OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arratzola

Arratzola (azentua bigarren silaban) Atxondo herriko auzoa da gaur egun. Hala ere, 1962. urtera arte herri independente gisa funtzionatu zuen. Urte horretan Apatamonasterio eta Axpe-Martzaa herriekin bat egin eta Atxondo sortu zuten.
Arratzola Anboto mendiaren magalean dago kokatua, eta bertan jaio da izen bereko erreka, aurrerago Ibaizabal sortuko duena Zumelegirekin batera.
Arratzolatik gertu, XX. mendera arte funtzionatu izan dute burdin eta berun meatze batzuk. Horiek garraiatzeko trenbide bat zegoen, Durango-Elorrio burdinbideko adar bat zena. 1990eko hamarkadan trenbide hori eraldatu eta bide berde bat eratu dute.

## Jaiak eta ospakizunak

Arratzolako jaiak Andre Mariaren Jasokundearen omenez egiten dira, abuztuaren 15aren inguruan.

## Argazki galeria

* San Migel eliza
* Plaza

## Ikus, gainera

* Atxondo

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Arratzola 1842tik aurrerako erroldetan udalerrietako datuak jasotzen dituen webgunean.
* Datuak: Q2863586
* Multimedia: Arratzola / Q2863586
# Arratoko mendilerroa

Arratoko mendilerroa Arabako iparraldean dago kokatuta, Gasteizen iparraldean eta Zuia-Gorbeialdearen hegoaldean. Bere punturik altuena Armikelo mendia da, 888 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Arrato mendiak ematen dio izena mendilerroari. Bertan 1200. urte inguruan Arratoko gudua gertatu zen, noiz Iñigo Gebarakoak zuzenduriko ganboatar baleztariek oinaztar zalditeria sarraskitu zuten.

## Mendiak

* Armikelo, 888 m42°55′21″N 2°47′17″W﻿ / ﻿42.9225142°N 2.7879568°W﻿ / 42.9225142; -2.7879568
* Arrato edo Peña La Llana, 887 m 42°55′33″N 2°46′55″W﻿ / ﻿42.9256999°N 2.7819782°W﻿ / 42.9256999; -2.7819782
* Unda, 854 m 42°54′37″N 2°47′01″W﻿ / ﻿42.9102049°N 2.7835764°W﻿ / 42.9102049; -2.7835764
* Arbide, 804 m 42°55′31″N 2°47′39″W﻿ / ﻿42.9252453°N 2.7942581°W﻿ / 42.9252453; -2.7942581
* Azkorrieta, 794 m 42°56′01″N 2°46′17″W﻿ / ﻿42.9335498°N 2.7714353°W﻿ / 42.9335498; -2.7714353
* Amaritu, 786 m 42°55′00″N 2°45′38″W﻿ / ﻿42.9167329°N 2.7605563°W﻿ / 42.9167329; -2.7605563
* Arratobe, 772 m 42°56′13″N 2°45′51″W﻿ / ﻿42.9368399°N 2.7641307°W﻿ / 42.9368399; -2.7641307
* Sisaite, 766 m 42°57′03″N 2°47′08″W﻿ / ﻿42.9509571°N 2.7855054°W﻿ / 42.9509571; -2.7855054
* Jugatxi, 744 m 42°56′58″N 2°47′59″W﻿ / ﻿42.9494068°N 2.7996573°W﻿ / 42.9494068; -2.7996573
* Bigillano, 691 m 42°57′31″N 2°48′54″W﻿ / ﻿42.958627°N 2.8150387°W﻿ / 42.958627; -2.8150387
* Kurtzegan, 689 m 42°56′04″N 2°45′31″W﻿ / ﻿42.9344333°N 2.7587229°W﻿ / 42.9344333; -2.7587229
* Aspea, 678 m 42°54′11″N 2°45′16″W﻿ / ﻿42.9031672°N 2.7544841°W﻿ / 42.9031672; -2.7544841
* Santakurtze, 661 m 42°57′03″N 2°48′56″W﻿ / ﻿42.9508341°N 2.8154177°W﻿ / 42.9508341; -2.8154177
* Morkotxi, 643 m 42°57′12″N 2°49′15″W﻿ / ﻿42.9532919°N 2.8208143°W﻿ / 42.9532919; -2.8208143
* Urikalde, 586 m 42°52′54″N 2°46′25″W﻿ / ﻿42.8815507°N 2.7735172°W﻿ / 42.8815507; -2.7735172

## Irudiak

* Arratoko mendilerroa Azkorrieta mendiko gailurretik.
* Berrogei zaldunen haitzuloko sarrera.

