OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Epidola

Epidola Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Epidola stigma da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Epidola barcinonella | daturik gabe |
| Epidola grisea | daturik gabe |
| Epidola lilyella | daturik gabe |
| Epidola melitensis | daturik gabe |
| Epidola nuraghella | daturik gabe |
| Epidola semitica | daturik gabe |
| Epidola stigma | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q264765
* Multimedia: Epidola / Q264765
* Espezieak: Epidola
# Epidermis

Epidermisa ornodunen azalaren kanpoko geruza ez-baskularra da, dermis eta hipodermis geruzen gainean dagoena. Bere baitan beste bost geruza bereizten dira: geruza korneoa (stratum corneum), geruza gardena (stratum lucidum), geruza pikorduna (stratum granulosum), arantza-geruza (stratum spinosum) geruza basala edo oinaldekoa (stratum basale/germinativum). Malpighi geruza terminoa arantza-geruza eta oinaldeko geruza izendatzeko erabiltzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q212743
* Multimedia: Epidermis (skin) / Q212743
# Epididimita

Epididimita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Epididimita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na2Be2Si6O15 * H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Epididymite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Epididimo

Epididimoa tutu estu eta luzea da, barrabil bakoitzaren gainean kokatuta. Barrabil bakoitzaren atzealdea hodi deferenteekin batzen ditu. Tubulu seminiferoen bilketaz sortzen da. Burua, gorputza eta isatsa ditu hodi deferentera bidean. Bilduta 5 zentimetroko luzera du eta 12 milimetroko zabalera, baina luzatzerakoan 7 metro arteko tamaina eduki dezake gizonengan. Narrasti, hegazti eta ugaztun ar guztietan aurki daiteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1973610
* Multimedia: Epididymis / Q1973610
# Epidota-(Sr)

Epidota-(Sr) mineral bat da eta epidote taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Epidota-(Sr) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {{CaSr}{Al2Fe^{3+}}(Si2O7)(SiO4)O(OH)}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Epidote-(Sr): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# FAITH (eleberria)

FAITH liburua 2021ean kaleratu zuen Lander Garrok, haren hirugarren eleberria izanik. Antza denez eleberri honek elementu autobiografikoak ditu, hau da, egileak liburuaren protagonista bezala, euskal errefuxiatuen semea izan zen gerra zikinaren garaietan. Modu batez, egilea, aurreko eleberrian bezala, Xabier protagonistarekin identifikatu egiten da. Ziur aski 2021eko euskal eleberri onenetarikoa da hau. Eleberriak XX. edizioaren Augustin Zubikarai beka jaso zuen 2020an.

## Izenburua

Ingelesez dago, "Fede" esan nahian. Eleberrian egileak horren zergatia azaltzen du eta baita ere letra larriz idazteko beharraz. Protagonista zinema ikasten ari da Bartzelonan eta bere lehen filmetaz pentsatzen ari da. "Zergatik izenburua ingelesez? Fe, gaztelaniaz, formula kimiko bat dela ematen duelako. Faith izena zuen Lars Von Trierren Breaking the Waves filmaren seigarren atalak ere. Orduan: Faith, edo hobe hizki larritan: FAITH.

## Trilogia

Eleberri honek aurreko biekin, nolabait, trilogia bat osatzen du: Kontrarioa (2010) eta Gerra txikia (2014).

## Argumentua

Xabier Ugarte Bartzelonara doa, argazkilaritza ikasteko aitzakiaz, Euskal Herriko errepresio-girotik aldentzeko asmoz. Bizitzeko toki baten bila hasi beharko du, lagunen eta ezagunen etxeetan. Hiri handiko kale eta txokoetara moldatzen joango da, Bartzelona bertako jendea nahiz han egokitutako euskaldunak ezagutzen, zinema-eskolan izena eman eta arlo horretan lehen pausoak ematen. Hiri handian ere bere familiak pairatutako zapalkuntzaren motxilak bizkar gainean jarraituko du, ordea, bai protagonistaren gogoeta eta oroitzapenetan, bai poliziaren eguneroko jardueran ere: Xabiren anaia eta arreba ihes eginda daude, edozein unetan atxilotu ditzakete, eta bere inguruan ere txakurren itzal eta usain nahasezina sumatzen du.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.diariovasco.com/bajo-deba/lander-garro-gana-20201024002018-ntvo.html
* ↑ 184. or.
* ↑ https://kritikak.armiarma.eus/?p=8517
* ↑ https://www.elkar.eus/es/liburu_fitxa/faith/garro-perez-lander/9788413601038

