OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hans Adolf Krebs

Sir Hans Adolf Krebs (Hildesheim, Alemania, 1900eko abuztuaren 25a - Oxford, Ingalaterra, 1981eko azaroaren 22a) biokimikaria izan zen, azido zitrikoaren zikloa (Krebsen zikloa) aurkitzeagatik Nobel sariduna eta zaldun izendatua izan zena.

## Biografia

Hildesheimen jaio zen 1900ean. George Krebs otorrinolaringologoaren semea zen. Ikasketak herrian bertan hasi zituen eta ondoren medikuntza ikasi zuen Göttingen, Friburgo eta Hanburgoko unibertsitateetan (1918-1925) eta ondoren kimika ikasi zuen urtebetez Berlinen. 1930an Kaiser Wilhelm Institutuan Otto Warburgen laguntzailea izan zen.
1932an Alemaniako armadan sartu zen baina urte betera berriro medikuntzara itzuli zen eta urearen zikloa aurkitu zuen Friburgoko unibertsitatean. Judua zenez 1933an Alemania Nazitik ihes egin behar izan zuen eta Cambridgeko Unibertsitatean sartzeko gonbidapena jaso zuen. 1937an azido zitrikoaren zikloa deskribatu zuen, gerora bere izena eramango zuena.
1945ean Sheffieldeko unibertsitatean biokimika irakasle hasi zen eta 1954ean Oxfordeko Unibertsitatera joan zen eta bertan aritu zen erretiratu zen arte. 1957an eman zioten azido zitrikoaren aurkikuntzarengatiko Nobel Saria eta 1958 zaldun (Sir) izendatu zuten. Oxforden bertan hil zen 1981ean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57191
* Multimedia: Hans Adolf Krebs / Q57191
# Hans Blumenberg

Hans Blumenberg (Lübeck, 1920ko uztailaren 13a - Altenberge, 1996ko martxoaren 28a) alemaniar filosofoa izan zen.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Blumenbergen heriotzari buruzko albistea New York Times egunkarian.
* Datuak: Q61189
# Hans-Jürgen Syberberg

Hans-Jürgen Syberberg (Nossendorf, Alemania, 1935eko abenduaren 8a) alemaniar zinema-zuzendaria da.

## Bizitza

Pomeraniako herri batean bizi izan zen 1957 arte, Rostocka joan zen arte. Rostocken (Alemaniako Errepublika Demokratikoa, orduan) sobietar film eta UFA alemaniar ekoiztetxearen film luze zahar ugari ikusteko aukera izan zuen. Bertolt Brechtek sortu zuen Berliner Ensemble antzerki-konpainia ospetsuko kideetako bat ezagutu ondoren, erakunde horrek Mendebaldeko Berlina gonbidatu zuen. Han hamazazpi urte geroago Nach meinem letzten umzug izango zenaren lehen zirriborroak grabatu zituen. 1963an lanpostu bat lortu zuen Bavariako telebistan, eta hiru urtean ehun eta laurogei dokumental eta iragarki egin zituen. Bien bitartean doktore-tesia egin zuen, Friedrich Dürrenmatten absurduari buruzkoa.
Zineman, Fritz Kortner antzezlearen saio batzuen filmaketarekin egin zuen debuta, eta Ludwig, errege birjin baten requiema filmak eman zion ospea. Bere obran Alemaniako duela gutxiko historia aztertu du batez ere, eta oso eztabaidatua izan da, erkideak hipokritatzat eta egozentrikotzat agertzen dituelako, Hitler, Alemaniako film bat izeneko filmean, adibidez.
Richard Wagnerren Parsifal operaren zinemarako bertsioaren ondoren, apenas egin duen beste filmik. Azken lanen artean aipagarriak ditu Edith Clever antzezlearen bakarrizketekin egin dituen filmak, hala nola Die nacht, sei bat orduko film luzea, non aztertzen baititu neonazismoaren berragertzea eta munduko kulturaren amerikanizazioak dakartzan arriskuak, besteak beste. Beste zenbait film aipagarri: Sex-Businees Made in Passing (1969); Nach meinem letzten umzug (1970); Karl May (1974); Winifred Wagner (1975); Pentesilea (1987), Höhle der Erinnerung (1997).
Gaur egun, Munichen bizi da.

