OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Garazi Ugalde

Garazi Ugalde Pikabea (Lezo, Gipuzkoa, 1988) gipuzkoar itzultzaile eta idazlea da, olerkaria.
Euskal Herriko Unibertsitatean Itzulpengintza eta Interpretazioan lizentziaduna da 2011z geroztik. Gainera Hizkuntzalaritzan eta Euskal Filologian masterduna da. Hainbat lan argitaratu ditu, hala itzulpenak nola berak idatzitako lanak. Itzulpenei dagokienez, May Ayimen poesia ekarri du euskarara, besteak beste. 2020ko Jokin Zaitegi itzulpen-lehiaketa irabazi du; horrenbestez, Louise Glück Literaturako Nobel saridunaren The Wild Iris lana itzuliko du, eta 2021. urte amaieran argitaratuko du Elkar argitaletxeak.

## Lanak
### Poesia

* Korapiloak lokarrietan (2014)
* Morfologia (2016)

### Itzulpenak
#### Saiakera

* Angela Davis: Askatasuna, etengabeko borroka bat: Ferguson, Palestina eta mugimendu baterako oinarriak (Katakrak, 2016). Iñigo Roquerekin eta Amaia Apalauzarekin elkarlanean itzulia.

#### Poesia

* May Ayim: Poesia kaiera (Susa, 2020)
* Louise Glück: Basairisa (Elkar, 2021)

#### Eleberria

* Zadie Smith: Kanbodiako enbaxada (Igela, 2024)

## Erreferentziak

* ↑ Taldea, elkar. (2021-01-15). «Garazi Ugalde, Zaitegi sariaren irabazle - PostData» postdata.elkar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-01-15).
* ↑ «Garazi Ugaldek ekarriko du Louise Glück euskarara» EITB Euskal Irrati Telebista 2021-01-15 (Noiz kontsultatua: 2021-01-15).
* ↑ «Askatasuna, etengabeko borroka bat | Katakrak» katakrak.net (Noiz kontsultatua: 2020-12-07).
* ↑ Uranga, Amagoia Gurrutxaga. «Kaier bana Raymond Carverren eta May Ayimen poesiarentzat» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-12-07).
* ↑ «euskarari ekarriak» ekarriak.armiarma.eus (Noiz kontsultatua: 2020-12-07).
* ↑ «KANBODIAKO ENBAXADA | ZADIE SMITH | Igela Argitaletxea | Casa del Libro» casadellibro 2024-06-14 (Noiz kontsultatua: 2024-07-05).
* Datuak: Q47014956
# Garaziko ikastola

Garaziko ikastola Nafarroa Behereko Ikastola bat da. Donibane Garazi herrian dago kokatuta.
Ikastetxe pribatua da, Frantziako Hezkuntza Nazionaleko Ministerioarekin itundua. Haur hezkuntza eta lehen mailetako ikasleak formatzen ditu, murgiltze ereduan. Seaska eta Ikastolen Elkartea federakuntzetako kide da.

## Historia

1972 urtean sortu zen 14 ikaslerekin, Donibane Garaziko eskola publikoan.
Toki eskasari aurre egiteko, 1980an ikastola Uharte Garazira doa, 28 ikaslerekin, eta 1983an Lasan, 40 ikaslerekin. Ikastola Lasan egonen da 2003 urtea arte.
2003 urtean ikastola Seaska federazioak eraikitako ikastola berri batean sartzen da, Donibane Garazin.
2013an, ikastolaren 40 urteen ospatzeko, ikasle ohia den Mattin Lukuk Oihuaren oihartzuna kantua idatzi zuen.
2015 urtean, 154 ikasle dira Garaziko ikastolan eta Munhoa ikastola sortzen da Azkaraten.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 «Historia» Garaziko Ikastola 2017-01-22 (Noiz kontsultatua: 2021-12-23).
* ↑ Garaziko Ikastola : "Oihuaren oihartzuna" bideoklipa. (Noiz kontsultatua: 2021-12-23).
* ↑ (Frantsesez) Chilibolost, Kattin. (2015-04-24). «Trois nouvelles ikastola pour septembre» www.mediabask.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-23).

