OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Juan Cueto

Juan Cueto Ibáñez (Legutio, 1881eko maiatzaren 20a - Bilbo, 1937ko ekainaren 25a) arabar militarra izan zen, Gerra Zibilean koronela izandakoa.

## Biografia

Espainiako Lurreko Armadan, infanterian, hain zuzen ere, sartu eta mugazain bilakatu zen. Hargin beltza ere izan zen.
1936ko uztailean, Gerra Zibila piztu zenean, lotinant koronel zen Manuel Azañaren Errepublikako Lehendakariaren Etxe Militarrean. Urriaren 10ean Bilbora joan eta hilaren amaiera arte Azaña batailoiko buruzagi bilakatu zen, batailoia Asturiasa joan zen arte. Legutioko guduan (azaroaren 30etik abenduaren 23raino) sartaldetik eraso zuen bigarren zutabea zuzendu zuen. Ez zuen lana ondo bete eta abenduaren 10ean Vidalek ordezkatu zuen. Cueto Bilbon geratu zen langune barik.
Iparraldeko frontean geratu eta, 1937ko ekainaren 16an matxinoek Bilbo hartzekotan zeudela, koronel izendatu eta sektore baten agintea eman zioten. Hiria hiru egun geroago erori eta Cueto atxilotu zuten. Hilaren 19 edo 20an, auzitegi militar batek epaitu eta ekainaren 25ean hilerriaren horman fusilatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Herrera, José Díaz. (2005). Los mitos del nacionalismo vasco: de la guerra civil a la secesión. Planeta, 262 or..
* 1 2 3 Alpert, Michael. (2013). The Republican Army in the Spanish Civil War, 1936–1939. Cambridge University Press, 329 or..
* ↑ Paz Sánchez, Manuel de. (2004). Militares masones de España: diccionario biográfico del siglo XX. Centro Francisco Tomás y Valiente, 129 or..
* ↑ Egaña, Iñaki. (2009). Los crímenes de Franco en Euskal Herria, 1936-1940. Txalaparta, 143 or..
* Datuak: Q9015446
# Juan Danborenea

Juan Ignacio Danborenea García (Bilbo, 1965eko martxoaren 30a -) euskal beisbol eta softbol jokalari ohia da, Ralpe eta Iturrigorri taldeetan ibilitakoa.
Bartzelonako Olinpiar Jokoetan Espainiako selekzioarekin parte hartu zuen eta 8.ak izan ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Palmaresa
* ↑ www.sports-reference.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12260969
# Juan Cruz Ruiz de Cabañas

Juan Cruz Ruiz de Cabañas Crespo (Esprontzeda, 1752ko maiatzaren 3a - Guadalajara, Mexiko, 1824ko azaroaren 28a) nafar elizgizona eta teologoa izan zen. Salamancako Unibertsitatean irakaslea, 1794an Pio VI.ak Leóngo apezpiku izendatu zuen. Hala ere, ezin Nikaraguara itzuli eta 1795ean Guadalajarako gotzain bilakatu zen. Bertan Cabañas babes-etxea eraiki zuen.
Independentzia Gerran Espainiaren alde egin zuen. 1822an Mexiko Hiriko katedralean Agustin de Iturbide enperadore koroatu zuen.
* Datuak: Q5948973
* Multimedia: Juanito Cruz Ruiz de Cabañas / Q5948973
# Juan Diego

Juan Diego izan daiteke:
* Juan Diego Cuauhtlatoatzin (* 1474 – † 1548) mexikar santua;
* Juan Diego (* 1942 – † 2022) espainiar aktorea;
* Juan Diego Botto (* 1975) argentinar-espainiar aktorea;
* Juan Diego Flórez (* 1973) perutar tenorea;
* Juan Diego Mateos Reina (* 1969) espainiar gitarra-jotzailea.
* Juan Diego, venezuelar abeslaria.
# K.a. 353

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada
K.a. 358 | K.a. 357 | K.a. 356 | K.a. 355 | K.a. 354 | K.a. 353 | K.a. 352 | K.a. 351 | K.a. 350 | K.a. 349 | K.a. 348

