OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 3556 Lixiaohua

3556 Lixiaohua asteroide baten izena da. 1964ko urriaren 30ean aurkitu zuen Purple Mountain Behatokia-ek Nanking Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1964 UO izena zeraman. Ondoren Li Xiaohua omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3556 Lixiaohua asteroidearen orbitak batez beste 3,015 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,658 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,372 distantziara. Eszentrikotasuna 0,118 da, eta makurdura orbitala 9,29ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 10.9 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q151823
# 3561 Devine

3561 Devine asteroide baten izena da. 1983ko apirilaren 18an aurkitu zuen N. G. Thomas-ek Anderson Mesa Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1983 HO izena zeraman. Ondoren John Devine Hazelton omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3561 Devine asteroidearen orbitak batez beste 3,207 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,83 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,584 distantziara. Eszentrikotasuna 0,118 da, eta makurdura orbitala 7,33ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 11.8 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1047045
# 3562 Ignazio

3562 Ignazio edo Ignatius asteroide baten izena da. 1984ko urtarrilaren 8an aurkitu zuen J. Wagner-ek Anderson Mesa Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1984 AZ izena zeraman. Ondoren Ignazio Loiolakoa omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3562 Ignazio asteroidearen orbitak batez beste 2,361 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,063 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,659 distantziara. Eszentrikotasuna 0,126 da, eta makurdura orbitala 2,27ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 13.0 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q911846
# Albatrossia pectoralis

Albatrossia pectoralis Albatrossia generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da. Bere generoko kide bakarra da, hau da, espezie monotipikoa.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Albatrossia pectoralis», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.

## Ikus, gainera

* Albatrossia
* Macrouridae

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q2664256
* Multimedia: Albatrossia pectoralis / Q2664256
# Albavilla

Albavilla Italiako udalerri bat da. Comoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 6.337 biztanle ditu, 10,38 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Albavillak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Albese con Cassano Alserio Erba Faggeto Lario Monguzzo Orsenigo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q244021
* Multimedia: Albavilla / Q244021
# Albatàrrec

Albatàrrec Kataluniako udalerria da, Segrià eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.872 biztanle zituen. 10,5 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 567 | 736 | 861 | 844 | 743 | 823 | 916 | 1.059 | 1.066 | 1.009 | 1.224 | 1.872 |

## Ikus, gainera

* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Albatàrrecko udalaren webgunea.
* Datuak: Q1646558
* Multimedia: Albatàrrec / Q1646558
# Albedo

    Artikulu hau argi-irradiazioren magnitude fisikoari buruzkoa da; zitrikoen azaleko zatia gaitzat duena beste hau da: «Albedo (elikadura)»
| Gainazala | Albedoa (%) |
| Elurra | 85 |
| Laino argiak | 78 |
| Batazb. lainoak | 50 |
| Basamortuak | 21 |
| Landare gabeko lurrazala | 13 |
| Basoak | 8 |
| Sumendi-errautsa | 7 |
| Ozeanoak | 5-10 |
Albedoa —latinez: albus, albēdo, zuritasuna— ahoskera klasikoan— gainazal batek jasotzen duen argi kopurutik, berriz islatzen duena da. Gainazal argiek ilunek baino albedo handiagoa dute. Adibidez, elurraren albedoa %80 ingurukoa da, argi asko islatzen baitu.
Albedoak eragin handia du planeta baten kliman. Albedoa igotzen bada, islatutako argi kopurua handitzen da, tenperatura jaitsiz. Kontrara, albedoa jeitsiko balitz (izotz eta elur geruzak urtzean, adibidez) planetak energia gutxiago islatuko luke, eta berotu egingo litzateke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q101038
* Multimedia: Albedo / Q101038
# Albee (Hego Dakota)

Albee Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Grant konderrian dago, Hego Dakota estatuan. 7 biztanle ditu, 0,338328 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Grant konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2546569
# Albbruck

