OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zimendu

Zimendua lurrean bermatuta dauden eraikinen edo elementuen karga guztiak lurrera transmititzea eta banatzeko eginkizuna duten egitura-elementuak dira. Banaketa zonakako kargak eratu gabe eta presio onargarria gainditu gabe egiten da. Normalean, lurraren erresistentzia, eutsiko duen zutabeena eta hormena baino txikiagoa denez, lurraren eta zimenduaren kontaktu-eremua, eusten dituen elementuak baino proportzionalki handiagoa izaten da (koherentzia handiko lur arrokatsuetan izan ezik).
Zimendua garrantzitsua da, gainegitura eusten duen elementuen taldea delako. Eraikuntzaren egonkortasuna lurzoru motaren araberakoa denez, arreta berezia ezarri behar zaio.

## Orokortasunak

Posible izanez gero, zimenduen erreakzioak karga zentratuak izango dira, karga eszentrikoek bultzada diferentzialak sor ditzaketelako.
Erresistentea den bermapen-lurzorua bilatuko da, eta posible ez denean, ordezko ebazpenak bilatuko dira.
Kasu askotan, zimenduek ez dituzte bakarrik konpresio indarrak transmititzen, baizik eta, marruskadura- eta itsaspen-esfortzuen bidez, trakzio-kargak eta karga horizontalak jasaten dituzte. Behar izanez gero, eraikina lurzorura ainguratuko da.
Funtzio nagusi hauetaz gain, zimenduek beste xede batzuk bete behar dituzte:
* Esfortzu ebakitzaileaz ez hausteko adina erresistentzia edukitzea
* Lurzoruak sortzen dituen makurdura-esfortzuak jasatea. Horretarako, trakzio-esfortzuak xurgatuko dituzten armadurak ezarriko dira beheko aurpegian.
* Lurzoruak eduki ditzakeen mugimenduei egokitu behar zaizkie.
* Lurzoruaren, eta uraren eta bere presioaren erasoak jasatea, egonez gero.

## Motak

Zimendu motaren hautaketa batez ere lurzoruaren ezaugarri mekanikoen araberakoa izango da, hau da, bere kohesioa, bere barne marruskadura angelua, maila freatikoaren posizioa eta baita dauden kargen magnitudeen araberakoa ere. Datu guztietatik sostengu-ahalmena kalkulatzen da, eta lurzoruaren homogeneotasunarekin batera, zimendu mota bat edo beste bat erabiltzeko aholkuak ematen dira. Posible bada, beti gainazal-zimenduak erabiliko dira, kostu gutxienekoak eta exekutatzeko errazenak direlako. Sostengu-ahalmenarekin edo bere homogeneotasunarekin arazoak daudenean, ezin dira gainazal-zimenduak erabili eta beste zimendu mota batzuk aztertu behar dira.
Bi oinarrizko zimendu mota daude: azalekoak eta sakonak.

### Azalekoak edo zuzenak

Lurreko azaleko edo sakonera gutxiko geruzatan bermatzen dira, behar duten sostengu-ahalmena dutelako edo bigarren mailako garrantzia duten eraikinak eta arin samarrak direlako. Zimendu mota honetan, karga-berme horizontala duen plano batean banatzen da.
Garrantzi handiko estrukturetan esaterako, zubietan, zimenduak, baita azalekoak ere, narriadurak gertatzen ez direla ziurtatzeko behar adina sakonerara bermatzen dira. Azaleko zimenduak honela sailkatzen dira:
* Ziklopeen zimenduak.
* Zapatak:
** Zapata isolatuak.
** Zapata luzeak.
** Zapata konbinatuak.
* Zimendu-lauzak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q191360
* Multimedia: Foundations (architecture) / Q191360
# Zubigoiena zubia

Zubigoiena zubia Zaraitzu ibaxako Otsagabia udalerrian harrizko zubi bat da, Zatoia ibaiaren gainean.

## Zubia

Zubi hau herriaren kanpoaldean dago, Irati norabidean. Gaur egun, NA-2012 errepidearen ertzean dago.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | OTSAGABIA. (Noiz kontsultatua: 2021-10-28).