## Erreferentziak

* ↑ Gartzia Salazar, Lope. (XV. mendea). Ana María Marín Sánchez ed. Istoria de las bienandanças e fortunas. .
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Arratoko mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254097
# Auflance

Auflance Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 87 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Auflance udalerrian erroldatutako biztanleak 90 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 57 etxebizitza zeuden, 40 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 56etxeak ziren. 40 etxebizitza nagusietatik 34 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 23 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Auflance udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 4 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 4 |
| 4 | 65-69 | 4 |
| 4 | 60-64 | 4 |
| 4 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 8 |
| 8 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 4 | 35-39 | 8 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 4 |
| 4 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 8 |
| 0 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 63 ziren, horien artean 46 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 46 pertsona aktiboetatik 42 lanean zeuden (29 gizon eta 13 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
2000. urtean Auflance udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 188 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q990824
* Multimedia: Auflance / Q990824
# Auga Seca

Auga Seca 2020ko luso- galiziar telesaila da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ozeano Atlantikoak bateraturiko Vigo eta Lisboa artean girotua, emakume gazte bat da protagonista. Vigoko portuan anaia hilik agertu dela jakin eta berehala, ezkutuan hasiko da ikertzen, poliziei aurrea hartu eta arma trafikoari loturiko enpresa baten sekretupeko jarduna argitu nahian. Fikzioan, Galdon familia da izen bereko erakundearen jabe, eta abizen horrek badu loturarik errealitatearekin. Izan ere, Espainian ezaguna da Eugenio Galdon enpresaria, hainbat komunikazio talderen gidari ez ezik, Adolfo Suarezen gobernuko kabineteko burua izan zelako 1980ko hamarkada hasieran.

## Aktoreak
### Portugaldarrak

* João Arrais: Paulo
* Victoria Guerra: Teresa
* João Pedro Dantas: Machado
* Marta Andrino: polizia
* Adriano Luz: Lázaro
* Joana Santos: Laura
* Igor Regalla

### Galiziarrak

* Serxio Pazos: Viñas inspektorea
* Monti Castiñeiras: Mauro Galdón
* Eva Fernández: Irene Galdón
* Santiago Romay: Fran Galdón
* Paloma Saavedra: Silvia Galdón
* Rubén Riós: Rafa
* Cris Iglesias: Gabriela Ferreiro
* Manolo Cortés: Nicasio
* Adrián Ríos
* Carmen Méndez
* Nacho Castaño

## Erreferentziak

* ↑ «Ur lehorraren azpijokoa» Berria 2020-04-18 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q85867697
# Augangela

Augangela Sesiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Augangela xanthomias da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Augangela xanthomias | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2519811
# Augan

Augan (bretainieraz Algam) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q62834
* Multimedia: Augan / Q62834
# Aufseß

Aufse Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan dago, [[Bayreuth (barrutia)|Bayreuth]] barrutian. 2014an 1.320 biztanle zituen 29,42 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q507100
* Multimedia: Aufseß / Q507100
# Auga

Auga Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q281626
* Multimedia: Auga / Q281626
# Aufhausen

Aufhausen Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, [[Ratisbona (barrutia)|Ratisbona]] barrutian. 2014an 1.777 biztanle zituen 27,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q490902
* Multimedia: Aufhausen / Q490902
# Artanda

Artanda Bizkaian den mendi bat da, Mandoiako mendilerroan kokatuta dagoena.
Hego Uriben dago, Zaratamo, Arrigorriaga, Basauri, Ugao eta Galdakao artean. 549 metroko garaiera du.

