OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# John Stewart Bell

John Stewart Bell (1928ko ekainaren 28a, Belfast, Ipar Irlanda – 1990eko urriaren 1a, Geneva, Suitza), irlandar fisikari bat izan zen. Nagusiki bere abizena daraman Bellen teoremarengatik ezaguna da.
* Datuak: Q370077
* Multimedia: John Stewart Bell (physicist) / Q370077
# John Stockton

John Houston Stockton (Spokane, Washington estatua, 1962ko martxoaren 26a) NBAko estatubatuar saskibaloi jokalari ohi bat da. 1992ko Udako Olinpiar Jokoetako Saskibaloi Txapelketa irabazi zuen Dream Team taldeko jokalaria izan zen.
Utah Jazz (1984-2003) taldean jokatu zuen.

## Kanpo estekak

* Biografia eta estatistikak (Ingelesez)
* Datuak: Q213346
* Multimedia: John Stockton / Q213346
# John Solomon

Herbert John Solomon (Randwick, 1929ko urriaren 15a - 2020ko martxoaren 18a) australiar errugbilaria izan zen. Medikuntza ikasi zuen eta medikua izan zen lanbidez. 19 urterekin lehen partida jolastu zuen Australiako errugbi selekzioarekin, Zeelanda Berrira egindako bira batean. Bira honetan Australiak lehen aldiz irabazi zuen Bledisloe Cup Zeelanda Berrian. Guztira 14 aldiz jolastu zuen selekzioarekin, 8 horietatik kapitain gisa. Bere moldakortasunak joko-zabaltzailean, erdian eta atzealdean jokatzea ahalbidetu zion. 1955ean erretiratu zen eta geroago entrenatu ere egin zen.
# John Stossel

John Frank Stossel (1947ko martxoaren 6a) telebista aurkezle, idazle, kazetari eta jakitun estatubatuarra da. Ezagun bilakatu zen ABC News, Fox Business Network, eta Reason TV kateetan izan zuen ibilbideagatik. Stosselen kaztaritza estiloak erreportajeak eta komentarismoa biltzen ditu, bere ikuspegi pertsonalek Estatu Batuetako libertarianismo korronte filosofikoa jarraitzen duten bitartean. 19 Emmy Sari eta National Press Clubeko 5 sari jaso ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «John Stossel» Reason.com (Noiz kontsultatua: 2022-07-09).
* ↑ (Ingelesez) «John Stossel» Simon & Schuster (Noiz kontsultatua: 2022-07-09).
* ↑ (Ingelesez) «John Stossel: Myth Buster Extraordinaire» The Heritage Foundation (Noiz kontsultatua: 2022-07-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q579324
* Multimedia: John Stossel / Q579324
# John Stuart (Buteko III. kondea)

John Stuart, Buteko III. kondea (Edinburgh, 1713ko maiatzaren 25a - Westminster, 1792ko martxoaren 10a) eskoziar politikaria izan zen. Britainia Handiko lehen ministroa izan zen 1762tik 1763ra.
Eton Collegen hezi ondoren, zuzenbide zibila ikasi zuen Groningengo Unibertsitatean eta Leidengo Unibertsitatean. 1747an Westminsterren kokatu zen eta Frederiko, Galesko printzearen lagun egin zen. 1751n printzea hil ondoren, Bute Jurgi, Gakesko printzearen tutore izendatu zuten.
Jurgi 1760an igo zen tronura eta bi urte geroago Bute bere laguna izendatu zuen lehen ministro. Agintaldiko gertakari nabarmenena 1863ko Parisko Itunaren negoziazioa izan zen.
Gobernutik erretiratu ondoren, botanikan eta artista eta idazleen mezenasgoan aritu zen.
* Datuak: Q294651
* Multimedia: John Stuart, 3rd Earl of Bute / Q294651
* Espezieak: John Stuart
# John Surtees

John Surtees (Tatsfield, Kent, Ingalaterra, 1934ko otsailaren 11 – Londres, 2017ko martxoaren 10a) pilotua izan zen. Automobilismoko eta motoziklismoko munduko txapeldun izatera iritsi den historiako pilotu bakarra da.

