OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lehengai

Lehengaiak energia sortu, ekoizpen-prozesuetan erabili eta eraldatzeko nahiz berehala kontsumitzeko erabiltzen diren materialak dira, prozesatu gabeak edo erabiltzeko prest jartzeko prozesamendu sinplea izan dutenak. Adibidez, zura lehengai mota bat da, basoetatik atera eta behar bezala moztu ondoren (prozesamendu sinplea) berehala erregai moduan kontsumitu nahiz altzariak eta eraikuntza-materialak egiteko erabil daitekeena. Lehengaiak naturatik erauziak izan daitezke (eta orduan natura baliabide ere deitzen zaie) baina birziklatuak ere izan daitezke (beira, txatarra eta paper erabilia, adibidez). Ekoizpen-prozesuetan produktu bukatuak egiteko erabiltzen dira, baina lehengai izenak ez du esan nahi prozesuaren hasieran erabiltzen direnik, lehengaiak ekoizpen-prozesuko edozein fasetan erabil baitaitezke. Nekazaritza-produktuak ere lehengaitzat hartzen dira, beste produktu edo elikagaiak elaboratzeko erabiltzen direnean (horrela, zerealak lehengaitzat hartzen dira zuzenean kontsumitzeko ez badira, irinak, pentsuak eta beste produktuak egiteko erabiltzen baitira). Beste irizpide baten arabera, lehengaiak berriztagarriak (zura, nekazaritza-produktuak, animalien larrua)nik hobeto naiz mineralak) izan daitezke.
Lehengaien garrantzi ekonomikoa handia da batzuetan, horien sorburuak mugatuak direlako, bereziki lehengai berriztaezinen kasuan. Adibidez, petrolioaren eta mineral batzuen kasuan, lehia ekonomiko eta politiko bizia dago horietaz jabetu eta ustiatzeko, lehengai estrategiko horiek ekoizpen-prozesuetan modu intentsiboan erabili eta horien prezioak altuak izaten direlako. Hain zuzen, munduan antolatutako hainbat merkatu handietan, lehengaien burtsetan alegia, erabakitzen dira lehengai askoren prezioa, eskaintzaren eta eskariaren arabera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192355
* Multimedia: Raw materials / Q192355
# Lehengusu

Lehengusuak edo kusiak norberaren aitaren nahiz amaren anai-arreben seme-alabak dira. Emakumezkoak diren lehengusuetarako lehengusina edo kusina hitzak ere erabiltzen dira. Batzuetan, lehengusu terminoak senidetasun harreman zabalagoak definitzeko erabiltzen da eta sarri arbaso komuna duten pertsonak izendatzeko erabiltzen da. Kultura zenbaitetan, lehengusuen arteko amodio harremanak tabutzat jo eta beraien arteko ezkontza debekatu edo begi txarrez ikusita daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23009870
* Multimedia: Cousins / Q23009870
# Lehentasun (argipena)

Lehentasun terminoak gauza bat beste bat baino lehenago gertatu edo burutzea eta horretarako arau, agindu edo eskubidea da. Erabilera zenbait ditu:
* lehentasun-seinalea, errepide trafikoan, bidegurutze batean ibilgailu bat beste bat baino lehenago pasa behar duela ezartzen duen trafiko-seinalea;
* finantzetan, lehentasuna edo mendekotasuna, enpresa bateko finantz pasiboek zorrak erreklamatzeko duten eskubide-ordenari dagokiona;
* lehentasunezko partaidetza, finantz aktibo mota bat.
# Lehentasunezko partaidetza

Lehentasunezko partaidetzak merkataritza-sozietate batek jaulkitako tituluak dira, betiereko zor moduan eta porrotaren kasuan akzioen aurretik soilik daudenak hartzekodun moduan, interes tasa aldakorrarekin eta, akzioek ez bezala, sozietatean botoa emateko eskubiderik ematen ez dutenak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q622588
# Lehenengo meza Kabilian

Lehenengo meza Kabilian (frantsesez: Première messe en Kabylie) Horace Vernet (1789-1863) frantziar margolariaren olio-pintura da.Lausanako Arte Ederretako Museo Kantonalaren (MCBA) bidumakoa da, Edgar Kaufmann jr. en 1959. urtean egindako dohaintza bati esker.

