OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Parasitologia

Parasitologia parasitismoa aztertzen duen biologiaren adarra da. Parasito moduan jarduten duten organismo biziak aztertzen ditu, hala nola, protozoo, helminto (trematodo, zestodo eta nematodoak) eta artropodoak eta baita hauek ostalariarekin duten harremana ere. Gainerako, organismo parasitarioak, birus, prokarioto eta onddoak, mikrobiologiak aztertzen ditu.
Biologiaren adar hau irakasgai desberdinez osatuta dago: biologia zelularra, bioinformatika, biokimika, biologia molekularra, immunologia, genetika, eboluzioa eta ekologia.
Zientzia honen ikerketen atal handi bat medikuntza eta albaitaritzara zuzenduta dago, izan ere parasitoek gizaki eta animaliengan gaixotasunak sor ditzakete. Gaixotasun parasitario hauen epidemiologia ere oso garrantzitsua da, bizkarroien banaketa eta maiztasuna ezagutzea beharrezkoa baita gaixotasun hauek diagnostikatu eta tratatu ahal izateko.
Gaixotasun hauetatik gehienak tropikalak dira eta neurri handi batean herrialde azpigaratuetako higienen faltarekin erlazionatuta daude.
Zenbait gaixotasun parasitario:
* Malaria
* Tripanosomiasi afrikarra
* Tripanosomiasi amerikarra
* Eskistosomiasia
* Leishmaniasia
* Toxoplasmosia
* Onkozerkosia

## Ikus, gainera

* Parasitismoa
* Parasitoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q180502
* Multimedia: Parasitology / Q180502
# Parasola hemerobia

Parasola hemerobia Psathyrellaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Coprinus hemerobius, Coprinellus hemerobius, Coprinus campanulatus, Agaricus campanulatus.

## Deskribapena

Kapela: 0,8 eta 1,5 cm bitarteko diametrokoa. Zilindrikoa, gero kanpai itxurako-lautua, herdoil kolorekoa, gero grisaxka, amaieran erdialdea hondoratua, hori-herdoil kolorekoa; mintzezkoa, tolestu-ildaskatua.
Orriak: Lehenbizi zurbilak, gero helduaroan beltzak, amaieran zurbilak; Collarium ageriko batez bereizten da oinetik; ez dira delikueszenteak.
Hanka: 3 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 0,1 eta 0,2 cm bitarteko diametrokoa. Zilindrikoa, goialdean 0,3-0,4 cm-ko disko luze batekin amaitua, eta bertan (lepokoa) orriak txertatzen dira.
Haragia: Sendotasunik gabea.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua

Loreontzietan ere aurki daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Ugaria. Euriteen ostean, bide belartsuen ertzetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Islandia, Kongoko Errepublika Demokratikoa, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 61 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Parasola hemerobia: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10619512
# Parasola auricoma

Parasola auricoma Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Haragi gutxi eta ez du irauten.
Sinonimoak: Coprinus auricomus, coprinus hansennii.

## Deskribapena

Kapela: Txikia, 4 cm arteko diametrokoa, oboidetik itzalkin itxurakora. Kapelaren azala, grisa edo arre kolorekoa, erradio askorekin eta ildaskekin.
Orriak: Goranzkoak, adnatuak, oso estuak, zuritik beltzera doaz, naiz eta ez diren oso delikueszenteak (ez dute tindurik hartzen). Zahartuaz tolestuaz eta biribilduaz doaz, kapelaren ertzetik erdialdera.
Hanka: Liraina, 8 cm arteko garaierakoa, zilindrikoa.
Haragia: Hutsala.
Etimologia: Coprinus hitza grezieratik dator, "coprinus" hitzetik, eta simaurrari dagokiona, simaurretan hazten dena, esan nahi du.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua

Coprinus plicatilis delakoarekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian eta udazkenean. Hezetasuna eta humus asko dagoen eremu irekietan. Belardietan, putzuak dauden soilguneetan, zohikaztegietan, ibaiertzetan edo erreka ertzetan. Banaketa irregularreko eta urriko onddoa, baina gero eta ezagunagoa.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Kolonbia, Brasil, Txile, Europa, Kanariak, Turkia, Errusia, Kenya, Australia, Zeelanda Berria, Hegoafrika.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 272 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Morales Pulido Juan, Carmona Perate José Julián. (1981). Sociedad Micologica Extremeña, Medalla de Extremadura 2019.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Velaz Vergara José Ignacio, Suarez Gil Angela. (2009). Banco de setas.
* ↑ Parasola auricoma: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q257253
* Multimedia: Parasola auricoma / Q257253
# Paraskevopoulos (kraterra)

Paraskevopoulos kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ02 lau-angelukoan dago, Ilargiaren alde ezkutuaren ipar-hemisferioan. 98,9 kilometroko diametroa du. Izena Ioannis S. Paraskevopoulosren omenez darama.

