OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Argeleb II.a

Tolkienen legendarium ospetsuan eta Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan, Argeleb II.a, Arthedaineko hamargarren erregea da. Araphorren semea da eta Fornosten jaio zen Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1473. urtean.
Bere aita hil zenean, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1589. urtean, honen oinordeko bihurtu zen, eta bere erregealdiaren lehen urteetatik hasten dira zailtasunak, zeren eta, Angmar, Lindon eta Rivendeleko elfoek kontrolatuta badute ere, beste gauza batzuk gertatzen baitira.
Martxo eta Zuri anaia hobbitek, Baranduin ibaitik haratagoko lurraldeetatik bidaia bat egin ondoren, Argeleb erregeari, ibai hau eta Emyn Beraid mendilerroaren artean hedatzen den lurraldea eskatzen diote. Erregeak eman egiten die lurralde hori, baina, behar izanez gero, Angmarreko Errege Aztiaren aurkako borrokara batzeko konpromezua hartzekotan. Ondorioz, Alboak, lurralde hartan finkatzen dira, eta beranduago, Eskualdea bezala ezagutuko dena osatzen da, Breeko lurrak utziz. Urte batzuk beranduago, gauza bera egingo zuten Indartsuek, Dunlandetik zetozenak.
Gondorretik, Erdialdeko Lurraldeko Izurrite Handia iristen da, iparralderantz doan heinean indarra galtzen ari bada ere, Kardolan suntsitua eta lugorri utziz, eta kalte handiak eraginez Arthedainen, Fornost eta Bree arteko lurraldea biztanleria oso urriarekin utziz. Eskualdeko hobbitek ez dute izurria askorik jasaten, baina, hauen artean ere, biktima asko eragiten ditu.
Izurria dela eta, Minhiriathen despopulazioaren ondorioz, izpiritu gaizto batzuk ezartzen dira Tyrn Gortâden. Hauek, Rudhaurretik datoz, eta Hegoaldeko muinoetako antzinako tumuluak hartzen dituzte, Bide Berdea zeharkatzen duten bidaiariak ikaratuz.
81 urteko erregealdia eta 197 urteko bizitzaren ondoren, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1670. urtean hil zen Argeleb II.a. Bere oinordekoa, bere seme Arvegil izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2620352
# Argelosa

Argelosa (okzitanieraz Argelosa, frantsesez eta ofizialki: Argelouse) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an 94 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Argelouse udalerrian erroldatutako biztanleak 85 ziren. Familiak 35 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 54 etxebizitza zeuden, 36 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 49 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 36 etxebizitza nagusietatik 29 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Argelouse udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 4 |
| 8 | 60-64 | 4 |
| 4 | 55-59 | 4 |
| 4 | 50-54 | 4 |
| 0 | 45-49 | 4 |
| 4 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 50 ziren, horien artean 40 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 40 pertsona aktiboetatik 35 lanean zeuden (17 gizon eta 18 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2000. urtean Argelouse udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q743102
* Multimedia: Argelouse / Q743102
# Argelander (kraterra)

Argelander kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ20 lau-angelukoan dago. 33,7 kilometroko diametroa du. Izena Friedrich Wilhelm Argelanderren omenez darama.

## Erreferentziak

* (Ingelesez) (WGPSN), IAU Working Group for Planetary System Nomenclature. (2013ko otsailaren 13a). Gazetteer of Planetary Nomenclature. 1:1 Million-Scale Maps of the Moon. Nazioarteko Astronomia Elkartea / USGS.
* (Ingelesez) Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* (Ingelesez) Blue, Jennifer. (25 de julio de 2007). Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS.
* (Ingelesez) Bussey, B.; Spudis, P.. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2.
* (Ingelesez) Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C.. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers ISBN 0-936389-27-3..
* (Ingelesez) McDowell, Jonathan. (15 de julio de 2007). Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report.
* (Ingelesez) Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B.. (1971). Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU. , 136 or..
* (Ingelesez) Moore, Patrick. (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co ISBN 0-304-35469-4.
* (Ingelesez) Price, Fred W.. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press ISBN 0521335000..
* (Ingelesez) Rükl, Antonín. (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books ISBN 0-913135-17-8.
* (Ingelesez) Webb, Rev. T. W.. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6ª edición revisada. Dover ISBN 0-486-20917-2.
* (Ingelesez) Whitaker, Ewen A.. (2003). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press 978-0-521-54414-6.
* (Ingelesez) Wlasuk, Peter T.. (2000). Observing the Moon. Springer ISBN 1-85233-193-3.
* (Ingelesez) Lunar Impact Crater Database. Lunar and Planetary Institute (USRA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q644419
* Multimedia: Argelander (crater) / Q644419
# Argeleb I.a

