OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gaztelaniaren bilbotar dialektoa

    Artikulu hau dialektoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Txinbo (hegaztia)».
Bilbotar dialektoa, txirenea edo txinboa XIX. mendean Bilbon hitz egiten zen gaztelaniaren ustezko aldaera bati emandako izena da. Txinboa, hortaz, dialekto zehaztu bat baino, lexiko txiki batean eta ahoskera jakin batean oinarritutako hizkera zen. Bai lexikoaren eta baita ahoskeraren aldetik ere, euskararen eragina zuen hizkuntza-aldaera horrek. Erdara horren adibide ezagun bat, hein batez estereotipatua, Una ronda de barregarris izeneko kantua da. Hona ahapaldi bat:
| « | ¡Ené, qué risas te hisemos al pasar por la Sendeja!... Chalos y todo nos hiso desde el balcón una vieja. | » |
Hola, bilbotar dialektoan ohikoa zen "seseoa" (Bizkaiko euskaldunen artean bezala), baita euskarazko hitzak eta esamoldeak baliatzea edo moldatzea ere beren gaztelanian (haser chalos adibidez, 'txalo egin'). Bilbotar erdaldunek erabiltzen zituzten euskal jatorriko berba gehienak Bilbo aldeko euskaratik hartutakoak ziren. Hona horietako batzuk: achur (aitzur), amaiquetaco (hamaiketako), arlote, bustina (buztin), cacati (kakati), carramarro (karramarro), chalo (txalo), chimino (tximino), chiquito (txikito), chirloras (txirlora), chocholo (txotxolo), furrustada (purrustada), gangarra (gangar), ichulapico (itsulapiko), iñurri, jaunchu (jauntxo), (larri), moscorra (mozkor), quiliquili (kili-kili), saguchu (sagu), sapaburu (zapaburu), saran, sensumbaco, sirimiri, urrecha (urra).... XX. mendean zehar Bilboko erdararen ezaugarri horietako asko galduz joan ziren gaztelania estandarragoaren fabore. Baina berba berezi batzuk oraindik ere entzun litezke Bilbo aldean.
Batzuen ustez, txinboa Bilbon oraindik mintzatzen den gaztelaniaren forma berezia da, galtzeko arrisku larrian dagoena.
XIX. mendean, obra batzuk idatzi ziren bilbotar dialekto horretan, garaiko literatura kostunbristari loturik. Horren erakusgarri dira Miguel Unamunoren El Custión de Gabalasa (1880) edo Emiliano Arriagaren Lexicón Etimológico, Naturalista y Popular del Bilbaino Neto (1896). Autore batzuen ustez, Jon Juaristiren arabera esaterako, txinboa idazle batzuek sortutako hizkera litzateke, kalean hitz egiten zen mintzaira batean oinarritzen ez zena. Beste ikuspegi baten arabera, txinboa Bilbora zihoazen herritar euskaldunek gaztelaniaz egiteko zuten eraren parodia zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) La modernización de la ciudad amenaza con extinguir el lenguaje txirene de Bilbao, Deia, 2008ko urtarrilaren 14a
* ↑ (Gaztelaniaz) José Javier Granja Pascual: «Juaristi, Jon. El "Chimbo" expiatorio (La invención de la tradición bilbaína, 1876-1939)», Nazioarteko Eusko Ikaskuntzen Aldizkaria, 39. zenbakia, 1994. (Jon Juaristiren izenburu bereko liburuaren aipamena da.)

## Ikus, gainera

* Bilboko euskara
* Euskal Herriko gaztelania

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Ramón Barea aktoreari elkarrizketa txinboaz
* Datuak: Q12258303
# Gaztelanismo