## Ibilbidea

Mendiaren gainerako ohiko ibilbidea Ugao-Miraballesko Renferen geltokitik edo Zaldiaran auzotik hasten da eta ordu eta erdiko iraupena dauka. Tartean itsasoaren mailatik 390 metrora San Segismundo baseliza dago.
Mendiaren gainetik, Ganekogorta eta Upo mendiaren ikuspegiaz goza daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Artanda (Mendikat)
* ↑ Artanda (Mendikat)

## Ikus, gainera

* Ganekogorta
* Euskal Herriko mendiak
* Bizkaiko mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* luberri.net webgunean
* Datuak: Q12254177
# Artantzu

Artantzu izena "ardi antzu" hitzetik dator. Urte bat egin berri duen ardiari deitzen zaio horrela. Heldutasunera iristear badago ere, lehengo artzaintza eran, ez zen nahi izaten hura ernaltzerik, beraz aharirik ez zitzaion botatzen edo petatxuren bat jartzen zitzaion mendiko ahariren batek ernal ez zezan. Gaur egungo artzainek gehiago ematen die jateko eta beraien etxaldeko ekonomiari begiratuz, ernaltzen saiatzen dira, ume izan ondoren esnea ekoizteko. Beti ere ardi bati baino esne gutxiago ateraz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254176
# Artapalo

Artapalo Euskadi Ta Askatasunaren zuzendaritzak 1986 eta 1992 artean erabili zuen ezkutuko izena izan zen.

## Historia

Poliziak 'Artapalo' sinaturiko ETAren barne-eskutitzak aurkitu zituenean luzaroan pentsatu zuen pertsona bakarra zela, Francisco Mujika Garmendia, 'Pakito' hain zuzen ere. Hori zela eta, orduko hedabideetan 'Artapalo' deitzen zioten. Hala ere, geroago 'Artapalo' hiru lagunek osaturiko taldea zela jakinarazi zuten: 'Pakito' bera, José Luis Álvarez Santacristina 'Txelis' eta Joseba Arregi Erostarbe 'Fiti'; hurrenez hurren, erakundearen aparatu militar, politiko eta logistikoaren arduradunak.
'Artapalo'k ETAren atentatu latzenetariko batzuk erabaki zituen, tartean 1987ko uztailaren 19an Hipercorkoa edota 1987ko abenduaren 11ko Zaragozako kuartel-etxekoa. Zenbaiten ustetan, 'Artapalo' ETAren historian inflexio-puntua izan zen, Yoyesen eta Txomin Iturberen heriotzen ondoren hasitakoa. Taldeak ekintza armatu bereizi gabeagoak gauzatu zituen eta, zenbaiten ustetan, hau 'Pakito' buruzagi militar eta 'Txelis' buruzagi politikoaren arteko barne-istiluen isla izan zitekeen. Edonola ere, jarrera honen zergatia ezezaguna da.
1992ko martxoaren 29an Bidarteko 'Etxe Maitia'n Frantziako Jendarmeriak eta Espainiako Guardia Zibilak egindako operazio batean 'Artapalo' taldeko kideak atxilotu zituzten. Bi hilabete geroago, haien ondorengoak ere atxilotu egin zituzten.

## Erreferentziak

* ↑ Clark, Robert P.. (1990). Negotiating with ETA: Obstacles to Peace in the Basque Country, 1975-1988. , 187 or..
* ↑ Playà Masset, Josep; Batista Viladrich, Antoni. Artapalo: ETA después de Txomin. Pòrtic, 251 or. ISBN 9788473063289..
* ↑ Mickolus, Edward F.; Simmons, Susan L.. (1997). Terrorism, 1992-1995: A Chronology of Events and a Selectively Annotated Bibliography. , 146 or..
* ↑ Pasamontes, Juan Carlos. (2010-10-4). «Cop antiterrorista» El Periódico: 6..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8205212
# Artane

Artane (irlanderaz Ard Aidhin) Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuko iparraldean dagoen aldiri edo auzo bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2078191
* Multimedia: Artane / Q2078191
# Artapadurako geltokia

linea (Gasteizko tranbia) :
Artapadura Gasteizko tranbia geltokia da, Arabako Gasteiz hiriburuko Arriaga auzoan kokatuta dagoena, Arriagako Atea kalean hain zuzen ere.
Geltokia Euskotren Tranbiak operatzen zu eta 2009ko uztailaren 10a inauguratu zen.