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q226652
* Multimedia: 353 BC / Q226652
# K.a. 354

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada
K.a. 359 | K.a. 358 | K.a. 357 | K.a. 356 | K.a. 355 | K.a. 354 | K.a. 353 | K.a. 352 | K.a. 351 | K.a. 350 | K.a. 349

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q83408
# K.a. 358

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada
K.a. 363 | K.a. 362 | K.a. 361 | K.a. 360 | K.a. 359 | K.a. 358 | K.a. 357 | K.a. 356 | K.a. 355 | K.a. 354 | K.a. 353

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q80710
* Multimedia: 358 BC / Q80710
# K.a. 359

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada
K.a. 364 | K.a. 363 | K.a. 362 | K.a. 361 | K.a. 360 | K.a. 359 | K.a. 358 | K.a. 357 | K.a. 356 | K.a. 355 | K.a. 354

### Jaiotzak

* Felipe III.a Macedoniakoa, Alexandro Handiaren anaia eta oinordekoa.

### Heriotzak

* Perdiccas III.a, Mazedoniako errege

## Kanpo estekak

* Datuak: Q82160
# K.a. 350eko hamarkada

Kristo aurretiko 350ko hamarkadak K.a. 359etik K.a. 350. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | K.a. 360koa - K.a. 350koa - K.a. 340koa |
| Urteak: | K.a. 359 K.a. 358 K.a. 357 K.a. 356 K.a. 355 K.a. 354 K.a. 353 K.a. 352 K.a. 351 K.a. 350 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q226591
* Multimedia: 350s BC / Q226591
# K.a. 352

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada
K.a. 357 | K.a. 356 | K.a. 355 | K.a. 354 | K.a. 353 | K.a. 352 | K.a. 351 | K.a. 350 | K.a. 349 | K.a. 348 | K.a. 347

### Heriotzak

* Mausolo, Kariako agintaria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q226632
# K.a. 355

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada
K.a. 360 | K.a. 359 | K.a. 358 | K.a. 357 | K.a. 356 | K.a. 355 | K.a. 354 | K.a. 353 | K.a. 352 | K.a. 351 | K.a. 350

### Heriotzak

* Eudoxo Knidokoa — Grezia Klasikoa (K.a. 460 – K.a. 355)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83424
# K.a. 351

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada
K.a. 356 | K.a. 355 | K.a. 354 | K.a. 353 | K.a. 352 | K.a. 351 | K.a. 350 | K.a. 349 | K.a. 348 | K.a. 347 | K.a. 346

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q226605
# K.a. 356

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada
K.a. 361 | K.a. 360 | K.a. 359 | K.a. 358 | K.a. 357 | K.a. 356 | K.a. 355 | K.a. 354 | K.a. 353 | K.a. 352 | K.a. 351

### Gertaerak

* Uztailaren 21a - Herostratok, Artemisaren tenpluari su emanez, Munduko Zazpi Mirarietako bat suntsitu zuen.

### Jaiotzak

* Uztailaren 21a - Alexandro Handia Mazedoniako erregea (h. K.a. 323)

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q43030
* Multimedia: 356 BC / Q43030
# K.a. 357

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada
K.a. 362 | K.a. 361 | K.a. 360 | K.a. 359 | K.a. 358 | K.a. 357 | K.a. 356 | K.a. 355 | K.a. 354 | K.a. 353 | K.a. 352

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q83249
# Kike Fernandez de Pinedo

Kike Fernandez de Pinedo Alvarez de Arkaia (Gasteiz, 1961eko uztailaren 13a) irakaslea eta EH Bilduko politikaria da. Euskal Filogogia ikasi zuen hamar urtez AEKko irakaslea izan zen. 2011n Gasteizko Udalerako hauteskundeetan EH Bilduren zerrendaburua izan zen eta zinegotzia izan zen. 2015 eta 2019an Arabako Batzarretarako zerrendaburua izan zen. 2022ko maiatzean iragarri zuen ez zuela karguan errepikatuko.