## Ikus, gainera

* Manex Erdozaintzi kolegioa
* Bernat Etxepare Lizeoa - Baiona

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100741100
# Garbage

Garbage 1994an Wisconsinen sortutako rock musika taldea da. Osakideak Duke Erikson, Shirley Manson, Steve Marker eta Butch Vig dira.
1990eko hamarkadaren amaieran, single sorta arrakastatsua atera zuten, tartean "Stupid Girl" ospetsua. Estreinako albumak, Garbage, 4 milioi ale saldu zituen munduan zehar. Bi urte prestatzen eman ostean, hurrengo diskak ere, Version 2.0, emaitza onak lortu zituen munduko musika-zerrendetan. 1999an, James Bonden The World Is Not Enough filmarako kanta nagusia egin zuten.
Aurreko maila altuari eutsi nahi bazioten ere, hirugarren diskoak, beautifulgarbage, ez zuen lehenengoen arrakasta komertzialik lortu. 2003an taldea desegitear egon arren, 2005ean, laugarren diska kaleratu zuten, Bleed Like Me. Urte berean, munduan zeharko bira moztutakoan, mugagabeko atsedenaldia hartuko zutela iragarri zuten, nahiz eta hori taldearen amaiera ez zela azpimarratu.

## Diskografia

* Garbage - 1995
* Version 2.0 - 1999
* beautifulgarbage - 2001
* Bleed Like Me - 2005
* Not Your Kind of People - 2012
* Strange Little Birds - 2016
* No Gods No Masters - 2021

## Kanpo estekak

* Datuak: Q485673
* Multimedia: Garbage (musical group) / Q485673
# Florence (Texas)

Florence Texasko hiri bat da. Williamson konderrian kokatua dago. 2010ean 1.136 biztanle zituen, 2,19 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Williamson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q979352
* Multimedia: Florence, Texas / Q979352
# Florence Bascom

Florence Bascom (1862ko uztailaren 14a - 1945eko ekainaren 18a) emakumeen aitzindaria izan zen geologo eta hezitzaile gisa 1800an. Bascom anomalia bihurtu zen XIX. mendean bi lizentziatura lortu zituenean. 1882an Artean lizentziatua eta 1884an Zientzietan lizentziatua biak Wisconsingo Unibertsitatean. Handik gutxira, 1887an, Bascomek geologiako masterra lortu zuen Wisconsingo Unibertsitatean. Bascom AEBetako geologian doktoregoa lortu zuen bigarren emakumea izan zen, 1893an. Johns Hopkins Unibertsitatean doktoretza jaso zuenean, erakundean lizentziatu zen lehen emakumea bihurtu zen. Geologian doktoretza lortu ondoren, 1896an Bascom Ameriketako Estatu Batuetako Geologia Zerbitzuan lan egin zuen lehen emakumea izan zen, baita geologian masterra lortu zuen lehen emakumeetako bat ere. Bascom ezaguna zen arlo horretan egindako aurkikuntza berritzaileengatik, eta emakumezko geologoen hurrengo belaunaldia zuzendu zuen. Geologoek Bascom "Ameriketako Estatu Batuetako lehen emakumezko geologoa" dela uste dute.