Argeleb I.a, sindarinez "Errege Zilarra" esan nahi duena, Tolkienen legendarium ospetsuko fikziozko pertsonaia bat da. Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1226. urtean jaioa, Dunadan bat zen, Arthedaineko Malvegil erregearen semea.

## Historia

Argeleb I.a, bere aitaren oinordeko bihurtu zen hau Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1349. urtean hil zenean. Arnor erresumako koroa aldarrikatu zuen lehen erregea izan zen, Kardolanen eta Rhudaurren, errege Dunedainik ez baitzen geratzen. Rhudaurreko gobernariek, Angmarreko Errege Aztiarekin aliatuak zeudenak, eskakizun hori arbuiatu zuten, eta, Argeleb I.agandik hasita, Arthedaineko errege guztiek aldarrikatu zuten koroa, eta "Ar(a)" aurrizkiarekin (sindarinez "errege" esan nahi duena) hasten ziren tituluak hartu zituzten, aldarrikapen horren adierazgarri bezala, eta, eskubidez, Arnorreko erregeak izango baitziren, Isildurren ondorengo bakarrak baitziren.
Erresumen artean, Amon Sûlgatik egin ziren etengabeko borroken ondorioz, Argeleb I.ak, muinoa gotortzea erabaki zuen.
Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1356. urtean, Angmarrek eta Rhudaurrek, Arthedain eraso eta Haizeen Muinoa setiatu zuten. Argeleb I.a, muinoan gertatu zen guduan hil zen. Bere seme Arveleg I.a bihurtu zen bere oinordeko.
Argeleb I.aren erregealdian, hobbitek, sarri bidaiatu zuten. Asko, Breen finkatu ziren, eta Indartsuek Dunland utzi zuten, beste batzuk, Rhovanionera itzuli ziren bitartean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2714726
# Ariztegi

Ariztegi Gartzaingo auzoa da, Baztan udalerrikoa. 2022 hasieran, 62 biztanle zituen.

## Irudi galeria

* Ariztegi.
* Ariztegiko etxea.
* Ariztegiko etxea.

## Erreferentziak

* ↑ Nomenclátor. Relación detallada de las entidades y núcleos de Población. nastat.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2023-12-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28496017
# Ariztegitarren besta

Gaur egun DonamariaDonamaria (Nafarroa) herrian ospatzen den famili besta. Pedro Antonio Ariztegi (1862- 1949) jauna Teresa Ziganda Kruz anderearekin ezkondua, 12 semea alaba izan zituzten. Ume hauek hazterakoan munduan zehar sakabanaturik bizi zirela ikusirik urtean behin elkartzeko intentzioarekin sortu zuten ospakizun hau.
Aurelio eta Migel Angel Sagaseta Ariztegi anaiak izan ziren bestaren jatorrizko sustatzaileak. Lehendabiziko aldiz 1973an ospatu zen Urrozko Ameztia Baserrian (lehendabiziko 7 semeak jaio ziren lekua). Ordutin Ugana (Oiz herrian), Anizpe (Ituren), Doneztebe eta Donamarian ospatu da hurrenez hurren. Azkeneko urtetan Uztailaren azkeneko igandean ospatzen da Donamariako frontoian eta gaur egun ehun pertsona inguru etortzen dira mundu osoko bazterretatik Ariztegitarren artean Ariztegitarrak direla ospatzeko.
Mezaren ondotik famili bakoitzak bere mahaia paratu eta elkarrekin bazkaltzen dute frontoian. Bazkalostean jolasak prestatzen dira ume zein helduentzako.
# Arizonako Unibertsitatea