## Ezaugarriak

Irudi honek kristautasunaren hedapenarekin zerikusia du eta erakusten du erlijioa nola izan den estrategikoki erabilia mendebaldeko inperialismoa legitimatzeko. Agertzen den ospakizuna hego-ekialdeko Algerian 1853ko ekainaren 14ean ospatu zen, Algeriara iritsi ziren hogeigarren urteurrena ospatzeko. Artelan hau helburu propagandistarekin margotu zen Parisen eta Bigarren Inperioren aldeko ikuspuntua indartu nahi zuen. Afrikako erreferentziak ia ez dira agertzen. Margolariak berak parte hartu zuen ospakizunean eta lurralde fedegabe batean Jainko kristauaren goraipamen horretan hunkitua sentitu omen zen.

## Erakusketak

- "L'Orientalisme en Europe: de Delacroix à Matisse" du 28 mai au 28 août 2011. La Vieille Charité Marsella -“1516-2016: Bake-itunak. Tratatos de paz. Traités de paix. Peace Treaties. 2016/6/18-2016/10/2. San Telmo Museoa. Koldo Mitxelena Kulturunea. Donostia.

## Bibliografia

* "L'Orientalisme en Europe: de Delacroix à Matisse" du 28 mai au 28 août 2011. Centre de La Vieille Charité. Marsella. Hazan: Paris, 2010. Erakusketaren katalogoa.
* “1516-2016: Bake-itunak. Tratatos de paz. Traités de paix. Peace Treaties. 2016/6/18-2016/10/2. San Telmo Museoa. Koldo Mitxelena Kulturunea. Donostia. Donostia / San Sebastián 2016: Donostia, 2016. Erakusketaren katalogoa

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Vernet: Lehenengo Meza Kabilian margolanaren fitxa. (Noiz kontsultatua: 2016-07-10).

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Lausanako Arte Ederretako Museo Kantonalaren webgune ofiziala
* (Frantsesez) http://www.cdha.fr/premiere-messe-en-kabylie Argeliako Historiari buruzko Dokumentaziogunea (CDHA)
* Datuak: Q25550631
# Lehengo lepotikan burua

Lehengo lepotikan burua Olaia Inziarte musikari nafarraren lehenengo bakarkako diskoa izan da. 2022an, Erviti Studion grabatua eta ekoitzia. Musika eta hitzak Olaia berarenak dira.

## Partaideak

Olaia Inziarte, ahotsa
Eric Deza, gitarra
Joseba San Sebastian, baxua
Ander Unzaga, teklatua
Josu Erviti, bateria

## Kantuen zerrenda

* LLB
* Behe klasekoa
* Gereziak
* Zerua gorriz
* Zure mina
* M.J.
* Martzianoak
* Xagua eta katua Vol.II
* Berak badaki
* Lagun

## Erreferentziak

* ↑ «Olaia Inziarte - YouTube» www.youtube.com (Noiz kontsultatua: 2023-06-28).
* ↑ «Olaia Inziarte» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2023-06-28).
# Lehenengo jaunartze

Lehenengo jaunartzea, katolizismoan, eukaristiako sakramentua egiten den lehen aldia da. Gehienetan haurrak direlarik egiten ohi dute katolikoek, gurasoek bultzatuta. Haurrak 9 edo 10 urte dituenean egiten da eta familiako jai moduan ospatu ohi da, maiz oturuntza batez eta haurrari opariak eskainiz. Orobat, haurrak era berezi batez janzten dira ospakizunerako.
Lehenengo jaunartzea egin aurretik, haurrak katekesia edo hezkuntza katolikoko aldi bat pasa behar izaten du, urtebete edo bi urtez, otoitz katolikoak eta oinarrizko dogma katolikoak ikasteko. Jaunartzea egin aurretik, lehenengo aitortza ere burutu behar du. Hierarkia katolikotik lehenengo jaunartzearen adina zazpi urtera edo lehenago aurreratzeko saioak egin dira, haurrek liturgia katolikoan lehenbailehen sartzeko; beste batzuen iritziz pretsakuntza hobetze aldera atzeratzea eskatu duten bitartean..

