OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ibiau

Uahibra Ibiau edo soilik Ibiau, Egiptoko XIII. dinastiako faraoi bat izan zen, K.a. 1680tik K.a. 1670 arte gobernatu zuena.
Turineko Errege Kanonean, Uahibra Ibiau bezala agertzen da, 10 urte, 8 hilabete eta 28 eguneko erregealdiarekin, eta VII.2 erregistroan dago.
Bere tronu izenak, Uahibrak, "Raren bihotza indartsua da" esan nahi du.
Bere emaztea, Khaesnebu erregina izan zen.
Ibiau eta bere oinordekoa izan zen Merneferra, Egiptoko XIII dinastiako ondo dokumentatutako eta garrantzizko azken faraoiak izan ziren, Merneferraren ondorengo erregeek, hilabete gutxi batzuetako erregealdiak izan baitzituzten.

## Bere garaiko testigutzak

Ibiauren izena, honako hauetan aurkitu da:
* bederatzi eskarabeotan, horietako bat Biblosen
* hiru zigilu zilindriko
* grabatutako zigilu bat, El Lishten
* El Lahunen aurkitutako pitxer bat
* Tebastar jatorriko hilarri bat, BM1348, Londresko British Museumean erakusten dena (Borriau).
* Datuak: Q879206
* Multimedia: Ibiau Wahibre / Q879206
# Hiru tximino jakintsuak

Hiru tximinoak (japonieraz san saru), baita hiru tximino jakintsuak edo hiru tximino mistikoak izenez deituak ere, Hidari Jingorō (1594-1634) japoniar eskulturgilearen egurrezko eskultura batean irudikatuak dauden hiru tximino dira, eskultura hau Toshoguko santutegiko (1636) ikuilu sakratuetan kokatzen da, santutegi hau Tokio hiriburaren iparraldean dago eta Tokugawa Ieyasuren ohorez eraiki zen.
Hiru tximinoen japonierazko izenak Mizaru, Kikazaru eta Iwazaru dira, hots, euskaraz "ez ikusi", "ez entzun" eta "ez mintzatu", betiere tximinoak zer ez duten ikusi, entzun edo aipatu zehaztu gabe. Esaera honen jatorria txinatar santaian oinarritzen da, hau ikusgai dagoen munduaren hausnarketa eta ikuskapenean oinarritzen den filosofia bat delarik. Gerora moral kode hau hiru tximinoei lotu zitzaien; lotura honen ardura Denkyō Daishiri (767-822) eman ohi zaio (Saichō gisa ere ezagutua), hau Heian aroan (794-1185) Tintai Eskola Budistaren Tendaishū japoniar afarraren sortzailea izan zelarik. Lotura hau kode moralean hiru aldiz agertu ohi den zaru delakoa (japonieraz ukazio kasua) eta tximinoa izendatzeko japonierazko saru hizaren arteko nahasketa da, azken hitz hori sarritan zaru hitzan ere bilakatzen delarik. Kamakura aroan (1185-1392) hiru tximinoen irudia oso ospetsua bilakatu zen.
Hiru tximinoen gaia oso konplexua eta anitza da; bai filosofia kodea eta santai moralaren jakitun zen intelektual elitearentzat nahiz herri xehearentzat, hiru tximinoek "sistemaren aurrean errenditzearen" esanahi zuten, jokamolde kode honek injustizia ez entzun ez eta ikusi, eta bakoitzaren atsekabea ez aipatzeko zuhurtzian oinarritzen zen, eta gaur egun arte esanahi berberarekin iruan izan du. Beste bertsio edo interpretazio baten arabera, tximinoak jainkoek gizonen ekintza txarrez ohartzeko bidalitako espioiak lirateke; tximino itsua, gorra eta mutuaren irudikapena aipatutako espioitza horren aurkako defentsa magiko modura sortu omen zen. Antzinako Vadjra japoniar jaikoaren hiru aurpegien errepresentazioa izango ote zen ere aipatu izan da.
Denborarekin japoniar kondaira hau angloxaoi mundura hedatu zen, eta handik europar edo mendebaldeko kulturara zabaldu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q835709
* Multimedia: See no evil hear no evil speak no evil / Q835709
# Hiruerreketa

Hiruerreketa Zarauzko (Gipuzkoa) auzo bat da, herrigunetik bi kilometrora, Vista Alegre auzotik gertu. Hiriaren hego-mendebaldean dago eta udal-autobusaren 2. linea bertaraino joaten da orduro. Zarauztik Zestoara doan errepidea bertatik igarotzen da, Meagako portua igo baino lehen.

