OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Edith Alice Müller

Edith Alice Müller (1918ko otsailaren 5a - 1995eko uztailaren 24a) suitzar matematikari eta astronomoa izen zen.

## Lehen urteak eta ikasketak

Madrilen jaio zen eta Madrilgo Eskola Alemaniarrean ikasi zuen eta Zuricheko Eskola Politekniko Federalean ikasi zuen ondoren.
Matematiketan doktoradutza egin zuen Zuricheko Unibertsitatean, Aplicación de la teoría de grupos y análisis estructural de la decoración mora en la Alhambra de Granada izenburuarekin. Tesi hau ezinbestekoa izan zen irudi geometriko islamiarrak ikertzeko, historialariek uste zutenean arte hutsa zirela eta ez zutela zientziarekin zerikusirik. Lan hau ez zen kontuan hartu artearen historiako lanetan 1980ko hamarkada arte.

## Lana

Ikerlari moduan lan egin zuen Zurich-eko (1946–1951), Mitxigango Unibertsitateko (1952–1954 eta 1955–1962) eta Baselgo (1954–1955) obsrebatorio astronomikoetan.
Ondoren, Neuchâtel-go Unibertsitatean irakasle laguntzailea izan zen 1962tik.
1972an Genevako unibertsitatera aldatu zen irakasle titularra izateko. Eguzki fisika ikertu zuen, batik bat, eta lehen emakumea izan zen Nazioarteko Elkarte Astronomikoaren idazkari nagusia izan zena, 1976 eta 1979 artean.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Chmielewski, Yves. (1998). «Edith Alice Müller (1918–1995). Short biography». In Appenzeller, I. et al (ed.) Remembering Edith Alice Müller. Springer.. Springer Netherlands, 6-8 or. ISBN 978-0-7923-4789-7..
* 1 2 Riedtmann, Christine. (2010-08-31). Wege von Frauen: Mathematikerinnen in der Schweiz. , 12 or..
* ↑ Chorbachi, W. K.. (1989). «In the tower of babel: beyond symmetry in Islamic design» Computers and Mathematics with Applications 17 (4–6): 751-789. doi:10.1016/0898-1221(89)90260-5..

## Kanpo estekak

* Edith Alice Müller en el sitio oficial de la American Astronomical Society.
* Datuak: Q123131
# Edisto Beach (Hego Carolina)

Edisto Beach Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Colleton konderrian dago, Hego Carolina estatuan. 1.033 biztanle ditu, 6,085141 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Colleton konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1903825
# Edith Alleyne Sinnotte

Edith Alleyne Sinnotte (Liverpool, Erresuma Batua, 1871a – Balwyn, Victoria, Australia, 1947ko azaroaren 15a) idazle anglo-australiarra izan zen. Lehen esperantozko emakume eleberrigile gisa ezaguna da.

## Bizitza

1871n jaio zen Liverpoolen, Walter Powell Sinnotte eta Isabella Baylisen familian. Esperantoa Erresuma Batuan ikasi zuen, 1894an Australiako Melbournera emigratu aurretik. 1930eko abenduan William Henry Mumfordekin ezkondu zen Melbourneko Hirutasun Santuaren elizan.
Britainia Handiko Esperanto Elkarteko kidea eta Mont Albert esperantista elkarteko adarreko presidentea izan zen. 1918an Lilio eleberria argitaratu zuen Londresen Britainia Handiko Esperanto Elkarteak. Emakumezko idazlearen esperantozko lehen eleberria bihurtu zen.
Edith Alleyne Sinnotte bat-batean hil zen 1947ko azaroaren 15ean bere etxean.