## Historia

2009ko uztailaren 10a ireki zen, Gasteizko tranbiaren Honduras eta Arriagako adarrak inauguratzearekin batera, alegia, Honduras eta Kañabenta geltokien arteko tartea.
Tranbiaren hegoaldeko luzapen lanak zirela eta geralekua itxiarazi zen 2019ko abuztuaren 12tik urte bereko irailaren 1.ra arte. Egun horien artean Angulemako geltokia eta Floridaren arteko tranbia adarraren lotura gauzatu zen.
Epealdi berean, geralekua egokitu zen Euskotren Tranbiak Gasteizko tranbiarentzako eskatutako 44 metro luze diren tranbia unitate berriak jaso ahal izateko. Hala, markesinen albo baikotzean 1,8 metroko igarobide librea utzi da, bloke teknikoak birkokatuz eta markesinaren gainerako elementuak egokituz, eta nasak luzatu dira.

## Sarbideak

Arriagako Atea kalea

## Geltokia

* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik
* ←    Arriaga eta Floridaraino
* Kañabenta eta Abetxukoraino →
* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik

## Geltokia

Geltokiak markesina, bi trenbide eta bi nasa ditu, eta txartelen salmenta zein birkarga automatikorako makinaz, sei balioztatze-makinaz, eta Minutran eta Sitran sistemez hornituta dago. Minutran eta Sitran sistemak tranbia heltzeko falta den denbora adierazteko informazio sistemak dira, markesinaren gainean kokatutako dorrea eta markesinan kokatutako pantailaren bitartez, hurrenez hurren.

## Konexioak

Ez dago TUVISA edo Araba Busarekin konexioak.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Parlamento será parada final del tranvía desde el 12 de agosto. Noticias de Alava» Noticias de Álava (Noiz kontsultatua: 2019-09-01).
* ↑ (Gaztelaniaz) Hoy, Gasteiz. (2020-02-14). «Vitoria estrena la ampliación del tranvía y espera a los trenes extralargos» Gasteiz Hoy (Noiz kontsultatua: 2020-06-06).
* ↑ Irekia. «Irekia - Vitoria-Gasteizko tranbiaren hegoaldeko luzapenaren lanek behin betiko faseari ekingo diote» www.irekia.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2019-09-01).

## Ikus, gainera

* Arriaga-Lakua
* Gasteiz
* Gasteizko tranbia
* Euskotren Tranbia
* Euskal Trenbide Sarea

## Kanpo estekak

* Gasteizko tranbiaren webgunea
* Datuak: Q4321536
* Multimedia: Artapadura tram stop / Q4321536
# Artana

Artana Valentziako Erkidegoko udalerria da, Plana Baixa eskualdean eta Castellóko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.969 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Castellóko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q979628
* Multimedia: Artana / Q979628
# Asklepigenia

Asklepigenia (antzinako grezieraz: Ἀσκληπιγένεια; 430 – 485) filosofo eta mistika atenastarra izan zen.
# Asklepiades Mirleakoa

Asklepiades Mirleakoa (Mirlea, Bitinia, ?-?) greziar idazle eta historialaria izan zen. Aita Diotimo eta irakaslea Apolonio Rodaskoa izan zituen. Ponpeioren garaian gramatika irakaslea izan zen Erroman.
Hispanian bizi eta bertoko tribuen zerrenda egin zuen, gero Estrabonek erabili zuena. Hamar liburukiak zituen Bitiniako historia idatzi zuen eta baita Alejandro Magnoren biografia bat ere (Flavio Arrianoren esanetan). Suidasek ehun urte aurrerago bizi zela esan zuenez litekeena da bi Asklepiades Mirleakoa izatea.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (1997ko irailaren 26a). Latin eta greziar pertsona-izen klasikoak euskaraz emateko irispideei buruzko erabakia. .
* ↑ Smith, William. (1867). Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. 1 Boston: Little, Brown and Co., 381 or..
* Datuak: Q3624868
# Askomizete

