OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alblasserdam

Alblasserdam (entzun) Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 19.006 biztanle zituen.

## Kokapena

Alblasserdamen udalerri mugakideak honakoak dira: Molenwaard iparralde eta ekialdean, Papendrecht hegoaldean, Ridderkerk mendebaldean eta Hendrik-Ido-Ambacht hego-mendebaldean.

## Ikus, gainera

* Hego Holanda

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q736131
* Multimedia: Alblasserdam / Q736131
# Albo-produktu

Albo-produktu esaten zaie erreakzio kimiko batean, lortu nahi den produktuaz gain eratzen diren beste produktuei.
Adibidez, azido selenikoaren sintesian kloroa usatuz azido kloridrikoa da albo-produktua.
${\ce {Se + 4 H2O + 3 Cl2 -> H2SeO4 + 6 HCl}}$

## Erreferentziak

* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2022-10-30).
* ↑ De, Anil K.. (2003). A textbook of inorganic chemistry. (Ninth edition, thoroughly recast and enlarged. argitaraldia) ISBN 978-81-224-1384-7. PMC 984693987. (Noiz kontsultatua: 2022-10-30).

## Ikus, gainera

* Azpiproduktu
# Albo kalte

Albo kalteak edo zehar kalteak bereziki operazio militarretan erabilitako terminoa da, maiz eufemismo moduan, gudarekin zerikusia ez duten pertsona eta ondasun zibilei egindako kalteak izendatzeko.

## Erreferentziak

* ↑ «daños colaterales», Zehazki.
* ↑ Batzuetan, kalte kolateralak ere deitzen zaie.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45939
# Alboak (Eraztunen Jauna)

Alboak, Tolkienen legendarium ospetsuan eta Eraztunen Jauna eleberrian, Eskualdean bizi ziren hobbiten azpiarraza bat da.
Kiderik gutxien zituen taldea zen, eta kolore argiko larruazal eta ilea izateagatik eta euren altuera handiagoagatik eta argaltasunagatik bereizten ziren. Oso gogoko zituzten zuhaitzak eta basoak, ehiza, nekazaritza baino gogokoago izatea eta elfoekin ondo eramatea eragiten zuena. Abilak ziren hizkuntzekin eta trebeak ziren kantatzen.
Gainontzeko hobbit arrazak bezala, Rhovanionetik zetozen, eta eurei buruzko berriak daude Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1150. urtetik, Eriadorrera iritsi eta gainontzeko hobbitekin batu zirenean. Mendi Lainotsuak zeharkatu zituzten Rivendeleko iparraldeko pasabideetatik, eta Mitheithel ibaitik jaitsi ziren Angelua deituriko tokiaren lurralderaino.
Euren izaera abenturazale eta ausartagatik, Albo asko izan ziren beste hobbit adarretako familia eta klanen buru, eta beti izan zuten ezarri ziren tokitik haratago esploratzeko ekimena. Honela, orkoen arriskua Mendi Lainotsuetatik gertu nabaritzen hasi zenean, Alboak joan ziren Breeranzko martxaren buru, Artxeteko oihanera heltzen eta bertan ezartzen lehenak izan zirelarik.
Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1601. urtean, Argeleb II.a erregearen baimenarekin, Martxo eta Zuri anaia alboek, hobbiten buru, Baranduin ibaia zeharkatu eta ibai honen eta Urruneko Kebraden artean ezarri ziren, ondoren, lurralde hau, Eskualdea bezala ezagutuko zelarik.
Eguzkiaren Hirugarren Aroaren hamaieran, Took, Brandiorein eta Bolger bezalako familiek, odol alboa zuten.
# Albo-aurpegi (geometria)

Geometrian, albo-aurpegia poliedroetan, bereziki prisma eta piramideetan, oinarria ez den edozein aurpegi da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25479183
# Albo ondorio (medikuntza)

Albo-ondorioa farmako edo bestelako tratamendu baten efektu txar, kaltegarri, bilatu gabeko eta saihestezina da. Iatrogenia edo medikuntzak eragindako kalteen artean ditugu.
Ondorio terapeutiko edo sendagarriekin alboratu behar dira beti ere tratamenduarekin jarraitu ala ez erabakitzeko, larritasunaren arabera.
Farmakojagoletza zerbitzuek albo-ondorioak aztertu eta kontrolatzeko guneak dira, osasun sistemetan daudenak.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Eusko Jaurlaritzaren Osasun Saileko farmakojagoletzaren unitatea
* Datuak: Q3269441
# Adunați

Adunați Errumaniako udalerri bat da, Prahova konderrian. 1.896 biztanle ditu, 22,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Adunați $^{(en)}$ Ocina de Jos $^{(en)}$ Ocina de Sus $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1089713
# Adur

Adur honakoa izan daiteke:
* Adur (zoria), mitologiako elementua.
* Adur (izena), euskal gizonezko izena.
* Adur (Rol-jokoa), euskarazko rol-jokoa.