## Lanak

* Kike Fernández de Pinedo eta Xabi Otsoa de Alda (2008): "Brujas" euskaldunes alavesas en el proceso inquisitorial de Logroño (1609-1614)" Fontes linguae vasconum: Studia et documenta, 109, 419-441. orr.
* Kike Fernández de Pinedo (2012): "Gasteiz hiriburu berdea, begirada kritikoa" Aldiri: arkitektura eta abar, 12, 32-36. orr.
* Gervasio di Cesare eta Kike Fernández de Pinedo (2012): "Euskara y nobleza en la Llanada alavesa oriental". Fontes linguae vasconum: Studia et documenta, 44, 115, 287-306. orr.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65588555
* ↑ (Gaztelaniaz) ««No volveré a ser candidato, la política necesita que entre aire fresco»» El Correo 2022-05-18 (Noiz kontsultatua: 2022-05-19).
# Kike Sebastián

Kike Sebastián Estévez (Dulantzi, Araba, 1975eko martxoaren 21a - ) euskal atleta da.

## Ibilbidea

Arabako lasterketak korritzen hasi zen eta Gasteizko maratoi erdia eta Martin Fiz maratoia irabazi zituen. 2014an ordea bederatzi hilabeteko zigorra jaso zuen efedrinan positibo ematearren. Erabiltzen zuen krema baten eraginez izan zela esan zuen berak. Zigorra bete ostean lasterketetara itzuli zen eta berriz irabazi zuen Martin Fiz maratoia.

## Garaipen-zerrenda

* Gasteizko Martin Fiz maratoia (2): 2014, 2018
* Gasteiz Hiria Berriaren aldeko lasterketa (1): 2012
* Gasteizko maratoi erdia (1): 2013

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Sebastián, el todoterreno alavés» El Correo 2010-07-31 (Noiz kontsultatua: 2022-12-26).
* ↑ «Medio Marathón de Vitoria-Gasteiz (palmarés)» www.manueliradier.com (Noiz kontsultatua: 2022-12-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) VAVEL.com. (2021-04-27). «Sebastián hace valer la ventaja incial para llevarse la Maratón Martín Fiz» VAVEL (Noiz kontsultatua: 2022-12-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) Muñoz, Txema Sierra Jorge. (2015-11-07). «“Me gusta ir de cara y no me tengo que esconder de nadie; no he hecho nada malo”» Diario de Noticias de Álava (Noiz kontsultatua: 2022-12-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Kike Sebastián y Elena Ugena vencen en la XVI Maratón Martin Fiz de Vitoria» ELMUNDO 2018-05-06 (Noiz kontsultatua: 2022-12-26).
* ↑ Berria. «Kike Sebastian eta Laura Garcia irabazle Gasteizen» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-12-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115868188
# Kiko Rivera

Francisco José Rivera Pantoja, ezagunagoa Kiko Rivera izenez edota Paquirrín ezizenez, (Sevilla, 1984ko otsailaren 9a), Espainiako hedabideetan agertzen den ohiko pertsonaia mediatiko bat da.
Isabel Pantoja abeslaria eta Francisco Rivera, Paquirri (harengandik jaso zuen ezizena) zezenlariaren semea da, bai eta Francisco Rivera Ordóñez eta Cayetano Rivera Ordóñez zezenlarien anai ordea ere.

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q5959626
* Multimedia: Kiko Rivera / Q5959626
# Kiko Seike

Kiko Seike (japonieraz: 清家 貴子, Seike Kiko, 1996ko abuztuaren 8a -) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 2019 | 2 | 1 |
| Guztira | 2 | 1 |

## Kanpo loturak

* Soccerway
* Datuak: Q78203143
# Kike García

Enrique "Kike" Garcia Martinez (Motilla del Palancar, Cuenca, Espainia, 1989ko azaroaren 25a) futbolari profesionala da. Aurrelari dihardu, Eibar KE taldearekin. Debuta Murtziarekin egin zuen, Celtaren kontra, 2008/2009 denboraldian, 2-2 berdinketarekin. 2013/2014 denboraldiaren hasieran, Murtziak Middlesbrough taldera saldu zuen, 3,5 milioiren truke. 2016ko hasieran, Eibarrek Kike fitxatu zuen baina epez kanpo fitxatu zuenez, ezin izan zuen jokatu 2016ko abuztua arte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1748315
* Multimedia: Kike García / Q1748315
# Kiko Caballero

