OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Antonio Stradivari

Antonio Stradivari (Cremona, Lombardia, Milango dukerria, 1644 – 1737ko abenduaren 18a) luthierra izan zen. Harizko instrumentuak sortu zituen, esaterako: biolinak, biolontxeloak, gitarrak eta harpak. Inoizko luthierrik ospetsuena da.
Ezaguna da Stradivarius (latinez) edo Strad (hizkuntza arruntean) izenez ere; eta haren instrumentuei Stradivarius izena eman ohi zaie.
Stradivarik egindako instrumentuak mundu osoan dira ezagunak, eta harizko instrumentuen artean hoberenetakotzat jotzen dira. Giuseppe Guarneri del Gesù luthierraren instrumentuek Stradivarirenen maila bera lortu zutela jotzen da.
XVII-XVIII. mendeetan, Nicolo Amatiren eta Jacob Staineren instrumentuak famatuagoak izan ziren, bere soinu suabearengatik. Gaur egun, harizko instrumentuak jotzen dutenek, gustu ezberdinak dute, eta nahiago dituzte Stradivariren eta Staineren instrumentuak. Stradivariren instrumentuak munduko musikari hoberenetako batzuek jo dituzte.
Messiah biolina da Stradivariren instrumentu ospetsuenetako bat. Stradivariren instrumentu guztiak oso garestiak dira, eta oso gutxiren eskura daude.

## Stradivarik eginiko biolin batzuk

* Messiah
* Gould (1693)
* Francesca (1694)
* Antonius (1711)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q182011
* Multimedia: Antonio Stradivari / Q182011
# Antonio Sorarrain

Antonio Sorarrain Amunarriz (izengoitiak: A. Andoni, Fray Antonio) (Alkiza, 1928ko urtarrilaren 2a - Sondika, 2011ko irailaren 17a) gipuzkoar elizgizona, idazlea eta irakaslea izan zen.
Alkizako Perurena baserrian jaio zen. Antonioren familia, 1922an, Zizurkilgo Iriartetik etorri zen Perurena baserrira. Gurasoak Krispin Sorarrain eta Maria Hermerejilda Amunarriz Anoetan ezkondu ziren; aita asteasuarra eta ama Anoetakoa zituen. Krispin Sorrarain Argia aldizkariko Alkizako kronista eta Bigarren Errepublikako lehen alkatea izan zen.
Alkizako San Martin eskolan ikasi ondoren Arantzazura joan zen fraile-ikasketak egitera frantziskotarrekin. 1953ko apirilaren 6an meza berria eman zuen Alkiza jaioterrian.
Gazte-gaztetatik hasi zen idazten eta artean Arantzazun ikasle zela bere lehen obra publikatu zuen 'Santa Maria Goretti, bere bizitza' (1950). Pello Joxe Aranburuk dioen bezala gipuzkera xamurrez idatzita dago. Publikatu eta 6 hilabetera agortu zen edizioa. Segidan bizkaierazko bertsioa ere egin zuen.
Idatzi zuen hurrengo lana Arturo Kanpionen El bardo de Itzaltzu ipuinaren euskarazko bertsioa izan zen: Itzaltzu'ko koblaria (1951). Euzko-Gogoa aldizkarian publikatu zioten 1954an.
1955a oso oparoa izan zuen idazle moduan. Zarauzko Itxaropena argitaletxearen Kuliska-Sortako 7-8 alean, Elezarrak izenburukoa, Irarrazabal'go orma tartean ipuina argitaratu zuen. Urte berean Ama Maria Teresalinaren bizitza ere idatzi zuen: Lili txuria odoletan.
Bere gainerako lanak frantziskotarren agerkarietan, Anaitasuna aldizkarian eta bere jaioterriko Oilategitik aldizkarian publikatu zituen.
Pello Joxe Aranburu alkizarrak 2001ean idatzitako eta publikatutako Alkiza auzo eta hiribilduaren azterketa historikoa lanean Garai bateko Alkiza kronika kapitulua idatzi zuen.
1957an 'Elduen Euskal Eskola' sortu zuen Zarautzen non gauez euskarazko eskolak ematen zituen.
1961 eta 1968 bitartean Zarauzko Lanbide Eskolako zuzendaria izan zen. 1968an fraidetza utzi eta Belen Lasagarekin ezkondu zen. Sondikan jarri zen bizitzen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ http://www.oilategitik.net/18/artikuluak/antonio-sorarrain-amunarriz-alkizako-idazle-goiztiarra..
* ↑ Aranburu Ugartemendia, Pello Joxe. (2001). Alkiza auzo eta hiribilduaren azterketa historikoa (1348-1950). Alkizako udala, 793-839 or. ISBN 84-606-3058-7..
* Datuak: Q12253671
# Antonio Starabba