## Filmografia

* 1965 - Fünfter Akt, Siebte Szene. Fritz Kortner probt Kabale und Liebe
* 1965 - Romy. Anatomie eines Gesichts
* 1966 - Fritz Kortner spricht Monologue für eine Schallplatte
* 1966 - Wilhelm von Kobell
* 1966 - Die Grafen Pocci - einige Kapitel zur Geschichte einer Familie
* 1968 - Scarabea - Wieviel Erde braucht der Mensch
* 1969 - Sex-Business - made in Pasing
* 1970 - San Domingo
* 1970 - Nach meinem letzten Umzug
* 1972 - Ludwig - Requiem für einen jungfräulichen König
* 1972 - Theodor Hierneis oder: Wie man ehem. Hofkoch wird
* 1974 - Karl May
* 1975 - Winifred Wagner und die Geschichte des Hauses Wahnfried von 1914-1975
* 1978 - Hitler, ein Film aus Deutschland
* 1981 - Parsifal
* 1984 - Die Nacht
* 1985 - Edith Clever liest Joyce
* 1986 - Fräulein Else
* 1987 - Penthesilea
* 1989 - Die Marquise von O.
* 1993 - Syberberg filmt Brecht
* 1994 - Ein Traum, was sonst
* 1997 - Höhle der Erinnerung

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q64358
# Hans Asperger

Johann Friedrich Karl Asperger, Hans Asperger bezala ezagunagoa, (alemanez hans ˈʔaspɛɐ̯ɡɐ ahoskatua) ; (Viena 1906ko otsailaren 18a - Viena 1980ko urriaren 21a) Asperger sindromea izendatzen duen austriar pediatra, eugenesista, mediku teorikoa eta mediku irakaslea izan zen. Buruko nahasteei buruz egin zituen lehen ikerketengatik da ezaguna, zehazki haurrekin egindako ikerketengatik. Bere lana, batez ere, oharkabean egon zen bere bizitzan zehar, Vienan saritutako zenbait salbuespen izan ezik, eta nahaste psikologikoei buruzko bere ikerketek mundu osoko ospea hil ondoren bakarrik lortu zuten. 300 argitalpen baino gehiago idatzi zituen, batez ere psikopatia autista (AP) deitzen zion egoera bati buruzkoak.
1980ko hamarkadan hasi zen pizten bere garaian Aspergerrek egindako ikerketekiko interesa, eta autismoaren espektroaren nahasteei buruzko lehen lanak bereak zirelakoan, Asperger sindromea (AS) eponimoarekin izendatu zuten autismoarekin zerikusia izan zitzaketen zenbait nahasmendu. Bai Aspergerrek APren diagnostiko pediatriko originala, bai zenbait hamarkada geroago haren izena hartu zuen ASren izen bereko diagnostikoa, nahiko eztabaidagarriak izan dira XX. mendeko azken bi hamarkadetan eta XXI. mendean. Eztabaida areagotu egin zen, nazien urteetan Asperger doktoreak gutxienez bi haur desgaitu Am Spiegelgrund klinikara bidali zituela jakitean, esperimentu krudelen biktima izango zirela jakinda ere, eta litekeena zela post-bellum izeneko Aktion T4 nazien eutanasia programaren biktimak izan zitekeela jakinda ere.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Hans Asperger» www.whonamedit.com A dictionary of medical eponyms (Noiz kontsultatua: 2021-01-15).
* ↑ (Ingelesez) «Hans Asperger aided and supported Nazi programme, study says | World news | The Guardian» web.archive.org 2019-05-24 (Noiz kontsultatua: 2021-01-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q78512
* Multimedia: Hans Asperger / Q78512
# Hans Bethe

Hans Albrecht Bethe (ˈhans ˈalbʁɛçt ˈbeːtə ahoksatua; Estrasburgo, Alemania, 1906ko uztailaren 2a - Ithaca, New York estatua, Ameriketako Estatu Batuak, 2005eko martxoaren 6a) alemaniar-estatubatuar fisikaria izan zen. Izpi kosmikoei buruzko ikerketen egilea. Zerrenda fotoelektronikoen teoria formulatu zuen. Alabaina, bere izena duen karbono-zikloaren aurkikuntzagatik (1938) zen batez ere ezaguna. 1943tik 1946ra bonba atomikoaren proiektuan lan egin zuen Estatu Batuetan. Fisikako Nobel saria eman zioten 1967an eta beste zenbait sari ere jaso zituen: Lomonosov urrezko domina (1989), Oersted domina (1993) eta Bruce domina (2001).