## Kanpo estekak

* Oreretako Lekuona Fabrika sortu berrian Yolanda Mendiolak elkarrizketatu zuen eta liburuaren eszenatoki batzuk erakutsi zituen.
* Asier Urkizaren komentarioa Berrian, 2022-05-01.
* Mikel Asurmendi, blogak.eus, 2022-03-07.
* Ibon Egaña, Deian, 2022-01-15.
* Datuak: Q116773265
# FBI: International

FBI: International (euskaraz: «FBI: Nazioartea») estatubatuar polizia telesaila da, Dick Wolfek eta Derek Haasek CBSrako sortua. Wolf Entertainmenten FBI frankiziaren parte da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
FBIko talde mugiko batek Budapesten du egoitza, eta mundu osoan zehar bidaiatzen dute AEBetako herritarren aurkako mehatxuak arakatu eta neutralizatzeko, batez ere Europan.

## Aktoreak

* Luke Kleintank: Scott Forrester
* Heida Reed: Jamie Kellet
* Carter Redwood: Andre Raines
* Vinessa Vidotto: Cameron Vo
* Christiane Paul: Katrin Jeager
* Eva-Jane Willis: Megan "Smitty" Garretson
* Greg Hovanessian: Damian Powell
* Christina Wolfe: Amanda Tate

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Andreeva, Nellie. (2021-7-22). «FBI: International: Christiane Paul & Carter Redwood To Star In Spinoff Series On CBS» Deadline Hollywood.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107505019
# FAO

FAO (ingelesez Food and Agriculture Organization, euskaraz Elikadura eta Nekazaritza Erakundea) Nazio Batuen Erakundeko agentzia espezializatua da. Haren helburu garrantzitsuena nazioartean gosearen aurkako lana gidatzea da. FAOren baitan estatu guztiek parte hartzen dute, besteak beste, informazio eta ezagutza trukaketan eta herrialde azpigaratuetako nekazaritza hobetu eta eguneratzeko ahaleginetan. Horrez gainera, gaur egun beste hainbat alorretan ere lan egiten du, hala nola, elikadura segurtasunean, basogintzan, arrantzan, eta abarretan.
1945eko urriaren 16an sortu zen Quebecen. FAOren bulego nagusiak Washingtonen egon ziren hasieran, baina 1951tik aurrera Erroman daude. 2006ko apirilean 190 kide zituen (189 estatu eta Europako Batasuna). FAOren goiburua latinezko fiat panis da; euskaraz egon bedi ogia.

## Ikus, gainera

* Nazio Batuen Erakundea

## Kanpo estekak

* FAOren web orri ofiziala
* Datuak: Q82151
* Multimedia: Food and Agriculture Organization of the United Nations / Q82151
# FAQ

FAQ Frequently Asked Questions-en ingelerazko akronimoa da, eta euskaraz maiz egindako galderak esan nahi du. Termino hau kontestu jakin batean eta gai zehatz batentzat galdera eta erantzun zerrenda bati deritzo.
Euskaraz ia erabiltzen ez den arren, MEG terminoa existitzen da, Maiz Egiten diren Galderak-en akronimoa.

## Historia

FAQ terminoa modernoa den arren, formatua zaharra da. Adibidez, Matthew Hopkins-ek 1647. urtean The Discovery of Witches FAQ formatuan idatzi zuen.
Interneten kontestuan, FAQak NASAren posta zerrendetan dute jatorria, 80. hamarkadaren hasieran. Lehen FAQak 1982. urtean garatu ziren, biltegiratze informatikoaren kosteak oso altuak zirenean. Hasiera batean SPACE posta zerrendan erabiltzaileek mezuak gordeko zituztela pentsatu zen, baina hau ez zen inoiz gertatu. Hau dela eta, posta zerrenda aurretik erantzunda zeuden galderei behin eta berriz erantzuten hasi ziren.
Ondoren FAQak argitaratzeko ohitura beste posta zerrendetara zabaldu zen. Astero FAQ bat argitaratzen hasi zen lehen pertsona Jef Poskanzer izan zen, USENET-eko net.graphics/comp.graphics taldera. Gaur egun USENETeko talde batean FAQ batek erantzundako galdera bati buruz galdetzea netiquette falta erakustea deritzo.