Antonio Starrabba (edo Starabba) Rudiniko markesa (Palermo, 1839ko apirilaren 16a - Erroma, 1908ko abuztuaren 6a) italiar politikaria izan zen. Italiako lehen ministroa izan zen 1891tik 1892ra eta 1896tik 1898ra.
Siziliako familia aristokratiko batean jaioa, 1859an Garibaldiren iraultzarekin bat egin zuen. Palermoko alkate izendatu zuten eta 1866an matxinada separatista eta erreakzionarioa zapaldu zuen. Lortutako prestigioa zela eta, Palermoko prefektua izendatu zuten, eta Napolikoa gero. 1869ko urrian Barne ministro izendatu zuten Luigi Federico Menabrearen gobernuan.
1886tik eskuina zuzendu zuen eta 1891n lehen ministro eta Kanpo Arazoetako ministro hautatu zuten. Bere gobernua Giovanni Nicoterak zuzenduta ezkerreko zati batekin koaliziokoa izan zen. Erreforma ekonomikoak egin zituen eta Aliantza Hirukoitzaren ituna berritu zuen. Gobernua 1892an erori zen, Ganberan zentsura-boto bat jaso ondoren.
1896an berriro zuzendu zuen gobernua, Adwako guduan Italiak porrot egin ondoren. Addis Abebako Ituna sinatu eta Etiopiaren independentzia onartu zuen. Kassala Erresuma Batuari ere utzi zion, eta horrek haserrea eragin zuen Italian. 1898ko maiatzean gogor zapaldu zituen prezioen gorakadak eragindako protestak eta hildakoak izan ziren Milanen. Ezkerrak eta eskuinak babesa kendu zioten eta 1898ko ekainean kargutik kendu zuten.
* Datuak: Q605268
* Multimedia: Antonio Rudinì / Q605268
# Antonio Sánchez Barbudo

Antonio Sánchez Barbudo (Madril, Espainia, 1910 – Madison, Wisconsin, Ameriketako Estatu Batuak, 1995eko abuztuaren 19a) gaztelaniazko idazlea izan zen.
Espainiako Gerra Zibilaren garaian sortu ziren hainbat aldizkaritako lankide izan zen, El Mono Azul eta Hora de Españakoa, besteak beste. Entre dos fuegos (Bi suren tartean) ipuin-bildumarengatik Espainiako Literatura Sari Nazionala lortu zuen 1983an. Behin gerra amaitu zenean, Mexikora ihes egin zuen. Ondoren Texas eta Wisconsingo unibertsitateetako irakasle izan zen. Hainbat artikulu idatzi zituen, literatura-ikerketak eta ipuinak, eta baita eleberri bat, Sueños de grandeza (1946, Handitasun-ametsak) eta Una pregunta sobre España (1945, Galdera bat Espainiari buruz) saiakera-liburua ere.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q129486
* Multimedia: Antonio Sánchez Barbudo / Q129486
# Antugnac

Antugnac (okzitanieraz Antunhac, frantsesez eta ofizialki: Antugnac) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Okzitania eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aude departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q865124
* Multimedia: Antugnac / Q865124
# Antunes da Silva