## Biografia

Florence Bascom Williamstownen (Massachusetts) jaio zen, 1862ko uztailaren 14an. Bascom bost haurretan gazteena, garai bateko gehienak ez bezala, emakumeak gizarteratzea bultzatzen zuen familia batekoa zen. Bere aita, John Bascom, Williams Unibertsitateko irakaslea zen, eta geroago Wisconsin-Madisongo Unibertsitateko presidentea. Bera izan zen bere karreraren eragilea eta geologia arloan izan zuen lehen harremana. Bere ama, Emma Curtiss Bascom , sufragio mugimenduan parte hartzen zuen emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea zen. Bere gurasoak emakumeen eskubideen aldekoak ziren eta emakumeak unibertsitateko ikasketak egitera bultzatu zituzten.
Aita Wisconsin-Madisongo Unibertsitateko presidente bihurtu zen 1874an. Urtebete geroago 1875ean, unibertsitatea emakumeak onartzen hasi zen eta Bascom Hill, Madison campusean, familiaren eta haien ondarearen izena hartu zuen.
Florence Bascomek oso harreman estua izan zuen aitarekin eta hark oso eragin handia izan zuen bere bizitzan. Aitak buruko gaixotasunekin borrokatu zuen eta bere seme-alabak sarritan mendira eramaten zituen. Miaketa horiek eta etxean zituzten tresna zientifikoek bultzatu zuten zientzietan interesa. Florence 16 urterekin nota altuekin graduatu zen Madison High School-en.
Bascom iktus baten ondorioz (garuneko hemorragia) hil zen 1945eko ekainaren 18an, 82 urte zituela. Williamstowneko Williams College hilerrian lurperatuta dago, senitartekoen ondoan.

## Erreferentziak

* ↑ Florence Bascom | American educator and scientist. .
* ↑ Gohn, Kathleen K.. Celebrating 125 Years of the U.S. Geological Survey. .
* ↑ Schneidermann, Jill. «A Life of Firsts: Florence Bascom» GSA Today (Geological Society of America).
* ↑ Women in World History: A Biographical Encyclopedia. .
* ↑ Florence Bascom Facts. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q453196
* Multimedia: Florence Bascom / Q453196
# Florence Arthaud

Florence Arthaud (Boulogne-Billancourt, 1957ko urriaren 28a - La Riojako probintzia, Argentina, 2015eko martxoaren 9a) frantses nabigatzailea izan zen.
Ozeano-zeharkaldi bat irabazi duen lehenbiziko emakumea izan zen (Ronaren bidea, 1990). Urte hartan bertan, Atlantikoa bakarka zeharkatzeko ordura arteko marka hautsi zuen, eta 1992an berriz egin zuen balentria. Transpazifiko bidea ere egin zuen 1997an, Bruno Peyronekin batera.
Argentinan hil zen 2015ean, helikoptero biren arteko talka batean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q435208
* Multimedia: Florence Arthaud / Q435208
# Florence Ethel Johnson

Florence Ethel Johnson (Melbourne, Australia, 1884ko martxoaren 26a - Malvern, Victoria, Australia, 1934ko azaroaren 6a) australiar feminista, sindikalista eta hezitzailea izan zen.

## Biografia

1900ean South Preston State Schoolen pupil-teacher zen, hau da, gaur egun ikasgela batean gainbegiratuta maistra praktikak egiten ari den maistragaia. 1906an, Arcadia South estatuko eskolako zuzendaria izan zen. Victoriako estatu-eskoletan 18 urtean irakasle-lanean jardun ondoren, 1919an Victoria Estatuko Zerbitzu Federazioko Emakumeen Ataleko idazkari kargua hartu zuen.
Victoriako zerbitzu publikoan emakumezko eta irakasleen soldatak aldarrikatzen eta hobetzen lagundu zuen, baita erizain eta idazkarien kasuan ere. Bere ahaleginari esker, gizonezkoek kobratzen zuten soldataren erdia (1/2) kobratu beharrean, bostetik lau (4/5) izatera pasatu zen. 1918an Maisu-maistren Legea onartu zenean, promoziorako sexua zela eta, emakumeak generoarengatik ez zirela baztertuak izango ziurtatu zen.
Johnson St Kildak 1927ko estatu-hauteskundeetan Victoriaren Batzar Legegilean zuen aulkiaren aurkako lan-munduko hautagai independente aurkeztu zen, eta urte hartako hauteskundeetan parte hartu zuen. Emakume hautagai bakarra izan zen. Lehen botazioan botoen %20 jaso zuen. Hauteskundeetan galdu eta irakaskuntzara itzuli zen.
Emakume Viktoriarren Maistren Elkarteko presidentea izan zen eta 1932an jubilatu zen.

