OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hensley (Arkansas)

Hensley Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pulaski konderrian dago, Arkansas estatuan. 137 biztanle ditu, 2,651363 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Pulaski konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2197826
* Multimedia: Hensley, Arkansas / Q2197826
# Hensley udalerria, Champaign konderria (Illinois)

Hensley udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Champaign konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.033 biztanle zituen, 30.16 milia karratu (78.1 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Hensley udalerrian 355 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 32.935 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8000497
# Hillerød

Hillerød Seelandia irlaren iparraldean dagoen hiria da. Kopenhage Danimarkako Hiriburu Eskualdean dagoen arren Hillerød da eskualdeko hiriburua. 30.570 biztanle ditu (2012). Frederiksborg gazteluaren inguruan sortuz joan den herria da.

## Paisaia

Esrum Sø lakuaren ertzean kokaturik dago Hillerød eta baso zabalek inguratzen dute, Danimarkako bigarren handiena den Gribskov basoak iparraldean eta Store Dyrehave basoak hegoaldean.

## Ondasun nabarmenak

* Frederiksborg gaztelua (Frederiksborg Slot): Frederik II.aren gaztelua da, Danimarkako errege familiaren egoitza izan da mendeetan zehar. Eskandinaviako gaztelu handiena da.
* Æbelholt Abadiaren hondarrak (Æbelholt Klosterruin): Iparraldeko herrialdeetako monasterio handienaren hondarrak dira. 1176. urtean fundatu zuten monje agustindar frantsesek. 1536ko Erreformaren ondoren Estatuaren menpe gelditu zen.
* Esrum Abadia (Esrum Kloster): 1151. urteko monasterio zistertarra.
* Fredensborg jauregia: XVIII mendeko jauregia, 8 kilometro ipar ekialdera dago.

## Iruditegia

* Kale nagusia.
* Frederiksborg gaztelua.
* Frederiksborg gazteluko lorategiak.
* Esrum Abadia.
* Fredensborg jauregia.

## Kanpo estekak

* (Danieraz) web orri ofiziala
* Datuak: Q27425
* Multimedia: Hillerød / Q27425
# Hillgroven

Hillgroven Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Dithmarschen (barrutia)|Dithmarschen]] barrutian. 2014an 73 biztanle zituen 3,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q525086
* Multimedia: Hillgroven / Q525086
# Hillesheimita

Hillesheimita]] =

## Ezaugarriak

Hillesheimita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(K,Ca,Ba,\square )2(Mg,Fe,Ca,\square )2[(Si,Al)13O23(OH)6](OH)*8H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Hillesheimite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Hillerse

Hillerse Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Gifhorn barrutia|Gifhorn]] barrutian. 2014an 2.472 biztanle zituen 24,09 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q547113
* Multimedia: Hillerse / Q547113
# Hillesheim (Mainz-Bingen)

Hillesheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Mainz-Bingen (barrutia)|Mainz-Bingen]] barrutian. 2014an 645 biztanle zituen 5,54 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q180949
* Multimedia: Hillesheim (Rheinhessen) / Q180949
# Hillfoots Villages

Hillfoots Villages, Eskoziako Ochil mendien hegoaldeko magalean dauden hainbat udalerri eta herri dira, Stirling eta Clackmannanshire konderrietan.
Mendebaldetik ekialdera komunitate hauek dira: Blairlogie, Menstrie, Alva, Tillicoultry, Dollar eta Muckhart.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1618753
* Multimedia: Hillfoots Villages / Q1618753
# Hillhead

Hillhead, Eskoziako gaeleraz: Ceann a' Chnuic eta eskozieraz: Hullheid, Eskoziako Glasgow hiriko auzo bat da, Clyde ibaiaren iparraldean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15224070
* Multimedia: Hillhead, Glasgow / Q15224070
# Hillend (Fife)

Hillend, Eskoziako herri bat da, Fife konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3785636
* Multimedia: Hillend, Fife / Q3785636
# Hillevi Rombin

Hillevi Rombin Schine (Upsala, Suedia, 1933ko irailaren 14a - Burbank, Los Angeles, Ameriketako Estatu Batuak, 1996ko ekainaren 19a) suediar aktorea eta modeloa, edertasun lehiaketetan aritu izan zena. Miss Unibertso 1955 lehiaketa irabazi zuen Ameriketako Estatu Batuetako Kalifornia departamenduko Long Beach-en. 1996an hil zen aireko istripu batean.