## Ikus, gainera

* Zarautz

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259171
# Hirugarren Estatu

Hirugarren Estatua Nafarroako, Zuberoako eta Europako herri askotako Gorte Nagusietan ordezkaritza zuten hiru gizarte-mailetako bati, burgesiari edo hirietako eta herrietako ordezkariei zegokienari, ematen zitzaion izena. Hirugarren Estatu honetara biltzen ziren nobleen ordezkari ez ziren eta elizako hierarkiakoak ez ziren ordezkari guztiak, eta XIII. mendetik aurrera hasi zitzaizkien ordezkari burgesak laborariei nagusitzen. XVII. mendetik aurrera, gizarte-maila nagusi bihurtu zen Hirugarren Estatua (Ingalaterrako burgesiak bere baldintzak eta nagusigoa ezarri zuen Komunen Ganberaren bidez XVII. mendean), eta Frantziako koroaren barnean ez zen egoera hori XVIII. mende-bukaera arte argitu (1789ko iraultza). Burgesiaren iraultzaren bidez bideratu zen industria herri berrietan, nekazaritzako erreforma eta industria-iraultzaren ondorioz egituratu zen XIX. mendean langileriaren klase berria, zenbaitetan laugarren estatua ere deitua.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q909656
# Hiruak Bat

    Artikulu hau enpresari buruzkoa da; Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen goiburua gaitzat duena beste hau da: «Hirurak Bat»
Autocars Hiruak Bat, normalean Hiruak Bat bere markaz deitua, Donapaleun egoitza duen garraio-enpresa da. 1937an sortua, autobusak alokatzeko enpresa bat da. Gainera, Txik Txaken Car Express sareko linea batzuk ere baditu, 10 , 11 eta 12 lineak, hain zuzen ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106612904
# Hirudun

Hiruduna elkarrengandik bi graduz banandutako bi noten arteko tarteari deritzo musikan.
Hirudunak nagusiak izan daitezke, bi graduen artean lau tonoerdi baldin badaude, edo txikiak hiru tonoerdi baldin badaude.
Hirudun nagusiak zein txikiak ohi tarte kontsonanteak dira.
Musika eskalan modu nagusian, tonikoa den I. gradua eta bitartekaria den III. graduaren arteko tartea hirudun nagusi batekoa da, modu txikiko eskalan, berriz, hirudun txiki batekoa.

## Ikus, gainera

* Laudun

## Kanpo estekak

* Datuak: Q224074
* Multimedia: Thirds / Q224074
# Hirugarren Etorbidea (Manhattan)

Hirugarren Etorbidea, ingelesez Third Avenue, AEBetako New York hiriko Manhattan barrutian eta Bronx barrutiaren zati batean dagoen etorbide bat da, East Side eremuan. Denera 17,2 kilometro luze dauzka.
* Datuak: Q124857
* Multimedia: 3rd Avenue (Manhattan) / Q124857
# Hirugarren Federazioa

    Artikulu hau Gaur egungo 3. mailari buruzkoa da; Desagertutako 3. maila gaitzat duena beste hau da: «Espainiako futbol ligako hirugarren maila»
Hirugarren Federazioa (gaztelaniaz: Tercera Federación) txapelketa ez profesionala da, Espainiako futbol liga txapelketaren bosgarren maila. Bigarren Federazioaren eta Erregional Preferentearen arteko maila da, beraz. 2021/2022 izan zuen aurreneko denboraldia. Sorreran, RFEF hirugarren maila (gaztelaniaz: Tercera División RFEF) zuen izena.

