OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Astigar-jarabe

Astigar-jarabea edo Astigar-ziropea (Sirop d'érable frantsesez) gozoki bat da, azukre-astigarren, zilar-astigarren, astigar gorriaren edo beltzaren eta beste zenbait astigar moten izerditik lortzen dena. Normalki, fèves au lard, ogi galdu, izozki, krepe edo gofreei botatzen zaie, baina labean egindako hainbat errezeta eta postreetan ere erabiltzen da.
Astigar-jarabearen kalitatea aldatu egiten da denboraldiak aurrera egin ahala, urre-koloreko jarabe batetik eta zapore finetik jarabe oso ilun eta zapore bizirantz. Ikerketek erakusten dutenez, denboraldi horretan handitzen den bakterio-kopuruaren ondorio da kalitate-aldaketa hori.
Astigar-ziropea Ipar Amerikako ipar-ekialdeko basoetan biltzen da, bereziki Quebecen (munduko ekoizpenaren hiru laurden eta Kanadako ekoizpenaren %95). Benetako astigar-jarabea Kanadako Quebec, Ontario eta Itsas Probintzietatik eta Estatu Batuetako Ingalaterra Berritik dator.

## Astigar-espezieak

Astigar-espezie ugarien artean, hiru nagusiki astigar-zarabea ekoizteko erabiltzen dira: astigar beltza (Acer nigrum) eta azukre-astigarra (Acer saccharinum), baina baita astigar gorria (Acer rubrum) ere, neurri txikiagoan.

## Astigar-uraren bilketa

Astigardizainek, batez ere, neguaren amaieran edo udaberriaren hasieran jasotzen dute astigar-ura, eskualdeen arabera, gel-gauak urtze-egunetan jarraitzen direnean (eguneko tenperatura positiboa, egun eguzkitsua eta gaueko tenperatura negatiboa) — garai horri "azukre-denboraldia" (temps des sucres) edo "azukre-garaia" (saison des sucres) deitzen zaio Quebecen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Gaixotasunak Hiztegia] [2015]
* ↑ Leioako Ostalaritza Eskola. Astigar-jarabe. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q402563
* Multimedia: Maple syrup / Q402563
# Astidamia (Peloperen alaba)

Astidamia (Peloperen alaba), greziar mitologian, Pelope eta Hipodamiaren alaba zen. Atreo (eta beraz Menelao eta Agamemnonen izeba) eta Tiestesen arreba zen. Alzeorekin ezkondu zen, eta, honekin, zenbait seme-alaba izan zituen: Anfitrion, Anaxo eta Perimede.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q752337
# Astigar-jarabe gisako gernuaren gaixotasun

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Astigar-jarabe gisako gernuaren gaixotasuna sortzetiko nahasmendu hereditarioa da, gorputz-fluidoen bidez ezabatzen dena, leuzina, isoleuzina eta balina aminoazidoen kantitate anormalki altuak, gernuak astigar-jarabearena gogorarazten duen usaina du, eta hortik dator izena. Metabolismoaren berezko akats baten ondorioz, kate adarkatuko aminoazidoak metatzen dira, eta horrek garuneko kalte larria eragiten du, eta, garaiz diagnostikatzen ez bada, ondorio neurologiko iraunkorrak uzten ditu. Nahasmendua modu autosomiko errezesiboan heredatzen da eta oso gutxitan agertzen da, kasu bat 185.000 jaiotzako; beraz, gaixotasun arrarotzat hartzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Gaixotasunak Hiztegia] [2015]
* ↑ (Gaztelaniaz) Dalmau Serra J;Fernández Sánchez A; Sánchez-Valverde Visus F. Protocolo de diagnóstico y tratamiento de la enfermedad de Jarabe de arce. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Gómez Castro, Juan Fernando. (2008). «Enfermedad de orina en jarabe de arce: 'Mejoría clínica asociada a detección precoz y manejo oportuno, reporte de un caso y revisión de la literatura'» Rev. fac. med. 16 (1).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q402575
# Astidamia (Iolkoko erregina)

