OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# M*A*S*H (telesaila)

M*A*S*H AEBtako komedia eta drama telesail bat da. 1972ko irailaren 17tik 1983ko otsailaren 28ra CBS katean aireratu zen. Richard Hooker idazlearen MASH: A Novel About Three Army Doctors liburuan oinarritua dago, 1970eko MASH filmaren egokitzapena ere bada.
Denbora luzez AEBtako inoizko telesail arrakastatsuenen artean egon zen. Kontakizun asko komikoak izan arren, benetan jazotako gertakarietan oinarrituak daude.
Hasierako Suicide Is Painless ("Suizidioa Sufrimendurik Eza Da") doinua telesailaren ikur bilakatu zen, ikusleek hau entzun bezain laister telesailarekin lotzen dutelarik.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Koreako Gerran (1950-1953) zehar AEBtako Armadaren Kirugia Ospital Mugikorretan (MASH - Mobile Army Surgical Hospital) lan egiten duten zirujau, mediku eta erizain talde baten eguneroko gertakariak eta bizipenak azaltzen dira, maiz, gerraren lehen frontean egon ez arren, haren ondorio latzak ikusi eta bizitzen baitituzte, hildakoak, zaurituak, hondamendia eta atsekabeen gida. Azken hauei aurre egiteko umore surrealista eta ironiko batekin aurre eginez, bai eta berez Armadak debekatuak dituzten jarduerak burutuz ere: gerran topatzea zaila diren edota debekatuak dauden objektuen salerosketa, mediku eta erizainen arteko maitasun kontuak, ez hanka eta ez bururik ez duten goi agintari militarren eskakizun zentzugabeei ez ikusiarena egitea, kanpalekuen arteko amerikar futbol partiduak jokatzea, eta abar.
* Hainbat protagonista.
* Hainbat aktore.

## Aktoreak

* Alan Alda: Benjamin Franklin "Hawkeye" Pierce kapitaina
* Loretta Swit - "Hot Lips)" Houlihan maiorra
* Jamie Farr - Maxwell "Max" Q. Klinger kaporal-sarjentua
* William Christopher - Aita Francis J. Mulcahy kapitain-tenientea
* Wayne Rogers - "Trapper John" McIntyre (1972-1975) kapitaina
* McLean Stevenson - Henry Blake (1972-1975) teniente kolonela
* Larry Linville - Frank Burns (1972–1977) maiorra
* Gary Burghoff - Walter "Radar" O'Reilly (1972-1979) kapitaina
* Mike Farrell - B.J. Hunnicut (1975-1983) kapitaina
* Harry Morgan - Sherman T. Potter (1975-1983) kolonela
* David Ogden Stiers - Charles Emerson Winchester III (1977-1983) maiorra

## Ikus gainera

* MASH, 1970eko filma.

## Kanpo estekak

* M*A*S*H telesailaren sarrera eta Suicide Is Painless doinua entzungai. Youtube.com (Ingelesez)
* M*A*S*H telesailaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q494244
* Multimedia: M*A*S*H (TV series) / Q494244
# Makiivka

Makiivka (ukraineraz: Макіївка, ahoskera: [mɑˈkijiu̯kɑ], translit. Makiyivka; errusieraz: Макеевка, translit. Makeyevka), lehenago Dmytriivsk eta Dmytriyevskyi deitua, Ukrainako ekialdean dagoen Donetskeko oblasteko hiri industriala da. Donbass eskualdeko ikatz-erauzte eta altzairugintzaren gune nagusietako bat da. 2022an 338 968 biztanle zituen.
# Maki Kaji