## Erreferentziak

* 1 2 (Esperantoz) «Edith Alleyne Sinnotte» Originala Literaturo Esperanta.
* 1 2 (Ingelesez) Sutton, Geoffrey. (2008). Concise Encyclopedia of the Original Literature of Esperanto, 1887-2007. Mondial, 67 or. ISBN 978-1-59569-090-6..
* ↑ (Ingelesez) «Family Notices» The Argus: 11. 1931/01/24.
* ↑ (Ingelesez) «Esperanto Notes» Camberwell and Hawthorn Advertiser: 4. 1918/07/12.
* ↑ (Esperantoz) Alleyne Sinnotte, Edith. (1918). Lilio: rakonto. Brita Esperantista Asocio.
* ↑ (Ingelesez) «Family Notices» The Argus: 9. 1947/11/17.
* ↑ (Ingelesez) «Births, Marriages, Deaths» The Age: 10. 1947/11/17.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12346784
* Multimedia: Edith Alleyne Sinnotte / Q12346784
# Edita Gruberová

Edita Gruberová (Bratislava, 1946ko abenduaren 23a - Zürich, 2021eko urriaren 18a) eslovakiar opera abeslaria izan zen.
Bratislavako Kontserbatorian ikasi zuen. 1968an egin zuen debuta Rossinaren paperarekin Sevillako bizarginean. 1969an Vienako Estatu Operan Txirula magikoa operaren Gaueko Erreginaren papera abestu zuen. Txekoslovakia komunista utzi eta Vienan geratzea erabaki zuen. Bere soprano ahotsarekin nazioarteko arrakasta izan zuen "Gaueko Erregina" edo "Zerbinetta", Ariadne auf Naxos operan paperekin. Bel cantoko paperetan ere aritu zen (Lucia Lucia di Lammermoor-en, Elvira I puiritani-n, Elisabetta Roberto Devereux-en. Bere azken opera-emanaldia 2019ko martxoan izan zen eta kontzertuetan eta irakaskuntzan aritu zen.
* Datuak: Q235549
* Multimedia: Edita Gruberová / Q235549
# Edita Pučinskaitė

Edita Pučinskaitė (Naujoji Akmenė, Lituania, 1975eko azaroaren 27-) txirrindulari lituaniarra da, 1999ko Emakumeen Errepideko Txirrindularitzako Munduko Txapeldun izandakoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q117508
* Multimedia: Edita Pučinskaitė / Q117508
# Edith's Diary

Edith's Diary (eusk. 'Edithen egunerokoa') 1977an Londresen argitara emandako Patricia Highsmithen eleberria da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Edith Howland da Patricia Highsmithen eleberri honetako protagonista. Baita Edithen seme Cliffie ere. Bi pertsonaia hauen gainean itxuratzen da kontakizunaren haria, ama eta semearen bizitzaren ia hogei urtean gertatutakoen berri ematen diguna. Hortxe ere izango dira aldi bateko Edithen senarra Brett, eta horren osaba elbarri George, izeko Melanie, Gert eta Norm... 1950eko hamarkada du denboran abiapuntu eleberriak eta ia 70ekora zabalduko da kontakizuna: McCarthyismoaren urteak, Johnsonen sasoia, Kennedytarrak, Nixon eta ‘Watergate’ afera, Vietnamgo gerra... Liberalak dira Howlandarrak, aurrerakoiak. Kazetari dabil Brett eta Edithek betidanik izan du idazteko zaletasuna. New York hiritik Pennsylvaniako herri batera joango dira bizitzen eta euren bizipoz eta bihozminak gure aurretik pasatzen ikusiko ditugu. Bidaia horretan bikotearen haustura da muga: Brett badoa etxetik hogei urte gazteago den Carolekin bizitzeko, Edith eta Cliffie nerabea albo batera lagata. Edithek egunerokoa idatzi ohi du; egunerokoa barik noizean noizekoa da, aldi luzetan ez baitu ezer asko idazten. Testu horrek emango digu Edithen aldartearen berri, bizi nahiko lukeen bizitzaren ispilu da eta: bigarren narrazioa sortzen du egunerokoak, Edithen frustrazioa estali nahian eraikia hain zuzen. Bizitza gainbehera dator eta Edith jipoituko du zoriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5338476
# Egun batez

Egun batez Benito Lertxundi kantautorearen abesti bat da. 1985an Gaueko ele ixilen baladak diskoaren barnean kaleratu zuen.

## Kanpo estekak

* Egun batez abestia entzungai eta hitzak irakurgai
# Egun bereko alarguntsa

Egun bereko alarguntsa izenburuarekin izendatu da ahozko tradiziotik datorkigun balada.