Arizonako Unibertsitatea (ingelesez: University of Arizona edo UofA) Tucson hirian kokatuta dagoen unibertsitate publikoa da. 1885ean eratua, herrialdeko unibertsitate nagusien artean dago. Bere astronomia, hidrologia, filosofia eta antropologia eskolengatik ezaguna da.
Unibertsitateko kirol taldeak, Arizona Wildcats deituak, NCAAk antolatutako unibertsitate lehiaketetan parte hartzen dute.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q503419
* Multimedia: University of Arizona / Q503419
# Arizpe

Arizpe Mexikoko Sonora estatuaren iparraldean kokatutako udalerria da. 800 mko garaieran dago. Iparraldean Cananea du, ipar-ekialdean Bacoachi, ekialdean Nacozari de García, hego-ekialdean Cumpas, hegoaldean Banámichi, hego-mendebaldean Opodepe, mendebaldean Cucurpe, eta ipar-mendebaldean Imuris. 2.806,78 km²ko eremua du eta 2010ean 3.037 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* 1 2 Enciclopedia de los municipios de Mexico: Sonora E-local.gob.mx
* ↑ Arizpe Inegi.org.mx

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4791509
* Multimedia: Arizpe Municipality / Q4791509
# Arizona Village (Arizona)

Arizona Village Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Mohave konderrian dago, Arizona estatuan. 1.057 biztanle ditu, 4,118644 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Mohave konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q670915
# Arizonako bandera

Arizonako bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | 2:3 |
| Erabakia | 1917 |
| Koloreak | |
Arizonako bandera 1917ko urtarrilaren 25ean ezarri zena da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q632491
* Multimedia: Flags of Arizona / Q632491
# Arizona Estatuko Unibertsitatea

Arizona Estatuko Unibertsitatea (ingelesez: Arizona State University, Arizona State edo ASU ere deitua) Estatu Batuetako unibertsitate publikoa da, Tempeen egoitza duena. 1885ean Territorial Normal School sortu zuten eta 1958an unbiertsitate bilakatu zen. ASU Estatu Batuetako unibertsitate publiko handienetako bat da. 2018an, 80.000 ikasle matrikulatu inguru zituen, horietatik 66.000 lizentziaduna izateko. 2017an, nazioarteko ikasleak 10.268 ziren. Unibertsitatea bost campus eta 17 fakultateren inguruan antolatua da. Lehen mailako 350 programa eta goi mailako 400 programa eskaintzen ditu.
Kirol arloan, ASUk 600 atleta akademiko inguru ditu 26 kirol diziplinatan. Arizona State Sun Devilsek unibertsitateko koloreak defendatzen dituzte. Aldi berean, unibertsitateak 1.100 ikasle elkarte baino gehiago hartzen ditu bere barnean.

## Ikasle ospetsuak

* Aisha al-Mana, sauditar aktibista
* Léon Marchand, frantziar igerilaria
* Carlota Ziganda, euskal golfaria
* Jon Rahm, euskal golfaria

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Arizona State University. ASU: What do we need to become?. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q670897
* Multimedia: Arizona State University / Q670897
# Arizona Wildcats

Arizona Wildcats (euskaraz: «Arizonako basakatuak»), bere egoitza Arizona estatuko hiririk garrantzitsuenetako bat den Tucsonen duen Arizonako Unibertsitatearen kirol taldea da. Wildcatsek NCAAk antolatutako unibertsitate lehiaketetan parte hartzen dute eta Pacific-12 Conference konferentziako kide dira.

## Kirolak

Wildcatsek honako kirol hauetan parte hartzen dute.
Gizonezkoak
* Beisbola
* Saskibaloia
* Krosa
* Atletismoa
* Amerikar futbola
* Tenisa
* Golfa
* Igeriketa
Emakumezkoak
* Boleibola
* Saskibaloia
* Krosa
* Atletismoa
* Futbola
* Softballa
* Tenisa
* Golfa
* Gimnasia
* Igeriketa

### Saskibaloia

Saskibaloi egitaraua unibertsitate honetako arrakastatsuenetako bat da Lute Olson taldeaz 1983an arduratu zenetik. 2007 arte, taldeak, 20 garaipen edo gehiagoko boladak izan ditu 20 denboraldiz jarraian, NCAAko torneoan 23 aldiz agertuz, eta Final Fourrean 1988, 1994, 1997 eta 2001ean. 1997an txapelketa irabazi zuen ordurarte azken txapelduna zen Kentucky Wildcats taldea garaitu ondoren.
Wildcats taldeko 35 jokalarik NBAn jokatzea lortu dute, horietako 11 gaur egun jokatzen ari direlarik, horien artean Damon Stoudamire, Mike Bibby, Andre Iguodala eta Gilbert Arenas nabarmen daitezkeelarik.