Maki Kaji (japonieraz: 鍜治 真起, Kaji Maki, Sapporo, 1951ko urriaren 8a – Mitaka, 2021eko abuztuaren 10a) japoniar enpresaburua izan zen, Japoniako Nikoli puzzle-enpresaren lehendakaria. Sudokuaren aita pontekotzat ezaguna zen jokoa ezagutarazteagatik.
Hokkaidon jaio zen 1951n. Keio Unibertsitatean literatura ikasten hasi zen, baina lehen urtean ikasketak utzi zituen. Hainbat lanetan aritu ondoren, argitaratze-enpresa bat zabaldu zuen.
1980ean Nikoli izeneko hiru hilez behingo puzzle-aldizkaria argitaratu zuen. Sudoku zenbaki-jokoa aldizkariaren hasierako aleetan agertu zen. Jokoa Britainia Handira eta Ameriketako Estatu Batuetara zabaldu zenean, oso ezaguna bihurtu zen.
Beste hainbeste puzzle-joko asmatu edo ezagutarazi zituen, hala nola, Masyu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11650769
# Maki (ekosistema)

    Artikulu hau ekosistemari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Maki».
Maki (frantsesetik maquis, eta hau italieratik macchia, sasitzaz estalitako alorra esan nahi du) Mediterraneo aldeko ekosistema nagusietariko bat da nahiz eta munduko beste zenbait tokitan ere agertu (Hegoafrika, Txilen, Kalifornian, Australiaren hegoaldean). Begetazio formazio bizikorra da, gehien batean zuhaixkez eta zuhaitzez osatuta. Landarediaren gutxi gorabeherako altuera 50 cm-tik 4 metrora doa.

## Egitura

Makiaren konposizioa latitudearen arabera aldatu egiten da. Orokorrean, zonalde elkor edo sasi elkorretan sortzen da, klimatologiaren aldetik negu ez oso gogorrak eta uda lehorrak dituzten inguruetan. Lurra sakonera gutxikoa eta oso drainatua izaten da; horregatik, begetazio mota honek garrantzi handia du erosioaren aurka. Halaber, txoko ekologiko garrantzitsua da; bertan mota askotako animaliek bizirauteko baldintzak aurkitzen baitituzte: ugaztunak, hegaztiak, narrastiak, intsektuak. Landaredia ere oso berezia da. Biodibertsitatearen ikuspuntutik inguru aberatsak dira.
Zuhaixkak eta landareak bi metro baino gehiagoko garaiera izaten dute gune batzuetan eta askotan landaretza hertsia eta zeharkagaitza sortzen dute, baso txaparrak eta trinkoak. Landare espezie asko nahastu egiten dira: txilarrak, estrepak, isatsak, legeltxorrak...

## Makiaren zenbait espezie

Ekosistema hauetan ohikoak dira honako zuhaitz genero hauek: Quercus, Phillyrea edo Juniperus generoko espezie batzuk. Makiaren landareen artean, bestetik, hauek aipa daitezke:
* Kamamila (Matricaria recutita)
* Algarrobo (Ceratonia siliqua)
* Gurbitz (Arbutus unedo)
* Txilar zuri (Erica arborea)
* Txara (Cistus laurifolius)
* Legeltxor (Pistacia lentiscus)
* Mirto (Myrtus communis)
* Cistus salviifolius
* Paperezko lorea (Helichrysum)
* Izpiliku min (Lavandula stoechas)
* Erromero (Rosmarinus officinalis)
* Isats arantzadun (Calicotome spinosa)

## Makia non ikuski

* Frantzian: Korsikan (lurraren %20 makia da), Maures mendietan, Esterel mendian, Hyères uhartetan.
* Italian: Sardinian (adibidez, Gennargentu Parke Nazionala), Sizilian, Apulian.

