OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Asturiasko haranetako behi

Taxotaula bat irakurtzeko eraAsturiasko haranetako behia Kontserbazio egoera: ia galzorian :
Jatorrizko herrialdea(k):  Asturias :
Sailkapen zientifikoa :
| Erreinua: | Animalia |
| Filuma: | Chordata |
| Klasea: | Mammalia |
| Ordena: | Artiodactyla |
| Familia: | Bovinae |
| Generoa: | Bos |
| Espeziea: | Bos taurus |
Arraza :
Asturiasko haranetako behia :
Sinonimoak :
Asturiasko haranetako behia, asturieraz "vaca roxa", Asturiasko zein Leongo bertako bos taurus arraza bat da. Kantauriar mendikatearen magalean agertzen ohi da behi mota hau.
Asturiasko ASEAVA elkarteak kudeatzen du arraza honen zabalpena eta etorkizuna.

## Arrazaren historia

XIX. mendearen erdialdean oraindik arraza oso zabaldurik zegoen Asturias eta Leongo lurraldetan.

## Ezugarriak

* Batez besteko pisua: 600 eta 700 kilogramo artean.
* Kolorea: Kaoba koloretik gaztainkara ilunera. Ohikoa da arraza honetan hanken barnealdeak kolore argiagokoak azaltzea.
* Oso abere lasaiak dira, gobernatzeko errezak. Ondo moldatzen larre zabaletan bazkatzen eta landatarrak dira eguraldi zakarraren aurrean.

## Erabilerak

* Garai batean esnetarako erabiltzen baziren ere, egun abelgorri hauek bereziki haragitarako erabiltzen dira.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) ASEAVA
* Arrazari buruzko bideoa
* Datuak: Q2868625
* Multimedia: Asturian Valley cattle / Q2868625
# Antartikako izotz-geruza

Antartikako izotz-geruza 14 milioi km²-ko azalera duen eremua da, kontinenteko %98a estaltzen duena. Munduko izotz-geruzarik handiena da, Lurreko ur gezaren %61a duena. Urtuko balitz, itsas maila 70 metro igoko litzateke. Edonola ere, azken urteotan hazten ari da.

## Erreferentziak

* ↑ Turner, John; Overland, Jim. (2009). «Contrasting climate change in the two polar regions» Polar Research 28 (2).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q571430
# Antartikako penintsula

Antartikako penintsula edo Antartikar penintsula Mendebaldeko Antartikan dagoen "S" itxura duen penintsula da. Penintsulak aurrean kontinente amerikarra du eta mendebaldean Bellingshausen itsasoa eta ekialdean Weddell itsasoa ditu.

## Izena

Antzinan, penintsula osoari Erresuma Batuak Grahamen Lurra zeritzon eta Estatu Batuek Palmerren lurra. Baina 1964an, herrialde biek adostu zuten Graham lurra iparraldea eta Palmerren lurra hegoaldea izango zirela. Muga Jeremy eta Agassiz lurmuturretan kokatu zuten.
Txilek O'Higginsen lurra deritzo, Bernardo O'Higgins libertadorearen omenez, eta Argentinak San Martin lurra deritzo, José de San Martín libertadorearen omenez.

## Geografia

Penintsulan zehar Antartandes mendilerroa dago. Mendilerroaren lekurik altuena 4.190 metroko Jackson mendia da, beste mendi nagusiak 3.657 metroko Coman mendia eta 2.860 metroko Esperanza mendia dira. Mendilerroa Andeen jarraipena baino ez da, Scotiako dortsalaren bidez.
Penintsula antartikoaren ondoan badaude zenbait uhartedi eta uharte, batez ere iparraldeko eta ekialdeko kostetan:
* Iparraldean:
** Hego Shetland
* Mendebaldean:
** Palmer uhartedia
** Biscoe uharteak
** Adelaida uhartea
** Alexandro I.aren uhartea (Errusiako Alexandro I.aren omenez)
* Ekialdean:
** Joinville uhartea
** Dundee uhartea
** Vega uhartea
** James Ross uhartea
** Robertson uhartea
** Hearst uhartea
** Ewing uhartea
** Dolleman uhartea
** Steele uhartea
** Butler uhartea