## Lekuak

* Adur (Anekal), Indiako Karnataka estatuko herria.
* Adur (Azerbaijan), Quba eskualdeko herria.
* Adur (Bangalore), Indiako Karnataka estatuko herria.
* Adur (Haveri), Indiako Karnataka estatuko herria.
* Adur (Iran), Irango Kohgiluyeh eta Boyer-Ahmad probintziako herria.
* Adur (Shimoga), Indiako Karnataka estatuko herria.
* Adur barrutia, Ingalaterrako barrutia.
* Adur ibaia, Ingalaterra. Ez da nahastu behar ahots antzekoa duen Aturri ibaiarekin.
# Adult Material

Adult Material lau ataleko britainiar telesail dramatikoa izan zen, 2020an Channel 4-k eman zuena.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Pornoaren industria fikziora eraman dute lau ataleko telesail honetan. Gaztaroa atzean utzita, erretiroa hartzear den emakumea da protagonista. DVDen garaian bilakatu zen izar, baina orain hiru seme ditu, eta pornoa Internet eta sare sozialen bidez mugitzen da.

## Aktoreak

* Hayley Squires
* Phil Daniels
* Rupert Everett
* Julian Ovenden
* Kerry Godliman

## Erreferentziak

* ↑ «Adult Material» Berria 2020-11-21 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100145808
# Adults in the Room

Adults in the Room Costa-Gavrasek 2019an zuzendutako film dramatikoa da, Yanis Varoufakisen izen bereko liburuan oinarrituta.
Varufakis Greziako Finantza ministro ohiaren bizipenetatik abiatuta, 2015ean Greziako krisi ekonomikoan gertatutakoaren istorioa da filma.

## Aktoreak

* Christos Loulis : Yanis Varoufakis
* Alexandros Bourdoumis : Alexis Tsipras
* Ulrich Tukur : Wolfgang Schäuble
* Daan Schuurmans : Jeroen Dijsselbloem
* Chrístos Stérgioglou : Sakis
* Dimitris Tarloou : Efklis
* Alexandros Logothetis : Manos
* Josiane Pinson : Christine Lagarde
* Cornelius Obonya : Wims
* Valeria Golino : Danae Stratou
* Aurélien Recoing : Pierre Moscovici
* Vincent Nemeth : Michel Sapin
* Francesco Acquaroli : Mario Draghi
* Thanos Tokakis : Yorgos
* George Lenz : troikaren buruzagia
* Maria Protopappa : Elena

## Erreferentziak

* ↑ «Adults in the Room» Berria 2019-10-12 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65967176
# Adulterio

Adulterioa pertsona ezkondu batek bere ezkontidea ez den beste pertsona batekin sexu-harremanak izateari deritzo, ezkontidea engainatuz. Erlijio gehienetan eta kultura zenbaitetan gaitzetsi egiten den jokabidea da, ezkontza ohikune eta egoera sakratutzat jo eta moralki familia hautsi eta ezkontidea atzipetu egiten delako. Jurisdikzio askoren iritziz, adulterioa ezkontza-harremana ahultzen duen moral publikoaren aurkako iraina da.
Historikoki, kultura askok oso delitu larritzat jotzen zuten adulterioa, eta, kasu batzuetan, zigor gogorrak ezartzen zizkioten, gehienetan emakumearentzat eta, batzuetan, gizonarentzat. Zigor handiak ezartzen ziren, hala nola, zigor kapitala, mutilazioa edo tortura. Zigor horiek pixkanaka gainbehera etorri dira, batez ere mendebaldeko herrialdeetan XIX. mendetik aurrera. Adulterioa delitu penala den herrialdeetan, zigorrak isunetatik hasi eta makilakadaz zigortzeraino iristen dira, baita zigor kapitaleraino ere. XX. mendetik, adulterioaren aurkako lege penalak eztabaidagarri bihurtu dira, eta mendebaldeko herrialde gehienek despenalizatu egin dute adulterioa.
Hala ere, adulterioa despenalizatu duten jurisdikzioetan ere, adulterioak legezko ondorioak izaten jarrai dezake, batez ere erruan oinarritutako dibortzio-legeak dituzten jurisdikzioetan, non adulterioa ia beti dibortzio-motiboa baita eta faktore bat izan baitaiteke ondasunen likidazioan, seme-alaben zainketan, elikadura-pentsioa ukatzean, etab. Adulterioa ez da errurik gabeko dibortzio-eredua hartu duten jurisdikzioetan dibortzio-kausa bat.

