OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Wind River (filma)

Wind River, 2017ko Taylor Sheridan estatubatuarrak zuzendutako misteriozko neo-western film bat da. Jeremy Renner eta Elizabeth Olsen aktoreek antzeztu zuten.
Sundanceko Zinemaldian estreinatu zen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEB, Wyoming. Jane Banner (Elizabeth Olsen) FBIko agente gazteak amerindiar erreserba batean jazotako neska gazte baten erailketa ikertzeko bertakoa den Cory Lambert (Jeremy Renner) arrasto-bilatzailearekin batera lan egingo du.

## Aktoreak

* Jeremy Renner: Cory Lambert
* Elizabeth Olsen: Jane Banner
* Jon Bernthal: Matt
* Kelsey Chow: Natalie Hanson
* Julia Jones: Wilma Lambert
* Gil Birmingham: Martin Hanson
* Martin Sensmeier: Chip
* Eric Lange: Whitehurst doktorea
* James Jordan: Pete Mickens
* Ian Bohen: Evan
* Hugh Dillon: Curtis
* Graham Greene: Ben

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q25339940
# Wind of Change (abestia)

Wind of Change (euskaraz Aldaketaren Haizea) 1990. urteko Scorpions alemaniar rock musia taldearen abesti bat da. Talde horretako Klaus Meine abeslariak idatzi zuen eta 1991eko apirilean Crazy World diskoaren barnean kaleratu zen.
Abestia garai hartako Sobietar Batasunean gertatzen ari zen Perestroika barne mugimendua eta Gerra Hotzaren amaieraren aldeko ospakizun bat da. Abestiaren sortzeko ideia 1989. urtean alemaniar taldeak Mosku hiria bisitatzean sortu zen.

## Kanpo estekak

* Wind of Change abestia entzungai eta hitzak irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q157355
# Wingerworth

Wingerworth, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Derbyshire konderrian.
2011n 6.533 biztanle zituen.
* Datuak: Q1860823
* Multimedia: Wingerworth / Q1860823
# Wingst

Wingst Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Cuxhaven barrutia|Cuxhaven]] barrutian. 2014an 3.415 biztanle zituen 55,62 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q502938
* Multimedia: Wingst / Q502938
# Winifred (Montana)

Winifred Montanako herri bat da. Fergus konderrian kokatua dago. 2010ean 208 biztanle zituen, 1,30 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Fergus konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q959105
* Multimedia: Winifred, Montana / Q959105
# Wingo (Kentucky)

Wingo Kentuckyko hiri bat da. Graves konderrian kokatua dago. 2010ean 632 biztanle zituen, 2,53 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Graves konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1809183
* Multimedia: Wingo, Kentucky / Q1809183
# Winhöring

Winhöring Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Altötting (barrutia)|Altötting]] barrutian. 2014an 4.597 biztanle zituen 24,58 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q265381
* Multimedia: Winhöring / Q265381
# Wingerode

Wingerode Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, [[Eichsfeld (barrutia)|Eichsfeld]] barrutian. 2014an 1.221 biztanle zituen 9,77 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q554846
* Multimedia: Wingerode / Q554846
# Wingles kantonamendua

Wingles kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Pas-de-Calais departamenduan dago, Frantzia Garaia eskualdean. Guztira 9 udalerri ditu eta Wingles da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1728007
# Wings (filma)

Wings (euskaraz: "Hegalak"') gerra filma da, William A. Wellman estatubatuar zinemagileak 1927an zuzendu zuena. Clara Bow, Charles "Buddy" Rogers, Richard Arlen eta Gary Cooper izan ziren aktore nagusiak.
Bi Oscar sari irabazi zituen: film onenarena eta ingenieritza efektu onenena. 2012an, The Artist-ek film onenaren Oscar saria jaso zuen arte, 84 urte luzez sari hori irabazi zuen azken film mutua izan zen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Jack Powell (Charles «Buddy» Rogers) eta David Armstrong (Richard Arlen) Sylvia (Jobyna Ralston) izeneko neska gaztea maitemintzeko lehia bizia duten bi gazte dira (berez Sylvia Davidetaz (Richard Arlen) maitemindua dago, biak ere maila sozial berdinekoak eta zein ala zein aberatsagoak). Lehen Mundu Gerra hastean, bi gazteak AEBtako Aire Armadan izen emango dute. Nahiz eta berak ez jakin, Powellek bere langile mailako auzoan berataz maiteminduta dagoen neska bat laga du: Mary Preston (Clara Bow), bere lagun onena eta bizilaguna, ezkutuan berarengatik txora-txora egina dagoenez, gerra frontean erizain gisa lan egiteko bolondres aurkeztuko delarik.
Bi gizon eeta hegazkin pilotu hauen arteko lehia latza geerra frontean elkarren arteko adiskidetza bilakatuko da, bertan pilotu kideak baidira.