## Ikus, gainera

* How-to

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Google-n erabiltzaileen maiz egindako galderak
* Datuak: Q189293
# FARC

FARC akronimoarekin honakoak izendatzen dira:
* Kolonbiako Indar Armatu Iraultzaileak, gaztelaniaz: Fuerzas Armadas Revolucionarios de Colombia - Ejército del Pueblo) 1964tik 2017ra bitarte Kolonbian aktibo izan zen talde armatua.
* Komunaren Indar Iraultzaile Alternatiboa, (gaztelaniaz: Fuerza Alternativa Revolucionario del Común), 2017ko abuztuaren 31n aurrekoaren ordezkariek aurkeztu zuten alderdi politikoa.
# Estado Kaotiko

Estado Kaotiko 2003. urtean Murtzian sortutako punk-rock eta hardcore musika taldea da.
2003ko martxoan David (bateria), Angel (baxua) eta Antonio (gitarra eta ahotsa) lagunak elkartu ziren talde bat sortzeko. Geroago beste bi kide taldean sartu ziren: Jose Maria "Kiwi" bateriajolea eta Diego taldeko abeslari berria izango ziren eta ondorioz, David gitarra erritmikoa joko zuen. Harrezkero abesti propioak sortzen hasi ziren eta aste batzuk geroago, Jose Maria Javirengatik ordezkatu zuten, azkenean taldea finkatuz.

## Taldekideak

* Diego (ahotsa).
* Antonio (gitarra eta koroak).
* Angel (baxua eta koroak).
* David (bateria eta koroak).
* Javi

### Taldekide ohiak

* Jose Maria "Kiwi"

## Diskografia

* P'al ke lo kiera entender

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Estado Kaotikoren webgune ofiziala.
* (Gaztelaniaz) Estado Kaotikoren MySpacea.
* Datuak: Q12257270
# Estadio

Estadioa honakoa izan daiteke:
* Estadio (unitatea), Antzinako Greziako luzera unitatea
* Estadio (eraikina), hainbat kiroletan jokatzen den eraikina edo ekipamendua
* Estadio Fundazioa, Vital Kutxak Gasteizko hego-mendebaldean duen kirol-instalazioa kudeatzen duen elkartea
# Estadio Metropolitano geltokia

Estadio Metropolitano geltokia, Madrilgo metroaren geltoki bat da, Espainiako Madril hiriburuko San Blas-Canillejas barrutian. Metropolitano estadioaren alboan dago.
2007ko maiatzaren 5ean inauguratu zen.
* Datuak: Q2244081
* Multimedia: Estación de Estadio Metropolitano / Q2244081
# Estadio estali

Estadio estalia, edo pabiloia ere deitua, kirol ekitaldietarako eta musika edo antzerki aurkezpenetarako diseinatutako sabaia duen estadioa da.
Erdian dagoen gune zabal batez osatuta dago, ikusleentzako harmailez eta eserlekuz inguratuta. Funtsezko ezaugarria da ekitaldia egiten den tokia punturik baxuenean kokatzen dela, ikusgarritasun handia ahalbidetuz.
Normalean, ikusle kopuru handi bat egokitzeko diseinatuta daude.
* Datuak: Q27951514
* Multimedia: Indoor arenas / Q27951514
# Estado Aragonés