Askomizete Ascomycota filumaren izen zaharra da; obulutegiaren ordez zaku txiki bat (asku izenekoa) duten onddoez esaten da. Esporak zaku horien barruan sortzen dira. Zakuak bakarturik bizi daitezke ingurunean, edo erantsita dauden landareen gainean sor daitezke, bestela. Ugalketa sexualaz gainera, asexuala ere badute.
Industrian erabiltzen dira zenbait mota, hartzigarri bezala. Batzuk eritasunak sortzen dizkiete landareei, eta jateko onak diren fruituak ematen dituztenak ere badira. Legamiak, lizunak, boilurrak eta abar askomizeteak dira.

## Ikus, gainera

* Ascomycota

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254299
# Asklepio

Asklepio (antzinako grezieraz: Ἀσκληπιός, Asklēpiós, asklɛːpiós ahoskatua) greziarren artean medikuntzaren jainkoa zen. Apolo eta Koronis ninfaren semea zen. Erroman Eskulapio (latinez: Aesculapius) izenez ezaguna zen. Elezaharraren arabera, Kiron zentauroak erakutsi zion medikuntzaren artea. Asklepiok eriak sendatu ez ezik, hildakoak pizten zituen. Izadiaren ordena hein horretan iraulia ikusirik, tximistaz jo zuen Zeusek. Epidauron ohoratu zuten batez ere Asklepio. Bere ezaugarriak: sugea, oilarra, makila eta kopa.

## Ikus, gainera

* Eskulapioren haga
* Eskulapioren suge

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindiaren 82. araua: Grezia eta Erromako pertsonaia mitologikoak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83223
* Multimedia: Asclepius / Q83223
# Askoa (argipena)

Askoa toponimoak toki hauek izendatzen ditu:
* Ataungo mendi bat, Lizarrusti inguruan, Basajaunen bizitokia.
* Elbeteko jauregi bat, Baztan bailaran.
* Apodakako (Zigoitia, Araba) toki bat. Eremu horretan Askoako baselizaren hondakinak XIX. mendearen erdialde arte iraun zuen (Azkueko Andre Maria). 1257an Aysecoa formarekin ageri da («Carta del obispo calagurritano D. Jerónimo Aznar»). Askoako Andre Mariaren tailua (XIII. - XIV. mendekoa) Apodakako parrokian dago gaur egun. Arabako Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoan baselizaren hiru kapitel eta eraikinaren beste zatiak daude. Askoako koba eremu horretan bertan dago.

## Bibliografia

* Pascual Madoz. Hiztegi geografiko-estatistiko-historikoa. Araba. Vitoria-Gasteiz: Arabako Biltzar Nagusiak, 1989.
* Auñamendi Eusko Entziklopedia
# Askola