## Bizitza

1950 ondorengo urteetan, sidekar-probetan parte hartzen hasi zen. 1956an, MV Agusta etxeak kontratatu zuen, eta urte hartan bertan Man uharteko Tourist Trophy ospetsua eta 500 cm$^3$-koko Munduko Motoziklismo Txapelketa irabazi zituen. 1957an bigarren atera ondoren, 1958, 1959 eta 1960an berriro irabazi zuen Munduko Txapelketa, 500 cm$^3$-koko probetan ez ezik baita 350 cm$^3$-kokoetan ere. Guztira 38 sari handi irabazi zituen (hogeita hiru 500 cm$^3$-koko probetan eta hamabost 350ekotan).
1960an, motoziklismoa utzita, 1 Formulako probetan parte hartzen hasi zen. Lotus taldearekin egin zuen debuta, eta Ferrari taldean aritu zen gero. Azkeneko talde horrekin munduko txapeldun atera zen 1964an. Bi urte geroago, bigarren geratu zen, Jack Brabhamen atzetik. 1969an, BRM taldeak kontratatu zuen, baina bere taldea sortu zuen berehala. 1972an utzi zituen lasterketak, automobilismoan guztira sei sari handi irabazi ondoren.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q3153
* Multimedia: John Surtees / Q3153
# John Stamos

John Stamos (ˈsteɪmoʊs ahoskatua; Cypress, Kalifornia, 1963ko abuztuaren 19a) estatubatuar aktorea da. ABCko Full House telesailean egindako lanagatik ospetsu bilakatu zen.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 1986 | Never Too Young to Die | Lance Stargrove | |
| 1991 | Born To Ride | Cpl. Grady Westfall | |
| 2000 | Dropping Out | Ronny | |
| 2001 | My Best Friend's Wife | Steve Richards | |
| 2003 | Party Monster | Talk Show Host | |
| 2004 | I Am Stamos | Bera | Film labur |
| 2004 | Knots | Cal Scoppa | |
| 2006 | Farce of the Penguins | What's global warming Penguin | Ahotsa |
| 2010 | Father of Invention | Steven Leslie | |
| 2014 | My Man Is a Loser | Mike | |
| 2014 | They Came Together | Assistant Engineer | Cameo |
| 2016 | My Big Fat Greek Wedding 2 | George | |
* Datuak: Q356129
* Multimedia: John Stamos / Q356129
# John Sturges

John Sturges (1910eko urtarrilaren 3a, Oak Park, Illinois – 1992ko abuztuaren 18a, San Luis Obispo, Kalifornia) estatubatuar zinema zuzendari bat izan zen. Berak zuzendutako filma ospetsuenen artean honako hauek daude: Bad Day at Black Rock (1955), Gunfight at the OK Corral (1957), The Magnificent Seven (1960), The Great Escape (1963), Ice Station Zebra (1968) eta The Eagle Has Landed (1976).

## Filmografia

* The Man Who Dared (1946)
* Shadowed (1946)
* Alias Mr. Twilight (1946)
* For the Love of Rusty (1947)
* Keeper of the Bees (1947)
* Thunderbolt! (1947)
* The Sign of the Ram (1948)
* Best Man Wins (1948)
* The Walking Hills (1949)
* The Magnificent Yankee (1950)
* The Capture (1950)
* Mystery Street (1950)
* Right Cross (1950)
* Kind Lady (1951)
* The People Against O'Hara (1951)
* It's a Big Country (1951)
* The Girl in White (1952)
* Jeopardy (1953)
* Fast Company (1953)
* Escape from Fort Bravo (1953)
* Bad Day at Black Rock (1955)
* Underwater! (1955)
* The Scarlet Coat (1955)
* Backlash (1956)
* Gunfight at the O.K. Corral (1957)
* Saddle the Wind (1958) (tituluetan ez da agertzen)
* The Law and Jake Wade (1958)
* The Old Man and the Sea (1958)
* Last Train from Gun Hill (1959)
* Never So Few (1959)
* The Magnificent Seven (1960)
* By Love Possessed (1961)
* Sergeants 3 (1962)
* A Girl Named Tamiko (1963)
* The Great Escape (1963)
* The Satan Bug (1965)
* The Hallelujah Trail (1965)
* Hour of the Gun (1967)
* Ice Station Zebra (1968)
* Marooned (1969)
* Joe Kidd (1972)
* Chino (1973)
* McQ (1974)
* The Eagle Has Landed (1976)