## Biografia

Atletismoan, eskian, gimnasian eta Miss Sweden 1955 dekatloia irabazi ondoren, Rombin Estatu Batuetara joan zen urte hartako Miss Unibertso edertasun lehiaketan bere herrialdea ordezkatzera. Kirolean inspiratutako gorputz perfektu batekin. Adimentsua zen, bost hizkuntza arin hitz egiten baitzuen, eta epaileak hunkitu zituen koroa irabazteko.

## Miss Unibertso izan ondoren

Bere erreginaldiaren ondoren, kontratuak egozten zion aukerarekin, Universal Pictures antzerki-estudioarekin film batzuetan paper txikietan parte hartu zuen. Estudio horrexetan zeuden, besteak beste, Clint Eastwood eta Barbara Eden aktoreak. Universal Picturesen egon zen bitartean, G David Schine hotel-kate baten oinordeko aberatsarekin ezkondu zen 1957an eta sei seme-alaba izan zituen. Estatu Batuetan bizi izan ziren hurrengo berrogei urtean.

### Heriotza

Bera, senarra eta semea Kaliforniako hegazkin-istripu batean hil ziren, 1996ko ekainaren 19an Burbank hiriko hegazkin motor txiki batean aireratu eta gutxira. 62 urte zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Hillevi Rombin Biography, Age, Height, Husband, Net Worth, Family» Celebrity Age Wiki (Noiz kontsultatua: 2024-04-28).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La Miss Universo que murió en un accidente de avión» Primera Hora 2024-02-18 (Noiz kontsultatua: 2024-04-28).
* ↑ chileancharm.com (Noiz kontsultatua: 2024-04-28).
* ↑ Internet Movie Database: The Benny Goodman Story (1956), accessed March 8, 2011
* ↑ Internet Movie Database: Istanbul (1957), accessed March 8, 2011
* ↑ G. David Schine Is Married. New York Times 23 de octubre de 1957.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2306411
* Multimedia: Hillevi Rombin / Q2306411
| Aurrekoa: Miriam Stevenson, AEB | Miss Unibertso 1955 | Hurrengoa: Carol Morris, AEB |
# Hillhall

Hillhall Ipar Irlandako sakabanaturiko udalerri bat da, Down konderrian dagoena. Lisburn hiritik hurbil dago.
2001eko erroldaren arabera 100 biztanle inguru zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5763152
* Multimedia: Hillhall / Q5763152
# Heisenbergita

Heisenbergita]] =

## Ezaugarriak

Heisenbergita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {UO2(OH) * 2H2O (simplified UO3 * 2H2 O)}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Heisenbergite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Heist

Heist Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Pinneberg (barrutia)|Pinneberg]] barrutian. 2014an 2.828 biztanle zituen 9,96 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q549177
* Multimedia: Heist (Kreis Pinneberg) / Q549177
# Heistenbach

Heistenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Rhein-Lahn barrutia|Rhein-Lahn]] barrutian. 2014an 1.072 biztanle zituen 5,27 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q553295
* Multimedia: Heistenbach / Q553295
# Heitenried

Heitenried Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, Sense barrutia barrutian. 2014an 1,403 biztanle zituen 9,04 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68031
* Multimedia: Heitenried / Q68031
# Heitor Villa-Lobos

Heitor Villa-Lobos (Rio de Janeiro, 1887ko martxoaren 5a - Rio de Janeiro, 1959ko azaroaren 17a) brasildar musikagilea izan zen.

