OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Apnea (medikuntza)

Apnea (grezieratik: ἄπνοια, pnein, «arnastu», eta -a aurrizki pribatiboa) arnasarik gabeko egoera da. Arnas etenaldia da, gutxienez 20 segundoz luzatzen dena.
Nahi gabeko apnearen atzean alderdi ezberdinak daude: bihotz-geldialdia (apnearen ohikoena), loaren apnearen sindromea, hainbat droga eta anestesiko, traumatismoak, gaitz neurologikoak, etab.
Apnea luzeak oxigeno maila jaisten du odolean, eta hiru minututan luzatzen denean burmuinetan kalte larriak eragin ditzake. Era berean, karbono dioxidoaren odol-maila igotzen du, eta pH jaitsi.
Urpean gertatzen diren aldaketa fisiologikoek apnea luzeagoak ahalbidetzen dituzte. Urpekari trebatuek hainbat minutu eutsi diezaiokete arnasarik hartu gabe.

## Erreferentziak

* ↑ Finer, N.N; Barrington, K. J.; Hayes, B. J. & Hugh, A. (1992). «Obstructive, mixed, and central apnea in the neonate: Physiologic correlates». The Journal of Pediatrics

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q754424
* Multimedia: Apnea / Q754424
# Apnea (argipena)

Apnea hitzak adiera zenbait ditu:
* apnea, kanpoko arnasketaren gelditzea;
* apnea, itsas azpiko kirola.
# Arabako challengea

Arabako challengea, Araban egiten zen mendi bizikletako txapelketa zen. Lehen ekitaldia 1996. urtean egin zen. Txapelketa garrantzitsua zen, baina Euskadiko Open eta Hego Euskal Herriko Kopa baino garrantzia gutxiagokoa. 2001. urtean, bigarren txapelketa honen azkenengo lasterketa (Narbaxa) txapelketa honetarako puntuak eman zituen. 5 lasterketa izaten ziren eta Narbaxa, Zurbano eta Gatzaga Buradongo lasterketak, urtero egiten ohi ziren. Udan ospatzen zenez, bero handia jazaten zuten txirrindulariek eta batzutan lasterketak murriztu egin ziren arrazoi honegatik.
Txapelketa desagertu egin zen eta beste motako txapelketak hasi ziren lurralde honetan.

## Palmaresa
### 2002

Ismael Ruiz de Loizaga (Central Bikes).

### 2001

1.Ismael Ruiz de Loizaga (Central Bikes) 92 pto.
2.Xabier Ortiz de Luzuriaga (Orbea) 89 pto.
3.Asier Barrenetxea (Busto Mendibike)

### 2000
## Kanpo estekak

* Datuak: Q109331574
# Arabako Teknologia Parkea

Arabako Teknologi Parkea Gasteiz udalerriko Miñao kontzejuan dagoen teknologia parkea da.
1992an eraikia, egun 1.911 hektarea ditu eta Euskal Autonomia Erkidegoko parkerik handiena da. 102 enpresak parte hartzen dute, tartean Aernnova, Epsilon Euskadi, Mitsubishi Electric, Gamesa, Neiker, Tecnalia edo Ibermática. Miñaon dago.

## Kanpo estekak

* Arabako Teknologi Parkearen webgunea (Gaztelaniaz) (Ingelesez)
* Datuak: Q403265
* Multimedia: Parque Tecnológico de Alava (Miñano Parkea) / Q403265
# Arabako bandera

Arabako bandera Arabako Foru Aldundiak Arabarako ofizialki onartutako bandera da. 14/1993 Foru legeak honela definitzen du:
| « | Arabako Lurralde Historikoko bandera karmin-kolorekoa da, non beraren erdian, eta banderaren bi aldeetan, Lurralde Historikoaren Armarria dagoen. Karmin-kolorea PANTONE 220-Cri dagokio; Pantone Rubine Red 97.0 eta Pantone Black 3.0-ren 16 zatiez konposatua dago. | » |
| —14/1993 Foru Legea |||
Karmin-kolorea askotan Gaztelako Koroaren inguruan zebiltzan Erdi Aroko erakundeek erabiltzen zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Arabako banderaren legea, Foru Aldundia.