Kiko Caballero (Zubiri, 1947ko urtarrilaren 8a), pilota munduan Caballero bezala ezaguna, euskal herritar pilotari ohia da.
Mexikoko Olinpiar Jokoetan larruzko paletan parte hartu zuen. Alberto Antzizu, Fernando Casado eta Reizabalekin batera zilarrezko domina lortu zuen, Frantziak menderatua.
Munduko Pilota Txapelketetan ere parte hartu zuen, izan ere, 1966an Montevideon zilarrezko domina lortu zuen. 1969an profesional bilakatu eta orduko aurrelari nagusienetariko bat izan zen. Erretiratu ondoren Euskadiko Pilota Federazioaren presidentea izan da.

## Bibliografia

* Historia de la Pelota en Navarra. Diario de Navarra ISBN 84-89103-38-0..
* Datuak: Q9017559
# Josine Koning

Josine Koning, (Amersfoort, Herbehereak, 1995eko irailaren 2a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari herbeheretarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina eskuratu zuen belar-hockeyan Herbehereetako taldearekin, Argentinaren eta Erresuma Batuaren aurretik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Felice Albers, Eva de Goede, Xan de Waard, Marloes Keetels, Josine Koning, Sanne Koolen, Laurien Leurink, Frédérique Matla, Freeke Moes, Laura Nunnink, Malou Pheninckx, Pien Sanders, Lauren Stam, Margot van Geffen, Stella van Gils, Caia van Maasakker, Maria Verschoor eta Lidewij Welten-ek.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Emakumezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Josine Koning» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Josine Koning» FIH (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56073442
# Josip Barišić

Josip Barišić (1981eko martxoaren 7a - ) Kroaziako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako NK Zagreb eta Shonan Bellmare.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1028197
# Josipdol

Josipdol Kroaziako udalerri bat da, Karlovac eskualdean. Azken zentsuaren arabera 3.419 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1173323
* Multimedia: Josipdol / Q1173323
# Joskintza

    «jostura» orriak hona dakar. prozedura kirurgikoari buruzko artikulua hau da: «sutura»
Joskintza bi oihal edo gehiago elkartzeko metodoa edo lanbidea da zulaketak eginez, eta hari bat gurutzatuz, normalean orratz baten laguntzarekin. Larruak, olana edo bestelako material malguak lotzeko ere erabil daiteke. Bere erabilera ia unibertsala da giza populazioen artean, garai paleolitikoetatik (21.000+ BP).
Joskintza, batez ere, arropa eta etxerako artikuluak ekoizteko erabiltzen den artea da, hala nola errezelak, oherako arropa, tapizeria eta mahai-zapiak. Industriako jostura gehienak josteko makinekin egiten dira. Jeans bat egiteko, adibidez, bost josteko makina baino gehiago behar dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q652122
* Multimedia: Sewing / Q652122
# Josip Kuže

Josip Kuže (1952ko azaroaren 13a - 2013ko ekainaren 16a) Kroaziako futbolari eta entrenatzailea izan zen.
Entrenatzaile gisa GNK Dinamo Zagreb, 1. FSV Mainz 05, Gamba Osaka, NK Zagreb, HNK Rijeka eta JEF United Chiba taldeak zuzendu zituen.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q538304
# Josquin des Prez

Josquin des Prez [Josquin Lebloitte dit Desprez] (1450/1455, Henaoko konterria, Belgika - 1521eko abuztuaren 27a Condé-sur-l'Escaut, Frantzian). Berpizkundeko musikagile franko-flamenkoa, Guillaume Dufay eta Giovanni Pierluigi da Palestrina arteko musikaririk garrantzizkoena izan zen Europan. Luterok beti esaten zuen hartaz: “konpositoreek ahal dutena egiten dute notekin”; berriz, “Josquinek nahi zuena egiten zuen notekin”.
Berak moldatutako Mille regretz kanta Europa osoan hedatu zen, Karlos V.a enperadorearen kuttuna izan baitzen.
Euskara bere hitzetan duen Une mousse de Biscaye kantuan oinarritutako meza bat ere konposatu zuen-.