Armando Antunes da Silva (Evora, 1921 - ib., 1997) portugaldar kontakizun-idazle eta olerkigilea izan zen. Bere herriko nekazari pobreen aldeko lanean nabarmendu zen, eta jarduera horri eskaini zion literatura-lan askoren edukia; izan ere, lan gehienetan, bai olerkietan zein hitz lauzkoetan, bere herriko nekazari-inguruetako gizarte- eta ekonomia-desberdintasunen gaia erabili zuen.
Antonio de Oliveira Salazarren diktadurari aurre egin zion, eta horren eraginez erbestean bizi izan zen berrogei urtez. Lehen ipuin-bilduma 1946an eman zuen argitara, Gaimirra izenburupean; haren ondoren idatzi zituen zenbait olerki-liburu, besteak beste, Esta terra nossa (1952, Gure lur hau) eta Canzoes do vento (1957, Haizearen abestiak). Geroago eleberrigintzan murgildu zen, arrakasta handiz, eta hiru maisulan eman zituen argitara: Suáo (1960), Alentejo é sangue (1966) eta Terras velhas semeadas de novo (1976).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12253687
# Antunovac

Antunovac Kroaziako udalerri bat da, Osijek-Baranja eskualdean. Azken zentsuaren arabera 3.411 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1277283
* Multimedia: Antunovac / Q1277283
# Antuñano

Antuñano Mena Haraneko herria da, Burgosko probintzian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 24 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q43639045
* Multimedia: Antuñano / Q43639045
# Antweiler

Antweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Ahrweiler (barrutia)|Ahrweiler]] barrutian. 2014an 532 biztanle zituen 4,46 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q564569
* Multimedia: Antweiler / Q564569
# Antuco (Txile)

Antuco Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Biobío eskualdeko izen bereko probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 3.908 biztanle zituen.

## Toponimia

Antuco hitzak Mapudungunez eguzkiko ura esan nahi du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3619
# Antuco zentral hidroelektrikoa

Antuco, Abanico eta El Toro zentral hidroelektrikoak ur lasterreko zentralak dira, Biobío Eskualdeko Biobío ibaiaren arroaren parte den Laja ibaiaren goiko arroan kokatuak.
Antucoko zentralak 300 MW-ko potentzia du (1981) eta El Toroko zentral hidroelektrikoarekin (1973. urtea, 400 MW) eta Abanicoko zentral hidroelektrikoarekin (1948. urtea, 135 MW) batera, hidroelektriko eta ureztatze sistema sofistikatu bati dagokio. Laja ibaiaren goiko arrotik, hau da, Lajako aintziraren ingurutik, energia sortzeko, datozen urak aprobetxatzen ditu.
Antuco zentrala denboran hirugarrena da, 1981ean hasi baitzen ekoizten, eta hirugarrena ibaian behera, aurreko zentralen deskargak elektrizitatea lortzeko erabiltzen dituelako. Laja ibaitik behera zentral hidroelektrikoak daude, baita ur lasterrekoak ere, Quilleco eta Rucue.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4777441
# Antuerta hondartza

Antuerta hondartza, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Bareyo udalerrian dagoen hondartza bat da, Cuberris hondartzaren alboan.
Hondartza honetan surflariak ohikoa dira.
# Antuã

Antuã Portugalgo ibaia da. Bere iturria Romariz eta Fajões artean dago. Bere ibilbidean S. João da Madeira, Oliveira de Azeméis eta Estarreja zeharkatzen ditu. 38 kilometroko ibilbidea egin ondoren, bere ahoa Aveiroko itsasadarrean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2659001
# Alde Zaharra (Gares)

Garesko Alde Zaharra Nafarroako Gares udalerriko herrigunea edo alde zaharra da.