## Kanpo estekak

* John Sturges zinema zuzendariaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q361670
* Multimedia: John Sturges / Q361670
# Jesús Lasterra

Jesús Lasterra González de Orduña (Madril, 1931ko urtarrilaren 27a - Iruñea, 1994ko otsailaren 28a) nafar margolari eta grabatzailea izan zen.
San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademian ikasitakoa, akuafortean ere maisua, olio-pintore, argizari eta tenplearekin batera, estilo figuratibo eta errealistan mantendu bazen ere, paisajista gisa nabarmendu zen batez ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39155378
* Multimedia: Jesús Lasterra / Q39155378
# Jesús Ignacio Astrain

Jesús Ignacio Astrain Lasa (Doneztebe, 1934 – Iruñea, 2019ko martxoaren 17a) nafar politikaria izan zen. Lanbidez langileen arloko burua, legegintzaldi konstituziogilean Espainiako diputatua izan zen.
# Jesús Ignacio Ibañez Loyo

Jesús Ignacio Ibáñez Loyo (Ametzaga, 1960ko martxoaren 18a - ), euskal txirrindulari profesional ohia da, 1983 eta 1989 artean profesionala izan zena. Bost garaipen lortu zituen.

## Palmaresa

1980
* 2. Altsasuko Sarian
* 6. Nafarroako Itzulian
1982
* 2. Altsasuko Sarian
1983
* 3. Gaztelako Itzulian eta etapa 1
* Virgen del Carmen Saria
* 6. Andaluziako Itzulian
1984
* Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketa
* 2. Manuel Galera Memorialan
* 3. Asturiasko Itzulian eta etapa 1
1987
* Espainiako Vueltako etapa 1

## Emaitzak lasterketa nagusietan

| Lasterketa | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 |
| Italiako Giroa | 66.a | 62.a | - | - | 56.a | Utzi | - |
| Frantziako Tourra | - | - | Utzi | - | - | - | - |
| Espainiako Vuelta | - | 63.a | - | - | 66.a | - | - |
| Txirrindularitzako Munduko Txapelketak | - | - | - | - | - | - | - |

## Taldeak

* Zor (1983-1985)
* Zor-BH (1986)
* Zahor (1987-1988)
* Lotus-Zahor (1989)

## Erreferentziak

* ↑ Urtekaria: Jesús Ignacio Ibáñez Loyo

## Kanpo estekak

* Jesús Ignacio Ibañez Loyo - ProCyclingStats
* Datuak: Q2480868
# Jesús José Sagredo

Jesús José Sagredo Zuloaga (Leintz Gatzaga, 1874ko abuztuaren 25a - Sevilla, 1923ko apirilaren 5a) gipuzkoar apaiz eta musikagilea izan zen. Motete, salbe, letania, ereserki eta mezak moldatu zituen.
# Jesús Infante

    Artikulu hau Jesús Infante Pérez de Pipaón margolariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pipaon (argipena)».
Jesús Infante Pérez de Pipaón (Logroño, 1926ko irailaren 5a - ib., 2016ko maiatzaren 11) Arabako margolaria izan zen.

## Biografia

Merkataritza eta Margolaritzako ikasketak egin zituen Madrilen. Eskulturan hasi zen, baina akuarela landu zuen batez ere. Akuarelagile hoberenetakotzat hartua da gaur egun.
Titulu nagusiak: Rioja alavesa, Motrico, Barcos, Bilbao, Puerto de San Sebastián, Logroño nevado, Leza de Alava, Calle de Pamplona, Cantón de Vitoria, Ondárroa, Aguilar de Codés, Puente la Reina, Calle típica de Corella eta Campos de Aras eta abar.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ (Gaztelaniaz) Eskela
* ↑ «Infante Pérez de Pipaón, Jesús» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (Noiz kontsultatua: 2023-12-03).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Jesús Infante Pérez de Pipaón» Real Academia de la Historia (Noiz kontsultatua: 2023-12-04).
* Datuak: Q12260376
# Jesús Iradier

Jesús Iradier Núñez (Madril, 1949ko uztailaren 19a - ) arabar saskibaloi jokalari ohia da.
75 aldiz aritu zen Espainiako selekzioarekin, Municheko Olinpiar Jokoetan parte hartuz.
Saskibaloia uztean margolaritzara lotu eta, urtebete baino lehenago, lehenengo erakusketa aurkeztu zuen.