Astidamia izeneko greziar mitologiako pertsonaia hauk, Iolkoko erregina eta Akasto erregearen emaztea zen. Kreteo, Pelope edo Amintorren alaba zen. Akastok, Peleo, Ftiako errege zen Euritionen heriotzatik purifikatu zuen. Astidamia, Akastoren emaztea, Peleotaz maitemindu zen, baina honek arbuiatu egin zuen. Horregatik haserre, mezulari bat bidali zion Antigonari, Peleoren emaztea eta Eurtionen alaba zenari, Peleo, Akastoren alaba zen Esteropesekin ezkontzera zihoala esateko. Eta Antingonak bere buruaz beste egin zuen. Astidamiak, orduan, Akastori, Peleok bortxatu nahi izan zuela esan zion. Akastok, orduan, Peleo ehizara eraman zuen, bere ezpata gorde, eta, orduan, eraso zuten zentauro batzuen aurrean bakarrik utzi zuen. Kiron zentauro jakintsuak, Peleori bere ezpata itzuli zion, eta Peleok ihes egitea lortu zuen. Castor eta Poluxen laguntzarekin, Iolko arpilatu zuen, eta Astidamiari burua moztu zion, eta, orduan, bere armadarekin batera, Astidamiaren hondakinen gainetik pasatu zen. Akasto eta astidamia hilak zeuden, eta, erresumaren oinordeko, Jasonen seme zen Tesalo bihurtu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q752330
# Astigar-tira

Astigar-tira (tire d'érable frantsesez) Kanadako ekialdeko sukaldaritza-prestaketa da, Quebeceko gozoki bigun bat da, astigar-siropez egina.

## Deskribapena

Astigar-tira astigar-jarabea berotzea da (113.5 °C), tira bihurtzeko, eta elurraren gainean botatzea, gozoki bigunak egiteko. Askotan, metodo bat erabiltzen da jakiteko ea prestaketa ondo egina dagoen: tira probatzea, elur trinkotuaren gainean isuriz; gainazalean geratzen denean, tira prest egoten da zerbitzatzeko.
Prestaketa itsaskorra da eta sarritan zurezko zotza edo koilara batekin jaten da.

## Alderdi kulturalak

Elur-tira (tire sur la neige frantsesez) egitea Quebeceko espezialitate bat da. Azukreen denboraren tradizioetako bat da martxoaren erdialdetik apirilaren bukaera arteko aldia, hau da, astigarrak ustiatzea. Azukre-txabola gehienetan kontsumitzen da, hainbat azoka, eski-zentro edo Quebeceko kontratu publikok kioskoak jartzen dituzte elurra sasoian dastatzeko.

## Historia

Teknika hori jada Amerindiarrek erabiltzen zuten, eta haien elikaduran astigar-uraren hainbat produktu sartzen ziren. Abenakiek astigarren izerdia lurruntzeko eta hainbat elikagai egiteko erabiltzen ziren azal-ontziak egiten zituzten. Atikamekwak aurkitzaileak izan ziren, iparramerikar paper-urkiaren azala (Betula papyrifera var. papyrifera, wikwasatikw atikamekweraz) kanoak, haur-eramaileak (tikinagan), saskiak, elikagaiak ontziratzeko erabiltzen da; lehen etxebizitzak estaltzeko, idazteko eta marrazteko erabiltzen zen. Urki egurra elur-erraketak, txirrista, arraunak, danbor-markoak, aizkora-kirtenak, makila, kanpin-denda eta izerditegietarako markoak egiteko erabiltzen da. Hostoak, azala, izerdia eta egurra medikuntza tradizionalean erabiltzen dira.