Gaztelanismoa Gaztelako balioak edo nortasuna aldarrikatu eta babestu nahi dituen dituen ideologia politikoa da. Berau ez da gehiegoa Gaztelatzat aldarrikatutako inongo lurraldetan. Halaber, hainbat alderdi eta taldetan banaturik dago.
Talde gaztelanista batzuk erregionalista diren bitartean, beste batzuk izaera nazionalista dute. Bere aitzindari moduan 1869an Espainiako hamazazpi probintzietako ordezkariek sinaturiko Gaztelako Itun Federala hartzen da, Kantabria, Gaztela eta Leon, Gaztela-Mantxa, Errioxa, Madril eta inguruko zenbait eskualdeak batzea proposatu zuena.
Gaztelanismoaren gaur egungo aldarrikapen nagusiena Gaztelatzat hartzen dituzten lurraldeak barne bilduko duen egitura instituzional bat sortzea da (Gaztela eta León, Gaztela-Mantxa, Kantabria, Errioxa eta Madrilgo Erkidegoa batuz).
Alderdi gaztelau nazionalista edo gaztelanista nagusiak Tierra Comunera (egun Partido Castellanoko parte) eta Gaztelau Ezkerra (IzCa) dira. Lehenak 70 bat zinegotzi ditu Gaztelako udalerri desberdinetan, eta indarrik handiena Burgosen du.

## Historia

Historikoki, gaztelanismoak Gaztelako Komunitateen Gerra eta Juan Martín Díez "El Empecinado" hartzen ditu bere aitzindari moduan, baita aipatutako Gaztelako Itun Federala ere. Bere ideologo klasikoak hauek dira:
* Narciso Alonso Cortés (1875-1972), idazlea.
* Gregorio Fernández Díez (1891-), ekonomista.
* Julio Senador Gómez (1872-1962), idazlea.
* Eugenio Merino (1881-1953), idazle, soziologo, etnografo eta apaiza.

## Sinbologia

Gaztelanista gehienek Gaztelako Erresumako bandera aldarrikatzen badute ere, badaude komuneroen zutoihala ere aldarrikatzen dutenak, ezkerreko ikuspegi ideologikoei loturik.
* Gaztela eta Leongo bandera. Gaztelanista batzuek erabilia, "cuartelada" izenaz.
* Gaztelako pendoia edo bandera tradizionala.
* Pendón Comunero delakoa.
* Pendón Estrellado delakoa (ezkerreko mugimendu batzuek erabilia).

## Alderdiak

* Ahora Castilla
* Tierra Comunera
** Juventudes Comuneras (Tierra Comuneraren gazte erakundea)
* Foro Castellano 23 de Abril
* Sopa Castellana
* Izquierda Castellana, honako alderdiek osatuta:
** Yesca
** Izquierda Comunera
** Unidad Popular Castellana
** Mujeres Castellanas
* Unidad Castellana
* Unidad Comunera Castellana
* Unidad Nacional Castellana
* Unión Castellanista
* Partido Regionalista Castellano
* Partido Autonómico Nacionalista de Castilla y León
* Ciudadanos de Burgos por Castilla la Vieja

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q2581716
* Multimedia: Castilian nationalism / Q2581716
# Geoffrey Wilkinson

Sir Geoffrey Wilkinson (Todmorten, Yorkshire, Ingalaterra, 1921eko uztailaren 14a - Londres, Ingalaterra, 1996ko irailaren 26a) ingeles kimikaria izan zen.

## Biografia

Kanada, Kalifornia, Massachusetts, Harvard eta Londresen lan egin zuen. Alkenoen katalisi-sistema bat aurkitu zuen, kimika organikoan eta ez-organikoan garrantzi handia izan duena eta industrian erabilera asko dituena.
1973an, Kimikako Nobel saria irabazi zuen Fischerrekin batera, konposatu organometalikoei buruz egindako lanengatik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q274128
* Multimedia: Geoffrey Wilkinson / Q274128
# Geoffroi de Villehardouin

Geoffroi de Villehardouin (Villehardouingo gaztelua, Burgundia, 1160 - Trazia, c. 1212) frantses soldadua, kronikaria eta kanpainako mariskala izan zen. Laugarren Gurutzadako buruzagietako bat izan zen (1199). Konstantinopla konkistatu zuen (1204), eta Errumaniako mariskal izendatu zuten. Ekialdean borrokatu zen, eta Bonifazio Montferratokoaren, Tesalonikako erregearen kontseilari nagusia izan zen. Berak idatzia da Histoire de l´empire de Constantinople (1199-1207, Konstantinoplako inperioaren historia) kronika amaitu gabea, Konstantinoplaren konkistari buruzkoa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q5361
* Multimedia: Geoffroi de Villehardouin / Q5361
# Geoffrey Palmer