## Adulterioa Espainian eta Hego Euskal Herrian

1978ko maiatzaren 26an, Adulterioak delitu izateari utzi zion Espainiako Estatuan. Ordura arte, ezkondutako emakume bat senarra ez zuen gizon batekin oheratzen bazen, sei urterainoko espetxe zigorra jaso zezakeen adulterioa egotzita. Ehunka izan ziren halako gertaerengatik zigortu eta espetxeratuak. 1977an, adibidez, Espainiako Estatuan preso zeuden emakumeen %45 abortu delituagatik, familia abandonatzeagatik, adulterioagatik edo infantizidioagatik zeuden espetxean.

## Erreferentziak

* ↑ «BOE-A-1978-13822 Ley 22/1978, de 26 de mayo, sobre despenalización del adulterio y del amancebamiento.» www.boe.es (Noiz kontsultatua: 2024-03-14).
* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/adulterioak-delitu-izateari-utzi-zion-espainiako-estatuan

## Ikus, gainera

* Infideltasun

## Kanpo estekak

* Datuak: Q234213
* Multimedia: Adultery / Q234213
# Adultère, mode d'emploi

Adultère, mode d'emploi (euskaraz: «Adulterio, erabiltzaile-gida») 1995eko Christine Pascal frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Arkitekto bikote baten bizitzako hogeita lau ordu, mandatu garrantzitsu baten zain, non bakoitzak bere burua hondoratuko duen.

## Aktoreak

* Richard Berry : Simon
* Karin Viard : Fabienne
* Vincent Cassel : Bruno
* Emmanuelle Halimi : Sarah
* Liliane Rovère : hostaleko langilea
* Anny Romand : hostaleko bezeroa
* Hélène Fillières : Joséphine
* Marina Tomé : Maria-Jésus
* Patrice-Flora Praxo : Véronique
* Jean-Louis Tribes : Ralph
* Marie Mergey : zerbitzaria
* Julien Courbey : gaztea
* Nicolas Abraham : polizia

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Adultère, mode d'emploi» Allociné.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2825351
# Adunații-Copăceni

Adunații-Copăceni Errumaniako udalerri bat da, Giurgiu konderrian. 6.881 biztanle ditu, 78,52 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Adunații-Copăceni $^{(en)}$ Dărăști-Vlașca $^{(en)}$ Mogoșești $^{(en)}$ Varlaam $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12724497
* Multimedia: Adunații-Copăceni, Giurgiu / Q12724497
# Ain Deflako probintzia

Ain Defla (arabieraz: ولاية عين الدفلى‎) Aljeriako wilaya edo probintzietako bat da. 4.897 kilometro koadro ditu eta 771.890 biztanle 2008ko erroldan. Hiriburua Ain Defla da. Guztira 14 barruti eta 36 udalerri ditu.

## Barrutiak

* Aïn Defla
* Aïn Lechiakh
* Bathia
* Bordj El Amir Khaled
* Boumedfaâ
* Djendel
* Djelida
* El Abadia
* El Amra
* El Attaf
* Hammam Righa
* Khemis
* Miliana
* Rouina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q168953
* Multimedia: Aïn Defla Province / Q168953
# Ain't Got No, I Got Life

Ain't Got No, I Got Life (euskaraz Ez dut ezer, badut bizia) Nina Simone estatubatuar kantautorearen pop-soul abesti bat da. 1968ko 'Nuff Said! ("Nahikoa Esan Zuen!") diskoan argitaratu zuen.