## Bizitza pertsonala

1932an Frederick Arthur Ingram itsas ingeniariarekin ezkondu zen Perthen. 1934ko azaroaren 6an hil zen St Benedict, Malvern, Victoria ospitale pribatuan, balbula mitraleko gaixotasun baten ondorioz. Gorpuzkiak erraustu egin zituzten.

## Erreferentziak

* ↑ The Woman's World. Victoria, Australia 1932-12-09, 16 or..
* 1 2 3 4 «Johnson, Florence Ethel (1884–1934)» Australian Dictionary of Biography (Canberra: National Centre of Biography, Australian National University).
* ↑ Champion of Her Sex. Victoria, Australia 1919-12-23, 9 or..
* ↑ «For Young Australia The Lone Hand School of Writers. Prizes for School Children» The Lone hand (W. McLeod) ((1 June 1920)) 1920-06-01.
* ↑ State Election. Victoria, Australia 1927-04-11, 17 or..
* ↑ Carr, Adam. «Results of Victorian 1927 Election» Psephos.
* ↑ «Florence Ethel Johnson | Darebin Libraries» library.
* 1 2 Feminist Surprises Her Friends. Victoria, Australia 9 de enero de 1933, 14 or..
* ↑ Family Notices. Western Australia 1932-12-27, 1 or..
* ↑ Family Notices. Victoria, Australia 1934-11-07, 1 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24218321
* Multimedia: Florence Ethel Johnson / Q24218321
# Florence Cushman

Florence Cushman (Boston, 1860 – 1940) Henry Draper katalogoan lan egin zuen Harvard Collegeko Behatokiko astronomo estatubatuar bat izan zen.

## Ibilbidea

Florencek Charlestown High Schoolen ikasi zuen, eta han graduatu zen 1877an. 1888an Harvard Collegeko behatokian hasi zen lanean Edward Pickering astronomoaren langile gisa. Florence Harvardeko konputagailuetako bat izan zen, hasieran Pickeringekin eta, 1919an hil ondoren, Annie Jump Cannonekin lan egin zuena. Bere izar espektroen sailkapenek Henry Draper Katalogoan lagundu zuten 1918 eta 1934 artean. Behatokian astronomo bezala jarraitu zuen 1937ra arte eta 1940an hil zen 80 urte zituela.
Cushmanek Harvard Collegeko behatokian lan egin zuen 1918 eta 1937 bitartean. Ia berrogeita hamar urteko ibilbidean zehar, prisma objektiboaren metodoa erabili zuen ehunka mila izarren espektro optikoak aztertu, sailkatu eta katalogatzeko. XIX. mendean, argazki-iraultzak gaueko zeruaren azterketa zehatzagoa ahalbidetu zuen, begietan soilik oinarritutako behaketekin egiten ez zen bezala. Neurketarako espektro optikoak lortzeko, Harvard Unibertsitateko Behatokiko astronomoek gauez irudi astronomikoak harrapatzeko beirazko plakak jartzen zituzten. Egunean zehar, Florence bezalako neskek espektroak aztertu zituzten, balioak murriztuz, magnitudeak kalkulatuz eta aurkikuntzak katalogatuz.
Henry Draper Katalogoaren 1918ko edizioan agertzen diren izarren posizioak eta magnitudeak zehaztea egozten zaio. Katalogo horrek 222.000 izar inguruko espektroa zuen. Harvardeko konputagailuek, Florence barne, ahalegin horri ekin zioteneko dedikazioa eta eraginkortasuna deskribatzean, Edward Pickeringek esan zuen:
   "Zenbatespen bakoitzaren murrizketan minutu bateko galera izanez gero, atzeratu egingo litzateke lan osoaren argitalpena, laguntzaile batek bi urterako egiten duen denboraren baliokidearekin".

