OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# KGeography

KGeography ikasleei Geografia ezagutzak ikasteko aukera ematen dien software libreko programa da, KDEren parte da. Oraingo bertsioa KDE Hezkuntza Proiektuan integratuta dago.

## Ikaskuntza

Mapa ezberdinen artean nabigatzeko aukera ematen du, gainean klik eginez gero, kontinente eta estatuen banaketa politikoa agertuko da. Nazio bakoitzaren bandera eta hiriburua ere erakusten du.

## Ebaluazioa

KGeography ezagutzak probatzeko ere erabil daiteke. Bost jolas ditu:
* Asmatu herrialde baten izena, bere lurraldean klik egin behar duzu.
* Jolasak hiriburua aipatu eta herrialdea aurkitu behar duzu.
* Jolasak herrialdea aipatu eta hiriburua aurkitu behar duzu.
* Jolasak lurraldearen forma erakutsi eta herrialdearen izena aurkitu behar da.
* Jolasak lurraldearen izena erakutsi eta non dagoen asmatu behar da.

## Kanpo estekak

* Proiektuaren orria
* KGeography KDE edu-n
* Datuak: Q1610741
* Multimedia: KGeography / Q1610741
# Joséphine, ange gardien

Joséphine, ange gardien (euskaraz: «Joséphine, aingeru guardakoa») frantziar fantasiazko telesaila da, Laurent Chouchanek, Michel Lenglineyk eta Philippe Niangek TF1erako sortua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Joséphine Delamarre aingeru guardako bat da, Zeruak Lurrera bidalia. Bere gaitasun psikologikei, konbentzitzeko gaitasunari eta botere magikoei esker, arazoak dituzten pertsonei laguntzea lortzen du. Misio bakoitzaren hasieran agertzen da; bere eginkizuna betetzen denean, atzamarrak klaskatuz desagertzen da.

## Aktoreak

* Mimie Mathy: Joséphine Delamarre
* Omar Meftah : Ismaël

## Kanpo estekak

* Datuak: Q787711
# Joséita-A

Joséita-A mineral bat da.

## Ezaugarriak

Joséita-A elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Bi4TeS2}}$. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Joséite-A: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# José Ángel Sánchez Asiain

José Ángel Sánchez Asiain (Barakaldo, 1929ko martxoaren 1a - Madril, 2016ko abenduaren 31) bizkaitar enpresaburu eta ekonomialaria izan zen.

## Biografia

Deustuko Unibertsitateko Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatean ikasi ondoren, 1958an ekonomia doktoretza lortu zuen Madrilgo Unibertsitatean.
Deustuko Unibertsitatean irakaslea izateaz gain, Banco de Bilbao hasi zen lanean. 1988an Banco de Vizcayarekin bat egin zuenean, Banco Bilbao Vizcayaren presidente bilakatu zen. Horri esker, hainbat enpresen kontseilaria izan zen eta baita ohore eta kargu asko lortu ere.
* Datuak: Q3186620
# José Ángel Urien

José Ángel Urien (Abadiño, 1961eko martxoaren 14a - 1987ko maiatzaren 19a), euskal txirrindulari profesionala izan zen 1984tik 1985 arte. Bere ibilbidean ez zuen garaipenik lortu.
Anaia Jon Koldo txirrindularia ere bazen.
Leuzemia baten ondorioz hil zen, 26 urte besterik ez zituela.

## Palmaresa

1982
* Nafarroako Itzuliko etapa 1
* 4. Bizkaiko Biran
1983
* San Gregorio Saria

## Taldeak

* Orbea (1984)
* Hueso (1985)

## Erreferentziak

* ↑ Urtekaria

## Kanpo estekak

* José Ángel Urien - ProCyclingStats
* Datuak: Q11686271
# José Ángel Zubiaur

José Ángel Zubiaur Alegre (Bilbo, 1918ko otsailaren 28a - Iruñea, 2012ko martxoaren 24a) nafar politikari eta abokatua izan zen. Gerra Zibilean errekete izandakoa, 1943an klandestinitatean gaztedi karlista berrantolatu zuen. Euskarazko klaseak ematearen alde lan egin zuen. 1975ean Alderdi Karlista utzi zuen eta 1977ko hauteskundeetan Frente Navarro Independiente alderdiaren zerrendetan agertu zen. 1979an Nafar Herriaren Batasunaren sorreran parte hartu zuen eta 1983an legebiltzarkide bilakatu zen.
Curso de Derecho Foral Navarro. Derecho Público (1959), Los fueros como expresión de libertades y raíz de España (1965) edota Los Fueros de Navarra (1966) idatzi zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Esparza Zabalegui, Jose Mari. (2012). Vasconavarros. Txalaparta, 840 or..
* Datuak: Q21480741
# Joséita-B