## Krater sateliteak

Krater sateliteak krater nagusitik hurbil dauden krater txikiak dira, eta krater horren izen bera hartzen dute letra larri osagarri batekin (baita horien eraketa krater nagusiaren eraketatik independentea bada ere). Konbentzioz, egitura horiek ilargi-mapetan identifikatzen dira, eta dagokien letra krater nagusitik hurbilen dagoen ertzaren erdian kokatzen da.

## Erreferentziak

* (Ingelesez) (WGPSN), IAU Working Group for Planetary System Nomenclature. (2013ko otsailaren 13a). Gazetteer of Planetary Nomenclature. 1:1 Million-Scale Maps of the Moon. Nazioarteko Astronomia Elkartea / USGS.
* (Ingelesez) Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* (Ingelesez) Blue, Jennifer. (25 de julio de 2007). Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS.
* (Ingelesez) Bussey, B.; Spudis, P.. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2.
* (Ingelesez) Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C.. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers ISBN 0-936389-27-3..
* (Ingelesez) McDowell, Jonathan. (15 de julio de 2007). Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report.
* (Ingelesez) Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B.. (1971). Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU. , 136 or..
* (Ingelesez) Moore, Patrick. (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co ISBN 0-304-35469-4.
* (Ingelesez) Price, Fred W.. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press ISBN 0521335000..
* (Ingelesez) Rükl, Antonín. (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books ISBN 0-913135-17-8.
* (Ingelesez) Webb, Rev. T. W.. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6ª edición revisada. Dover ISBN 0-486-20917-2.
* (Ingelesez) Whitaker, Ewen A.. (2003). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press 978-0-521-54414-6.
* (Ingelesez) Wlasuk, Peter T.. (2000). Observing the Moon. Springer ISBN 1-85233-193-3.
* (Ingelesez) Lunar Impact Crater Database. Lunar and Planetary Institute (USRA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7135968
* Multimedia: Paraskevopoulos (lunar crater) / Q7135968
# Paraspastis

Paraspastis Agonoxenidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Paraspastis circographa da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Paraspastis circographa | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10344698
# Pastéis de bacalhau

Pastéis de bacalhau edo bakailao pastela, Portugalgo sukaldaritzan oso ezaguna den prestaketa dugu. Bakailao, patata, arrautza, perrexila eta baratxuria ditu oinarrizko osagaiak.
Patata egosiarekin, arrautzarekin eta bakailaoarekin eginiko kausera modukoak dira, frijitu egiten direnak. Arbi hostoekin edo tomatearekin eginiko arroza izaten du hornigai askotan.

## Errezeta

Pastéis de bacalhau edo Bakailao opilak
OSAGAIAK
* Bakailaoa: 300 g.
* Patata: 250 g zuritu.
* Arrautza: 3.
* Baratxuria: 1 xehatu.
* Perrexila: Sorta txiki bat xehatu.
PRESTAKETA
* Ur hotzetan patata egosten jarri.
* 10 minutu egosten pasatakoan gehitu bakailaoa.
* Patata biguna dagoenean ( beste 10 minutu inguru) atera bakailaoa, ura kendu eta patata birrindu.
* Bakailaori azala kendu, lehortu eta desegin.
* Nahasi patata, bakailaoa, perrexila eta baratxuria.
* Gehitu arrautzak banan bana, orea nahasten dugun bitartean.
* Jarri zartagin bat sutan olio ugarirekin.
* Bi koilaren laguntzaz osatu orearekin opil edo kroketa antzeko txikiak eta frijitu.
* Kolorea hartutakoan papera duen plater batera atera eta hoztu aurretik jan.
OHARRA
* Askotan tomaterakin edo arbi hostoarekin eginiko arroza erabiltzen da hornigai moduan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q891358
* Multimedia: Bolinhos de bacalhau / Q891358
# Pasym udalerria

