OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eduardo Blanco Amor

Eduardo Blanco Amor (Ourense, 1905eko irailaren 14a - Vigo, 1979ko abenduaren 1a) galiziar idazlea izan zen. Poesia landu zuen 1936 arte: Romances galegos (1928), Poema en catro tempos (1931). Argentinan eleberri bat eta zenbait antzerki argitaratu zituen gaztelaniaz. Geroago kontalari bikain gisa agertu zen. Ipuin-liburuez gainera, eleberriak idatzi zituen: A esmorga (1959), bizitzaren lekukotza garratza, gero gaztelaniaz La parranda izenburuarekin agertua; Os biosbardos (1962), haurtzaroko giroan kokatua, osagai errealista eta erromantikoak nahasian biltzen dituena. Galegozko antzerkirako funtsezko ekarria da Blanco-Amorena: Farsas pra títeres (1973), Teatro pra a xente (1974).

## Galizierazko obra
### Poesia

* Romances galegos (1928).
* Poema en catro tempos (1931).
* Cantos a Galiza encadeada (1946).
* Cancioneiro (1956).
* Poemas galegos (1980, Galaxia argitaletxea).

### Narratiba

* Os Nonnatos (1927).
* A esmorga (1959).
* Os biosbardos (1962).
* Xente ao lonxe (1972, Galaxia).
* A escaleira de Jacob (1993, Galaxia).

### Antzerkia

* Farsas para títeres (1973).
* Teatro pra xente (1974).
* Proceso en Jacobusland (Fantasía xudicial en ningures) (1990, Sotelo Blanco Edicións).

### Saiakera

* Castelao escritor (1986, Edicións do Castro).

### Itzulpenak

* O Culto dos heroes (2001, Laiovento). Antón Capelánen edizioa.
* Asterix o galo (1977).

### Argazkilaritza

* A ollada do desexo. Obra fotográfica 1933-1973 (Galaxia, 2004). Carlos Lemaren edizioa.

## Gaztelerazko obra
### Poesia

* Horizonte evadido (1936).
* En soledad amena (1941).

### Narratiba

* La catedral y el niño (1948).
* Los miedos (1963).

### Saiakera

* Chile a la vista (1950).
* Las buenas maneras (1963).

## Erreferentziak

* ↑ http://bvg.udc.es/ficha_autor.jsp?id=edublanc
* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q3310967
* Multimedia: Eduardo Blanco Amor / Q3310967
# Eduardo Catalano

Eduardo Fernando Catalano (1917ko abenduaren 19a - 2010eko urtarrilaren 28), XX. mendearen erdialdetik 1995era jardun zen arkitekto argentinarra zen.
Catalano, Massachusettsko Teknologia Institutuan irakasle egon zen 1956tik 1977ra.
Bere lanen artean, Buenos Airesko Unibertsitate-hiria, Argentinako eta Hegoafrikako Ameriketako Estatu Batuetako enbaxadak eta New Yorkeko Lincon Center aurkitzen dira.

## Argitalpenak

* Gubitosi, Camillo; Izzi, Alberto, Eduardo Catalano. Catalogue of the Exhihibition held in Naples, 1978.
* Catalano, Eduardo. Structure and Geometry, Cambridge Architectural Press, 1986
* Datuak: Q1290871
* Multimedia: Eduardo Catalano / Q1290871
# Eduardo Chozas

Edouardo Chozas Olmo (Madril, 1960ko uztailaren 5a) espainiar txirrindulari ohia da, profesionala 1980tik 1990 arte.

## Kirol ibilbidea

Profesionaletan osatutako hamalau urteko ibilbidean, nabarmentzekoak dira Frantziako Tourreko lau etapa garaipen eta Italiako Giroko hiru etapak. Hogeita zazpi itzuli handitan parte hartu zuen eta bakar batean ez zuen amaitzerik lortu 1984 Vueltan hain zuzen, non azken etapan erretiratu behar izan zuen.
1991eko denboraldian, Eduardo Chozasek hiru itzuli handietan parte hartu eta hiruretan, sailkapen orokorreko lehenengo hogeien artean bukatzea lortu zuen.
1993an, Giroa amaitu ostean, Chozasek errekor berri bat ezarri zuen, hogeita sei Itzuli handi amaituta (13 Vuelta, 7 Giro eta 6 Tour). Errekor hau 2015ean Matteo Tosattok berdinduko zuen.