## Ikus, gainera

* Arabako armarria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11680140
# Arabako Probintzia-Auzitegia

Arabako Probintzia-Auzitegia Araban eskumena duen auzitegia da, bi sail (zibila (1) eta penala (2)) dituena.
Gasteizko justizia jauregian egoitza du eta 2010etik aurrera, Mercedes Guerrero bere presidentea da.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Mercedes Guerrero, nueva presidenta de la Audiencia Provincial de Álava» El Correo 2010-07-22.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24941330
# Arabako Txakolina

Arabako Txakolina ardo mota horrek duen hiru jatorrizko izendapenetakoa da, Araban egindakoa.
Izendapena 2003an eskuratu zuten eta gaur egun 55 hektareatan zabaltzen dira mahatsondoak eta urtean 180.000 litro.
Aiaraldean kontzentratzen da arabar produkzioa eta Amurrion eta Laudion daude bi upelategi nagusiak. Bertan "Txakolin Eguna" ospatzen dute maiatzean.

## Mahats motak

* Zuria: Hondarribi zuri (gomendatua), Hondarribi Zuri Zerratia, Izkiriota, Izkiriota ttipia, Riesling, Sauvignon zuria eta Chardonnay (baimenduak).
* Gorria edo beltza: Hondarribi beltza.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Arabako Txakolina
* Datuak: Q9090689
* Multimedia: Arabako txakolina / Q9090689
# Arabako armarria

Egungo Arabako armarria 1993ko maiatzaren 5eko 14/1993 Foru Arauak- ikurrinari, Arabako lurralde historikoaren armarriari eta Foru Aldundiaren komunikazio-logotipoari buruzkoa- ezarri zuen. Hirugarren artikuluak honela deskribatzen du:
| « | Urrean, zelai berde baten gain, harkaitz bat, bere kolorean, almenadun gaztelu bat gehi, heraldiko beltz-kolorez harlandua eta heraldiko urdinilun kolorez zuritua eta harkaitz horretatik urdinilun ezpata batekin beso armatu bat irtetzen da, kolore gorriko leoi erpekari bat ezkerreko aldetik duela; ezpataren ahoaren gain zinta urdin-ilun bat urrezko hizkietan "JUSTICIA" idatziarekin. Urdinilunezko ertza eta urrezko hizkietan "EN AUMENTO DE LA JUSTICIA CONTRA MALHECHORES" idatzia, guzti hori Duke-Koroiarekin seilatua. | » |

## Historia

Armarriak Arabako Ermandadean jatorria du, izan ere, bere zigilu edo armarria XV., XVII., XVIII eta XIX. mendeetako agirietan agertzen da. XVII. mendeko agiri batean Zabalateko auzoko batek bere hiribilduko zigilua deskribatu zuen: «haitza bat, tontorrean dorretxe bat, eta bere parean, zorrotik ateratako ezpatudun beso eta eskua. Dorrearen behealdean bere oinetan etzandako lehoi bat, atzaparrak ezpatan zituena». Herrialdeko beste hiribildu eta herri askok Zabaletako forua hartu eta armarria ere onartu zuten.
Armarria denboraren poderioz aldatuz joan zen:
* Armadun besoa batzuetan haitzetik irten da eta bestetan gazteluaren leihotik.
* Lehoiak, batzuetan besoa erasotzen du eta bestetan bizkarra eman.
* «Justicia» (justizia) hitza ez zen XVIII. mendera arte agertu. Hasieran ermandadeak gaizkileen aurkako justizia zuen lema, gero, XVI. mendean, Elorriagako batzarraren garaian, handiagotze hitza agertuz.
* Koroa 1671n agertu zen, tinbre, lantzak, banderak eta kanoiekin batera.
Aditu batzuen ustez, ikur hauek Gaztela eta Leongo erresumetatik zetozen. Zabaletako armarriaren garaikidea zen Fernando III.a Gaztelakoak ere ikur berberak erabiltzen zituen eta gazteluak defentsa eta lehoiak erasoa irudikatzen dituzte.