Geoffrey Palmer zenbait gizon ezagunen izen-deiturak dira:
* Geoffrey Dyson Palmer (1927-2020): aktore ingelesa.
* Geoffrey Winston Russell Palmer (1942-): zeelandaberritar politikaria. Zeelanda Berriko 33. lehen ministroa.
# Geoffrey Palmer (aktorea)

Geoffrey Dyson Palmer (Londres, Ingalaterra, 1927ko ekainaren 4a - Buckinghamshire, Ingalaterra, 2020ko azaroaren 5a) aktore ingelesa izan zen. The Fall and Rise of Reginald Perrin (1976-1979), Butterflies (1978-1983) eta As Time Goes By (1992-2005) sitcometan antzezteagatik ezaguna zen. Zineman ere antzeztu zuen, besteak beste, A Fish Called Wanda (1988), The Madness of King George (1994), Mrs. Brown (1997) eta Tomorrow Never Dies (1997) filmetan.
* Datuak: Q328522
* Multimedia: Geoffrey Palmer (actor) / Q328522
# Geoffrey Palmer (politikaria)

Greoffrey Winston Russell Palmer (Nelson, 1942ko apirilaren 21a) zeelandaberritar abokatu eta politikaria da. Zeelanda Berriko lehen ministroa izan zen 1989ko abuztutik 1o90eko irailera.
Zuzenbidea eta zientzia politikoa ikasi zituen Wellingtongo Victoria Unibertsitatean eta 1967an Chicagoko Unibertsitateko Zuzenbide Eskolan doktoratu zen. Estatu Batuetako unibertsitateetan zuzenbideko irakasle izan ondoren, Zeelanda Berrira itzuli zen.
1979an Alderdi Laboristako hautagaia izan zen hauteskundeetan eta Christchurch Centraleko eserlekua lortu zuen, 1990 arte mantendu zuena. 1984an, gobernu laboristako lehen ministrorde, fiskal nagusi eta Justizia ministro izendatu zuten. 1987an Laboristak beste garaipen bat lortu ondoren, Ingurumen ministro ere izendatu zuten. Aldi horretan, erreforma garrantzitsuak egin zituen herrialdeko lege- eta konstituzio-esparruan.
1989ko abuztuaren 3an David Langek lehen ministro kargua utzi zuen eta Geoffeey Palmerrek ordezkatu zuen. 1990eko azaroko hauteskundeak baino bi hilabete lehenago, postua Mike Mooreri utzi zion, garaipenerako aukera urriak zirela eta.
2010ean, Gazako ontzien aurkako erasoa ikertu zuen Nazio Batuen Erakundeko aditu-taldeko buru izan zen.
* Datuak: Q1385100
* Multimedia: Geoffrey Palmer (politician) / Q1385100
# Geoffrey de Mandeville (Essexeko lehen kondea)

Geoffrey de Mandeville II.a (1092 – 1144ko iraila), Essexeko lehen kondea, Londresko dorrearen kondestablea, Londresko, Middlesexeko, Essexeko eta Hertfordshireko sherifa, baroi anglo-normandiar garrantzitsu bat izan zen, Gerra Zibilaren (Ingeles anarkia (1138-1153)) eragile nagusietako bat, non tronuaren jabetza lortzeko Eztebe Bloisekoa eta haren lehengusu Matilde Ingalaterrakoa lehiatu ziren.
# Furkalita

Furkalita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Furkalita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca2(UO2)3(PO4)2O2 * 7H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Phurcalite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Furlong

Furlonga luzera unitate bat da. Ameriketako Estatu Batuetan eta Erresuma Batuan erabiltzen da batez ere. Zortzi furlongek milia bat osatzen dute. Hortaz furlong batek, 201.168 metroko balioa du, 220 yardakoa edota 660 oin anglosaxoiena.
    furlong 1 = 220 y = 660 oin = 201.168 metro

## Kanpo estekak

* Datuak: Q494083
# Furious (2017ko filma)

Furious edota Legend of Kolovrat, errusieraz Легенда о Коловрате edota Legenda o Kolovrate (euskaraz Sumindua edota Kolovrateko kondaira) 2017ko Ivan Shurkhovetskiy errusiar zinema zuzendariak zuzendutako fantasia eta ekintza historia film bat da. Ilya Malakov, Polina Chernyshova, Aleksei Serebryakov, Aleksandr Ilyin Jr. eta Yulia Khlynina aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.