Estado Aragonés :
| Siglak: | EA |
| Alderdiburuak: | Gaspar Torrente (Presidentea) |
| Iraupena: | 1933 - 1937 |
| Ideologia: | Nazionalismo aragoiarra |
| Egoitza Nagusia: | Bartzelona |
| Gazte Erakundea: | Los Almogávares |
Estado Aragonés (EA) 1933ko abenduan Bartzelonan sortutako alderdi politiko nazionalista aragoiarra izan zen. Alderdikide batzuk Unión Aragonesista alderditik zetozen eta Ribagorzakoak ziren.
Gaspar Torrente alderdiko presidentea zen eta bere militanteen artean Emilio Jover eta Miguel Alcubierre aurkitzen ziren. Bere gazte erakundea, Luis Porték zuzendua, Juventud de Estado Aragonés 'Los Almogávares' zen, eta 1934ko urriaren 6an Lluís Companysen Kataluniar Errepublikaren aldarrikapenari babesa eman zioten. Ondorioz, beren egoitza itxi zieten eta 1936 arte jarduerarik gabe egon ziren. Egoitza berriz ireki zutenean Miguel Alcubierre hautatu zuten gazte erakundearen buru izateko. Honek, Aragoiko autonomiaren sorreraren aldeko kanpaina hasi zuen, ezkerreko alderdi politiko errepublikarretan zabaldu zena alegia.
Kanpaina horren emaitza Caspen (Zaragoza) 1936ko maiatzaren 1tik 3ra arte ospatu zen Biltzar Autonomista izan zen. Gaspar Torrente biltzar horren buru izan zen eta Aragoiko Autonomia-Estatutuaren aurreproiektua egin zuten. Estado Aragonés 1937ra arte aktibo egon zen, eta ondoren desagertu egin zen.

## Ikus, gainera

* Estau Aragonés

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3321356
# Estadio (unitatea)

    Artikulu hau unitateari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Estadio».
Estadioa (grezieraz στάδιον, stádion) Antzinako Greziako luzera unitatea da. Herodotoren arabera, 600 oinen baliokidea da. Hala ere, jatorriaren arabera "oin"en luzera desberdinak direla-eta, estadioak honen baliokideak dira:
| Estadio mota | Luzera | Deskribapena |
| Egun bidea | 157 m | egun baten eginikoa neurtzeko |
| Olinpikoa | 176 m | 600 × 294 mm |
| Atikoa-Italikoa | 185 m | 600 × 308 mm |
| Babiloniarra-Pertsiarra | 196 m | 600 × 327 mm |
| Feniziarra-Egiptoarra | 209 m | 600 × 349 mm |

## Erreferentziak

* ↑ Hoyle, Fred Astronomy, Rathbone Books Limited, Londres 1962 LC 62-14108

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1645966
# Estadio Azteka

Estadio Azteka (gaztelaniaz: Estadio Azteca, esˈtaðjo asˈteka ahoskatua) Mexiko Hiriko futbol estadio bat da, Santa Úrsula aldirian dagoena. 87.000 ikusleentzako tokia du eta herrialdeko estadiorik handiena da.
1961ean eraikitzeari ekin eta 1966ko maiatzaren 29an inauguratu zuten. Munduko futbol estadiorik ospetsuenetariko da, izan ere, bera izan da Munduko Futbol Txapelketaren finala bi aldiz (1970ean eta 1986an) jasotzeko lehena.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Bleacherreport. Ranking the Top 10 Most Iconic Stadiums in World Football. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q320454
* Multimedia: Estadio Azteca / Q320454
# Estadio Olímpicoko geltokia

Estadio Olímpico Sevillako Renfe Aldirien geltokia da, Sevilla udalerrian kokatuta dagoena.

## Zerbitzuak

Sevillako Renfe Aldiriak :
| Geltokia < | Linea | > Geltokia |
| San Jerónimo → Sevilla–Santa Justa | | Cartuja → Cartuja |

## Erreferentziak

* ↑ «SEVILLAKO ALDIRIAK | Lineen mapa» www.renfe.com (Noiz kontsultatua: 2021-01-07).

## Ikus, gainera

* Sevillako Renfe Aldiriak
* C-2 linea (Sevillako Renfe Aldiriak)

## Kanpo estekak

* Sevillako Renfe Alririaren web gunea
* Datuak: Q5550235
# Estadio (eraikina)

    Artikulu hau eraikinari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Estadio».
Estadioa eraikin publiko bat da, talde-kirolak, atletismo-probak, etab. gauzatzeko beharrezkoak diren instalazioak dituena, baita ikusleentzako harmailak edota tribunak ere.

