# Diere

Diere, Sirakusako zonaldeko eraikin tipiko bat da, kareharriz landua. Hitza diyar (etxea) arabiarretik dator, izatez, arabiar eta bizantziar garaietan bizi zen leize-etxe bat adierazten du. Oso ikerketa gutxi egin dira eraikuntza horien inguruan, eta, beraz, oso gutxi dakigu haren historiari eta funtzioari buruz.
Hauek dira dieri ezagunenak:
* Dieri di Bauli, Noton dagoen basotik hurbil
* Dieri de Cavagrande del Cassibile
* Dieri di Timpa dieri Villasmundo (SR)

## Jean Houelen bisita

Jean Houel bidaiariak, 1777an, Bauliko diere handia bisitatu zuen, gelen eta euren erabileraren deskribapen zehatz bat utziz:
| « | Harrobia bihurria da, eta alde bakoitzean, altuera jakin batean, etxeak zulatzen dituzten ia bertikalki moztutako harriak eskaintzen ditu. Giza etxebizitza hauek Siziliak bere lehen biztanleak izan zituen garaitik oso hurbil daude: gizakiek, luxu mota guztiak alde batera utzita, ohiko siziliarrekin konparagarriak ez diren erabilerak zituzten. (…) Etxebizitza horiek induskatutako harkaitzetan multzokatuta daude, lur inklinatuaren ertzean, eta haren hondoan amildegi zabala sortu zuten errekak doaz. Behatzeko modukoa iruditu zitzaidan etxea, batez ere, beheko solairuan dagoen gela handi bat eta atzeko gela bat, noizbait apaindua izan zela iradokitzen duten horma okertuekin. Lehen gelako sarreran, lehen maila lurretik, lau oin eta erdira duen eskailera bat dago. Eskailera kiribil horrek hamar maila ditu, eta eskailera-buru txiki, estu eta karratu batera darama. Gero, perpendikularki igotzen zara, oinak eta eskuak induskatutako zulo karratuetan jarriz, bata bestearen gainean, haitzean, eta, pisuaren lodiera hobetzen duen putzu txiki moduko batetik igarota, goiko solairura iristen zara, non, maila berean, hamabi gelako apartamentu bat baitago. Gela horietako gehienetara kanpoko galeria batetik sartzen da. Galeria hori harkaitzezko sekzio bikain batez osatuta dago, eta haranean gertatzen dena ikus daiteke bertatik. Galeriaren amaieran komun txiki bat dago, harkaitzaren sekzio aurreratuan ere zulatua. Jaitsi zazpi edo zortzi pausotatik: eserlekua, irekidura, leiho txiki bat, plano horizontal bat duten horma-hobi txikiak ikus ditzake, garbitzeko behar duen guztia jasotzeko. Komun hori ate tranpa batekin itxi liteke, eta, beraz, bistatik erabat ezabatu. Menderik ilustratuenean defendatzeko ezer egokiagorik ez zen imajinatu ahal izan: arroka hauek, bolbora asmatu aurretik, zeharkaezinak izatea eragin zuten neurri hauek. Nonahi ikusi ditut, etxebizitza hauetan, armairuen banaketa erosoa, sotoak, logelak, korridoreak, leihoak. Gaur egun etxe asko ez daude hobeto moztuta. Harrigarria da familia hazi ahala etxe bakoitza handitu egin zela nabaritzea. Gero harkaitzean zulatu genuen, azken gelaren hondoan, ate bat guk nahi genuen tamainako beste gela bat da, are hobeto, sabai laua gure gainean zulatu genuen". | » |
| —Jean Houël, Voyage pittoresque des isles de Sicile, de Malte et de Lipari. (1782-1787) |||

## Iruditegia

* Cassibileko nekropolia
* Cassibileko nekropolia
* Cassibileko nekropolia
* Cassibileko nekropolia

## Erreferentziak

* ↑ Racconto dei Ddieri di Baulì - YouTube. 2020.01.24 kontsultaturik
* ↑ Cava Grande del Cassibile, i Ddieri - YouTube. 2020.01.24an kontsultaturik
* ↑ Gaspare Mannoia, Il villaggio preistorico del PETRARO (Melilli SR), 10 maggio 2016. 2020.01.24an kontsultaturik
* ↑ Abitato rupestre di Timpa Ddieri, su it.geoview.info. 2020.01.24an kontsultaturik.

## Bibliografia

* GAUDIOSO, Nello: Cava Grande del Cassibile: il parco delle orchidee selvatiche, Ediprint, 1996.
* BURGARETTA, Sebastiano: L'opera dell'uomo a Cava Grande del Cassibile, Libreria Editrice Urso, 1992, ISBN 88-96071-31-3.
* ORSI, Paolo: Pantalica e Cassibile: necropoli Sicule del II periodo, R. accademia dei Lincei, 1899.
* BREA, Luigi Bernabò: Xuthia e hybla e la formazione della facies culturale di Cassibile, 1971.

## Ikus, gainera

* Riserva Naturale Orientata Cavagrande del Cassibile
* Cassibileko nekropolia

## Kanpo estekak

* Dieri di Cavagrande 2020.01.24an kontsultaturik
* Ddieri-di-bauli, 2020.01.24an kontsultaturik
* Datuak: Q3707275
* Multimedia: Dieri / Q3707275