## Palmaresa

1979
* 2. Mediterraneoko Jokoetako taldekako erlojupekoan
* 3. Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketan (amateurretan)
1980
* Sierra Madrid Sari Nagusia
* Talleres Díaz Garaikurra
* Alemaniako Itzuliko etapa 1
* 2. Valentziako Erkidegoko Itzulian
1981
* 2. Asturiasko Itzulian eta etapa 1
* 3. Clásica a los Puertos de Guadarraman
1983
* Andaluziako Itzulia eta etapa 1
* Camp de Morvedre Sari Nagusia
* Samianigoko Klasikoa
* Errioxako Itzulia
* 3. Clásica a los Puertos de Guadarraman
* 3. Burgosko Itzulian
* 5. Nafarroako Sari Nagusian
* 6. Espainiako Vueltan
* 8. Italiako Giroan eta etapa 1
1984
* Valentziako Erkidegoko Itzuliko etapa 1
* Naiarako Sari Nagusia
* 3. Setmana Catalanan
* 3. Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketan
* 8. Donostia Klasikoan
1985
* Hucha de Oro
* 3. Tour de l'Auden
* 9. Frantziako Tourrean eta etapa 1
* 4. Nafarroako Sari Nagusian
1986
* Frantziako Tourreko etapa 1
* 3. Manuel Galera Memorialan
1987
* Frantziako Tourreko etapa 1
* 3. Luis Puig Sarian
* 9. Dauphiné Libérén
1990
* Andaluziako Itzulia eta etapa 1
* Italiako Giroko etapa 1
* 3. Murtziako Itzulian eta etapa 1 (taldekako erlojupekoa)
* 6. Frantziako Tourrean, Saiatuenaren Saria eta etapa 1
1991
* Murtziako Itzuliko etapa 1
* Espainiako Vueltako etapa 1 (taldekako erlojupekoa)
* 10. Italiako Giroan eta etapa 1
1992
* 3. Clásica a los Puertos de Guadarraman
1993
* 2. Almeriako Klasikan

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzulia | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 | 1993 |
| Italiako Giroa | - | 16. | 19. | 8. | 45. | - | - | - | - | - | 11. | 10. | - | 32. |
| Frantziako Tourra | - | - | - | - | - | 9. | 14. | 25. | 30. | - | 6. | 11. | - | - |
| Espainiako Vuelta | 36. | 11. | 14. | 6. | UT | 29. | 24. | 36. | 67. | 24. | 33. | 11. | 43. | 22. |
| Munduko txapelketa | UT | - | - | 23. | - | UT | 48. | - | - | - | 48. | 49. | - | - |
—: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak

* ↑ Giro d’Italia & Tour de France & Vuelta a España in one year

## Kanpo estekak

* Eduardo Chozas - ProCyclingStats
* (Gaztelaniaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q1290884
# Elexalde (Mendata)

    Artikulu hau Mendatako auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Elexalde».
Elexalde Mendata udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 152 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Elexaldeko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 101 | 102 | 104 | 102 | 99 | 104 | 127 | 146 | 152 |

## Ikus, gainera

* Busturialdea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256701
# Elexalde etxea

Elexalde etxea Leintz Gatzagan (Gipuzkoan) dagoen jauregi bat da. XVI. mendean eraiki zen pizkundetar estiloan.

## Izena

Jauregiaren jabeak izan ziren Elexaldetarren izena darama. Torrekua jauregia ere esaten zaio, Oñatiko jaunaren dorrea zegoen tokian eraiki baitzen jauregia.