## Bizitza

Biolontxeloa jotzen ikasi zuen Benno Niederbergerrekin. Ohiko ikaskuntzari uko egin zion beti, eta bere kasa osatu zituen ikasketak. 1915. urtetik aurrera bere lanen kontzertualdiak antolatu zituen Rio de Janeiron. 1923-1930. urteetan Europan bizi izan zen, Parisen batik bat. Ondoren Brasilen aritu zen hamabost urtez gazteei eta herri xeheari musika irakasten. Europan eta Estatu Batuetan zehar ibili zen askotan.
Brasilgo herri-musikaren elementuak erabili zituen bere musikan. Erakunde eta Unibertsitate askotako kide izan zen, eta ohorezko karguak izan zituen. 3.000 bat lan idatzi zituen; besteak beste operak, balletak eta sinfoniak idatzi zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q203514
* Multimedia: Heitor Villa-Lobos / Q203514
# Heist-op-den-Berg

Heist-op-den-Berg (nederlanderaz ahoskatua: ˌɦɛi̯st ɔb dɛm ˈbɛrx; ) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Heist-op-den-Berg bera (auzoak barne: Heist-Goor, Heist-Station, Zonderschot, Heist-Centrum eta Bruggeneinde), Booischot (Pijpelheide auzoa barne), Hallaar, Itegem, Schriek eta Wiekevorst. 2015eko urtarrilaren 1ean 40.512 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Centrum erdialde esan nahi du.
* ↑ Bruggeneinde, zubiaren amaiera euskaraz.

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q257979
* Multimedia: Heist-op-den-Berg / Q257979
# Heist (2001eko filma)

Heist, 2001eko David Mamet estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako thriller film bta da. Gene Hackman, Danny DeVito, Delroy Lindo, Rebecca Pidgeon, Ricky Jay eta Sam Rockwell aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Joe Moore (Gene Hackman) bitxidenda lapur talde bateko buruzagi bat da. Behinola, haren lagun den Mickey Bergman (Danny de Vito) mafiaburuak bitxidenda batean lapurreta handi bat burutzeko lana eskeiniko dio. Bere adiskidetasuna urte luzetakoa izan arren, mafiaburuak Jimmy Silk (Sam Rockwell) hiloba lapur taldearen plana ikuskatu dezan bidaliko du, plan hau aurrez zehatz-mehatz prestatua dago, inor lapurtutako diruarekin ospa egin ez dezan.

## Aktoreak

* Gene Hackman: Joe Moore
* Danny DeVito: Mickey Bergman
* Delroy Lindo: Bobby Blane
* Rebecca Pidgeon: Fran
* Sam Rockwell: Jimmy Silk
* Ricky Jay: Pinky

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q964779
# Heisuke Hironaka

Heisuke Hironaka (japonieraz: 広中 平祐, Hironaka Heisuke, Iwakuni, 1931ko apirilaren 9a) japoniar matematikaria da.

## Biografia

Lehenengo ikasketak Kiotoko Unibertsitatean egin zituen. Estatu Batuetako Harvard Unibertsitatean jarraitu zituen ikasketak eta bukatu ondoren unibertsitatean bertan aritu zen lanean. 1970ean Fields domina jaso zuen Nizako Nazioarteko Kongresuan; aldaera aljebraikoei buruz egindako lanarengatik eman zioten saria. Beste sari eta ohore askoren artean, Japoniako Kulturako Ordenarena jaso zuen 1975ean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014/11/20 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q183373
* Multimedia: Heisuke Hironaka / Q183373
# Heitersheim

Heitersheim Alemaniako hiri-udalerri bat da, Baden-Württemberg estatuan. Azken zentsuaren arabera 6.465 biztanle zituen, 11,71 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q505862
* Multimedia: Heitersheim / Q505862
# Guthrie Center (Iowa)

Guthrie Center Iowako hiri bat da. Guthrie konderrian kokatua dago. 2010ean 1.569 biztanle zituen, 6,40 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Guthrie konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1913499
* Multimedia: Guthrie Center, Iowa / Q1913499
# Guteneck

Guteneck Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Schwandorf (barrutia)|Schwandorf]] barrutian. 2014an 864 biztanle zituen 35,08 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q547505
* Multimedia: Guteneck / Q547505
# Gutenstetten

Gutenstetten Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim (barrutia)|Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim]] barrutian. 2014an 1.310 biztanle zituen 21,37 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q505073
* Multimedia: Gutenstetten / Q505073
# Gutenzell-Hürbel