Albbruck Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, [[Waldshut (barrutia)|Waldshut]] barrutian. 2014an 7.110 biztanle zituen 39,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q522404
* Multimedia: Albbruck / Q522404
# Albay

Albay​ Filipinetako probintzia bat da, Bicolgo eskualdean, Luzon uhartean. Bere hiriburua Legazpi da. Camarines Sur du iparraldean eta Sorsogon hegoaldean. Ipar-ekialdean Lagonoyko golkoa dago, Filipinetako itsasoaren parte.
Bere erdialdean Mayon mendia dago, probintziako ikur nabarmena. Legazpitik nabarmen ikusten den sumendi aktiboa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13726
* Multimedia: Albay / Q13726
# Albayzín

Alhambra, Generalife eta Albayzín, Granada$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | i, iii, iv |
| Erreferentzia | 314 |
| Kokalekua | Espainia |
| Eskualdea$^2$ | Europa eta Ipar Amerika |
| Izen ematea | 1984 (VIII. bilkura) |
| Luzapen urtea | 1994 |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Albayzín edo Albaicín Espainiako Granada hiriko barruti bat da. Al Andalusen garaiko auzoa da, arabiarrek eraiki zutena. 1984 urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen auzoa Alhambra eta Generalifekin batera.

## Ikus, gainera

* Alhambra
* Hispano-arabiar artea

## Kanpo estekak

* Albayzínen ataria
* Aljibes del Albaicín (Albaicín-Granada Fundazioa)
* Webcam Albayzín - Granada/Alhambra
* Datuak: Q576339
* Multimedia: Albaicín / Q576339
# Albedo (elikadura)

    Artikulu hau zitrikoen azaleko zati bati buruzkoa da; argi-irradiazioren magnitude fisikoa gaitzat duena beste hau da: «Albedo»
Albedoa, elikadura gaietan, zitrikoen azaleko zati bat da. Zitriko batek bi parte ditu jatunarentzat: mamia eta azala; eta honek, berriz, bi geruza: barruko zuria (albedoa) eta kanpokoa (flabedoa; hori, berde edo gorrixka dena). Flabedoan biltzen dira aroma-olioen guruinak, olio esentzialak dituztenak.
Fruta jaten dugunean albedoa baztertu egiten dugu, mikatz edo mingotsa delako. Bestetik, pektina gehien daukan partea denez, konfitura eta marmeladak loditzeko beharrezkoa izaten da.

### Sukaldaritza

Albedoko konposatuak mingotsak izatearren, postreak egiteko laranja-atalei geruza zuri hori kentzen zaie; hala ere, osagaiak uretan erraz disolbatzen direnez, zitrikoen azalak konfitatu aurretik, behin eta berriz uretatik pasatzea komeni da, mikaztasuna desagertu arte.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Agirre, Edorta. (2022). Amantala ta mantela. Pamiela, 27 or. ISBN 978 84 9172 259 5..
* ↑ (Gaztelaniaz) Qué es el albedo. (Noiz kontsultatua: 2024-01-31).
* ↑ (Gaztelaniaz) juanmi. Partes de la naranja (1) – Flavedo y Albedo | La Naranja de Valencia. (Noiz kontsultatua: 2024-01-31).
# Albedo geometriko

Argizagi edo gorputz astronomiko baten albedo geometrikoa, gorputzaren benetako distira argiaren iturritik ikusten denean, disko egoki, erabat islatzaile eta lambertiar batekin (gurutzatutako zati berdinarekin) mantentzen duen arrazoia da. Jarraian ekuazioa:
$A=\left({\frac {1329\times 10^{-H/5}}{D}}\right)^{2}$
Bertan, albdeo geometrikoa $A$ da, $D$ diametroa kilometroetan eta H gorputzaren magnitude absolutua.
Islatze lausoak erradiazioa isotropoki islatzen dela adierazten digu, argi eragilearen iturriaren kokapenaren memoria existitu gabe.
Zero faseko angelu batek, kasu honetan, argia etortzen edo igortzen den lekura zuzenean begiratzea esan nahi du. Lurreko behatzaileei aukera hau behatu nahi duten gorputza oposizioan eta eliptikoan dagoenean agertzen zaie.
Albedo geometriko bisuala, albedo geometriko kopuruari dagokio, espektro ikusgaian dagoen erradiazio elektromagnetikoak bakarrik balio duenean.

