# Soledad Sevilla

Soledad Sevilla Portillo (Valentzia, 1944) valentziar margolari espainiarra da. Formatu handiko pinturak eta instalazioak egiten ditu, arkitekturaren, land art-earen eta eskulturaren artekoak. 2023ko otsailean Donostiako Kuba kutxa aretoan, Nire paisaia propioa izeneko erakusketa aurkeztu zuen.

## Biografia

Soledad Sevilla Valentzian jaio zen 1944an. Bartzelonako Real Academia Catalana de Bellas Artes-en ikasi zuen 1960tik 1965era, eta, ondoren, Madrilen.

### Bekak

1979an Juan March Fundazioaren beka bat jaso zuen eta 1980an beste bat Arte Plastikoak Sustatzeko eta Adierazpen Forma Berriak Ikertzeko Zentroan. 1980tik 1982ra Bostonen bizi izan zen, Ameriketako Estatu Batuetako Kultura Gaietarako Espainiako Batzorde Bateratuaren Beka jaso ondoren. Harvard Unibertsitatean beste beka bat izan zuen ikasketak egiteko. Han Las meninas seriea lantzen hasi zen, erretikulu-formako oinarrizko egitura bat aplikatuz Diego Velázquezen koadroko espazioak eta atmosferak berrinterpretatzeko.

## Ibilbide artistikoa

Bere karrera artistikoa hirurogeiko hamarkadaren amaieran hasi zen, minimalismo piktorikotik hurbil zeuden posizioekin. Hirurogeita hamarreko hamarkadan, Madrilgo Complutense Unibertsitatean Kalkulu Zentroan garatutako Forma Plastikoen Sorkuntza Automatikoko Mintegian parte hartu ondoren, utzi egin zuen etapa hori. Mintegi horretan, artistak sustrai geometrikoko pintura sortzea erabaki zuen, non modulua eta pintura-planoan zituen aldaketa amaigabeak gai gisa azaleratzen ziren; hala ere, kontuan izan behar da bere eraikuntza geometrikoek irakurketa poetikoa dutela, eta ezaugarri hori Soledad Sevillaren lanaren ezaugarri dela, baita 2023an ere. Abstrakzio geometrikoaren bidez (Optical art ere deitzen zaio), Sevillak neofiguraziotik eta Pop Artetik ihes egin zuen, Espainian arrakasta zuten mugimenduak baiziren. Denboraren poderioz, bere kezka artistikoek beste norabide bat hartu zuten, eta artista valentziarra ikerketa kontzeptual eta espazialaren esparruan hasi zen, laurogeiko hamarkadaren hasieran bere instalazioen emaitzak ikusita.
Eritasun baten ondoren, artistak formatu handien ordez mihiseak egitera pasatu zen. Autoreak berak zera esan zuen:
   “Iritsi zen nire egoera fisikoarengatik formatu handiak hartzeko gai ez nintzen unea. Orduan erabaki nuen oihalari beste modu batera ekitea, etapaka, pintzelkada txikiz, eta behin eta berriz errepikatzen direnak, harik eta unitatea desagertu arte. Sistema hau erabiltzen jarraitu dut erosoa zaidalako. Nire laneko aldaketa guztiak nire egoera fisikoan gertatu diren aldaketekin bat ertorri dira, bitxia bada ere. Baina ez dut inoiz modu arrazionalean planteatu. Naturak bere erritmoa ezartzen dit eta ni, besterik gabe, egokitu egiten naiz. Geometria alde batera utzi nuen, ezin baitzuen fisikoki hartu”.
Soledad Sevillaren lanak argiaren, materiaren eta espazioaren arteko erlazioak aztertzen ditu; zehaztasun analitikoa eta ordena geometrikoa konbinatzen ditu esperientzia sentsorial eta organiko baten bilaketarekin. Bere ibilbide artistikoan, pintura eta instalazioa ez dira bi eremu diferentzialtzat hartzen, batetik bestera, lan espazialari buruzko pintura-lanaren beharrezko eta logiko gisa baizik.
2018an, Espainiako Konstituzioaren 40. urteurrena ospatzeko antolatutako El poder del arte erakusketan parte hartu zuen bere pintatutako metakrilatozko Sin título izeneko eskulturak (1971-1972). Sofía Erregina Museo Nazionaleko lanak Diputatuen Kongresuko eta Senatuko egoitzetan kokatu ziren.
2023ko otsailean, Lola Durán Úcar erakusketa komisarioaren eskutik, Soledad Sevillaren Nire paisaia propioa izeneko erakusketa egon zen Donostiako Kubo Kutxa aretoan.
Sevilla margolariaren ustez, arteak egia mistikoak ezagutzeko ahalmena du:
   «Lanek hutsa zeharkatzen dute, airea harilkatzen dute, giro espiritual bat sortuz». «Nire esku hartzeak sotilak dira; alderdi immaterial eta iragankorrak txunditzen nau».