## Arabako Ahaldun Nagusiaren armarria

14/1993 Foru Arauaren 7. artikuluak Arabako Ahaldun Nagusiaren armarria deskribatzen du:
| « | Diputatu Nagusiari dagokio, sei ikurrinez inguratutako eta hauen gainean lau zutoial, erdiak alde banatan, kolore gorri-bizian, lantza punta bat eta heraldiko beltz-koloreko alabarda bat eta puntan bi kainoi gurutzatu, baita beltz-kolorekoa, dituen Arabako Lurralde Historikoaren Armarria erabiltzea. Horrela seilatutako Armarria bere karguaren propioak diren ezaugarrietan eta errepresentagarri eta protokolo izaerakotan bakarrik erabili ahal izango da.. | » |

## Erreferentziak

* Edukiaren zati bat Espainiako lege batetik hartu da. Testua jabari publikoa da eta ez du copyrightik, Espainiako jabetza intelektualaren legeko 13. artikuluaren arabera (ikus Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22koa).
* ↑ 14/1993 Foru Araua
* ↑ Velasco López-Cano, Eduardo. (1909-10). Información del escudo de armas de la provincia de Álava. Eusko Ikaskuntza.

## Ikus, gainera

* Arabako bandera
* Gasteizko armarria
* Gasteizko bandera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5292813
* Multimedia: Coats of arms of Álava-Araba / Q5292813
# Arabako campusa

Arabako campusa Arabako Gasteiz hiriburuan Euskal Herriko Unibertsitate publikoak duen campusa da. Hasiera batean, hiriko zenbait unibertsitate zentroen hezkuntza zentro bateratzeko prozesu baten ondorioz sortu zen. Ondoren, Euskal Herriko Unibertsitatea martxan jarritakoan, beste ikastegi batzuk ere gehitu zitzaizkion.

## Erreferentziak

* ↑ «Historia» araba (Noiz kontsultatua: 2019-04-09).

## Ikus, gainera

* Euskal Unibertsitatea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65218858
# Arabako Unibertsitate Ospitalea

Arabako Unibertsitate Ospitalea Osakidetzaren sareko ospitale bat da, Gasteiz udalerrian kokatuta eta Txagorritxu Ospitalea eta Santiago Ospitalearen fusioaren ondorioz sortutakoa. Ospitalea Arabako Erakunde Sanitario Integratuaren parte da.
2012ko urtarrilaren 1.an sortu zen eta guztira 800 ohe ditu.
Esan bezala, Txagorritxu Ospitalea eta Santiago Ospitalea eraikinetan banatzen da; bata bestearengandik 3 kilometrora daude. Santiago egoitza hiriaren erdialdean dago eta Txagorritxu egoitza, aldiz, iparraldean.

## Artatutako populazioa

Ospitaleak Arabako lurralde osoari ematen dio zerbitzu, Aiaraldea eskualdea izan ezik, eta zenbait espezialitaterentzat Debagoiena (Gipuzkoa) eskualdearentzako erreferentziazko zentroa ere bada, bai eta Miranda Ebro (Burgos) udalerriarentzako ere; guztira 300.000 bizilagun ingururi ematen die arreta, beraz.

## Historia

* 2012ko urtarrilaren 1.an sortu zuen Osasun Sailak Txagorritxu eta Santiago Ospitaleak batu zirenean.
* Ondoren Txagorritxu egoitzaren ondoan kanpo-kontsulten eraikin berria jarri zen martxan.