Joséita-B sulfuro motako minerala da eta tetradymita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Joséita-B sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Bi4Te2S}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Joséite-B: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kanda Matsuri

Kanda Matsuri (japonieraz: 神田祭) Tokioko jaialdi xintoistarik jendetsuenetakoa da, Sanja Matsuri eta Sannō Matsuri jaialdiekin batera Tokioko hiru jaialdi handiak osatzen ditu. Maiatzaren 15etik gertuen dagoen larunbatean egiten da.

## Historia

Jaialdia XVII mende hasieran sortu zen Tokugawa Ieyasuk Sekigahara guduan lortutako garaipena ospatzeko eta ondoren oparotasuna izateko jaialdia egiten jarraitu zuten Edo Aroan. Gaur egungo jaialdia Kanda santutegiko "kami"aren omenez egiten da.

## Jaialdia

Sannō Matsurirekin ez koinziditzeko urte bakoitietan bakarrik ospatzen da. Kanda santutegian eta inguruko barrutietan biltzen da jendea eta 200 mikoshi aterratzen dituzte txirulariz eta dantzariz lagunduta.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) Kanda Matsuri jaialdiaren webgunea
* Datuak: Q218646
* Multimedia: Kanda Matsuri / Q218646
# Kanda santutegia

Kanda santutegia (japonieraz: 神田明神, Kanda-myōjin) Tokioko santutegi xintoista bat da, Chiyoda auzoan kokaturik dagoena. Japoniaren alde bizitza eman dutenei dedikaturiko tenplua da. Daikokuten, Ebisu eta Taira no Masakado kami-ei dedikaturiko tenplua da eta jendea osasun eta oparotasun bila biltzen da bertan.

## Historia

730an fundatu bazen ere santutegia 1270 urtean eraiki zen. Hasiera batean Edo gazteluaren inguruan eraiki zen baina 1603an gaur egungo Kanda eremura aldatu zen. Suteek eta lurrikarek sarritan suntsitu dute eta gaur egungo eraikina 1934ean altxatutakoa da. Bigarren Munduko gerrako bonbaketek ez zuten kaltetu hala ere.

## Egitura

Santutegirako sarrera Zuishin-mon (japonieraz: 隨神門) ateak markatzen du, altzifre egurrez egindako bi solairutako ateak. Santutegiko eraikinak, tartean Honden eraikina, Gongen-zukui estiloan eraiki zen. Dena gorriz margotuta dago eta barnealdean urrezko eta barnizaturiko apaingarriak ditu.

## Jaialdia

Urte bakoitietan Kanda Matsuri jaialdia ospatzen da, Tokioko hiru jaialdi xintoista handienen artean dago. Maiatzaren erdialdean izaten da. Urtarrilean Daikoku Matsuri ere ospatzen da baina jaialdi apalagoa da.

## Iruditegia

* Honden eraikina.
* Chozuda pabiloia.
* Teilatuko apaingarriak.
* Kanda Matsuri jaialdia.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q717682
* Multimedia: Kanda-Myojin / Q717682
# Kandaharreko Nazioarteko Aireportua

