# Marko Miljanov

Marko Miljanov Popović (serbieraz: Марко Миљанов Поповић) Brda tribuko buruzagi bat eta jeneral eta idazle montenegroarra izan zen.
Garai modernoan Montenegroko lehen printze sekularra izan zen Danilo I.aren zerbitzuan sartu zen, eta Kuči tribu armatua eraman zuen Otomandar Inperioaren aurka 1861-62 eta 1876-78ko gerretan, buruzagi militar trebe bezala bereiziz. Bere tribua Montenegrokin batzea lortu zuen 1874an. Miljanov eta Nikolas I.aren artean ere, idazle trebea izan zen, eta montenegroarren egin zituen deskribapenengatik ospea lortu zuen.
Bere biloba Olgivanna Lloyd Wright-ek Frank Lloyd Wrighten lagunarte eta fundazio ikonikoa zuzendu zuen Estatu Batuetan.

## Biografia

Marko Medun herrian jaio zen 1833ko apirilaren 25ean (San Mark-eko eguna). Bere aita Miljan Jankov Popović zen, bere ama Borika, Oraovon jaioa. Spasoje Jokov Popović apaiz ortodoxoak bataiatu zuen.
Medun herria Kuči tribuan dago (gaur egungo Podgorica udalerria, Montenegro), Brda eskualdean (Highland). Garai hartako tribua de facto zen, Otomandar Inperiotik eta Petri II.a Petrović-Njegoš-en arau zuzenetik independentea. Tribua, barne odol plantan harrapatua izan zen 1825etik aurrera, hurrengo 50 urteetan, anaitasuna (klanak), Scutariren Paxarekin edo beste tribu batzuekin batera, etsaiei aurre egiteko. Bere kideak bezala, Miljanovek hajdučija (gerrillaren aurkako borrokan) parte hartu zuen eskualdeko otomandarren aurka.
1856an, hiriburu montenegroarra iritsi zen, Cetinje, eta Danilo printzearen zerbitzura sartu zen, perjanici izeneko bere unitate zaintzailean. Otomandar lurraldeko sarekadetan izan zuen ausardia eta arrakastagatik eta konfiantzazko gizona zenez, 1862an Bratonoži tribuko (Kuči irradiatua) epaile eta buru postua eman zioten. 1874an Kuči Montenegrokin bateratzeko egin zuen lanagatik, otomandarrek prezio bat ezarri zioten buruan. Urte berean Montenegrin Senaturako izendapena ikusi zuen (1879tik aurrera Estatu Kontseilua bihurtua). 1876-78 urteetan Ottomandarren aurkako gerran, Montenegrin zuzendu zuten hiru komandanteetako bat izan zen Fundinako guduan. 1879an, Brdako tropak, bere agintari gorenaren agindupean, garaitu egin zituzten irregulartasun albaniarrek, Bavariako guduan, Plav eta Gusinje lurraldeen alde borrokatu zutelarik. 1882an Nikolas printzearekin izandako desadostasun izugarri baten ondoren, Estatu Kontseilua utzi eta bizitza publikotik bere jaioterrira erretiratzea erabaki zuen. Nahiz eta 50 urte izan, Marko Miljanov-ek, analfabetoa izanik, idazten ikastea erabaki zuen. "Anaia serbiar maitea, ikusi ditudan heroiak ikusteko aukera bazenu, bihotzak ez lizuke bakerik emango, harik eta beren eta gure eskubideen alde alai hiltzen diren heroiei erantzun arte. "
Herceg Novin hil zen 1901eko otsailaren 2an.

## Lanak

Marko Miljanov argitaratu aurretik hil zen. Lan guztiak Serbian argitaratu ziren, Marko Nikolas erregearen disidente ezaguna zenez.
* Humanitate eta Ausartasun (serbieraz: Примјери чојства и јунаштва, Belgrad 1901), bere lanik garrantzitsuena, benetako pasadizoen bilduma bat da, bere garaiko montenegroar etiko lortuen adibide praktikoak irudikatzen dituena. Monumentu iraunkorra da XIX. mendeko independentziaren aldeko borroka montenegroarren beste heroi ezezagunentzat. Pasadizoek jende arrunta eta apala deskribatzen dute, haien hizkuntza, ohiturak eta beste montenegroar eta albaniar batzuek mirestarazi zituzten egintzak. Marko hizkera argi eta zakarra du, baina bere mezua durundagarria da.
* Kuči tribua Folk Stories and poemetan (serbieraz: Племе Кучи у народној причи и пјесми, Belgrad 1904), bere bigarren liburu argitaratua, Kuči tribuaren datu historiko, folkloriko eta etnografikoen bilduma bat da.
* Bizitza eta albaniar usadioak (serbieraz: Живот и обичаји Арбанаса), albaniar tribu katoliko hurbilei buruzko lan bat dira, euren kultura eta eguneroko bizitza deskribatzen dituena. 1907an idatzia, malesoris albaniarraren ohiturak deskribatzen. Nahiz eta bizitza osoa eman zuen albaniarren aurka borrokan, oso liluratua eta mireslea izan zen. Liburua berehala argitaratu zuten. Liburuak Albaniako iparraldeko handikien kultura (Malissori), haien ohiturak (besa, zin eta vendetta barne), ahaidetasuna eta abegikortasuna deskribatzen ditu.
* Hajduks serbiarra (serbieraz: Српски хајдуци), epopeia
* Bratonožić buruzko zerbait (serbieraz: Нешто о Братоножићима), epopeia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3132479
* Multimedia: Marko Miljanov / Q3132479