## Eraikinak

* Txagorritxu Ospitalea
* Santiago Ospitalea
* Kanpo-kontsultak

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko medikuntzaren historia
* Santiago Ospitalea
* Txagorritxu Ospitalea

## Kanpo estekak

* Arabako Unibertsitate Ospitalea
* Datuak: Q12253771
* Multimedia: Hospital Universitario Araba / Q12253771
# Arabako babarrun nabar

Arabako babarrun nabarra (zenbait tokitan Arabako babarrun pintoa idatzita ageri da) Araban garatu den babarrun-mota bat da.
Babarrun-aleak biribilak eta txikiak dira. Haien kolorea gorri iluna da, eta orbantxo zurixkak eduki ohi ditu, izenak adierazten duen bezala.
Landare aihenmotza da, maiatzetik irailera arte lantzen dena, gutxi gora-behera 100-110 egunetako zikloan. Beroa eskertzen du eta hotzak kalte nabarmena egiten dio. Hazkuntza-sasoiko klimatologia oso kaltegarria ez bada, ez du landare-osasunerako tratamendu gehiegirik behar.

## Argazkien galeria

* Lursaila
* Landarea
* Lekatxoak
* Loreak

## Ikus gainera

* Gernikako babarruna
* Tolosako babarruna

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Arabako babarrun nabarraren informazioa Arabako ekoizleen webgunean
* Datuak: Q12253773
# Antipolistes

Antipolistes Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Antipolistes anthracella da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Antipolistes anthracella | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4775130
* Espezieak: Antipolistes
# Antipolo

Antipolo, ofizialki Antipolo Hiria (tagaloz: Lungsod ng Antipolo), Filipinetako hiria da, Luzon uhartean dagoena, Calabarzon eskualdean. 2015ean 776.386 biztanle zituen.

## Geografia
### Klima

Datu klimatikoak (Antipolo City, Rizal) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 29 | 30 | 32 | 34 | 33 | 31 | 30 | 29 | 29 | 30 | 30 | 29 | 30.5 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 20 | 20 | 21 | 23 | 24 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 22 | 21 | 22.6 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 7 | 7 | 9 | 21 | 101 | 152 | 188 | 170 | 159 | 115 | 47 | 29 | 1005 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 3.3 | 3.5 | 4.8 | 8.1 | 18.9 | 23.5 | 26.4 | 25.5 | 24.5 | 19.6 | 10.4 | 6.4 | 174.9 |
| Iturria: Meteoblue ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ PSA Census August 2015. psa.gov.ph (Noiz kontsultatua: 2021-1-30).
* ↑ Meteoblue. Antipolo: Average Temperatures and Rainfall. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1636
* Multimedia: Antipolo / Q1636
# Antiprisma dekagonal

Antiprisma dekagonala :
| Taldea | Poliedro prismatiko erregularrak |
| Aurpegi kopurua | 2 dekagono + 20 hiruki |
| Ertz kopurua | 40 |
| Erpin kopurua | 20 |
| Aurpegiak | dekagonoak eta hirukiak |
| Erpin-konfigurazioa | 3.3.3.10 |
| Simetria-taldea | D$_{10d}$ |
| Schläfli sinboloa | s{2,10} |
| Propietateak | Erdierregularra, ganbila |
| Poliedro duala | Trapezoedro dekagonala |
| Garapena (gainazala) ||
Geometrian, antiprisma dekagonala oinarritzat bi dekagono (berdinak, baina bata bestearekiko biraturik) eta albo-aurpegitzat triangeluak dituen poliedroa da. Oinarri baten erpin bat haren parean beste oinarrian dauden ondoz ondoko bi erpinak lotzean sortzen dira albo-aurpegi triangeluarrak. Adibidez, bi oinarriak dekagonoak dituen prisma batean (bi oinarriek zentro bera dute, baina bata bestearekiko 18° edo π/10 radian biratuta dago), bi oinarrien hogei erpinak lotzen dituzten berrogei ertz daude eta irudiak, beraz, hogei albo-alde triangeluar ditu: antiprisma dekagonal simetriko bat da.

## Ikus gainera

Antiprisma uniformeak :
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | ... |

## Erreferentziak eta oharrak

* ↑ Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa. Antiprisma. .