## Historia

2019-2020 denboraldia 28. jardunaldia jokatu ondoren COVID-19 pandemiaren erruz etenda gelditu zen. Maiatzaren 6an erabaki zen liga ez berrekitea eta sailkapenak une horretan zeuden bezala uztea. Multzo bakoitzeko aurreneko laurek igoera play-offak jokatu zituzten elkarren artean eta bakarra igo zen Bigarren B mailara. Ez zen jaitsierarik izan baina azpiko mailetatik taldeak igo ziren, IV taldean probintzia bakoitzeko bana eta XV multzoan Lehen Autonomikotik hiru. Horren ondorioz talde kopurua handitu egin da 2020-21 denboraldirako eta txapelketak egitura berezia hartu zuen. Bi fasetan jokatu zen. Lehenengo fasean 11 taldetako bi multzo osatu ziren. Bigarren fasean multzo bakoitzeko hiru talde onenek igoera fasea jokatu zuten eta azkenengo bostek jaitsiera fasea.
Bigarren B maila desagertu zen, eta haren tokian bi maila berri sortu ziren: Lehen Federazioa (Espainiako liga sisteman hirugarrena) eta Bigarren Federazioa (Espainiako liga sisteman laugarrena).

## Antolaketa

Ordura arteko Hirugarren mailak zituen multzo berak mantendu zituen. Euskal taldeak hiru multzotan zeuden kokatuta:
* IV multzoa: Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa
* XV multzoa: Nafarroa
* XVI multzoa: Errioxa (tartean Arabako SD Oyonesa eta Nafarroako CD Vianés)
Multzo bakoitzeko txapelduna Bigarren Federaziora igotzen da, 2. eta 5. postuen artean jokaturikoek igoera play-offak jokatzen dituzte. Azken bostek maila galtzen dute. Horretaz gain aurreneko biak Errege Kopa jokatzeko sailkatzen dira.

## Txapeldunak

| Denboraldia | IV multzoa | XV multzoa | XVI multzoa |
| 2021-22 | Dep. Alaves B | Atlético Cirbonero | Arnedo |
| 2022-23 | Barakaldo | Valle de Egüés | Náxara |
| 2023-24 | Vitoria | Subiza | U.D. Logroñés "B" |

## Ikus, gainera

* Hirugarren Federazioko IV. multzoa
* Hirugarren Federazioko XV. multzoa
* Hirugarren Federazioko XVI. multzoa

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «La Segunda B y Tercera tendrán ascensos pero no descensos» La Vanguardia 2020-05-06 (Noiz kontsultatua: 2020-09-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100486967
# Hego Egeo

Hego Egeo (grezieraz: Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου) Greziako hamahiru periferietariko bat da. Bere barnealdean Zikladak eta Dodekaneso uhartediak hartzen ditu. Ermoupoli da Hego Egeo periferiako hiriburua.

## Hiri nagusiak

* Andros (Άνδρος)
* Ermoúpoli (Ερμούπολη)
* Ialysós (Ιαλυσός)
* Kallithéa (Καλλιθέα)
* Kálymnos (Κάλυμνος)
* Kárpathos (Κάρπαθος)
* Kos (Κως)
* Léros (Λέρος)
* Milos (Μήλος)
* Mýkonos (Μύκονος)
* Náxos (Νάξος)
* Páros (Πάρος)
* Petaloúdes (Πεταλούδες)
* Ródos (Ρόδος)
* Santoríni (Σαντορίνη) edo Thíra (Θήρα)

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 154. arauaː Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q173616
* Multimedia: South Aegean / Q173616
# Hego Europa

Hego Europa edo Mediterranear Europa Europako kontinenteko eskualdea da. Ez dago horren definizio argirik, eta geografia, kultura, hizkuntza edo historia hizpide hartuta, eskualde honen mugak alda daitezke. Nolanahi ere, Portugal, Espainia, Italia eta Grezia Hegoaldeko Europako herrialdeak direla oro har onartzen da. Frantziako eta Balkanetako hegoaldea ere sartu ohi dira definizio horretan. Izan ere, zenbaiten ustez, Alpeek markatzen dute Hego eta Ipar Europaren arteko muga.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 51. arauaː Kontinenteak, geografia, izen nagusi batzuk eta herritarren izenak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27449
* Multimedia: Southern Europe / Q27449
# Hego Euskal Herria

    Artikulu hau Hego Euskal Herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ipar Euskal Herria».
Hego Euskal Herria, Hegoaldea edo Hego Euskadi Euskal Herriaren zati bat da, Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroa Garaia lurralde historikoek osatzen dute, Espainiako administraziopean daudenak.
Esamolde hau erabiltzen da Frantziaren administraziopean dauden Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoak osatzen duten Ipar Euskal Herria edo Iparraldea terminotik bereizteko.