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) El Vaticano quiere dar la primera comunión antes de los siete años, www.elpais.com, 2010-08-12.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1362402
* Multimedia: First Communion / Q1362402
# Les Oluges

Les Oluges Kataluniako udalerria da, Segarra eskualdean eta Lleidako probintzian kokatuta dagoena. 19 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 179 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa

Hiru herritan banaturik dago:
| Herriaren izena | Biztanleak |
| Montfalcó Murallat | 21 |
| Oluges | 135 |
| Santa Fe de Segarra | 33 |

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 654 | 635 | 728 | 603 | 608 | 563 | 409 | 331 | 293 | 214 | 177 | 179 |

## Ikus, gainera

* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea
* (Katalanez) Les Olugesi buruzko informazioa
* Datuak: Q1917585
* Multimedia: Les Oluges / Q1917585
# Leiho-geranio

Leiho-geranioa (Pelargonium) Geraniaceae familiako basa landare kotiledoi bikoa da. Landare apaingarri moduan askotan erabilia, generoak 200 espezie inguru ditu.
Linnaeusek hasieran espezie guztiak Geranium (geranioak) generoaren barnean sailkatu arren, 1789an Charles L’Héritier bi generotan banatu zituzten.

## Espezie hautatuak

Pelargonium asperum Pelargonium capitatum (L.) L'Hér. ex Aiton
Pelargonium citrodorum Pelargonium cotyledonis Pelargonium cucullatum Pelargonium drummondii Pelargonium graveolens Pelargonium grossularioides Pelargonium insularis Pelargonium littorale Pelargonium peltatum Pelargonium quercifolium (L. f.) L'Hér. ex Aiton Pelargonium radens Pelargonium rodneyanum Pelargonium scabrum Pelargonium sidoides Pelargonium triste Pelargonium vitifolium Pelargonium ×domesticum L.H. Bailey (pro sp.) Pelargonium ×hortorum L.H. Bailey (pro sp.) Pelargonium ×nervosum Sweet et al.

## Erreferentziak

* ↑ Sunset Western Garden Book, 1995:606–607

## Kanpo estekak

* Datuak: Q146118
* Multimedia: Pelargonium / Q146118
* Espezieak: Pelargonium
# Leiho (argipena)

Leiho hitzak adiera zenbait ditu:
* leihoa, arkitektura-elementua;
* leihoa, Erabiltzailearen Interfaze Grafikoaren elementua, laukizuzen formakoa, non erabiltzaileak informazioa jaso eta sartzen duen;
* astronautikan, jaurtiketa-leihoa, espaziontzi bat jaurtitzeko denbora-tarte planifikatua.
# Leiho terapeutiko

Leiho terapeutiko edo tarte terapeutikoa gaixotasun bat tratatzeko erabilgarria den sendagaiaren dosi tartea da. Dosi tarte horretatik behera ez du eraginkortasunik izango eta gora toxikotasuna agertuko da gaixoaren bizitza ere arriskuan jarriz. Beraz, sendagaiaren erabilera segurua izan dadin erabili beharreko dosi tartea da.
Leiho terapeutiko hau sendagai bakoitzaren ezaugarria da. Honela leiho terapeutiko zabal eta estuko sendagaiak izango ditugu. Azkenengoek toxikapen arrisku gehiago dutenez, monitorizazioa beharrezkoa izango dute, hau da, sendagaiaren kontrentrazioaren neurketak egin beharko dira odolean.
Tarte hau DE$_{50}$ eta DT$_{50}$-en arteko erlaziotik ateratzen da. DE$_{50}$ dosi eraginkorra da, hau da, sendagaia hartutako gaixoen %50-etan eragin terapeutikoa sortuko duen dosia eta DT$_{50}$ gaixoen %50-etan toxikotasuna sortzen duen dosia.
Leiho terapeutiko estuko zenbait osagai aktibo:
* Warfarina
* Digoxina
* Azenokumarola
* Ziklosporina
* Litioa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2772241
# Leiho hautsien teoria

Leiho hautsien teoria kriminologian erabiltzen den teoria bat da adierazteko joera kriminalen eta gizarte nahasmendu zantzuek krimen eta nahasmen gehiago gertatzea sustatzen dutela. Teoria honen arabera, krimen txikietan oinarritzen den polizia jarduerak, hala nola, bandalismoa eda kalean edatea, laguntzen du orden giroa eta lege betean betetzen denaren itxura ematen, eta hala, krimen larriagoak gertatzea saihesteko lagungarri gertatzen da.
Teoria hau 1982an agertu zen James Q. Wilson and George L. Kelling gizarte zientzialariek argitaratu artikulu batean. Hedapen handiago hartu zuen 1990ko hamarkadan New Yorkeko William Bratton poliziaburuak eta Rudy Giuliani alkateak beren poliziaren inguruko politikak teoria hori oinarri bezala hartu zutenean.