### Beisbola eta softbolla

Beisbolean, Wildcatsek titulu nazionala 1976, 1980 eta 1986an irabazi zuten, eta softbolean emakumezkoetan zazpi aldiz.

## Palmaresa

* Gizonezkoen saskibaloia: 1997
* Beisbola: 1976, 1980 eta 1986
* Softbola: 1991, 1993, 1994, 1996, 1997, 2001 eta 2006
* Gizonezkoen Golfa: 1992
* Emakumezkoen Golfa: 1996 eta 2000

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Wildcatsen webgune ofiziala
* Datuak: Q3174614
* Multimedia: University of Arizona athletics / Q3174614
# Ardee

Ardee (irlanderaz Baile Átha Fhirdhia) Irlandako Loutheko konderrian dagoen herri txikia da. 4.541 biztanle baino ez baditu ere (2011) konderriko hirugarren herri handiena da.

## Etimologia eta historia

Irlanderazko Átha Fhirdhia izenak "Ferdiaren herria" esan nahi du. Ferdia heroi mitologikoa da eta Cúchulainnekin batera Connachteko Maeve Erreginaren aurka Ulster defendatu zuela esaten da. Ferdia borroka hortan hil zen, Dee ibaiaren hegoaldeko ertzean. Ferdia hil zen tokian gaztelu bat eraiki zuten eta inguruan herria zabaldu zen.

## Hiri senidetuak

* Nettuno (Italia)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q638781
* Multimedia: Ardee / Q638781
# Ardeer (Iparraldeko Ayrshire)

Ardeer, Eskoziako udalerri bat da, Iparraldeko Ayrshire konderrian. Gaur egun, modu ez ofizialean baldin bada ere, Stevenston udalerriaren barnean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4787878
* Multimedia: Ardeer, North Ayrshire / Q4787878
# Ardechive

Ardechive, Eskoziako gaeleraz: Àird Eachbhaidh, Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Lochaber barrutian. Loch Arkaig aintziraren ertzean dago, Achnasaul eta Spean Bridge udalerrietatik hurbil.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2046955
# Ardealita

Ardealita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Ardealita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca2(HPO4)(SO4) * 4H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 - 1,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Ardealite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3621849
# Ardelu

Ardelu Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 77 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Ardelu udalerrian erroldatutako biztanleak 74 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 30 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 1 bigarren erresidentzia bat zen. Etxebizitza guzti hauek 30etxeak ziren. 29 etxebizitza nagusietatik 24 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 11 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ardelu udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 4 |
| 0 | 85-89 | 4 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 8 |
| 8 | 50-54 | 4 |
| 4 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 8 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 8 |
| 0 | 25-29 | 4 |
| 4 | 20-24 | 4 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 12 | 5-9 | 0 |
| 8 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 51 ziren, horien artean 43 aktiboak ziren eta 8 inaktiboak ziren. 43 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (24 gizon eta 15 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 8 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Ardelu udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 505 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q766288
* Multimedia: Ardelu / Q766288
# Ardelve

Ardelve, Eskoziako gaeleraz: Àird Eilbh, Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Loch Alsh aintziran dago, Eilean Donan gaztelua begi bistara duela. 157 biztanle ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3272882
* Multimedia: Ardelve / Q3272882
# Armenita

Armenita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Armenita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: BaCa₂(Al₆Si₉)O₃₀*2H₂O. Sistema ortorronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Armenit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 13-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12981339
* Multimedia: Armenite / Q12981339
# Armenieraren transliterazioa

Armeniako alfabetoren transliterazioa alfabeto latindarrera zenbait metodo eta estandarren arabera egin daiteke:
* Hübschmann-Meillet erromanizazioaz,
* ISO 9985 erromanizazioaz,
* BGN/PCGN erromanizazioaz, eta
* ALA-LC erromanizazioaz.
Baina Armeniako estatuak ez du haietako bat ere ofizialtzat eman.