Pasym Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Szczytno barrutian kokatuta. 149,2 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5391 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q554070
* Multimedia: Gmina Pasym / Q554070
ieaVarmia-Mazuriako voivoderriko udalerriak :
# Pasturana

Pasturana Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 1.289 biztanle ditu, 5,28 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Pasturanak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Basaluzzo Novi Ligure Francavilla Bisio Tassarolo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17635
* Multimedia: Pasturana / Q17635
# Pasturo

Pasturo Italiako udalerri bat da. Leccoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 1.959 biztanle ditu, 21,78 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Pasturok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Barzio Esino Lario Introbio Mandello del Lario Ballabio Cremeno Primaluna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42214
* Multimedia: Pasturo / Q42214
# Paszowice udalerria

Paszowice Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-udalerri bat da, Jawor barrutian kokatuta. 101,28 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3980 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1432228
* Multimedia: Gmina Paszowice / Q1432228
ieaSilesia Behereko voivoderriko udalerriak :
# Pasłęk udalerria

Pasłęk Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Elbląg barrutian kokatuta. 263,91 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 19516 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q554531
* Multimedia: Gmina Pasłęk / Q554531
ieaVarmia-Mazuriako voivoderriko udalerriak :
# Pastuchov

Pastuchov Eslovakiako udalerri bat da, Hlohoveceko barrutian kokatuta. 15,24 km²ko azalera du eta 980 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1275. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1070106
* Multimedia: Pastuchov / Q1070106
# Pepsina

Pepsina proteinak degradatzen dituen entzima bat da, urdailean jarduten duena. Urin gastrikoaren entzimarik garrantzitsuena da. Theodor Schwannek aurkitu zuen 1836an, gizakian aurkituriko lehenengo entzima izanik.
Liseriketa edo digestioan funtsezko zeregina betetzen du, eta pH oso azidoetan funtzionatzen du hobekien (pH=2-3).
Urdaileko guruinetako zelulek ekoizten dute, pro-entzima moduan (pepsinogeno). Gero, urdailean dagoen azido klorhidrikoak pepsinogenoa pepsina bihurtzen du (HCl horrek pepsinogenoaren aminoazido batzuk deusestatzen ditu, pepsina agertuz):
    Pepsinogeno → Pepsina
Pepsinak proteinak deskonposatzen ditu, polipeptidoak agertuz:
    Proteina → Polipeptidoak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q190265
* Multimedia: Pepsin / Q190265
# Peptidasa

Peptidasa edo proteasa peptidoak hidrolizatuz haiek osatzen dituzten aminoazidoak askatzen dituen entzima da.

## Ezaugarriak

Proteasak izaki bizidun guztietan daude, eta nahi ez diren proteinen hidrolisian eta prozesu fisiologikoen erregulazioan parte hartzen dute. Entzima horiek honela sailkatzen dira:
* Substratu espezifikoak. Proteasak gai dira beren helmuga-proteinaren lotura peptidiko espezifikoak hausteko. Proteolisi mugatu horrek peptidoak sortzen ditu eta ez da gai horiek bere aminoazido eratzaileetara murrizteko.
* Substratuaren ez-espezifikoak. Peptido oso bat aminoazidoetara murriztu dezakete (proteolisi mugagabea).

### Inhibizioa

Peptidasen funtzioa proteasaren inhibitzaileek inhibitzen dute. Proteasa naturalen inhibitzaileak ez dira nahastu behar erretrobirus-kontrakoko terapian erabiltzen diren proteasa-inhibitzaileekin. Birus batzuk, GIBa barne, proteasen mende daude ugalketa-zikloetan; horregatik, proteasa-inhibitzaileak metodo antibiral gisa garatzen dira.
Peptidasak berez peptidoak direnez, peptidasak degradatu daitezkeen galdetzea normala da. Peptidasa askok beren burua banatzen dutela gauza ezaguna da. Hori peptidasen jarduera erregulatzeko metodo garrantzitsua izan daiteke.