## Erreferentziak

* ↑ Wilson, James Q; Kelling, George L. (1982 martxoa). «Broken Windows: The police and neighborhood safety» The Atlantic (Noiz kontsultatua: 2007-09-03). ( Broken windows. Manhattan institute.).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q44028
* Multimedia: Broken windows theory / Q44028
# Leiho obal

Leiho obala edo leiho bestibularra hezurrezko labirintoaren paretako bi irekiguneetatik goikoa da, barne-belarriko barrunbe tinpanikoaren eta bestibuluaren artekoa. Soinua erdi belarritik barne-belarriraino transmititzeaz arduratzen da. Estribua leiho obalaren gainean dago zuzenean atxikita, koklearen irekidura bat estaltzen duen mintz baten gainean. Tinpanoak bibratzen duenean, estribuak bibratu egiten du, eta leiho obalak ere bai. Leiho obalak bibratzen duenean, koklearen barruan dagoen likidoan presio-aldaketak eragiten ditu. Soinu-uhinen presioa 30 aldiz handiagoa da leiho obalean tinpanoan baino. Leiho obalaren gainean indarra nabarmen handitu da tinpanoaren gainazalen eta leiho obalaren arteko erlazioaren ondorioz, eta erdi-belarriko hezurtxoen kateak eragindako palanka efektuaren ondorioz.
Leiho obala mintz bat da, estribuari lotuta dagoena, eta bere funtzioa uhinen bibrazioak erdi-belarritik barrualdera transmititzea da. Belarriko hezurrek tinpanotik mintzera transmititzen dituzte bibrazioak, eta mugimenduak presio-uhinak sortzen ditu koklearen fluidoan. Leiho obaletik kokleara sartzen diren bibrazioen kontrako noranzkoan bibratzen du, eta, horren ondorioz, koklearen fluidoa mugitu egiten da. Mintz elastiko fin batez estalita dago, soinu-uhinen bultzadak eragindako barne-belarriko likidoen bibrazioa ahalbidetzen duena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Otorrinolaringologia Hiztegia] [2015]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2301793
# Leiho-aldi

Immunologian, lehio-aldia, leiho-immunologikoaren aldia edo leiho-epea, mikrobio batek infekzio sortzen duen eta infekzio hori laborategian antzeman daitekeen arteko denbora-tartea da. Infekzioa serologiaren bidez egiaztatzen denean (antigorputzak antzematen odolean, alegia) denbora-tarte hori serokonbertsioaren araberakoa da, hots, gaixo baten odolean antigorputzen testa negatibotik positibora pasatzearen araberakoa. Beraz, denbora-tartea oso aldakorra da, gaixotasun infekziosoaren arabera.
Praktika klinikoan horrek arazo bat planteatzen du: leiho-aldian egindako test immunologiko batek negatibo faltsua eman dezake, eta gaixoari sinetsiarazi ez dagoela infektatuta. Horrenbestez, leiho-aldiaren ostean egin behar dira beti azterketa serologikoak.
Era berean, odol-ematean eta organoen transplanteetan ere funtsekoa da leiho-aldia aintzat hartzea kutsapen infekziosoak saiheste aldera.
HIESaren kasuan leiho-aldia 10-33 egunetakoa da, eta B hepatitisarena 2 aste ingurukoa

## Erreferentziak

* ↑ Períodos ventana para los distintos patógenos Vivolab.es
* ↑ HIV Risk and Testing San Francisco AISD Foundation

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1346214
# Leiho-sareta

Leiho-sareta edo pertsiana leihoetan argia pasatzen ez uzteko eta hotzetik nahiz berotik babesteko erabiltzen den elementu trinkoa da, bilgarria eta jaitsi nahiz altxa egiten dena. Egurrezkoa, plastikozkoa zein metalezkoa izan daiteke eta leihoaren kanpoaldean nahiz barrualdean jar daiteke.

## Ikus, gainera

* Leiho-ate
* Sareta

## Erreferentziak

* ↑ Leiho pertsianak: motak eta ezaugarriak. .