## Mugakideak

Hego Euskal Herriak honako hauek ditu mugakide: Kantabria eta Gaztela mendebaldean, Errioxa hegoaldean, Aragoi ekialdean, eta Kantauri itsasoa eta Ipar Euskal Herria iparraldean.

## Banaketa administratiboa

Administrazio antolaketa eratzean, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoak Euskal Autonomia Erkidegoa osatzen dute eta Nafarroa Garaiak Nafarroako Foru Erkidegoa, Espainiako 17 autonomia erkidegoen artean. Bestalde, Arabako Trebiñu barrendegia Gaztela eta Leongo Burgosko probintziaren barnean dago administratiboki; eta Bizkaiko Villaverde Turtzioz, Kantabrian.

## Hizkuntza

Ipar Euskal Herrian ez bezala, euskara ofiziala da Euskal Autonomia Erkidego osoan eta Nafarroako Foru Erkidegoko zonalde batean. Gaztelania ofiziala da Hego Euskal Herri osoan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1151943
* Multimedia: Southern Basque Country / Q1151943
# Hego Esporadak

Hego Esporadak (grezieraz: Nóties Sporádes) greziar uhartedia da, Zikladak eta Turkia artean dagoena. Dodekaneso eta iparraldeko uharte batzuk (batez ere Samos eta Ikaria) osaturik dago. Batzuen ustez Kios eta Lesbos uharteak ere uhartedian daude.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Ikus, gainera

* Esporadak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q690837
# Hego Dakotako bandera

Hego Dakotako bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | 3:5 |
| Erabakia | 1992 |
| Koloreak | |
Hego Dakotako bandera 1992ko azaroaren 9an ezarri zena da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q567838
* Multimedia: Flags of South Dakota / Q567838
# Hego Dublineko konderria

Hego Dublineko konderria (ingelesez South Dublin County; irlanderaz Contae Átha Cliath Theas) Irlandako Errepublikako konderri bat da, lehengo Dublingo konderriaren zati batez osatuta dago. Konderri honetako hiriburua Tallaght da. 1993ko Bertako Gobernuaren (Dublin) Agiriari esker 1994ko urtarrilaren 1etik aurrera Hego Dublinek konderri maila lortu zuen.
Hego Dublineko armarriaren goiburua irlanderaz Ag Seo Ár gCúram da eta ingelesez This We Hold In Trust, euskaraz "Fidatzen Garen Honetan").

## Hiriak

Dublin ekialdeko suburbioak dira:
* Tallaght/Tamhlacht (71.467 biztanle), hiriburua
* Clondalkin/Cluain Dolcáin (45.165)
* Lucan/Leamhcán (37.622)
* Templeogue/Teach Mealóg (17.378)
* Rathfarnham/Ráth Fearnáin (17.333)
* Ballyboden/Baile Buadáin (5.193)

## Ondasun nabarmenak

* Clondalkineko dorrea
* Rathfarnham gaztelua

## Pertsona ezagunak

* William Howard Russell (1820-1907), gerra kazetaria
* Graham Norton (1963- ), aktorea
* Aidan Turner (1983- ), aktorea

## Iruditegia

* Clondalkineko dorrea.
* Rathfarnham gazteluko arkua

## Kanpo estekak

* Hego Dublineko Konderriko Kontseilua
* Datuak: Q822865
* Multimedia: South Dublin (county) / Q822865
# Jaime Cantizano

Jaime Cantizano Camacho (Jerez de la Frontera, Andaluzia, 1973ko uztailaren 22a) espainiar telebista aurkezle eta irrati esatari bat da. Euskal Herrian nagusiki Cafés Fortaleza gasteiztar kafe enpresaren iragarkiak euskaraz iragartzeagatik ezaguna da.