## Sailkapena

Peptidasak -MEROPS1 datu-basearen arabera- egitura tridimentsionalaren antzekotasunen arabera sailkatzen ditugu. Horien artean daude peptidasa-arbaso komun beretik sortutako peptidasa guztiak dituzten klanak. Egitura tridimentsionala erabilgarri ez badago, sailkapena kate peptidikoaren hondakin katalitikoen ordenan eta alboetan dituzten sekuentzietan oinarrituta egiten dugu.
* Serina peptidasak
* Treonina peptidasak
* Zisteina peptidasak
* Aspartil peptidasak
* Metalopeptidasak
* Glutamil peptidasak
* Mistoak mota katalitikoarekin (serin, zistein, treonin)
Hainbat proteasa-familiak klan bat osatzen dute, eta familia horiek peptidasa homologoak biltzen dituzte aminoazidoen sekuentzian. Treonin eta glutamil peptidasak ez ziren 1995 eta 2004 arte deskribatu, hurrenez hurren. Proteasen ekintza-mekanismoa lotura peptidiko baten hidrolisian datza, eta molekula nukleofilo gisa serina, zisteina eta treonina aminoazidoak (serin, zistein eta treonin proteasetan) edo ur-molekula bat (aspartil, metal eta glutamil peptidasetan) erabiltzen dira.

## Funtzioa

Peptidasak organismo guztietan daude eta genoma osoaren % 1-5 osatzen dute. Entzima horiek erreakzio fisiologiko ugarietan inplikatuta daude, hasi elikagaien proteinen digestio soiletik eta oso erregulatuta dauden ur-jauzietaraino (adibidez: odol-koagulazioko korrontea, osagarriaren sistema, apoptosiaren bideak eta ornogabearen profenoloxidasak aktibatzen duen korrontea). Proteina guztiak hautsi ditzakete, zelula bizi baten zati ez badira.

## Erabilerak

Okintza-industrian elikagai-gehigarri gisa erabiltzen dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2009]
* ↑ Euskalterm: [Nutrizioa eta Dietetika Hiztegia] [2016] eta [Farmakoak Hiztegia] [2022]
* ↑ Euskalterm: [Nutrizioa eta Dietetika Hiztegia] [2016]
* ↑ (Ingelesez) MEROPS - the Peptidase Database. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q212410
* Multimedia: Proteases / Q212410
# Peptococcus

Peptococcus generoa bakterio Gram positiboz osatuta dago, koko itxura dutenak. Anaerobio hertsiak dira eta ez dute esporarik sortzen. Gure heste-floraren partaidea da Peptococcus, ahoa eta bagina ere kolonizatzeaz gain. Indol (-) eta ureasa (-) da.
Peptococcus niger da genero honen espezie bakarra.
Talde honetako bakterioak ez dira giza-patogenoak, baina hainbat animaliatan infekzioak sortzen dituzte

## Erreferentziak

* ↑ Peptococcus Microbiological Dictionary, Hardly diagnostics
* ↑ Pathogen Safety Data Sheets: Infectious Substances – Peptococcus niger Public helth, Government of Canada

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3899432
* Espezieak: Peptococcus
# Pepsi Center

Pepsi Center Coloradoko Denver hirian dagoen kirol pabilioi bat da. Denver Nuggets, Colorado Avalanche eta Colorado Mammoth taldeen jokalekua da.
1999an inauguratu zen.

## Kanpo estekak

* Pepsi Center kirol pabiloiko webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q795470
* Multimedia: Ball Arena / Q795470
ieaNational Basketball Association :
Ekialdeko KonferentziaMendebaldeko Konferentzia
ieaAtlantikoaBoston CelticsBrooklyn NetsNew York KnicksPhiladelphia 76ersToronto Raptors
ieaErdialdeaChicago BullsCleveland CavaliersDetroit PistonsIndiana PacersMilwaukee Bucks
ieaHego-ekialdeaAtlanta HawksCharlotte HornetsMiami HeatOrlando MagicWashington Wizards
ieaIpar-mendebaldeaDenver NuggetsMinnesota TimberwolvesOklahoma City ThunderPortland Trail BlazersUtah Jazz
ieaPazifikoaGolden State WarriorsLos Angeles ClippersLos Angeles LakersPhoenix SunsSacramento Kings
ieaHego-mendebaldeaDallas MavericksHouston RocketsMemphis GrizzliesNew Orleans PelicansSan Antonio Spurs :
Urteroko ekitaldiak
Draft • NBAko All-Star Asteburua (All-Star Partidua • NBAko Birrintze Lehiaketa • NBAko Hirukoen Lehiaketa • Trebezien Lehiaketa • MVP) :
Bestelakoak
ABA
BAA
WNBA
Basketball Hall of Fame :
ieaNational Hockey League :
Mendebaldeko KonferentziaEkialdeko Konferentzia
ieaPazifikoar DibisioaAnaheim DucksArizona CoyotesCalgary FlamesEdmonton OilersLos Angeles KingsSan Jose SharksVancouver Canucks
ieaErdialdeko DibisioaChicago BlackhawksColorado AvalancheDallas StarsMinnesota WildNashville PredatorsSt. Louis BluesWinnipeg Jets
ieaAtlantiar DibisioaBoston BruinsBuffalo SabresCanadiens de MontréalFlorida PanthersDetroit Red WingsOttawa SenatorsTampa Bay LightningToronto Maple Leafs
ieaMetropoliar DibisioaCarolina HurricanesColumbus Blue JacketsNew Jersey DevilsNew York IslandersNew York RangersPhiladelphia FlyersPittsburgh PenguinsWashington Capitals :
# Peptona