## Aktoreak

* Clara Bow: Mary Preston
* Charles Rogers: Jack Powell
* Richard Arlen: David Armstrong
* Jobyna Ralston: Sylvia Lewis
* El Brendel: Herman Schwimpf
* Richard Tucker: aire komandantea
* Gary Cooper: White kadetea
* Gunboat Smith: sarjentua
* Henry B. Walthall: Davideen aita
* Roscoe Karns: Cameron tenientea
* Julia Swayne Gordon: Daviden ama
* Arlette Marchal: Celeste

## Iruditegia

* Jack Powell (Charles «Buddy» Rogers)
* David Armstrong (Richard Arlen)
* Mary Preston (Clara Bow)
* Iragarkia.

## Kanpo estekak

* Wings filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q272036
* Multimedia: Wings (film) / Q272036
# Xabier Usabiaga

Xabier Usabiaga Oiartzabal (Asteasu, Gipuzkoa, 1969ko otsailaren 27a) euskal txirrindulari ohia eta telebistako aurkezlea da.

## Kirol ibilbidea

Hamahiru urterekin, Billabonako Irrintzi Elkarteko txirrindularitza eskolan izena eman zuen, lasterketa batzuetan parte hartuz eta bere lehen garaipenak eskuratuz. Usabiaga Billabonako bizikleta eskolan egon zen hemezortzi urte bete arte. Nerabezaroko bere txirrindulari idoloa Greg Lemond estatubatuarra izan zen.
Txirrindulari amateurra izan zen lau urtez (18 eta 22 urte bitartean) Hernaniko Kaiku taldean. Taldeko zuzendariek bide hori jarraitzera animatu zuten, etorkizun handiko gazte bat ikusten baitzuten bertan. Hamazortzi urterekin ikasketak alde batera uztea erabaki zuen, profesionaletara jauzi egiten saiatzeko.
1992an debutatu zuen profesionaletan CLAS-Cajastur taldean eta bi denboraldi eman zituen bertan.
Usabiaga 1994ko denboraldirako fitxatu zuen Euskaltel-Euskadi taldeak. Tamalez, bihotzeko arazo bat diagnostikatu zioten eta txirrindularitza utzi behar izan zuen. Hala ere, erretiratu aurretik, ziklo-kroseko bere lehen eta lasterketa bakarra jokatu ahal izan zuen.

## Palmaresa txirrindularitzan

1988
* Pentekostes Saria
1989
* Altsasuko Saria

## Kazetaritza

Erretiratu eta berehala, SER irrati kateko esatari lanetan aritu zen Euskal Herriko Itzuliaren emanaldietan. Itzulia amaitzean, Espainiako Vueltarako hiru lan proposamen jaso zituen, Euskadi Irratiaren eskaintzaren alde eginez, euskeraz erosoago eta hobeto moldatzen delako.
Gaur egun ETB1 telebista kateko Gaur Egun albistegiko aurkezle nagusia da, kirol atalean hasi bazen ere. Era berean, kate honetan txirrindularitzako hainbat lasterketa emanaldietako esataria da. Bere hitz-jario haundia eta euskara oparoarengatik ezaguna da.

## Kanpo estekak

* Xabier Usabiaga - ProCyclingStats
* Xabier Usabiagari eginiko elkarrizketa. Euskonews.com
* Xabier Usabiagaren Facebook orrialdea ikusgai
* Datuak: Q2189117
* Multimedia: Xabier Usabiaga / Q2189117
# Xabier Sánchez Bringas

Xabier Sánchez Bringas (Oion, Araba, 1978ko maiatzaren 5a) euskal herritar futbolari ohia da. Erdilari gisa aritzen zen.