## Kirol ibilbidea

* 1966-1972 KAS Bilbao
* 1972-1976 FC Barcelona
* 1976-1977 Bàsquet Manresa
* 1977-1978 Club Baloncesto Estudiantes
* 1979-1982 CB Zaragoza
* 1982-1983 Saski Baskonia

## Erreferentziak

* ↑ Olímpicos alaveses: años 70 y 80
* ↑ www.sports-reference.com
* ↑ «Jesús Iradier, un año después de retirarse» Mundo Deportivo 1976/09/13.
* ↑ «Jesús Iradier presenta "Técnica Mixta" en el Museo Municipal» La Tribuna de Albacete 2010/12/23.
* Datuak: Q3752871
# Jesús Larraza

Jesús Larraza Renovales (Basauri, 1903ko uztailaren 20a - Ugao, 1926ko maiatzaren 27a) euskal herritar futbolaria zen, Athleticen jokatu zuena.
1924an Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.

## Palmaresa

* Errege Kopa 1 (1923)
* Bizkaiko Txapelketa (1922 eta 1923)

## Erreferentziak

* ↑ Fitxa - www.athletic-club.net
* ↑ www.sports-reference.com
* ↑ Auñamendi Entziklopedia
* Datuak: Q3808197
# Jesús Leguina

Jesús Leguina Villa (Bilbo, 1942 – Madril, 2016ko maiatzaren 14a) bizkaitar legelaria izan zen, 1986 eta 1992 artean Espainiako Konstituzio Auzitegiaren kidea.
Deustuko Unibertsitatearen ikaslea, EHUn errektoreordea izan zen.
# Kroaziako Antzoki Nazionala

Kroaziako Antzoki Nazionala (kroazieraz: Hrvatsko narodno kazalište u Zagrebu) Zagreb hiriko antzoki nagusia da.

## Historia

Kroaziako lehenengo antzoki nazionala 1836an eraiki zen, gaur egun alde zaharreko udaletxea dena. 1870an opera emankizunak egiteko dirulaguntzak jaso zituen eta horretarako eraikin berria egitea erabaki zen, hiriaren alde berrian, 1895eko urriaren 14an inauguratu zena.
Eraikinaren sarreran Biziaren jatorria izeneko iturri ederra dago.
Lehenengo zuzendaria Dimitrija Demeter poeta greziar-kroaziarra izan zen. Kroaziaren berpizkundeko mugimenduaren bultzatzailea izan zen berau. Nazioarteko artista entzutetsuak izan dira bertan, hala nola; Franz Liszt, Sarah Bernhardt, Franz Lehár, Richard Strauss, Gerard Philipe, Vivien Leigh, Laurence Olivier, Jean-Louis Barrault, Peter Brook, Mario del Monaco eta José Carreras.

## Iruditegia

* Aurrealdea.
* Biziaren jatorria iturria.
* Lorategiak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q268151
* Multimedia: Croatian National Theater in Zagreb / Q268151
# Kroazia erdialdea

Kroazia Erdialdea (kroazieraz Hrvatska Središnja) Kroaziaren sorreraren eremua da. Historikoki Habsburgo Etxearen zati bat, aintzinako Kroaziako Erresuma eta Međimurje Konderria hartzen zituen.
Gaur egun Kroazia osoaren azaleraren herena du eta populazioaren erdia, 2'16 milioi biztanle. Hiri nagusiak Zagreb (hiriburua), Varaždin (iparraldean) eta Karlovac (hegoaldean) dira. Eskualde hauek sartzen dira Kroazia erdialdean:
* Međimurje eskualdea
* Varaždin eskualdea
* Krapina-Zagorje eskualdea
* Koprivnica-Križevci eskualdea
* Bjelovar-Bilogora eskualdea
* Zagreb eskualdea eta Zagreb hiria
* Karlovac eskualdea
* Sisak-Moslavina eskualdea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q190665
# Krnjak