## Historia

Munduan ezagutzen den estadiorik zaharrena Olinpiakoa da, Greziako Peloponeso mendebaldean, non antzinako Olinpiar Jokoak ospatu ziren. K.a. 776. urtekoa dela uste da, eta hasieran proba bakarrerako eraiki zen atletismo probak egiteko. Gutxi gorabehera 190 metro edo 210 metroko luzera zuen eraikin hark.
Erroma eta Grezia izan ziren estadioen nozioa sortu zuten mendebaldeko zibilizazio nagusiak, eta antzinateko munduko estadiorik handiena eraiki Erromako Koliseoa izan zen (anfiteatro bat izatez), 100.000 ikuslerentzako edukiera izan zuena.
Estadio modernoak 19. mendetik aurrera kirolaren hedapenarekin hasi ziren eraikitzen. Euskal Herriaren kasuan, Lehen Mundu Gerraren ondorenean, futbolaren hedapena gertatu zen Espainian eta horrek ekarri zituen estadioen eraikuntza Hego Euskal Herrira.

## Iruditegia

* Jean Dauger estadioa, Baiona, errugbirako zein atletismoarako erabilia.
* Atotxako estadioa, Donostian, 1999an eraitsia.
* San Mames zaharra (2013an eraitsia) kanpotik, bere arku ezagunarekin.
* San Mames Bilbon, errugbirako egokitua 2018ko lehiaketa batean.
* Mendizorrotza estadioa, Gasteiz.

## Erreferentziak

* ↑ Labaien, Ekain Rojo. (2014). Futbola eta nazio eraikuntza Euskal Herrian eta Espainian. Utriusque Vasconiae ISBN 978-84-941044-4-2. (Noiz kontsultatua: 2023-05-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q483110
* Multimedia: Stadiums / Q483110
# Estadio Zentrala (Jekaterinburg)

Estadio Zentrala edota Ekaterinburg Arena, Errusiako Jekaterinburg hirian dagoen futbol estadio bat da. 1957an eraikia eta 2011 eta 2017an zaharberritu zen, eta 35.696 ikusleentzako edukiera du.
2018ko Munduko Futbol Txapelketaren jokalekuetako bat izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q190779
* Multimedia: Central Stadium (Yekaterinburg) / Q190779
# Erich Raeder

Erich Johannes Albert Raeder (Hanburgo, 1876ko apirilaren 24a - Kiel, 1960ko azaroaren 6a) alemaniar almirantea izan zen.
Raeder 1894an sartu zen Alemaniar Inperioko itsas armadan. Errusieraz hitz egiten zuen eta begirale gisa bidali zuten Errusia-Japonia Gerrara. 1905etik Alfred von Tirpitzekin lan egin zuen bere itsas politikaren defentsan eta propagandan. Lehen Mundu Gerran Hippen almirantearen estatu nagusian egon zen eta itsas gudu batzuetan parte hartu zuen, Jutlandekoan kasu.
1920an Kappen Putschan parte hartu zuen. 1928an almirante mailara igo zen eta 1935ean itsas armadako buru. 1937an nazi alderdian sartu zen.
Alemaniar itsas armada zuzendu zuen Bigarren Mundu Gerraren lehen urteetan, baina 1943an Karl Dönitzek ordezkatu zuen Barentseko Itsasoko Guduan porrot egin ondoren.
Biziarteko kartzela-zigorra ezarri zioten Nurenbergeko epaiketetan, baina osasun arrazoiengatik askatu zuten 1955ean.
* Datuak: Q57154
* Multimedia: Erich Raeder / Q57154
# Erich Kästner

Emil Erich Kästner (Dresden, 1899ko otsailaren 23a - Munich, 1974ko uztailaren 29a) alemaniar idazlea izan zen. Bere umorezko olerkiengatik eta haurrentzako liburuengatik da ezaguna.
Dresdenen ikasi zuen irakasleentzako eskola batean eta 1916an erreklutatua izan zen. Ez zuen frontean borrokatu, baina entrenamendu militarraren basakeriak antimilitarista bihurtu zuen. Gerra ostean filosofia, historia eta antzerkiko unibertsitate-ikasketak egin zituen eta aldizkarietan lan egin zuen. Berlinen 1928tik 1933ra izan zuen bere garairik emankorrena. Artikuluak, olerki liburuak, eleberriak eta haur literatura argitaratu zituen. Bere lanik ospetsuena, Emil und die Detektive, 1929koa da. Bakezalea izan zen eta nazien erregimenaren aurka agertu zen. Bere liburuak 1933an erre ziren. Gerra ostean Munichen bizitzen jarri zen eta idazten jarraitu zuen.