## Lurralde aldarrikapenak

Argentina, Txile eta Erresuma Batuak penintsularen jabetza aldarrikatzen dute: Argentinar Antartikoa, Txiletar Antartikoa eta Britainiar Antartikoa, hurrenez hurren. Aldarrikapen guztiak Itun Antartikoa dela eta geldituta daude.

## Erreferentziak

* 1 2 Euskaltzaindia. (2012-10-18). 172. araua: Itsaslasterren izenak, itsasgune batzuen izenak eta Antartikako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q185605
* Multimedia: Antarctic Peninsula / Q185605
# Antartikako Konbergentzia

Antartikako Konbergentzia edo Meinardus lerroa Antartikatik datorren gainazaleko ur hotzek iparraldeko (Atlantiko, Ozeano Bareko eta Indiako Ozeanoetako zona epelak) ur epelak topatzen duten eremua da.

## Fenomenoa

Antartikako ura hotzagoa denez, iparraldeko ur epelenak baino dentsitate handiagoa du. Hori dela eta, 800 metroko sakoneraraino hondoratzen da konbergentzia eremuan eta iparralderantz doa. Antartikako konbergentzia azaleko uraren tenperaturagatik antzeman daiteke, iparraldean 8 °C-tara dagoena, eta konbergentzia bat-batean 2 °C-tik behera erortzen da.
Antartikako Konbergentziak Hegoaldeko Ozeanoaren iparraldeko muga osatzen du. Haren kokapena longitudearen, eguraldiaren eta urteko garaiaren araberakoa da eta, beraz, 150 km inguru aldatu daiteke iparraldera edo hegoaldera. Honako hauen artean dago, gutxi gorabehera:
* 45. paraleloa Indiako Ozeanoaren eremuan eta
* 57. paraleloa Drake pasaiaren inguruan,
* batez beste 49. paraleloan.
Uharte eta artxipelago subantartiko hauek eremu honetan sakabanatuta daude eta polartzat hartu behar dira:
* Hegoaldeko Georgiak eta Hegoaldeko Sandwitchak
* Petri I.a uhartea
* Bouvet uhartea
* Heard eta McDonald Uharteak
* Macquarie uhartea
* Scott uhartea
* Balleny uharteak .

## Ikus, gainera

* Langmuir zirkulazioa

## Kanpo estekak

* Antartikako Konbergentziaren mapa
* Datuak: Q428915
# Antartikako goi-ordokia

Antartikako goi-ordokia, polar goi-ordokia edo hego polo geografikoaren goi-ordokia, Antartikako izotz-geruzan edo izotz eremuan dagoen goi-ordoki bat da, Ekialdeko Antartikan. Eremuak Hego Poloa barne hartzen du, eta Maud Erreginaren Lurraldea eta Australiar Lurralde Antartikoan barna 1.000 kilometro inguruko lurraldean hedatzen da.
Egitura geografiko hau itsas mailatik bataz besteko 3.000 metroko garaieran dago, bere punrutik garaiena A Domoa (4.093 metro) delarik. C Domoa eta F Domoa ere nabarmentzen dira.
# Antartandeak