## Bizitza

Jaiotzaz alemaniarra, ama judua zuen; bera kristaua zen arren, naziek bere judu jatorriagatik jazarri zuten, eta Ameriketako Estatu Batuetara ihes egin eta hango hiritartasuna hartu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155794
* Multimedia: Hans Bethe / Q155794
# Hans Baldung

Hans Baldung, Grien eta Grün gisa ere ezaguna (Gmünd, Suabia, 1484 – Estrasburgo, 1545), alemaniako pintorea izan zen.

## Biografia

Estrasburgoko familia ezagun batean sortua, Dureroren lantegian sartu zen 1503an. Hans von Kulmbach, Hans Leu eta beste zenbait artista ere baziren Dureroren lantegian, baina Durerok berak Baldung zuen gustukoen; hainbat beirate egin zituen (Nurenbergeko San Lorenzo elizakoa, Grossgründlacheko elizakoa, etab.) eta Durero Veneziara joan zenean ere, era horretako lanen ardura izan zuen bere gain.
Beirateez gainera aipatzekoak ditu zurez egindako grabatuak ere, irudimen handikoak; erretaulak, erretratuak egiten eta beste zenbait generotan ere egin zituen saioak. Pintore oparoa izan zen eta Dureroren eta Lucas Cranach Zaharraren eragina ageri du bere lanetan.
Erreformaren aldekoa izan zen eta Estrasburgoko humanistekin bat egin zuen; teatro humanista hartu zuen oinarri, espresio patetikoak landu zituen eta humanismoa bilatu zuen erlijio-gaietan ere.
Bere azken lanetan planoarekiko ardura berezia azaldu zuen; behe-erliebeen antzeko lanak egin zituen. Lan aipagarrienak: Adinak eta Herioa, Gurutziltzatua eta Ama Birjinaren koroatzea.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q164696
* Multimedia: Hans Baldung / Q164696
# Haichemys ulensis

Haichemys ulensis bere genero eta Haichemydidae familiako ordezkari ezagun bakarra da. Maastrichtiarrean bizi izan ziren, gaur egungo Mongolian. Dortoken artean sailkatuta dago.

## Erreferentziak

* 1 2 The Paleobiology database

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12071064
# Haibowan barrutia

Haibowan barrutia (txinera tradizionalez: 海勃湾区) Txinako barruti bat da, Wuhai barruan. Azken zentsuaren arabera 296.177 biztanle zituen 486.97 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1378088
* Multimedia: Haibowan / Q1378088
# Haida Gwaii

Haida Gwaii, lehen Karlota erreginaren uharteak, (ingelesez: Queen Charlotte Islands) Kanadako uhartedia da, 150 uharte inguruz osatua, Itsaso Barean, Kolunbia Britainiarraren kostaldean. Iparretik hegoalderantz 280 km inguru hedatzen dira. Eremua: 9.395 km2. 5.884 biztanle, haida indiarrak gehienak. Alaskatik, Kolunbia Britainiarretik eta Vancouver uhartetik Dixon golkoak, Hecate itsasarteak eta Karlota erreginaren golkoak bereizten dituzte.
Juan Pérez espainiarra (1774) eta James Cook kapitain ingelesa izan ziren uharte haietara iritsi ziren lehenengo europarrak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/4/24 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q210907
* Multimedia: Haida Gwaii / Q210907
# Haida hizkuntza

Haida hizkuntza (Xaat Kíl) Kanadako Columbia Britainiarra probintziako Haida Gwaii uharteetan bizi den Haida etniaren hizkuntza da. Gal-hurren dago, eta ez du ahaide ezagunik. Berrogeitsu haidadun baizik ez da egungo egunean (guztiak 70 urte baino gehiagokoak).