## Ikus, gainera

* Otsagabia
* Zatoia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110775817
# Zubillaga

Zubillaga leku ezberdinen izena izan daiteke:
* Zubillaga: Lantarongo (Araba) herria.
* Zubillaga: Oñatiko (Gipuzkoa) auzoa.
# Zubileta dorrea

    Ez nahasi Zubieta jauregiarekin.
Zubileta dorrea Barakaldon (Bizkaia) dagoen dorretxea da. Kadagua ibaiaren ertzean dago kokaturik, Burtzeña auzoan, antzina Bilbo eta Balmaseda lotzen zituen bidean.
2002ko urtarrilaren 14ean, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

## Ezaugarriak

Eraikin mota honek normalean izan ohi duen azalera baino handiagoko oinplano arinki trapezoidala zuen jatorrian. Gaur egun, eraiste baten ondorioz, oinplanoak L itxura du eta patio bat dauka. Hiru solairu ditu: beheko solairua, bizitzeko solairua eta ganbara. Bi isurkiko estalkia du eta fatxada nagusiarekiko perpendikularra den galdorra.
Entokatuaren ostean gorderik geratzen da aparejua, baina zenbait gunetan laukian eta ordenaturik jarritako harlangaitza ikus daiteke. Harlandua berriz, eskotaz tailaturikoa, baoen ertz eta inguruetarako erreserbatu da.
Beheko solairuak bi sarrera ditu. Fatxada nagusikoa eskartzanoa da dobeleria murriztu zitzaiolako altuera gehiago izan zezan. Ezkerraldekoa berriz, zertxobait zorrotza da. Aurrekoez gain bao-sorta osatzen dute barne laprandurako hainbat argi-zulok, leihatila zorrotz batek eta dinteldutako zenbait bao modernok.
Bizitzeko solairuak alde nagusian pilatzen ditu bere elementu interesgarrienak. Sarrerako arkuaren gainean mainelez erdibitutako bao zorrotz bat nabarmentzen da. Bere aurrealde bikoitza hiru piezatan landua dago, janbak eta mainela berriz monolitikoak dira; barlasaia bi harlandukoa da. Barnealdean asentuak dituen kanoi eskartzano zabal bat dauka. Horrez gainera, patioaren gainean bi sarrera ditu, eta zenbait dinteldutako baorekin batera, solairu horretako bao-sistema osatzen dute.
Gainean ganbara dago. Altuera gutxiko tokia, eta gisa horretako eraikinerako, ez ohiko tamaina duten saietera estu eta luzeen bidez argiztatutakoa.
Barne egitura hainbat aldiz berreraiki da. Zutoinezko sistema erabilita eraikitako igarotzeko solairuak osatzen dute oraingo eskeletoa. Solairu desberdinen arteko komunikazioa egurrezko eskailera bidez egina dago, eta oraindik badirauen saietera txaranbeldu baten bidez argiztatuta zegoen eskaileren ibilbidea.
Estilo gotiko-errenazentistako eraikina da Zubileta eta XVI. mendean eraiki zen. Mediterraneo aldeko jauregien tipologiakoa da, zehaztasun handiz gainera: itxura etzana, sarrerak beheko solairuan zentralizatzeko joera, bizitzeko solairuaren erdibitutako leiho bikoteen bidez irekitako fatxada nagusia, patio baten bidezko sarrera independentea alboko fatxada batera.

## Erreferentziak

* Edukiaren zati bat monumentu hau sailkatutako kultura-ondasun izendatzen duen lege testutik hartu da. Izan ere, testua jabari publikokoa da eta ez du jabetza intelektualik, Espainiako Jabetza Intelektualaren Legeko 13. artikuluan xedatu denez (Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22).

## Kanpo estekak

* Kultura Ondasun izendapena EHAAn
* Datuak: Q28152702
* Multimedia: Zubileta dorrea / Q28152702
# Zubietamendi

Zubietan (Gipuzkoan) kokatzen den muinoa da.

## Kokapena

Gipuzkoako ipar ekialdean kokatzen da. Oria ibaiaren gainean, Irisasi (egun Andatza deritzona) mendiaren adar bat ekialderantz luzatzen da, Zubietan sartuz. Amirierrekak egiten du bien arteko muga.
Gainik altuenak 309 metro ditu eta Txaldatxur deitzen da.