Ahmad Shah Baba Nazioarteko Aireportua (paxtuneraz: د کندهار نړيوال هوايي ډګر‎, balutxiz: کندھار بالی پٹ) (IATA: KDH, ICAO: OAKN), lehen Kandaharreko Nazioarteko Aireportua deitua, Kandahar hiritik 16 kilometro hego-ekialdera dago, Afganistango hegoaldean.
Estatu Batuek 1960ko hamarkadan eraiki zuten USAID gobernu-agentziaren programa bati esker. Hasierako erabilera hipotetikoa, Sobietar Batasunaren aurkako gerra kasuan, aire-base aurreratu bezala erabiltzea izango zen. 1979an, Afganistango Gerraren garaian, sobietarrek aireportua erabili zuten eta hurrengo urteetan kalte larriak jasan zituen borroken ondorioz. 2001ean Estatu Batuek zuzendutako gerrak berriro kaltetu zuen.
2007an aireportuak berreraikitze prozesu bat amaitu zuen, hegaldi zibil eta militarrekin operazioak egitea ahalbidetu zuena. Harrezkero, mota guztietako hegazkinak har ditzake, tartean Boeing C-17 Globemaster III bat edota Antonov An-225 Mriya bat. 2006az geroztik, Kanadako indar-armatuek zaindu zituzten instalazioak, baina NATOko beste armada batzuen presentzia etengabearekin.
Udan zehar, hauts-ekaitzak ohikoak izaten dira, eta horiek zaildu egiten dute zerutik aurkitzea, eta hori are larriagoa da pistaren eta inguruko basamortuko lurraren arteko kontraste txikiagatik. Gauez errazago ikusten da aireportuko argiztapenari esker.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Zabuli, Saeed. (2007-11-30). «AAA begins flights for Kandahar» Pajhwok Afghan News.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33156
* Multimedia: Kandahar International Airport / Q33156
# Kanda Bongo Man

Kanda Bongo Man (Inongo, Kongoko Errepublika, 1955 -) Kongoko abeslari eta musikagilea da.

## Biografia

Soukous izenez ezagutu den musika afrikarraren garapena bultzatu dutenetako bat da, eta musika horren estilo dinamikoagoa, dantzatzeko egokiagoa lortu zuen. Bella Mambo orkestrarekin ibili zen abeslari gisa. 1979an Parisera joan zen bizi izatera, eta bere musika ezaguna izaten hasi zen Europan.
Lanen artean ditu: Iyole (1981), Maitasun eroa (1984), Kwassa Kwassa (1988), Zing Zong (1991), Soukous Central Parken (1993).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1394971
# Kandahar probintzia

Kandahar (Paxtueraz: کندھار edo قندهار, Persieraz: قندهار) Afganistango 34 probintzietako bat da, herrialdearen hegoaldean dagoena. 54.022 km²-ko azalera du eta 2009ko estimazioaren arabera 1.080.300 biztanle zituen. Biztanle gehienak paxtunak dira. Hiriburua Kandahar hiria da.

## Erreferentziak

* ↑ World Gazetteer: Afghanistan: Administrative Divisions (population and area)
* ↑ Islamic Republic of Afghanistan Central Statistics Organization (CSO)

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) NPS: Kandahar Province
* Datuak: Q173808
* Multimedia: Kandahar Province / Q173808
# Kanchipuram

Kanchipuram Indiako Tamil Nadu estatuko hiria da, Tondaimandalam eskualdean, Chennai hiriburutik 72 km-ra. Kanchipurami mila tenpluen hiria esaten zaio, bere arkitekturengatik: tenpluak, 1.000 zutarritako korridorea, gopuram edo tenplu-dorre handiak. Indiako turismo-leku garrantzitsuenetako bat da. Hiriak 36.14 km2 hartzen ditu eta 234.353 biztanle zituen 2011n. Kanchipuram barrutiko egoitza administratiboa da. Zetazko sari jantzien industriagatik ere ezaguna da. "Conjeeveram" izenez ezagutu zuten kolonizatzaile britainiarrek.

## Historia eta ondarea

Historikoki, Kanchipuram hezkuntza-zentroa zen, eta ghatikasthanam edo "ikastokia" deitzen zitzaion. Hiria jainismo eta budismoarentzat hezkuntza aurreratuko gune erlijiosoa ere izan zen 1. eta 5. mendeen artean; ondoren hinduismoa nagusitu zen.
Vishnuismoaren teologia hinduan (Vishnuren gurtzan zentratua), Tirtha deritzoten zazpi erromesaldi-gune berezietako bat da Kanchipuram. Hirian dauden toki bisitagarrien artean daude Varadharaja Perumal tenplua, Ekambareswarar tenplua, Kamakshi Amman tenplua eta Kailasanathar tenplua. Tamil Naduko tenplu hindu handieneetako batzuk dira. Vishnu jainko hinduaren 108 tenplu sakratuetatik 15 Kanchipuramen daude.