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Antiprisma dekagonal" MathWorld-en.
* (Ingelesez) Decagonal Antiprism eredu interaktiboa
* Datuak: Q2717560
# Antiprisma dodekagonal

Antiprisma dodekagonala :
| Taldea | Poliedro prismatiko erregularrak |
| Aurpegi kopurua | 2 endekagono + 24 hiruki |
| Ertz kopurua | 48 |
| Erpin kopurua | 24 |
| Aurpegiak | dodekagonoak eta hirukiak |
| Erpin-konfigurazioa | 3.3.3.12 |
| Simetria-taldea | D$_{12d}$ |
| Schläfli sinboloa | s{2,12} |
| Propietateak | Erdierregularra, ganbila |
| Poliedro duala | Trapezoedro dodekagonala |
| Garapena (gainazala) ||
Geometrian, antiprisma dodekagonala oinarritzat bi dodekagono (berdinak, baina bata bestearekiko biraturik) eta albo-aurpegitzat triangeluak dituen poliedroa da. Oinarri baten erpin bat haren parean beste oinarrian dauden ondoz ondoko bi erpinak lotzean sortzen dira albo-aurpegi triangeluarrak. Adibidez, bi oinarriak dodekagonoak dituen prisma batean (bi oinarriek zentro bera dute, baina bata bestearekiko 15° edo π/12 radian biratuta dago), bi oinarrien hogeita lau erpinak lotzen dituzten berrogeita zortzi ertz daude eta irudiak, beraz, hogeita lau albo-alde triangeluar ditu: antiprisma dodekagonal simetriko bat da.

## Ikus gainera

Antiprisma uniformeak :
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | ... |

## Erreferentziak eta oharrak

* ↑ Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa. Antiprisma. .

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Antiprisma dodekagonal" MathWorld-en.
* Datuak: Q2853337
# Antiprisma

Antiprisma :
| Taldea | Poliedro uniformeak |
| Aurpegi kopurua | 2 n-gono + 2n hiruki |
| Ertz kopurua | 4n |
| Erpin kopurua | 2n |
| Aurpegiak | n-gonoak eta hirukiak |
| Erpin-konfigurazioa | 3.3.3.n |
| Simetria-taldea | D$_{nd}$ |
| Schläfli sinboloa | s{2,n} |
| Propietateak | Erdierregularra, ganbila |
| Poliedro duala | Trapezoedroa |
| Garapena (gainazala) ||
Geometrian, antiprisma oinarritzat bi poligono kongruente (berdinak, baina bata bestearekiko biraturik) eta albo-aurpegitzat triangeluak dituen poliedroa da. Oinarri baten erpin bat haren parean beste oinarrian dauden ondoz ondoko bi erpinak lotzean sortzen dira albo-aurpegi triangeluarrak. Adibidez, bi oinarriak karratuak dituen prisma batean (bi oinarriek zentro bera dute, baina bata bestearekiko 45° edo π/4 radian biratuta dago), bi oinarrien zortzi erpinak lotzen dituzten zortzi ertz daude eta irudiak, beraz, zortzi albo-alde triangeluar ditu: antiprisma karratu simetriko bat da.

## Adibideak

| Antiprisma karratua | Antiprisma pentagonala | Antiprisma hexagonala |

## Ikus gainera

Antiprisma uniformeak :
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | ... |

## Erreferentziak eta oharrak

* ↑ Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa. Antiprisma. .
# Antiprisma endekagonal

Antiprisma endekagonala :
| Taldea | Poliedro prismatiko erregularrak |
| Aurpegi kopurua | 2 endekagono + 22 hiruki |
| Ertz kopurua | 44 |
| Erpin kopurua | 22 |
| Aurpegiak | endekagonoak eta hirukiak |
| Erpin-konfigurazioa | 3.3.3.11 |
| Simetria-taldea | D$_{11d}$ |
| Schläfli sinboloa | s{2,11} |
| Propietateak | Erdierregularra, ganbila |
| Poliedro duala | Trapezoedro endekagonala |
| Garapena (gainazala) ||
Geometrian, antiprisma endekagonala oinarritzat bi endekagono (berdinak, baina bata bestearekiko biraturik) eta albo-aurpegitzat triangeluak dituen poliedroa da. Oinarri baten erpin bat haren parean beste oinarrian dauden ondoz ondoko bi erpinak lotzean sortzen dira albo-aurpegi triangeluarrak. Adibidez, bi oinarriak endekagonoak dituen prisma batean (bi oinarriek zentro bera dute, baina bata bestearekiko π/11 radian biratuta dago), bi oinarrien hogeita bi erpinak lotzen dituzten berrogeita lau ertz daude eta irudiak, beraz, hogeita bi albo-alde triangeluar ditu: antiprisma endekagonal simetriko bat da.