## Hitzak

Gehien hedatu den bertsioa, ahozko transmisiotik paperetara Jean Dominique Julien Sallaberrik ekarri zuen 1870. urtean.
Hona ekialdeko bertsio bat:
          Goizian goizik jeiki nündüzün espusa nintzan goizian,
          bai eta zetaz ere beztitü ekia jelki zenian;
          etxekoandere zabal nündüzün egüerdi erditan,
          bai eta ere alargüntsa gazte ekia sartü zenian.
          - Musde Irigarai, ene jaona, altxa izadazüt büria;
          ala dolütü ote zaizü eneki espusatzia?
          - Ez, ez, etzitadazü dolütü zureki espusatzia,
          ez eta ere dolütüren bizi nizano lürrian.
          Nik banizün maitetto bat mündü ororen ixilik,
          mündü ororen ixilik eta Jainko Jaonari ageririk;
          buket bat igorri ditadazüt lili arraroz eginik,
          lili arraroz eginik eta erdia pozuatürik.
          - Zazpi urtez etxeki dizüt gizon hila kanberan;
          egünaz lür hotzian eta gaiaz bi besuen artian.
          Zitru urez üküzten nizün astian egün batian,
          astian egün batian eta ostirale goizian.
Eta hona mendebaldeko bertsio bat:
          Bart hamarretan dontzella nintzan,
          hamabietan ezkondu,
          ordu bi santu goxekuetan
          gelditu nintzan alargun,
          ordu bi santu goxekuetan
          gelditu nintzan alargun.
          Hauxe da pena eta tristura,
          gañera pesadunbria,
          ordu bateko senarragatik
          alargun gelditutia,
          ordu bateko senarragatik
          alargun gelditutia.
Bertsio gehiago batu zituen, esate baterako, Antonio Zavalak

### Dokumentatutako bertsio batzuk

Antonio Zavalak adierazi zuen legez, balada hau sarritan argitaratu da eta beti, edo gehienetan behintzat, Sallaberriren liburutik hartuta. Ona argitalpen batzuk:
* (Frantsesez) Jean Dominique Julien Sallaberri: Chants populaires du Pays Basque paroles et musique originales recueillies et publiées avec traduction française. (1870). (130 or).
* Eskualdun Kantuak kantutegia, Buenos Aires, 1904.
* Gure Herria aldizkaria, 1927.
* Kantuz kantutegia, Editions "Eskual-herria", Bayonne.
* Mariya kantutegia, Imprimerie M. Mendiburu, Bordeaux.
* Charamela kantutegia, Imprimerie Darracq, Bayonne, 1951.
* Kantu kanta kantore kantutegia, Baionan, 1967, Kordelie.
* (Gaztelaniaz) Juan Carlos Guerra: Los Cantares antiguos del Euskera. Donostia, 1924.
* Joseba Lakarra, Koldo Biguri & Blanca Urgell: Euskal Baladak..., bigarren alean, Donostia, 1983, (79. or.).
* (Gaztelaniaz) Antonio Zavala, Euskal erromantzeak / Romancero vasco Auspoa. Sendoa ISBN 84-89080-68-2

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Jean Dominique Julien Sallaberri: Chants populaires du Pays Basque paroles et musique originales recueillies et publiées avec traduction française. (1870). (130 or).
* ↑ Adolfo Arejita, Igone Etxebarria, Jaione Ibarra: Mendebaldeko Euskal Baladak / Antologia, Bilbo, 1995, (27 orrialdean).
* ↑ (Gaztelaniaz) Antonio Zavala, Euskal erromantzeak / Romancero vasco Auspoa. Sendoa ISBN 84-89080-68-2

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492339
# Egun da Santimamiña

Egun da Santimamiña edo Egun da Santimamina Gabriel Arestiren poema bat da. 1966an Mikel Laboak plazaratu zuen Jose Mari Arrizabalagaren musikarekin.
Gabriel Arestiren poema izaki, egun herri-kanta bihurtu da eskubide osoz eta ohikoa da jaialdietan entzutea. Bertsolariek ere doinu hori erabili ohi dute koplatan aritzeko, leloa (Egun da Santimamiña...) koplarik koplarako tartean kantatuz.