Gutenzell-Hürbel Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Biberach (barrutia)|Biberach]] barrutian. 2014an 1.837 biztanle zituen 37,86 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q528047
* Multimedia: Gutenzell-Hürbel / Q528047
# Guthrie (Texas)

Guthrie Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. King konderrian dago, Texas estatuan. 151 biztanle ditu, 4,61047 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* King konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q979456
* Multimedia: Guthrie, Texas / Q979456
# Guthrie konderria (Iowa)

Guthrie konderria (ingelesez: Guthrie County) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Guthrie Center da. 2010eko zentsuaren arabera 10.954 biztanle zituen, Guthrie kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Guthrie konderriak 1.536,05 kilometro koadro ditu. Horietatik 6,36 ura dira. Beste 1.529,7 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 7,13 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 10.954 pertsonetatik 10.797 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 202 dira. 16 beltzak edo afroamerikarrak. 21 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 37 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 79 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q486352
* Multimedia: Guthrie County, Iowa / Q486352
# Guthmannshausen

Guthmannshausen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, [[Sömmerda (barrutia)|Sömmerda]] barrutian. 2014an 748 biztanle zituen 10,04 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q556434
* Multimedia: Guthmannshausen / Q556434
# Guthrie (Angus)

Guthrie, Eskoziako herri bat da, Angus eskualdean.

## Leku ikusgarriak

* Guthrie gaztelua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5621752
* Multimedia: Guthrie, Angus / Q5621752
# Guthrie (Kentucky)

Guthrie Kentuckyko hiri bat da. Todd konderrian kokatua dago. 2010ean 1.419 biztanle zituen, 4,38 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Todd konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3182203
* Multimedia: Guthrie, Kentucky / Q3182203
# Guthrie (Oklahoma)

Guthrie Oklahomako hiri bat da. Logan konderrian kokatua dago. 2010ean 10.191 biztanle zituen, 48,62 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Logan konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q777577
* Multimedia: Guthrie, Oklahoma / Q777577
# Hipobromito

Hipobromito ioia BrO$^−$ formulako ioia da non bromoa +1 oxidazio-egoeran dagoen. Ioiaren gatzei ere esaten zaie hipobromito.
Hipobromitoak hipokloritoaren moduan jokatzen du eta ondorioz desinfektatzaile gisa erabiltzen da.

## Prestakuntza

Hipobromitoa prestatzeko hidroxido alkalino baren ur-disoluzioari bromoa eransten zaio. Bromuro eta hipobromito ioiak eratzen dira. Erreakzio azkarra da 20 °C-tan.
Br$_2$ + 2 OH$^−$(aq) → Br$^−$ + BrO$^−$ + H$_2$O
Erreakzio honetan bromoa dismutatu egiten da (oxidazioa eta erredukzioa gertatzen zaio aldi berean) 0 oxidazio-egoeratik (Br$_2$) -1 oxidazio-egoerara (Br$^-$) eta +1 oxidazio-egoerara (BrO$^-$). Sodio hidroxidoa baliatzen bada, sodio hipobromitoa isola daiteke kolore laranjako solido moduan.
Albo-erreakzio bat gertatzen da, zeinetan hipobromitoa espontaneoki bromurora eta bromatora (+5 oxidazio-egoera) dismutatzen den. 20 °C-tan azkar gertatzen da, baina 0 °C-tan mantsotu egiten da. Hortaz, tenperaturaren bidez kontrola daiteke dismutazioaren neurria.
3 BrO$^−$ → 2 Br$^−$ + BrO$^−$

## Erreferentziak

* ↑ Kneen, W. R.. (1972). Chemistry: facts, patterns, and principles. Addison-Wesley ISBN 0-201-03779-3. PMC 662457. (Noiz kontsultatua: 2021-03-21).

