# Sandra Harding

Sandra G. Harding (1935) teoria feminista eta postkolonialeko, epistemologiako, ikerketa-metodologiako eta zientziaren filosofiako filosofo estatubatuarra da. UCLA Center for the Study of Women zuzendu zuen 1996tik 2000ra, eta Sign: Journal of Women in Culture and Society argitaratu zuen 2000tik 2005era. Gaur egun, Hezkuntzako eta Genero Ikasketetako irakasle emeritua da UCLAn, eta Filosofiako irakasle titularra Michigango Estatu Unibertsitatean . 2013an John Desmond Bernal saria eman zion Zientziaren Gizarte Ikasketen Elkarteak (4S).

### Hezkuntza eta karrera profesionala

Sandra Hardingek Douglass College of Rutgers Unibertsitatean jaso zuen graduondoko titulua 1956an. 12 urtez legelari, editore eta bosgarren mailako matematikako irakasle lanetan aritu ondoren, New York Cityn eta Poughklinen (N.Y.) graduondoko ikasketak egin zituen eta 1973an New Yorkeko Unibertsitateko Filosofia Departamentuan doktoretza lortu zuen.
Hardingen lehen irakasle lana New Yorkeko Estatu Unibertsitateko Allen Centerren egin zuen, Albanyn, Gizarte Zientzia Kritikoen Fakultate esperimental batean. Gero, Delawareko Unibertsitateko Filosofia Sailean sartu zen, Emakumeen Ikasketen Programarako baterako izendapenarekin. 1979an irakasle elkartu izendatu zuten, eta 1986an irakasle titular. 1981etik 1996an Delaware utzi zuen arte, Soziologia Departamentuko kide izendatu zuten. Emakumeen Ikasketen Programaren zuzendaria izan zen Delaware-n 1985, 1991 eta 1992, 1993an.
1994tik 1996ra UCLAko Filosofia eta Emakumeen Ikasketetako irakasle titularra izan zen. 1996an UCLAko Emakumearen Ikerketarako Zentroko zuzendari izendatu zuten. 2000. urtera arte eutsi zion kargu horri. Bitartean, 1996tik irakasle da Hezkuntza Departamentuan eta UCLAko Genero Ikasketen Sailean. 2012an Hezkuntza eta Genero Ikasketen Katedradun izendatu zuten. 2000tik 2005era Sign: Journal of Women in Culture and Society aldizkariko zuzendarikidea ere izan zen.
Harding irakasle kalitatean gonbidatua izan da Amsterdamgo Unibertsitatean (1987), Costa Ricako Unibertsitatean (1990), Zuricheko Teknologia Institutu Federalean (1987) eta Bangkokeko Teknologia Institutu Asiarrean (1994). 2011n, East Lansingeko Michigan State Unibertsitateko Filosofia Departamentuko irakasle ospetsu izendatu zuten.
Nazio Batuen hainbat erakundetako kontsultorea izan da, besteak beste, NBEko Garapenerako Zientzia eta Teknologiako Batzordean, UNESCOko Osasunaren Erakunde Panamerikarrean eta NBEko Emakumearen Garapenerako Funtsean. Unescoren 1996ko Munduko Zientzia Txostenaren kapitulu bat editatzeko gonbidapena jaso zuen, "Zientzia eta teknologiaren genero dimentsioa" izenburukoa. Unescoren 2010eko Gizarte Zientzien Munduko Txostenari kapitulu bat emateko gonbidatu zuten, "Metodologia eta epistemologiak: ikerketa zientifikoaren logika pertsonentzat.
Harding aldizkari askotako erredakzio-kontseiluetan aritu da filosofian, emakumeen ikasketetan, zientzia-ikasketetan, gizarte-ikerketako metodologian eta Afrikako filosofian. Phi Beta Kappak irakasle nazional gisa hautatu zuen 2007an. 300 unibertsitate, unibertsitate eta kongresu baino gehiagotan eman ditu hitzaldiak Ipar Amerikan, baita Erdialdeko Amerikan, Europan, Afrikan eta Asian ere. Haren liburuak, saiakerak eta liburu-kapituluak dozenaka hizkuntzatara itzuli dira, eta ehunka antologiatan berrinprimatu.

