OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pasealeku

Pasealekua edo ibiltokia paseatzeko bereziki prestatutako bide edo leku publikoa da. Itsasertzean dagoenean, itsas pasealeku du izena.
Pasealeku bat, eskuarki, odonimo batek izendatzen du, bide mota batean desegiten dena (karrika, etorbidea, bidea), eta ondotik izen bat, leku bat, gertakari bat, data bat, pertsonaia garrantzitsu bat eta abar oroitarazten dituena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Arkitektura hiztegia] [2022]
* ↑ Euskalterm: [Zirkulazioa Hiztegia] [2019]
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2008]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q787113
* Multimedia: Promenades / Q787113
# Paseki

Paseki Indonesiako kasko mota da. Indonesiako ekialdeko talde etnikoek erabiltzen dute, hala nola Sulawesiko Toraja eta Minahasa taldeek.

## Deskribapena

Pasekia letoiz egin ohi da. Morrioi kasko espainiarren ereduaren arabera egiten da. Kasko horien lehen bertsioak Indonesiara inportatu zituen Ekialdeko Indietako Herbeheretar Konpainiak 1602 eta 1795 bitartean. Kaskoak metalezko kuxinekin eta luma apaingarri batekin apainduta daude. Indonesiako gudarien nahien arabera egiten da kaskoaren apaingarria.

## Galeria

* Gerra-ekipazio zaharrak dituzten gizon minahasarrak.
* Hego Zelebesko gizona jantzi militarrean.
* Kabasaran dantzaren artista, Minahasa etniakoa.
* Rodenwalt irakaslea eta Wolf doktorea, arma tradizionalekin, Ternatoko sultanaren etxearen aurrean pausatzen.
* Ternateko sultanaren soldadua eta halberdierra - zirka 1870.
* Ezkerrean: Parigiko bitxi nazionaletako kobrezko kaskoa. Eskuinean: Tao Boetai; letoizko kaskoa.
* Posoko kobrezko kaskoa, Sulawesi.

## Erreferentziak

* ↑ Albert G. van Zonneveld: Traditional weapons of the Indonesian archipelago. C. Zwartenkot Art Books, Leiden 2001, ISBN 90-5450-004-2, S. 151.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2443668
* Multimedia: Helmets / Q2443668
# Paseko harana

Paseko harana (gaztelaniaz: Valle del Pas) Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Valles Pasiegos eskualdean dagoen harana da, hain zuzen ere, bertatik izen ematen dio Pas ibaia eta haren ur emailea den Pisueña ibaia doazelarik, biak ere Puente Viesgo udalerriko Vargas herrian elkartzen direlarik.

## Historia

Haran guztiko populaketan monasterioek paper garrantzitsua jokatu zuten, San Vicente de Fístoles eta Gurutze Santuaren kolegiata nabarmenenak direlarik. Monasterioez gain, XI.-XIII. mendeen arkitektura erromaniko estiloko tenpluak ere eraiki ziren, haietako batzuk gaur egun arte iraun dutelarik: tartean, lehen aipatutako Gurutze Santuaren kolegiata, Santa María de Cayón, San Miguel de Monte Carceña. Eraikin hauek mende haietan eskualde honek izan zuen garrantzia erakusten dute.
XI. mendean bi haran gauetako goi arroetan giza talde berezi bat osatzen joan zen, bere ekonomia transhumantziako abeltzaintzan oinarritzen zelarik. Jende honek Pasiego izena jaso zuen, Espinosa de los Monteros (Burgos) eskualdetik zetorren eta 1206an Alfontso VIII.a Gaztelakoak emandako portazgoko larre libreen baimenen bidez nagusiki Miera ibaia eta Pas ibaiaren ibarretako mendi magaletan ezarri ziren. Ezarpena sakabanatua zen, udaberri eta udan larreak onduak zeuden garaian harriz egindako etxoletan ("casas vividoras" izenekoak) bizitzen jartzen zirelarik.
Negua iritsi aurretik behiei jaten emateko behar adina belar ondu jaso eta herrixkara jaitsi ohi ziren, pixkanaka hiru pasiego herriak bilakatuko ziren bizileku finkoetara: Vega de Pas, San Pedro del Romeral eta San Roque de Riomiera, bata bestearen jarraian ez daudelarik.