## Iruditegia

* Kamchipurameko sari ohial zetazkoak.
* Tenplu baten zerbitzura dagoen elefante bat apaintzen.
* Urrezko estalkuia Kamakshi Amman tenpluan.
* Hanuman tximu jainkoa tenplu batean.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «Kanchipuram» artikulutik itzulia izan da, 2021-12-09 data duen 1059469754 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2021-12-09 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ Kanchipuram : Census 2011.
* ↑ Rao 2008.
* ↑ K.V. 1975.
* ↑ Thapar 2001.
* ↑ Gupta 2001.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q212332
* Multimedia: Kanchipuram / Q212332
# Kandahar

Kandahar (paxtuneraz: کندهار‎; persieraz: قندهار‎, Kandahār) Afganistango bigarren hiririk handiena eta Kandahar probintziako hiriburua da. Arghandab ibaiak hiriaren mendebaldea zeharkatzen du. Azken erroldaren arabera 614.254 biztanle zituen. Afganiar paxtunen hiri nagusia da.
Merkataritza-gune garrantzitsua da, nekazari-produktuak dira nagusi, adibidez (ardi aziendak, artilea, kotoia, zeta, feltroa, zerealak, fruitu fresko eta lehortuak eta tabakoa). Nazioarteko aireportua du. Errepidez mendebaldeko Farah eta Heratekin, ipar-ekialdeko Ghazni eta Kabulekin, iparraldeko Tarin Kowtekin eta hegoaldeko Quettarekin (Pakistan) loturik dago.

## Klima

Datu klimatikoak (Kandahar, 1964–1983) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 12.2 | 14.8 | 21.6 | 28.1 | 34.1 | 39.1 | 40.2 | 38.2 | 34.0 | 27.5 | 21.0 | 15.4 | 27.2 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 0.0 | 2.4 | 7.1 | 12.3 | 15.8 | 19.5 | 22.5 | 20.0 | 13.5 | 8.5 | 3.3 | 1.0 | 10.5 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 54.0 | 42.0 | 41.1 | 18.7 | 2.2 | 0 | 2.3 | 1.0 | 0 | 2.3 | 7.0 | 20.0 | 190.6 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 6 | 6 | 6 | 4 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 2 | 3 | 29 |
| Eguzki orduak | 198.4 | 183.6 | 235.6 | 255.0 | 347.2 | 369.0 | 341.0 | 337.9 | 324.0 | 306.9 | 264.0 | 217.0 | 3379.6 |
| Iturria: HKO ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-11).
* ↑ Climatological Normals of Kabul. Hong Kong Observatory (Noiz kontsultatua: 2 May 2011).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45604
* Multimedia: Kandahar / Q45604
# Kanchipuram barrutia

Kanchipuram barrutia Indiako barruti bat da, Tamil Nadu estatuan. 3.998.252 biztanle ditu 4.393 kilometro koadrotan. Kanchipuram hiria da barrutiko burua.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:

## Ikus, gainera

* Tamil Nadu

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15157
* Multimedia: Kanchipuram district / Q15157
# Juan Bautista Perurena

Juan Bautista Perurena Apezetxea (Goizueta, 1929ko urriaren 15a - Leitza, 2017ko otsailaren 14a) nafar artzain, ikazkin eta bertsolaria izan zen.

## Bizitza

Juan Bautista Perurena Goizuetako Karreto baserrian jaio zen, 1929ko urriaren 15ean. Ikazkina eta artzaina ogibidez, "lege zaharreko bertsolaria eta kontu kontari amorratua" izan zen, Patziku Perurena ilobaren erranetan. Erran behar zuena "zapla botatzen zuen, natural demonio, sekulan ez gaizto baina beti bihurri, nor minduko zuen asko pentsatu gabe".
Nafarroako Bertsolari Txapelketetan aritu zen, bai garai zaharrean (1960, 1961 eta 1962), bai berrian (1989, 1990, 1991 eta 1992).