## Ikus, gainera

* Bromuro
* Bromito
* Bromato
* Perbromato

## Kanpo estekak

* Datuak: Q419413
* Multimedia: Hypobromite ion / Q419413
# Hipodamo Miletokoa

Hipodamo Miletokoa edo soilik Hipodamo (grezieraz Ἱππόδαμος, Ippodamos) K.a. V. mendean bizi izan zen greziar hirigile eta arkitektoa zen. K.a. 460 eta 440 artean lan egin omen zuen aktiboki. Berak egin zuen hainbat heleniar kolonietako hirien planeamendua. Esanguratsuena Egeo itsasoaren aurreko Miletoko hiri-plan berria izan zen, egungo Turkian.
Ordena eta erregulartasuna uztartu zituen, ordura arteko hirietan ez bezala, gerora plan edo trazadura hipodamikoa deituko dena. Aristoteleren arabera, Hippodamo hiri planeamenduaren artearen sortzailea da, eta 10.000 hiritarrentzako hiria diseinatu zuen. Hiria hiru klase sozialetan banatzen zuen (soldaduak, artisauak eta senarrak); lurra ere beste hirutan (sakratua, publikoa eta pribatua).
Ortogonalki gurutzatzen ziren kale zabalen hiri planeamendua proposatu zuen lehenengotzat hartua da Hipodamo. Berak sortutako kale sareari, sare edo bilbe hipodamikoa deitzen zaio.
Miletokoaz gain, beste hainbat hiri helenistikoren zabalguneek ere eredu bera jarraituko zuten ondoren, besteak beste, Olintok edo Prienek. Sare hipodamikoak, halaber, jarraitutasuna eduki izan zuen erromatarren zenturiazioaren bidez.
Hipodamok Pireoren trazatua ere egin omen zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Aproximación al urbanismo griego (José Miguel Muñoz)
* ↑ Aristoteles. Cit in Morris, AEJ (2010): Hiri-formaren historia, EHU, Bilbo, 43. or.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Hipodamo Miletokoari buruzko bi artikulu www.cervantesvirtual.com web gunean
* Datuak: Q298071
* Multimedia: Grid plan / Q298071
# Hipodromo (Gerasa)

Hipodromoa lehiaketa atletiko eta zaldi-lasterketetarako eraikina da. Gerasakoa Hadrianoren arkuaren atzealdean dago. K.o. II-III mendeen artean erakia, gaur egun partzialki zaharberritua dago.

## Kokapena

Barruti nagusiko sarrera eta txartel-leihatila hegoaldeko atetik gertu zeuden, hiriko harresietako lau ateetako bat.
Siria erromatar probintziako bederatzi estadio edo hipodromo ezagunetatik, bik besterik ez dute antzokia ondoan; Gerasan hegoaldeko antzokia dago hurbil, berrehun bat metrok bereizten dituzte, baina harresiaren alde batean eta bestean daude. Bi ardatzak ez daude elkarren luzeran, ezta hertsiki paraleloak ere.

## Deskribapena

244 metroko luzera eta 50 metroko zabalera ditu. Inguruan, antzinan, 15.000 ikusleentzako harmailak zituen.
Ukuilu, zeramika tailer eta beste aztarna batzuk, indusketa berrietan aurkituak, VII. mendearen hasieran sasandar inbaditzaileek poloan jolasteko ere erabili zutela aditzera ematen dute.

## Kanpo estekak

* Ostrasz, Antoni A. (1989), The hippodrome of Gerasa : a report on excavations and research 1982-1987
* Ostrasz, Antoni A. with contributions by Ina Kehrberg-Ostrasz (2020), The Hippodrome of Gerasa: A Provincial Roman Circus
* Hipodromo / Circo Romano, Gerasa, 3D / Virtual Hippodrome, Jerash (bideoa)
* Datuak: Q70772359

## Erreferentziak

* ↑ Sartre, Maurice. (1994). El oriente romano : provincias y sociedades provinciales del Mediterráneo oriental, de Augusto a los Severos : (31 a. de C.-235 d. de C.). Akal, 372 or. ISBN 84-460-0412-7. PMC 34206749. (Noiz kontsultatua: 2021-02-27).
* ↑ Frezouls Edmond. Recherches sur les théâtres de l'Orient syrien.. In: Syria. Tome 38 fascicule 1-2, 1961, 54-86 orr.
# Hipodamia

