandale Avonbridge Bainsford Banknock Blackness Bo'ness Bonnybridge Brightons California Camelon Carron Carronshore Denny | Dennyloanhead Dunipace Dunmore Falkirk Grangemouth Haggs Hallglen/Glen Village Larbert Laurieston Letham Limerigg Longcroft Maddiston Polmont | Redding Reddingmuirhead Rumford Shieldhill Skinflats Slamannan Standburn Stenhousemuir Tamfourhill Torwood Wallacestone Westquarter Whitecross Woodlands |

## Ondasun nabarmenak

* Falkirk.
* Falkirkeko eliza zaharra.
* Frantzisko Xabierkoaren eliza (Falkirk).
* Grangemoutheko udaletxea.
* Bo'nesseko udaletxea.
* Airth gaztelua.
* Blackness gaztelua.
* Callendar House (Falkirk).
* Kinneil House.
* Carriden House.
* Dunmore Pineapple.
* Falkirkeko Gurpila.
* Kincardine zubia.
* Clackmannanshire zubia.
* Black Loch, aintzira beltza.
* The Kelpies.

## Kanpo estekak

* Falkirk Kontseiluko webgunea
* Datuak: Q216802
* Multimedia: Falkirk (council area) / Q216802
# Falkirk (hiria)

    Artikulu hau Falkirk hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Falkirk».
Falkirk (Eskoziako gaeleraz: An Eaglais Bhreac, eskozieraz: Fawkirk), Eskozia erdialdeko udalerria da, 2011an 35.398 biztanle zituen. Hala ere, inguruko Falkirk barrutia kontuan hartuta, hau da Grangemouth, Larbert eta Stenhousemuir herriekin batera, 97.180 biztanle ditu.

## Etimologia

Gaelerazko An Eaglais Bhreac izenak "eliza zikindua" esan nahi du, kolore desberdinetako harriak zituen eliza izan baitzen bertan. Eskozierazko Fawkirk izenak "eliza kolore-anitza" esan nahi du.

## Geografia

Edinburghetik ipar-mendebaldera eta Glasgowtik ipar-ekialdera kokatuta dago. Fortheko fiordoaren ertzean dago, Carron ibaiaren lautadan.

## Historia

Antoninoren Harresia bertatik pasatzen zen eta oraindik ere zatiak ikusten dira hiriko Callendar parkean. Honen inguruan erromatarren aztarna ugari aurkitu izan dira, txanponak eta inoiz aurkitu den tartan jantzi zaharrena.
Falkirken Eskoziako historiako bi gudu handi izan dira:
* Falkirkeko gudua, 1298ko uztailaren 22an, Eduardo I.a Ingalaterrakoak William Wallace mendean hartu zuen.
* Falkirkeko bigarren gudua, 1746ko urtarrilaren 17an, Bonnie Prince Charlie erregenahiak Henry Hawleyk zuzendutako ingeles armada mendean hartu zuen.
Forth eta Clyde eta Union ubideen lotunean dagoenez, XVIII mendean Eskoziako Industria Iraultzaren erdigunea izan zen, bereziki burdingintzari loturiko jarduera nagusitu zen. James Wattek berak ere bere lurrunmakinaren diseinuak Falkirkeko Carron Iron Works lantegian egin zituen. XIX mendean Falkirk izan zen argi-indarraren sistema automatikoa izan zuen Erresuma Batuko lehen herria.

## Ondasun nabarmenak

* Callendar House
* Falkirkeko Gurpila

## Ondasun nabarmenak

* Erdigunea.
* The Steeple, elizaren dorrea.
* Eliza zaharra.
* Frantzisko Xabierkoaren eliza.
* Tattie Kirk eliza.
* Callendar House.
* Falkirkeko Gurpila.
* The Kelpies.
* Boerren Gerretako memoriala.

## Herri eta hiri senidetuak

* Quimper (Bretainia)
* Creteil (Frantzia)
* Odenwald (Alemania)
* San Rafael (Kalifornia) (AEB)

## Kanpo estekak

* Falkirkeko Udalaren webgunea
* Datuak: Q623687
* Multimedia: Falkirk / Q623687
# Falkland jauregia

Falkland jauregia (ingelesez: Falkland Palace) Eskoziako Falkland udalerrian dagoen errege jauregia da, Fife eskualdean. A mailako eraikina izendaturik dago.

## Historia

XII. mendean bazen ehizaleku bat bertan. XIII. mendean handitu egin zuten eremua eta gaztelu bat eraiki zuten Fifeko nobleek, MacDuff familiak. 1371. urtean, armada ingelesak Falkland gaztelua suntsitu zuen.
1501 eta 1541 artean Jakue IV.ak eta Jakue V.ak gaztelu zaharra errege jauregi eder bihurtu zuten eta Stirlingeko gazteluarekin batera Eskoziako pizkundeko gaztelu bakarrak bihurtu ziren. Frantziar estilokoa izanik, 1541ean tenis jokaleku bat ere eraiki zuten ondoan, oraindik iraun egiten duena. Jakue V.a bertan hil zen 1542an, eta jauregian hilobiratu zuten. 1543an Holyrood abadiara eraman zuten gorpua.
Estuardoen monarkentzako atseden leku bihurtu zen Falkland jauregia. Ehizan egiten zuten bertan, belatzak erabiliz ere bai, eta oreinak zein Frantziatik ekarritako basurdeak harrapatzen zituzten. Tenisean ere jokatzen zuten, eta Maria I.ak jende guztia eskandalizatzen zuen tenis jokoan gizonen jantziak janzten zituelako.
XVII. mendean Oliver Cromwellen tropek jauregiaren zati handi bati su eman zioten, eta eraikina bertan behera utzia izan zen. Jauregia hondarretan gelditzen ari zen 1887an, John Buteko 3. Markesak erosi zuenean. Hurrengo 20 urtean berriztatze lan sakonak egin zituzten John Kinross eta Robert Weir Schultz arkitektoek. 1952an, National Trust for Scotland erakundeari eman zitzaion berak kudea zezan.