## Galeria

* Isuri tira berotua elurretara, eta sortu gozoki biguna.
* Isuri astigar-tira trinkotutako elurrera.
* Birribildu zurezko zotzarekin.
* Birribildu zurezko zotzarekin.
* Dagoeneko prestatuta tirak.
* Tiratu.
* Miazkatu.
* Pankarta Tire d'érable sur neige (Elurraren gaineko astigar-tira).
* Kioskoa Royal mendian, Montreal.

## Erreferentziak

* ↑ La tire d'érable
* ↑ Raclage de l'écorce pour obtenir des motifs, Louise Saint-Pierre, 2013

## Ikus, gainera

* Astigargintza
* Astigar-ziropea
* Astigar-gurina
* Astigar-azukrea
* Azukre-astigarra
* Azukre-txabola

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3529365
* Multimedia: Maple taffy / Q3529365
# Astigar-azukre

    Ez nahasi azukre-astigarrarekin.
Astigar-azukrea astigar-ziropea berotzearen ondorioz deshidratatzetik sortzen da. Astigar-azukrea ohiko gozagarria da Kanadan eta Estatu Batuetako ipar-ekialdean, astigar-zuhaitzaren izerdiaren bidez prestatua.
Azukre natural bat da, eta haren 54 gluzemia indizea erremolatxa- edo kanabera-azukrearena (60) eta eztiarena (55-87) baino txikiagoa da.
astigar-ziropea 114 eta 125 °C bitarteko irakite-tenperaturaraino berotzen da, eta kristalizatua hozten du. Ondoren, astigar-azukrearen kristalak iragazketa bidez lortzen dira. Xarabea edaten ari den bitartean berehala hozten denean, gurinaren antzeko loditasun-masa lortzen da, eta horregatik esaten zaio astigar-gurina.

## Erreferentziak

* ↑ Azukre Egungo Testuen Corpusa (ETC) - UPV/EHU Euskara Institutua
* ↑ (Ingelesez) Home of Glycemic Index University of Sydney.
* ↑ (Ingelesez) K. Foster-Powell, S. HA Holt & JC Brand-Miller. International table of glycemic index and glycemic load values: 2002. American Journal of Clinical Nutrition, Vol. 76, No. 1, 5-56, 2002. Mean of 11 types of Honey compared to glucose.

## Ikus, gainera

* Astigargintza
* Astigar-ziropea
* Astigar-tira
* Azukre-astigarra
* Azukre-txabola
* Astigar-gurina
* Astigardia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q402587
* Multimedia: Maple sugar / Q402587
# Aramina

Aramina Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 5.486 biztanle ditu 202,829 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q930883
* Multimedia: Aramina / Q930883
# Aramitze

Aramitze (frantsesez eta ofizialki Aramits eta okzitanieraz Aràmits) Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerria da, Baretoseko ibarrean (Bearno) kokatutakoa.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 024 | 938 | 1 001 | 1 220 | 1 264 | 1 317 | 1 303 | 1 306 | 1 249 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 209 | 1 150 | 1 073 | 1 024 | 1 040 | 1 110 | 1 031 | 962 | 986 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 953 | 953 | 940 | 796 | 766 | 753 | 740 | 697 | 642 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2009 | 2014 | 2020 |
| 622 | 600 | 621 | 602 | 588 | 653 | - | - | - |

## Iruditegia

* Herriko etxea.
* Eskola.
* Pilotalekua.
* Aramitzeko sarrera.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren 149. araua: Euskal Herri inguruko exonimoak

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Udalaren webgunea
* Datuak: Q769497
* Multimedia: Aramits / Q769497
# Azilone-Ampaza

Azilone-Ampaza, (korsikeraz: Azilonu è Ampaza) Korsikako hegoaldeko udalerria da, Hego Korsika departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 166 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q643071
* Multimedia: Azilone-Ampaza / Q643071
# Azilo-haluro

Azilo-haluroak konposatu organikiak dira RCOX formulakoak, non R katea aromatikoa edo alifatikoa den eta X halogeno bat.
Halogeno guztiek era ditzakete azilo-haluroak baino kloroarenak dira ohikoenak, hala nola, azetil kloruroa eta bentzoil kloruroa.