## Definizio baliokideak

Lurrazal zapal baten kasuan, albedo geometrikoa lurrazalaren albedoa da, argiaren iturria lurrazalerantz perpendikularki bidaiatzen duen erradiazio-sorta bat denean.

## Adibideak

Albedo geometrikoa zenbaitetan Bond albedoa baino txikiagoa edo handiagoa izan daiteke, aztertzen ari garen gorputzaren lurrazalaren edo atmosferaren ezaugarrien arabera. Jarraian hainbat adibide:
| Izena | Bond albedoa | Albedo geometriko bisuala |
| Merkurio | 0.068 | 0.142 |
| Artizarra | 0.90 | 0.67 |
| Lurra | 0.306 | 0.367 |
| Ilargia | 0.11 | 0.12 |
| Marte | 0.25 | 0.15 |
| Jupiter | 0.343 | 0.52 |
| Saturno | 0.342 | 0.47 |
| Entzelado | 0.8 | 1.4 |
| Urano | 0.30 | 0.51 |
| Neptuno | 0.29 | 0.41 |
| Pluton | 0.4 | 0.44-0.61 |
| Eris | 0.96 | — |

## Erreferentziak

* ↑ (Katalanez) Albedo geomètrica. 2017-10-08 (Noiz kontsultatua: 2018-08-21).
* ↑ «Albedo of the Earth» hyperphysics.phy-astr.gsu.edu (Noiz kontsultatua: 2018-08-21).

## Ikus, gainera

* Albedo
* Erradiazio elektromagnetikoa
* Astronomia
* Astronomiaren historia
* Anisotropia

## Kanpo estekak

* JPLren webguneko glosarioa. (Ingelesez)
* Datuak: Q2832068
# Alice Grace Cook

Alice Grace Cook edo A.Grace Cook (Stowmarket, Suffolk, Erresuma Batua, 1877ko otsailaren 18a - ib., 1958ko maiatzaren 27a), britainiar astronomoa izan zen.

## Lan ibilbidea

Britainia Handiko Astronomia Elkartearekin bat egin zuen 1911n, eta Royal Astronomical Societyko kide hautatu zuten 1916an, bekadun gisa hautatutako lehen emakume-taldeko kide gisa.

### Lan garrantzitsuena

Haren lanik garrantzitsuena meteoroak eta fenomeno zodiakalak eta aurorak behatzea izan zen. Lehen Mundu Gerran, Cook, Fiammetta Wilsonekin batera, Britainia Handiko Elkarte Astronomikoko Meteoroen Ataleko buru izan zen. Cook-ek kometak eta nobak ikusi zituen Esne Bidean, eta V603 Aquilae nobaren aurkitzaileen artean zegoen 1918an. Lan horrek Maria Mitchell Elkartearen Edward C. Pickering beka eman zion 1920-1921ean.1921etik 1923ra, Cook Britainia Handiko Astronomia Elkarteko Meteoroen Ataleko zuzendaria izan zen. Joseph Alfred Hardcastle-rekin, Cook Katalogo Orokor Berriko 785 objektu identifikatzen eta deskribatzen aritu zen, John Franklin-Adams-ek hartutako argazki-plaka batzuetan.
Cook Stowmarket-en bizi zen, Suffolk-en. 1958an hantxe hil zen, eta kolaboratzaileek astronomo aditu eta dedikatu gisa gogoratzen zuten.