## Letra

    Egun da Santi Mamiña
    benetan egun samiña.
    Goiko zeruan gorde dezala
    luzaro neure arima.
    Esaten dizut egia
    hau ez da usategia
    erroi artean izan nitzaden
    benetan ausartegia.
    Itsas aldean izarra,
    hari begira lizarra;
    euskara salbo ikusi arte
    ez dut kenduko bizarra.
    Kantatu zuen oilarrak,
    argitzen dira belarrak;
    Ageda gure martiriari
    moztu zizkaten bularrak.
    Bularrak moztu zizkaten eta
    Euskalerriak diotsa,
    solomu luze dultzerik gabe
    eman zaidazu bihotza.
    Eman zaidazu bihotza eta
    ken berriz nahigabeak.
    Esan noiz garen izanen gure
    etorkizunen jabeak.

## Erreferentziak

* ↑ «Mikel Laboa» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2023-01-20).
* ↑ (Gaztelaniaz) Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Egun da Santi Mamiña - Melodías de bertsos - BDB. Base de datos sobre bertsolarismo» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2023-12-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256546
# Egun handia (filma)

Egun handia (frantsesez: Le Grand Jour) 2015eko frantziar dokumentala da, Pascal Plissonk idatzi eta zuzendua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Egun handia gertu dago. Hilabeteak daramatzate, baita urteak ere, prestatzen. Badakite egun berezi horrek beren bizitza alda dezakeela betirako. Dokumentalak proba bati aurre egin behar dien lau gazteren -Albert, Nidhi, Tom eta Deegii- istorio erreal eta bikaina kontatzen du. Proba horrek beren bizitzak aldatu eta hobetu ditzake betiko.

## Erreferentziak

* ↑ Zineuskadi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21427501
# Dushanzi barrutia

Dushanzi barrutia (txinera tradizionalez: 独山子区) Txinako barruti bat da, Karamay barruan. Azken zentsuaren arabera 69.361 biztanle zituen 400.35 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1023118
# Dushore (Pennsylvania)

Dushore Pennsylvaniako borough bat da. Sullivan konderrian kokatua dago. 2010ean 608 biztanle zituen, 2,04 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Sullivan konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1130891
* Multimedia: Dushore, Pennsylvania / Q1130891
# Dusklands

"Dusklands" John Maxwell Coetzee idazle hegoafrikarrak argitaratutako lehenengo eleberria da, jatorriz ingelesez idatzitakoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q675265
# Dusky Sound

Dusky Sound edo Tamstea, Zeelanda Berriko fiordo bat da. Hego uhartean dago. 40 kilometro luze ditu.
Fiordland Parke Nazionalan dago.
* Datuak: Q1048789
* Multimedia: Tamatea / Dusky Sound / Q1048789
# Duson (Louisiana)

Duson Louisianaeko herri bat da. Acadia parrokian kokatua dago. 2010ean 1.716 biztanle zituen, 7,14 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Acadia parrokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q777022
* Multimedia: Duson, Louisiana / Q777022
# Dusicyon australis

Dusicyon australis Dusicyon generoko eta Canidae familiako ugaztun haragijale bat zen, 1876an desagertua.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) IUCN SSC Canid Specialist Group (2008). «Dusicyon australis». In: IUCN 2008. IUCN Red List of Threatened Species. Deskargatze data: 2008ko urtarrilaren 5a.

## Kanpo estekak

* Dusicyon australis espeziearen deskribapena Mammal species of the world webgunean
* Datuak: Q205935
* Multimedia: Dusicyon australis / Q205935
* Espezieak: Dusicyon australis
# Dusino San Michele

Dusino San Michele Italiako udalerri bat da. Astiko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 1.057 biztanle ditu, 11,93 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Dusino San Michelek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cantarana San Paolo Solbrito Valfenera Villafranca d'Asti Villanova d'Asti

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17808
* Multimedia: Dusino San Michele / Q17808
# Dusmatovita

Dusmatovita silikato motako minerala da eta osumilite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Dusmatovita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {K(Na,\square )2(Zn,Li)3(Mn2+,Y,Zr)2[Si12O30]}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Dusmatovite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Dussertita