## Ondasun nabarmenak

* Cubiertos etxea: XVII. mendean eraikia, gaur egun Garesko udaletxea da eta Plaza Nagusian dago.
* Donejakue eliza: XII. mendeko eraikina, eliza barruan Santiago apostoluaren egurrezko irudi erromaniko bat dago, "Beltza" izenaz ezagutua, duen kolore beltza dela eta. Horrez gain, Arrosarioko Ama Birjinaren irudi bat eta San Bartolomeren harrizko beste irudi bat.
* Garesko harresia: zutik dirau herria inguratzen duen Erdi Aroko harresia.
* Garesko zubi erromanikoa: zubi hori da herriaren gaztelaniazko izenaren jatorria; izan ere, Antso Nagusia erregearen emaztearen aginduz eraiki omen zen zubia XI. mendean. Zubitik igarotzen da Donejakue bidea. Zubia 110 metroko luze eta 4 metroko zabal da, eta erdi puntuko zazpi arkuk eta bost euskarrik eusten diote.
* Granako errege jauregiaren arrastoak, Evreux familiaren erregeen jauregi izandakoa.
* Gurutzearen eliza: eliza barruan germaniar jatorriko Y formako jainko gotiko bat dago.
* Jabeagoaren jauregia, Kale Nagusian dagoen estilo italiareko jauregia da. Nafarroako errege-erreginen Comptos Ganberako ondarea defendatzen zuen fiskalaren bizitoki izandakoa.
* Loturaren etxea, estilo italiarrekoa, zubiaren ondoan dago.
* San Pedro eliza: elizaren barruan Puyko Ama Birjina dago. Dorrea Santos Angel Otxandategi arkitekto neoklasikoak egin zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492363
# Alde Zaharra (Lesaka)

Lesakako Alde Zaharra Nafarroako Lesaka udalerriko herrigunea edo alde zaharra da.

## Ondasun nabarmenak
### Eraikin zibilak

* Abasenea etxea
* Alzatebaita etxea
* Bikariobaita etxea
* Joanderrenea etxea
* Juanamenea etxea
* Lesakako udaletxea
* Matxikotenea etxea
* Minddurenea dorrea
* Munuzenea etxea
* Ortzantzenea etxea
* Zabaleta dorretxea

### Eraikin erlijiosoak

* Doloreetako Ama Birjinaren komentua
* Harrizko gurutze-arkuak
* Salbatore baseliza
* Santa Maria Magdalena baseliza eta ospitalea
* San Martin eliza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492372
# Alde Zaharra (Mutriku)

Mutrikuko Alde Zaharra Gipuzkoako Mutriku udalerriko Alde Zaharra edo Herrigune Historikoa da. 1995eko abenduaren 29an, Eusko Jaurlaritzak monumentu-multzo izendatu zuen hirigune historikoa, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

## Historioa

1209. urtean Alfontso VIII.a Gaztelakoak Mutrikuri Hiri-Gutuna eman eta Fernando III.a Gaztelakoak eta Alfontso X.a Gaztelakoak bere eskubideak berretsi zituzten.
Sorreratik Mutrikuko herriaren historia itsasoari lotua egon da. Bere portu baleazale, arrantzale eta kortsarioa denbora luzez herriko ekonomiaren ardatza izan da. Kantauriko portu garrantzitsuenetakoa izan zenez, aberastasun handiko garaiak ezagutu izan ditu, ondorioz, aberstasun ekonomiko hau mendez-mende herriko eraikin ederretako harri eeta armarrietan islatu izan da, antzinatik itsasotik jasotako ondarea izan delarik.

## Ezaugarriak

Herria antzina harresiz inguratua zegoen eta portuaren goialdean kokatua, bien arteko malda edo desnibelak Erdi Aroan muinoetan eraiki ohi ziren herrien trazaketa berbera du. Alde Zaharreko ardatz nagusia Erdiko kalea da, eta Beheko plazatik hasita, antzina, herriko eliz parrokiaren kokalekua den Txurruka plazararte hedatzen da. Alde batean Konde kalea eta bestera Barrenkale eta Frontoi kalea daude, kale guzti hauek beste hainbat kale estu, malda bizikoak eta eskaileradunek elkarlotzen dituzte.
Mutrikuko Alde Zahar edo Hirigune Historikoak hein batean zatiketa gotikoa mantendu du, eta bertan XV, XVI, XVII eta XVIII. mendeetako balio historiko-artistiko handiko jauregi eta etxeak daude.