## Erreferentziak

* 1 2 Perurena, Patziku. Hiru senide goizuetar hil. Diario Vasco, 2017/02/17, dantzan.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-8).
* 1 2 3 Bautista Perurena. BDB Bertsolaritzaren datu-basea, bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-8).

## Kanpo estekak

* Bautista Perurena, BDB Bertsolaritzaren datu-basea, bdb.bertsozale.eus
* Batixta Perurena Apezetxea, elkarrizketa ahotsak.eus webgunean
* Datuak: Q110000764
# Juan Bautista Pérez

Juan Bautista Pérez (1869ko abenduaren 20an - 1952ko maiatzaren 7a) Venezuelako abokatua, magistratua eta politikaria izan zen, Venezuelako 43. presidentea izan zena 1929tik 1931ra bitartean. Ondoren, Espainian enbaxadorea izan zen 1933. urtera arte. Bere agintaldian Juan Vicente Gómez (herrialdeko benetako agintaritza izan zuen) bere postutik kentzeko hainbat saiakera egon ziren, bat Román Delgado Chalbaud-ena eta beste bat Rafael Simón Urbina-rena, biak 1929an.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Juan Bautista, Pérez — Biografia ofiziala.
* (Gaztelaniaz) Juan Bautista, Pérez
* Datuak: Q2585486
* Multimedia: Juan Bautista Pérez / Q2585486
# Juan Bautista Sacasa

Juan Bautista Sacasa (León, Nikaragua, 1874ko abenduaren 21a - Los Angeles, Ameriketako Estatu Batuak, 1946ko apirilaren 17a ) Nikaraguako medikua, unibertsitateko katedraduna eta politikaria izan zen, lehenik Nikaraguako presidenteorde gisa aritu zena, 1925eko urtarrilaren 1etik 1929ko urtarrilaren 1era gobernu aldirako hautatua izan zen Carlos José Solórzano presidentearen gobernupean, bere presidentetza amaitu ezin izan zuena, estatu kolpe baten biktima izan baitzen, 1926ko urtarrilaren 17an El Lomazo bezala ezagutua eta Emiliano Chamorro Vargasek egina.
Emiliano Chamorro Vargas jeneralak boterea utzi behar izan zuen 1926ko urriaren 30ean, estatubatuarren presioengatik. Baina presidente kargua Juan Bautista Sacasari eman beharrean, Carlos José Solorzanoren presidenteordea zena, Konstituzioak adierazten zuen bezala, orduko diputatu Sebastián Urizari eman zion, honek 1926ko azaroaren 11n kargua hartu zuelarik, handik egun gutxira Adolfo Díaz Recinosi emateko 1926ko azaroaren 14an, Nikaraguako Gerra Konstituzionalistari hasiera emanez. Arrazoi honegatik, Juan Bautista Sacasa Errepublikako Presidentea izan zen (disidentzian, Puerto Cabezasen egoitza zuena) 1926ko azaroaren 14tik 1929ko urtarrilaren 1era bitartean.
Ondoren, Juan Bautista Sacasa 1933ko urtarrilaren 1etik 1936ko ekainaren 9ra bitartean izan zen Errepublikako presidente, Anastasio Somoza Garcíak egindako estatu-kolpe baten bidez kargutik kendu zuen arte. Azken honek Carlos Alberto Brenes Jarquín jarri zuen Nikaraguako presidente, 1936ko ekainaren 9tik 1937ko urtarrilaren 1era.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q650211
* Multimedia: Juan Bautista Sacasa / Q650211
# Juan Bautista Istilart

Juan Bautista Istilart, jaiotza-izenez Jean-Baptiste Istilart, (Makea, Lapurdi, 1867ko ekainaren 29an - Tres Arroyos, Argentina, 1934ko ekainaren 26an) Argentinako Tres Arroyos hirira bizitzera joandako euskal industrialari, ongile eta asmatzailea zen.