## Ezaugarriak

Zubietako herri-lurretatik sei milioi eta gehiago metro koadro lur (ia 631 hektarea) mendi basoak dira: gaztainadiak, sagastiak, hariztiak, txarak ... Zubietamendin, 160 hektarea gaztainaldi daude.
Zubieta auzoan topa daitekeen parterik menditsuena eta basotsuena da. Hala izanik ere, deigarria suertatzen da bertan eraikia egotea Zubietako erraustegia.

## Historia

Arrasto megalitiko ugariak topa daitezke bertan. Aipagarriak dira Txaldatxurreko Lubakiak, 1936ko gerran, bi aldeek, errepublikaren aldekoek eta matxinoek, eraikiak.

## Erreferentziak

* (Gaztelaniaz) «LASARTE, ZUBIETAMENDI, TXERRITXULO, BORDAZAR, ANDATZA, ZAZPIARITZETA, USURBIL, KALEZAR AUZOA, TXIKIERDI, HIPODROMO» Wikiloc | Rutas del Mundo (Noiz kontsultatua: 2022-02-16).

## Kanpo estekak

* https://www.argia.eus/albistea/zubietako-arkaitzerreka-behin-ez-baina-bitan-kutsatu-zuen-erraustegiak-eta-arrainez-gain-15-ardi-hil-guardia-zibilaren-arabera
* https://www.argia.eus/albistea/sutea-piztu-da-zubietako-erraustegiko-biometanizazio-plantan
* https://www.argia.eus/multimedia/solasaldiak/zor-toxikoa-ala-alternatiba
* https://web.archive.org/web/20150623124646/http://usurbilondarea.noaua.com/default.cfm?atala=eraikuntza_militarrak&azpiatala1=karlistaldiak&azpiatala2=11
* https://web.archive.org/web/20220216102502/https://www.berria.eus/paperekoa/1484/011/001/2014-03-22/120_metro_lubaki_36ko_gerra_biluzian.htm
# Zubikoa pilotalekua

Zubikoa pilotalekua Oñatiko pilotalekua da. 1984ko uztailaren 1ean inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12269460
# Yvorne

Yvorne Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Vaud kantonamendua barrutian. 2014an 1,051 biztanle zituen 12,19 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70240
* Multimedia: Yvorne / Q70240
# Westerschelde tunela

Westerschelde tunela (nederlanderaz: Westerscheldetunnel) izen bereko estuarioa iparraldetik hegoaldera zeharkatzen dituen 6,6 kilometroko tunela da. 2003ko martxoan zabaldutako tunel hau, Herbehereetako tunelik luzeena Goes eta Terneuzen herrien artean. Tunela zabaldu zenetik, Vlissingen eta Breskens arteko ferry zerbitzua oinezkoek eta bizikletek bakarrik erabil dezakete.

## Autobus zerbitzua

Tunela zeharkatzen duten autobus lineak, honakoak dira:
* Bus 20: Goes-Tolplein-Terneuzen bus station-Sluiskil-Sas van Gent-Zelzate (Flandria)
* Bus 50: Middelburg eta Hulst bitartean

## Ikus, gainera

* Sluiskil tunela

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1285749
* Multimedia: Westerscheldetunnel / Q1285749
# Westervelt (Illinois)

Westervelt Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Shelby konderrian dago, Illinois estatuan. 131 biztanle ditu, 0,221645 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Shelby konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q568032
# Westerstetten

Westerstetten Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, [[Alb-Donau barrutia|Alb-Donau]] barrutian. 2014an 2.176 biztanle zituen 13,09 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q515297
* Multimedia: Westerstetten / Q515297
# Westertimke

Westertimke Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Rotenburg barrutia|Wümmeko Rotenburg]] barrutian. 2014an 458 biztanle zituen 12,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q506784
* Multimedia: Westertimke / Q506784
# Westerrade

Westerrade Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Segeberg (barrutia)|Segeberg]] barrutian. 2014an 485 biztanle zituen 5,63 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q376802
* Multimedia: Westerrade / Q376802
# Westerrönfeld

Westerrönfeld Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Rendsburg-Eckernförde (barrutia)|Rendsburg-Eckernförde]] barrutian. 2014an 4.957 biztanle zituen 7,78 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q632121
* Multimedia: Westerrönfeld / Q632121
# Westerveld