## Erabilera

Azilo-haluroak konposatu nahikoa erreaktiboak dira maiz artekari gisa usatzen dira sintesi kimikoan.
* Urarekin azido karboxilikoak eratzen dituzte.
* Alkoholekin esterrak osatzen dituzte.
* Aminekin amidak lortzen dira.
* Friedel-Crafts azilazioetan parte hartzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ Patai, Saul, ed. (1972-01-01). Acyl Halides (1972). doi:10.1002/9780470771273. (Noiz kontsultatua: 2022-04-02).
* ↑ Anakabe, Eneritz & Arrasate, Sonia. (2012). KImika organikoa. EHU, 56 or. ISBN 978-84-9860-672-0..

## Ikus, gainera

* Azilo talde

## Kanpo estekak

* Datuak: Q408688
* Multimedia: Acyl halides / Q408688
# Azio Corghi

Azio Corghi (Cirie, Italia, 1937ko martxoaren 9a – Guidizzolo, Italia, 2022ko azaroaren 17a), italiar musikagilea izan zen, opera, musika sinfonikoa, ganbera-musika eta balleten egilea.

## Ibilbide artistikoa

Turingo eta Milango kontserbatorioetan egin zituen musika ikasketak, Bruno Bettinelliren dizipulu izan baitzen. 2005ean Italiako Errepublikako Merituaren Ordenako Ofizial Handi izendatu zuten .
Irakasle gisa, Corghik konposizio ikasle ugari izan zituen, horien artean: Silvia Colasanti, Ludovico Einaudi eta Fabio Mengozzi .

## Operen aukeraketa

* Blimunda, Milango Teatro Lírico-n estreinatu zen 1990eko maiatzean.
* Divara (Münster), 1993ko urria.
* Isabella (Pesaro), 1996ko abuztua.
* Rinaldo & C. (Catania) 1997ko urria.
* Tat'jana, Scala in Milan, 2000ko urrian.
* Sen'ja (Münster) 2003ko martxoa.
* Don Giovanni o Il dissoluto assolto, Milango Scala, 2005eko martxoa. Molièreren Dom Juanen oinarritua, Azio Corghi eta José Saramagoren libreto baten araberako ekitaldia.
* Giocasta (Vicenza), 2008ko abuztua.

## Musika sinfonikoa

* Alternanze ( 1970 ) orkestrarako.
* Il pungolo di un amore ( 1990 ), oboe eta arkurako kontzertua.
* La cetra appesa ( 1994 ), kantata.
* La morte di Lazzaro ( 1995 ), José Saramagoren testu batekin.
* Rhapsody in Re ( 1998 ).
* Amori incrociati ( 2000 ).
* Cruci-Verba ( 2001 ), José Saramagoren testua.
* De paz e de guerra ( 2002 ) José Saramagoren testua.
* Fero Dolore ( 2005 ).

## Ganbera musika

* Ricordando te, lontano (1963) per soprano e pianoforte, testi di G. Ungaretti, A. Bertolucci e S. Aleramo
* Stereofonie x 4 (1967) per flauto, violoncello, organo e percussione
* Actus I (1975) per dieci strumenti a fiato
* Actus II (1976) per viola e pianoforte
* Intermedi e Canzoni (1986) per trombone solo
* Chiardiluna (1987) per flauto e chitarra
* ...promenade (1989) per flauto, clarinetto, violino e violoncello
* animi motus (1994) per quartetto d'archi ed elettronica
* ... ça ira! (1996), studio da concerto per pianoforte
* a 'nsunnari... (1998) per soprano, flauto, clarinetto, chitarra, violino e violoncello
* Syncopations (2006) per violino solo, brano d'obbligo per il Premio Paganini del 2006
* "Tang'Jok-Her" (2008) per viola sola. dedicato ad Anna Serova
* Redobles y Consonancias per La Soñada (chitarra a 11 corde) dedicato a Christian Lavernier del 2018