## Erreferentziak

* ↑ Egile batzuk: (1980) Botánica, 168.or. Bartzelona: Biblograf, S.A. ISBN 84-226-1218-6

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz): Web Departament de Medi Ambient i Habitatge de la Generalitat de Catalunya. Manual dels hàbitats de Catalunya
* (Italieraz): Alessandro Minelli (2002) La Macchia mediterranea · Formazioni sempreverdi costiere Museo Friulano di Storia Naturale·Udine. ISBN 8888192085
* (Gaztelaniaz): Ekologia hiztegia.
* Datuak: Q667552
* Multimedia: Maquis shrubland / Q667552
# Maki Haneta

Maki Haneta (japonieraz: 埴田 真紀, Haneta Maki, 1972ko Irailaren 30a -) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1993 | 5 | 1 |
| 1994 | 7 | 0 |
| 1995 | 8 | 0 |
| 1996 | 9 | 0 |
| 1997 | 1 | 0 |
| Guztira | 30 | 1 |

## Erreferentziak

* ↑ Japan Football Association
* Datuak: Q23416268
# Maki (Frantziako Erresistentzia)

    Artikulu hau gerrillari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «maki».
Maki (frantsesez: maquis, maˈki ahoskatua, euskaraz «Korsikako xara»; korsikeraz macchia) okupatzaileen aurka mendira jo duen gerrillaria; mendi gerrilla bera. Maki izena hartu zuten Frantzian alemaniar nazien aurka aritutako gerrillariek (frantsesez: prendre le maquis, «mendira jo»), eta izen bera eman zitzaien Espainiako estatuan Francoren erregimenaren aurka 1950ez geroko urteetan mendira jo zuten gerrillariei, makiak.
Bigarren Mundu Gerran, Espainiako Alderdi Komunistaren gidaritzapean jardun zuten. Frantzian espainiar burkideez osatutako maki talde gehienek eta 1944ko urrian, Frantziako lurralde gehienetatik naziak kanporatu ondoren, ekin zioten eraso handi bati, Pirinioetan barrena. Bi mila gerrillari inguru igaro ziren erasoaldi hartan Nafarroako mendietatik, baina huts egin zuen saioak alde guztietan, maki gehienak Espainiako gerran eta nazien aurkako gerrillan zailduriko gerrillariak ziren arren. Hego Euskal Herrian ezin izan ziren errotu makiak eta bertan behera utzi behar izan zituzten maki egitura egonkor bat sortzeko saio guztiak.

## Bibliografia

* François Marcot La Résistance et les Français: Lutte armée et maquis Colloque international de Besançon 15-17 de junio: Université de Franche-Comté, Université de Bourgogne, Paris: Annales littéraires de l'Université de Franche-Comté, 1996, 2003 ISBN 2-251-60617-3
* François Marcot, Bruno Leroux, Christine Levisse-Touzé Dictionnaire historique de la Résistance : Résistance intérieure et France libre. París: Robert Laffont, 2006 ISBN 2-221-09997-4
* Harry R. Kedward In Search of the Maquis: Rural Resistance in Southern France 1942-1944 Oxford Univ. Press, 1995 ISBN 0-19-820578-3, frz.: A la recherche du maquis Paris: le Cerf, 1999 ISBN 2-204-06104-2

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014-6-14 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Maki (frankismoaren aurkako gerrilla)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q701165
* Multimedia: Maquis / Q701165
# Maki (argipena)

Maki hitzak adiera zenbait ditu:

## Ekologia

* Maki lemur, Madagaskarko lemuridoa
* Maki, mediterranear baso

## Historia

* Aurrekotik eratorrita, Bigarren Mundu Gerran, Maki (Frantziako Erresistentzia), eremu menditsuetan jarduten zuen frantziar erresistentziako gerrilla
* Hedaduraz, Frankismoaren aurkako gerrilla 1940-50 hamarkadetan

## Politika

* Maki, Israelgo Alderdi Komunista

## Gastronomia

* Maki, sushi bilduaren izena

## Geografia

Hainbat tokiren toponimoa ere bada,
* Maki (Ravar), Kerman probintzia, Iran
* Maki (Rigan), Kerman probintzia, Iran
* Maki (Razavi Khorasan), Iran
* Maki (Niigata,Kubiki), Japonia
* Maki (Niigata, Kambara), Japonia
* Mąki, Polonia.