## Eraikin nabarmenak

* Andre Mariaren Jasokundearen eliza (1803-1843)
* Galdona jauregia: XVII. mendeko eraikuntza barrokoa.
* Berriatua dorretxea, edo Sulengua (su-lehengoa), 1533ko sutea baino lehenagokoa baita.
* Txurruka plaza, Kosme Damian Txurruka almirantearen omenezko eskulturaduna.
* Mutrikuko udaletxea
* Zabiel jauregia (XVI. mendekoa): Granada de Egako Dukeen maiorazkoarena izandakoa, gaur egun Kultur Etxea da.
* Olazarra-Mizkia jauregia.
* Montalivet jauregia (XVIII. mendekoa).
* Moilako dorretxea
* Arrietakua jauregia: XVIII. mende hasieran Antonio Gastañeta teniente jeneralak eraikiarazi zuen.
* Santa Katalina komentua
* Luardo dorretxea
* Loja Zaharra
* Bentaleku Zaharra

## Erreferentziak

* ↑ Monumentu-multzo izendapena EHAAn

## Kanpo estekak

* Mutrikuko Alde Zaharraren planoa eta eraikinak ikusgai. Mutrikuko Udalaren webgunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q20492378
# Alde Zaharra (Lizarra)

Lizarrako Alde Zaharra Nafarroako Lizarra udalerriko herrigunea edo alde zaharra da.

## Ondasun nabarmenak

* San Pedro Ruakoaren auzoa
* Done Mikel eliza
* Foruen plaza
* Hilobi Santuaren eliza
* Nafarroako errege-erreginen jauregia
* San Pedro Ruakoa eliza
* San Joan Bataiatzailearen eliza
* Kartzelako zubia
* Karlismoaren Museoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492375
# Alde Zaharra (Erriberri)

Erriberriko Alde Zaharra Nafarroako Erriberri udalerriko herrigunea edo alde zaharra da.

## Ondasun nabarmenak

* Andre Maria Erreginaren eliza
* Erriberriko Nafarroako Erregeen Jauregia
* Jauregi Zaharra edo Tibaltarrena
* San Pedro eliza
* San Frantzisko komentua
* Klarisen monasterioa
* Santa Brigida baseliza
* Erriberriko udaletxea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492361
* Multimedia: Olite / Q20492361
# Alde Zaharra (Hernani)

Hernaniko Alde Zaharra Gipuzkoako Hernani udalerriko herrigunea edo alde zaharra da.

## Ondasun nabarmenak

* Aierdi jauregia
* Egino jauregia
* Jentilen dorrea
* Hernaniko udaletxea
* San Agustin komentua
* San Joan Bataiatzailearen eliza
* Zapako arkua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492368
# Argizagi

Argizagiak edo objektu astronomikoak espazioan dauden egitura, entitate edo gauzakiak dira, zientziak baieztatuak. Askotan argizagi eta zeruko gorputz terminoak esanahi berdinarekin erabiltzen dira, baina zeruko gorputza objektu indibiduala da (asteroide bat, planeta bat...) eta argizagia, ordea, gorputz bat edo gehiagoak osatutakoa izan daiteke (asteroide bat, asteroide gerrikoa, galaxia bat...).
| Eguzki sistema | Eguzkiz kanpokoak | Eguzkiz kanpokoak | Eguzkiz kanpokoak |
| Eguzki sistema | Argizagi bakunak | Argizagi elkartuak | Argizagi hedatuak |
| izarra Eguzkia planeta Merkurio Artizarra Lurra Ilargia Marte Phobos Deimos Jupiter Io Europa Ganimede Kalisto Saturno Titan Urano Neptuno asteroide asteroide gerrikoa meteoroide Planeta nanoa Pluton Karonte 1 Ceres Kuiper gerrikoa Oorten hodeia | exoplaneta izarrak espektro motaren arabera nano zuria nano horia nano gorria nano arrea nano beltza erraldoi gorria erraldoi urdina supererraldoi gorria izar aldakorra argizagi trinkoa nano zuria neutroi izarra pultsar magnetar zulo beltza noba supernoba | izar elkarketak izar bitarra bitar itzaltzailea izar anizkoitza izar multzoa irekia globularra asterismoa konstelazioa galaxia galaxia aktiboa blazar quasar radiogalaxia Seyfert galaxia galaxia multzoa galaxia iluna | nebulosa materia iluna WIMP MACHO |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6999
* Multimedia: Astronomical objects / Q6999
# Argitzen