## Egitura

Bi solairutako eraikina da, behe solairua eta goikoa. Oinplano errektangularra dauka eta bi isuritako teilatua.
Aurrealdea harlanduz egina dago. Estilo platereskoan egindako ataria du, puntu erdikoa da eta arrosetaz apainduriko dobelak ditu. Goiko solairuan hiru lehio ditu. Erdiko lehioak bi zutabe ditu eta goian tinpanoa. Tinpanoan Elexalde familiaren armarria ikusten da.
Etxea babesten duen hormak burdinezko hesi bat dauka.

## Erreferentziak

* 1 2 «Elexalde etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2019-09-18).
* ↑ «Palacio de Elexalde (Leintz Gatzaga)» www.tierraignaciana.com (Noiz kontsultatua: 2019-09-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65920534
* Multimedia: Elexalde Jauregia / Q65920534
# Elf Aquitaine

Elf Aquitaine frantziar enpresa izan zen, 1976an sortua, industria petrokimikoa eta beste zenbait industria-mota antolatzeko eta sendotzeko.
Industria petrokimikoez gainera, nikel- eta ikatz-meategiak ditu Frantzian, Ipar Ameriketan, Afrikan eta Australian.
Bestelako industria-motak ere sortu ditu; farmazia-gaiak, kosmetika-gaiak, plastikoak, ordenagailuak, eta abar.
Hasieran enpresa publikoa izan zen arren, pribatizatu egin zuten 1994ean. 2000. urtean, bat egin zuen Total enpresarekin, eta, harrez geroztik, TotalFinaElf du izena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1505649
* Multimedia: Elf Aquitaine / Q1505649
# Elexalde (Zaratamo)

    Artikulu hau Zaratamoko auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Elexalde».
Elexalde Zaratamoko (Bizkaia) auzo nagusia da, udaletxea eta parrokia dituena. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 522 pertsona bizi ziren auzoan. Bertako Udal Liburutegia 1967 an sortu zen.

## Ikus, gainera

* Nerbioi ibarra

## Kanpo estekak

* Elexaldeko eliza Eitb.com webguneko Eguraldiblogean.
* , Elexalde (Zaratamo)ko Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
* Datuak: Q12256703
# Elexalde Ispaster

Elexalde edo Elexalde Ispaster Ispasterko auzo eta herrigune nagusia da, udaletxea, parrokia eliza (San Migel eliza) eta beste zenbait zerbitzu biltzen dituen gune populatua. Udalerrian biztanle gehien dituen nukleoa ere bada. Elexalde deritzo Bizkaiko beste hainbat herritan bezala, herriko auzo nagusia izateaz gain antzinako elizate instituzioaren egoitza zelako.

## Iruditegia

1918-1919 urteen inguruan, eta berriro 1950 aldera, Indalezio Ojanguren argazkilariak herrira egindako bisitan zenbait argazki atera zituen.
* Elexalde 1950 urtearen inguruan.
* Villa Dolores izeneko etxe modernista, herriko plazan, c. 1919.
* Udaletxea eta plaza. Atzean ikusten den auzoa Larrinaga da.
21. mendeko irudiak:
* San Migel eliza.
* Villa Dolores 2022. urtean.
* Ispasterko udaletxea.
* Kiroldegia eta pilotalekua.
* Herriko ikastetxea.

## Erreferentziak

* ↑ «Elexalde Ispaster - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2022-03-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111273369
* Multimedia: Elexalde (Ispaster) / Q111273369
# Elexalde (Leioa)

    Artikulu hau Leioako auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Elexalde».
Elexalde Leioako (Bizkaia) auzoa da, herriko beheko aldean dagoena.
Bertan San Joan Bataiatzailea eliza (1526), hortik auzoaren bizkaierazko izena, eta udaletxea (1891) daude.