## Ibilbidea

2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | UEFA | UEFA | Intertoto | Intertoto | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Santutxu | 1.R | 1996/97 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Santutxu | PR | 1997/98 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Santutxu | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Arenas | 3. | 1998/99 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Arenas | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Gernika | 2.B | 1999/00 | 35 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 35 | 2 |
| Gernika | Denera | Denera | 35 | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | 35 | 2 |
| Mini Glorias | 2.B | 2000/01 | 35 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 35 | 0 |
| Mini Glorias | Denera | Denera | 35 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 35 | 0 |
| Eibar | 2. | 2001/02 | 21 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 22 | 0 |
| Eibar | 2. | 2002/03 | 22 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 22 | 0 |
| Eibar | Denera | Denera | 43 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 44 | 0 |
| Lorca | 2.B | 2003/04 | 39 | 1 | 3 | 0 | - | - | - | - | - | - | 42 | 1 |
| Lorca | 2.B | 2004/05 | 27 | 0 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | 31 | 0 |
| Lorca | Denera | Denera | 66 | 1 | 7 | 0 | - | - | - | - | - | - | 73 | 1 |
| Benidorm | 2.B | 2005/06 | 20 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 20 | 0 |
| Benidorm | Denera | Denera | 20 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 20 | 0 |
| Jaén | 2.B | 2006/07 | 21 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 21 | 0 |
| Jaén | Denera | Denera | 21 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 21 | 0 |
| Mazarrón | 2.B | 2007/08 | 25 | 1 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 26 | 1 |
| Mazarrón | Denera | Denera | 25 | 1 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 26 | 1 |
| Roquetas | 2.B | 2008/09 | 23 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 25 | 0 |
| Roquetas | Denera | Denera | 23 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 25 | 0 |
| Amorebieta | 3. | 2009/10 | 32 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 32 | 0 |
| Amorebieta | 3. | 2010/11 | 34 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 34 | 0 |
| Amorebieta | 2.B | 2011/12 | 34 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 35 | 0 |
| Amorebieta | 2.B | 2012/13 | 18 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 18 | 0 |
| Amorebieta | 2.B | 2013/14 | 33 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | 34 | 0 |
| Amorebieta | 2.B | 2014/15 | 1 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 1 | 0 |
| Amorebieta | Denera | Denera | 152 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | 154 | 0 |
| Portugalete | 3. | 2014/15 | 22 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 22 | 1 |
| Portugalete | Denera | Denera | 22 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 22 | 1 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 442 | 5 | 13 | 0 | - | - | - | - | - | - | 455 | 5 |

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Datuak: Q107142102
# Xabier Terreros

Xabier Terreros Gartzia ezizenez "Terre" (Lesaka, Nafarroa Garaia, 1981) bertsolari nafarra da.

## Biografia

1993an egin zuen aurreneko plaza eta ordutik Bortzirietako bertso eskolan dabil. Hiru aldiz jarraian irabazi zuen Nafarroako eskolartekoa. 2008an jokatu zuen aurrenekoz Nafarroako Txapelketako finala eta bosgarren egin zuen. 2015ean txapeldun orea izan zen Julio Sotorekin buruz burukoa jokatuta eta 2019an hirugarren egin zuen.

## Txapelketak

* Nafarroako Eskolarteko Bertsolari Txapelketa
** Txapelduna (3). 1997, 1998, 1999
* Nafarroako Bertsolari Txapelketa
** Bigarrena (1): 2015
** Hirugarrena (1): 2019
** Finalista (6): 2008, 2010, 2011, 2015, 2017, 2019

## Erreferentziak

* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Xabier Terreros Gartzia "Terre" - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-08).
* ↑ Buruz burukoa. Julio Soto-Xabier Terreros. (Noiz kontsultatua: 2022-12-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115632467
# Xabier Tolosa

    Artikulu hau Anoetako pilotariari buruzkoa da; Tolosako aktore eta marrazkilaria gaitzat duena beste hau da: «Xabi Tolosa»
Xabier Tolosa Abendibar, pilota arloan Tolosa deituraz ezaguna (Anoeta, Gipuzkoa, 1995eko urriaren 24a), esku huskako pilotari profesionala da. Atzelari aritzen da, Aspe enpresarekin. Estatistika ofizialen arabera, 1,91 m luze da, eta 93 kilo pisatzen du. Profesionaletako lehendabiziko partida 2013ko abenduaren 30ean jokatu zuen, Tolosako (Gipuzkoa) Beotibar pilotalekuan. Gorputzez handia izanagatik, oso ondo mugitzen da kantxan, azkarra da buruz, ez du tanto askorik galtzen, eta bi eskuekin ederki astintzen du pilota. 16 urte besterik ez zuela, Biharko Izarrak txapelketa irabazi zuen; eta, 18 urterekin, profesionaletan debutatu eta bi hilabetera, Abel Barriolaren ordezko izendatu zuten, Juan Martinez de Irujo lagun Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusiko partida bat jokatzeko, oso maila onean hasi baitzen profesionaletan.
2015eko apirilaren 25ean, Erik Jaka aurrelaria lagun, bigarren mailako binakako txapelketa irabazi zuen, Rico IV.a-Larunbe bikoteari 22-17 gaina hartuta.