## Hiztegi laburra

Hona hemen, erakusgarri, haida hizkuntzako zenbait hitz:
    sgwáansang "bat"
    sdáng "bi"
    hlgúnahl "hiru"
    stánsang "lau"
    tléihl "bortz"
    jáadaa "emazteki, emakume"
    íihlangaa "gizaseme, gizonki"
    xa "zakur, or"
    juuyáay "eguzki"
    kúng "ilargi"
    gántl "ur"
    gadáang "xuri"
    sgíidang "gorri"
    hlgahls "beltz"
    táagang "jan"

## Kanpo estekak

* Haida hizkuntzaren zaintzea eta azkartzea egiteko duen Sealaska Heritage Institute erakundearen webgunea
* Haida hizkuntzazko bibliografia.
* Bertze bibliografia labur bat.
* «Haida» sarrera, Rosetta Project.
* Datuak: Q33303
# Haibach (Frankonia Beherea)

Haibach Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Aschaffenburg (barrutia)|Aschaffenburg]] barrutian. 2014an 8.352 biztanle zituen 7,36 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q627490
* Multimedia: Haibach, Lower Franconia / Q627490
# Haicang barrutia

Haicang barrutia (txinera tradizionalez: 海沧区) Txinako barruti bat da, Xiamen barruan. Azken zentsuaren arabera 375.000 biztanle zituen 186.46 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q926613
* Multimedia: Haicang District / Q926613
# Haicang zubia

Haicang zubia (txinera tradizionalez: 海滄大橋; txinera sinplifikatuz: 海沧大桥; pinyinez: Hǎicāng Dàqiáo) Txinako Herri Errepublikako Fujian probintziako Xiamen hirian dagoen zubia da.

## Ezaugarriak

Haicang zubia 1999an zabaldu zuten eta egituraren gehienezko argia 648 metrokoa da.
Zubiak Xiamen uhartea Haicang Barrutiarekin batzen du.

## Ikus, gainera

* Txinako zubien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Egituraren fitxa structurae.de webgunean.
* Datuak: Q5638975
* Multimedia: Haicang Bridge / Q5638975
# Haicheng barrutia

Haicheng barrutia (txinera tradizionalez: 海城区) Txinako barruti bat da, Beihai barruan. Azken zentsuaren arabera 527.895 biztanle zituen 182.2 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1355253
* Multimedia: Haicheng District / Q1355253
# Haibei Tibetar Prefektura autonomoa

Haibei Tibetar Prefektura autonomoa (txinera sinplifikatuz: 海北藏族自治州; tibeteraz: མཚོ་བཡྣང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་; pinyineraz: Hǎiběi Zàngzú Zìzhìzhōu), Qinghai probintzian kokatutako Prefektura autonomoa da. Guztira, 278.000 biztanle inguru dauzka 2007ko erroldaren arabera eta 33.350,0 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena

Haibei prefektura autonomoaren mugakideak honakoak dira: Haixi Mongoliar eta Tibetar Prefektura autonomoa mendebaldean, Hainan Tibetar Prefektura autonomoa hegoaldean, Xining eta Haidong Prefektura hego-ekialdean, eta Gansu probintzia iparralde eta ekialdean.

## Banaketa administratiboa

* Haiyan Konderria (海晏县)
* Qilian Konderria (祁连县)
* Gangca Konderria (刚察县)
* Menyuan Hui Konderria autonomoa (门源回族自治县)

## Ikus, gainera

* Qinghai probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Haibei Tibetar Prefektura autonomoari buruzko informazioa Qinghaiko gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q508594
* Multimedia: Haibei Tibetan Autonomous Prefecture / Q508594
# Graphicoptila

Graphicoptila Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Graphicoptila pemphigodes da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Graphicoptila dissociata | | daturik gabe |
| Graphicoptila pemphigodes | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5597180
* Espezieak: Graphicoptila
# Hidralazina

Hidralazina eragin zuzeneko muskulu lisoaren lasaigarria da, hipertentsio arterial moderatua edo larria tratatzeko egokia, bakarrik edo hipertentsioaren aurkako beste batzuekin konbinatuta. Muskulatura leuna erlaxatzen du, batez ere arterietan eta arterioletan, eta basodilatazioa eragiten du, eta, ondorioz, erresistentzia baskular periferikoa murrizten du; horrek presio arteriala gutxitzen du.
Ahotik aktibatutako lehen antihipertentsore aktiboetako bat izan zen, eta Estatu Batuetan merkaturatu zuten; hala ere, hasieran oso gutxitan erabili zen, takikardia eta takifilaxia zirela eta. Baskodilatadore arteriolareekin batera ematen diren erantzun kardiobaskular konpentsatzaileak hobeto ulertuta, hidralazina simpatikolitiko eta diuretikoekin konbinatu zen, eta emaitza terapeutiko hobeak lortu ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Farmakoak Hiztegia] [2022]
* ↑ Harvey, Richard A., Pamela A. Harvey, and Mark J. Mycek. Lippincott's Illustrated Reviews: Pharmacology. 2nd ed. Philadelphia: Lipincott, Williams & Wilkins, 2000. 190.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q419987
* Multimedia: Hydralazine / Q419987
# Hidrante

Hidrante edo sute-aho edo ur-hargune ur hargune mota bat da, hoditeria nagusitik ur emari handia emateko diseinatua, batez ere suak itzaltzeko lanetarako. Ura hiri-horniketaren sare batetik ateratzen du edo biltegi batetik, ponpa baten bidez.