Krnjak Kroaziako udalerri bat da, Karlovac eskualdean. Azken zentsuaren arabera 1.332 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q559446
# Krnča

Krnča Eslovakiako udalerri bat da, Topoľčanyko barrutian kokatuta. 18,97 km²ko azalera du eta 1347 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1183. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1071440
* Multimedia: Krnča / Q1071440
# Kroaziako Antzoki Nazionala (Split)

Kroaziako Antzoki Nazionala (kroazieraz: Hrvatsko narodno kazalište u Splitu) Split hiriko antzoki nagusia da.

## Historia

Spliteko Udal Antzokia 1893an eraiki zen. Emilio Vecchietti eta Ante Bezić arkitekto splitarrek diseinatu zuten. Antzokiak 1.000 ikuslerentzako tokia zuen 16.000 biztanleko herrian, garai hartan Europa hego-mendebaldeko antzoki handiena izan zen.
1920an berriztua izan zen eta Dalmaziako Antzoki Nazionala izena hartu zuen. Bigarren Mundu Gerran zehar itxita egon ondoren 1945ean ireki zituen berriz ateak. 1970an su handi batek erre zuen eta hamar urtetan berreraikitze lanak luzatu ondoren 1980an inauguratu zuten berriz ere.

## Jaialdiak

Urtero 300 ekitaldi inguru izaten dira bertan. 1954tik aurrera Spliteko Udako Jaialdia (Splitsko ljeto) ospatzen da, uztailaren erdialdetik abuztuaren erdira. Hainbat ekitaldi Dioklezianoren jauregian ere izaten dira.
1991tik aurrera Marulićen egunak (Marulićevi dani) ospatzen da. Astebete irauten du eta apirilean izaten da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1291166
* Multimedia: Croatian National Theater in Split / Q1291166
# Krná

Krná Eslovakiako udalerri bat da, Poltárko barrutian kokatuta. 14,02 km²ko azalera du eta 51 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1435. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1045389
* Multimedia: Krná / Q1045389
# Katu-begi betaurreko

Katu-begi betaurrekoek katu baten begien formaren antza duten betaurrekoak dira, batez ere emakumek erabilia. Armazoi lodia dute kristalen inguruan, erditik gora, izkina altuenetan lotzeko. Audrey Hepburnek lente horiek erabiltzen ditu Breakfast at Tiffany's (1961) filmean. 1950 eta 1960 urteetan ezagun egin ziren eta emakume garrantzitsuenen artean modan zeuden. 70eko, 80ko eta 90eko hamarkadetako Bug-eye betaurrekoen aurreko eredua izan zen. Besteak beste, Marilyn Monroe, Barbara Windsor, Manoff Dinah, Mary Whitehouse, Amy Lame eta Barry Humphries izan ziren betaurreko eredu hauen eramaile nabarmenak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5051094
* Multimedia: Cat eye glasses / Q5051094
# Katu-jan

Katu-jana katuek kontsumitzen duten janaria da. Katuek elikagai dietetikoen eskakizun bereziak dituzte. Zenbait nutriente, baita bitamina eta aminoazido asko ere, fabrikazioan erabiltzen diren tenperatura, presio eta kimikako tratamenduek degradatzen dituzte eta, hortaz, elikadura-gabeziak saihesteko fabrikazioan gehitu behar dira. Taurina aminoazidoa, adibidez, haragian aurkitzen dena degradatzen da prozesatzean zehar, hortaz, taurina sintetikoa normalean geroago gehitzen da. Etengabeko taurina gabeziak erretinako endekapena, ikusmen galtzea eta bihotz-gelditzea eragin ditzake.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1736906
* Multimedia: Cat food / Q1736906
# Katu Akustiko Operazioa

Katu Akustiko Operazioa (Acoustic Kitty ingeleraz) CIAk sorturiko operazio bat izan zen. Gerra Hotzaren garaian CIAren Zientzia eta Teknologia zuzendaritzak garatu zuen. Ideia nagusia arriskutsuak izan zitezkeen konbertsazioak grabatzeko sistema bat eratzea zen, horretarako katuak erabiliz. 2001ean proiektu honen garapena azaltzen zuen dokumentua desklasifikatu zen, baina oraindik ere hainbat atal zentsuratuta ditu, CIAk ez dituelako argibide guztiak eman nahi.