## Arte-estiloa

1968an, artistak bere ibilbide artistikoa hasi zuenean, mugimendu informalista eta espresionisten ordezko arte-estilo bat aurkitu nahi izan zuen. Mugimendu horiek espainiar eszenan nagusi ziren, San Jorgeren Arte Ederren Eskolatik igaro ondoren, irakaskuntza akademiko oro baztertzen baitzuen. Akademikotasunaren aurka, Sevillak bere estiloa egokitu zuen Arte Arauemailearen eraginera; mugimendu horrek forma seriatuan, purutasun kromatikoan eta atonalismoan oinarritutako artea proposatzen zuen; haren maximoetako bat subjektibotasunaren esku-hartzea ukatzea zen.
Arte Arauemailearen ezaugarria izan zen proposamen eraikitzaileak, suprematistak eta neoplastizistak bateratzea. Horrelaxe xurgatu zuen Malevichek hasitako artearen arazketa, haren helburua objektuaren presentzia deuseztatzea baitzen, sentiberatasunaren adierazpen hutsa eragingo zuen artea lortzeko. Esperientzia neoplastikotik, arte-sistema zehatz-mehatz kodetzeko eta espazioaren ikuskera bat ezartzeko ahalegina bereganatu zuen. Oinarrizko printzipioa abstrakzio osoa da, non hizkuntza geometrikoa lerroetara, angelu zuzenera, hiru kolore primarioetara (gorria, horia eta urdina) eta kolore ez diren hiru (beltza, zuria eta grisa) mugatzen baita. Beraz, 60ko hamarkadaren amaierako eta 70eko hamarkadaren hasierako obra izaera serial eta geometrikoa izateagatik nabarmendu zen, keinuz eta zehaztugabetasunez betea, helburu, piezak pertsonalizatzea zuena.
1969an, artista Madrilen finkatu zen, 1968-1969, 1969-1970 eta 1970-1971 ikasturteetan Ernesto García matematikariak Madrilgo Complutense Unibertsitateko Kalkulu Zentroan emandako Forma Plastikoen Belaunaldi Automatikoa mintegietara joateko. Hala ere, Espainiako hiriburuko artista geometrikoen taldearekin Kalkulu Zentroan harremanetan jarri aurretik, Soledad Sevillak Antes del Arte taldeko kideak eta arte makina eta arte teknologikoaren aitzindariak ziren José María Yturralde eta Jordi Teixidor ezagutu zituen. Aguilerak dioenez, artistari espiritu kontestatario eta desmitifikatzailea eman zion talde horrek, proposamen optiko, pertzepziozko eta egiturazkoen bidez.
Madrilen, Kalkulu Zentroko lehen mintegian parte hartu zuten artista-taldeko kide izan zen Sevilla. Yturralde eta Semperez gain, besteak beste, Equipo 57ko artistak, Abel Martín eta Elena Asins izan zituen ikaskide. Lehen mintegia amaitu zenean, erakusketa bat egin zen, non lanek tresna elektronikoa erabiltzen baitzuten lan plastikoen konposizio eta sorkuntzarako. Forma konputagarriak izeneko mintegiaren bigarren edizioaren ondorioz egindako erakusketan, Sevillak ere parte hartu zuen, eta, orduko horretan, Georf Nees eta Auro Lecci artista atzerritarrek ere parte hartu zuten. Garcíak dioenez, konposizio artistikoko eremua ordenagailua erabiliz laguntzen zioten lanak bildu zituen erakusketak.
Hirugarren erakusketako katalogoan, Florentino Brionesek Sevilla aipatu zuen, lanerako tresna gisa ordenagailuak erabiltzen dituzten artistak aurkezteko artikulu batean. Hauxe zioen artikuluak:
   “Soledad Sevillak pintura modularrak egiten ditu (Barbadillok bezala), baina, horretarako, ez du inolako jarraipen-legerik, lege erritmikoak baizik. Modulu bakar batetik abiatzen da, eta, bere buruarekin gainjarririk, bigarren mailako hainbat unitate sortzen ditu, material plastikoetan koadroak eraikitzeko. Haren saiakerak bigarren mailako 6x6 unitate berdineko pintura-espazio bat sortzean oinarritzen dira, non, hurrenez hurren, errenkadak, zutabeak eta diagonalak unitate desberdin batez egindako beste batzuez ordezkatzen diren”.
Sevillak parte hartu zuen mintegietan, lan partekatu bat baino gehiago, artistek iritziak trukatzen zituzten, eta nazioarteko beste kalkulu-zentro batzuekin harremanak antolatzen eta ezartzen ikasten zuten. Kalkulu-zentroan mintegiak amaituta, eta musika eta poesia bezalako diziplinetara zabaldu ondoren, 1972an Forma Plastikoen eta Soinu-formen Sorkuntza Automatikoa erakusketan aurkeztu zen, Iruñeko Topaketen esparruan. Villaespesak dioenez, Espainiako arte-panoraman proiektu hori funtsezkoa izan zen, 1970eko hamarkadako artista espainiarren proposamenak eta interesak ezagutzeko ezinbesteko erreferentzia baita.
Mintegiko urteetan, Soledad Sevillaren lana abstrakzio "lirikoago" baterantz bideratu zen, non alderdi emozionalaren eta arrazionalaren arteko konplizitatea bilatzen zen, non geometria espazioa aztertzeko tresna bihurtzen zen. Abstrakzioari dagokionez, interesgarria da nabarmentzea estilo horrek Soledad Sevilla erakarri zuela; izan ere, nahiz eta instalazioetan figurazioak, narrazioak eta naturalismoak ez arduratu; pinturan, benetan, traba egiten zion. Estilo horretarako lehen hurbilketa, figurazioa zerbait kontserbadore eta atzerakoitzat hartzen zuen aurreiritzitik urruntzeko egin zuen, baina, artistak bazekien, bere eguneroko lanean, irudikatzeko espazioa interesatzen zitzaiola, eta ez garatzen ziren gaiak. Hori zela eta, Las Meninas eta Los Toros serieetan, arrazoi nagusiak ezabatu egin ziren, espaziotik eta pasadizotik desagertzen ziren bitartean.