## Lanak

* Weihnachtslied, chemisch gereinigt, 1927
* Herz auf Taille, 1928
* Emil und die Detektive, 1929
* Lärm im Spiegel, 1929
* Ein Mann gibt Auskunft, 1930
* Pünktchen und Anton, 1931
* Der 35. Mai, 1931
* Fabian. Die Geschichte eines Moralisten, 1932
* Gesang zwischen den Stühlen, 1932
* Emil und die Drei Zwillinge 1933
* Das fliegende Klassenzimmer, 1933
* Drei Männer im Schneee, 1934
* Die verschwundene Miniatur, 1935
* Doktor Erich Kästners Lyrische Hausapotheke, 1936
* Georg und die Zwischenfälle, (aka Der kleine Grenzverkehr) 1938
* Das doppelte Lottchen, 1949
* Die Konferenz der Tiere, 1949
* Die 13 Monate, 1955
* Als ich ein kleiner Junge war 1957
* Das Schwein beim Friseur 1963
* Der kleine Mann 1963
* Der kleine Mann und die kleine Miss 1967
* Mein Onkel Franz 1969
* Sylvia List (Argitaratzailea): Das große Erich Kästner Buch, Hermann Kestenen sarrera, Atrium Verlag, Zürich 2002, ISBN 978-3-85535-945-5.
* Datuak: Q76546
* Multimedia: Erich Kästner / Q76546
# Erich Honecker

Erich Honecker (Neunkirchen, Sarre, Alemania, 1912ko abuztuaren 25a - Txileko Santiago, Txile, 1994ko maiatzaren 29a) politikari sozialista alemana izan zen, Alemaniako Errepublika Demokratikoaren estatu burua 1976 eta 1989 bitartean.

## Bizitza

Honecker Neunkirchen-en jaio zen, Sarre, tradizio komunistako familia langile baten. 1926an Gazte Komunistetara afiliatu egin zen, eta 1929an dagoeneko Alemaniako Alderdi Komunistara (KPD). Urte berean Moskuko Lenin Eskola Internazionalera joan zen ikasten, 1931n itzuliz. Lau urte geroago, 1935ean, alderdi naziak atxilotu egin ziten bere afiliazio politkoa zela medio, eta 10 urteko espetxera kondenatu zuten. Kartzelan egon zen preso Bigarren Mundu Gerraren amaierarate, 1945an.
Gerra bukatzean, Wilhelm Pieck eta Walter Ulbricht militante komunistekin batera, bestak beste, Ekialdeko Alemaniaren Alderi Komunista eta Alderdi Sozialdemokrataren (SPD) arteko batasuaren buru izan zen, Alemaniako Alderdi Sozialista Bateratua sortuz (SED). 1946ko urriaren hauteskundetan diputatu aukeratu zuten eta 1950erako SEDaren Komite Zentralaren kide zen.
Alemaniako Errepublika Demokratikoaren sorreratik (1949) buruzagi nagusienetarikoa izanik, Honecker Walter Ulbricht ortodoxoa kanporatu egin zuen boteretik 1971an, SEDaren Idazkari Nagusia bihurtuz eta Defentsa Nazionaleko Kontseiluko Presidentea. Azkenean, 1976an Alemaniako Errepublika Demokratikoaren (RDA) Estatuaren Burutza gain hartu zuen. Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistaren Idazkari Nagusiaren, Mikhail Gorbatxov, Perestroikaren aurka egonik, Berlingo Harresiaren erorketa eragin zuten gertaerek ustekabean harrapatu zuten, eta alderdikideko Politburoak kargua uztera bultzatu zuten 1989ko urrian, Egon Krenz bere ordezkaria izanik.
RDAren erorketaren ondoren, Honecker sobietar ospitale baten iraun zituen hilabete batzuez, eta SESBra egin zuen ihes Alemaniako Errepublika Federalaren (RFA) jarraipenetatik ihes egiteko, baina Errusiako erregimen Sozialista desegitean estraditatu egin. Bere agintaritzan zehar Berlingo Harresia gurutzatzen hil ziren 192 lagunen hilketa eta Goi Traizioa leporatu zioten, baina bere osasun egoera larria zela eta libre utzi zuten, eta Txilera ihes egin zuen. RDAk 70 eta 80 hamarkadetan Augusto Pinocheten diktaduratik ihes egin zuten ehunka militante politikoak onartu zituen, eta bertan bere alaba Sonja bizi zen. Bertan hil zen 1994ko maiatzean, gibeleko minbiziak jota. Margot Honeckerekin egon zen ezkonduta, RDAko Hezkuntza ministroa izandakoa.