## Hitzak euskaraz

Ez dut etxerik, ez dut zapatarik Ez dut dirurik, ez dut xarmarik Ez dut gonarik, ez dut jertserik Ez dut lurrunik, ez dut maitasunik Ez dut federik
Ez dut kulturarik Ez dut amarik, ez dut aitarik Ez dut anai-ahizpik, ez dut haurrik Ez dut izebarik, ez dut osabarik, Ez dut maitasunik, ez dut gogorik
Ez dut herrialderik, ez dut eskolarik Ez dut lagunik, ez dut ezer ez Ez dut urik, ez dut airerik Ez dut kerik, ez dut oilaskorik Ez dut
Ez dut urik Ez dut maitasunik Ez dut airerik Ez dut Jainkorik Ez dut ardorik Ez dut dirurik Ez dut federik Ez dut Jainkorik Ez dut maitasunik
Hortaz, zer dut? Zergatik bizi naiz, halere? Bai, arraioa Zer dut? Inor ez da nitaz arduratzen
Badut ilea, badut burua Badut burmuina, baditut belarriak Badadauzkat begiak, badut sudurra Badut ahoa, Baditut nireak, Badut ni neu
Badauzkat besoak, badauzkat eskuak Badauzkat hatzak, badauzkat hankak Badauzkat oinak, badauzkat behatzak Badut gibela, badut odola
Badut bizia, Badauzkat bizitzak,
Badauzkat burukominak, eta hortzetakoak Eta nire une txarrak zeuk bezala
Badut ilea, badut burua Badut burmuina, baditut belarriak Badadauzkat begiak, badut sudurra Badut ahoa, badut irria
Badut mingaina, badut masaila Badut lepoa, badauzkat titiak Badut bihotza, badut arima Badut bizkarra, badut nire sexua
Badauzkat besoak, badauzkat eskuak Badauzkat hatzak, badauzkat hankak Badauzkat oinak, badauzkat behatzak Badut gibela, badut odola
Badut bizia, Badut nire askatasuna Ohhh Badut bizia!

## Kanpo estekak

* Ain't Got No, I Got Life abestia entzungai. Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q4697218
# Ain

Ain Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdeko departamendua da (01), Suitzarekin muga egiten du.
Prefektura Bourg-en-Bresse hirian dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3083
* Multimedia: Ain / Q3083
# Ain't No Grave (Gonna Hold This Body Down)

Ain't No Grave edo Ain't No Grave (Gonna Hold This Body Down) (euskaraz Ez Zegok Gorputz/Gorpu Hau Behean Gordeko Diken Hilobirik edo Ez Zegok Gorputz/Gorpu Hau Lurpean Gordeko Diken Hilobirik) Claude Ely kantautoreak idatzi eta sortutako Ameriketako Estatu Batuako erlijio abesti herrikoi folk edo country bat da.
Berez, abesti herrikoi honek Johnny Cash musikariak abestu zuenean ospe handia lortu zuen. Bera heriotza ondoren argitaratutako 2010. urteko American VI: Ain't No Grave diskoan kaleratu zen. Bestalde, zineman ere 2011. urteko Blackthorn filmeko soinu bandan agertu zen.

## Kanpo estekak

* Johnny Cash abeslariaren Ain't No Grave abestiaren bertsioa entzungai (Ingelesez)
* Crooked Still musika taldearen Ain't No Grave abestiaren bertsioa entzungai (Ingelesez)
* Blackthorn filmaren aurreiragarpena ikusgai (Ingelesez)
* Datuak: Q16147913
# Ain-Diabeko zirkuitua

Ain-Diabeko zirkuitua, Marokoko Ain Diab herrian dagoen motor lasterketa zirkuitu bat izan zen. Bertan, 1957-1958 artean 1 Formulako Marokoko Sari Nagusia ospatu zen.

## Ikus gainera

* 1 Formulako zirkuituak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q173217
* Multimedia: Ain-Diab Circuit / Q173217
# Aimée Rapin

Adeline Aimée Rapin (Payerne, Suitza, 1868ko abenduaren 14an – Geneva, 1956ko maiatzaren 5a) margolari suitzarra izan zen.
Besorik gabe jaio zen, eta 4.000 koadro inguru margotu zituen oinarekin, batez ere erretratuak, besteak beste, bere garaiko nazioarteko pertsona ospetsu askorenak.