## Motak

Bi mota nagusi daude.

### Kanpoko hidrantea

Eraikinen inguruan kokatzen dira, lurretik bertikalean jarrita, suhiltzaileek mahukak zuzenean erants dezaten. Lurperatuak ere izan daitezke espaloiaren azpian kutxatila baten barruan kokaturik.

### Barneko su-hidrantea

Suteetako ur hargune hornitua baita SUH hizkiez ezaguna. Eraikinen barruan egon ohi da, ikusgai dagoen kutxa baten barruan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q634299
* Multimedia: Fire hydrants / Q634299
# Hidraulofono

Hidraulofonoa musika tresna akustiko tonudun bat da, soinua hidraulikoki sortzen duena jotzaileak bertatik jariatzen den ura (edo bere ordez erabilitako jariakina) zuzenean ukitzen duenean. Steve Mann kanadar ingeniariak asmatu zuen.
Zurezko haize instrumentuen antzeko funtziomamendua du, zeren tresna zuloak hatzekin estaliz jotzen baita. Alabaina, haizearen ordez ura bezalako fluido konprimaezina tresnara sarrarazten denez, ponpa hidrauliko baten beharra du funtzionatzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3143699
* Multimedia: Hydraulophones / Q3143699
# Hidria

Hidria (antzinako grezieraz υδρία) edo kalpis (κάλπις) Antzinako Greziako zeramika mota bat da, ura garraiatzeko erabilia. Hiru helduleku zituen: bat edukiontziaren albo banatan, altxatu eta garraiatzeko erabiltzen zirenak, eta hirugarrena beste biekiko erdian kokatua, ura iraultzeko erabilia. Pitxer hau irudi gorrien zeramikan zein irudi beltzen zeramikan topa daiteke. Sarri greziar mitologiako eskenak erakusten ditu, betebehar moral eta sozialak islatuz.
K.a. V. mendearen erdialderako, artisau greziarrek brontzezko hidriak ere egiten zituzten, horietako batzuk oso kontu handiz xehetasun handiko irudiekin apainduak zirelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q745783
* Multimedia: Hydriai / Q745783
# Hidra (satelitea)

Hidra (edo Pluton III) Pluton planeta nanoak eta Karon sateliteak osatzen duten sistema bitarraren satelite bat da, eta sistema horren barizentroa orbitatzen du. Nix satelitearekin batera aurkitu zen 2005ean.
Karonen eta Nixen orbita-planoan dago, eta 100 km inguruko diametroa du. Hidraren itxurazko magnitudea +22,91 da; beraz, ezinezkoa da Lurretik ikustea.
Haren orbita ez da erabat zirkularra; eszentrizitatea 0,051 da, ez handia, baina ez da zero. 38,2 eguneko orbita-periodoa du, eta ia 1:6 orbita-erresonantzian dago Karonekin. Aurkitu zenean, Hydra % 25 distiratsua zen Nix haren satelite kidea baino. Espektralki neutral ageri da, Karon eta Nix bezala; Pluton, berriz, gorrixka da.

## Aurkikuntza

2005. urtearen amaieran aurkitu zuen Hubble teleskopioaren Pluto Companion Search Team-ek (Hal A. Weaver, Alan Stern, Max J. Mutchler, Andrew J. Steffl, Marc W. Buie, William J. Merline, John R. Spencer, Eliot F. Young eta Leslie A. Young), eta Hubble teleskopioak, 2006ko otsailean, haren existentzia berretsi zuen. Aurkikuntza ekarri zuten irudiak 2005eko maiatzaren 15ean hartu ziren, eta urriaren 31n eman zen aurkikuntzaren berri.

## Izendapena

Hasieran, S/2005 P 1 behin-behineko izendapena esleitu zitzaion, baina, 2006ko ekainaren 21ean, Nazioarteko Astronomia Batasunak Hidra izenez bataiatu zuen. Mitologia grekoko Hidra izenetik dator. Hidra Herkulesen kontra borrokatu zen bederatzi buruko sugea zen.

