# Orkadak

Orkadak edo Orkada uharteak (ingelesez: Orkney, Eskoziako gaeleraz: Àrcaibh, eskozieraz: Orkney) Eskoziako iparraldeko uhartedi bat dira. 2011n 21.349 biztanle zituzten. Orkney Islands Council izeneko eskualdea osatzen dute, eta hiriburua Kirkwall da.

## Geografia

Ipar itsasoan dago, Eskoziako lurralde nagusiaren kostaldetik 16 km iparraldera, Eskoziako lurralde nagusiaren eta Shetland uharteen artean. 20 uharte populatuk eta beste 50 txikiagok osatzen dute uhartedia. Mainland da uharterik handiena, eta han dago Kirkwall hiriburua (8.500 biztanle).

## Klima

Datu klimatikoak (Kirkwall, 26 m, 1981-2010, muturrekoak 1951-) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 12.2 | 12.8 | 18.9 | 18.3 | 22.0 | 22.8 | 25.6 | 24.8 | 22.8 | 19.4 | 14.5 | 12.8 | 25.6 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 6.4 | 6.4 | 7.6 | 9.5 | 12.0 | 14.0 | 15.9 | 16.0 | 14.1 | 11.4 | 8.6 | 6.8 | 10.7 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 1.9 | 1.7 | 2.4 | 3.8 | 5.6 | 8.1 | 10.2 | 10.3 | 8.8 | 6.7 | 4.2 | 2.3 | 5.5 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | −7.8 | −7.0 | −6.8 | −4.9 | −2.1 | 1.0 | 3.4 | 3.7 | 0.5 | -1.6 | −5.5 | −7.6 | −7.8 |
| Euria (mm) | 109.7 | 93.3 | 95.7 | 60.3 | 48.0 | 52.7 | 57.4 | 66.3 | 95.3 | 126.0 | 126.0 | 107.8 | 1038.5 |
| Euri egunak (≥ 1.0 mm) | 20.1 | 16.8 | 17.9 | 13.4 | 10.6 | 10.7 | 11.6 | 12.5 | 16.2 | 19.6 | 20.8 | 18.5 | 188.7 |
| Eguzki orduak | 32.2 | 59.3 | 98.2 | 136.8 | 190.0 | 148.6 | 132.2 | 129.7 | 105.3 | 75.8 | 40.1 | 24.5 | 1172.4 |
| Iturria (1): Met Office ||||||||||||||
| Iturria (2): Royal Dutch Meteorological Institute/KMNI ||||||||||||||

## Herri nagusiak

* Kirkwall (hiriburua, 7.045 biztanle)
* Stromness (1.758 biz)
* Finstown (?)

## Uharteak
### Handienak

Azaleraren araberako hurrenkera.
| # | Uhartea | Eskoziako gaeleraz | Azalera (ha) | Populazioa (biz) | Altuera (m) | Herri nagusia |
| 1 | Mainland | Mòr-thìr | 52.325 | 17.162 | 271 | Kirkwall (hiriburua) |
| 2 | Hoy | Hòigh | 14.318 | 419 | 481 | Lyness |
| 3 | Sanday | Sanndaigh | 5.043 | 494 | 65 | Lady |
| 4 | South Ronaldsay | Raghnallsaigh | 4.980 | 909 | 118 | St Margaret's Hope |
| 5 | Rousay | Romhsaigh | 4.860 | 216 | 250 | Banks |
| 6 | Westray | Bheastraigh | 4.713 | 588 | 169 | Pierowall |

### Iparraldekoak

| Auskerry Calf of Eday Damsay Eday Egilsay Eynhallow Faray Gairsay Helliar Holm Holm of Faray | Holm of Huip Holm of Papay Holm of Scockness Iparraldeko Ronaldsay Kili Holm Linga Holm Muckle Green Holm Papa Stronsay Papa Westray Rousay | Rusk Holm Sanday Shapinsay Stronsay Sweyn Holm Westray Wyre |

### Hegoaldekoak

| Burray Calf of Flotta Cava Copinsay Corn Holm Fara | Flotta Glims Holm Graemsay Hegoaldeko Ronaldsay Hoy Hunda | Lamb Holm Rysa Little Switha Swona |

## Kultura

1982tik "Orkney Folk Festival" izeneko musika jaialdia antolatzen dute uharteetan. Stromness, Kirkwall, St Margaret's Hope, Finstown, Papa Westray, Harray eta Hoy herrietan ekitaldietan burutzen dituzte.

## Ondasun nabarmenak

* Orkadetako bihotz neolitikoa (Gizateriaren Ondarea)
* Kirkwall.
* Stromness.
* Balfourreko gaztelua.
* Earlaren jauregia (Kirkwall).
* Noltland gaztelua.
* St Magnus Katedrala (Kirkwall).
* Old Man of Hoy.
* Yesnaby.
* Ward Hill (481 m).
* Burroughston Broch.

## Erreferentziak

* ↑ 159. araua. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2010-12-12).
* ↑ (Ingelesez) UKMO. Kirkwall 1981–2010 averages. .
* ↑ (Ingelesez) KNMI. Kirkwall Extremes. .

## Ikus, gainera

* Britainiar uharteak

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Orkney uharteen webgune ofiziala
* (Ingelesez) Orkney Folk Jaialdiaren webgunea
* Datuak: Q100166
* Multimedia: Orkney Islands / Q100166