## Telebista

* ¡Mira quién baila! (2014 - gaur egun), La 1.
* Dando la nota (2012), Antena 3.
* Informe 3 (2010 - 2011), Antena 3.
* Tres deseos (2008), Antena 3.
* A3Bandas (2007 - 2008), Antena 3.
* En Antena (2006 - 2007), Antena 3.
* Pasapalabra (2006), Antena 3.
* Diario de una boda (2004), Antena 3.
* DEC (2003 - 2011), Antena 3.
* Sabor a ti (2002), Antena 3.
* Cada mañana (2001), Localia.
* Localia noticias (2000), Localia.

## Irratia

* "Atrévete" Cadena Dial (2013 - gaur egun)
* Onda Cero Madril (2000 - 2001)
* Onda Cero Andaluzia (1998 - 2000)
* Cadena SER Andaluzia (1996 - 1998)
* Cadena SER Cádiz (1995 - 1996)
* Los 40 Principales Andaluziako esataria (1991 - 1995)
* Los 40 Principales Cádizeko kolaboratzailea (1990 - 1991)

## Kanpo loturak

* Webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q5924954
* Multimedia: Jaime Cantizano / Q5924954
# Jaime Delclaux

Jaime Delclaux Ortiz de Bustamante (Bilbo, 1912ko otsailaren 17a - Albacete, 1937) gaztelaniazko idazlea eta poeta izan zen. Oso gazte hil zen.

## Bizitza

Jaime Desclaux joan den mendearen hasierako Bilboko idazle garrantzitsuenetariko bat izan zen. Blas de Otero, Antonio Elias eta Bilbao Aristegi anaiekin batera Alea taldea sortu zuen. Hasieratik poesia garbiaren aldeko jarrera azaldu zuen, Juan Ramon Jimenezen zentzuan. Urte haietan idazlea promesa handi bat bezala ikusi zen baina gerra eta gaixotasun batek oparoa izan behar zen ibilbidea moztu zuten. Gerra hasierak Madrilen harrapatu zuen eta sasiklandestinitatean bizi izan behar zuen. Laster tuberkulosiaren zantzuak azaldu ziren. Fernando Haya izeneko lagun bati esker Aranjuezera joan zen eta, ondoren, Albaceteko Ospitalera. Ospital horretan hil zen erabat bakarrik 1937an. Hogeita bost urte zituen. Utzi digun ondare literarioa ehun poema bakarrik dira.

## Idazlanak

* Poesías. Madril: Editorial Hispánica, 1943. Obra poética izenburupean 1995ean berrargitaratura. Bilbo: Gerión de Poesía, 1995. ISBN: 9788488541222.

## Erreferentziak

* ↑ Carmen Aguirre Delclaux: "En memoria del joven poeta", Pérgola, 225.zk., 2012ko otsailean, 4. or.

## Bibliografia

* Mario Ángel Marrodán: Creadores líricos vascos con breve estudio crítico y antología.II. liburukia. Bilbo: La Gran Enciclopedia Vasca, 1978. 29-36 eta 115-136 orrialdeetan.

## Kanpo loturak

* (Gaztelaniaz)Felix Maraña Auñamendi Entziklopedian.
* (Gaztelaniaz) Jon obeso Ruiz de Gordoa Pergolan.
* (Gaztelaniaz) Iñaki Beti irakaslearen artikulua.
* (Gaztelaniaz) Delclauxen poetika.]
* Datuak: Q12260134
# Jaime Escudero

Jaime Escudero Etxebarria (Bilbo, 1923ko otsailaren 22a - ib., 2012ko otsailaren 5a) bizkaitar futbolaria izan zen, aurrelari moduan aritzen zena. Rafael bere anaia futbolaria ere izan zen. Futbola utzi ondoren, medikua izan zen.