## Ikus gainera

* Harvard Collegeko Behatokiaren web orria
* Computadoras de Harvard
* Henry Draper katalogoa

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «The Female Astronomers Who Captured the Stars» Science Friday (Noiz kontsultatua: 2022-10-31).
* ↑ Spradley, Joseph L.. (1990-09-01). «Women and the stars» The Physics Teacher 28 (6): 372–377. doi:10.1119/1.2343078. ISSN 0031-921X. (Noiz kontsultatua: 2022-10-31).
* ↑ Ogilvie, Marilyn Bailey. (1986). Women in science : antiquity through the nineteenth century : a biographical dictionary with annotated bibliography. Cambridge, Mass. : MIT Press ISBN 978-0-262-15031-6. (Noiz kontsultatua: 2022-10-31).
* ↑ «Computers at Work: Astronomical labor at the HCO at the turn of the century | Galactic Gazette» web.archive.org 2019-09-29 (Noiz kontsultatua: 2022-10-31).
* ↑ Cannon, Annie J.; Pickering, Edward C.. (1918-01-01). «The Henry Draper catalogue 0h, 1h, 2h, and 3h» Annals of Harvard College Observatory 91: 1–290. (Noiz kontsultatua: 2022-10-31).
* ↑ (Gaztelaniaz) «The glass universe : how the ladies of the Harvard Observatory took the measure of the stars | WorldCat.org» www.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2022-10-31).

## Kanpo estekak

* Harvard College-ko Behatokia, historia irudietan
* Datuak: Q15996905
* Multimedia: Florence Cushman / Q15996905
# Florence (Oregon)

Florence Oregongo hiri bat da. Lane konderrian kokatua dago. 2010ean 8.466 biztanle zituen, 13,71 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lane konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q862740
* Multimedia: Florence, Oregon / Q862740
# Florence (Wisconsin)

Florence Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Florence konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 641 biztanle ditu, 4,60387 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Florence konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5460542
* Multimedia: Florence (CDP), Wisconsin / Q5460542
# Film Stars Don't Die in Liverpool

Film Stars Don't Die in Liverpool 2017ko Paul McGuigan eskoziar zinema zuzendariak zuzendutako film erromantikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Peter Turner aktoreak dei bat jaso du: maitale izan zuen Gloria Grahame aktorea gaixotu egin da. Emakumea Liverpoolgo jaiotetxe xumera eramango du Turnerrek, han zaintzeko. Denbora horretan, emakumearekin izan zuen maitasun afera gogoratuko du gizonak.

## Aktoreak

* Annette Bening: Gloria Grahame
* Jamie Bell: Peter Turner
* Vanessa Redgrave: Jeanne McDougall
* Julie Walters: Bella Turner
* Kenneth Cranham: Joe Turner
* Stephen Graham: Joe Turner Jr.
* Frances Barber: Joy
* Leanne Best: Eileen
* Suzanne Bertish: Fifi Oscard
* Ben Cura

## Erreferentziak

* ↑ «Las estrellas de cine no mueren en Liverpool» Berria 2018-05-20 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28101361
# Film-zuzendari

Film-zuzendaria film bat egiteko prozesuaren buruan dagoen pertsona da. Bere eginkizunak gertakizuna gauzatzea, filmeko alderdi artistikoak eta dramatikoak kontrolatzea eta teknikariak zein antzezleak gidatzea dira, azkenean, filmak bere asmoekin bat egin dezan.
Hala ere, zuzendariek ez daukate erabateko kontrol artistikoa bere gain. Eskuarki zuzendariek aukeratzen dituzten ekoizleek zuzendariaren lanean mugak jartzen dituzte, bere erabakiek konpainia ekoizlearen interesei kalte egin ez diezaieten. Horrela, batzuetan ekoizleek edozein gauzari betoa jartzeko ahalmena daukate, lehendabiziko gertakizunetik filmaren azken erabakietara arte, zuzendariak irizten diona irizten diola.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q2526255
* Multimedia: Film directors / Q2526255
# Film balkonowy