## Erreferentziak

* ↑ «Il Petruzzelli ricorda Azio Corghi, aprì rassegna 'Aus Italien'» Ansa.
* ↑ Corghi Maestro Azio, Grande Ufficiale Ordine al Merito della Repubblica Italiana
* ↑ «Cerca nel catalogo - UMPG Classical - opera Redobles y Consonancias» catsearch.umpgclassical.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2252109
# Azille

Azille (okzitanieraz Azilhan lo Comtal, frantsesez eta ofizialki: Azille) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aude departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q199673
* Multimedia: Azille / Q199673
# Azilo talde

Kimika organikoan azilo esaten zaio R−C=O formula orokorreko taldeari, non R aromatikoa, alifatikoa edo aliziklikoa den. Azido organiko baten hidroxilo taldea ordezkatuta lortzen dira.

## Nomenklatura

Aziloak izendatzeko azidoaren izenetik abiatzen da. Honela, -iko bukaera dutenen kasuan -ilo bukaerak ordezten du jatorrizkoa eta -oiko dutenean -oilo.
Honela, azetikotik 'azetilo' (CH$_3$CO); butirikotik 'butirilo' (CH$_3$CH$_2$CH$_2$CO), bentzoikotik 'bentzoilo' (C$_6$H$_6$CO) edo propanoikotik 'propanoilo' (CH$_3$CH$_2$CO). Hori bai, konposatuak eratzen direnean izenak bukaerako 'o' galtzen du, etsenplurako: azetil kloruroa edo bentzoil kloruroa.

## Erreferentziak

* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2022-04-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q345003
* Multimedia: Acyl groups / Q345003
# Azinhaga

Azinhaga (portugesez ahoskatuta: ɐziˈɲaɣɐ) Portugalgo Golegã udalerriko freguesia da. 38.04 km ² -ko azalera du eta 1.817 biztanle zituen 2001ean. Populazio dentsitatea 47,8 bizt./km2 da.
José Saramago idazlearen jaioterria da. Herriaren iragana eta bizi modua ezagutzeko haren liburu egokiena As Pequenas Memórias da.

## Historia

Azinhaga aipatzen duen agiririk zaharrena Antso II.a Portugalgoa erregeak emandako gutuna da; beraz, Portugalgo nazioaren hasierarekin bat egiten du.
Bere izena, Azinhaga edo Azenhaga, arabiarretatik dator (arabieraz: ,الزنقة, az-zanqa‎), eta bide estua esan nahi du. Horregatik, bere jatorria urrunago dago eta Erresuma sortu aurreko garaiekin lotzen da.
Herria hazi zenean, Almonda ibaiaren berezko zentzuari jarraitu zion. Hala ere, garapena bertan behera utzi behar izan zuen urtegi bat eraiki baitzuten bertan.

## Herritar ospetsuak

* José Saramago
* Augusto Souto Barreiros
* Francisco Serrao
* Azinhagako kondeak

## Turismoa

* Espiritu Santuaren Orubea - Zaldi-turismoa - Horse Riding Holidays Portugal
* Paul Boquiloboren erreserba naturala
* Azinhagaren etxea
* José Saramago Fundazioa eta Museo Etxea
* San Jose kapera. Interes publikoko monumentua

## Gastronomia

* Azinhagako velhosak
* Leka-gisatua
* Baba-zopa azarekin
* Frijoles fraile zopa
* Eguberrietako Broak
* Pasta bakailaoarekin
* Alapardana
* Bakailaoa txingarretan erreta
* Aingirak
* Magustoa
* Dejectos