## Sariak eta aintzatespenak

* 1920-1921ean Maria Mitchell Elkartearen Edward C. Pickering beka jaso zuen.

## Erreferentziak

* ↑ «1921MMAAR..19...15C Page 15» adsabs.harvard.edu (Noiz kontsultatua: 2022-09-11).
* 1 2 Larsen, Kristine. (December 2006). «Shooting Stars: The Women Directors of the Meteor Section of the British Astronomical Association» The Antiquarian Astronomer (Society for the History of Astronomy) 3: 75–82. Bibcode: 2006AntAs...3...75L..
* ↑ Royal Astronomical Society meeting report. .
* ↑ Ogilvie, Marilyn Bailey. (1 de marzo de 2000). «Obligatory Amateurs: Annie Maunder (1868–1947) and British Women Astronomers at the Dawn of Professional Astronomy» The British Journal for the History of Science 33 (1): 67–84. doi:10.1017/s0007087499003878. ISSN 0007-0874..
* ↑ Briggs, Helen. (15 de febrero de 2016). Watching the heavens: The female pioneers of science. .
* 1 2 3 Cannon, Annie J.. (17 de febrero de 1921). «Report of the Astronomical Fellowship Committee» Annual Report of the Maria Mitchell Association 19: 15–17. Bibcode: 1921MMAAR..19...15C..
* ↑ Steinicke, Wolfgang. (2010). Observing and Cataloguing Nebulae and Star Clusters: From Herschel to Dreyer's New General Catalogue. Cambridge University Press ISBN 978-0-521-19267-5. (Noiz kontsultatua: 2022-09-11).

## Bibliografia

* ‘Death of Alice Grace Cook’, Journal of the British Astronomical Association, 68, p 302.
* ‘Alice Grace Cook: An East Anglian Meteor Observer’, Journal of the British Astronomical Association, 129, 29-37 or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15994374
* ↑ Hunter, Alan. (1958). «The Ordinary General Meeting of the Association Held on Wednesday, 1958 June 25» Journal of the British Astronomical Association (British Astronomical Association) 68 (8): 302. Bibcode: 1958JBAA...68..302B..
# Alice Herz

Alice Herz (1882ko maiatzaren 25a, Hanburgo ; † 1965eko martxoaren 17a, Detroit) alemaniar bakezale eta kazetaria izan zen. Bonzo erara bere burua errez hil zen, Vietnamgo gerragatik protestan.

## Bizitza

Alice Herz familia juduan jaio zen. Lehen Mundu Gerra bere bi seme-alabekin Mecklenburgen igaro zuen, eta gero Berlinera joan zen bizitzera. Bakezale konprometitua eta Bakearen eta Askatasunaren aldeko Emakumeen Nazioarteko Ligako kidea izan zen.
1933ko otsailaren Reichstageko sutearen ondoren, Suitzara emigratu zuen bere alaba Helgarekin (senarra eta bere seme itsua jada hilak ziren). Geroago Grenoblera joan ziren biak, eta bertan egon ziren 1940ko maiatzera arte. Frantzian egon zenean Suitzan astekari erlijioso-sozialean lan egin zuen. 1940eko udaberrian Frantziak nazien aurrean kapitulatu ondoren, atxilotu zuten eta Gurseko kontzentrazio esparrura bidali zituzten bera eta alaba hiru astez. Askatu ostean, apaiz katoliko batekin asiloa eman zieten Pirinioetako herri batean, baina handik irtetea lortu zurten, eta 1942ko abuztuan AEBetara heldu ziren Kubatik.
AEBetan Detroiten finkatu ziren. Herz kuakeroekin bat egin zuen bere ekintzailetza bakezalean AEBetan. 82 urte zituela, bonzo erara buruaz beste egin zuen Detroiteko bidegurutze batean Vietnamgo gerraren aurka protesta egiteko. Egun batzuen buruan hil zen zaurien ondorioz.