## Kirol lorpenak

* 2015: bigarren mailako binakako txapelduna, Erik Jaka aurrelaria lagun.
* 2016: bigarren mailako binakako txapelduna, Gorka Esteban aurrelaria lagun.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Igor G. VICO: «El bautismo de fuego de Xabier Tolosa», Deia, 2014-02-27.
* ↑ (Gaztelaniaz) Igor G. VICO: «Jaka se da un baño», Deia, 2015-04-26.

## Kanpo loturak

* Enpresako fitxa
* Datuak: Q16519246
# Xabier Ugarte Aiastui

Xabier Ugarte Aiastui (Oñati, 1953-2024) musikaria, idazlea eta euskaltzalea izan zen.
Lanbidez informatikaria, baina oso gaztea zela murgildu zen musikaren munduan. Oñatiko hainbat musika taldetan jo zuen gitarra. Hainbat ikerketa egin zituen barreiaturik zeuden musika liburu eta partiturak berreskuratzeko eta argitaratzeko, esate baterako Aita Madinaren piezak berreskuratzen. Oñatiko musikari, konpositore eta musika zuzendarien biografia eta lanak argitaratu zituen.
Euskalgintzaren alorrean, Oñatiko Laixan euskara elkartearen sortzaileetarikoa ere bada.

## Erreferentziak

* ↑ Barrena Kortabarria, Iñigo. (2023-01-21). «Xabier Ugarte euskaltzale oñatiarra hil da - Oñati» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).
* Datuak: Q107206057
# Xabier Urberuaga

Xabier Urberuaga Korta, pilota arloan Urberuaga deituraz ezaguna (Aulesti, Bizkaia, 1981eko ekainaren 4a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari aritzen zen, Aspe enpresarekin. Profesionala zela, 1,76 metro luze zen, eta 80 kilo pisatzen zuen. Profesionaletako estreinako partida 2001eko martxoaren 16an jokatu zuen, Fiteroko pilotalekuan. 2007an bigarren mailako buruz buruko txapeldun izan zen, Galartza VI.a mendean hartuta (22-14).

## Kanpo estekak

Enpresako fitxa
* Datuak: Q12269048
# Wolfgang Köhler

Wolfgang Köhler (Reval, 1887ko urtarrilaren 21a - Enfield, Estatu Batuak, 1967ko ekainaren 11) alemaniar psikologoa. Berlin eta Princeton hirietako unibertsitateetan irakasle izan ondoren, tximino-antropoideen adimenari buruzko ikerketak egin zituen, eta formaren psikologia edo Gestalt delakoa sortu zuen Koffka eta Wertheimer psikologoekin batera. Obra nagusiak: Intelligenzprüfungen an Menschenaffen (1917, Tximinoen adimena), Die physischem Gestalten in Ruhe und im stationären Zustand (1920, Formaren psikologia atsedenaldietan eta egoera lasaietan), Gestalt Psychology (1929, Formaren psikologia).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q213672
* Multimedia: Wolfgang Kohler / Q213672
# Wolfgang Paul

    Artikulu hau alemaniar fisikariari buruzkoa da; suitzar fisikaria gaitzat duena beste hau da: «Wolfgang Pauli»
Wolfgang Paul (Lorenzkirch, Saxonia, 1913ko abuztuaren 10a- Bonn, Ipar Renania-Westfalia, 1993ko abenduaren 7a) alemaniar fisikaria izan zen. Municheko Unibertsitatean eta Berlingo Teknologia Institutuan egin zituen ikasketak. 1952an Bonngo Unibertsitatean eskolak ematen hasi zen, eta ospe handiko ikertzaile bihurtu zen. Matematika fisikaren alorretan aplikatzeko bideak aztertu zituen batez ere. 1989an, Hans Georg Dehmelt eta Norman Foster Ramseyrekin batera, Fisikako Nobel saria jaso zuen, materiaren oinarrizko partikulak aztertzeko eta lantzeko teknikak sortzen egindako lanagatik. Teknika horiei esker aurrerapen handiak egin dira maiztasun erradioaktiboen ezagutzan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-12-10 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57227
* Multimedia: Wolfgang Paul (physicist) / Q57227
# Wolfgang Pauli