## Jaiak

* Bodo festa - Espiritu Santuaren jaia
* Manguera azoka
* Siete Soles Siete Lunas Festival (uztaila)
* Folk Jaialdia (uztaila)
* Abenduaren 1eko urteurrena. Filarmonika
* Casa de la Comedia (Cabaret Ikuskizunak - uztailaren 16 eta 17)

## Senidetzeak

* Castril - España
* Tías - España

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Azinhaga, el pueblo de Saramago >> Paco Nadal >> El Viajero >> Blogs EL PAÍS» web.archive.org 2016-03-04 (Noiz kontsultatua: 2023-11-30).
* ↑ Guia Visão - Portugal Inesquecível, 174. orr.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q793814
* Multimedia: Azinhaga / Q793814
# Azim Gheychisaz

Azim Gheychisaz (persieraz: عظیم قیچی‌ساز‎) Irango alpinista da eta zortzimilako guztiak igo ditu. Irango mendizale talde nazionaleko kidea da. 2017rako, 8.000 m-tik gorako 14 gailurretara igoera arrakastatsuak burutu zituen, igoera horiek guztiak oxigeno osagarririk gabe egin zituen, eta altuerako porteadorerik gabe.
2016an Everest mendira igo zen bigarren aldiz, oraingoan oxigeno botilarik eta altuera-garraiatzailerik gabe.
2017ko maiatzaren 19an Azimek Lhotse konkistatu zuen. Munduko 8000 metrotik gorako 14 mendiak igo zituen lehen irandarra izan zen.

## Bizitza

1981ean jaio zen Tabrizen, Iranen. Bigarren eskola teknikoan graduatu zen makinetako titulu bat lortuz. Gorputz Hezkuntzako ikaslea da Tabrizeko Unibertsitatean.

## Igoera arrakastatsuak

Azim-en igoera arrakastatsuen artean honako gailurrak daude
* 2002- Marble Wall Peak (6400 m)
* 2003- Gasherbrum I (7800 metrotaraino)
* 2004- Diran Peak (5500 metrotaraino)
* 2004- Spantik
* 2005- Everest (oxigenoren laguntzaz)
* 2005- Ararat
* 2006- Noshaq
* 2008- Broad Peak
* 2009- Pobeda Peak
* 2010- Dhaulagiri, lehen igoera iraniarra
* 2010- Nanga Parbat, lehen igoera iraniarra
* 2011- Kangchenjunga, lehen igoera iraniarra
* 2011- Gasherbrum II
* 2011- Gasherbrum I
* 2012- Annapurna, lehen igoera iraniarra
* 2012- K2
* 2012- Manaslu (eztabaidatua)
* 2013- Makalu, lehen igoera iraniarra
* 2013- Cho Oyu, lehen igoera iraniarra
* 2014- Shishapangma, lehen igoera iraniarra
* 2016- Everest (bigarren aldiz, oxigenorik gabe)
* 2017- Lhotse

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Azim Gheichisaz - درباره من. in: azimgheichisaz.com..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5957518
* Multimedia: Azim Gheychisaz / Q5957518
# Azimut

Azimut arabieratik datorren hitz bat da, "as-sumut" hitzetik hain zuzen ere (norabidea, zenita; as-sumten plurala. Hitz honen esanahiak berezitasun batzuk ditu, erabiltzen den arloaren arabera.

## Astronomia

Astronomian, azimuta, ostertzean neurtutako angelua da, Iparraldea puntu kardinalak eta astroaren proiekzio bertikalak ostertzean eratzen dutena. Astronomian, graduetan neurtzen da Hegoaldetik, Hegoalde-Mendebalde-Iparralde-Ekialde norantzan, graduetan, honako balio hauek dagozkielarik: Hegoaldea 0º, Mendebaldea 90º, Iparraldea 180º eta Ekialdea 270º. Proiekzio bertikal bezala, zenit eta astrotik igarotzen den zirkulu maximoak ostertzarekin duen mozketa ulertzen da.
Bi koordenatu horizontaletako bat da, bestea altuera delarik. Altuera eta azimuta, begiralearen posizioaren araberako koordenatuak dira. Hau da, une berean, astro bat koordenatu horizontal ezberdinpean ikusia dela munduko toki ezberdinetan aurkitzen diren begirale ezberdinengatik. Honek, aipaturiko koordenatuak tokikoak direla esan nahi du.