Dussertita fosfato motako minerala da eta dussertite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Dussertita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {BaFe^{3+}3(AsO4)(AsO3OH)(OH)6}}$. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Dussertite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Delmiro Gouveia

Delmiro Gouveia Brasilgo udalerri bat da, Alagoas estatuan kokatua. 51.319 biztanle ditu 626,69 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Alagoas

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1808849
* Multimedia: Delmiro Gouveia / Q1808849
# Delmás Tontorra

Delmás Tontorra, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.158 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzian dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11943910
* Multimedia: Punta Delmás / Q11943910
# Delny

Delny, Eskoziako gaeleraz: Deilgnidh, Eskoziako etxalde txiki bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1184554
* Multimedia: Delny, Scotland / Q1184554
# Delmont (Pennsylvania)

Delmont Pennsylvaniako borough bat da. Westmoreland konderrian kokatua dago. 2010ean 2.686 biztanle zituen, 2,74 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Westmoreland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1130992
* Multimedia: Delmont, Pennsylvania / Q1130992
# Deloit (Iowa)

Deloit Iowako hiri bat da. Crawford konderrian kokatua dago. 2010ean 264 biztanle zituen, 1,08 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Crawford konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q668537
# Delomys altimontanus

Delomys altimontanus Delomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Cricetidae familian sailkatuta dago.

## Ikus, gainera

* Delomys
* Cricetidae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21254088
* Espezieak: Delomys altimontanus
# Delmont (Hego Dakota)

Delmont Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Douglas konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. 153 biztanle ditu, 1,976201 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Douglas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2575269
* Multimedia: Delmont, South Dakota / Q2575269
# Dąbrowa udalerria (Opoleko voivoderria)

Dąbrowa Poloniako Opoleko voivoderriko landa-udalerri bat da, Opole barrutian kokatuta. 114,11 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8202 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2606279
* Multimedia: Gmina Dąbrowa, Opole Voivodeship / Q2606279
ieaOpoleko voivoderriko udalerriak :
# Dębica

Dębica ( (Audio·info)) Poloniako Behe Karpatoetako voivoderriko hiri-udalerri bat da, Dębica barrutian kokatuta. 33,83 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 46289 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q947404
* Multimedia: Dębica / Q947404
ieaBehe Karpatoetako voivoderriko udalerriak :
# Dąbrowice udalerria

Dąbrowice Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Kutno barrutian kokatuta. 46,15 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 1912 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2326486
* Multimedia: Gmina Dąbrowice / Q2326486
ieaLodzeko voivoderriko udalerriak :
# Dąbrówka udalerria

Dąbrówka ( (Audio·info)) Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Wołomin barrutian kokatuta. 109,22 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8010 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2326517
ieaMazoviako voivoderriko udalerriak :
# Dąbrówno udalerria

Dąbrówno Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-udalerri bat da, Ostróda barrutian kokatuta. 165,74 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4394 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q554580
* Multimedia: Gmina Dąbrówno / Q554580
ieaVarmia-Mazuriako voivoderriko udalerriak :
# Dąbrowa Górnicza

Dąbrowa Górnicza ( (Audio·info)) barruti-eskumenak dituen Poloniako Silesiako voivoderriko hiria eta udalerria da. 188,73 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 121802 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q108672
* Multimedia: Dąbrowa Górnicza / Q108672
ieaSilesiako voivoderriko udalerriak :
# Dąbrowa Zielona udalerria

Dąbrowa Zielona Poloniako Silesiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Częstochowa barrutian kokatuta. 100,21 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3909 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q554285
* Multimedia: Gmina Dąbrowa Zielona / Q554285
ieaSilesiako voivoderriko udalerriak :
# Dąbrowa udalerria (Kujavia-Pomeraniako voivoderria)

Dąbrowa Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Mogilno barrutian kokatuta. 110,29 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4638 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2461528
ieaKujavia-Pomeraniako voivoderriko udalerriak :
# Dębe Wielkie udalerria

Dębe Wielkie Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Mińsk barrutian kokatuta. 77,72 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 9971 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2328530
ieaMazoviako voivoderriko udalerriak :
# Dąbrowa Tarnowska udalerria