## Ikus, gainera

* Nix (satelitea)
* Pluton
* Neptunoz haraindiko objektuak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q102701
* Multimedia: Hydra (moon) / Q102701
# Hidra (zoologia)

Hidrak edo Hydra generoko izakiak Hydridae familiako hidrozoo generoa dira, ur gezetan bizi direnak. Milimetro gutxi batzuetako neurriak dituzte, eta zelula urtikatzailez betetako garroekin harrapakin txikiak harrapatzen dituzten harrapariak dira. Birsortzeko ahalmen harrigarria dute, eta sexu ugaleketa asexuala nahiz sexuala erabil dezakete hermafroditak baitira.

## Deskribapena

Knidario guztiek bezasla simetria erradiala dute eta mesoglea gelatina-itxurazko batek bereizitako bi zelula-geruza baino ez dituzte; kanpoko geruza ektodermisa da eta barruko geruza gastroderma. Oro har, hidrek milimetro gutxi batzuk dituzte, 1 mm-tik 20 mm-ra, guztiz zabalduta daudenean. Gorputz tubularra dute, disko basala izeneko oin itsaskor batez bukatua. Diskoko guruin-zelula basalek krokadura likido bat jariatzen dute, eta likido horrek ematen dizkio propietate itsasgarriak. Gorputzaren mutur librean, aho irekidura dago, garro mehe mugikorrez inguratua, zeinak izan daitezke bakar batetik hamabi garro arte.
Generoko zenbait espezie dira:
** Hydra carnea
** Hydra circumcincta
** Hydra hymanae
** Hydra littoralis
** Hydra magnipapillata
** Hydra oligactis
** Hydra oxycnida
** Hydra polymorphus
** Hydra sendoa
** Hydra sinensis
** Hydra utahensis
** Hydra viridissima
** Hydra vulgaris
** Hydra zhujiangensis

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, katalanezko Wikipediako «Hydra (gènere)» artikulutik itzuli da; zehazki, 2022-04-09ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q192290
* Multimedia: Hydra / Q192290
* Espezieak: Hydra
# Hidratazio (geologia)

Geologian, Hidratazioa meteorizazio kimiko bat da. Material batek ur molekulak hartzean, beste mineral bat bihurtzean datza. Materiala, transformatzeaz gain, hedatu ere egiten da. Adb: tuneletako paretak dilatatzen direnean, etb.)
Adb: Anhidrita eta igeltsuaren kasua, edo hematita eta linpuritaren kasua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q120580775
# Hidra (argipena)

Hidra izenak hainbat adiera du:
* Hidra, hidrozoo mota bat, Hydra generoko animalia knidarioa.
* Hidra, Greziako uhartea eta udalerria ere bai.
* Hidra, Norvegiako uhartea.
* Hidra, Pluton planeta nanoaren satelitea.
* Hidra edo Hydra konstelazioa, asterismo bat.
* Lernako Hidra, greziar mitologiako munstro bat, buru anitzekoa.
Ikus, halaber:
* Hydrus, konstelazioa.
* Hidrato, kimikako terminoa.
* Hidrozoo.
# Hidrazina

Hidrazina amoniakoak, kloroak eta soda kaustikoak erreakzionatzean eratzen den likido kolorge eta egongaitza da (H$_2$N-NH$_2$).

## Ezaugarriak

113,5 °C-an irakiten du, eta oso erraz urtzen da uretan. Berotzen denean edo oxidatzen denean, eztanda egin dezake. Oso toxikoa da, kartzinogenikoa.

## Erabilpenak

Suzirietan erabiltzen da erregai gisa, baita polimerizazioak abiatzeko, botikak ekoizteko eta metalak jan eta desegiteko ere. Oso erreaktiboa da. Hidrazidak eta hidrazonak prestatzeko ere erabiltzen da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58447
* Multimedia: Hydrazine / Q58447
# Herzhorn

Herzhorn Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Steinburg (barrutia)|Steinburg]] barrutian. 2014an 1.065 biztanle zituen 12,43 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q560923
* Multimedia: Herzhorn / Q560923
# Herznach

Herznach Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, Herznach-Ueken $^{(en)}$ barrutian. 2014an 1,545 biztanle zituen 6,26 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67338
* Multimedia: Herznach / Q67338
Wölflinswil Gipf-Oberfrick Ueken Zeihen