Peptonak animaliengandik edo landareetatik datozen polipeptidoak dira, proteinak hidrolizatutakoan sortzen direnak. Proteinen hidrolisi hori entzima bereziak erabiliz (tripsina, pepsina...) osatzen da. Peptonak oso erabiliak dira mikrobiologian, hazkuntza-inguruak prestatzeko; izan ere, bakterioek behar dituzten karbonoa, nitrogenoa, sufrea, fosforoa eta beste mineral batzuk ere dauzkate peptonek.
Peptonen osagai nagusia, beraz, polipeptidoak dira. Hidrolizatzen diren proteinak kaseina, gelatina, sojaren irina, animalien haragia, etab. izaten ohi dira. Kaseinatik lortzen den peptona triptona izenekoa da.
Peptonak lortzeko gehien erabiltzen diren entzima hidrolitikoak tripsina, pepsina eta pankreatina izaten dira.
Peptona oso higroskopikoak dira. Horrek esan nahi du aire hezeak erraz hondatzen dituela. Hori dela-eta, biltegi lehorretan gorde behar dira.
Erabilerari dagokionez hauek dira ohikoenak:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q424323
# Pepón Nieto

José Antonio Pepón Nieto Sánchez (Madril, 1967ko urtarrilaren 20a) espainiar aktorea da. Nagusiki telebistan Los hombres de Paco eta Periodistas telesailetan antzezteagatik ezagun bilakatu zen.

## Zinema

* Días contados (1994)
* Luismi (1995)
* La boutique del llanto (1995)
* Morirás en Chafarinas (1995)
* Más que amor, frenesí (1996)
* Asuntos internos (1996)
* Suerte (1997)
* Perdona bonita, pero Lucas me quería a mí (1997)
* El tiempo de la felicidad (1997)
* Cosas que dejé en La Habana (1997)
* Allanamiento de morada (1998)
* El grito en el cielo (1998)
* Los años bárbaros (1998)
* Pepe Guindo (1999)
* Llombai (2000)
* Hombres felices (2001)
* La marcha verde (2002)
* Los novios búlgaros (2003)
* ¡Descongélate! (2003)
* Un día sin fin (2004)
* Vecinos invasores (2006, voz)
* Chuecatown (2007)
* Las Brujas de Zugarramurdi (2013)
* Mi gran noche (2015)

## Telebista

* Farmacia de guardia (1995)
* Periodistas ( 1998 - 2002)
* Abogados (2001)
* 7 vidas (2002)
* La vida de Rita (2003)
* Un paso adelante (2004)
* Los hombres de Paco (2005-2010)
* Cheers (2011-2012)
* Amar es para siempre (2014-egun)
* La que se avecina (2014)

## Kapo loturak

* IMDBko fitxa (Ingelesez)
* Datuak: Q276662
* Multimedia: Pepón Nieto / Q276662
# PepsiCo