## Ikus gainera

Antiprisma uniformeak :
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | ... |

## Erreferentziak eta oharrak

* ↑ Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa. Antiprisma. .

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Antiprisma endekagonal" MathWorld-en.
* Datuak: Q5713119
# Aransas Pass (Texas)

Aransas Pass Texasko hiri bat da. Aransas konderrian kokatua dago. 2010ean 8.204 biztanle zituen, 32,57 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Aransas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q626054
* Multimedia: Aransas Pass, Texas / Q626054
# Aranpasa

Aranpasa edo aran melatua aran idor gozoa da. Berez, fruitu lehor moduan sailkatzen dute nahiz eta fruitu lehortua izan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Aranpasa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6766526
* Multimedia: Dried plums / Q6766526
# Arantina

Arantina Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 2.915 biztanle ditu 89,42 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1756387
* Multimedia: Arantina / Q1756387
# Aransas konderria (Texas)

Aransas konderria (ingelesez: Aransas County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Rockport da. 2010eko zentsuaren arabera 23.158 biztanle zituen, Aransas kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Aransas konderriak 1.367,49 kilometro koadro ditu. Horietatik 714,62 ura dira. Beste 652,87 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 16,93 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 23.158 pertsonetatik 22.040 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 5.690 dira. 258 beltzak edo afroamerikarrak. 118 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 443 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 21 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 273 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q107982
* Multimedia: Aransas County, Texas / Q107982
# Arantar

Arantar, Tolkienen legendarium ospetsuan agertzen den fikziozko pertsonaia bat da, eta, bere istorio laburra, Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan kontatzen da. Dunadan bat da, Eldakar erregearen semea eta Arnorreko bosgarren erregea Eguzkiaren Hirugarren Aroko 339. urtetik aurrera. Bere izena, quenyazkoa da, eta "errege garai" bezala itzul daiteke.
Annuminasen jaio zen Eguzkiaren Hirugarren Aroko 185. urtean, eta Arnor gobernatu zuen 339. urtetik 435ean hil zen arte, 96 urteko erregealdia eta 250 urteko bizitzaren ondoren. Bere oinordekoa, bere seme Tarzil izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2714738
# Aralar ponentzia

Aralar ponentzia edo Aralar ildoa 2000ko urrian Batasuna prozesuan agertutako ildoa izan zen. Prozesu horretan eztabaidagai ziren bi ataletan, Eraiki nahi dugun herritarren batasuna eta Jarduteko ildo politikoa, ponentzia bana aurkeztu zuen Aralar ildoak, beste hainbat ildok bezala. Ponentzia guztiak eztabaidatu ondoren, bozkatu egin ziren. Aralar ildoarenak emaitza hauek lortu zituen: Eraiki nahi dugun Herritarren Batasuna atalean botoen %7 eta Jarduteko ildo politikoa atalean %9. Horren ostean, Aralar ildoko bultzatzaileeek Batasuna prozesutik sortutako alderdia (Batasuna) utzi eta Aralar alderdia sortu zuten.

## Ikus, gainera

* Aralar (alderdia)
* Batasuna prozesua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253804
# Aralarko Dama

Aralarko Dama euskal mitologiaren arabera Aralar mendilerroan agertu ohi den Mari jainkosaren pertsonifikazioa da.