Dąbrowa Tarnowska ( (Audio·info)) Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Dąbrowa barrutian kokatuta. 116,46 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 21175 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2438289
ieaPolonia Txikiko voivoderriko udalerriak :
# Ekaitz-txori

Ekaitz-txori hydrobatidae familiako itsas-hegaztien izen arrunta da. Itsas hegazti txikia, hego-luzea eta igeri-oinduna, mokoa gako itxurakoa duena. Hegan doanean hankak zintzilika eramateak bereizten du beste itsas hegazti gehienetatik. Ur azaleko animaliak janez elikatzen da. Badira zenbait mota: Euskal Herrian umatzen den bat, Hydrobates pelagicus edo ekaitz-txori txikia, ekaitz-txori handia (Oceanodroma leucorrhoa), Wilson ekaitz-txoria (Oceanites oceanicus), etab.
Ekaitz-txori izenari dagokionez, esan behar da ez dela izen jatorra, baizik eta berariaz sortua, ekaitz-txirrin, debruxka eta galerna-txori bezala. Arrantzaleen artean, ordea, milabarrika, bidebarrika, berakatz, martin-fraka eta matxiplaka formak jaso dira.

## Espezieak

* Oceanitinae subfamilia
** Oceanites oceanicus
** Oceanites maorianus
** Oceanites gracilis
** Garrodia nereis
** Pelagodroma marina
** Fregetta tropica
** Fregetta grallaria
** Nesofregetta fuliginosa
* Hydrobatinae subfamilia
** Hydrobates pelagicus
** Oceanodroma leucorhoa
** Oceanodroma matsudairae
** Oceanodroma microsoma
** Oceanodroma tethys
** Oceanodroma castro
** Oceanodroma monorhis
** Oceanodroma macrodactyla
** Oceanodroma tristrami
** Oceanodroma markhami
** Oceanodroma melania
** Oceanodroma homochroa
** Oceanodroma hornbyi
** Oceanodroma furcata
* Iraungiak
** Oceanodroma hubbsi † (Kalifornia, Miozeno goiztiar)
** Oceanites zalascarthmus † (Hegoafrika, Pliozeno)
** Primodroma bournei † (Erresuma Batua, Eozeno)

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193404
* Multimedia: Hydrobatidae / Q193404
* Espezieak: Hydrobatidae
# Ekaingo xafla

Ekaingo xafla Ekaingo kobazuloan aurkitutako Paleolitoko arte higigarriaren adibide nabarmenetako bat da. Az­ken Madeleine mailan (K.a. 10.000) azaldutako hiru irudi grabatu dituen xafla da: basahuntz bat, trazu sakonean landua; orein baten burua, lepoa eta adarra, trazu finago batez landua; eta zaldi bat, muturra eta gorputz aurrealdea besterik markatzen ez zaiona. Gaur egun jakin ez dakigun esanahiren bat duen hirukoa zalan­tzarik gabe. Grabatu hauek ere Pirinioetako eskolarekin hobeto uztar­tzen dira.
Ikuspegi kronologiko batetik, esan daiteke Kantauri aldeko arte higikorraren ugaritasun handia Goi-Paleolitoaren az­ken bost milurtekoan eta Mesolitiko alderako trantsizioan koka­tzen dela, alegia, Madeleine III. alditik Azil aldera: K.a. 13.500etik 8.500era.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Euskal Herri Enblematikoa entziklopediako Euskal artearen historia I liburutik txertatu zen 2014-12-12 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, liburu hori eta entziklopedia horretako beste zenbait Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Ignazio BARANDIARAN, “Kantabriar arte higikorra”. En la prehistoria de la cornisa cantábrica. (Santander, 1975) 144. or.

## Ikus, gaienra

* Euskal Herriko artea Historiaurrean

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492345
# Ekaitz-txori azpizuri

Ekaitz-txori azpizuria (Fregetta grallaria) Fregetta generoko animalia da. Hegaztien barruko Hydrobatidae familian sailkatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Fregetta
* Hydrobatidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q1270284
* Multimedia: Fregetta grallaria / Q1270284
* Espezieak: Fregetta grallaria