## Ikus, gainera

* Bilboaldea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256702
# Elf (filma)

Elf (euskaraz Elfoa), 2003ko Jon Favreau estatubatuarrak zuzendutako komedia film bat da. Will Ferrell, James Caan, Zooey Deschanel, Mary Steenburgen,Edward Asner eta Bob Newhart aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Gabon-gauez, umezurztegi batean, Buddy haurra lau hankatan Santa Klausen oparien zakuan sartu eta Ipar Poloko bere lantegira iritsiko da. Elfo batek adoptatu eta elfo bat bezala hezitua izango da, baina handitzean, Buddy haiek baina hiru aldiz handiagoa izango da. Egoera honetan, onena harentzat familia bat topatzea izango dela erabakiko da. Asmo horrekin New York hirira joan eta bizitza izotzetan patinatu eta gozokiak jatea baina gehiago dela jabetuko da, horregatik beste behin ere lekuz kanpo sentituko da.
Bere aita Walter Hobbs (James Caan) haur liburu ilustratzailea eta lanzalea topatzea lortuko du, Santa Klausen zerrenda beltzan dagoena. Gero Emily Hobbs (Mary Steenburgen) ama eta Michael Hobbs (Daniel Tay) hamar urteko anaiordea ere topatuko ditu, Michaelek ez du ez elfoetan, ez Santa Klaus eta Eguberrietan sinisten. Zinez, jende guztiak festaren esanahia zein den ahaztu duela dirudi. Eguberriak iristean, Buddyk bereganatutako elfoen munduaren jakintza aprobetxatu eta bere familiaren maitasuna eskuratzea erabakiko du, eta gainera, New York eta gainontzeko mundukan eguberrietako espiritua salbatzea ere.

## Aktoreak

* Will Ferrell: Buddy Hobbs
* James Caan: Walter Hobbs
* Bob Newhart: Aita Elfoa
* Ed Asner: Santa Klaus
* Zooey Deschanel: Jovie
* Mary Steenburgen: Emily Hobbs
* Daniel Tay: Michael Hobbs
* Faizon Love: Gimbeleko gerentea
* Peter Dinklage: Miles Finch
* Amy Sedaris: Deborah "Deb"
* Michael Lerner: Fulton
* Andy Richter: Morris
* Kyle Gass: Eugene
* Artie Lange: Gimbeleko Santa Klaus
* Leon Redbone (ahotsa): Lehoia, elurrezko panpina
* Ray Harryhausen (ahotsa): Polar Bear Cub
* Jon Favreau: Leonardo "Leo" doktorea
* Peter Billingsley (krediturik gabe): Ming-Ming
* Maurice LaMarche (krediturik gabe) Buddyren korrokada soinua

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q949879
* Multimedia: Elf (film) / Q949879
# Eneritz Agirre

    Artikulu hau Eneritz Agirre Armentiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Armentia (argipena)».
Eneritz Agirre Armentia (Atxondo, Bizkaia, 1983ko urriaren 26a) administraria eta politikaria da. Atxondoko alkate bilakatu zen 2023ko maiatzaren 28ko udal hauteskundeetan, Euskal Herria Bildu koalizioaren hautagaitza gailentzearen ondorioz.

## Biografia

Erdi mailako administrazio eta finantza ikasketak egina da Eneritz. Lan ibilbideari dagokionez; administraritzan, SOS deiak-en, eta jantokiko begirale lanetan aritu da.
2023ko apirilaren 21ean Apatamonasterioko plazan egin zuten zerrenda aurkezteko ekitaldia. EH Bilduk Eneritz Agirre aurkeztu zuen alkategai.
2023ko ekainaren 17an Atxondoko Udala eratzeko osoko bilkura egin zuten. Lau urteren ostean, Atxondon EH Bilduk alkatetza berreskuratu zuen. Eneritz Agirreri Xabier Azkaratek (EAJ) eman zion aginte makila.
Eneritz Agirrek honelako adierazpenak egin zituen alkate gisa:
   “Eskerrik asko taldeari eta eskerrik asko herriari, eman diguzuen babesagatik. Hemen falta diren preso eta errefuxiatuak ezin ditut aipatu gabe utzi: Oier, Iñaki eta Lola. Eskerrik asko lau urte hauetan oposizioan egon zaretenoi. Zuen gobernantza eredua jarraituko dugu, parte hartzailea. Bestalde, badakigu AHTa gelditzea hitz potoloa dela, baina kalte gutxien egin dezan ahaleginduko gara”
Bestalde, Pedro Leon EAJko zerrendaburuak eskua luzatu zion gobernu taldeari, hitz hauek erabiliz:
   “Behar duzuenerako hemen izango gaituzue”
Atxondoko udalean: EH Bilduk sei zinegotzi izango ditu eta EAJk hiru.

