# Cassandre

Adolphe Jean-Marie Mouron (Kharkiv, 1901ko urtarrilaren 24a – París, 1968ko ekainaren 17a), Cassandre seudonimoarekin ezaguna zena, artista grafikoa, kartelen diseinatzailea eta XX. mendeko tipografo frantsesa izan zen. Diseinu grafikoaren munduan duen eragina ukaezina da, eta bere lana gaur egun ere miretsia eta aztertua da.

## Bizitza

1901eko urtarrilaren 24an jaio zen Járkov-en​, garai hartan Errusiar Inperioa (gaur egun Ukraina) zena, eta 1968ko ekainaren 17an hil zen Parisen, Frantzian. Errusiako Iraultzaren ondoren, bere familia Parisera joan zen, eta han eman zuen bere bizitzaren zatirik handiena. Aldaketa sozial, politiko eta artistiko garrantzitsuen garaian bizi izan zen, eta horrek eragina izan zuen bere lanen eta munduaren ikuspegian. Soldadu gisa borrokatu zuen lehen mundu gerran. 1924an Madeleine Cauvetekin ezkondu zen, eta harekin seme bat izan zuen, Henri Mouron, 1946an dibortziatu aurretik. 1947an berriro ezkondu zen Nadine Robinsonekin, eta 1954an berriro dibortziatu egin zen. Apurka-apurka hondatzen joan zen, depresioan erori, eta 1968ko ekainaren 17an bere buruaz beste egin zuen Parisen, aurreko urtean lehen saiakera egin ondoren.

## Lana

Cassandre ezaguna da, batez ere, publizitate-kartelen diseinatzaile gisa egindako lanagatik, tipografia, ilustrazioa eta argazkilaritza modu berritzailean uztartzen baitzituen. Garaiko mugimendu artistikoaren eragina izan zuen bereziki, hala nola kubismoarena eta konstruktibismoarena, baita gerren arteko garaiko berrikuntza teknologiko eta sozialena ere.
Hainbat markarentzat publizitate-kartel ezagunak sortu zituen grafista frantsesak, hala nola Ipar Izarra, Dubonnet edaria (lan semantikoagatik bereizten den obra, marka pixkanaka agerrarazten duen eta "Dubo, Dubon, Dubonnet!" eslogana osatzen duen legenda duen irudi-segida bat sortuz) Normandie transatlantikoa, Cinzano eta Compagnie Internationale des Wagons-Lits. 1961ean, Yves Saint Laurent markaren logotipo ospetsuaren diseinua sortu zuen Cassandrek, bere prestigioa areagotuz.
Cassandre laster interesatu zen Bauhaus-az, bere konposizioetan horren eragina islatuz; bere estiloaren ezaugarri nagusia forma geometrikoak, kolore bibratzaileak eta konposizio dinamikoak erabiltzea da. Cassandre ere berritzailea izan zen tipografien diseinuan, 1930eko hamarkadan Bifur eta Peignot bezalako iturriak sortuz. ​​Tipografia hauek forma hutsetan oinarritzen dira, funtsezkoenera murriztuta, identifikatzeari utzi gabe. Bere lanek beren estilo oso identifikagarria azaltzen dute, formen sinplifikazioan eta perspektiben azentuazioan oinarrituta, eta aldi berean itxura oso geometrikoa azpimarratzeko.
Cassandreren ospea, neurri handi batean, produktu edo ekitaldi baten esentzia diseinu bakar batean atzemateko duen gaitasunari zor zaio, modernitatea nostalgia-ukitu batekin konbinatzen zuen ikuspegi grafiko bereizgarri bat erabiliz. Bere maisuek eta eraginek Fernand Léger eta Pablo Picasso bezalako artistak barne hartzen dituzte, baita Kubismoa eta Futurismoa bezalako mugimendu artistikoak ere. Arrakasta izan zuen arren, Cassandrek kritikak ere jaso zituen artearen ikuspegi komertzialagatik eta publizitatearekin zuen loturagatik.
Gaur egun, Cassandreren lana XX. mendeko diseinu grafikoaren ondaretzat hartzen da. Haren kartelak eta tipografiak mundu osoko diseinatzaileek aztertzen eta estimatzen dituzte oraindik ere, eta haren lan asko izen handiko museoen bildumetan daude, hala nola New Yorkeko Arte Modernoaren Museoan eta Parisko Dekorazio Arteen Museoan.

## Bibliografia

* (Ingelesez) K. Brown, Robert. (1979). The Poster Art of A. M. Cassandre. E.P. Dutton, New York, 11 or..</ref> Brown, R. & Reinhold, S. (1979). The Poster Art of A.M. Cassandre. E.P. Dutton, New York
* (Frantsesez) Cassandre (graphiste). 2024-04-12 (Noiz kontsultatua: 2024-05-06).</ref> Cassandre (grafista). (2024ko otsailaren 9a). Wikipédia, l'encyclopédie libre.
* (Ingelesez) «A.M. Cassandre» Britannica.</ref>
* Txantiloi:Frantsesa Mouron, Henri. (1985). Affiches, Arts Graphiques, Theatre. ISBN 2-605-00071-0..</ref> Mouron, H. (1985). Affiches, Arts Graphiques, Theatre. ISBN 2-605-00071-0

## Kanpo estekak

* Datuak: Q278945
* Multimedia: Adolphe Mouron Cassandre / Q278945