## Aktoreak

* Ilya Malakov: Evpaty Kolovrat
** David Melkonyan: Evpaty Kolovrat haurra
* Polina Chernyshova: Nastya
** Diana Pentovich: Nastya haurra
* Aleksei Serebryakov: Yuri, Ryazango printzea
* Aleksandr Ilyin Jr.: Karkun
* Yulia Khlynina: Lada
* Timofey Tribuntsev: Zakhar
* Igor Savochkin: Ratmir, Nastyaren aita
* Aleksandr Choi: Batu Khan
* Sergey Koltakov: Dobromir
* Andrey Burkovskiy: Rostislav
* Viktor Proskurin: Apaiza
* Olga Drozdova: Agrafena printzesa, Yuri printzearen emaztea
* Ilya Antonenko: Fedor, Ryazango printzea
* Mariya Fomina: Eupraxy printzesa, Fedor printzearen emaztea
* Darya Yartseva: Darya printzesa
* Marta Timofeeva: Zhdana, Evpaty Kolovraten alaba
* Artemiy Padalka: Ivan, Evpaty Kolovraten semea
* Gennady Solovyov: Nikifor
* Anton Shpinkov: Danila
* Sergey Yuyukin: Frol, menditarra
* Aleksey Vertkov: Nestor
* Sergey Shaydakov: Putyata
* Artem Bordovsky: Nikita
* Vladimir Lyubimtsev: Guryan Kurya

## Ikus gainera

* Viking (2016ko filma)

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q27198272
# Furious 7

Furious 7, Fast & Furious 7 edota Fast Seven (euskaraz Amorruz 7, Azkar eta Amorruz 7 edpta Azkar Zazpi), 2015eko James Wan australiar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza film bat da. The Fast and the Furious sailaren zazpigarren filma da. Vin Diesel, Paul Walker, Dwayne Johnson, Michelle Rodriguez, Tyrese Gibson, Chris "Ludacris" Bridges, Jordana Brewster, Djimon Hounsou, Kurt Russell eta Jason Statham aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Dominic Torreto (Vin Diesel) eta BrianO'Connerren (Paul Walker) taldeak indultua jaso eta azkenean AEBetara itzuli ahal izan zuenetik urtea igaro da. Lege barruko bizimodura egokitu nahi dute, baina giroa jada ez da berbera. Domek Lettyrekin (Michelle Rodriguez) harremana berreskuratzen saiatzen ari da, eta Brianek urbanizazio batean Mia (Jordana Brewster) eta semearekin bizimodu arrunt bat izatera ohitzen ikasten ari da. Bietako batek ere ez da jakitun laister Deckard Shaw (Jason Statham) britainiar hiltzaile gupidagabea beren bizitzetan agertu eta heuren etsairik handiena bilakatuko dela.

## Aktoreak

* Vin Diesel: Dominic Toretto
* Paul Walker: † Brian O'Conner
* Dwayne Johnson: Hobbs
* Michelle Rodriguez: Leticia "Letty" Ortiz
* Jason Statham: Deckard Shaw
* Chris "Ludacris" Bridges: Tej Parker
* Tyrese Gibson: Roman "Rome" Pearce
* Jordana Brewster: Mia Toretto
* Nathalie Emmanuel: Ramsey
* Elsa Pataky: Elena Neves
* Tony Jaa: Kiet
* Ronda Rousey: Kara
* Kurt Russell: Frank Petty agentea / Nobody jauna
* Lucas Black: Sean Boswell (kameoa)
* Bow Wow: Twinkie (kameoa)
* Nathalie Kelley: Neela (kameoa)
* Brian Tee: D.K. Takashi (kameoa)
* Noel Guglielmi: Héctor
* Sung Kang: Han Seoul-Oh (kameoa)
* Gal Gadot: Gisele Yashar (kameoa)
* Djimon Hounsou: Mose Jakande
* Ali Fazal: Zafar
* John Brotherton: Sheppard
* Luke Evans: Owen Shaw (kameoa)
* Romeo Santos: Armando (kameoa)
* Iggy Azalea: Bere burua antzeztuz (kameoa)
* Eden Estrella: Samantha Hobbs
* Cody eta Caleb Walker: Brian O'Conner (zendutako beren anaiaren eszenetan, Paul Walkerrek ez zuen filma antzeztetik amaitzerik izan)