## Xehetasun dialektalak

Armenierak eta bere berezko alfabetoak historia luzea dute, eta erabilpen desberdintasunak ere badaude armeniera liturgikoan, mendebaldeko armenieran eta ekialdeko armenieran. Esate baterako Բ eta Գ letrak berdin idazten dira mendebalde zein ekialdean, baina desberdin ahoskatzen, beren izenek adierazten duten bezala: ben / pen eta gim / kim.
XXI. mendean, Armeniako estatu independentean ekialdeko armeniera erabiltzen denez, eta erromanizazio sistemek horretan oinarrituta daudenez, ekialdeko armenieraren ahoskerak dira hobetsiak transliterazio modu ohikoenetan, adibidez ingelesezkoan. Euskaraz ere, eredu horri jarraitu dio Euskaltzaindiak, ekialdeko erako transliterazio sinplifikatu bat proposatuz.

## Euskararako transliterazio taula

2011n, Euskaltzaindiak honako taula proposatu eta onartu zuen:
| larria | xehea | izena | euskara | ISO 9985 | ingelesa |
| Ա | ա | Aib | a | a | a |
| Բ | բ | Ben | b | b | b |
| Գ | գ | Gim | g | g | g |
| Դ | դ | Da | d | d | d |
| Ե | ե | Jetx | e/je | e/ye | e/ye |
| Զ | զ | Za | z | z | z |
| Է | է | E | e | ē | e |
| Ը | ը | Et | e | ë | e |
| Թ | թ | To | t | t῾ | t |
| Ժ | ժ | Zhe | zh | ž | zh |
| Ի | ի | Ini | i | i | i |
| Լ | լ | Liun | l | l | l |
| Խ | խ | Khe | kh | x | kh |
| Ծ | ծ | Tsa | ts | ç | ts |
| Կ | կ | Ken | k | k | k |
| Հ | հ | Ho | h | h | h |
| Ձ | ձ | Dza | dz | j | dz |
| Ղ | ղ | Ghat | gh | ġ | gh |
| Ճ | ճ | Txe | tx | č̣ | ch |
| Մ | մ | Men | m | m | m |
| Յ | յ | Ji | i/j | y | y |
| Ն | ն | Nu | n | n | n |
| Շ | շ | Xa | x | š | sh |
| Ո | ո | Vo | o/vo | o | o/vo |
| Չ | չ | Txa | tx | č | ch |
| Պ | պ | Pe | p | p | p |
| Ջ | ջ | Je | j | ǰ | j |
| Ռ | ռ | Ra | r | ṙ | r |
| Ս | ս | Se | s | s | s |
| Վ | վ | Vev | v | v | v |
| Տ | տ | Tiun | t | t | t |
| Ր | ր | Re | r | r | r |
| Ց | ց | Tso | ts | c’ | ts |
| Ւ | ւ | Hin | _ | w | |
| Փ | փ | Piur | p | p῾ | p |
| Ք | ք | Ke | k | k῾ | k |
| Օ | օ | O | o | ò | o |
| Ֆ | ֆ | Fe | f | f | f |
Digrafoak
| larria | xehea | euskara | ISO 9985 | ingelesa |
| ՈՒ | ու | u | ow | u |
| ԵՎ / Եվ | և | ev/jev | ew | ev/yev |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2011). (PDF) Georgieraren eta armenieraren alfabetoetan idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistemak. (Noiz kontsultatua: 2022-03-03).
* 1 2 3 J-rekin hitz hasieran
* ↑ Hitz hasieran, Vo
* 1 2 letra hau ez da erabiltzen egungo [ekialdeko] armenieran, baina digrafo batzuetan ager liteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2576510
# Armenierazko Wikipedia

Armenierazko Wikipedia Wikipediaren armenierazko edizioa da. 2004ean jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 5.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 112.a zen.

## Kanpo estekak

* Armenierazko Wikipedia
* Datuak: Q1975217
* Multimedia: Armenian Wikipedia / Q1975217