## Arkitektura erlijiosoa

XVI. eta XVII. mendeetan komentu handiak sortu ziren, El Soto eta La Canal frantziskotar komentuak aidibide gisa, bai eta eskualde honetako artisau eta artistek eraikitako eliza barrokoak ere. Mende hauetan Indietara emigrazio asko egon zen. Indianoak eskualdera itzultzean elizak eraiki edota kapera eta dorre eraikuntzan diru-laguntzak eman edo artelanak erosi ohi zituzten. Aipatutakoaren adibide argiena Manuel Rodríguez indianoaren eskutik sortutako Bárcena de Carriedo herriko Obra Pía kapera eta San Miguel de Llerana herriko berreraikitzea dira, azken honi sakristia eta erretaula nagusia gehitu zitzaizkiolarik. Eliza honetako dorre garaienean Carriedo haraneko indianoei buruzko museoa jarri da (hain zuzen ere, Pas haranean dagoelarik, Pisueña haranaren goi arroan).

## Gastronomia

Haran honek Kantabriako gastronomia ikur den sobao pasiegoa eta quesada pasiega delakoei izen eman die.

## Zinema

2004an Manuel Gutiérrez Aragónek zuzendutako La vida que te espera filma bertan filmatu eta girotu zen, Juan Diego, Luís Tosar, Marta Etura eta Clara Lago aktoreek antzeztu zutelarik.

## Ikus gainera

* Valles Pasiegos eskualdea

## Kanpo estekak

* Pasiegotar haranak (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q6159250
# Pascuas Zirkuitua

    Ez nahasi Pascuas Sari Nagusiarekin.
Pascuas Zirkuitua (gazteleraz : Circuito de Pascuas) martxoan edo apirilean Oteizan (Nafarroa) jokatzen den txirrindularitza lasterketa da. Nafarroako Txirrindulari Elkarteak antolatuta, proba honetan afizionatu mailako txirrindulariek hartzen dute parte.

## Palmaresa 1991tik aurrera

| Urtea | Garailea | Bigarrena | Hirugarrena |
| 1991 | Asier Guenetxea | | |
| 1992 | Ángel Casero | | |
| 1993 | Aitor Bugallo | | |
| 1994 | Santiago Blanco | | |
| 1995 | Unai Osa | | |
| 1996 | Eladio Jiménez | | |
| 1997 | David Latasa | | |
| 1998 | Mikel Artetxe | Patxi Vila | Miguel Soro |
| 1999 | José Manuel Maestre | Rafael Mateos | Luis Murcia |
| 2000 | José Luis Martínez Jiménez | | |
| 2001 | Unai Elorriaga | | |
| 2002 | Aitor Pérez Arrieta | | |
| 2003 | Aitor Pérez Arrieta | Mikel Gaztañaga | Jokin Ormaetxea |
| 2004 | Gorka Lizarraga | Gorka Bertiz | Ander Urizar |
| 2005 | José Antonio Redondo | José Joaquín Rojas | Javier Aramendia |
| 2006 | Javier Iriarte | Gorka Bértiz | Ismael Lizarraga |
| 2007 | Andrey Amador | Guillermo Lana | José Carlos López |
| 2008 | Luis Moyano | Guillermo Lana | Diego Tamayo |
| 2009 | Fabricio Ferrari | Florentino Márquez | Asier Maeztu |
| 2010 | Mauricio Muller | Daniel Díaz | Antonio García González |
| 2011 | Jorge Martín Montenegro | Yelko Gómez | Román Mastrángelo |
| 2012 | Ibai Daboz | Mikel Aristi | Antonio Angulo |
| 2013 | Ez zen jokatu |
| 2014 | Imanol Estévez | Egoitz Fernández | Erik Altuna |
| 2015 | Iker Azkarate | Jorge Arcas | Mikel Elortza |
| 2016 | Jaime Castrillo | Eder Sáez | Ibai Azurmendi |
| 2017 | Sergio Samitier | Asier Arana | Juan Antonio López-Cózar |
| 2018 | Urko Berrade | Martí Márquez | Roger Adrià |