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q14650496
* Multimedia: Furious 7 / Q14650496
# Georgina Brayshaw

Georgina Megan Brayshaw (jaioteguna: 1993ko urriaren 14a) arraunlari britainiar bat da, munduko txapelduna eta urrezko domina olinpikoa lortutakoa.

## Ibilbidea

Leedsen sortua, urrezko domina irabazi zuen skull laukoitzetan 2022ko Europako Arraunketa Txapelketan. 2022ko Munduko Arraunketa Txapelketan eta 2023ko Europako Arraunketa Txapelketan brontzezko domina lortu zituen.
2023ko Munduko Arraunketa Txapelketan, Belgraden, urrezko domina irabazi zuen skull laukoitzean, arraunkide zituela Lauren Henry, Hannah Scott eta Lola Anderson.
Taldeak urrezko domina irabazi zuen skull laukoitzean, 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris Frantzia | 01 ! | skull laukoitza |
| Munduko arraunketa Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2022 | Račice Txekia | 03 ! | skull laukoitza |
| 2023 | Belgrado Serbia | 01 ! | skull laukoitza |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Ames, Nick. (2024-07-31). «Team GB’s women’s quad boat roar back in photo-finish for stunning rowing gold | Paris Olympic Games 2024» The Guardian (web.archive.org) (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).
* ↑ (Ingelesez) «Britain's rowing quad to take on the Worlds after European gold» The Northern Echo (web.archive.org) 2022-08-15 (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).
* ↑ (Ingelesez) «World Championships Rowing 2023 - Results Women» TheSports.org (web.archive.org) 2023-09-09 (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).
* ↑ (Ingelesez) Ames, Nick. (2024-07-31). «Team GB’s women’s quad boat roar back in photo-finish for stunning rowing gold | Paris Olympic Games 2024» The Guardian (web.archive.org) (Noiz kontsultatua: 2024-08-02).

## Ikus, gainera

* Arraunketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Georgina Brayshaw World Rowing
* Datuak: Q113577777
* Multimedia: Georgina Megan Brayshaw / Q113577777
# Georgina Beyer

Georgina Beyer (Wellington, Zeelanda Berria, 1957ko azaroa - ibidem, 2023ko martxoaren 6a) zeelandaberritar politikaria izan zen, Zeelanda Berriko Alderdi Laboristako kidea. Mundu osoan bere burua transgenerotzat aho betez aitortutako lehenengo alkate eta legebiltzarkide transgeneroa izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Paxton, Pamela; Hughes, Melanie M.; Barnes, Tiffany D.. (2020). Women, Politics and Power: A Global Perspective. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q466137
* Multimedia: Georgina Beyer / Q466137
# Georgina Cassar

Georgina Cassar (Welwyn Garden City, Erresuma batua, 1993ko irailaren 9a) Gibraltar-ingeles jatorriko gimnasta erritmikoa da. 2010ean, Delhi-n ospatutako Mankomunitatearen jokoetan Gibraltar taldearekin aritu zen, eta gimnasia erritmikoan Gibraltar errepresentatu zuen. Beranduago, 2012an, Londresen ospatzen ziren udako olimpiar jokoetan hartu zuen parte, Erresuma Batuko taldean.

## Bizitza

Georgina, 1993ko irailaren 9an jaio zen, Erresuma Batuko Welwyn Garden City loratregi-hirian. Bere ama, britainiarra, Jackie izenekoa da, eta bere aita, maltarra, Franco izenekoa. Gainera, bi arreba gehiago ditu. Nahiz eta Erresuma Batuko Welwyn lorategi-hirian jaio, 1996an Gibraltarrera joan zen bizitzera, 3 urte zituenean. Georginak Governor's Meadow Primary School-en, Bishop Fitzgerald Middle School-en and Westside School-en jaso zuen bere hezkuntza.