## Biografia

Aimée Rapin Meyenburg-en ikasle bihurtu zen — sei urterekin eman zizkion marrazketako lehen ikasgaiak—, Bischoff eta Barthélemy Menn-en ikaslea ere izan zen. Genevako Arte Ederren Eskolan bi lehen sari irabazi zituen.
Ospetsu egin zen, eta Londresera eta Parisera joan zen. Han ezagutu zuen Sarah Bernhardt. Espainiara, Afrikako iparraldera, Italiara eta Herbeheretara bidaiatu zen. Paris, Munich, Berlin, Erroma eta Montrealeko aretoetan bere lanen erakusketak egin zituen. Ingalaterrako gortetik, AEBetatik, Kanadatik eskaerak iritsi zitzaizkion.
1891n Szymanovski kondearen lehen enkargua lortu zuen, Poloniako erregeen ondorengoa, eta hark bere erretratua egiteko eskatu zion, Berlingo Erakusketa Unibertsalean aurkeztu zena.
1892an Genevan kokatu zen, Philippe Plantamour eta Nicolas Théodore de Saussureren erretratuak margotzeko agindu zion Hiriak, eta Lausanako Arte Ederren Kantonamendu Museoak Gustave Doreten erretratua gorde zuen. New Yorkeko eta Ottawako museoek ere beren obrak gordetzen dituzte.
Suitzako Emakume Artisten Elkarteko kide izan zen.
Stéphan Elmas (Smyrna, 1862-Geneva, 1937) armeniar konpositorea, 1897an hartutako sukar tifoidearen ondorioz gero eta gorrago zegoena, Genevan kokatu zen 1912an. Aimée Rapinen lagun egin zen, hura ere ezindua.

## Artelanak

* 4.000 erretratu inguru eta beste konposizio batzuk (loreak, paisaiak, animaliak, gizonezkoen biluziak).

## Iruditegia

* Marie Louise Debogis, Aimée Rapinek oinaz egina
* Saussureko Théodore koronelaren erretratua

## Erreferentziak

* ↑ Larrea, Diana. (2022-06-02). «Aimée Rapin (1868-1956)» Tal día como hoy (Noiz kontsultatua: 2022-07-10).
* ↑ Notice du musée de Payerne$^{[[Aide:Référenceincomplète|[réf.incomplète]]]}$.
* ↑ SUPERANDO LAS DESVENTAJAS: LA HISTORIA DE AMOR ENTRE LA ARTISTA SUIZA AIMÉE RAPIN Y EL MÚSICO ARMENIO STEPHAN ELMAS (STEPAN ELMASSIAN).. (Noiz kontsultatua: 2022-07-10).

## Bibliografia

* [PDF] Aimée Rapin Peintre sans bras. .
* Rose-Alsa Schuler, Aimée Rapin. Sa vie. Son œuvre. Son écriture. Peinture et graphisme exécutés avec le pied, Neuchâtel, Éditions Delachaux et Niestle, 1937.
* Simone Rapin, Aimée Rapin Peintre Sans Bras, Éditions du musée de Payerne, 1996.
* Artistak Genevan: 1400tik gaur egun arte, Geneva, L'APAGe, Notari, 2010 512-513 or.

## Kanpo estekak

* Munduko aho eta oineko artisten elkartea
* Datuak: Q118511
* Multimedia: Aimée Rapin / Q118511
# Ain 1

Ain_1 Arrasaten sorturiko musika taldea da. Folk eta pop estiloak jorratu eta dantzarekin ere uztartzen dute.

## Taldea

Musika eta poesia irakurtaldi bat eskaintzeko asmoz sortu zen Ain_1 Arrasaten (Gipuzkoa), baina musika tresna eta partaide berriak sartuz ahala hazten joan da dantza, ikus-entzunezko baliabide eta agertoki bakoitzaren araberako elementuekin osatutako egitasmoa. Maialen Madariaga, Ainara Kortabarria, Itxaso Nabaridas, Iraitz Agirre eta Amaia Pavon dira taldekideak. Doinu malenkoniatsuek, berbaren garrantziak eta dantzaren adierazkortasunak emankizun ezberdin bat osatzen dute, leku goxo eta txikietan antzezteko egokia.