## Kirol ibilbidea

| Kluba | Urtea(k) |
| Indautxu Kirol Elkartea | 1940 – 1949 |
| Athletic Club | 1949 – 1950 |
| FC Barcelona | 1950 – 1952 |
| Red Star | 1952 – 1953 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9010581
# Jaime Etxebarria

Jaime Etxebarria Artetxe (Getxo, 1937ko urriaren 31 - ) euskal belar hockey jokalari ohia da. Egun Espainiako Batzorde Olinpikoaren diruzaina da. Anaia Jose Maria belar hockey jokalaria ere bazen.
Tokioko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ www.sports-reference.com
* Datuak: Q12260135
# Jaime Camps

Jaime Camps Gordon (Donostia, 1896ko otsailaren 28a - Annual, 1921eko abuztuaren 3a) euskal atleta izan zen, distantzia motzetan aditua.
1920ko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte 100 metroko probetan. 1912an Espainiako Lurreko Armadan sartu zen, infanterian. Bertan karrera egin zuen teniente izateraino. Annualeko guduan hil zen.

## Erreferentziak

* ↑ sports-reference.com: Emaitzak Olinpiar Jokoetan
* ↑ De Amberes al Rif. El teniente olínpico
* Datuak: Q12260133
# Jaime Corella

Jaime Corella (Los Arcos, 1657 - ibidem, 1699) nafar idazlea izan zen, kaputxinoa. Oso predikari ospetsua izan zen. Obra nagusiak: Práctica del Confesionario (Aitortegiko jarduna, 1686), Suma de Teología moral (Teologia morala, 1687), Oración fúnebre (Hileta hitzaldia, 1696) eta Sermón de N.S. de Araceli (Araceliko Andre Mariaren sermoia, 1695) dira.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Jaime de Corella. .
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q23917396
# Jaime Eraña

Jaime Eraña Virumbrales (Erandio, Bizkaia, 1930eko abenduaren 31 - 2013ko azaroaren 16a) bizkaitar futbolaria izan zen, atzelari moduan aritu zena. Iñaki Eraña futbolari ohiaren osaba da. Bere anaiak Felipe Eraña eta Juan Eraña futbolariak izan ziren ere.

## Kirol ibilbidea

| Kluba | Urtea(k) | Partida(k) | Gol(ak) |
| Sestao | 1954-1959 | 105 | 0 |
| Atlético Baleares | 1959-1960 | | |

## Kanpo estekak

* Fitxa
* Datuak: Q125288850
# Jaime Czarkowski

Jaime Czarkowski (2003ko abenduaren 5a) igerilari artistiko estatubatuarra da. 2024 Udako Olinpiar Jokoetan Ameriketako Estatu Batuetako taldearekin, taldekako ekitaldian zilarrezko domina irabazi zuen.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2024 | Paris | 02 ! | Taldeka |
# Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzien Fakultatea (Gasteiz)

Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzien Fakultatea Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen Euskal Herriko Unibertsitateko kirol hezkuntzaren fakultatea da.

## Kokalekua

Mendizorrotza auzoa nahiz hiriaren hegoaldean dago, Lasarteko bidearen 71. zenbakian.

## Historia

Fakultate hau 1986ean sortu zen.

## Graduak

* Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietako Gradua

## Ikus gainera

* Gasteizko Irakasleen Unibertsitate Eskola

## Kanpo estekak

* Gasteizko Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzien Fakultatea (Gaztelaniaz) (Ingelesez)
* Datuak: Q31188894
# Jarduera fisiko

Jarduera fisikoa edo gorputz-jarduera muskuluek sortutako eta energia-gastua eskatzen duen edozein gorputz-mugimendua da. Jarduera batek kontzeptu asko ditu: igeri egitea, korrika egitea, jolastea, salto egitea eta bizikletan ibiltzea, besteak beste. Jarduera fisikoa sailkatzeko lau eremu edo eremu deskribatzen dira: aisialdia, garraioa, etxea eta lana (edo haurrentzako eskola).
Jarduera fisikoa batzuetan akats baten ondorioz ariketa fisikoaren sinonimo gisa erabiltzen dugu, baina ariketa fisikoa sasoi fisikoa hobetzeko programatu eta planifikatutako modu bat da. Ariketa fisikoa aisialdian edo lanean jarduera fisikoa egiteko beste modu bat da. Ariketaz gain, jarduera fisikoak beste jarduera batzuk ere barne hartzen ditu, hala nola oinez ibiltzea, lan egitea edo garbitzea.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Gorputz Hezkuntza Hiztegia] [2012] eta [Nutrizioa eta Dietetika Hiztegia] [2016]
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2003]
* ↑ (Gaztelaniaz) MOE. OMS | Actividad física. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Serra Majem, Lluís. (2006). Actividad física y salud: Estudio enkid. Elsevier, 2 or. ISBN 8445817205..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q747883
* Multimedia: Physical activity / Q747883
# Jardinópolis (São Paulo)