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q321046
* Multimedia: Window blinds / Q321046
# Leiho biribil

Leiho biribila edo leiho koklearra hezurrezko labirintoaren paretako bi irekiguneetatik behekoa da, mintz tinpaniko sekundarioak ixten duena. Gizakietan 2 mm-ko diametroa du batez beste, eta mintz fin batez estalita dago. Leiho obalaren azpitik dago, loki-hezurraren zati petrosoan, garezurrean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2009]
* ↑ Euskalterm: [Otorrinolaringologia Hiztegia] [2015]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q263574
# Lesnica (Stará Ľubovňako barrutia)

Lesnica Eslovakiako udalerri bat da, Stará Ľubovňako barrutian kokatuta. 14,60 km²ko azalera du eta 487 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q990469
* Multimedia: Lesnica / Q990469
# Lesné

Lesné Eslovakiako udalerri bat da, Michalovceko barrutian kokatuta. 6,82 km²ko azalera du eta 450 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1254. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q369499
* Multimedia: Lesné / Q369499
# Lesnewth

Lesnewth, kornubieraz: Lysnowyth, Ingalaterrako Kornualles konderriko parrokia zibil eta herri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1900594
* Multimedia: Lesnewth / Q1900594
# Lent (Ain)

Lent (Ain) Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q637204
* Multimedia: Lent (Ain) / Q637204
# Lenterode

Lenterode Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, [[Eichsfeld (barrutia)|Eichsfeld]] barrutian. 2014an 304 biztanle zituen 4,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q554896
* Multimedia: Lenterode / Q554896
# Lentibulariaceae

Lentibulariaceae Lamiales ordenaren barruan dauden landare haragijale famailia baten izena da. Bere barruan hiru genero deskribatu dira.

## Generoak

* Genlisea
* Pinguicula
* Utricularia

## Erreferentziak

* ↑ Angiosperm Phylogeny Group. (2009). «An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III» (PDF) Botanical Journal of the Linnean Society 161 (2): 105–121. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q161952
* Multimedia: Lentibulariaceae / Q161952
* Espezieak: Lentibulariaceae
# Lenta

Lenta Italiako udalerri bat da. Vercelliko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 783 biztanle ditu, 18,97 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Lentak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gattinara Ghemme Ghislarengo Rovasenda Carpignano Sesia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25131
* Multimedia: Lenta (Italy) / Q25131
# Lentegí

Lentegí (edo Lentejí) Granadako probintziako (Espainia) udalerria da. 2007an 333 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Lentegíko Udala
* Datuak: Q582874
* Multimedia: Lentegí / Q582874
# Lentiai

Lentiai Italiako udalerri bat da. Bellunoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 2.959 biztanle ditu, 37,49 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Lentiaik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cesiomaggiore Mel Valdobbiadene Feltre Santa Giustina Quero Vas

## Kanpo estekak

* Datuak: Q40952
* Multimedia: Lentiai / Q40952
# Lentella

Lentella Italiako udalerri bat da. Chietiko probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 649 biztanle ditu, 12,62 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Lentellak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fresagrandinaria Montenero di Bisaccia Cupello Mafalda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51245
* Multimedia: Lentella / Q51245
# Lentate sul Seveso

Lentate sul Seveso Italiako udalerri bat da. Monta eta Brianzako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 15.801 biztanle ditu, 13,98 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Lentate sul Sevesok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Barlassina Carimate Cermenate Lazzate Meda Misinto Novedrate Cabiate Cogliate Mariano Comense Seveso

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39762
* Multimedia: Lentate sul Seveso / Q39762
# Lentföhrden

Lentföhrden Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Segeberg (barrutia)|Segeberg]] barrutian. 2014an 2.454 biztanle zituen 20,07 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q558164
* Multimedia: Lentföhrden / Q558164
# Lepenski Vir

Lepenski Vir, serbieraz Лепенски Вир, Serbiako ekialdean dagoen europar historiaurreko kokaleku bat da, Errumaniako muga eta Danubio ibaitik hurbil, zehazki Burdinazko Ateetan. K.a. 9500/7200–6000 urteen artean datatua dago, Mesolito garaian.