Laurogeiko hamarkadaren erdialdean, paisaiaren ikerkuntzan jarri zuen arreta, kultura- eta bizipen-oroimenean; pertzepzio-ezagutzan sakondu zuen, trama eta erretikulu sotilen bidez. Lan horren emaitza izan ziren La Alhambra eta Vélez Blanco; aldi horretan hasi zen artista bere lehen instalazioak egiten, eta pinturaren eta instalazioaren arteko atzeraelikadura-prozesua ezartzen zuen baliabide osagarri gisa ikusten zuen berak.
Yolanda Romerok egindako elkarrizketan adierazten duenez,
   Artistak serieen bidez ulertzen du bere lana, serieek beren ideiak garatzeko aukera ematen baitiote. Soledad Sevillaren lanak apurka-apurka hartzen du itxura, artistari denbora asko kostatzen baitzaio sortzen duen irudia interesatzen zaiona izan dadin lortzea; hori dela eta, ezin ditu koadro bakar batean islatu bere nahiak eta telesailak hori lortzeko bide ezin hobea dira.
Bere instalazioetan, Sevillak ikuslearen zentzumen- eta gorputz-pertzepzioarekin jokatzen du, bitartekotasunaren eta kanpoaldearen arteko tentsioarekin, ikusten denaren eta ikusi ezin denaren artean, barne-bizipenen eta esperientzia publikoaren artean; Emakumeen Begiraden Jaialdia (AHM) (2011ko azaroaren 10a), betiere, horiek egiten diren lekuen berezitasunak kontuan hartuta. Arkitektura, land art eta eskulturaren mugen arteko lanak dira.
M.I.T line (1980) artistaren lehen instalazioa pinturarekiko hausturarekin sortu zen, Sevillak koadroen eta bi dimentsioko lanen formatu mugatua utzi nahi baitzuen. Sol Lewitten lanari keinu bat eginez, paretak, zoruak eta sabaiak trama edo bilbe geometrikoz betetako paper-biribilki handiekin bete zituen. Hala ere, garrantzitsua da esatea Sevillak campuseko zelaietan eta bere lana Massachusetts Institute of Technologyko eraikin batzuen kanpoko hormetan egin zuenean, ez zuela instalazio bat sortu nahi, obra beste giro batera eraman baizik. Instalazioei dagokienez, interesgarria da azpimarratzea artistak instalaziorik egin gabe bizi zitekeela esan zuela, baina inoiz ez pintatu gabe; sorkuntza-mota horrek poetika ematen dion ezaugarria du, eta berez balio erantsia da: behin-behinekotasuna. Artistak 2000. urtean egindako elkarrizketa batean hauxe adierazi zuen:
   “Zentzu iragankorra perfektua da: gertatzen da eta desagertu egiten da. Hori ez zen plastikan eman XX. mendera arte, eta izugarri interesatzen zaidan esperimentua da, askotan elementuen eta objektuen pilaketen pisua somatzen dudalako. Instalazioa denbora eta espazio batean egiten bada eta gero oroitzapena baino ez bada geratzen, iradokizunez betetako poetika eransten dio.”
Emakumezko izaera, heriotza eta denboraren bilakaera artistak bere instalazioetan lantzen dituen gaiak dira, eta beti daude poesiarekin lotuta. Artistarentzat, lanaren alderdi poetikoa lanaren beraren motorra da, eta, horregatik, gaiak beti aldatzen saiatzen da, plastikoki zirraragarria den emaitza bihurtzeko. 1969an Madrilgo Unibertsitateko Kalkulu Zentroan izandako esperientzietatik sortutako espazio mental horretatik abiatuta, 80ko hamarkadan kultura- eta bizipen-memoria baten paisaia ikertzen jardun zuen, pertzepzio-ezagutzan sakonduz, trama edo bilbe eta erretikulu sotilen bidez. Lan horren emaitza dira serieetako koadroak, hala nola, Las Meninas, La Alhambra, Los Toros Vélez Blanco.
Artistaren lanean gertatutako aldaketa formalak, arrazoi fisiologikoengatik ez ezik, artistaren bizitza pertsonalarengatik ere badira. Hala, ikusi ahal izan dugu lanak amaitzean, akrilikoaren lanaren ondorio direla, eta ez olio-pinturaren lanaren ondorio, haren teknikak mugimendu arin eta indartsuekin garatu behar baitira. Ebakuntza baten ondoren, jarduera hori ezin zuen menderatu, eta, ondorioz, pintzelkada aldatu beharra eragin zuen.
Izaera serial eta geometrikoko pintura batetik (nahiz eta beti keinu txiki eta zehaztugabez blai egon, pertsonalizatzen eta gizatiartzen laguntzen zutenak), Soledad Sevilla abstrakzio lirikoago batera eraman zuen, non emozio eta arrazionalizazioaren arteko konplizitatea bilatzen den, eta geometria espazioa aztertzeko tresna bihurtzen den. Laurogeiko hamarkadaren erdialdean hasi zen pinturaren osagarri gisa hartzen zituen lehen instalazioak egiten, eta bien artean atzeraelikatze-prozesu emankor bat ezarri zuen, artistak pintura-serieak osatu eta sorkuntza-helburua amaitzeko, hiru dimentsioko beste adierazpen batekin, hau da, instalazioarekin. Alhambra serieak gertaera horren adibide gisa balio du, Soledad Sevillak, koadroak egin ondoren, Fons et origo (1987) instalazioa egin baitzuen. Hala ere, kontuan hartu behar da beste batzuetan instalazioak bidea irekitzen diola pintura-lanari; Vélez Blanco gaztelurako instalazioa egin ondoren, horixe gertatu zitzaion artistari, eta, ondorioz, En ruinas eta Vélez Blanco pintura-seriea egin zuen.
Bere instalazioetan -eskulturaren, "land art"-aren eta arkitekturaren arteko mugan kokatzen dira-, Soledad Sevillak ikuslearen zentzumen- eta gorputz-pertzepzioarekin jolas egiten du, bitartekotasunaren eta kanpokotasunaren arteko tentsioarekin, ekusten denaren eta ikusi ezin denaren artean, barne-bizipenen eta esperientzia publikoaren artean..., betiere horiek egiten diren lekuen berezitasunak kontuan hartuta. Artistak egitura abstraktu konplexuak diseinatzen ditu, baina dimentsio organiko argia dutenak, dela elementu eta material naturalak dituztelako, dela eraldaketa ziklikoko prozesuak jasaten dituztelako, dela kanpoko eragileen eragina izan dezaketelako.