## Kanpo estekak

* Palmaresa - Siteducyclisme weborrian
* Palmaresa (1991-2007) - Museociclismo weborrian
* Datuak: Q48750475
# Paseka

Paseka Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.273 biztanle ditu eta 22,84 kilometro koadroko azalera. Olomouceko barrutian dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1766249
* Multimedia: Paseka (Olomouc District) / Q1766249
# Pasai San Pedroko Udal Liburutegia

Pasai San Pedroko Udal Liburutegia :
| Datuak |||
| Kokapena | Herriko plaza | Herriko plaza |
| Sortze-data | 1969 | 1969 |
| Bilduma | 7651 | 7651 |
| Webgunea | http://www.pasaia.net/eu/html/9/924.shtml | http://www.pasaia.net/eu/html/9/924.shtml |
Pasai San Pedroko Udal Liburutegia Pasai San Pedroko (Gipuzkoa) Herriko plazan dago. 1969an sortu zen. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen parte-hartzaile da.

### Atalak

* Helduen liburutegia.
* Haur- eta gazteen liburutegia.

### Funtsak

* Liburuak.
* Aldizkariak: besteak beste, Argia eta Irri.
* Ikus-entzunekoak.
* Ordenagailuko fitxategiak.

### Zerbitzuak

* Informazioa, kontsulta eta irakurketa.
* Mailegua, pertsonala eta liburutegien artekoa.
* Internet.
* Wi-fi.
* Erreprografia.

## Kanpo estekak

* , Pasai San Pedroko Udal Liburutegiaren sortzeko agindua Espainiako Ofizialean Argitaratua.
* , Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.pasaia.net/eu/html/9/924.shtml
* ↑ http://www.katalogoak.euskadi.net/cgi-bin_q81a/abnetclop/O9366/ID4a3b060c/NT7
* Datuak: Q16518602
# Pasaia Kirol Elkartea

Pasaia Kirol Elkartea Pasaiako futbol taldea da, Pasai Antxon egoitza duena. 1941an sortua, gaur egun Hirugarren Mailaren IV. multzoan dabil.

## Datuak

2024-25 denboraldia barne.
* Denboraldiak Lehenengo Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren B Mailan: 0
* Denboraldiak Lehen Federazioan: 0
* Denboraldiak Bigarren Federazioan: 0
* Denboraldiak Hirugarren Mailan: 14
* Denboraldiak Hirugarren Federazioan: 4
* Emaitzarik onena: 9.a (Hirugarren Mailan, 2015-16 denboraldian)

### Azken urteak
## Palmaresa

* Gipuzkoako Ohorezko Erregionala (4): 1966, 1987, 2003, 2018

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21039359
# Pasahitz krakeatze

Pasahitza krakeatzea informatikaren arloan sistema edo supererabiltzailearen pasahitza lapurtzeko erabiltzen den teknika multzoa edo prozesua da.
Beste teknika batzuen laguntzaz ere erabili daiteke. Erabiltzaileak kontzientziatuz, pasahitzak zifratuz eta pasahitzen banatze sistema fidagarriak erabiliz lor daiteke babesa.

## Ikus, gainera

* Troiatarra
* Hijacking
* Sniffing
* Spoofing
* Birus
* MAC
* ARP
* Router
* SSL
* Switch
* Segurtasun informatiko

## Kanpo estekak

* UEU-ren kurtsoa: Segurtasuna Aplikazio Informatikoetan
* Zientzia.net atariko artikulua: "Sare barneko marinelak... ala piratak?"
* Kriptopolis Webgunea
* Datuak: Q2746524
# Pasai San Pedroko hilerriko portada erromaniko eta gotikoak

Pasai San Pedroko hilerriko portada erromaniko eta gotikoa Gipuzkoako Pasai San Pedro herriko hilerriaren sarreran dauden portada erromaniko eta gotiko bana dira. Gipuzkoako kultura ondasunak izendatuta daude eta Pasai San Pedro udalerriaren ondare-hondar historiko zaharrenak dira.