## Erreferentziak

* ↑ «[ATXONDO: EH Bilduko Eneritz Agirre izango da Atxondoko alkatea - Atxondo»] Anboto.org (Noiz kontsultatua: 2023-06-18).
* ↑ «Eneritz Agirre buru izango duen zerrenda aurkeztu du Atxondoko EH Bilduk - Atxondo» Anboto.org (Noiz kontsultatua: 2023-06-18).
* ↑ «[BIDEOA: EH Bildu gobernura itzuli da Atxondon - Atxondo»] Anboto.org (Noiz kontsultatua: 2023-06-18).
* ↑ «Eneritz Agirre recupera la Alcaldía de Atxondo doblando al PNV» durangon.com 2023-05-28 (Noiz kontsultatua: 2023-06-18).

## Kanpo estekak

* Elkarrizketa El Correon 2023.05.16
* Elkarrizketa: Atxondon dugun erronkarik garrantzitsuena herria berpiztea da Anboto, 2023.10.13
* Datuak: Q119704549
# Energy

Energy Espainiako telebista kate bat da. 2012ko urtarrilaren 9an estreinatu zen, Mediaset España taldearen jabetzakoa da eta nagusiki gizonezko ikusleei zuzendua dago. Kate hau Cuatro katearekin batera MPE1 multiplex delakoan aireratu ohi da.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala > telecinco.es/energy (Gaztelaniaz)
* Energy katearen eguneroko programazioa (Gaztelaniaz)
* Energy katearen Facebook orrialdea (Gaztelaniaz)
* energy katearen Twitter orrialdea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q129529
# Energy (Illinois)

Energy Illinoiseko herri bat da. Williamson konderrian kokatua dago. 2010ean 1.146 biztanle zituen, 3,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Williamson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2414366
* Multimedia: Energy, Illinois / Q2414366
# Enerhoatom

Enerhoatom (ukraineraz: Енергоатом) edo Energoatom, ofizialki, "Enerhoatom" Ukrainako Energia Nuklearren Sorkuntzako Konpainia Estatala (ukraineraz: Державне підприємство «Національна атомна енергогенеруюча компанія "Енергоатом"), Ukrainako lau zentral nuklearrak kontrolatzen dituen estatu-enpresa bat da.
2016rako, Enerhoatomek 14,148 MWko potentzia instalatua zuen, bai eta 81,2 TWh-ko elektrizitatea sortzeko gai zen ere.

## Amaitu gabeko zentral nuklearrak

* Txyhyryngo Zentral Nuklearra
* Krimeako Zentral Nuklearra
* Odesako Zentral Nuklearra
* Kharkiveko Zentral Nuklearra

## Erreferentziak

* ↑ Energoatom chief Kim overstepped his powers when signing contract, failed to show up for questioning, says interior minister, Interfax-Ukraine (12 June 2013)
* ↑ (PDF) ENERGOATOM TODAY (2016). Energoatom.