## Erreferentziak

* Datuak: Q143100
* Multimedia: Josquin des Prez / Q143100
# Josip Jelačić

Josip Jelačić kondea (Petrovaradin, 1801eko urriaren 16a - Zagreb, 1859ko maiatzaren 20a) Kroaziako heroi nazionaltzat hartua dago. Kroaziako Bana izan zen 1848 eta 1859 artean eta Kroazian morrontza kentzeaz gain garaipen militar handiak lortu zituen.

## Biografia

Gaur egun Serbiari dagokion Petrovaradinen jaio zen 1801ean. Jelačić Etxekoa zen eta Vienan egin zituen ikasketa militarrak, eta Austriako Armada Inperialean lotinantorde bihurtu zen. 1837rako teniente koronel zen eta 1842rako koronela. Kroazian dagoeneko sona handia zuen delitugintzaren aurka gogor egiteagatik.
1848ko Hungariako iraultzan austriarrekin batera hartu zuen parte. Bere taktika militarrak oso arrakastatsuak izan ziren baina Alexander von Bach austriar ministroak absolutismoa ezarri zuen Kroazian eta bi inperio handiak batzean Hungariaren kontrolpean utzi zuen Kroazia. Herritarrak ez zeuden gustura eta Josip Jelačić Kroaziako Ban izenda zezaten eskatu zuten. Honek austriarren aldeko jarrera zabaldu zuen. 1859an hil zen Zagreben, gaixotasun luze baten ondoren.

## Ondorioak

Austriarren aldean egon izan zen beti eta Kroaziaren germanizazioan garrantzi handia izan zuen Josip Jelačićek.
Garaiko klase politikoak gustuko ez bazuen ere, historiak garrantzi handiko agintari bihurtu du. Zagrebko plaza nagusian bere eskultura dago. Hasieran bere ezpatak Hungaria aldera seinalatzen zuen haien aurka aritu baitzen borrokan. Komunismoaren garaian estatua erretiratua izan zen, baina 1991eko independentziarekin batera berriz jarri zuten bere lekuan, oraingoan hegoaldera begira.
* Datuak: Q154418
* Multimedia: Josip Jelačić / Q154418
# Kapitalismoa, maitasun istorio bat

Kapitalismoa, maitasun istorio bat (ingelesez: Capitalism: A Love Story) 2009. urteko Michael Moore zinemagilearen dokumentala da. Argiari esker, euskaratu zuten.
Filma AEBetako 2007-2010 arteko finantza krisialdia hartzen du gai nagusitzat, eta kapitalismoaren ezaugarriak aztertzen ditu AEBetan.

## Sariak

Capitalism: A Love Story dokumentalak Leoncino d'Oro saria irabazi zuen 2009ko Veneziako Zinemaldian, bai eta zinemaldi horretako Sari Irekia ere.

## Azpitituluak euskaraz

Sarean badira film hau ikusteko euskarazko azpidatziak.

## Erreferentziak

* ↑ «Normaltasun berria ate joka omen dator» Berria 2020-05-02 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* ↑ Collateral awards

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Filmaren web ofiziala
* (Ingelesez) IMDB
* (Ingelesez) Michael Moore: My Action Plan: 15 Things Every American Can Do Right Now
* (Ingelesez) 'Capitalism is evil … you have to eliminate it' The Guardian
* Euskarazko azpidatziak azpitituluak.com
* Datuak: Q754855
# Kapitalismoak

Kapitalismoak Gontzal Mendibil eta Xabier Castillo Miota Xeberri euskal abeslariek ezagutarazi zuten kanta da. Hitzen eta musikaren egilea Jesus Maria Markiegi izan zen. 1976an Zaurietatik dario diskoan agertu zen lehendabizikoz. Mezu antikapitalista, sozialista eta abertzale nabaria du. Hitz hauekin hasten da:
| « | Kapitalismoak dakarren katai ta zapalketa izan dadila guretzat indar askatzailea (bis) | » |
2004an Kloratita taldeak abestiaren bertsio bat egin zuen Biharko Euskal Herria izenburupean, Inoiz baino gehiago... diskoan agertu zena.