## Istilart fabrika

1898an garia jotzeko makinak eta lurrun-makinak konpontzeko lantegia ireki zuen.
Bi urte geroago, asmatzeari ekin zion eta 1903an berak asmatutako tresna hobetuak saltzen hasi zen.
Lehen Mundu Gerran zehar ekoizkin-eskariak nabarmen egin zuen gora eta 1915ean, hain zuzen, Istilart etxeko produkturik ezagunena sortu zuen: sukalde merkea.
Istilart etxea Argentinan ez ezik, nazioartean ere egin zen ezagun bere sukaldeak izan zuen arrakastaren ondorioz. Hortik aurrera produktu-lerto berriak aurkeztu zituen.
1922an erauzte-ponpak eta haize-errotak fabrikatzen hasi zen. Ekoizketak gora egiten jarraitu zuen eta produktu berriak fabrikatzen hasi zen.
Zazpi urte geroago, Istilartek bere fabrika sozietate anonimo bihurtu zuen. Horrek bere langiletako batzuen parte-hartzeari bidea ireki zion, nahiz eta kapitalaren gehiena berea izan.
Gaur egun Istilart fabrika jardunean dirau.
* Datuak: Q5947753
# Juan Bautista Kortajarena

Nemesio Juan Bautista Kortajarena Elizegi, Batista Ondartza (Asteasu, 1903ko uztailaren 31 – Lasarte (Gasteiz), 1992) gipuzkoar bertsolaria izan zen.
Ondartza-adurrena baserrian jaio zen, Asteasun, eta Pello Errotaren biloba zen, Mikela Elizegiren semea. Uztapiderekin aritu zen bat-batekoan.

## Erreferentziak

* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa – Bertsozale. Bautista Kortajarena "Ondartza" - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea. (Noiz kontsultatua: 2017-01-24).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Nemesio Juan Bautista Kortajarena Elizegi» Euskomedia (Noiz kontsultatua: 2017-01-24).
* Datuak: Q28507608
# Juan Bautista Mugiro

Juan Bautista Mugiro Iribarren (Aldatz, 1786ko irailaren 13a- † ?) nafar bankari eta politikaria izan zen.
José Francisco anaiarekin batera, Juan Bautista Iribarren bere osabak sortutako J. Irivarren y Sobrinos enpresan lan egin zuen. Granadarien kapitaina, 1822ko uztailean Madrilen konstituzioa defendatu zuen. Bordelera erbesteratu eta bertan Francisco Goya ezagutu zuen.
Elisabet II.aren erreinaldian Madrilera itzuli eta diputatua (Espainiako Diputatuen Kongresuaren presidentea ere izan zen) eta senataria izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Martínez, Jesús A.. (1991). Lectura y lectores en el Madrid del siglo XIX. CSIC - CSIC, 131 or. ISBN 8400072235..
* ↑ (Gaztelaniaz) Espainiako Diputatuen Kongresua. Muguiro e Iribarren, Juan. in: Histórico de Diputados: 1810-1977..
* Datuak: Q5947786
* Multimedia: Juan Bautista Muguiro / Q5947786
# Juan Bautista Orendain

Juan Bautista Orendain Azpilikueta (Segura, 1683ko urriaren 16a - Madril, 1731ko urriaren 21a), La Pazko markesa, Espainiako Felipe V.aren garaian, Bulego Unibertsalaren Idazkaria zen bitan:
* 1724ko urtarrilaren 14tik irailaren 4ra.
* 1726ko urriaren 1etik 1734ko azaroaren 21era.
Gipuzkoarra, "Lizano"koa edo Billabonakoa, zen eta erregearen morroia Sebastian de la Quadrarekin batera. Titulua Vienan Germaniako Erromatar Inperio Santuarekin Bake-Ituna sinatu ondoren lortu zuen.
Joaquin Ignacio Barrenetxearen gutunetan Orendainekin gurutzatutako eskutitzetan biek euskara idatziz erabiltzen zutela frogatu da.

## Erreferentziak

* ↑ Alfonso Danvila Luisa Isabel de Orleans y Luis I 143. orr.
* ↑ Jose Antonio Vaca de Osma Carlos III 35. orr.
* ↑ Modesto Lafuente Historia General de España 23. orr.
* ↑ «XVIII. mendeko euskal eliteek euskara erabiltzen zuten. Deia, Noticias de Bizkaia» Deia (Noiz kontsultatua: 2019-06-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5947882
# Juan Bautista Iturralde

Juan Bautista Iturralde Gamio (Arizkun, Baztan, 1674ko urriaren 28a - Madril, 1741eko urtarrilaren 20a) nafar finantzari eta politikaria izan zen.

