# Marie Lebour

Marie Victoire Lebour (Woodburn, 1876ko abuztuaren 20a - 1971ko urriaren 2a) britainiar itsas biologoa izan zen, itsas animalia batzuen bizi-zikloak aztertzeagatik ezaguna. 175 lan baino gehiago argitaratu zituen bere ibilbide luzean.

## Lehen urteak eta heziketa

Marie Lebour, Emily eta George Labourren alaba, Woodburnen jaio zen, Northumberlanden, 1876ko abuztuaren 20an. Bere aita geologia irakaslea zen, eta Mariek aldizka laguntzen zion bere espedizioetan, bere bildumetarako espezimenak bilduz. Armstrongen fakultatera joan eta artea ikasi zuen. Ondoren, Durhameko Unibertsitatean ikasi zuen, eta han graduatu zen zoologian: elkartekide gradua 1903an, diplomatura 1904an, lizentziatura 1907an, eta doktoretza 1917an.

## Ibilbidea eta ikerketa

1900. urtean, bere hezkuntza zientifikoa hasi aurretik, Lebourrek lurreko moluskuen eta ur gezako moluskuen inguruko ikerketari ekin zion Northumberlanden. Lizentziatura ikasten ari zela, Durhamgo Unibertsitateko langile izan zen. 1906tik 1909ra Leedseko Unibertsitateko Zoologia Saileko erakusle izan zen; 1909tik 1915era irakasle laguntzailea ere izan zen. Lebourren ikerketa karrera Plymoutheko Itsas Biologia Elkartearen Laboratorian egin zen bere osotasunean, non 1915ean langile bezala sartu zen. 1946ra arte langileen parte izan zen, eta ondoren ohorezko langile bihurtu zen 1964ra arte, osasun arrazoiengatik ikertzen jarraitu ezin izan zuen arte.
Ikerketan zuen interes nagusia trematoden (moluskuen parasito mota bat) eta moluskuen larba faseak izan ziren. Bere ibilbidean 100 lan baino gehiago argitaratu zituen arlo horretan. Mikroplanktonarekin ere lan egin zuen, eta gutxienez 28 espezie berri aurkitu zituen, bi liburutan katalogatu zituenak. Liburu hauek argitaratu ondoren, Lebourrek asmatu berria zen libragailua erabili zuen Ipar Atlantikoko, Antartikako eta Bermudako eufausiazeoen arrautza eta larba etapen azterketa hobetzeko. Ezpata, sardinzar eta sardinen arrautza eta larbei buruzko lana ere argitaratu zuen. Mendebaldeko Afrikan ere ikertu zuen.
1946an 70 urterekin erretiratu zen, baina laborategiko lanean jarraitu zuen eta 88 urtera arte argitaratu zuen, ikusmen-arazoek mikroskopioarekin lan egitea eragotzi zioten arte.
Bere ikerketaz gain, Lebour komunitate zientifikoko kide aktiboa ere izan zen. 1923an Biologia Esperimentalerako Elkartean sartu ziren zientzialarien lehen kidetako bat izan zen, lankidetzan eta ideiak trukatzeko, itsas biologiaren alorreko erreferentziazko ospea finkatzen lagunduz.
1971ko urriaren 2an hil zen, 95 urterekin. Lebour-en argitalpen asko ikerkuntzan erabiltzen dira oraindik.

## Hautatutako argitalpenak

* Lebour, Marie V. (1922). "The Food of Plankton Organisms". Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom. 12 (4): 644–677. doi:10.1017/S0025315400009681. ISSN 0025-3154. S2CID 53656496.
* Lebour, Marie V. (1923). "The Food of Plankton Organisms. II". Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom. 13 (1): 70–92. doi:10.1017/S0025315400010936. ISSN 0025-3154. S2CID 53662561.
* Lebour, Marie V. (1937). "The Eggs and Larvae of the British Prosobranchs with Special Reference to those Living in the Plankton". Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom. 22 (1): 105–166. doi:10.1017/S0025315400011917. ISSN 0025-3154. S2CID 84964447.
* Lebour, Marie Victoria (1965). The dinoflagellates of northern seas. Plymouth [England: Marine biological Association of the United Kingdom. OCLC 10581076.

## Sariak eta aintzatespenak

Elkarte profesional askotako kide izan zen Lebour. Linnaean Society-ko kidea izan zen, Zoological Society-ko bizitza osorako kidea eta Erresuma Batuko Itsas Biologia Elkarteko kidea. Dinoflagelado-espezie anitzei eman zioten izena bere oroimenez, besteak beste, Lebouraia eta Lebourinium generoak eta Polykrikos lebourae eta Cochlodinium lebourae espezieak. Maitasunez gogoratzen zuten bere lankideek.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Ogilvie, Marilyn Bailey; Harvey, Joy Dorothy. (2000). The biographical dictionary of women in science : pioneering lives from ancient times to the mid-20th century. New York : Routledge ISBN 978-0-415-92038-4. (Noiz kontsultatua: 2024-08-26).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2017-08-20). «Marie Victoire Lebour, bióloga marina» Mujeres con ciencia (Noiz kontsultatua: 2024-08-27).
* 1 2 3 4 5 «MBA Collections» web.archive.org 2015-11-22 (Noiz kontsultatua: 2024-08-26).
* 1 2 3 4 5 6 Russell, F. S.. (1972). "Dr Marie V. Lebour". Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom. 52 (3): 777–788..
* ↑ (Ingelesez) Rozwadowski, Helen M.. (2008-03-31). Fathoming the Ocean: The Discovery and Exploration of the Deep Sea. Harvard University Press ISBN 978-0-674-04294-0. (Noiz kontsultatua: 2024-08-26).
* ↑ (Ingelesez) Haines, Catherine M. C.. (2001-11-20). International Women in Science: A Biographical Dictionary to 1950. Bloomsbury Academic ISBN 978-1-57607-090-1. (Noiz kontsultatua: 2024-08-26).
* ↑ SEB. «SEB history» www.sebiology.org (Noiz kontsultatua: 2024-08-26).
* ↑ (Ingelesez) Erlingsson, Steindór J.. (2013-03). «Institutions and innovation: experimental zoology and the creation of the British Journal of Experimental Biology and the Society for Experimental Biology» The British Journal for the History of Science 46 (1): 73–95. doi:10.1017/S0007087411000847. ISSN 0007-0874. (Noiz kontsultatua: 2024-08-26).
* ↑ Dolan, John R. (2021). "Pioneers of plankton research: Marie Lebour (1876–1971)". Journal of Plankton Research. 43 (5): 629–632..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21582292
* Espezieak: Marie V. Lebour