# Abu Dis

Abu Dis (arabieraz: أبو ديس‎) Jerusalem probintziako hiri palestinarra da. Palestinako Estatistika Bulego Zentralaren arabera, 12.251 biztanle zituen 2017an.

## Historia

Victor Guérin frantses ikertzaileak uste zuen Biblian aipatutako Bahurim (Barhum) herria Abu Dis zela, baina hipotesi hori ez da onartzen gaur egun.
Abu Dis hiria 1187 baino lehen sortu zen erromatar garaian Beta Budison herria zegoen lurraldean.

## Demografia

Hainbat familia hedatu (hamule) bizi dira Abu Disen, besteak beste, Al Khanafsah, El Halabiyah eta El 'Eriqat.
| Urtea | Biztanleria |
| 1870 inguru | 326 (gizonezkoak baino ez ziren zenbatzen) |
| 1896 | 600 inguru |
| 1922 | 1.029 |
| 1931 | 1.297 |
| 1945 | 1.940 |
| 1961 | 3.631 |
| 1967 | 2.640 |
| 1982 | 2.640 |
| 1987 | 5.368 |
| 1997 | 8.975 |
| 2005 | 11,753 |
| 2007 | 10.782 |
| 2017 | 12.251 |

## Ekonomia

2011ko datuen arabera, hauek ziren hiriko ekonomiaren sektoreak:
* kudeaketa (% 80)
* zerbitzuen sektorea (% 19)
* Israelgo lan-merkatua (% 1)
2007an, biztanleriaren % 37,6 ekonomikoki aktiboa zen, eta horietatik %85ek lana zeukan.
Nekazaritzari dagokionez, olibak, garrazkiak, fruitu oskoldunak eta zerealak (bereziki garia eta garagarra) ekoizten dira Abu Disen. Gehien hazten duten abereak ardiak dira, baina behiak eta ahuntzak ere badaude.

## Hezkuntza

Palestinako Estatistika Bulego Zentralaren arabera, 2007an, biztanleriaren % 95,1 gutxi gorabehera alfabetatua zen, eta analfabetoen artean, % 74,7 emakumezkoak ziren. 2011n, 2.905 ikasle eta 170 irakasle zeuden hirian.
Gaur egun, lehen eta bigarren hezkuntzako zortzi eskola daude Abu Disen, hiru publiko, lau pribatu eta Ekialde Hurbileko Palestinar Iheslariei Laguntzeko Nazio Batuen Agentziak zuzendutako bat. Eskola horietatik bi mutilenak dira, bat neskena da eta gainerakoak mistoak.
Horrez gain, badago lau haurtzaindegi.
Al-Quds Unibertsitateko campus nagusia Abu Disen dago.

## Osasuna

Al Maqasid erakundeak zuzendutako osasun-zentro bat eta lau farmazia pribatu daude Abu Disen. Gaixoak beste hiri batzuetara bidaltzen dituzte, batez ere Ramallah, Beit Jala eta Jeriko.

## Erlijioa

Hainbat meskita daude Abu Disen:
* Al Farooq meskita
* Taybah meskita
* Al Jami'a meskita
* Al 'Abrar meskita
* Salah ad Din al 'Ayyubi meskita
* Othman ben 'Affan meskita
* 'Ahbab Allah meskita

## Politika

2020an, Donald Trumpek Abu Dis Palestinako hiriburu izatea proposatu zuen. Hala ere, palestinar politikariak, Ahmed Abu Hilal hiriko alkatea barne, aurka agertu ziren.

## Herri senidetuak

* Camden (Ingalaterra)
Abu Disek lankidetza-hitzarmena egin zuen Frantziako Rezérekin, baina ofizialki ez dira hiri senidetu deitzen.

## Hiritar ezagunak

* Kamel Arekat (1901-1984), politikaria
* Saeb Erekat (1955-2020), politikari eta diplomazialaria
* Ahmed Qurei, Abu Alaa (1937-2023), politikaria

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez)(Arabieraz) Preliminary Results of the Population, Housing and Establishments Census, 2017. Palestinian Central Bureau of Statistics (argitaratze data: 2018), 76 or. (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ 2 Sm 17:18
* ↑ 2 Sm 23:31
* ↑ 1 Kro 11:33
* ↑ (Frantsesez) Guérin, Victor. (1874). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. 2 Paris: L'Imprimerie Nationale, 160 or. (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Ingelesez) McKenzie, John L. (1995). Dictionary of the Bible. Simon & Schuster, 77 or..
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (Ingelesez) Abu Dis Town Profile. Jerusalem: The Applied Research Institute (argitaratze data: 2012) (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Alemanez) Socin, Albert. (1879). «Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem» Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins 2: 142. (Noiz kontsultatua: 2023-11-04).
* ↑ (Alemanez) Schick, Conrad. (1896). «Zur Einwohnerzahl des Bezirks Jerusalem» Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins 19: 125. (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Ingelesez) Barron, J.B., ed. «Table VII, Sub-district of Jerusalem» Palestine: Report and General Abstracts of the Census of 1922. Government of Palestine, 14 or. (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Ingelesez) Mills, E., ed. Census of Palestine 1931. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Jerusalem: Government of Palestine (argitaratze data: 1932), 37 or. (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Ingelesez) «Village statistics - 1945» Government of Palestine, Department of Statistics: 24. 1945 (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Ingelesez)(Arabieraz) Government of Jordan. (argitaratze data: 1964), 13 or. (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Ingelesez) Perlmann, Joel. (2011-2012). The 1967 Census of the West Bank and Gaza Strip: A Digitized Version. Levy Economics Institute (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* 1 2 3 4 (Ingelesez) «Welcome To Abu Dis - أبو ديس (אבו דיס)» Palestine Remembered (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Ingelesez)(Arabieraz) «2007 PCBS Census» Palestinian Central Bureau of Statistics: 116. 2010 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2010-12-10) (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Ingelesez) «Abu Dis Campus» Al-Quds University (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Ingelesez) Holmes, Oliver; Taha, Sufian; Balousha, Hazem. «'We will never be Jerusalem': Abu Dis pours scorn on Trump plan» The Guardian 2020-01-29 (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Ingelesez) «Sister cities of Abu Dis» Sister Cities of the World (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Frantsesez) «Rezé. Les Amis d’Abu Dis partent en Palestine» Ouest-France 2019-10-25 (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q246590
* Multimedia: Abu Dis / Q246590