## Bide profesionala

Georgina Cassar 3 urterekin hasi zen Ballet dantza egiten. Hala ere, bere amak konbentzitu ondoren, gimnasia erritmikoan sartu zen. Cassarrek Indiako Delhi-n ospatutako 2010eko Mankomunitate jokoetan hartu zuen parte, Gibraltar errepresentatuz, eta 16. postuan geratu zen. 2012an, Bath-era bidaiatu zuen, Erresuma Batuko taldearekin denbora osoz entrenatzeko. Han, berrogei ordu baino gehiago entrenatzen zuen astero.

### Debut olinpiko-a

Londresen ospatzen ziren udako olinpiar jokoetan hartu zuen parte 2012an, Erresuma Batuko taldearekin. Ezin izan zuen jokoetan Gibraltar errepresentatu, Gibraltarreko Batzorde Olinpikoak ez baitzuen Batzorde Olinpiko Internazionalaren errekonozimendurik. Georgina lehen gibraltar atleta izan zen joko olimpikoetan parte hartzen. Hala ere, 12. postuan geratu ziren, eta ezin izan ziren finaletara iritsi.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Georgina Cassar | Commonwealth Games Federation» thecgf.com (Noiz kontsultatua: 2022-05-02).
* ↑ (Ingelesez) «Georgina Cassar» www.teamgb.com (Noiz kontsultatua: 2022-05-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q839
* Multimedia: Georgina Cassar / Q839
# Georgierazko Wikipedia

Georgierazko Wikipedia (georgieraz: ქართული ვიკიპედია), Wikipediaren georgierazko edizioa da. 2005ean jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 33.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 50.a zen.

## Kanpo estekak

* Georgierazko Wikipedia
* Datuak: Q848974
* Multimedia: Georgian Wikipedia / Q848974
# Georgieraren transliterazioa

Georgieraren transliterazioa beharrezkoa da georgierazko izenak euskaraz eta alfabeto latinoetan emateko oro har, georgiera berezko alfabeto batekin idazten baita.
Georgiko Geodesia eta Kartografiako Estatu Departamentuak, Georgiako Linguistika Institutuarekin batera, transliterazio-sistema nazional bat onartu zuen 2002an. Hala ere, beste bi sistema daude; ISO 9984 sistema, eta BGN/PCGN delakoa.