## Irudiak

* Honecker SEDaren XI. kongresuan, 1986
* Honecker ekitaldi publiko batean, 1983
* Honecker NVAko tropak agurtzen
* Honecker (azpian, erdian) RDAren XL. urteurrenaren ospakizunetan, 1989

## Kanpo loturak

* (Gaztelaniaz) Notas de la Cárcel (Moabiter Notizen), Honeckerrek Berlín-Moabit kartzelan 1992 eta 1993 artean idatzitako memoria politikoak.
* Datuak: Q2607
* Multimedia: Erich Honecker / Q2607
# Erich Mendelsohn

Erich Mendelsohn (Allenstein, Prusia, gaur egun Olsztyn, Polonia, 1887ko martxoaren 21a - San Frantzisko, 1953ko irailaren 15a) alemaniar arkitektoa izan zen. 1920ko hamarkadan arkitektura espresionistagatik eta zinema eta saltoki handietarako proiektuen funtzionalismo dinamikoagatik da ezaguna.
Familia judu batean jaio zen. Merkataritza ikasten hasi zen eta gero arkitekturarekin jarraitu zuen Berlinen eta Munichen.
1918an Berlinen hasi zen lanean eta arrakasta lortu zuen bi eraikinekin: Potsdameko Einstein Dorrea eta Luckenwaldeko kapela fabrika.
1924an Der Ring arkitektura taldea sortu zuen Ludwig Mies van der Rohe eta Walter Gropiusekin batera. Eraiki zituen saltoki handiak Weimarko Errepublikaren kontsumismoaren isla dira, sobietar sozialisten esperimentuak ere erakarri zuen. Moskun Bandera Gorria ehungintza fabrika eraiki zuen.
1933an naziengandik ihes egin eta Ingalaterran kokatu zen. Bertan De la Warr pabiloia bezalako lanak eraiki zituen, art deco estilokoak.
Bere lagun Chaim Weizmannek hainbat eraikin eskatu zizkion Palestinan. Nazioarteko estiloko eraikin horiek eragin handia izan zuten tokiko arkitekturan.
1941etik hil arte Kalifornian bizi izan zen eta Berkeleyko Unibertsitatean irakatsi zuen.

## Iruditegia

* Potsdameko Einstein Dorrea
* Bandera Gorria fabrika.
* De La Warr Pavilion, Bexhill on Sea.
* Weizmann egoitza, Weizmann Institute of Science, Rehovot.
* Luckenwaldeko kapela fabrika.
* Kapela fabrikaren barruko ikuspegia
* Mossehaus, Berlin
* Petersdorff saltoki handiak, Wrocław
* Estatuko Arkeologia Museoa, Chemnitz.

## Idazlanak

* Erich Mendelsohn: Amerika. Bilderbuch eines Architekten (1976) Berlin: Nachdruck Da Capo Press, ISBN 0-306-70830-2
* Erich Mendelsohn: Rußland - Europa - Amerika. Ein architektonischer Querschnitt. (1929) Berlin
* Erich Mendelsohn: Neues Haus - Neue Welt. Mit Beiträgen von Amédée Ozenfant und Edwin Redslob (1932) Berlin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q76730
* Multimedia: Erich Mendelsohn / Q76730