Westerveld (entzun) Herbehereetako Drenthe probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 19.332 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Drenthe

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q747920
* Multimedia: Westerveld / Q747920
# Westerveldita

Westerveldita sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Westerveldita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Fe,Ni,Co)As}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Westerveldite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Westerschelde

Westerschelde (Mendebaldeko Eskalda) Herbehereetako Zeelanda probintzian dago estuario bat da, Eskalda ibaiak sortua. Anbereserako bide garrantzitsu bat da eta, beraz, Belgikarako ibai sarrera bat. Beste itsaso sarrerak ez bezala hau ez dago presa bat ibaia ixten Delta Lanak proiektuaren barnean. Horren ordez, dike batzuek estuarioaren maila igo dute.

## Westerscheldeko tunela

2003ko martxotik 6,6 km neurtzen dituen tunel batek estuarioa zeharkatzen du, Herbehereetako tunelik luzeena Goes eta Terneuzen herrien artean. Tunela zabaldu zenetik, Vlissingen eta Breskens arteko ferry zerbitzua oinezkoek eta bizikletek bakarrik erabil dezakete.

## Udalerriak

Estuarioaren iparraldean dauden udalerriak honakoak dira:
* Vlissingen
* Borsele
* Kapelle
* Reimerswaal
Estuarioaren hegoaldean dauden udalerriak honakoak dira:
* Sluis
* Terneuzen
* Hulst

## Ikus, gainera

* Anberesko portua
* Vlissingen-Terneuzen portua

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Estuarioari buruzko informazioa Herbehereetako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q1524840
* Multimedia: Western Scheldt / Q1524840
# Westerstede

Westerstede Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Ammerland barrutia|Ammerland]] barrutian. 2014an 21.919 biztanle zituen 179,23 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q492360
* Multimedia: Westerstede / Q492360
# Witchcraft (musika taldea)

Witchcraft (ingelesez Sorginkeria) 2000. urtean sortutako doom metal talde bat da. Ingelesez abestu ohi dute.

## Diskografia
### Diskoak

* Witchcraft CD/LP (Rise Above Records 2004)
* Firewood CD/LP (Rise Above Records 2005)
* The Alchemist CD/LP (Rise Above Records 2007)

### Singleak/EPak

* "No Angel or Demon" 7" (Primitive Art Records 2002)
* "Chylde of Fire" 7" split w/Circulus (Rise Above Records 2005)
* "If Crimson Was Your Colour" 7" (Rise Above Records 2006)
* Split 12" EP, The Sword taldearekin batera (Kemado Records 2007)

## Taldekideak
### Gaur egungo taldekideak

* John Hoyles - gitarra elektrikoa
* Fredrik Jansson - bateria
* Ola Henriksson - baxu elektrikoa
* Magnus Pelander - ahotsa eta gitarra elektrikoa

### Taldekide ohiak

* Jonas Arnesén - bateria
* Jens Henriksson - bateria
* Mats Arnesén - baxu elektrikoa

## Abestiak

* Chylde of Fire abestia entzungai. Youtube.com (Ingelesez)
* Witchcraft musika taldearen abestiak entzun. Youtube.com (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Wichtcraft taldearen webgunea. 2007. urtetik moldaketa lanetan!! (Ingelesez)
* Witchcraft musika taldea. Myspace.com (Ingelesez)
* Datuak: Q962902
* Multimedia: Witchcraft (band) / Q962902
# With A Little Help From My Friends

With A Little Help From My Friends (euskaraz Nere lagunen laguntza pixka batekin) The Beatles talde ingelesak 1967an Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band bildumaren barnean kaleratu zuen abestia da.

## Kanpo estekak

* The Beatles taldearen With A Little Help From My Friends abestia entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q368735
# Witham

Witham, Ingalaterrako ekialdealdean dagoen udalerri bat da, Essex konderrian.
2021ean 25.542 biztanle zituen.
* Datuak: Q1861278
* Multimedia: Witham / Q1861278
# Withamsville (Ohio)

Withamsville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Clermont konderrian dago, Ohio estatuan. 7.357 biztanle ditu, 8,099915 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Clermont konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2159997
# Wit

Wit (gaztelaniaz: Amar la vida eta frantsesez: Bel esprit) AEBetako filma da, 2001ean egindakoa telebistarako eta 1999eko izenburu bereko antzezlanean oinarritua, Margaret Edsonek idatzitakoa.
Berlingo Zinemaldian aurkeztu zuten 2001ean, baita Edinburgh eta Varsoviako zinemaldietan ere urte hartan bertan.