PepsiCo, lehen Pepsi-Cola Company deitua, edariak eta aperitiboak fabrikatzen, merkaturatzen eta banatzen dituen enpresa multinazional estatubatuarra da. Bere egoitza New Yorkeko Purchase hirian du. Pepsico 1965ean sortu zen, Pepsi-Cola Company eta Frito-Lay fusionatu ondoren.
Ordutik, Pepsicok, bere izen bereko Pepsi produktuetatik, elikagai eta edari marken gama zabalago bat sortu du. Erosketarik handienak Tropicana 1998an eta Quaker Oats 2001ean izan ziren. Gatorade marka ere berea da.
Diru-sarrera garbiak kontuan hartuz, PepsiCo "munduko elikagaien eta edarien bigarren enpresarik handiena da", eta 200 herrialdetan baino gehiagotan presente dago, hainbat markarekin (batzuk eskualdekoak). Estatu Batuetan, PepsiCo elikagaien eta edarien enpresarik handiena da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Antman, Rachel A.. (2006/09/29). «The Donald M. Kendall Sculpture Gardens» The New York Times ISSN 0362-4331..

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q334800
* Multimedia: PepsiCo / Q334800
# Parete

Parete Italiako udalerri bat da. Casertako probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 12.354 biztanle ditu, 5,61 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Paretek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Giugliano in Campania Lusciano Villa Literno Trentola-Ducenta

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58739
* Multimedia: Parete / Q58739
# Pareto

Pareto Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 498 biztanle ditu, 41,74 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Paretok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Giusvalla Mioglia Sassello Cartosio Malvicino Ponzone Spigno Monferrato

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17633
* Multimedia: Pareto / Q17633
# Pareto banaketa

Estatistikan eta probabilitate teorian, Pareto banaketa gehienetan tamaina bat adierazten duten aldagaien eredu gisa erabiltzen den probabilitate banaketa jarraitu bat da. Vilfredo Pareto ekonomialaria izan zen XIX. mendean banaketa hau proposatu, garatu eta aztertu zuen lehena, aberastasunaren banaketari buruz egin zituen ikerketetan. Banakuntza "askok gutxi eta gutxik asko" erregelari jarraitu edo eskuinera nabarmen alboratuta dauden aldagaiei aplikatzen zaie: besteak beste, hirien tamaina (herri txiki asko eta hiri handi gutxi), lurrikaren magnitudea (magnitude txikiko lurrikara asko eta lurrikara indartsu gutxi), abizenen maiztasuna (gutxi agertzen diren abizen asko eta asko agertzen diren abizen gutxi) eta pertsona eta familien errenta-mailan (errenta txikiko familia asko, errenta handiko pertsona gutxi, Paretok berak bere garaian aztertu zuenez). Matematikoki, Pareto banaketak tamaina baten eta tamaina horri dagokion probabilitatearen arteko erlazioa logaritmikoa dela ezartzen du: tamainaren logaritmoa eta tamaina horren probabilitatearen logaritmoa linealki loturik daude, zehatzago. Erlazio logaritmiko honetatik, Pareto banaketa matematikoki definitu eta bere propietate guztiak eratortzen dira.

## Pareto banaketaren definizio matematikoa eta propietateak

Pareto banaketari dagokion banaketa-funtzioa hau da:
    $F_{X}(x)={\begin{cases}1-\left({\frac {x_{\mathrm {min} }}{x}}\right)^{\alpha }&x\geq x_{\mathrm {min} },\\0&x<x_{\mathrm {min} }.\end{cases}}$
Trinkotasun funtzioa deribatuz eratortzen da:
    $f_{X}(x)={\begin{cases}\alpha \,{\dfrac {x_{\mathrm {min} }^{\alpha }}{x^{\alpha +1}}}&x>x_{\mathrm {min} },\\[12pt]0&x<x_{\mathrm {min} }.\end{cases}}$
Banakuntza bi parametroren mendean dago: $x_{\mathrm {min} }$, banaketari jarraitzen dion tamaina minimoa dena; eta $\alpha$, probabilitatearen bilakaera adierazten duena: zenbat eta handiagoa izan, orduan eta azkarrago jaitsiko da probabilitatea tamaina txikietatik (x txikia) tamaina handietara (x handia).
Itxaropena eta bariantza hauek ditu:
       $E(X)={\frac {\alpha x_{\mathrm {min} }}{\alpha -1}}\,$ (α ≤ 1, balioetarako itxaropena ez da existitzen).
       $\mathrm {var} (X)=\left({\frac {x_{\mathrm {min} }}{\alpha -1}}\right)^{2}{\frac {\alpha }{\alpha -2}}.$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q837683
* Multimedia: Pareto distribution / Q837683