## Diskografia

* Gure abestia iristen den leku guztietaraino (2009, autoekoiztua)
* Musika kaxa (2011, Musikherria)
* Badoa, badirau (2014, autoekoiztua)

## Erreferentziak

* Edukiaren zati bat «Ain 1» artikulutik hartua da. Artikulu hark Iker Barandiaran du egile, eta Creative Commons Aitortu-Partekatu Berdin 3.0 lizentziarekin argitaratu da Badok euskal kantagintzaren atarian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31188015
# Ain't no Mountain High Enough

Ain't no Mountain High Enough (euskaraz Ez Dago Behar Adinako Mendi Garairik) Ashford & Simpson estatubatuar musikariek konposatutako abesti bat da. 1967an Marvin Gaye eta Tammi Terrell abeslariek grabatu eta abestiak sekulako arrakasta izan zuen. 1970ean Diana Ross abeslariak ere abestu zuen.
Abesti hau telebistako hainbat iragarkietan eta zinemako filma askotako soinu bandetan agertu izan da.

## Kanpo estekak

* Marvin Gaye eta Tammi Terrell abeslarien Ain't no Mountain High Enough abestiaren bertsioa entzungai (Ingelesez)
* Dianna Ross abeslariaren Ain't no Mountain High Enough abestiaren bertsioa entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q2828126
# Alizée

Alizée, jaiotzez Alizée Jacotey (Ajaccio, Korsika, 1984ko abuztuaren 21a), abeslari korsikarra da.

## Diskografia
### Albumak

* 2000: Gourmandises
* 2003: Mes Courants Electriques
* 2004: Alizée En Concert
* 2007: Psychédélices
* 2010: Une enfant du siècle
* 2013: 5
* 2014: Blonde

### Singelak
#### (Gourmandises)

* 2000: Moi... Lolita
* 2000: L'alizé
* 2001: Parler tout bas
* 2001: Gourmandises

#### (Mes Courants Electriques)

* 2003: J'en ai marre !
* 2003: Mon bain de mousse
* 2003: J'ai pas vingt ans !
* 2003: I'm not twenty!
* 2003: A contre-courant

#### (Psychédélices)

* 2007: Mademoiselle Juliette

## DVDak

* 2004: Alizée En Concert (DVD9)
* 2007: Alizée En Concert (DVD5) (Mexiko)

## Bideoak

* Alizée - J'en Ai Marre
* Alizée - EuroBest
* Alizée - La Isla Bonita
* Alizée - J'ai Pas Vingt Ans
* Alizée - Gourmandises
* Alizée - Ella, Elle L'a
* Alizée - Moi... Lolita
* Alizée - L'Alizé
* Alizée - Fifty Sixty

## Kanpo loturak

* http://www.alizee-officiel.com Webgune ofiziala
* https://web.archive.org/web/20210316154505/https://www.super-alizee.de/
* http://youpidoo.free.fr (Alizée esperantoaz)
* https://web.archive.org/web/20070210215200/http://www.alizee-world.com/ (Alizée World - Peru)
* Alizee Info
* Alizee Info forum
* Fifty Sixty
* Datuak: Q168012
* Multimedia: Alizée / Q168012
# Alizia Iribarren

Alizia Iribarren Andueza (Elizondo, Nafarroa, 1976) AEKko irakasle ibilitakoa da Tuteran, pertsona helduak Alfabetatzeko eta Euskalduntzeko Koordinakunde horretan 2019tik koordinatzaile nagusia da.

## Ibilbidea

Elizondon jaio bazen ere, hamar urte zituenetik Tuteran bizi da. Bertan egin ditu 25etik gora urte AEKn: irakasle hazi zen; gero Erriberako arduraduna izan zen, eta bertatik bertara ezagutu eta parte hartu du Errigora ekimenaren sorreran; azken urteotan, Nafarroako AEKren koordinazio-lanetan aritu izan da. 2019ko urriaren 1etik, AEKren euskaltegietako ikasturte hasierarekin batera.
AEKren aurreko koordinazio-buru izan zen Mertxe Mugikak hiru zeregin utzi zizkio: batetik, hizkuntza politika ofizialak azkartzea. Bestetik, euskalduntzea: baliabide gehiago lortzea, eta administrazioa eta lan eremua euskalduntzea: "Hor berandu baino lehen azkartu behar da lana". Eta hirugarrenik hizkuntza eskubideen ageriko gabeziak. Baina Koronabirus pandemiak arazo larri berriak sortu zituen 2020an. Hezkuntzako beste alor batzuetan bezalaxe euskaltegietan ere ezinbestean egokitu behar izan zuten ikasketa prozesua egoera berrira. Aurrez aurreko eskolak egun gutxitan moldatu zituzten online emateko, baina ikasle guztiek ez zituzten baliabide egokiak eskura eta eziaalegin bereziak bideratu behar izan zituzten haiekin.
Euskaraldiaren balorazioan, Lorea Agirreren nahiz Maialen Lujanbioren hitzekin jostatuz, AEKren asmoak azaldu zituen, 2020ko abenduan: mota guztietako eragileak konpromisoetatik ekintzetara eramateko xedea, alegia.