## Kanpo estekak

* NNEGC Energoatom – Webgune ofiziala
* Datuak: Q938225
# Enerhodar

Enerhodar (ukraineraz: Енергода́р; errusieraz: Энергодар) Ukrainako Zaporizhia Oblastaren ipar-mendebaldean kokaturiko hiri eta udalerri bat da, egun Errusiako Indar Armatuen kontrolpean dagoena. Dnieper ibaiaren ezkerraldean dago kokaturik, Nikopol eta Txervonohryhorivkatik, Kakhovka Urtegiaren kontrako aldean. 2021eko estimazioen arabera, 52,887ko biztanleria du Enerhodarrek.
Hiria 1970eko ekainaren 12an sortu zen, Zaporizhiako Zentral Termikoa eraikitzeko eta zerbitzatzeko, Ukrainako DTEK konpainia elektrikoaren jabetzakoa dena. Zaporizhzhia Zentral Nuklearra, Europako zentral nuklearrik handiena, bertan eraiki zen ere 1980ko hamarkadan; hala, hiriko enpresaburu nagusiak bi zentral elektriko horiek dira.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Ukraine after 11th night of war: Mayor killed, towns taken, Moscow promises civilian corridors to Russia» Baltic News Network - News from Latvia, Lithuania, Estonia 2022-03-07.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgune ofiziala
* Enerhodar hiriaren ataria
* Enerhodar, Ukraina – estatistikak
* Datuak: Q760617
* Multimedia: Enerhodar / Q760617
# Eskeak (jaiak)

Jaietako eskeak, puska biltzeak edo besterik gabe biltzeak lagun-taldeek herrietan zehar etxez etxe egiten dituzten ibilaldiak dira, kantuz, dantzaz eta jai giroan, jaiak ospatzeko dirua edo jaietan oturuntzak prestatzeko janaria eskatuz. Batzuetan, haurrak izaten dira eskeak egiten dituztenak eta orduan goxokiak eta txanponak ematen zaizkie. Euskal Herrian eskeak edo biltzeak Domu Santu bezperan, Gabon egunean, Olentzero pertsonaia lagun, Santa Agata jaian, inauterietan (Txitxi-burruntzi egunean oturuntzako janariak biltzeko, esaterako) eta udako herriko jaietan izaten dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16517121
# Eskeintza

Eskeintza Xabier Letek 1991an plazaratutako diskoa da. Artistak urte batzuk diskorik argitaratu gabe zeraman eta album berria nahiko desberdina zen. Lan honetan Habanera abestia arrakasta handia lortu zuen.Elkar zigilurekin plazaratu zuen.

## Abestiak

* "Aberri ilunaren poema" (4,31)
* "Agian" (3,34)
* "Habanera" (5,17)
* "Amodio, amore" (4,18)
* "Eskeintza, nere aita zenari" (3,33)
* "Neguaren zai" (4,01)
* "Biographia" (4,38)
* "Ez esan maite" (2,35)
* "Heriotzaren begiak" (4,16)
* "Haizea dator ifarraldetik" (5,16). Abesti hau aurreko "Lore bat, zauri bat" albumean agertu zen baina bertsio berri honetan jazz kutsu nabarmena erakusten du.

## Taldea

* Xabier Lete: ahotsa.
* Karlos Giménez: Piano eta teklatua.
* Jabier Muguruza: Akordeoia.
* Pascal Gaigne: Gitarra.
* Andrzej Bak: Biolontxelo.
* Javier Lekunberri: Oboe
* Txema Garces: Baxu
* Michel Longaron: Perkusioa
* Josetxo Goia-Aribe: Saxofoia eta klarinete.
* Moldaketak: Karlos Giménez.
* Azala: Lamia.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.elkar.eus/eu/musika_fitxa/eskeintza/lete-xabier/8436007083951
* ↑ https://web.archive.org/web/20221124143242/http://www.cancioncontodos.com/disco/eskeintza

## Kanpo estekak

* Albuma Youtuben.
* (Ingelesez):Albuma Discogs webgunean.
* Datuak: Q115408270
# Eskebornita

Eskebornita mineral bat da eta chalcopyrite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Eskebornita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CuFeSe2}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Eskebornite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Eskekotasun

    Artikulu hau kalean dirua eskatu ohi duten pertsonei buruzkoa da; orden erlijiosoa gaitzat duena beste hau da: «Eskeko ordena»
Eskekotasuna norberarentzat limosna eske, dirua edo beste gauza bat, ibiltzen diren pertsonek bizibidez edo aldi baterako eta gehienetan kalean edo etxez etxe egiten duten jarduera da. Jarduera hori egiten duten pertsonei eskeko edo eskale deitzen zaie. Gehienetan miseriazko egoerak bultzatzen ditu pertsonak limosna eskatzera, baina beste batzuetan haur eta emakumeen esplotazioa dakarren jarduera izan daiteke. Bestalde, hiri eta herri askotan debekaturik izaten da kalean eskean biltzea, bereziki haurren kasuan eta eskea mehatxupean edo hertsapenez egiten denean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17572748
* Multimedia: Begging / Q17572748
# Eske (argipena)