Wolfgang Ernst Pauli (Viena, 1900eko apirilaren 25a - Zürich, 1958ko abenduaren 15a) suitzar fisikaria izan zen, jatorriz Austriakoa. Municheko Unibertsitatean egin zituen ikasketak eta Göttingenen, Kopenhagen, Zürichen eta Princetonen irakasle izan zen. Heisenbergekin batera eremuen kuantuen teoriaren sortzailea da, eta Kopenhageko eskola deitu izan den taldeko kide eraginkorrenetakoa eta ospetsuenetakoa. Haren izena daraman esklusio-printzipioa azaldu zuen. Fermioiarekin batera, neutrinoari berri eman zuen 1931. urtean; hipotesi hori geroago esperimentu bidez frogatua izan zen. 1945ean Fisikako Nobel saria eman zioten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65989
* Multimedia: Wolfgang Pauli / Q65989
# Wolfgang Petersen

Wolfgang Petersen (Emden, 1941eko martxoaren 14a - Brentwood, Kalifornia, 2022ko abuztuaren 12a) zinema zuzendaria alemaniarra izan zen.

## Biografia

1954an aktore gisan antzerki-konpainia batean eta zuzendari laguntzaile bezala sartu zen. Alemaniako zuzendaria bihurtu zen eta telebistako zenbait filmak egin zituen. Gainera, komertzial filmetan iragarpenak egin zituen 1970. urtetik 1980ra. Gizon honek Oskar batean izendatuta egon zen zuzendari onena izateagatik eta egokitutako gidoirik onena egin zuelako Das Boot filmean (1981). Zuzendari honek sortu zuen Cappella Films produkzioa. Alemanian zinearen sasoi berri bat sortu zen eta era berean zuzendari berriak eman ziren 60-70ko hamarkadetan zehar. Alemanian Bigarren Mundu Gerra baino lehen batzuk jaio ziren eta hauetariko batzuk telebistarako lan egin zuten. Geroago, Peter Fleischmann, Volker Schlöndorff, Daniel Schmid edo Rainer Werner Fassbinder honako hauek arrakasta izugarria lortu zuten. Denboraldi honetan produkzio ugari egon ziren, eta geroago zinean agertuko dira. Filma horietako bat Die Konsequenz edo Einer von uns beiden dira.
Zuzendari eta gionista hau Oscarrerako proposatu dute.

## Filmagintza

* Die Konsequenz (1977)
* Das Boot (1981)
* Die unendliche Geschichte (1984)
* Enemy Mine (1985)
* In the Line of Fire (1993)
* Shattered (1991)
* Outbreak (1995)
* Red Corner (1997), ekoizlea
* Air Force One (1997)
* The Perfect Storm (2000)
* Troy (2004)
* Poseidon (2006)
* Vier gegen die Bank (2016)
* Datuak: Q65321
* Multimedia: Wolfgang Petersen / Q65321
# Wolfgang Ratz

Wolfgang Ratz (Bilbo, 1959ko urtarrilaren 12a) austriar poeta eta itzultzailea da, gaztelaniaz eta alemanez idazten duena.

## Lanak

* Hoja roja/Zerrissenes Blatt, Cuadernos negros, Calarcá 2007
* El idioma de las hormigas/Die Sprache der Ameisen, Vitrales de Alejandría, Caracas 2004, ISBN 980-6480-23-6
* Poesía entre dos mundos: antología ALA, Edition Doppelpunkt, Viena 2004, ISBN 3-85273-177-1
* Zimt und Metall, Verlag G. Grasl, Baden bei Wien 2002, ISBN 3-85098-259-9
* 1492-keine Wahrheit ist auch eine Klarheit, Viena 1992
* Datuak: Q79046
# Wolfgang Reitherman

Wolfgang Reitherman (Munich, 1909ko ekainaren 26a – Burbank, Kalifornia, 1985eko maiatzaren 22a) Alemanian jaiotako estatubatuar animatzaile, zinema zuzendari eta ekoizlea izan zen.
Bavarian jaio zen eta Amerikako Estatu Batuetara joan zen bizitzera bere familiarekin. 1933an animatzaile lanetan hasi zen Walt Disney estudioetan. 1942an enpresa utzi eta Ameriketako Estatu Batuetako Aireko Armadan sartu zen Bigarren Mundu Gerran borrokatzeko. 1947an Disneyra itzuli zen animatzaile, ekoizle eta animaziozko filmen zuzendari gisa.
Auto istripuz hil zen Kaliforniako bere etxetik gertu.