## Aurkikuntzak

Indusketa nagusiak 1965-1971 artean Belgradeko Unibertsitateko Dragoslav Srejović arkeologoaren zuzendaritzapean egin ziren. Haren ikasle eta jarraitzaile Ivana Radovanović izan da gero gunea gehienbat aztertu duena.
Ikusgarritasunaren aldetik, tokiko aztarna deigarrienak eskultura antropomorfo oso bereizgarri batzuk dira. Erdi gizaki erdi arrain dira, Radovanovićen arabera, arkeologoak uste duelarik Danubio ibaiari oso lotuta zegoela guneko kultura. Beste seinale bat litzateke hildakoak ehorzten zituztela burua ibaiaren jarioko norabidean zuzenduta, espirituak eraman zitzan. Gero, urtero beluga gaizkaten iritsiera gertatzen zelarik inguruan, 9 metro arteko arrain handi eta funtsezkoak izanik Lepenski Virreko bizitzan, pizkunde seinale izango ziren arrain haiek, eta eskulturentzako inspirazio, Radovanovićen ustez.

## Iruditegia

* Berregindako etxea.
* Museo eta interpretazio zentroa.
* Eskultura adierazgarrietako bat.
* Ehortzitako gizakia.
* Zeramika piezak.

## Erreferentziak

* 1 2 Mithen, Steven. (2003). «18. Two Villages in Southeast Europe» After the ice: a global human history, 20 000 - 5000 BC. (2. impression. argitaraldia) Weidenfeld & Nicolson ISBN 978-0-297-64318-0. (Noiz kontsultatua: 2024-07-11).

## Kanpo estekak

* Lepenski Vir - Bisita Birtual Gidatua
* Datuak: Q906669
* Multimedia: Lepenski Vir / Q906669
# Lepersonnita-(Gd)

Lepersonnita-(Gd) karbonato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Lepersonnita-(Gd) karbonato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca(Gd,Dy)2(UO2)24(SiO4)4(CO3)8(OH)24 * 48H2O}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Lepersonnita-(Gd): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Lepidamia kalosoma

Lepidamia kalosoma Lepidamia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Espezie monotipikoa da, hau da, bere generoaren kide bakarra. Indonesia inguruko itsasoetan bizi da, gehienez 11 metroko sakonean.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Lepidamia kalosoma», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.

## Ikus, gainera

* Lepidamia
* Apogonidae

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q6527401
* Multimedia: Lepidamia kalosoma / Q6527401
# Lepe

Lepe Huelvako probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 18 m-ko altueran eta Huelvatik 41 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 23.607 biztanle zituen 129 km²-tan banaturik.

## Ikus, gainera

* Huelvako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Lepeko udalaren webgunea
* Datuak: Q501077
* Multimedia: Lepe / Q501077
# Lepeophtheirus salmonis

Izokin-zorria (Lepeophtheirus salmonis) Caligidae familiako kopepodo parasitoa da, itsasoan bizi dena. Eme heldua 12 milimetro luze da, eta 6 milimetro luze ar heldua. Izokin arruntaren eta Pazifikoko izokinen bizkarroia da, eta batzuetan arrain hiruarantzarena ere.
Itsaso zabalean bizi dira izokin-zorriak, eta helduak eta heldu aurrekoak izokinen bizkarroiak dira. Baina izokin-haztegi batzuetan infekzioa oso hedaturik egoten da, hala helduetan nola gazteetan. Itsasorako bidean doazen izokin basatiak haztegien ondotik pasatzen baldin badira, kutsatzeko oso arrisku handia dute; hain zuzen ere, izokin gazteen infekzio-maila normalean baino 73 aldiz handiagoa da haztegien inguruko populazioetan.
Zorriak izokinaren azalean zauri irekiak eragiten ditu. Infekzioak aurrera egin ahala, esan daiteke bizkarroiak arraina bizirik jaten duela, izokinak bere burua berritzeko behar duena baino abiadura handiagoan jaten baitu, eta hilgarria izatera ere irits daiteke. Gainera, ibaietako izokinak bizi-zikloaren hasieran daudenez, helduak baino txikiagoak dira; hori dela eta, hiltzeko probabilitatea askoz handiagoa dute. Horrenbestez, hainbat adituren arabera haztegiak hobeki kudeatu behar direla, hazitakoekin batera, izokin basatiek ere bizirik iraun ahal izateko.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Haztegiak, izokin basatien zorri-iturri. Elhuyar, 2007ko urtarrilak 1, CC BY-SA 3.0, aldizkaria.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-06-26).
* Datuak: Q1812814
* Multimedia: Lepeophtheirus salmonis / Q1812814