## Historia

Egun kanposantua dagoen lekuan jatorrizko San Pedro eliza zegoen leku berean dago. Eliza hau 1450. urtean eraiki zen eliztarren eskaeraren ondorioz, ordurarte Donostiako San Bizente elizakoak zirenak San Pedro Donostiako barruti bat izan baizen XIX. menderarte. Portada gotikoa 1457-1458 urte bitartean eraiki zuten. Eliza hau XVIII. mendearen lehenengo erdialdera suntsitu zuten eta bere elementuak aprobetxatuz beherago portuaren mailan dagoen San Pedro eliza 1774an eraiki zuten..
Erdi Aroan hildakoak elizan ehorzten ziren eta hau dirudi eliza suntsitu ostean lekua hilerri bihurtzeko arrazoia. Orduko elizako harearrizko horma landuak dira gaur eguneko hilerriko kanpo itxiturako hormak eta portadak, XII. eta XV. mendekoak, elizako ateak ziren.

## Ezaugarriak

Jatorrizko elizatik sarbide bezala erabiltzen den portada gotiko bat eta beste portada erromaniko bat baino ez dira geratzen. Portada erromanikoa hormatuta dago lau arkiboltek osatzen dute. Arkuak kapitel moduko kolometatik jaiotzen dira. Hilerrian sartzeko erabiltzen den portada gotikoaren arku zorrotzak hiru arkibolta ditu. Barruko bi arkuetako giltzarrietan erliebean zehaztasunak zeuden, bat desagertu bada ere. Portada hareharri-harlanduzko horma irregular samar batean sartuta dago.
* Portada gotikoa (XV. mendekoa)
* Portada erromanikoa (XII. mendekoa)

## Erreferentziak

* ↑ Jonathan. (2008-06-25). «Cementerio de San Pedro (Pasajes)» Historia de Guipúzcoa (Noiz kontsultatua: 2019-09-18).
* ↑ «Pasaia (udalerria) - Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa» www1.euskadi.net (Noiz kontsultatua: 2019-02-02).
* 1 2 «Kanposantuko portada Erromanikoa eta Gotikoak - Oarsoaldea Turismo» www.oarsoaldeaturismoa.eus (Noiz kontsultatua: 2019-09-18).

## Kanpo estekak

* Portada erromanikoaren 1976ko argazkia: Garai bateko Pasai San Pedroko elizaren hormaturiko portada erromanikoa
* Portada gotikoaren 1976ko argazkia: Garai bateko Pasai San Pedroko elizaren hormaturiko portada erromanikoa
* Datuak: Q43093522
* Multimedia: Gates of San Pedro cemetery / Q43093522
# Oxycerites

Oxycerites ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Jurasikoan bizi ziren, hau da, orain dela 200 milioi urtetik 145 milioi urtera gutxi gorabehera.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Sepkoski, Jack. Sepkoski's Online Genus Database - Cephalopodes. (Noiz kontsultatua: 2010-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3726680
* Multimedia: Oxycerites / Q3726680
# Paskual Enea

Paskual enea etxea Lezon dagoen XVIII. mendeko eraikina da, Gurutze Santuaren plazako 4. zenbakian kokatzen dena. Zabala enearekin batera plazako frontea osatzen dute, bien erdian Ramon Cortazar arkitektoak XX. mendean eraikitako alondegia dutela.