## Kultura

* Maki edo Makinavaja, Ivà komiki marrazkilariaren eta, gero, Espainiako telesail bateko pertsonaia
# Maki Takada

Maki Takada, japonieraz 高田真希 Takada Maki, (Toyohashi, Japonia, 1989ko abuztuaren 23a), saskibaloi jokalari japoniarra da. 2016ko izan zen Japoniaren ordezkaria 2016ko eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu, eta zilarrezko domina irabazi zuen.

## Olinpiar Jokoen emaitzak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina irabazi zuen Japoniako taldearekin AEBko taldearen (urrezkoa) atzetik eta Frantziakoari (brontzezkoa) irabaziz. Hauek osatzen zuten taldea: Himawari Akaho, Saki Hayashi, Rui Machida, Evelyn Mawuli, Saori Miyazaki, Yuki Miyazawa, Naho Miyoshi, Nako Motohashi, Moeko Nagaoka, Monica Okoye, Maki Takada eta Nanako Todo-k.
Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Saskibaloia emakumezkoa. |

## Gainerako emaitzak

* 03 ! Brontzezko domina Asiako hego-ekialdeko saskibaloi Asia Kopa, 2009
* 03 ! Brontzezko domina Asiako Jokoak, 2010
* 03 ! Brontzezko domina Emakumeen saskibaloi Asiako Txapelketa, 2009
* 03 ! Brontzezko domina Emakumeen saskibaloi Asiako Txapelketa, 2011
* 01 ! Urrezko domina Emakumeen saskibaloi Asiako Txapelketa, 2015
* 01 ! Urrezko domina Emakumeen saskibaloi Asiako Kopa, 2017
* 01 ! Urrezko domina Emakumeen saskibaloi Asiako Kopa, 2019

## Erreferentziak

* ↑ Profile. FIBA.com.
* ↑ «Basketball TAKADA Maki - Tokyo 2020 Olympics» ...
* ↑ «Maki TAKADA at the Tokyo 2020 Women's Olympic Basketball Tournament 2020» FIBA.basketball.
* ↑ «Maki Takada» olympedia.org 2021-12-14an begiratua(Ingelesez)
* ↑ «Maki Takada» Olympics.com 2021-12-14an begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ "Saskibaloia, emakumezkoa, emaitzak 2020" olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Maki Takada Olympics at Sports-Reference.com (artibatua)
* Maki Takada FIBA
* Maki Takada the International Olympic Committee
* Datuak: Q11672184
* Multimedia: Maki Takada / Q11672184
# Maserati GranTurismo

GranTurismo modeloa Maserati automobil-fabrikatzaile italiarraren kirol-autoa da. Sergio Pininfarina diseinatzaile ezagunak diseinatutako autoa da.
Modeloaren lehen belaunaldia 2007ko Genevako nazioarteko automobil-azokan eta GranCabrio bertsioan aurkezttu zen hero 2009ko Frankfurteko automobil-azokan. Bigarren belaunaldia, %100 elektrikoa den GranTurismo Folgore delakoa, 2023an merkaturatuko zela iragarri zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Evolución del mito del tridente: así cambia el Maserati GranTurismo» Motor1.com (Noiz kontsultatua: 2023-01-29).

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, frantsesezko Wikipediako «Maserati GranTurismo» artikulutik itzuli da; zehazki, 2022-10-04ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q123038
* Multimedia: Maserati GranTurismo / Q123038
# Maseru

Maseru (euskaraz: «hareharri gorrien lekua») Lesothoko hiriburua eta hiririk handiena da. 2006an 227.880 biztanle zituen 138 kilometro koadrotan. Maseru polizia kaserna bat izan zen bere sorreran eta 1869an Britainia Handiaren protektoratu bat bilakatu zenean hiriburu izendatu zuten. 1966an independentzia eskuratu zutenean egoera hori mantendu zuen.