## Bizitza

Juan Bautista Iturralde Arizkungo Iturraldean jaio zen, 1674ko urriaren 28an. Gurasoak Pedro Iturralde eta María Gamio zituen. Herrikide eta laguna zuen Juan Goienetxeren gerizan, Madrila joan zen. 1699an Errege Sekretuen diruzaina zen, eta 1701ean Diruzaintza Orokorrera igaro zen.
Administrazioko lanaz gain, hainbat negozio pribatu izan zituen. Esate baterako, Goienetxekin batera sortu zuen konpainia batek, bizigai, bolbora eta armez hornitu zuen Espainiako Armada 1712 eta 1729 bitartean. Konpainia horren bitartez, dirutza handia egiteaz gain, politikan gora egitea lortu zuen. Berrogei urteetako bildua zuen aberastasunaren erakusle da, 1715ean Iturraldea erabat berregin zuela. Merkataritza-konpainietan ere inbestitu zuen; errate baterako, Caracasko Gipuzkoar Konpainiaren sortzaileetako bat izan zen (1728), eta baita Habanako Errege Konpainiarena (1740) ere. Higiezinen sektorean ere egin zituen negozioak, Madrilgo orubeak erosiz (Atocha, Red de San Luis) eta etxeak eraikiz.
Politikari dagokionez, Madrilgo beste nafar eta gipuzkoar batzuek bezala, Espainiako Ondorengotza Gerraren hasieratik Filipe V.arekin bat egin zuen. 1739ko martxoaren 13an erregeak Estatu Idazkari eta Ogasun Kontseilu-buru (gaur egungo Ogasun ministroaren pare) izendatu zuen. Garai hartan kontu publikoen egoera oso larria zen. Iturralde ez zen gauza izan estatuko administrazioaren nahasmendua zuzentzeko, eta Ogasuna onbideratzeko asmoz hartu zituen neurri gogorrek kritika zorrotzak jaso zituzten. Azkenik, 1740 urtarrilaren 13an kargua utzi zuen. Orduko, erregeak Murilloko markes titulua emana zion.
Juan Bautista Iturralde Manuela Munarrizekin ezkondu zen, eta ez zuten seme-alabarik izan (Iturraldek ezkontzaz kanpoko alaba bat, Maria Iturralde, izan zuen). Beren aberastasunaren zati bat hainbat fundazio (bai erlijiozkoak, bai pedagogikoak, bai laguntzazkoak) sortzeko baliatu zuten. Horrela, 1734an Iruñeko San Joan Bataiatzale ikastegia abian jarri zen, eta 1736an Arizkungo Aingeruen Andre Maria komentua.

## Erreferentziak

* 1 2 Larrañaga, Luis F.,Juan Bautista de Iturralde y Gamioa, Auñamendi Eusko Entziklopedia, euskomedia.org
* 1 2 3 Cruz Mundet, José Ramón, Juan Bautista de Iturralde y Gamio: un asentista navarro en la corte de Felipe V, Príncipe de Viana, año 73, n. 255 (2012), pp. 205-260, navarra.es
* Datuak: Q5947873
# Juan Bautista Oreja

Juan Bautista Oreja Buldain, ezizenez Oreja III.a (1944, Errazkin, Nafarroa - 1985) nafar esku pilotari profesional bat izan zen. Aurrelari gisa jokatu izan ohi zuen.
1967 eta 1968an Eskuz Binakako Gazte Mailako bi txapelketa irabazi ondoren maila profesionalera igaro zen. Bere lorpen handienak 1984 eta 1985an bereganatutako EPELen binakako txapelketaordeak izan ziren. 1985an bere ibilbidearen gailurrean zelarik ezustekoan hil zen.

## Eskuz binakako finalak

| Urtea | Txapeldunak | Txapeldunordeak | Tantoak | Pilotalekua |
| 1983-84 | Bengoetxea IV.a - Maiz II.a | Oreja III.a - Aldeazabal II.a | 22-18 | Anoeta |
| 1984-85 | Bergara II.a - Martinikorena | Oreja III.a - Galarza III.a | 22-18 | Anoeta |
* Datuak: Q2841959