## Ezaugarriak

Etxeak oinplano zuzena du, bi isurietako estalkia eta teilatu gailurra fatxada nagusiarekiko paraleloa da. Beheko solairua eta beste hiru ditu. Lehenengo eta bigarren solairuko baoek ebaki apainduak dituzte eta hirugarren solairuan, 1930ean gehitua, armarria dago. Hiru solairuetako balkoiak jarraituak dira fatxadaren alderik alde, forjazko barandekin eta mentsuletan oinarriturik.
Harlangaitzezko mehelinak ditu eta zurezko zeharkako habeak, 7 m inguruko argi librearekin. Fatxada nagusia harearriz egina da.

## Ondarea

Eusko Jaurlaritzak izendatutako ondarea da.

## Argazki galeria

* Paskual enea ezkerrean, Zabala enea eskubian eta alondegia erdian.
* Hirugarren solairuko armarria

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Lezo: ondarea eta hiri garapena. Lezoko historia urratsez urrats 5» Issuu (Noiz kontsultatua: 2019-09-20).
* ↑ Lezoko Hirigune Historikoa Birgaitzeko Plana. .
* ↑ «Paskual Enea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2019-09-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65920581
* Multimedia: Paskual Enea / Q65920581
# Paskual Andagoiakoa

Pascual Andagoia (Andagoia, Kuartango, Araba, 1495 – Cusco, Peru, 1548ko uztailaren 18a) Espainiako Armadako militarra, konkistatzailea eta esploratzailea izan zen. Panama Hiriaren sortzaileetako bat izan zen, bai eta europarrentzat Peru aurkitu zuena ere.

## Bizitza

Gazte zelarik itsasoratu zen, 19 urte zituela, Erdialdeko Amerikarantz. Panama izan zen lehenengo geldialdia haren ibilbidean, eta bertan Pedro Arias Dávilaren taldekidea izan zen hiriburua sortzean 1519an. Bi urte geroago, Kolonbiako kostalde atlantikotik barrena ibili zen, San Juan ibairaino, eta gobernadore izendatu zuen bere burua. Amerindiarrekin izugarriki krudela izan omen zen agintean. Inka Inperioaren berri izan zuen, eta baita urre eta zilar ugari zituen Pirú izeneko lurraldearena ere. Gaixorik, Francisco Pizarro, Diego de Almagro eta Hernando de Luqueren esku utzi behar izan zuen lurralde hori konkistatzeko eginkizuna.
Gorabehera batzuen ondoan (Santo Domingon egon zen erbesteraturik), Panamara itzuli zen 1534an. Bertako gobernadore izendatu zuten 1539an. Hego Amerikara itzuli zituen berriz ere begiak, eta Pizarroren aurkako gudan galdu zuen bizitza (Cusco, 1548). Relación de los sucesos de Pedrarias Dávila en las provincias de Tierra Firme y Castilla del Oro idatzi zuen obran Davilaren eta bere bizitzaz gainera, Peruko konkista ere kontatzen du.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017-12-21 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) "Andagoya, descubridor del Perú", euskonews.com
* Datuak: Q29232
# Paskual Rekalde

Paskual Rekalde Irigoien (Amaiur, Nafarroa Garaia, 1963ko abuztuaren 21a) euskal filologoa, itzultzailea eta euskaltzain osoa da.

## Bizitza

Euskal filologian lizentziaduna da Euskal Herriko Unibertsitatean. Nafarroako Gobernuko euskara itzultzaile eta Eusko Jaurlaritzako terminologia batzorde bereziko kide aritzen da. Zenbait lan eta artikulu argitaratu ditu euskara batuaren, euskalkien eta Baztango euskararen inguruan. Horien artean daude Mariano Izetaren Baztango Hiztegia eta Dirua galgarri lanen edizioa, eta Baztango, Malerrekako eta Bortzirietako agiri zaharretako zenbait toponimo eta oikonimoren inguruko lanak, Andres Iñigorekin batera prestatuak.
2003ko urtarrilaren 31n euskaltzain urgazle izendatu zuten, eta Euskaltzaindiaren Nafarroako ordezkariorde 2018an. 2020ko uztailean, euskaltzain oso izendatu zuten, Andres Iñigo emeritu bihurtzean sortutako hutsunea betetzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Paskual Rekalde hizkuntzalari nafarra euskaltzain oso izendatu du Euskaltzaindiak. erran.eus (Noiz kontsultatua: 2022-6-1).
* ↑ Euskaltzaindia. Paskual Rekaldek euskaltzain oso izendatzearen sarrera mintzaldia eginen du larunbatean Amaiurren. euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2020-7-17).