## Hil ondoren

Shingo Shibata filosofo japoniarrak Alice Herz Bakerako Fundazioa fundatu zuen hil eta gutxira. Alice Herzen idatziak eta beraren gaineko testuak bilduz antologia bat ere prestatu zuen Shibatak.
2003ko urtarrilaren, Nazionalsozialismoaren biktimen oroimen egunaren harira, Herz bizi izan zen Berlin-Mahlsdorf auzoko plaza bati bere izena jarri zioten .

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, alemanezko wikipediako «Alice Hwerz» artikulutik itzulia izan da, 2023-03-08 data duen 1057843531 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2023-03-08 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ Shingo Shibata: Alice Herz als Denkerin und Friedenskämpferin : Dialog und gemeinsames Handeln von Christen und Sozialisten. Grüner, Amsterdam 1977, ISBN 90-6032-028-X.
* ↑ Erwähnung im Text anlässlich der Ehrung ihrer Tochter Helga Herz.

## Bibliografia

Shingo Shibata: Phoenix: Letters and Documents of Alice Herz. Bruce Publishing, New York 1969.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q86213
# Alice H. Parker

Alice H. Parker (Morristown, Estatu Batuak, 1895-1920) asmatzailea izan zen, galdaradun berogailuetan egindako ekarpenagatik ezaguna. Eraikin eta etxe osoetarako berokuntza zentrala ematen zuen galdara asmatu zuen, 1919ko abenduaren 23an patentatua.

## Biografia

Parker Morristownen jaio zen, New Jerseyn, eta ikasle izan zen Howard University Academyn, Washington D.C.ko institutu batean, eta ohoreekin graduatu zen 1910ean.
Bere galdara ez zen garai hartako beste labe batzuetakoa bezalakoa, eta aurrerapen handia izan zen, egurra erretzea baino seguruagoa baitzen, labe tradizional batean zura pilatu eta erre beharrik ez baitzegoen. Diseinuak aire-hodiak zituen, beroa egitura osoan zabaltzeko. Parkerren asmakuntzak erretzeko sistema anizkoitza zuen gas naturala erabiliz. Berokuntzaren aitzindari izan zen galdera hau eremukako berogailaren aurrekaria izan zen, tenperatura eraikin bateko hainbat eremutan doi baitzitekeen.
Ekarpen iraultzailea egin zuen arren, ezer gutxi dakigu bere bizitzaz. Are gehiago, haren heriotzaren data zehatza ere ezezaguna da, baina uste da 1920an hil zela kolapso termiko baten ondorioz.

## Aurrekariak

Alicek galdararako zuen patentea 1919an aurkeztu zuten, Eskubide Zibilen Mugimenduaren eta Emakumeen askapenerako mugimenduaren aurretik. Ameriketako Estatu Batuetan hori, berez, berezia da, emakumeen eta pertsona beltzen kolektibokoa delako, batez ere, orain baino diskriminazio gehiagori aurre egin behar zietenean, eta, batez ere, elkarren arteko harremanari esker.

## Erreferentziak

* ↑ «[Women’s History Month Meet Alice H. Parker, inventor of gas heating furnace»] Face2Face Africa 7 de marzo de 2018.
* ↑ «Parker, Alice H. (1895- ?) - The Black Past: Remembered and Reclaimed» Blackpast.org.
* ↑ Hatala, Greg. (17 de febrero de 2014). Glimpse of History: Morristown resident's invention keeps us warm to this day. .
* ↑ «Heating Furnace» U.S. Patents and Trademarks 23 de diciembre de 1919.
* ↑ Alice H. Parker – Forging the Foundation of HVAC | EGIA Foundation. .
* ↑ Weber, Erika. (1 de abril de 2018). «Alice H. Parker (1895-?) • BlackPast» BlackPast.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52450707
# Alice Hamilton