Argitzen Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Ormaiztegin sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 192 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %22,75.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253927
# Argizari

Argizari edo ezkoak, kimikoki, gantz azido baten eta kate luzeko (26-34 karbono atomo) alkohol baten esterrak dira.

## Ezaugarriak

Ezaugarri hauek izaten dituzte:
* Solidoak dira
* Plastikotasuna. Malguak dira giro-tenperaturan.
* 45 °C-tik gorako urtze-tenperatura. Horrela bereizten dira koipeetatik.
* Urtzen direnean biskositate txikia izaten dute.
* Hidrofobia. Ezin dira uretan disolbatu.
* Saponifikagarriak dira.
Gai babesgarriak dira, bai animalientzat bai landareentzat. Sagar bat mahukan igurzten bada distira ateratzen da. Fruitua estaltzen duen argizariak eragiten du itxuraldatze ikusgarri hori. Berdin gertatzen da landareen hostoekin. Hori egiaztatzeko etxe barruko landare askotako hosto handiak zapi batez igurtzi besterik ez da egin behar. Intsektuek, koleopteroek bereziki (kakalardoak), kolore ikusgarriak izan ohi dituzte, haien exoeskeletoa estaltzen duen argizari geruza mehean argia islatzean eragindakoak batzuetan. Animalia askoren larruazala eta ilea ere estaltzen du argizariak. Horregatik, ahateak eta beltxargak lumaje guztiz lehorra dutela ateratzen dira uretatik.

## Ikus, gainera

* Erle-argizari
* Belarriko argizari

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/11/25 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124695
* Multimedia: Wax / Q124695
Lipidoak :
OsagaiakGantz azidoakAseak: butirikoa (4:0) • kaprikoa (10:0) • laurikoa (12:0) • miristikoa (14:0) • palmitikoa (16:0) • estearikoa (18:0) • arakidikoa (20:0) Asegabeak: miristoleikoa (14:1) • palmitoleikoa (16:1) • oleikoa (18:1) • linoleikoa (18:2) • linolenikoa (18:3), (α eta γ) • punizikoa (18:3) • arakidonikoa (20:4)Beste batzukaminoalkohola • azido fosfatidikoa • esfingosina • esteranoa • glizerina • isoprenoa • zeramidaLipido saponifikagarriakGlizeridoakMonoglizeridoak: Glizeril hidroxiestearatoa • Glizerol monoestearatoa • Monolaurina Diglizeridoak: - Triglizeridoak: Triheptanoina • Trimiristina • Tripalmitina • Triestearina • Trilinoleina • TrioleinaArgizariakLanolinaFosfolipidoakFosfoglizeridoak: Fosfatidiletanolamina • Fosfatidilkolina • Fosfatidilserina Esfingolipidoak: EsfingomielinaGlukolipidoakGangliosidoak • Globosidoak • Lipopolisakaridoak • ZerebrosidoakLipido saponifikaezinakEsteroideakEsterolak: Ergosterola • Estigmasterola • Kolesterola • Lanosterola Kortikosteroideak: Budesonida • Flutikasona • Kortisola • Kortisona • Prednisona Estrogenoak: Aldosterona • Androsterona • Estradiola • Progesterona • Testosterona Bitaminak: D bitaminaTerpenoak (+ terpenoideak)Monoterpenoak: Eukaliptola • Geraniola • Kanforra • Limonenoa • Linaloola • Mirzenoa • Pinenoa Seskiterpenoak: Azido abszisikoa • Farnesola • Humulenoa • Ionona • Zingiberenoa Diterpenoak: Azido abietikoa • Erretinola (A bitamina) • Fitola • Giberelina • Labdanoa • Kafestola Triterpenoak: Eskualenoa Tetraterpenoak: Karotenoideak (Karotenoak • Xantofilak) Politerpenoak: Plastokinona • UbikinonaEikosanoideakLeukotrienoak • Prostaglandinak • Prostaziklinak • Tronboxanoak :
# Argitzaletan