## Kondaira

Amezketa udalerriko Ugarte auzoan Zubin (garai batean Zubiñ) izeneko baserri bat ba omen zen, baserri honen inguruko basoan Azari-zulo izeneko leizea kokatzen zen, hau aldetik batetik bestera zihoan denboraldian Aralarko Damak atsedenlekutzat erabiltzen zuen.
Esan ohi denez, aipatutako Dama hori, antzinako garaietan alaba txarra izandako bat omen zen, beregain amaren madarikazioa erori zelarik:
| « | Deabruek eramango al haute! | » |
Berehala, su eta garretan estalirik amaren begi bistatik desagertu zen.
Txandaka Aralar, Aizkorri eta Murumendiko leizeetan bizi omen da. Sorgin hau mendi batetik bestera doan gauetan trumoi eta trumoi-soinu ikaragarriak entzuten omen dira.
Behinola, domina eta eskapularioz ongi hornitutako bi gizon indartsu Damaren leizera hurbildu omen ziren, modu honetan sorgin hau benetan han bizi zen jakiteko asmoz. Hantxe bertan topatu zuten, urrezko bi kandelen aurrean bere ile luzea horraztuz.
Bi gizonen izateaz ohartu bezain azkar, leize zuloaren sakontasunean ezkutatu omen zen, kandelak han bertan utziaz.
Bi gizon haiek kandelak bereganatu eta kontu handiz gordez euren etxera eraman zituzten. Baina horrat, euren etxeetara ailegatzean, kandelak jada apo bilakatuak zeuden.

## Ikus, gainera

* Done Mikel Aralarkoaren santutegia
* Mari
* Anbotoko Mari edo Anbotoko Dama
* Txindokiko Dama
* Aizkorriko Dama
* Mondarraingo Dama
* Murumendiko Dama

## Erreferentziak

* ↑ 1931n Amezketa udalerriko D. J. Arandia jaunak kontatutako kondaira. Antologia de Fabulas, Cuentos y Leyendas del Pais Vasco. Luis de Barandiaran Irizar. Editorial Txertoa, 1984

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253805
# Arale Norimaki

Arale Norimaki (japonieraz: 則巻アラレ) Akira Toriyamak sortutako Dr. Slump manga serieko pertsonaia eta protagonista da. Senbei Norimakik eraikitako robot bat da, neska gazte baten itxurakoa. Bere xalotasunagatik, pertsonalitate energetikoarengatik, zentzu komun falta handiagatik eta bere indar ikaragarriagatik ezaguna da. Senbei saiatzen da konbentzitzen Penguin Villageko beste herritarrak Arale neska arrunt bat baino ez dela, eta badirudi lortzen duela, nahiz eta indar izugarria eta gaitasun atletiko ez-gizatiarrak izan. Bere indarguneen artean daude Chikyūwari (地球割り, "Lurra Zatitzea") lurra erdibitzeko superboterea eta N'chahō (んちゃ砲) izpia. Hala ere, betaurrekoak behar ditu gutxi ikusten duelako. Dragoi Bola frankizian ere agertzen den pertsonaia da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2859491
* Multimedia: Arale Norimaki / Q2859491
# Aralarko Errege Sailak

Aralarko Errege Sailak Aralar mendilerroko lur eremu bat da, Nafarroako Foru Erkidegoan dagoena.
XIV. mendetik, 19 nafar udalerrik osatutako Mankomunitate batek (Arbizu, Arribe, Atallu, Arruazu, Azkarate, Betelu, Errazkin, Etxarri-Aranatz, Gaintza, Ihabar, Intza, Irañeta, Hiriberri, Lakuntza, Lizarraga, Lizarragabengoa, Dorrao, Unanu eta Uztegi) Aralarko Errege Sailetako 2195 hektareako baso, ehiza eta larreen herri baliatzearen onurak jasotzen ditu.
Udalerri horiek Aralarko Elkartean elkartuta daude.

## Administrazioa

Aralarko Elkarteak, hemeretzi udalerrietako ordezkariz osatutakoa, Aralarko Errege Sailaren ustiapena arautzearen ardura du, aurrekontuen onarpena, ordenantzena, eta Errege Sailen barnean egin beharreko obra eta zerbitzuen kontratazioena.
Aralarko Elkarteak ez du egoitza propiorik: urtero lehendakaria eta egoitza aldatuz doa, elkartea bera osatzen duten hemeretzi udalerrien artean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9067134