## Kanpo estekak

* Paskual Rekalde, euskaltzaindia.eus
* Datuak: Q97459914
# Paskoal III.a (antipapa)

Guido Cremakoa (Crema, c. 1110 - Erroma, 1168ko irailaren 20a) italiar elizgizona izan zen. Paskoal III.a erlijio izenaz antipapa izan zen 1164 eta 1168 bitartean. Viktor IV.aren ondorengoa izan zen. Frederiko I.ak izendatu zuen, Alexandro III.a aita santuaren aurka.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017/11/10 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q346582
* Multimedia: Paschalis III (antipope) / Q346582
# Paskual Bernardino Biguria

Paskual Bernardino Biguria, erlijio-izena Prantzisko Elizondarra (Elizondo, Baztan, 1871ko maiatzaren 20a - Donostia, 1932ko uztailaren 4a), Nafarroa Garaiko apaiza eta euskal idazlea izan zen.

## Bizitza eta lanak

Iruñean egin zituen eliza ikasketak, eta 1894an apaiztu zen. Lizasoko erretore izan zen sei bat urtez, eta 1902an Kaputxinoen Ordenan sartu zen; orduz geroztik Elizondoko Frantzisko anaia izan zen. Hondarribia eta Donostiako fraide etxeetan bizi izan zen, 1932ko uztailaren 4an istripuz hil zen arte.
Biguriak argitaratu zuen lehenbiziko idazlana Kristaua bere pont-elizan (1910) izan zen, Errezuko Marzelo Zelaieta Espartzak idatzitako El Cristiano en su parroquia otoitz liburuaren euskarazko itzulpena. Liburu hasieran itzultzaileak euskaldun kristauari eskaini zion hitzaurrea dugu Elizondokoak berak sortutako pasarte bakarra: "Eskutan dezun eliz-liburu eder au euskeratuko ote nuban galde egin zidaten. Ezin geyagoraño lanpeturikan nengoan, neretzat gauz oso zailla zan, bereala egin bear zan, alde guztiyetatikan eragozpen-trabak sortzen ziran. Baiñan euskaldunen alde zerbait egin nezakeala gogoratu bezin laster, erantzun nuban: euskeratuko ez det, ba? Pozik alere! Beratikan abiyatuko naiz: ni baiñon euskaldun obeak bazter bakoitzean iru edo lau arkituko dituzu, ni baiñon euskal-zaleagorikan ordea, iñon ez. Gora gure euskera maitagarriya!".
1922an argitaratutako Lore usaidun mamitsuak liburua, berriz, sormenezkoa izan zen; hil berria zen Txomin Agirreri opa zion lana. Eskaintzan lagunak zirela adierazi zuen, eta berari galdetu zion ia bere liburua argitaratzea komenigarria zenentz; izan ere, idazki horiek Euskal Esnaleak antolatu sariketetan aurkezturikoak eta ez saritutakoak baitziren. Edozein modutan ere, lan horrek bigarren edizioa izan zuen, Iruñean 1932an karrikaratu zen Lorategi berria hain zuzen. Horren hitzaurrea Azkuek berak egin zuen, eta ezin samurrago agertu zen euskaltzainburua: "Loretegi berri oni usain ederra dario. Izanak eztu izena gezurtatzen. Gai asko darabiltzki, yakingarri eta onurakorrak gehienak, eta bakoitza ederki azaldu ondoren, amaitzat, irakaspen egoki bat ateratzen du".