Film balkonowy (euskaraz balkoiko filma) 2021eko poloniar film dokumentala da, Pawel Lozinskik idatzia, zuzendua eta filmatua. Zuzendariak Varsoviako apartamentuaren azpian kaletik pasatzen diren pertsonekin dituen elkarrizketek osatzen dute filma. Istorio bakoitza bakarra da, eta bizitzari norbanako gisa aurre egiteko modua aztertzen du.

## Ekoizpena

Bi urte baino gehiago igaro zituen Pawel Łozińskik (pandemia baino lehen hasi zen, 2018an) adin guztietako gizon eta emakumeak filmatzen Varsovian (Polonia). Ia 2.000 lagunen joan etorriak grabatu zituen filmazioan, prozesua bi urtez luzatu baitzen eta 165 grabazio egun izan baitzituen.

## Sinopsia

Varsovian, Paweł Łozińskiren etxearen azpitik pasatzen ari da jendea. Batzuk lasai dabiltza, beste batzuk presaka, batzuk ia noraezean. Paseo bat ematen ari dira seme-alabekin, berandu iristen ari dira lanera edo hitzordura, nekatuta itzultzen ari dira etxera edo etxetik ateratzen ari dira maskotekin. Bizi une desberdinetan daude guztiak, nahi, helburu edo xede desberdinak dituzte, eta bakoitzak bere ikuspegi berezia du izateari buruz, gutxi gorabehera hausnartua.

## Argitarapena

2021eko abuztuaren 7an estreinatu zen Locarnoko Zinemaldiko Semaine de la critique-en. Pelikula 2022ko apirilaren 8an kaleratu zen Poloniako antzokietan, eta geroago HBO Max-en atera zen 2022ko apirilaren 17an.
Euskal Herrian Punto de vista jaialdian aurkeztu zen, Iruñean, 2022ko martxoan.

## Sariak

Poloniako zinema akademiak filma Oscarretarako izendatu zuen, Nazioarteko Film Luze Onenaren kategorian lehiatzeko, baina filma ez zen hautatua izan.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «The Balcony Movie (2021)» Radio Times.
* ↑ «"We Joke That This is a Pre-covid Movie Made from a Safe Social Distance": Paweł Łoziński on his First Look Closing-Night Doc The Balcony Movie» IMDb.
* 1 2 (Polonieraz) Ossowska, Marta. (2022-04-18). «Wyszedł na balkon i spytał Polaków, co ich boli. Potem nie mógł spać» film.wp.pl.
* ↑ (Polonieraz) «Paweł Łoziński : "Film balkonowy" miał dać nadzieję, że Ziemia jest wciąż dobrym miejscem do życia» dzieje.pl.
* ↑ «Filma» Punto de Vista jaialdia (Noiz kontsultatua: 2023-01-22).
* ↑ (Ingelesez) «The Festival - Film Sections - Semaine de la critique» Locarno Film Festival.
* ↑ (Polonieraz) «'Film balkonowy' Pawła Łozińskiego w kinach od 8 kwietnia, od 17 kwietnia w HBO Max» www.wirtualnemedia.pl.
* ↑ (Polonieraz) «"Film balkonowy": pierwszy polski film dokumentalny HBO Max. O czym opowiada? | Rozrywka Radio ZET» rozrywka.radiozet.pl 2022-04-15.
* ↑ «2022ko edizioa» Punto de Vista jaialdia (Noiz kontsultatua: 2023-01-22).
* ↑ (Polonieraz) PISF - Filmy zgłoszone na polskiego kandydata do Oscara. .