## Euskararako transliterazio taula

Euskaltzaindiak euskararako Georgieraren eta armenieraren alfabetoetan idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistemak izeneko arauan, sistema hauek proposatu zituen, Natela Sturua georgiar euskaltzain urgazlearen proposamena jarraituz:
* goi-mailako lan akademikoetan edo espezializatuetan, ISO 9984 sistema erabiltzea, eta
* komunikabideetan, literaturan, irakaskuntza ez-espezializatuan eta, oro har, dibulgazioan, transkripzio praktikoa proposatu zuen.
| Hizkia | Unicode | Izena | Sistema nazionala | ISO 9984 | BGN | Laz | NAF | Euskara |
| ა | U+10D0 | an | Ah a | A a | A a | A a | ɑ | a |
| ბ | U+10D1 | ban | B b | B b | B b | B b | b | b |
| გ | U+10D2 | gan | G g | G g | G g | G g | ɡ | g |
| დ | U+10D3 | don | D d | D d | D d | D d | d | d |
| ე | U+10D4 | en | Eh e | E e | E e | E e | ɛ | e |
| ვ | U+10D5 | vin | V v | V v | V v | V v | v | v |
| ზ | U+10D6 | zen | Z z | Z z | Z z | Z z | z | z |
| თ | U+10D7 | t'an | T t | T' t' | T' t' | T t | tʰ | t |
| ი | U+10D8 | in | I i | I i | I i | I i | i | i |
| კ | U+10D9 | kan | K' k' | K k | K k | K' k' | kʼ | k |
| ლ | U+10DA | las | L l | L l | L l | L l | l | l |
| მ | U+10DB | man | M m | M m | M m | M m | m | m |
| ნ | U+10DC | nar | N n | N n | N n | N n | n | n |
| ო | U+10DD | on | O o | O o | O o | O o | ɔ | o |
| პ | U+10DE | par | P' p' | P p | P p | P' p' | pʼ | p |
| ჟ | U+10DF | žan | Zh zh | Ž ž | Zh zh | J j | ʒ | zh |
| რ | U+10E0 | rae | R r | R r | R r | R r | r | r |
| ს | U+10E1 | san | S s | S s | S s | S s | s | s |
| ტ | U+10E2 | tar | T' t' | T t | T t | T' t' | tʼ | t |
| უ | U+10E3 | un | U u | U u | U u | U u | u | u |
| ფ | U+10E4 | p'ar | P p | P' p' | P' p' | P p | pʰ | p |
| ქ | U+10E5 | k'an | K k | K' k' | K' k' | K k | kʰ | k |
| ღ | U+10E6 | ḡan | Gh gh | Ḡ ḡ | Gh gh | Ğ ğ | ɣ | gh |
| ყ | U+10E7 | q'ar | Q' q' | Q q | Q q | Q q | qʼ | q |
| შ | U+10E8 | šin | Sh sh | Š š | Sh sh | Ş ş | ʃ | x |
| ჩ | U+10E9 | čin | Ch ch | Č' č' | Ch' ch' | Ç ç | tʃ | tx |
| ც | U+10EA | can | Ts ts | C' c' | Ts' ts' | Ts ts | ts | ts |
| ძ | U+10EB | dzil | Dz dz | J j | Dz dz | Ž ž | dz | dz |
| წ | U+10EC | ts'il | Ts' ts' | C c | Ts ts | Ts' ts' | tsʼ | ts |
| ჭ | U+10ED | č'ar | Ch' ch' | Č č | Ch ch | Ç' ç' | tʃʼ | tx |
| ხ | U+10EE | xan | Kh kh | X x | Kh kh | X x | x | kh |
| ჯ | U+10EF | ǰan | J j | J̌ ǰ | J j | C c | dʒ | j |
| ჰ | U+10F0 | hae | H h | H h | H h | H h | h | h |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2011). Georgieraren eta armenieraren alfabetoetan idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistemak. (Noiz kontsultatua: 2022-03-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31777624
# Félix Lavilla

Félix Lavilla izan daiteke:
* Félix Lavilla Munarritz (1928–2013) nafar piano-jotzailea;
* Félix Lavilla Martínez (1962-) gaztelar politikaria.
# Félix María Zuloaga

Félix María Zuloaga Trillo, (Álamos, Sonora, 1813ko martxoaren 31-Mexiko Hiria, 1898ko otsailaren 11a) Tacubayako Planaren buru izan zen militar eta politikari mexikar bat izan zen, 1857ko Konstituzioa onartzen ez zuena, eta, honen bidez, Mexikoko Presidente izendatu zuten bitarteko bezala, Benito Juárez presidente konstituzionalaren aurka. Bere izendapena Erreforma Gerraren hasieran eman zen, garai horretan errepublikak bi presidente izan zituelarik.

## Kanpo estekak

* Biografia laburra
* Datuak: Q657050
# Félix Lavilla Munarritz

    Artikulu hau piano-jotzaileari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Félix Lavilla».
Félix Lavilla Muñarriz (Iruñea, 1928ko ekainaren 11 – Madril, 2013ko urtarrilaren 14a) nafar piano-jotzaile eta musikagilea izan zen. Julián Lavilla Errenteriako musika-bandaren zuzendariaren semea, Teresa Berganza mezzo-soprano ezkondu (1957-1977) eta elkarrekin askotan lan egin zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Lavilla Munarriz, Félix, Auñamendi Eusko Entziklopedia
* ↑ Félix Lavilla Munárriz Uno de los grandes artistas del siglo XX, static.errenteria.eus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5511602
# Félix Léglise

Félix Léglise (Baiona, 1843ko azaroaren 19a - Saint-Martin-de-Seignanx, 1915eko azaroaren 12a) lapurtar politikaria izan zen. 1881 eta 1910 artean Landak ordezkatzeko diputatu hautatu zuten.
* Datuak: Q3092516
* Multimedia: Félix Léglise / Q3092516