Eske edo ESKE hitzek adiera zenbait dituzte:
* eskeak, jai batzuetan burutzen diren ekitaldiak, non lagun-talde batek dirua, janaria eta edaria eskatzen dizkien herritarrei;
* eskean aritzea, pertsona baztertuak kalean diru eske ibiltzea;
* ESKE, Europako Segurtasun eta Lankidetzako Antolakundea.
# Estonia Olinpiar Jokoetan

Estoniak parte hartzen du Olinpiar Jokoetan Estoniako Batzorde Olinpikoak (Eesti Olümpiakomitee delakoak) antolatzen duen ordezkaritzarekin. Batzorde Nazional hau 1923an sortu zen eta IOC-ek 1924an onartu zuen. Estonia 1918ko otsailean bilakatu zen independente, 1941etik 1944ra, II. Mundu Gerran, Alemania naziak okupatu zuen, eta ondoren Sobietar Batasunaren parte izan zen 1991. urtean berriz independentzia aldarrikatu arte. Bi independentzia aroetan estatu subirau gisa izan da partaide olinpiko, lehenbizi 1920tik 1936ra, eta Sobietar Batasuna desegin ondoren, 1992tik aurrera.
Neguko Jokoetan Estoniak parte hartu zuen 1928an eta 1936an, eta berriro 1992tik.

## Aro sobietarra

1952tik 1988ra Sobietar Batasunaren taldean egon ziren kirolari estoniarrak.
Aro sobietarrean, halaber, 1980ko Moskuko Udako Olinpiar Jokoetan, Estoniako Tallinn hiriburua bela lehiaketen egoitza izan zen.
1992ko Jokoetan Bartzelonan, Sobietar Batasuna desegina, haren herrialde gehienek Talde Bateratua izan zenean integratu ziren, baina Estonia, Lituania eta Letonia herrialde independente gisa ordezkaritza propioekin egon ziren.

## Lehen dominak

Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen lehen estoniarra Teotan Lebedev tiratzailea izan zen 1912ko ekainaren 29an, Errusiako Inperioa ordezkatuz orduan. Beste hamar atletak parte hartu zuten Stockholmeko joko haietan, Errusiako taldeko kide gisa. Martin Klein borrokalariak zilarra irabazi zuen pisu ertaineko greko-erromatar estiloan, eta olinpiar domina irabazi zuen lehen estoniarra izan zen.
Estoniako talde olinpikoa Anberesen lehiatu zen lehen aldiz 1920an. Olinpiar Jokoetan bere herrialdea ordezkatu zuen lehen estoniarra Johannes Villemson distantzia ertaineko korrikalaria izan zen 1920ko abuztuaren 15ean. Maratoian, Jüri Lossmannek Estoniaren lehen domina irabazi zuen (zilarra), abuztuaren 22an. Abuztuaren 29an, Alfred Neuland Estoniako historiako lehen txapeldun olinpikoa bihurtu zen halterofiliako pisu arineko urrea irabazita.

## Erreferentziak

* ↑ «Barcelona 1992: Nuevas naciones, nuevo sueño de unidad» RFI 2024-02-06 (Noiz kontsultatua: 2024-08-27).
* ↑ (Ingelesez) «Estonian NOC celebrates centenary of its first Olympic gold medal» The European Olympic Committees 2020-09-04 (Noiz kontsultatua: 2024-08-27).

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, alemanezko Wikipediako «Olympische Geschichte Estlands» artikulutik itzuli da; zehazki, 2024-08-18ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q742562
* Multimedia: Estonia at the Olympic Games / Q742562