## Filmografia

| Urtea | Izenburua | Kredituak | Oharrak |
| 1937 | Snow White and the Seven Dwarfs | Animatzailea | Woolie Reitherman bezala |
| 1940 | Pinocchio | Animazioko zuzendaria | Woolie Reitherman bezala |
| 1940 | Fantasia | Animazio gainberagilea - zatia: "Rite of Spring" | |
| 1941 | The Reluctant Dragon | Animatzailea | |
| 1941 | Dumbo | Animazioko zuzendaria | Woolie Reitherman bezala |
| 1943 | Saludos Amigos | Animatzailea | Wooly Reitherman bezala |
| 1947 | Fun and Fancy Free | Zuzendari animatzailea | |
| 1949 | The Adventures of Ichabod and Mr. Toad | Zuzendari animatzailea | |
| 1949 | Goofy Gymnastics (laburra) | Animatzailea | |
| 1949 | Tennis Racquet (laburra) | Animatzailea | |
| 1950 | Cinderella | Zuzendari animatzailea | |
| 1951 | Alice in Wonderland | Zuzendari animatzailea | |
| 1953 | Peter Pan | Zuzendari animatzailea | |
| 1953 | Ben and Me (laburra) | Animatzailea | |
| 1955 | Lady and the Tramp | Zuzendari animatzailea | |
| 1957 | The Truth About Mother Goose (Dokumental laburra) | Zuzendaria | |
| 1959 | Sleeping Beauty | Zatiko zuzendaria | |
| 1959 | Donald in Mathmagic Land (laburra) | Zatiko zuzendaria | |
| 1960 | Goliath II (laburra) | Director | |
| 1961 | One Hundred and One Dalmatians | Zuzendaria | |
| 1961 | Aquamania (laburra) | Zuzendaria | |
| 1963 | The Sword in the Stone | Zuzendaria | |
| 1966 | Winnie the Pooh and the Honey Tree (laburra) | Zuzendaria | |
| 1967 | The Jungle Book | Zuzendaria | |
| 1968 | Winnie the Pooh and the Blustery Day (laburra) | Zuzendaria | |
| 1970 | The Aristocats | Zuzendari eta ekoizlea | |
| 1973 | Robin Hood | Zuzendari eta ekoizlea | |
| 1974 | Winnie the Pooh and Tigger Too (laburra) | Ekoizlea | |
| 1977 | The Many Adventures of Winnie the Pooh | Zuzendari eta ekoizlea | |
| 1977 | The Rescuers | Zuzendari eta ekoizlea | |
| 1981 | The Fox and the Hound | Ekoizlea | |
| 1982 | The Magical World of Disney (telesaila) | Ekoizlea - atal bat | |
| 1984 | DTV: Golden Oldies (laburra) | Zuzendaria | |
| 1985 | The Walt Disney Comedy and Magic Revue (bideo laburra) | Zuzendaria | |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q703588
* Multimedia: Wolfgang Reitherman / Q703588
# Wolfgang Sawallisch

Wolfgang Sawallisch (alemanez ˈvɔlfɡaŋ zaˈvalɪʃ ahoskatua; Munich, Alemania, 1923ko abuztuaren 26 – 2013ko otsailaren 22a) alemaniar orkestra-zuzendaria izan zen.

## Biografia

Municheko Kontserbatorioan ikasketak egin ondoren, Augsburgoko Operan egin zuen debuta 1950ean. Aachengo (1953-1958), Wiesbadengo (1958-1960) eta Koloniako (1960-1963) operetako musika-zuzendaria izan zen.
1957tik 1961era, behin baino gehiagotan gonbidatu zuten Bayreutheko Jaialdira, eta han grabazio garrantzitsuak egin zituen Richard Wagnerren operekin.
Hainbat kargu bete ditu: Vienako Orkestra Sinfonikoko zuzendaria (1960-1970), Hanburgoko Filarmonikokoa (1961-1973), Berlingo Alemaniar Operako musika-aholkularia (1963-1965), Suitza Frantseseko Orkestrako musika-zuzendaria (1970-1980), Municheko Operako musika-zuzendaria eta zuzendari orokorra (1971-1992) eta, 1992az geroztik, Filadelfiako Orkestrako zuzendaria.
Alemaniar tradizio erromantikoaren ildotik, Sawallischek duen onena eman zuen Schumann, Richard Strauss eta Schuberten lanetan, eta azken horren sinfonia guztiak grabatu zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q61205
* Multimedia: Wolfgang Sawallisch / Q61205