## Katuaren manipulazioa

Katuak espioitza lana egin zezan hainbat operazio egin behar izan zituzten, kirurgiarekin bere anatomia aldatuz. Belarriaren barruan mikrofono bat jarri zioten eta antena bat buztanean. Hala ere egindako lehen frogetan konturatu ziren katuak azkar ekiten ziola janari bilaketari, eta beraz zientzialariek kirurgia erabili behar izan zuten gose sentsazioa kendu ahal izateko. Katua ere ondo hezi behar izan zuten misioak egin ahal izateko.
Proiektuak 5 urte iraun zituen (1961tik 1966ra) eta 20 milioi dolarreko aurrekontua zuela uste da, nahiz eta beste iturri batzuek 15 milioira jaisten duten zifra hori.

## Lehen froga eta porrota

1966an katua askatu zuten Washington DCn SESBek Wisconsin Avenuen zuen enbaxadatik gertu. Bertan zegoen parke batean bi espia sobietarrek bilera egingo zutela bazekiten. Katua nahikoa gerturatu behar zen mikrofonoek elkarrizketa grabatu ahal izateko. Hala ere katua errepidea gurutzatzen ari zela taxi batek jo eta hil zen.
Heriotza honek, milioika dolar xahutzeaz gain, CIAk proiektua behin betiko ixtea ekarri zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2739742
# Katu Begi nebulosa

Katu Begi Nebulosa :
| Datuak ||
| Igoera zuzena | {{{igoera zuzena}}} |
| Deklinazioa | {{{deklinazioa}}} |
| Distantzia | 3.3 ± 0,9 mila argi-urte |
| Itxurazko magnitudea | 9.8B |
| Itxurazko tamaina | {{{tamaina}}} |
| Konstelazioa | Draco (konstelazioa) |
| Izen teknikoa NGC | NGC 6543 |
| Izen teknikoa M | M |
Katu Begi nebulosa (NGC 6543) Draco konstelazioan dagoen nebulosa planetario bat da. Bere egiturari dagokionez, ezagutzen den nebulosarik konplexuenetako bat da, non Hubble espazio teleskopioaren oso erresoluzio handiko irudiek korapiloak, material zurrustadak, burbuilak eta arku formako egiturak bezalako egitura nabarmengarriak erakutsi dituen.
William Herschelek aurkitu zuen 1786ko otsailak 15ean, eta bere espektroa ikertu zen lehen nebulosa izan zen, lan hau William Hugginsek 1864an egin zuelarik.
Egungo ikerketek izaera konplexu bat adierazten dute, erdiko izarrak lagun izango lukeen izar bitar batek kanporatutako materialak eragindako izan daitezkeen egitura korapilatsuekin. Alabaina, ez dago izar lagun horren presentziaren froga zuzenik. Gainera, metodo ezberdinen bidez lortutako elementu kimikoen ugaritasunaren neurriek euren arteko desadostasun nabarmena dute, oraindik nebulosa honen zenbait ezaugarri oraindik ulertu gabe jarraitzen dutela adieraziz.