## Museoetako eta fundazioetako lanak

* Reina Sofía Arte Zentroko Museo Nazionala, Madril.
* Bilboko Arte Ederren Museoa.
* Alaiako Arte Ederren Museoa, Gasteiz.
* Künstmuseum Malmö, Suedia.
* Villafamésko museoa, Castelló.
* Arte Abstraktuaren Museoa, Cuenca.
* Patio Herreriano Museoa, Valladolid.
* Marugame Hirai Espainiako Arte Garaikideko Museoa, Marugame (Japonia).
* Institut Valencià d' Art Modern (IVAM), Valentzia.
* Erdialdea-Arte Garaikideko Euskal Museoa (ARTIUM), Gasteiz.
* Arte Garaikideko Andaluziako Zentroa, Sevilla.
* Arte Garaikideko Aena bilduma.
* Colección de Arte Caja Madrid, Madril.
* Arte Garaikidearen Bilduma "La Caixa" Fundazioa, Bartzelona.
* XX. mendek Arte Bilduma, Casa de la Asegurada, Alacant.
* Cuencako Udalaren bilduma, Cuenca.
* Banco de España Bilduma, Madril.
* BBVA bilduma, Madril.
* Granadako Diputazioaren bilduma, Granada.
* Fundesco Bilduma, Madril.
* Bilduma: L'Oréal Arte Contemporánea, Madril.
* Testigo de la Caixa d'Estalvis i Pensión Bilduma, Bartzelona.
* "La Caixa" Fundazioaren Arte Garaikidearen Bilduma, Bartzelona.
* Fundación Argentina bilduma.
* Iberdrola bilduma
* Chirivella Soriano fundazioa, Valentzia.
* Juan March Fundazioa, Madril.
* Banco Sabadell, Bartzelona.
* Banco Valencia, Valentzia.
* Ondare nazionala.
* Granadako Diputazioa.
* Europako Parlamentua.