## Erreferentziak

* ↑ «Alizia Iribarren Andueza, dagoeneko hasi da AEKren koordinatzaile nagusiaren arduran - : Euskal Herriko AEK» www.aek.eus (Noiz kontsultatua: 2020-05-26).
* ↑ «5. urteurreneko udazkeneko kanpaina abiatu du Errigorak» Argia (Noiz kontsultatua: 2020-11-17).
* ↑ Goikoetxea, Garikoitz. «Alizia Iribarren izango da AEK-ko koordinatzaile nagusia» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-05-26).
* ↑ «Azterketak egiteko zain, ikasturte berriaren kezkaz» Euskal Irrati Telebista 2020-05-05 (Noiz kontsultatua: 2020-05-26).
* ↑ «Konpromisoetatik, ekintzetara; bazterretik, plazara - : Euskal Herriko AEK» www.aek.eus (Noiz kontsultatua: 2020-12-03).
* ↑ Andueza, Alizia Iribarren. «Konpromisoetatik, ekintzetara; bazterretik, plazara» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-12-03).

## Ikus gainera

* AEK
* Euskara

## Kanpo estekak

* @AliziaAEK Twiiter kontua
* .Elkarrizketa: Korrikak herri gogo bat bistaratu du, eta kasu egin behar zaio Berria, 2022.04,15
* Datuak: Q95593714
# Aljaferia jauregia

Aljaferia (gaztelaniaz: Palacio de la Aljafería; arabieraz: قصر الجعفرية‎ Qasr Alĵafariya) Zaragozan (Espainia) XI. mendeko bigarren zatian eraikitako gotortutako jauregia da. Al-Muqtadirrek eraiki zuen Zaragozako taifaren hudiar erregeen egoitza izateko. Hasieran, Qasr al-Surur edo Pozaren jauregia izena zuen eta bertako taifaren une gorena ordezkatzen du.
Kordobako meskita eta Granadako Alhambrarekin batera, andalustar arkitekturaren monumentu nagusietako bat da, eta baita taifa erresumen lanik nabariena ere.
Bertan dauden aztarna mudejarrak gizateriaren ondare izendatu ziren.
1118an Alfonso I.a Bataitzaileak hiria konkistatu zuenean, Aragoiko erregeen egoitza bilakatu zen. 1593an gotorleku militar bihurtu zuten eta Iberiar Penintsulako Gerran kalte handiak jasan zituen. XX. mendeko bigarren zatian berreraiki eta egun Aragoiko Gorteen egoitza da.

## Historia

Zaragozako Aljaferia konjunto monumental bat da, hiru jauregiz osatua, bakoitza bere garaian egina:
* IX mendean defentsa dorre bat egin zuten, hiru solairukoa. Dorre hori gaur Trobadorearen Dorrea izenaz ezagutzen dugun basea izan zen.
* Bi mende geroago, Zaragozako taifaren erregea jauregi gotortu bat eraikitzea agindu zuen. Jauregi horretan dorrea barne hartu zuten: Aljaferia izenaz ezagutu zen, eta taifen garaietako monumentu historiko onena da.
* Alfonso I Zaragoza konkistatu zuenean, Aragoiko erregeen egoitza bihurtzen da. Errege bakoiza zenbait anpliazio gehiago egin zituzten.
Iparraldeko aldean palazioaren zatirik garrantzitsuenak daude: Tronuaren aretoa eta Meskita. Bertan mihrab bat dago Mekarantz orientatuta meskita guztietan gertatzen den bezala, Kordobarena izan ezik.

## Erreferentziak

* ↑ Cabañero Subiza, Bernabé et alt., La Aljafería (I. Lib.), Zaragoza, Aragoiko Gorteak, 1998. ISBN 978-84-86794-97-2
* ↑ Expósito Sebastián, Manuel, José Luis Pano Gracia eta M.ª Isabel Sepúlveda Sauras, La Aljafería de Zaragoza, Zaragoza, Aragoiko Gorteak, 2006. ISBN 978-84-86794-13-2

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1354033
* Multimedia: Palacio de la Aljafería (Zaragoza) / Q1354033