## Idazlanak
### Erlijioa

* Kristaua bere pont-elizan (1910, Eusebio Lopez)

### Irakurgaiak

* Lore usaidun mamitsuak (1922, Gipuzko-Argitaldaria)
* Loretegi berria (1932, Kaputxinoak)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 3 Bidador, Joxemiel. Baztango euskal idazleen berri laburra (V). Euskaldunon Egunkaria, 2000ko otsailak 18, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2020-10-11).

## Kanpo estekak

* Paskual Bernardino Biguria, literaturaren zubitegia, zubitegia.armiarma.eus
* Bidador, Joxemiel Baztango euskal idazleen berri laburra, Euskaldunon Egunkaria, 2000-1-21; 2000-1-28; 2000-2-4; 2000-2-11; 2000-2-18; 2000-2-25, zubitegia.armiarma.eus
* Datuak: Q12265580
# Paskual Duarteren sendia

La familia de Pascual Duarte, Paskual Duarteren sendia bezala euskaratuta, Espainiako gerraondorengo eleberri garrantzitsua da. 1942an plazaratua, Camilo José Celaren eleberri ezagunetariko bat da eta bere ibilbide literarioaren lehendabizikoa. Luis Jauregi «Jaurtakol»ek 1967an Paskual Duarte'ren sendia izenburuaz lehen aldiz euskaratu zuen (Itxaropena, 1967). Tremendismo joerako eleberria da. Liburu honekin "hasi zen Espainiako eleberrigintzaren berrikuntza, bai gaien aldetik, bai idazkera aldetik." 2001an Espainiako El Mundo egunkariak XX. mendeko ehun eleberri onenen artean sartu zuen.

## Pertsonaiak

* Pascual Duarte: Narratzaile-protagonista. Bere bizitza zoritxarrez beteta dago. Gizon gorrotodun eta oldakorra, pertsona askoren hiltzailea izango da espetxean bukatuko du.
* Rosario: Pascualen arreba.
* Esteban Duarte: Pascualen aita.
* Lola: Pascualen lehenengo emaztea. Pascualek itxoiten ari den haurra beste batena dela dakienean, Estiraoarena, hil egiten du.
* Mario: Pascualen anaia amaren partez.
* Rafael: Pascualen amaren amorantea.
* Pascualen ama:
* Engracia: Herriko sorgina.
* Estirao: Proxeneta bat.
* On Manuel: Herriko apaiza.
* Lurueña: Espetxeko apaiza.
* Esperanza: Pascualen bigarren emaztea eta Engraciaren iloba.
* Don Conrado: Chinchillako espetxearen zuzendaria.

## Edizioak

* (1) Burgos: Aldecoa, 1942.
* (2) Madril: Aldecoa, 1943. Liburuaren banaketa debekatu zen.
* (3) Buenos Aires: Emecé, 1945.
* (4) Bartzelona: Zodiaco, 1946.
* Euskaraz (1): Luis Jauregi «Jaurtakol»ek. Kulixka sorta 62. Zarautz: Itxaropena, 1967.
* Euskaraz (2): Donostia: Erein, 1989. ISBN: 9788475682648

## Erreferentziak

* Datuak: Q1002647
# Paskual Harriaga

Paskual Harriaga (Hazparne, 1819 – Baiona, 1894ko apirilaren 14a) lapurtar mahastizaina izan zen. Uruguaira joan eta bertan tannat barietatea sartu zuen, gaur egun Uruguain erabiltzen den garrantzitsuena. 1860an Saladero de la Caballada ardandegia sortu zuen, Uruguai ibaiaren alboan, Salto hirian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2055493
# Pedro Algorta

José Pedro Jacinto María Algorta Duran (Montevideo, 1951ko abuztuaren 31), uruguaiar ekonomialari eta aurkezle eta errugbi jokalari ohi bat da. 1972ko urriaren 13ko Uruguaiko Aireko Armadaren 571 hegaldiaren istripu eta odiseatik bizirik ateratzea lortutako bidaiarietako bat izateagatik ezagun egin zen.