## Informazio orokorra

NGC 6543 oso aztertutako nebulosa planetario bat da. Nahiko distiratsua da 8.1eko irudizko magnitudearekin, baita nahiko altua den oso estrukturala ez den distira tenperatura batekin. 17 ordu 58.6 minutuko igoera zuzeneko eta 66º38'ko deklinazioko koordenatuetan dago. Deklinazio altuak teleskopio handi gehienak eraikiak izan diren ipar hemisferiotik erraz ikus daitekeela adierazten du. Bitxikeria bezala, gure eguzki-sistemako ekliptikaren ipar poloan dago, hau "goitik" nola ikusiko litzatekeen adierazten duten irudikapenek handik nola ikusiko litzatekeen adierazten dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15829
* Multimedia: Cat's Eye Nebula / Q15829
# Katu Beltza

Katu Beltza (ingelesez The Black Cat) Edgar Allan Poe estatubatuar idazlearen kontakizun labur bat da. 1843ko abuztuaren 19an The Saturday Evening Post aldizkarian argitaratu zen.
Idazle berberaren The Tell-Tale Heart kontakizun laburrean ere agertzen den norberaren errudun sentipen psikologikoaren azterketa da. Bietan ere, hiltzaileak inor ohartuko ez den itxaropenazz burututako ekintzari izugarriari garrantzia kentzen eta errudun sentipena ekiditen saiatzen da, azkenean eta ustekabean hilketa nahiz erruduna denen agerian gelditzen delarik.
2001an Ana Arakistainek Poeren kontakizun laburrez osaturiko Bihotz zelataria eta katu beltza liburuan euskaratu zuen.

## Argumentua

Senar-emazte gazte batzuk heuren katuarekin batera bizimodu lasaia daramate, baina behin batez senarra zurrutean hasiko da. Alkoholak haserrealdiak eragiten dizkio, eta hauetako amorrualdi batean bere onetik atera ohi duen katua jo eta bertan akatuko du. Baina berehala bigarren katu bat agertuko da, guzti honek etxeko giroa txartuko du, ondorengo gertakizunek ustekabeko amaiera beldurgarri bat ekarriko dutelarik.

## Zinema

* Tales of Terror, Roger Cormanek zuzendutako Edgar Allan Poeren hiru kontakizun laburrez osatutako filmeko bat da, Peter Lorre, Vincent Price eta Joyce Jameson aktoreek antzeztu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q465395
* Multimedia: The Black Cat (short story) / Q465395
# Katu belarri

Katu belarri Tradescantia generoko hiru landare espezieri ematen zaien izena da:
* Tradescantia pallida (katu belarri morea)
* Tradescantia fluminensis (katu belarri berdea)
* Tradescantia zebrina (katu belarri marraduna)
# Katu bat Parisen

Katu bat Parisen (frantsesez: Une vie de chat) Alain Gagnolek eta Jean-Loup Feliciolik zuzendutako 2010eko marrazki biziduneko filma da. Liburutegi publikoetako eFilm plataformarako euskaratu zuten.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Dino katuak bi bizimodu oso desberdin ditu; egunez senar onaren planta egiten du, eta gauez Nico lagunarekin teilatuz teilatu abiatzen da, lapurretara.

## Erreferentziak

* ↑ «Autoa hartzea da aukera» Berria 2020-05-30 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q300345
# Kennishead

Kennishead, Eskoziako gaeleraz: Ceann Ceanais eta Eskoziako gaeleraz: Kennisheid, Eskoziako Glasgow hiriaren hego-mendebaldean dagoen auzo bat da, Clyde ibaiaren hegoaldean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6390926
* Multimedia: Kennishead / Q6390926
# Kenny Roberts

Kenneth Leroy Roberts, ezagunagoa Kenny Roberts gisa (Modesto, Kalifornia, AEB, 1951ko abenduaren 31 -), estatubatuar moto-gidaria da.

## Biografia

Motoziklismoko munduko txapelduna izan zen hiru aldiz (1978, 1979 eta 1980. urteetan), 500 zentimetro kubikoko mailan.
Hasiera-hasieratik gidatzeko oso modu berezia erakutsi zuen Robertsek lasterketetan; bihurguneetan, motorretik ia erabat ateratzen zen, belaunak lurra ukitzeraino okerturik. Robertsen ezaugarria zen, orobat, lasterketa irabazten zuenean zirkuitu osoari motorra gurpil baten gainean jarrita bira ematea.
Bere karreran, 31 sari nagusi irabazi zituen, 500 cc-ko mailan gehienak (22 sari); beste bi irabazi zituen 250 cc-ko mailan, eta zazpi, 750 cc-koan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q550266
* Multimedia: Kenny Roberts / Q550266