Alice Hamilton mediku eta ikertzaile estatubatuarra izan zen, ezaguna lan osasunaren arloan egindako lanagatik eta industria toxikologian aitzindaria izan zelako. 1869ko otsailaren 27 jaio zen Manhattanen eta 1970eko irailaren 22an hil zen. Harvard Unibertsitateko Medikuntza Eskolan sartu zen lehen emakumea ere izan zen.
Bere lan zientifikoaz gain, Hamilton feminista, berritzaile soziala eta gizarte ongizatearen defendatzailea, bakearen aldeko ekintzailea eta boluntarioa izan zen Chicagoko Hull House-n. Sari eta ohore ugari eman zitzaizkion, eta ospetsuena Lasker Saria izan zen zerbitzu publikoan egindako ekarpenengatik.
Osasun publikoan eta laneko segurtasunean karrera hasi zuen 1910ean, Charles S. Deneen Illinoisko gobernadoreak sortu berria zen Illinois Batzordeko Lan Gaixotasunen Batzorderako mediku berrikusle izendatu zuenean. Hamlitonek zuzendu zituen batzordearen ikerketak, hala nola beruna eta bestelako substantzia toxikoak bezalako pozoi industrialak.
Alice Hamiltonek berun bidezko pozoitzeari buruzko ikerketa egin zuen munizioen industrietan, besteak beste, eta frogatu zuen nitrogeno gasek, berunak eta izpi biskosaren fabrikazioak gaixotasunak ekar zitzaketela, hala nola ikusmen-galera, buru-alterazioak eta paralisia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q275600
* Multimedia: Alice Hamilton / Q275600
# Alice Ingley

Alice Ingley (Subiaco, 1993ko urtarrilaren 13a) arkularia da. Australia ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Alice Ingley
* ↑ Alice INGLEY

## Kanpo estekak

* Datuak: Q347360
* Multimedia: Alice Ingley / Q347360
# 586 Thekla

586 Thekla asteroide gerrikoan aurkitutako 586. asteroidearen izena da. 1906ko otsailak 21ean aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa 1906 TC zen. C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155694
# 587 Hypsipyle

587 Hypsipyle asteroide gerrikoan aurkitutako 587. asteroidearen izena da. 1906ko otsailak 22an aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa, 1906 TF zen. Bere izena greziar mitologiako Hipsipile izeneko pertsonaiagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155698
# 587
## Jaiotzak

* Teodoriko II.a Borgoina eta Austrasiakoa, Austrasiako saliar frankoen erregea (h. 613).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30891
* Multimedia: 587 / Q30891
# 588 Akiles

588 Achilles asteroide gerrikoan aurkitutako 588. asteroidearen izena da. 1906ko otsailak 22an aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Aurkitu zen lehen asteroide troiarra izan zen. Bere izena greziar mitologiako pertsonaia ospetsuetako bat den Akilesgatik jasotzen du, Troiako Gerran parte hartu zuena. Asteroide honen orbita Eguzkia-Jupiter sistemako L$_4$ Lagrangeren puntuan dago. 135,47 kilometroko diametroa du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155704
* Multimedia: 588 Achilles / Q155704
# 589 Croatia

589 Croatia asteroide gerrikoan aurkitutako 589. asteroidearen izena da. 1906ko martxoak 3an aurkitu zuen August Kopff astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa 1906 TM zen. Bere izena Kroazia herrialdeagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155708
# 588
## Kanpo estekak

* Datuak: Q32160
* Multimedia: 588 / Q32160
# 589
## Kanpo estekak

* Datuak: Q31429
* Multimedia: 589 / Q31429
# 58 Konkordia

58 Konkordia, asteroide gerrikoan aurkitutako 58. asteroidearen izena da. Karl Theodor Robert Lutherrek aurkitu zuen 1860ko martxoak 24an, Alemaniako Düsseldorf hiritik.
Gerriko nagusiko Hirayama asteroide familia txiki baina ondo definitu bat osatzen du, Eguzkitik 2,7 eta 2,75 unitate astronomikoko distantziara. Familia honetako kideek, 4 eta 6º arteko inklinazioa dute. Diferentzia txikiak baino ez daude C klasekoak diren hiru kide nagusien espektroen artean. Konkordiaren diametroa, 104 kilometrokoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155659
* Multimedia: 58 Concordia / Q155659
# 59

    Artikulu hau 59. urteari buruzkoa da, zenbakiari buruzkoaren bila bazabiltza, ikus Berrogeita hemeretzi.