## Nabigazioa

Itsas nabigazioan, azimuta iparralde puntu kardinaletik neurtzen da, erloju orratzen zentzuan 0ºtik 360ºrarte eta Benetako azimut (Azv) deitzen da. Azimuta, magnetikoa izango litzateke, iparralde magnetikoarekiko neurtzen bada (Azm) edo azimut konpasa (Azc) ingelesez compass, iparrorratzaren iparraldeko puntutik abiatuta neurtzen bada. Aire nabigazio karten kasuan, non azimut magnetikoa erabiltzen den, norabide deritzo.

### Azimutak, benetako iparraldetik neurtzen hasita
## Kartografia

Kartografian, azimuta, aurreko kasuetan bezala, iparralde puntu kardinaletik abiatuta neurtzen da.
Iparralde geografikotik abiatuta, erloju orratzen zentzuan neurtutako norabidearen angelua da. Puntu batetako azimuta ekialderantz 90 gradukoa da, eta 270 gradu sexagesimalekoa mendebalderantz. Azimut hitza, iparralde geografikoa denean bakarrik erabiltzen da.
Iparralde magnetikotik abiatuta kontatzen hasten denean, norabide edo azimut magnetiko deitzen zaio. Geodesian edo topografia geodesikoan, azimutak, triangelaketa sistema baten orientazioa zehazteko balio du.

## Ikus, gainera

* Zenit
* Nadir

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124274
* Multimedia: Azimuth / Q124274
# Bad Fallingbostel

Bad Fallingbostel Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, Heidekreis barrutian. 2014an 10.682 biztanle zituen 63,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q501609
* Multimedia: Bad Fallingbostel / Q501609
# Bad Feilnbach

Bad Feilnbach Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Rosenheim (barrutia)|Rosenheim]] barrutian. 2014an 7.734 biztanle zituen 57,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q522430
* Multimedia: Bad Feilnbach / Q522430
# Bad Eilsen

Bad Eilsen Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Schaumburg barrutia|Schaumburg]] barrutian. 2014an 2.394 biztanle zituen 2,46 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q630151
* Multimedia: Bad Eilsen / Q630151
# Bad Elster

Bad Elster Alemaniako hiri-udalerri bat da, Saxonia estatuan. Azken zentsuaren arabera 3.644 biztanle zituen, 19,77 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46856
* Multimedia: Bad Elster / Q46856
# Bad Emstal

Bad Emstal Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, [[Kassel (barrutia)|Kassel]] barrutian. 2014an 5.976 biztanle zituen 38,67 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q291091
* Multimedia: Bad Emstal / Q291091
# Bad Freienwalde

Bad Freienwalde Alemaniako hiri-udalerri bat da, Brandenburgo estatuan. Azken zentsuaren arabera 12.360 biztanle zituen, 131,11 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q427655
* Multimedia: Bad Freienwalde (Oder) / Q427655
# Bad Endbach

Bad Endbach Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, [[Marburg-Biedenkopf (barrutia)|Marburg-Biedenkopf]] barrutian. 2014an 8.130 biztanle zituen 39,84 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q635462
* Multimedia: Bad Endbach / Q635462
# Bad Endorf

Bad Endorf Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Rosenheim (barrutia)|Rosenheim]] barrutian. 2014an 8.222 biztanle zituen 40,11 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q251462
* Multimedia: Bad Endorf / Q251462
# Bad Essen

Bad Essen Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Osnabrück barrutia|Osnabrück]] barrutian. 2014an 15.013 biztanle zituen 103,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q554095
* Multimedia: Bad Essen / Q554095