Askola :
| Armarria ||
| Berezko izena | Askolan kunta |
| Herrialdea Eskualdea Azpieskualdea | Finlandia Nilandiako eskualdea Porvooko azpieskualdea |
| Alkatea | Esko Rautiainen |
| Sorrera | 1896 |
| Koordenatuak | 60°31′40″N 25°36′00″E﻿ / ﻿60.52778°N 25.60000°E﻿ / 60.52778; 25.60000 |
| Azalera - Ur-azalera | 218,03 km² 5,62 km² (%2,57) |
| Biztanleria Dentsitatea Lehen hizkuntza - Finlandiera - Suediera - Besteak | 5.026 (2014.04.30) 23,66 bizt/km² (2012) % 94,6 (ofiziala) % 3,4 % 2,0 |
| Webgune ofiziala | (Finlandieraz) |
Askola Helsinki hiriburutik 60 kilometrora dagoen herria da. Porvoonjoki ibaia motel igarotzen da herri ondotik eta laku txikiak sorrarazten ditu. Herrian Finlandieraz bakarrik hitz egiten da, izan ere herria suediarrak joan baino pixkat lehenago sortu zen, eta hiriburu handietako hiritarrek, gehienak nazionalistak, finlandiera eraman zuten bertara.
Bere ingurune garbiak Finlandiako hiriburuetako biztanleak erakarri ditu azken urteotan, gainera ekintza asko egin daitezke bertan portu eta azalera handiak dituelako.
Askolak duela urte gutxi batzuk slogan bat atera zuen turista atzerritarrak erakartzeko: "Askola, Finlandiako Monako". Iragarki horrek polemika sortu zuen bertako biztanleengan eta orduan alkatea zenaren dimisioa eskatu zuten herritarrek.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q732159
* Multimedia: Askola / Q732159
* ↑ Suomen pinta-ala kunnittain. Maanmittauslaitos. 2014.04.30
* ↑ Suomen asukasluvut kuukausittain Väestörekisterikeskus. 2014.04.30
* ↑ Väestorekisterikeskus 2012
# Asknish

Asknish, Eskoziako gaeleraz: Aisginis, Eskoziako udalerri bat da, Argyll eta Bute konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4807228
* Multimedia: Asknish / Q4807228
# Askokarpo

Askokarpo edo askoma onddo askomizeteen esporokarpo edo gorputz fruitu-emailea da. Hifa antzuek eta barrunbea estaltzen duen himenioak osatua. Bere baitan eratzen dira askuak, estalki babesle batez inguraturik. Formaren arabera, mota nagusiak hauek dira :
* apotezioa: katilu formako askokarpoa, heldutasunera iristean himenioa aire zabalera irekia duena.
* peritezioa: askokarpo itxia, esfera, zilindro edo arrautza formakoa, ostiolo izeneko irekigune txiki bat izaten duena.
* kleistotezioa: askokarpo itxia da. Askosporak heltzen direnean ere, himenioa pareta baten barnean geratzen da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/02/24 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskalterm Euskara.euskadi.net

## Kanpo estekak

* Datuak: Q620526
* Multimedia: Ascomycota / Q620526
# Avatar (argipena)

Avatar hinduismoan Jainko baten lurreko enkarnazioa da.
Honakoa ere izan daiteke:
* Avatar, interneten erabiltzaileek ikur gisa darabilten irudia
* Avatar, James Cameron estatubatuarraren 2009ko filma
* Avatar, azken aire maisua, Estatu Batuetan ekoitziriko telesaila.
# Avdeevita

Avdeevita mineral bat da eta beryl taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Avdeevita mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Na,Cs)(Be2Li)Al2(Si6O18)}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Avdeevite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61478608
# Avdiivka

Avdiivka (ukraineraz: Авдіївка, translit.: Avdiivka, , ɐu̯ˈd$^{(j)}$ijiu̯kɐ ahoskatua) edo Avdeevka (errusieraz: Авдеевка, translit.: Avdeevka) Ukrainako iparraldeko hiria da, Donetskeko oblastean dagoena. 2021ean 31.940 biztanle zituen.

## Historia

1778an sortua, 1956an hiri estatusa bereganatu zuen. Ekonomikoki aktiboa zen biztanleriaren % 70ek industrian lan egiten zuen. Europako koke-lantegirik handiena zuen. Altzairutegiak, eraikuntzako materialen fabrikak, zeramika-lantegiak eta mertzeriak ere bazituen.
Errusia-Ukraina gerran zehar gudu-zelai bilakatu zen. 2014an Ukrainako armadak Avdiivka hartu zuen. 2024an Avdiivkako guduan zehar, errusiarrek berriro hartu zuten.

## Erreferentziak

* 1 2 Euskaltzaindiaren 156. araua - Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko
* ↑ «Donetsk ondoko Avdiivka hiria hartu du Kievek» Berria 2014-07-31 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q791673
* Multimedia: Avdiivka / Q791673