    Artikulu hau Piritooren emazteari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Hipodamia (argipena)».
Hipodamia (antzinako grezieraz: Ἱπποδάμεια, Hippodámeia) edo Deidamia (antzinako grezieraz: Δηιδάμεια), greziar mitologian, Butesen edo Adrasto, Argosko erregearen, alaba eta Piritoo, lapitarren erregearen, emaztea zen. Belaunaldiko emakumerik ederrenetako bat zen. Haren ezkontzako zeremonian gertatu zen zentauroen eta lapitarren arteko borroka.
Ezkontza egunean, Piritook oturuntza handi batera gonbidatu zituen lurraldeko biztanle guztiak, zentauroak barne. Baina hauek, ardoa sekula probatu gabeak, mozkortu egin ziren eta Hipodamia bahitu zuten, gainontzeko emakumeak eta oturuntzara joan ziren gizon gazte batzuekin batera. Hau izan zen zentauroen eta lapitarren arteko gerra ospetsuaren hasiera; gerran lapitarrak nagusitu ziren, Piritooren lagun leiala zen Teseoren laguntzarekin.
Piritoo eta Hipodamiak Polipetes izeneko seme bat izan zuten, Troiako Gerra ospetsuan parte hartu zuena.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2468258
* Multimedia: Hippodamia (wife of Pirithous) / Q2468258
# Hipodamia (argipena)

Hipodamia izan daiteke:
* Greziar mitologian:
** Hipodamia, Peloperen emaztea, eta Enomaoren alaba.
** Hipodamia, Piritooren emaztea, eta Butes edo Adrastoren, alaba.
* Astronomian:
** 692 Hippodamia asteroidea.
# Hipodromo

Hipodromo edo zalditokia (Greziera klasikozko hippos "zaldia" eta dromos "lasterketa" hitzen lotunea) zaldi-lasterketetarako esparru itxia da. Inguruan harmailak eta erdigunean pista ditu. Normalean lurrezko pistetan trostariek eta belarrezkoetan odolgarbiek lasterketa egiten dute.
Bertan, ikusleek apustuak egin ditzakete.

## Historia

Grezian eta Konstantinoplan ere baziren hipodromoak. Greziako hipodromorik handiena Olinpiakoa zen. Zelaiak 770 metroko luzera zuen, eta harmailaz erabat inguratuta zegoen. Erlijio festa egunetan bakarrik egiten zituzten zaldi lasterketak hipodromoan. Konstantinoplako hipodromoak 370 metroko luzera zuen, eta 30.000 ikuslerentzat adinako lekua. Zaldi lasterketez gainera, beste ikuskizun asko antolatzen ziren hipodromoetan. Erroman, aldiz, zaldi lasterketak zirkuan egin ohi ziren.

## Hipodromoak Euskal Herrian

Euskal Herrian hipodromo bi daude:
* Biarritzen, Loreen hipodromoa
* Zubietan, Donostiako hipodromoa

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11822917
* Multimedia: Racecourses / Q11822917
# Hipobolemia

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Medikuntzan, hipobolemia odolaren bolumenaren murrizketa nabarmena da, odoljarioa, erredura edo deshidratazioak eraginda. Hipobolemiaren sintomak dira pultsu ahula, zubiltasuna, takikardia eta arnasketa azkarra.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1320276
* Multimedia: Hypovolemia / Q1320276
# Hipodamia (Peloperen emaztea)

    Artikulu hau Peloperen emazteari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Hipodamia (argipena)».
Hipodamia (antzinako grezieraz: Ἱπποδάμεια, Hippodámeia), greziar mitologian, Enomao Pisako erregearen eta Asteroperen alaba zen. Edertasun handiko emakumea zen. Orakuluak Enomaori iragarri zion bere suhiak hilko zuela. Hori eragozteko, erregeak, sekula galtzen ez zuen gurdi lasterketa baterako erronka botatzen zien Hipodamiaren ezkongai guztiei. Hamahiru partaide menderatu zituen Enomaok eta, haiek onartu zuten bezala, heriotza zigorra izan zuten. Baina Pelopek, Tantaloren semeak, jainkoen laguntzarekin eta tranpa bidez, irabazi zion erregeari eta Hipodamiarekin ezkondu zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015/4/17 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q328354
* Multimedia: Hippodamia (daughter of Oenomaus) / Q328354