## Erakusketak

| Urtea | Lekua | Herria | Deskribapena |
| 1969 | Trilce galeria | Bartzelona | Lehenengo banakako erakusketa |
| 1969 | Madrilgo Complutense Unibertsitateko Kalkulu Zentroa | Madril | Taldekako erakusketa Forma konputagarriak |
| 1969 | Artearen aurretik | Madril | Artearen aurretik III. Matematika-serieak |
| 1970 | Juana Aizpuru galeria | Sevilla | Banakako erakusketa |
| 1970 | Daniel galeria | Madril | Banakako erakusketa |
| 1970 | Mendebaldeko Andaluziako Arkitektoen Elkargo Ofiziala | Sevilla | Erakusketa kolektiboa: forma plastikoen sorkuntza automatikoa |
| 1971 | Madrilgo Ateneoa | Madril | Taldekako erakusketa: forma konputatuak |
| 1971 | Ampurdango Museoa | Figuerak | kolektiboa: MAN71 |
| 1971 | FAAP (Fundaçao Armando Álvares Penteado) | Sao Paulo | Erakusketa kolektiboa: Arteon erakusketa. Edo meio eletronikoak eta arteak hezteko erabiltzea |
| 1971 | Kongresuen Jauregi Nazionala | Madril | Erakusketa kolektiboa: The Computer Assisted Art |
| 1971 | Arte Garaikidearen Museoa | Sevilla | Erakusketa kolektiboa: Espainiako egungo grafikoa |
| 1971 | Goethe-Institut | Madril | Erakusketa kolektiboa: Bulkadak: artea eta konputagailua. Grafismoak -plastikara-musika-zinema |
| 1971 | Tre Reyes hotela | Iruña | Erakusketa Forma plastikoen eta soinu-formen sorkuntza automatikoa |
| 1971 | Kanarietako Arkitektoen Elkargo Ofiziala | Santa Cruz Tenerifekoa | Erakusketa kolektiboa: Lan grafikoa eta espainiar garaikide anitz |
| 1971 | Suvremene Umjetnosti galerija | Zagreb | Erakusketa kolektiboa: Tendencije 5 |
| 1971 | Lunds Konsthall | Suedia | Erakusketa kolektiboa: Spanskt |
| 1971 | Damas etxea | Sevilla | Banakako erakusketa |
| 1971 | Kultur Etxea | Greba | Banakako erakusketa |
| 1974an | Daniel galeria | Madril | Zeinuak |
| 1975 | Amadis galeria | Madril | Banakako erakusketa |
| 1975 | Hego Carolinako Unibertsitatea | Los Angeles | Erakusketa kolektiboa: Computers and People. 13th Annual Computers and the Humanities |
| 1975 | Fuensalida jauregia | Toledo | Erakusketa kolektiboa: Emakumea gaur egungo kulturan. Arte plastikoak, literatura, musika |
| 1975 | Kandinsky galeria | Madril | Erakusketa kolektiboa: Espainiako pintore konstruktibistak |
| 1976 | Ferm galeria | Malmö | Espainiatik kanpoko banakako lehen erakusketa |
| 1977 | Arte Ondare, Artxibo eta Museoen Zuzendaritza Nagusiko Erakusketa Aretoak, Liburutegi eta Museoen Jauregia | Madril | Forma eta neurria Espainiako egungo artean |
| 1977 | Gallertie | Lund | Mikro VIII.a |
| 1978an | Carteia galeria | Algeciras | Erakusketa Elena Asinsekin batera |
| 1979 | Cagnes-sur-Mer | Parte hartu Peintureko XI. Nazioarteko Jaialdian | |
| 1980 | Alacanteko Probintzia Jauregia eta Aurrezki Kutxa | Malaga eta Murtzia | Forma eta neurria egungo espainiar artean (kolektiboa) |
| 1980 | Ovidio galeria | Madril | Kuboaren zortzi aurpegiak |
| 1980 | Muzej Savremene Umetnosti | Belgradoa | Medunarodna Izlozba Likovnih Umetnosti (kolektiboa) |
| 1980 | Domecq Kultur Institutua | Mexiko | Marrazketako Iberoamerikako II. Bienala |
| 1980-1982 Erakusketa ibiltaria | Latinoamerika | Lerroa, espazioa eta adierazpena Espainiako egungo pinturan | |
| 1981 | Kreisler Dos galeria | Madril | Banakako erakusketa |
| 1981 | Massachusetts College of Art and Design | Boston | Banakako erakusketa |
| 1981 | Arte Garaikidearen Espainiako Museoa (MEAC) | Madril | 16ko aretoa |
| 1982 | | Espainia | Erakusketa kolektiboa: 26 pintore, 13 kritikari. Espainiako pintura gazte batzuen egoera |
| 1982 | Pentsioen Caixa Fundazioaren Kultura Zentroa | Bartzelona | Erakusketa kolektiboa: errealismo erreala |
| 1982 | Juan March Fundazioa | Madril | Erakusketa kolektiboa: Arte Plastikoetako bekadunen VII. erakusketa |
| 1983 | Montenegro galeria | Madril | Banakako erakusketa |
| 1983 | Alençon galeria | Madril | Banakako erakusketa |
| 1984 | Montenegro galeria | Madril | Lehen instalazioa: Arratsaldeko boterea |
| 1984 | Conde Duque Kultur Etxea | Madril | Erakusketa kolektiboa: Emakumeak Espainiako artean. 1900-1984 |
| 1984 | Herriko Kultur Etxea | Madril | Erakusketa kolektiboa: Madril, Madril, Madril. 1974-1984 |
| 1984 | Asturiasko Arte Ederren Museoa | Oviedo | IV Bienal Nacional de Arte Ciudad de Oviedo |
| 1984 | Magdalena jauregia, Menéndez Pelayo Nazioarteko Unitatea | Santander | Erakusketa kolektiboa: Artea eta teknologia berriak |
| 1985 | Manuel de Falla Kultur Etxea | Granada | Banakako erakusketa: Meninak |
| 1985 | Malagako Arte Ederren Museoa | Malaga | Banakako erakusketa |
| 1985 | Arte Garaikidearen Museoa | Sevilla | Banakako erakusketa |
| 1985 | Fernando Vijande galeria | Madril | Erakusketa kolektiboa: proposamen objektiboak |
| 1985 | Juan March Fundazioa | Madril | Erakusketa kolektiboa: Espainiako arte garaikidea. Juan March Fundazioaren bilduma |
| 1986 | Montenegro galeria | Madril | 2. instalazioa: esnea eta odola |
| 1986 | Arte Ederren Zirkulua | Madril | Erakusketa kolektiboa: Paperez pintatzea |