## Lorategiak

Hiru hektarea hartzen ditu eta Lomond Hills mendilerroa dauka atzean. 1451. urtean jadanik bazen lorategi bat bertan, baina gaur egun dakusaguna 1930 hamarkadan diseinatu zuen Percy Canek.

## Iruditegia

* Tenis pista.
* Kapera.
* Ataria
* Lorategiak.
* Buteko markesaren armarria.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) The National Trust for Scotland erakundearen webgunea
* Datuak: Q565345
* Multimedia: Falkland Palace / Q565345
# Falkenstein (Renania-Palatinatua)

Falkenstein Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Donnersberg barrutia|Donnersberg]] barrutian. 2014an 198 biztanle zituen 7,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q818576
* Multimedia: Falkenstein (Pfalz) / Q818576
# Falkirkeko Gurpila

Falkirkeko Gurpila, gertu dagoen Eskoziako Falkirk herriagatik hala deitua, itsasontzientzako igogailu bezala funtzionatzen duen esklusa birakari bat da, eta Forth eta Clyde arteko ubidea Union ubidearekin lotzen du.
Gurpil hau, bakarra da gaur egun, eta Eskoziako ingeniaritza ikurra izan liteke, Eiffel Dorrea Frantziakoa eta Golden Gate Zubia Kaliforniakoa diren bezala.

## Deskribapena

Puntu honetan, bi kanalen arteko altuera diferentzia 24 metrokoa da, zortzi solairuko eraikin baten altueraren antzerakoa, eta, beraz, ohiko esklusa sistema bat, ezingo litzateke erabili zati labur batean.
Gurpila, 35 metroko diametroa duena, ardatzetik 15 metrora hedatzen diren elkarri kontrajarriak dauden bi besotan datza, eta aizkora zelta baten antzerako forma dutena, bi burukoa, bata bestearengandik 25 metrora kokatuak, 3,5 metroko diametroa duen ardatz batean. Diametralki kontrajarriak dauden bi kanasta, 300 metro kubikoko edukiera dutenak, urez beteak, besoen zulo bakoitzaren erdian elkartzen dira, gurpil handi batean bezala biratzen duten bi kuman antzera.

## Funtzionamendua

Noria baten antzera funtzionatzen du. Aipaturiko kanastek, errodamendu erraldoi batzuen barnean biratzen dute, eta beti berdina pisatzen dute, kargarik izan ala ez. Arkimedesen printzipioa edo flotazioaren legeagatik, lege honen arabera, fluido batean flotatzen ari den objektu batek, fluidotik, bere pisuaren berdina den kopuru bat mugitzen duelarik. Honela, besoak orekatuak daude, eta, honela, masa handia gora-behera, 180º biratzen du 4 minutu baino gutxiagoan, energia kontsumo gutxirekin, bakarrik 22.500 watt, 1,5 kilowatt/ordu bihurtzen direnak denbora horretan, gutxi gora-behera, urez betetako 8 eltze irakiteko haina. Gainera, itsasontzi bat igo dezake bestea jaisten duen bitartean.
2002an abian jarri zuen Elisabet II.a Erresuma Batukoa erreginak, bere erregealdiaren 50. urteurrenaren ospakizunen zati bezala. Zeremonia, hilabete atzeratu behar izan zen, konportak behar baino lehenago irekitzera behartu zuten bandalismo ekintzen ondorioz gertatutako uholde bategatik.

## Eraikuntza

Ripleyko Butterley Engineeringek eraiki zuen, Derbyshirekoa, Milurte Planaren barnean, aipaturiko kanalak birlotzeko, oinarrian, aisialdi erabilerarako. Bi kanalak, jada lotuak zeuden 11 esklusen bidez, baina 1930eko hamarkadan erabiltzeari utzi zitzaien. Milurtekoko Komisioak, Erdialdeko Eskoziako kanalak berriztatzea erabaki zuen, berriz Glasgow eta Edinburgo lotzeko. Lotura esklusetarako lehiaketa bat deitu zen, eta Falkirkeko Gurpilak irabazi zuen. Milurtekoko Komisioko beste egitasmo askok bezala, toki honek, kafetegi, denda, eta erakusketa gunedun (museo antzeko zeozer) bisitari gune ba du.
Gurpilaren kostua, 17,5 milioi librakoa izan zen, eta berriztatze egitasmoak, 84 milioi t'erdiko orotariko kostua izan zuen (horietatik 32 milioi, Erresuma Batuko Loteria Nazionaletik iritsi zirelarik). 2005etik aurrera, gurpilean itzuli bat emateak 8 £ko prezioa du helduentzat eta 4 £koa umeentzat.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q99327
* Multimedia: Falkirk Wheel / Q99327
# Falkland (Ipar Carolina)

Falkland Ipar Carolinako herri bat da. Pitt konderrian kokatua dago. 2010ean 96 biztanle zituen, 0,64 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pitt konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2025774
* Multimedia: Falkland, North Carolina / Q2025774