## Kanpo estekak

* Film balkonowy Internet Movie Databaseren webgunean (Ingelesez)
* Datuak: Q114662298
# Film-editatze

Editatzea edo muntatzea, zineman, film baten agerraldi guztiak biltzea jarraipena emanez da. Pelikula filmatu ondoren planoak hautatu, hurrenkeratu eta elkartu behar dira. Film-zuzendariaren ideiei, gertakizunari eta beste batzuen aholkuei jarraituz.
Editore edo muntatzailearen lan-tresnak, gaur egun, asko hobetu dira; horren ondorioz, aukera gehiago edukitzen dituzte, eta maila hobeko filmak egiten dituzte. Plataformekin eta programa profesionalekin lan egiten du, adibidez: Avidekin edo edizio digitaleko beste metodo batzuekin. Laguntzaile bat izan dezake eta, aldi berean, negatibo ebakitzailearekin, eta filmaren lehenengo aldakiaren arduraduna. Lehenengo aldakia offline izeneko edizio-sistemarekin egiten da.

## Editatze-motak

* Lehenengo planoa: David Wark Griffith lehenengo planoaren asmatzailea izan zen, plano jeneralari garrantzia kentzen dio eta pertsona eta gauzei ematen dio.
* Editatze paraleloa (ingelesez: cross-cutting): editatze honetan bi istorio edo gehiago aldi berean kontatzen dira; David Wark Griffithek eman zion ospea bere filmetan, adibidez “Intolerance” filmean.
* Kontakizun-editatzea: Griffithek lehenengoa izan zen editatze hau erabiltzen, editatze-mota hau liburua bezalako filma egitean datza. Griffithen hitzetan "ez al dute idazleek hori egiten?".
* Flashbacka: Editatze berezi bat da, bi irudi dira, batak pertsonaiari bere lehenaldira eramaten dio. Orainalditik iraganera gertatzen den aldaketa batzuetan irudien bitartez edo soinuaren bidez gauzatzen da. Orokorrean, reverb soinua da, hau da, irudian ezarrita dagoen soinua da, soinu horrek iraganeko irudira eramaten du pertsonaia.

## Jarraitutasuna

Ezinbestekoa da nolabaiteko jarraitutasun bat sortzea, baita muntaketa paraleloan ere. Ikuslea kokatzeko balio du, espazio batean, hau da, ikuslea ez desorientatzeko. Horretarako:
* Istorio bat kontatzeko behar ez diren elementu guztiak kentzen ditu eta errepikapena saihesten ditu
* Koherentzia espaziala sortzen du
* Denbora-jarraitutasuna mantentzen du
* Harreman bisualak eta erritmikoak sortzen ditu
* Fikzioa eraikitzeko bitartekoak ezkutatzen dizkio ikusleari.

## Eszenen konexio motak

Jarraitutasunaren inpresioa gordetzeko editoreak konexio mota desberdinak kontutan hartu behar ditu:
* Posizionala: aktoreak posizio bera hartu behar du sekuentzia batetik bestera
* Ikuspegiak: bistak orientazio logikoa jarraitu behar du ondoz ondoko planoetan
* Arropa: jantzietan egon daitezkeen aldaketak edo ez eta gerta daitezkeen kalteak edo aldaketak errespetatu behar dira
* Kameraren posizioa: oso garrantzitsua filma muntatzerakoan
* Makillaje eta ile-apainketa
* Muntaketa: narrazioari jarraipena eta zentzua emateko

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q237893
* Multimedia: Film editing / Q237893
* ↑ https://nataliasoledadllugdar.wordpress.com/tipos-de-montaje/
* ↑ https://www.manuales.com/manual-de/raccord-cinematografico
# Film (argipena)

Film hitzak adiera zenbait ditu:
* argazki-pelikula, argazki, diapositiba, zinemako filmen eta beste zenbait irudi-euskarriren oinarria den material mehe fotosentibera;
* metonimiaz, aurrekoarekin egindako lan bat, bereziki |zinemako filmea, baina baita ere mikrofilmak esaterako;
* Film, 1965eko zinemako film esperimentala.

### Ikus, gainera

* Pelikula (argipena)