| 1986 | San Agustin ikastetxe zaharra | Malaga | Erakusketa kolektiboa: martxoaren 8a |
| 1986 | Caja de Pensión fundazioa eta Cartier fundazioa | Sevilla eta Paris | Erakusketa kolektiboa: Espainiako pintore eta eskultoreak. 1981-1986 |
| 1986 | Udaletxe berria | b) | Albacete Hiriko I. biurtekoa |
| 1986 | Gabiako Kondeen Jauregia | Granada | Erakusketa kolektiboa: pintura berriaren sketch-a |
| 1987 | Montenegro Galeria eta Rodríguez Acosta Fundazioa | Madril eta Granada | Banakako erakusketa: Alhambra seriea |
| 1987 | Ciaxa de Pensión fundazioa | Bartzelona | Fons et origo instalazioa |
| 1987 | Pentsioen Caixa Fundazioaren Kultura Zentroa | Bartzelona | Kolektiboa: Inicis d'una Col.lecó. L'art espanyol Fundació Caixa de Pensión bilduman |
| 1988: | Magda Belloti galeria | Algeciras | Banakako erakusketa |
| 1988: | Soledad Lorenzo galeria | Madril | Banakako erakusketa |
| 1988: | Granadako Aurrezki Kutxa Orokorra | Granada | Erakusketa kolektiboa: Alhambraren ikuspegi berriak |
| 1988: | Via Besana eta Studio Marconiko biribilgunea | Milan | Erakusketa kolektiboa: Spagna oggi. Artisti spagnoli garaikideak |
| 1989 | Rita García galeria | Valentzia | Banakako erakusketa |
| 1989 | Juan March Fundazioa | Madril | Erakusketa kolektiboa: Espainiako arte garaikidea. Juan March Fundazioaren bilduma |
| 1989 | Pentsioen Caixa Fundazioaren Kultura Zentroa | Bartzelona | Erakusketa kolektiboa: IX 16 urtekoen aretoa |
| 1989 | Pentsioen Caixa Fundazioaren Kultura Zentroa | Bartzelona | Erakusketa kolektiboa: Col.lección d'Art de la Fundació Caixa de Pensión |
| 1989 | Erakusketa ibiltaria | Alemania | Erakusketa kolektiboa: 0 Jahre Spanische Malerak und Skulptur von 1960 bis zur Gegenwart |
| 1990 | Guzmanen dorrea | Sevilla | Instalazioa: dorre osoa |
| 1990 | Minos Beach Art Symposium | Kreta | Instalazioa: Siestaren ordua |
| 1990 | Centre Regulional d'Art Contemporain Midi-Pyrénées | Tolosa | Erakusketa kolektiboa: Art spagnol des années 80 dans la Collection de la Fundació Caixa de Pensión |
| 1971 | Kultur Etxea | Ibiltaria: Estatu Batuak | Erakusketa kolektiboa: irudi lirikoak. New Spanish visions |
| 1991 | Gabiako Luzan aretoa eta Kondeen jauregia | Zaragoza eta Granada | Instalazioa: Cayambera joan ginen |
| 1991 | Soledad Lorenzo galeria | Madril | Instalazioa: Soledaden poesia berak errezitatzen du. |
| 1991 | Manuel Ojeda galeria | Kanaria Handiko Las Palmas | Instalazioa: Las Palmasen poesia berak errezitatzen du |
| 1991 | Ibercajako Erakusketa eta Biltzar Etxea | Zaragoza | Erakusketa kolektiboa: Espainiako arte garaikidea. Juan March Fundazioaren funtsak |
| 1991 | The Riffe Gallery | Ohio | Erakusketa kolektiboa: New currents. Berritua Art in Spain |
| 1992 | Soledad Lorenzo galeria | Madril | Banakako erakusketa |
| 1992 | Suvremene Umjetnosti galeria | Zagreb | Erakusketa kolektiboa: Tendencije 5 |
| 1992 | Velez gaztelua | Almeria | Erakusketa kolektiboa: Esku-hartzea: 1992-04-19ko maiatza |
| 1992 | Komentuaren eliza | Mallorca | Erakusketa kolektiboa: Art espanyol contemporani |
| 1992 | Sant Jaume aretoa | Bartzelona | Erakusketa kolektiboa: "la Caixa"ren Testimoni bilduma |
| 1993 | Fernando Alcolea galeria | Bartzelona | Banakako erakusketa |
| 1993 | Eivissako Arte Garaikideko Museoa | Ibitza | Erakusketa kolektiboa: "la Caixa"ren Testimoni bilduma |
| 1993 | Itsas estazioa | Coruña | Erakusketa kolektiboa: III Unión Fenosa lagina |
| 1993 | Marugame Hirai Museoa | Japonia | Instalazioa: Soledad Granada |
| 1993 | Sa Nostra Kultura Zentroa | Palma | Instalazioa: Somni recobrat |
| 1994 | Espainia plazako aretoa | Madril | Erakusketa kolektiboa: Eremu publikoak. Amets pribatuak |
| 1994 | Eivissako Arte Garaikideko Museoa | Ibitza | Erakusketa kolektiboa: Instal.lacions descontaminants. Miquel Navarro, Antonio Sosa, Soledad Sevilla |
| 1994 | La Nave galeria | Valentzia | Banakako erakusketa: aurrietan |
| 1994 | Cervantes Institutua | Erroma | Erakusketa kolektiboa: generoaren ahotsa. Sormenaren bokea. Cristina Iglesias, Eva Lootz, Soledad Sevilla |
| 1995 | Velázquez jauregia | Madril | Atzera begirakoa |
| 1995 | Soledad Lorenzo galeria | Madril | Banakako erakusketa |
| 1995 | Gabia Kondeen Jauregia | Zagreb | Erakusketa kolektiboa: Granada de fondo. Granadako Diputazioaren bilduma |
| 1999 | Erakusketa ibiltaria | Madril | Erakusketa kolektiboa: abstrakzioaren irudiak. Espainiako pintura eta eskultura. 1969-1989 |
| 1999 | Estiarte galeria | Madril | Banakako erakusketa |
| 1999 | La Nave galeria | Valentzia | Banakako erakusketa |
| 1999 | Lekune galeria | Iruña | Erakusketa kolektiboa: Zaldiaren jauzia |
| 1999 | Gabiako Kondeen Jauregia | Granada | Erakusketa kolektiboa: Geometrica valenciana. Konstruktibismoaren aztarna |
| 1999 | La Nave galeria | Valentzia | Erakusketa kolektiboa: Emakumeak milurteko berrirantz |
| 1999 | Madrazo jauregia | Granada | Instalazioa: Eguraldia |
| 2000 | L’Almodí Udal Aretoa | Valentzia | Erakusketa kolektiboa: Testigantza bilduma 1998-1999 |