## Klima

Datu klimatikoak (Maseru) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 28 | 27 | 24 | 21 | 18 | 16 | 16 | 19 | 23 | 24 | 26 | 27 | 22.4 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 15 | 14 | 12 | 8 | 4 | 1 | 1 | 2 | 6 | 9 | 11 | 13 | 8 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 111 | 100 | 85 | 39 | 20 | 7 | 3 | 13 | 27 | 75 | 88 | 92 | 660 |
| Iturria: World Climate Guide. ||||||||||||||

## Hiri senidetuak

* Austin (AEB)
* Koblentza (Alemania)

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. .
* ↑ Maseru Climate Guide, Lesotho

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3909
* Multimedia: Maseru / Q3909
# Masevaux kantonamendua

Masevaux kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Rhin Garaia departamenduan dago, Ekialde Handia eskualdean. Guztira 62 udalerri ditu eta Masevaux-Niederbruck da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1398665
# Maser (Italia)

Maser Italiako ipar-ekialdeko hiria da, Trevisoko probintzian dagoena, Veneto eskualdean. Veneziatik 50 km ipar-mendebaldera eta Trevisotik 30 km ipar-mendebaldera dago. 2010ean 4.947 biztanle zituen.
Andrea Palladio, Pizkundeko arkitekto handia, Maserren hil zen, eta bertan dago Villa Barbaro, bere lanik garrantzitsuenetako bat.

## Erreferentziak

* ↑ Maser: bilancio demografico anno 2010 Demo.istat.it

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47420
* Multimedia: Maser (Italy) / Q47420
# Maserada sul Piave

Maserada sul Piave Italiako udalerri bat da. Trevisoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 9.145 biztanle ditu, 28,77 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Maserada sul Piavek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Carbonera Ormelle Ponte di Piave Spresiano Breda di Piave Cimadolmo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46555
* Multimedia: Maserada sul Piave / Q46555
# Maser

Maser mikrouhinen anplifikatzailea eta oszilatzailea da. Laserraren antzeko ezaugarriak eta oinarrizko printzipioak ditu. Izena Microwave Amplification by Stimulated Emission of Radiation («erradiazio-igorpen kitzikatuaren bidezko mikrouhin-anplifikazioa») terminoaren akronimoa da. Lehen maserra Charles Hard Townes Estatu Batuetako fisikariak egin zuen 1954. urtean, lehen laserra baino sei urte lehenago. Maser-motako anplifikatzaileek beste anplifikatzaile batzuek baino hots gutxiago egiten dute eta sortzen duten erradiazio monokromatikoa oso koherentea eta energia handikoa da. Maserra maiztasun egonkorra duten oszilatzaile elektroniko gisa erabili ohi da, adibidez, erloju atomikoetan erreferentzia izateko. Errorea oso txikia izaten da, 10$^{-12}$ baino txikiagokoak (10$^{-3}$ segundo 30 urtean). Bestalde, maserra helio likidoaren tenperatura bera erabiltzen duten soinu moteleko anplifikatzaileak egiteko erabili ohi da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q487875
* Multimedia: Masers / Q487875
# Maserà di Padova

Maserà di Padova Italiako udalerri bat da. Paduako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 9.126 biztanle ditu, 17,58 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Maserà di Padovak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Albignasego Cartura Casalserugo Abano Terme Due Carrare

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34519
* Multimedia: Maserà di Padova / Q34519
# Masera

Masera Italiako udalerri bat da. Verbano-Cusio-Ossolako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 1.485 biztanle ditu, 20,35 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Maserak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Crevoladossola Domodossola Druogno Santa Maria Maggiore Montecrestese Trontano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23627
* Multimedia: Masera / Q23627
# Manuel Intxausti