## Heriotzak

* Martxoaren 23a – Agripina Gaztea, Erromako enperatriza (j. 15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31311
* Multimedia: 59 / Q31311
# Albocàsser

Albocàsser Valentziar Erkidegoko udalerria da, Alt Maestrat eskualdeko hiriburua dena eta Castellóko probintzian ere kokatua. Eskualde historikoei dagokienez batzuetan Baix Maestraten barruan sartzen da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.447 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Castellóko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1606574
* Multimedia: Albocàsser / Q1606574
# Alboino

Alboino lombardiarren erregea izan zen 563 ingurutik 572 arte, eta bere aita Alduinoren oinordekoa izan zen. Bere herri guztiarekin Bizantzioren zerbitzura sartu ondoren, avaroekin aliatu zen gepidoen aurka eta azken hauek Danubion zuten erresuma suntsitu zuten, gepidoen errege zaharra zen Kunimundo hilez eta azken honen alaba zen Rosamundarekin indarrez ezkonduz. Alboino aurretik Clotsindarekin ezkondu zen, frankoen errege izan zen Klotario I.aren alaba eta printzesa merovingiarra.
568 hasieran, beharbada avaroen aurkako mesfidantzaren ondorioz, baina Bizantziar Inperioak Italian godoen aurkako gerraren ondoren zuen ezegonkortasunaz ere jabeturik, bere herria Italia iparraldera abiatuko zela erabaki zuen. Harantz abiatu zen bere herriarekin eta beste tribu batzukin, hauen artean gepidoak, avaroak eta saxoiak zeudelarik. Italiara abiatu ziren gaur egungo Hungariako Balaton lakutik irtenda 569ko udaberrian, eskualdea lehen dukerri lombardiar bihurtuz eta bertan bere iloba Gisulfo ezarriz, egoitza Cividale zuena, dukerriaren hiriburua zena. Penintsularen iparrekialdetik Po ibaiaren haran emankorra konkistatu zuen, baita Alpeak ere, erdialdeko Italiaz gain, Ravena eta Erroma izan ezik, konkistatik libratzen direnak, bizantziarrek kontserbatu ahal izan zituztenak, euren egoitza nagusia Teodoriko Handia errege godoak Veronan izan zuen antzinako Regian ezarri zutenak. Milan 569ko uda amaieran erori zen eta Paviak hiru urte iraun zuen setio luze eta neketsu baten ondoren amore eman zuen 572an.
572ko ekainak 23an, Alboino Veronan eraila izan zen siesta egiten ari zenean. Tradizioaren arabera, Rosamunda izan zen mendekuzko erailketa honen bultzatzailea, Alboinok garaipenaren ardoa Kunimundoren burezurretik edaten behartu baitzuen.
# Albo-nabe

Eliz arkitekturan, albo-nabea elizaren luzerako albo-atala da, eta nabe nagusiarekiko paralelo den horma, zutabe edo pilare ilara batez bereizten da. Katedraletan ohikoa da.
Oro har, albo-nabeak nabe nagusia baino baxuagoak eta estuagoak dira. Albo-nabeetan, batzuetan, kapera atxikiak izaten dira eta goiko aldean tribunak.

## Bibliografia

* Viollet-le-Duc - Dictionnaire raisonné de l’architecture française du XIe au XVIe siècle (Bance et Morel, Paris, 1854 à 1868).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q939723
* Multimedia: Side aisles / Q939723