| 2000 | Erakusketa ibiltaria | Espainia | Erakusketa kolektiboa: alboratutako irudiak. BBVA bildumako abstrakzioaren eta figurazioaren arteko elkarrizketa |
| 2000 | Koldo Mitxelena Kulturunea | Donostia | Banakako erakusketa: Soledad Sevilla. Lur |
| 2000 | | Madril eta Gasteiz | Erakusketa kolektiboa: Arraunketa. 80ko hamarkada Arabako Arte Ederren Museoan |
| 2000 | Espainia plazako aretoa | Madril | Erakusketa kolektiboa: Begiradak, diskurtsoak, irudiak XX. mendearen muturretan |
| 2000 | L’Almodí Udal Aretoa | Valentzia | Kolektiboa: eraikitako espazioak: eskulturak, arkitekturak, giroak. La Caixa Fundazioaren Arte Garaikidearen Bilduma |
| 2001 | AMEI | Valentzia | Atzera begirakoa: Soledad Sevilla. Espazioa eta barrutia |
| 2001 | Soledad Lorenzo galeria | Madril | Banakako erakusketa |
| 2001 | Esteban Vicente arte garaikide museoa | Segovia | Erakusketa kolektiboa: gaua. Gaueko irudiak Espainiako artean. 1981-2001 |
| 2001 | La Regenta Arte Zentroa | Kanaria Handiko Las Palmas | Kolektiboa: Testigantza bilduma 2000-2001 |
| 2002 | Haim Chanin Fine Arts | New York | Banakako erakusketa |
| 2002 | La Nave galeria | Valentzia | Banakako erakusketa |
| 2002 | SCQ galeria | Santiago | Instalazioa: orri bat dirudielako deituko dizut |
| 2003 | Probintziako Museum voor Moderne Kunst | Belgika | Erakusketa kolektiboa: De tuinen van Granada |
| 2003 | SCQ galeria | Santiago | Erakusketa kolektiboa: 8 daude |
| 2003 | Gabia Kondeen Jauregia | Granada | Erakusketa kolektiboa: Granada de fondo. Arte Garaikidearen Bilduma |
| 2003 | Arte Ederren Udal Museoa | Santander | Erakusketa kolektiboa: Aena. Arte Garaikidearen Bilduma |
| 2003 | CaixaForum | Bartzelona | Instalazioa: malko-denboraldia |
| 2004 | Amós Salvador aretoa | Logroño | Erakusketa bereizia |
| 2005 | Soledad Lorenzo galeria | Madril | Banakako erakusketa |
| 2005 | Art Bederatzi galeria | Murtzia | Banakako erakusketa |
| 2005 | Estiarte galeria | Madril | Banakako erakusketa |
| 2005 | Haim Chanin Fine Arts | New York | Erakusketa kolektiboa: Seasons Greetings |
| 2005 | Alhaja aretoa | Madril | Erakusketa kolektiboa: Azentuak Caja Madrid bilduman. Espainiako pintura garaikidea |
| 2005 | MAKBA | Bartzelona | Taldekako azalpena: Desadostasunak. Artea, politika eta eremu publikoa Espainiako Estatuan |
| 2005 | San Fernando kutxa | Sevilla | Erakusketa kolektiboa: neurriak eta muturreko arrazoiak |
| 2005 | Arte Garaikideko Andaluziako Zentroa | Sevilla | Erakusketa kolektiboa: ereduak, egiturak, formak. Espainia, 1957-1979 |
| 2005 | Estiarte galeria | Madril | Banakako erakusketa |
| 2005 | Cervantes Institutua | Alcalá de Henares | Erakusketa kolektiboa: Ikuspegiak eta iradokizunak |
| 2005 | Erakusketa ibiltaria | Espainia | Erakusketa kolektiboa: Espainia itzaletan. Lan grabatuaren UC bilduma |
| 2005 | Erakusketa ibiltaria | Espainia | Erakusketa kolektiboa: askatasun denborak. Artea Espainian, 1975etik 1990era |
| 2006 | CaixaForum | Bartzelona | La mirada del artista: la propuesta de Soledad Sevilla erakusketaren komisarioa |
| 2006 | SCQ galeria | Santiago | Banakako erakusketa |
| 2006 | Estiarte galeria | Madril | Banakako erakusketa |
| 2006 | La Naveren galeria | Valentzia | Banakako erakusketa |
| 2006 | Tomás y Valiente Arte Zentroa | Madril | Erakusketa kolektiboa: Adarkatzeak |
| 2006 | El corte Inglés | Bartzelona eta Madril | Erakusketa kolektiboa: Irudikatutako espazioak. Erakusleihoak |
| 2006 | Ministerio berriak | Madril | Erakusketa kolektiboa: Obra paperean. Aena Arte bilduma |
| 2006 | Arte Garaikideko Andaluziako Zentroa | Sevilla | Erakusketa kolektiboa: 2006ko bilduma |
| 2006 | Julio González Zentroa | Valentzia | Taldekako erakusketa: VAC. Valencia Arte Garaikidearen Bilduma |
| 2007 | Senda galeria | Bartzelona | Banakako erakusketa |
| 2007 | Prado Museoa | Madril | Erakusketa kolektiboa: hamabi artista Prado Museoan |
| 2007 | CaixaForum | Bartzelona | Erakusketa kolektiboa: Ikuspegiak eta adierazpenak. Arte Garaikidearen Bilduma La Caixa Fundazioa |
| 2007 | Santa Ines komentua | Sevilla | Erakusketa kolektiboa: Aena. Arte Garaikidearen Bilduma |
| 2007 | Rodríguez-Acosta Fundazioa | Granada | Erakusketa kolektiboa: horiz. Ut pictura poesis. Elena Martín Vivaldiren omenaldia |
| 2007 | Antonio Machón galeria | Madril | Erakusketa kolektiboa: lerroa eta planoa |
| 2008 | Kultura Ministerioa | Madril | Erakusketa kolektiboa: Espainiako arterako ideia eta proposamenak |
| 2008 | Kunst und Medientechnologie zentroa | Karlsruhe | Erakusketa kolektiboa: Bit Internationa.. [Nove] Joera. Computer and Visual Research Zagren 1961-1973 |
| 2012 | Sofia Erregina Arte Zentroko Museo Nazionala | Madril | Banakako azalpena: Zeruko gorputzetan idatzia |
| 2019 | AMEI | Valentzia | Banakako erakusketa. Atzera begirakoa |
| 2021 | Alvear Arte Garaikidearen Museoa | Caceres | Erakusketa Egunak Pessoarekin |
| 2021 | Herreriano Patioaren Museoa | Valladolid | |