Manuel Maria Intxausti Moreno (Manila, Filipinak, 1900 - Uztaritze, Euskal Herria, 1961) enpresaburua eta euskaltzale handia izan zen, estatubatuar herritartasuna zuena. Filipinetako Konpainiarekin XIX. mende hasieran Filipina Uharteetara deserriratutako intxaustitarren leinukoa izan zen, Ynchausti y Compañía enpresaren inguruan hazi eta aberastuak. Manueli XX. mendeko Anton Abadia deitu izan zaio. Ana Belen Larraurirekin ezkondu zen, eta bost seme-alaba hazi.
Espainian soldadutza egin ondoren, Jesus Maria Leizaola ezagutu zuen. Film kameraren zale amorratua zen, eta euskal dantzen lehen grabazioak egin zituen. 1923 eta 1928. urteen artean, Intxausti plazaz plaza ibili zen herritarrek eginiko dantzen filmatzen, dokumental etnografikoak egiteko. Donostiara joan zen aldamenean Leizaola zuela eta, hiria kolpisten eskuetan erori ondoren, Uztaritzera lekualdatu zen.
Bigarren Mundu Gerra hasi zenean AEBra joan zen, Filipinetan denbora batez egon ondoren. Estatu Batuetan, Jose Antonio Agirre lehendakariaren erbesteko bidea kudeatu eta finantzatu zuen, baita haren Columbia Unibertsitateko irakasle postua ere. Aldiz, 1947an Euskal Herrira itzuli zen, eta Uztaritzen hil zen 1961ean. Bere ondarearen artean, Ipar Euskal Herriko ehunka film grabazio utzi zituen.
2021ean, 189 film amateur argitaragabe aurkitu ziren. Dena digitalizatu dute, eta Euskadiko Filmategiak egin du, eta hainbat talde aritu dira inguruan: Gastibeltza Filmak, Euskal Herriko Unibertsitateko Nor ikerketa taldea, Kanaldude eta Eusko Jaurlaritza, Josu Martinez ikerketaren zuzendari zutela. Aurkitutako filmen artean, 24 ziren film komertzialak. Ondare hori digitalizatu egin zuten.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Erbesteko jaurlaritzaren bankariak. (Noiz kontsultatua: 2021-04-28).
* 1 2 Ibargarai, Joana. «189 film, ganerretik argira» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-04-28).
* ↑ Martinez Martinez, Josu. (2022). Irudiz eta euskaraz. Gure hizkuntzaren zinema. Gure zinemaren hizkuntza. UEU ISBN 978-84-8438-821-0..

## Ikus, gainera

* Jose Ariztimuño
* Euskal Pizkundea
* Euskal diaspora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106673247
# Manuel Iradier Logia Agurgarria

Manuel Iradier Logia Agurgarria Espainiar Logia Sinboliko Handiaren obedientziapean dagoen framazon-elkartea da, 1993an Gasteizen sortua eta eskoziar ohikune zahar eta onartuari jarraitzen diona. Manuel Iradier gasteiztar esploratzailearen izena hartu zuen.

## Historia

1993ko apirilaren 18an, Espainiar Logia Sinboliko Handiak Bilboko Tolerantzia Logia Agurgarriaren zenbait kideri baimena eman zien Gasteizen elkarte berria sortzeko.
Lehendabiziko egoitza Arespalditzako baserri batean zegoen, eta, hasieran, Valladolid, Madril eta Baionako zenbait kideren laguntza izan zuten.
Bi urte igaro eta gero, Gasteiza aldatu eta soto bat atondu zuten beren ohikuneak egiteko. Hasieran gizonezkoen logia bazen ere, 1994ko apirilaren 23an lehendabiziko emakumea onartu zuten, lehendabizikoa Euskal Herriko logietan, baita lehendabizikoa Maisu eta Maisu Agurgarria izateko ere.
2001. urterako hainbeste kide zituen, ezen jauretxe berria eraiki behar izan zuten. Urte hartako irailaren 29an Jean Cruzeten omenez egindako jauretxe berria zabaldu zuten. Bi hilabete geroago, azaroan, lehendabiziko logia-ondorengoa sortu zen (Donostiako Altuna Logia Agurgarria), eta 2005eko otsailean bigarrena (Bilboko Luz del Norte Logia Agurgarria).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q9068290
# Manuel Ibarra

Manuel Ibarra Etxano (Bilbo, Bizkaia, 1905eko otsailaren 21a - 1990eko abuztuaren 10a) bizkaitar futbolaria izan zen, erdilari moduan aritu zena. Acero talde bilbotarrean hasi zen futbolean.