Jardinópolis Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 41.799 biztanle ditu 501,87 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1798789
* Multimedia: Jardinópolis (São Paulo) / Q1798789
# Jardinópolis (Santa Catarina)

Jardinópolis Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. 1.776 biztanle ditu 67,683 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Santa Catarina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1815648
* Multimedia: Jardinópolis (Santa Catarina) / Q1815648
# Jarduera (argipena)

Jarduera kontzeptuak zenbait erabilera ditu:
* jarduera fisikoa edo ariketa fisikoa, gorputza sasoian eta osasuntsu atxikitzeko;
* ekonomia jarduera edo jarduera ekonomikoa:
** herri, eskualde nahiz herrialde bateko enpresek lan egiten duten sektore ekonomikoak. Horrela, industria jarduera (edo jarduera industriala), teknologia jarduera (edo jarduera teknologikoa) eta abar aipatzen dira.
** koiuntura, uneko egoera ekonomikoaren ezaugarriak;
* jarduera-tasa, biztanleria aktiboarekin loturiko kontzeptu bat.
# Jardines kalea (Bilbo)

Jardines kalea Bilboko alde zaharraren kale historiko bat da.

## Kokalekua

Bilboko Zazpi kaleeetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61361664
# Jarduera-tasa

Ekonomian, jarduera-tasa biztanleria aktiboa zati adin aktiboko biztanleria da, biztanleria aktiboan lanean ari diren zein lan bila ari diren pertsonak sartuz. INE Espainiako estatistika-erakundearen arabera, jarduera-tasa adin aktiboko biztanleria 16 urtetik gorako biztanleria osoa da.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) ¿Qué es la tasa de actividad?, INE, 2010-06-11an kontsultatua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12260189
# Jardueraren teoria

Gizarte zientzien teoria eta ikerketa eklektikoen ildo bat biltzen duen terminoa da, 1930eko hamarkadan Sergei Rubinsteinek bultzatutako jarduera psikologiko sobietarraren teorian oinarritzen dena. Ondoren, Alexei Leont 'evek defendatu eta famatu zuen. Teoriaren hastapenetako arrasto batzuk Lev Vygotskyren lan batzuetan ere aurki daitezke.Giza jarduerak sistemaz eta sozialki kokatutako fenomeno gisa ulertzen saiatu ziren ikerlari hauek, baita erreflexologiaren paradigmak (Vladimir Bekhtereven eta bere jarraitzaileen irakaskuntza) eta baldintzapen klasikoa (Ivan Pavloven eta bere eskolaren irakaskuntza), psikoanalisia eta konduktismoa gainditzen ere. SESB zaharraren ikuspegi psikologiko nagusietako bat bihurtu zen, psikologia teorikoan zein aplikatuan asko erabili zelarik, baita hezkuntzan, lanbide-heziketan, ergonomian, psikologia sozialean eta lanaren psikologian ere .
TA bereziki baliagarria da ikerketa kualitatiboko metodologietan lente gisa (adibidez, etnografia, kasuen azterketa). TA metodoak metodo bat eskaintzen du fenomeno bat ulertzeko eta aztertzeko, patroiak aurkitzeko eta inferentziak egiteko interakzioen bidez, fenomenoak deskribatzeko eta hizkuntza eta erretorika txertatu baten bidez aurkezteko. Jarduera zehatz bat subjektu batek objektu batekin duen helburu edo helburu bati zuzendutako elkarrekintza bat da, tresnak erabiliz. Tresna horiek eraikuntza fisiko edo psikologikoetan agertzen diren prozesu mentalen ageriko formak dira. TA programak tresnen erabileran inplikatutako prozesu kognitiboen barneratzea eta kanporatzea onartzen du, baita elkarreraginaren ondoriozko eraldaketa edo garapena ere .