## Sariak eta aintzatespenak

* 1979: Juan March Fundazioak emandako Espainiako Arte Sorkuntzarako Beka.
* 1980: Arte Plastikoak Sustatzeko eta Adierazpen Forma Berriak Ikertzeko Zentroaren beka, Espainiako Kultura Ministerioak emana.
* 1980-1982: Kultura eta Hezkuntza Lankidetzarako Espainiako eta Ipar Amerikako Batzorde Bateratuaren beka lortu zuen.
* 1993: Arte Plastikoen Sari Nazionala.
* 2007: Merituaren Urrezko Domina Arte Ederretan.
* 2007: Alfons Roig saria, Valentziako Erkidegoa.
* 2007: José María Rodríguez-Acosta, Granadako Arte Ederren Akademia.
* 2008: Fornako Baron saria, San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademia.
* 2013: Artevalentziako kide hautatua
* 2014: Arte eta Mezenazgo saria.
* 2018: GAC saria - Galerismo Gaua.
* 2020: "Honoris causa" doktorea, Granadako Unibertsitatean.
* 2020: Velázquez 2020 saria.
* 2022an Valentziako San Carlos Arte Akademiako kidee egin zuen.

## Erreferentziak

* ↑ «Soledad Sevilla - 35 obras de arte - pintura» www.wikiart.org (Noiz kontsultatua: 2023-05-21).
* 1 2 Soledad Sevilla. (Noiz kontsultatua: 2023-05-21).
* 1 2 3 Rodriguez, Naroa Torralba. (2023-05-21). «Trazu txikiko katedrala» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-05-21).
* ↑ «Soledad Sevilla» Colección Banco de España.
* ↑ RTVE.es. (2021-02-22). «Soledad Sevilla, la fórmula del equilibrio perfecto» RTVE.es.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bono, Ferran. (2001-02-08). «El IVAM revisa la obra de Soledad Sevilla desde la geometría hasta sus muros agrietados» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2023-05-21).
* ↑ Biografía « Soledad Sevilla. .
* ↑ «Soledad Sevilla: el viaje de una vida» Descubrir el Arte, la revista líder de arte en español 2018-02-15.
* ↑ «Sal» Fundación Bancaja.
* ↑ ISSN http://carmengonzalezcastro.com/wp-content/uploads/2020/10/Transcurso-de-una-obra.pdf..
* ↑ Aniversario, Constitución 40. (23 de noviembre de 2018). «Congreso, Senado y el Museo Reina Sofía colaboran en una exposición que explora la relación del arte y la historia de la Transición» Constitución 40.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Soledad Sevilla 1975-1995. Memoria - Ministerio de Cultura y Deporte» www.libreria.culturaydeporte.gob.es (Noiz kontsultatua: 2023-05-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) Un siglo de pintura valenciana, 1880-1990 – Tienda IVAM. (Noiz kontsultatua: 2023-05-21).
* ↑ Alexanco, José Luis, ed. (1970). Generación automática de formas plásticas: Exposición: Centro de Cálculo de la Universidad de Madrid, del 22 de junio al 4 de julio 1970. Centro de Cálculo de la Universidad de Madrid (Noiz kontsultatua: 2023-05-21).
* ↑ «Centro de Cálculo de Madrid generación automática de formas plásticas» libreriaelastillero.com (Noiz kontsultatua: 2023-05-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) Bono, Ferran. (2001-02-08). «El IVAM revisa la obra de Soledad Sevilla desde la geometría hasta sus muros agrietados» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2023-05-21).
* ↑ RTVE.es. (2021-02-22). «Soledad Sevilla, la fórmula del equilibrio perfecto» RTVE.es.
* ↑ Sevilla, Soledad. (1996). Memoria. Soledad Sevilla 1975-1995: 25 de Mayo - 23 de Julio de 1995. Ministerio de Cultura ISBN 978-84-8181-064-6. PMC 1346604869. (Noiz kontsultatua: 2023-05-21).
* ↑ ISSN https://www.culturaydeporte.gob.es/dam/jcr:725b36e4-5334-40ae-b997-3defbb03d014/cvsoledadsevilla.pdf..
* ↑ Soledad Sevilla gana el Premio Nacional de Artes Plásticas El País. Publicado 1993-12-22. Consultado el 2007-11-25.
* ↑ BOE 9 de junio de 2007
* ↑ Premios Arte y Mecenazgo 2014. .
* ↑ «Francesc Torres, Soledad Sevilla, la Colección Mas Blanch y Galería Barbié, Premios GAC» La Vanguardia 5 de junio de 2018.
* ↑ Acto Investidura como Doctora «Honoris Causa» por la UGR a Soledad Sevilla Portillo. .
* ↑ «El Velázquez para la pionera Soledad Sevilla» Las Provincias 2020-11-23.

## Kanpo estekak

* Biografia eta iruzkindutako lana, Juan March Fundazioaren gunean (Internet Archiveren gunean bildutako informazioa).
* Soledad Sevilla, TVEren Ezinbestekoak programan.
* "El mundo a mi forma", Fundación Caixa Galicia bildumako Soledad Sevillaren lana
* Datuak: Q11703980
* Multimedia: Soledad Sevilla / Q11703980