Argitzaletan Xabier Euzkitzek 2000. urtean bere bertso musikatuekin egindako diskoa izan zen. Bereziki Joxan Goikoetxea musikariarekin landu zuen diskoa, eta emanaldiak ere egin zituzten Goikoetxeak eta Euzkitzek.
Hala azaldu du Euzkitzek Goikoetxearekin musika egiteko motibazioa: “Bertsotan falta izan zaidan lilurak berak eraman nau kantura. Izan dudan sentsaziorik ederrenetako bat instrumentazioaren laguntzarekin kantatzea izan da”.

## Musikariak

* Xabier Euzkitze (ahotsa)
* Joxan Goikoetxea
* Iñaki Salvador
* Pascal Gaigne

## Abestiak

* Ez Hadila Kanbia
* Esker Onezko Balada
* Maisu Eta Lagun
* Kateetara Ohitua
* Sekula Hilko
* Kapi Txikia
* Geziak Hegan Dabiltza
* Baztan
* Emaiok
* Nor Ote?
* Etorkizun

## Erreferentziak

* ↑ «Xabier Euzkitze eta Joxan Goikoetxea (2010/10/25) - Bilbo Zaharra Euskaltegia» Bilbo Zaharra Euskaltegia 2010-10-25 (Noiz kontsultatua: 2018-03-01).
* ↑ Matxinsalto. (2012-04-23). «Xabier Euzkitze- Argitzaletan (2000)» EKAITZALDI (Noiz kontsultatua: 2018-03-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61069900
# Argiusta-Moriccio

Argiusta-Moriccio, (korsikeraz: Arghjusta è Muricciu) Korsikako hegoaldeko udalerria da, Hego Korsika departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 81 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q681297
* Multimedia: Argiusta-Moriccio / Q681297
# Argizaiol

Argizaiola argizaria kiribilduz biltzeko eta hildakoen aldeko erlijio ospakizunetan zehar piztuta manten dadin erabiltzen den zurezko taula da. Laua edota apaindua izaten da, hainbat itxuratakoa ere bai, baina ohikoenek eskuz hartzeko heldulekua dute, argizari zuri edo horia (hildakoa ezkondua ala ezkongabea izatearen arabera), erdialdeko atal lauaren inguruan kiribildua. Aurreko aldea apaindu eta itxuratu egiten da.
Haren itxura apaina eta dotorea da, eta zoomorfoa edo antropomorfoa. Apainketa gaiak kutxa, zutabe, hilarri eta beste hainbat euskal objekturen antza izaten du: lauburu, errosetoi, hosto, gurutze, eta abar. Euskal Herrian ez ezik, Pirinioetan ere agertzen da, hala nola Bigorran.
Durangoko Azokak urtero banatu dituen sariak edo bekak Argizaiola Saria izena dute.

## Izena

Hitz konposatua da, argizai (argizari) eta ohol (taula) izenen elkarketa.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.euskomedia.org/aunamendi/3576?q=argizaiola&partialfields=fondo%3Aau%25F1amendi&numreg=1&start=0 Argizaiolari buruzko Bernardo Estornes Lasaren artikulua irakurgai. Auñamendi Eusko Entziklopedia

## Kanpo estekak

* Argizaiolari buruzko Bernardo Estornes Lasaren artikulua irakurgai. Auñamendi Eusko Entziklopedia (Gaztelaniaz)
* Argizaiolen irudiak ikusgai
* Datuak: Q12253930
* Multimedia: Argizaiola / Q12253930