## Kirol ibilbidea

| Kluba | Urtea(k) | Partida(k) | Gol(ak) |
| Acero | ?-1924 | | |
| Gimnástica Torrelavega | 1924-1930 | | |
| Racing Santander | 1930-1940 | 126+ | 8+ |
| Zaragoza | 1940-1942 | 23 | 0 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5993280
# Manuel Ignacio Galíndez

Manuel Ignacio Galíndez Zabala (Bilbo, 1892ko ekainaren 8a - ib., 1980ko maiatzaren 29a) bizkaitar futbolari eta arkitektoa izan zen. Arkitektura arrazionalistaren aurrekaria, Madrilen ikasten zebilenean, Athletic de Madriden jokatu zuen.
* Datuak: Q5993300
* Multimedia: Manuel Ignacio Galíndez Zabala / Q5993300
# Manuel Ibarburu

Manuel Ibarburu Urrestarazu (Donostia, 1937ko otsailaren 20a - 2021eko irailaren 22a) euskal arraunlari ohia da. José bere lehengusua ere arraunlaria zen.
Donostiako Ur Kirolak izan zuen kluba 1958 eta 1960 artean. Beste garaipenen artean, 1960an Espainiako zortziko (8+) txapelketa irabazi zuen ontziko kide izan zen. Ur-Kirolakeko 8+ horrek Espainiako selekzio gisa parte hartu zuen 1960ko Erromako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Entziklopedia
* ↑ www.sports-reference.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12262978
# Manuel Ibarra Valdés

Manuel Francisco Ibarra Valdés (1977ko azaroaren 18a) txiletar futbolaria izan zen.
Txileko Coquimbo Unido, Santiago Morning, Cobresal, Everton, Magallanes, Unión Española eta Universidad de Chile taldeetan jokatu du. 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan jokatu zuen Sydneyn. Taldeak brontzezko domina irabazi zuen.

## Kanpo estekak

* BDFA profila
* Datuak: Q1439130
# Manuel Ibáñez i Escofet

Manuel Ibáñez i Escofet (Bartzelona, Katalan Herriak, 1917ko abuztuaren 2a - 1990ko abenduaren 15a) katalan kazetari eta idazlea izan zen. Bere obra katalanez idatzi zuen.

## Biografia

Kazetaritzan Espainiako II. Errepublikaren garaiko azken aldera hasi zen, 1938an, El Matí egunkari katolikoko erredaktore gisa; politikoki, Unión Democrática de Cataluña alderdiari lotuta zegoen egunkari hori.
Gerra Zibila bukatutakoan, eta bere iragan errepublikazalea zela-eta hainbat arazo izan ondoren, 1952an ideologia karlistako El Correo Catalán egunkariko zuzendari izendatu zuten, eta egunkari hura modernizatzen eta katalanizatzen lagundu zuen.
1968an beste egunkari baten zuzendaritza hartu zuen, Tele-Exprés egunkariarena, eta demokraziaren aldeko taldeen bozeramaile bihurtu zuen. Horrek ateak zabaldu zizkien kazetarien belaunaldi berriei, haien artean Manuel Vázquez Montalbán, J. M. Huertas Clavería, Francisco Candel, Pere Oriol Costa.
1975ean, kargua utzi, eta garai hartako La Vanguardia Española egunkariaren zuzendaritza-taldean sartu zen. Bertan jardun zuen hil arte, eguneko zutabe bat idatziz.
Lankidetza ugari ere egin zuen prentsan: La corda fluixa (1971) eta Les arrels i les fulles (1985).
Bestalde, Josep Tarradellas eta Jordi Pujol Generalitateko presidenteen aholkulari izan zen. Garai horretan Les nostres coses, Desperta ferro eta La nostra gent telebistako saioen zuzendaria izan zen. 1990ean, hil baino lehenago, Memòries lana argitaratu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q11934960