## Kanpo estekak

* "Kapitalismoak" abestia youtube.com webgunean entzungai
* "Kapitalismoak" abestiaren hitzak irakurgai
* Datuak: Q25476341
# Juan Zaragueta

Juan Zaragueta Bengoetxea (Orio, Gipuzkoa, 1883ko urtarrilaren 26a - Donostia, Gipuzkoa, 1974ko abenduaren 22a) Euskal Herriko filosofo, idazle eta pedagogoa izan zen.
Neoeskolastika izeneko korrontearen baitan kokatzen da bere pentsamendua.
Eusko Ikaskuntza elkartearen kide sortzailea izan zen. Frankismo garaian katedradun kargua bete zuen Madrilgo Unibertsitate Nagusian, besteak beste. Erregimenak emandako sariak ere irabazi zituen.

## Bizitza

Gasteizko apaizgaitegian egin zituen apaiz-ikasketak, Zaragozako apaizgaitegian teologiakoak eta Zaragozan bertan eta Valladoliden zuzenbidekoak. Apaiztu ondoren, filosofia ikasketak egin zituen Lovainan, 1906-1909. urteetan, eta bertan egin zen doktore.
Irakasletzarako Goi Eskolako erlijio eta moral gaietako irakasle izan zen 1917-1923 bitarteko urteetan, Madrilgo Unibertsitateko Filosofia eta Letretako fakultateko pedagogia saileko katedraduna 1923-1947. urteetan eta unibertsitate bereko filosofia saileko psikologia arrazionaleko katedraduna 1947. urtetik 1953. urtea arte.
Bere azken urteak Donostian bizi zituen.

## Obra

Hauek dira bere obra nagusiak:
* Introducción general a la filosofía (1909)
* El problema del alma ante la Psicología (1910)
* Teoría psico-genética de la voluntad (1914)
* Contribución del lenguaje a la filosofía de los valores (1920)
* El cardenal Mercier: Su vida y su orientación doctrinal (1927)
* El concepto católico de la vida según el cardenal Mercier (bi liburuki, 1930)
* El Cristianismo como doctrina de vida (1939)
* La intuición de la filosofía de Henri Bergson (1941)
* Pedagogía fundamental (1943)
* El lenguaje y la Filosofía (1945)
* Filosofía y vida (egilearen obra nagusia, 1950-1954)
* Problema del bien común (1956) eta
* Los veinte temas que he cultivado en los cincuenta años de mi labor filosófica (1958).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q9016053
* Multimedia: Juan Zaragüeta / Q9016053
# Juan Zaragueta (argipena)

Juan Zaragueta izenak esanahi ezberdinak ditu:
* Juan Zaragueta, euskal filosofoa;
* Juan Zaragüeta CEIP, Madrilgo ikastetxea.
# Juan Zamudio

Juan Zamudio Tellitu (Barakaldo, 1653 – Buenos Aires, c. 1704) bizkaitar militar eta funtzionarioa izan zen. Espainiako Itsas Armadan borrokatu ondoren, Amerikara joan zen. 1696an Tucumángo gobernadore bilakatu zen.
# Juan Zabaleta (1610)

Juan de Zabaleta (Madril, 1610 – 1670 (?)) espainiar idazle, antzerkigile eta moralista izan zen, Felipe IV.a Espainiakoaren kronista. Bere idazteko eragatik Calderón de la Barcaren eskolakoa dela esan daiteke. Bere bizitza osoan zehar oso ezagunak izan ez diren obrak egiten jardun zuen, eta gutxi dakigu bere bizitzaren inguruan. 1664an itsu geratu zen, baina idazten jarraitu zuen. 1667an bere lan batzuen bilduma egin zuen, Obras en prosa izenarekin. Liburu horren hainbat edizio egin dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3822552
* Multimedia: Juan de Zabaleta / Q3822552
# Juan Zabaleta (argipena)