## Sinopsia

* Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Vivian Bearing (Emma Thompson) Ingelesezko literatura irakaslea da, poesia metafisikoan espezializatuta. Bere bizitza errotik aldatuko da zabaldutako minbizia metastasiekin daukala diagnostikatuko diotenean. Tratamenduarekin eta osasungileekin izandako bizipenak azalduko ditu, baita bizitzaren amaierakoak ere, errukiaren garrantzia ikasten duenean.

## Aktoreak

* Emma Thompson — Vivian Bearing
* Christopher Lloyd — Dr. Harvey Kelekian onkologoa
* Eileen Atkins — Evelyn Ashford, Vivianen irakaslea
* Audra McDonald — Susie Monahan erizaina
* Jonathan M. Woodward — Dr. Jason Posner
* Harold Pinter — Mr. Bearing

## Sariak

* 2001 Humanitas Prize
* 2001 Peabody Award
* Mike Nichols: Berlingo Zinemaldia (epaimahaiaren sari berezia) eta 2 Emmy sari.

## Ikus, gainera

* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak

* IMD Fitxa
* Datuak: Q400205
# Witchellia

Witchellia ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Jurasikoan bizi ziren., hau da, orain dela 200 milioi urtetik 145 milioi urtera gutxi gorabehera.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Sepkoski, Jack. Sepkoski's Online Genus Database - Cephalopodes. (Noiz kontsultatua: 2010-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268985
# Witeriko

Witeriko (latinez: Wittericus) bisigodoen erregea izan zen 603tik 610era arte.
Rekaredo I.aren agintaldian arriotarren matxinada antolatu zuen Lusitanian, baina huts egin zuen saio hark (588). 602. urtean errege egin zuten arriotarrek eta, handik urtebetera, Liuvaren aurkako konspirazioa antolatu eta burutu zuen. Behin errege egin ondoren Betikako bizantziarren aurka borrokatu zen. 610. urtean Gundemarren aldeko katolikoek kargutik kendu eta hilarazi zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 180. arauaː Goi Erdi Aroko pertsona-izenak. Germaniar jatorriko pertsona-izenak. .. b letraz idatzita balego bezala irakurtzekoa da
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q366966
* Multimedia: Witerico / Q366966
# With or Without You

With or Without You (euskaraz Zurekin edo Zu Gabe) U2 irlandar rock taldeak 1987an bere The Joshua Tree diskoaren barnean kaleratu zuen abestia da.

## Kanpo estekak

* U2 taldearen With or Without You abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q1131812
# With the Beatles

With the Beatles The Beatles taldearen musika diskoa da, 1963an argitaratutakoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q182389
# Witherita

Witherita karbonato motako minerala da eta aragonita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Witherita karbonato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {BaCO3}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Witherite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Zarzuela (Cuenca)

Zarzuela Cuencako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 235 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Cuencako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1901803
* Multimedia: Zarzuela (Cuenca) / Q1901803
# Zarzosa

Zarzosa Errioxako udalerria da, 2005ean 14 biztanle zituena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1636146
* Multimedia: Zarzosa / Q1636146
# Zarzuelako Antzokia

Zarzuelako Antzokia (gaztelaniaz: Teatro de la Zarzuela) Espainiako Madril hiriburuko opera antzokia da. 1856ko urriaren 10ean irekia zuten, 1909an erre eta 1914an berrireki zuten. Jovellanos kalean kokatua, zarzuelaren emanaldiak egiteko espreski eraiki zuten.
Parez-pare, kale berdinean, Madrilgo Euskal Etxea dago.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q3321632
* Multimedia: Teatro de la Zarzuela / Q3321632
# Zarzuela

Zarzuela Espainiako musika-antzerki genero bat da, opereta espainiarra. Bi alditan garatu zen, Aldi Barrokoan (1650-1790) eta Aro Modernoan (1845-1965). Abestutako zati eta hitz egindako zatiz tartekatzean datza bere berezitasuna. Gehienak gaztelaniaz idatziak dira, baina batzuk baita katalanez ere. Espainiatik kanpo, Kuba eta Filipinetan izan du arrakasta handia zarzuelak.