### Ikerketa eta kritika

Hardingek "objektibotasun sendoaren" ikerketa eredua garatu zuen, eta ikuspuntuen metodologia artikulatzen lagundu zuen. Horrelako ikerketa prozesua talde zapalduetako pertsonen eguneroko bizitzan sortzen diren galderetatik abiatzen da. Galdera horiei erantzuteko, "ikertu" egiten du, erakunde nagusien printzipio, praktika eta kulturak aztertuz, talde zapalduen diseinu eta kudeaketatik kanpo geratu baitira. Era berean, Natura eta Gizarte Zientzien ikerketa feministak, arrazakeriaren aurkakoak, kulturaniztunak eta postkolonialak garatzen lagundu du, enpirismo feminista bezalako paradigmak ikerketa feministaren helburuetara bultzatzeko zenbateraino diren baliagarriak galdetuz. Gai horiei buruzko liburu eta saiakera askoren egile edo editorea da, eta epistemologia feministaren arloko sortzaileetako bat izan zen. Lan honek eragina izan du gizarte zientzietan eta emakume/genero ikasketetan diziplina guztietan. Eztabaida mota berriak sortzen lagundu du ikerketa zientifikoa demokraziaren aldeko helburuetara eramateko moduari buruz.
1986ko "La cuestión de la ciencia en el feminismo" liburuan, Francis Baconen eta beste batzuen idazkietan metodo zientifikoaren metaforen bortxaketa eta torturaren pervasibitatea ukitu zuen Hardingek. Liburuan, zalantzan jartzen zuen zergatik ez zen Newtonen legeetara jotzea "Newtonen bortxaketa eskuliburua" bezain argigarri eta zintzoa izango, eta ez "Newtonen mekanika". Adierazpen horrek, besteak beste, Hardingen lana eztabaidatzea eragin zuen zenbait esparru akademikotan. Zientzia Gerretan, 1990eko hamarkadako zientzien balio-neutraltasunari buruzko eztabaida batean, bere lana ikuspegi feminista eta soziologikoen kritikarien helburu nagusi bihurtu zen.
Michael Sullivan , Mary Gray eta Lenore Blum matematikariek eta Ann Hibner Koblitz zientziaren historialariak kritikatu egin zuten. Garrett G. Fagan historialariak kritikatu egin zuen, sasi-historia afrozentrikoa modu akritikoan bere egin zuelako. "Zientzia ona da pentsatzeko" saiakeran, Gizarte Testuko artikulu nagusia izan zen, non Sokal ere sartu baitzuen. Haren lana Paul Gross eta Norman Levitten superstizio gorenaren helburu nagusia ere bazen.

### Sariak, ohoreak eta elkarteak

* 1989. Sigma Xi-ko kide izateko hautatua.
* 1990 Urteko Emakume Filosofoa, Ekialdeko Dibisioko Emakumeen Elkartea Filosofian.
* 2000 – 05. Zeinuen erredaktorekidea: Revista de Mujeres en Cultura y Sociedad.
* 2007. The Douglass (College) Societyko kidea.
* 2007 – 08. "Phi Beta Kappa"-ko Irakasle Nazional izendatua.
* 2009. American Education Research Association (AERA) Saria, hezkuntza-ikerketan genero-ekitateari egindako ekarpenengatik.
* 2011. Filologiako Irakasle Ospetsu izendatua, Michigan State University, East Lansing.
* 2012. Hezkuntza eta Genero Ikasketen katedradun izendatua. UCLA
* 2013. John Desmond Bernal Society for the Social Studies of Science (4S)

### Bibiliografia

* (ed.), Can Theories be Refuted? Essays on the Duhem-Quine Thesis, 1976.
* The Science Question in Feminism, 1986.
* with Jean F. O'Barr (ed.), Sex and Scientific Inquiry, 1987.
* (ed.), Feminism and Methodology: Social Science Issues, 1987.
* Whose Science? Whose Knowledge?: Thinking from Women's Lives, 1991.
* (ed.), The ‘Racial’ Economy of Science: Toward a Democratic Future, 1993.
* Is Science Multicultural? Postcolonialisms, Feminisms, and Epistemologies, 1998.
* with Uma Narayan (ed.), Decentering the Center: Philosophy for a Multicultural, Postcolonial, and Feminist World, 2000.
* with Robert Figueroa (ed.), Science and Other Cultures: Issues in Philosophies of Science and Technology, 2003.
* with Merrill B. Hintikka (ed.), Discovering Reality: Feminist Perspectives on Epistemology, Metaphysics, Methodology, and Philosophy of Science. Second Edition, 2003 (1983).
* (ed.), Feminist Standpoint Theory Reader, 2004.
* Science and Social Inequality: Feminist and Postcolonial Issues, 2006.
* Sciences From Below: Feminisms, Postcolonialities, and Modernities, 2008.

### Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 «Sandra Harding | UCLA GSEIS» web.archive.org 2017-07-15 (Noiz kontsultatua: 2024-04-12).
* ↑ unesdoc.unesco.org (Noiz kontsultatua: 2024-04-12).
* ↑ Stix, Gary; Nemecek, Sasha; Yam, Philip. (1997). «Science versus Antiscience?» Scientific American 276 (1): 96–101. ISSN 0036-8733. (Noiz kontsultatua: 2024-04-12).
* ↑ (Ingelesez) Linda Steiner. 2024-04-10 (Noiz kontsultatua: 2024-04-12).