Juan Zabaleta izenarekin honako artikuluak daude:
* Juan Zabaleta, Errenteriako bertsolaria eta euskal idazlea, 1894an jaioa.
* Juan de Zabaleta, Madrilgo gaztelaniazko idazlea, 1610ean jaioa.
# Juan Zelaia saria

Juan Zelaia Saiakera saria, Juan Zelaia saria edo Zelaia saria Juan Zelaia enpresari oñatiarraren izena daraman literatura arloko sariketa da. 2001. urtean hasi ziren Juan Zelaia Saiakera sariak banatzen. Sariketa Pamiela argitaletxeak sustatzen du, eta Juan Zelaiak diruz hornitu zuen Kulturaren Aldeko Euskal Fundazioaren babesa du. Sariaren izenburuak berak iradokitzen duen legez, “edozein gairen gaineko saiakerak edota iritzi lanak hedatu eta bultzatzeko asmoa” du ekimen honek, beti ere euskaraz idatzitako saiakerak sustatzeko asmoarekin.

## Sariak jaso dituzten egileak

| 2001. Jon Alonso Agur, Darwin, eta beste arkeologia batzuk. 2002. Joxe Manuel Odriozola Euskal intelligentsiaren ideologia zantzuak. 2003. Pedro Alberdi. Orhoit gutaz 2004. Joseba Azkarraga Etxegibel Diruak behar luke bihotzik eta Miguel Mari Elosegi Irurtia Hartzak pirinioetan XXI. mendean. 2005. Pruden Gartzia Lazarraga. Ernazimentua euskaraz. 2006. Xabier Agirre olerantziaren gaineko disertazioa. 2007. 2008. Juan Izuzkiza Paranoiaren hozberoa (Nintendorena). 2009. Kepa Altonaga. Darwinen teoriak gurean. 2010. Antton Luku Euskal kultura ? | 2011. Kepa Larrea Itzalak harturik. Fermin Erbiti Hiru koaderno txiki. 2012. Eduardo Apodaka Norberaren autonomia krisian. 2013. Oskar Arantzabal Azpilkueta, ekonomiaren aitzindari eta Mitxelko Uranga Eros(ki) 2014. 2015. 2016. 2017. 2018. 2019. 2020. 2021. |

## Erreferentziak

* 1 2 «Zelaia saria» www.pamiela.com (Noiz kontsultatua: 2021-11-24).
* ↑ «Saiakera. Euskal Literaturaren Ataria» www.basqueliterature.com (Noiz kontsultatua: 2021-11-24).
* ↑ «Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - Irailaren 30ean amaituko da Juan Zelaia sarira aurkezteko epea» uberan.eus (Noiz kontsultatua: 2021-11-24).
* ↑ «Jon Alonso, Darwin, eta saritutako saiakeraren pasarteak» sustatu.eus (Noiz kontsultatua: 2021-11-24).
* ↑ 111 Akademia. (2013-12-18). «Oskar Arantzabalek eta Mitxelko Urangak irabazi dute Juan Zelaia saria» 111 Akademia (Noiz kontsultatua: 2021-11-24).
* ↑ Urrutikoetxea, Ane. «Ekonomiaren itzuliak» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-11-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110112861
# Kharkiveko metroa

Kharkiveko metroa (ukraineraz: Харківське метро), Ukrainako Kharkiv hiriko garraiobide publikoa da. 1975eko abuztuaren 23an zabaldu zen eta gaur egun metro-sareak hiru linea eta 35,3 kilometro dauzka.
2008an 278 milioi bidaiarik erabili zuten.

## Ikus, gainera

* Kharkiv

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Metroaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q673320
* Multimedia: Kharkiv Metro / Q673320