## Historia

Artxiboen arabera, uste da Lope de Vega eta Calderon de la Barca olerkari espainiarrak izan zirela zarzuelak idatzi zituzten lehenengoak. El Golfo de las sirenas (1657, Calderon de la Barca) izan zen lehenengo obra.

## Erreferentziak

* ↑ «zarzuela» Euskaltzaindiaren Hiztegia (Noiz kontsultatua: 2019-03-22).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Zarzuelari buruzko webgunea
* Zarzuelari buruzko artikulua, Argia astekarian.
* Datuak: Q148163
* Multimedia: Zarzuela / Q148163
# Zarzuela de Jadraque

Zarzuela de Jadraque Guadalajarako udalerria da, Sierra norte de Guadalajara eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 50 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1657845
* Multimedia: Zarzuela de Jadraque / Q1657845
# Zarzuela del Pinar

Zarzuela del Pinar Segoviako udalerria da, Tierra de Pinares eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 534 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Segoviako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalari buruzko webgunea.
* Datuak: Q1919344
* Multimedia: Zarzuela del Pinar / Q1919344
# Zarzosa de Río Pisuerga

Zarzosa de Río Pisuerga Burgosko udalerria da, Odra-Pisuerga eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 42 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1614770
* Multimedia: Zarzosa de Río Pisuerga / Q1614770
# Zarzuela del Monte

Zarzuela del Monte Segoviako udalerria da, Comarca de Segovia eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 613 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Segoviako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1916987
* Multimedia: Zarzuela del Monte / Q1916987
# Zarzuela jauregia

Zarzuela jauregia (gaztelaniaz Palacio de la Zarzuela) Espainiako Errege Etxearen egoitzetako bat da. Gaur egun, erregeen eta Asturiasko Printzeen egoitza pribatua da. Bertan Joan Karlos I.a Espainiakoa, Sofia Greziakoa, Filipe Borboikoa eta Letizia Ortiz bizi dira.
Jauregia 1627 urtean eraikitzen hasi zen eta lanak 1635ean bukatu ziren. Juan Gómez de Mora arkitektoa izan zen eraikitzearen arduraduna.

## Ikus, gainera

* Madrilgo Errege Jauregia
* El Pardoko Errege Jauregia

## Kanpo estekak

* Errege familiaren webgune ofiziala (Gaztelaniaz) (Ingelesez) (Katalanez) (Galizieraz)
* Datuak: Q604921
* Multimedia: Palacio de la Zarzuela / Q604921
# Zubiri-Manteo BHI

Zubiri-Manteo BHI Donostiako Sagues auzoko Bigarren Hezkuntzako Institutua da, Bigarren hezkuntza, Batxilergo eta Lanbide heziketako zikloak eskaintzen dituena. Sagues, Gros, Ulia, Ategorrieta eta Egia auzoetako gazteei zuzentzen zaie nagusiki.

## Kanpo estekak

* Ikastetxearen webgunea
* Datuak: Q12269464
# Zubimusu zubia (Villabona-Zizurkil)

    Artikulu hau Villabona eta Zizurkilgo zubiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Zubimusu (argipena)».
Zubimusu zubia, Gipuzkoako Villabona eta Zizurkil udalerriak elkarlotzen dituen zubi bat da, Oria ibaia zeharkatuz. Zubi hau Villabonatik Asteasura doan errepidearen hasieran dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59393444
* Multimedia: Zubimusu zubia / Q59393444
# Zubimusu zubia (Zestoa)

    Artikulu hau Zestoako zubiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Zubimusu (argipena)».
Zubimusu zubia, Gipuzkoako Zestoa udalerrian dagoen zubi bat da, Urola ibaia zeharkatuz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59393556
# Zubiri (argipena)

Zubiri izenak adiera zenbait ditu:
* Zubiri, Nafarroako herria;
* Zubiri, abizena,
** Xabier Zubiri (1898-1983), filosofoa,
** Serafín Zubiri, nafar abeslari eta musikari itsua;
* Zubiri-Manteo BHI, Donostia bigarren hezkuntza institutua.