Antartande Antartikako penintsularen ardatza den mendikateak jasotzen duen izena da, eta Andeek Antartikan duten jarraipentzat har daitekeena. Kolonbia eta Venezuela arteko mugan jaio, Suaren Lurraldearen ekialdean Ozeano Atlantikoan murgildu Scotiako dortsala sortuz eta zatika Aurora uharteak, Hego Georgiak, Hego Sandwich, Hego Orkadak eta Hego Shetland uharteetan berragertuz, azkenik penintsula antartikoan jarraitzen duen mendikateren izena da. Penintsula antartikoak Txilen Tierra de O'Higgins eta Argentinan Tierra de San Martín izena jasotzen du.
Antartandeetako tontorrik garaiena Koman mendia da, 3.657 metroko altuerarekin, Betierekotasuneko mendiak deritzon zatian. Esperantza mendia era nabarmen daiteke, 2.860 metroko altuera duena. Antartandeetatik hego-mendebalderanzko adar bat hedatzen da, Ellsworth mendiak izenekoa, mendilerro baxua eta, neurri handi batean, Antartandeak Antartikako beste mendikate handia den Mendi Transantartikoekin lotzen duen azpiglaziarra. Azken hauetan, zehazkiago Diamante Mendikatea deritzon zatian Argentinar Antartikako tontorrik garaiena den Chiriguano mendia dago, 3.660 metroko altuera duena. Hego Polo geografikorantz Ordoki Polarra dago.
Antartandeak Argentina (Argentinar Antartika), Txile (Txileko Antartika) eta Erresuma Batuaren (Britainiar Antartika) lurralde aldarrikapenek bat egiten duten tokian daude, baina aldarrikapen guzti hauek bertan behera utzita daude Itun Antartikoaren 4. artikuluaren aplikazioagatik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q312760
# Antartikako eskualdea

Antartikako eskualdea Hego poloaren inguruko lur eremua da. Eskualdean Antartikako kontinentea eta Antartikako Konbergentziaren hegoaldeko Ozeano Antartikoko izotza, ura eta uharte plataformak daude. Eskualdeak Hego Hemisferioaren % 20 inguru hartzen du, eta horietatik % 5,5 (14 milioi km²) kontinenteko azalera da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1555938
# Arville (Loir eta Cher)

Arville Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 119 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Arville udalerrian erroldatutako biztanleak 119 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 80 etxebizitza zeuden, 46 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 77 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 46 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 40 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Arville udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 2 | 85-89 | 3 |
| 2 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 3 |
| 2 | 70-74 | 2 |
| 4 | 65-69 | 2 |
| 4 | 60-64 | 3 |
| 3 | 55-59 | 2 |
| 3 | 50-54 | 2 |
| 5 | 45-49 | 4 |
| 5 | 40-44 | 3 |
| 7 | 35-39 | 6 |
| 1 | 30-34 | 4 |
| 2 | 25-29 | 1 |
| 0 | 20-24 | 1 |
| 7 | 15-19 | 2 |
| 3 | 10-14 | 4 |
| 5 | 5-9 | 3 |
| 1 | 0tik 4ra | 3 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 81 ziren, horien artean 60 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 60 pertsona aktiboetatik 55 lanean zeuden (32 gizon eta 23 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Arville udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q626119
* Multimedia: Arville (Loir-et-Cher) / Q626119
# Arvier

Arvier Italiako udalerri bat da. Aostako Haranean kokatuta dago. 822 biztanle ditu, 33,36 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Arvierk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Avise La Thuile (Aosta Harana) Saint-Nicolas (Italia) Villeneuve (Italia) Introd Rhêmes-Saint-Georges Valgrisenche

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34759
* Multimedia: Arvier / Q34759
# Arvika udalerria

Arvika Suediako udalerria da. Värmlandeko konderrian kokatua dago. 1956,13 km² ditu eta 25.892 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kongsvinger Eda udalerria Årjäng udalerria Säffle udalerria Grums udalerria Kil udalerria Sunne udalerria Torsby udalerria

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q511365
* Multimedia: Arvika Municipality / Q511365
# Arvid Carlsson

Arvid Carlsson (Uppsala, 1923ko urtarrilaren 25a – Göteborg, 2018ko ekainaren 29a) suediar neurofarmakologoa izan zen. Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen 2000n Eric Kandel eta Paul Greengardekin batera neuronetan memoria gordetzeko oinarri biologikoa ikertzeagatik.
Lundeko Unibertsitatean Medikuntza ikasi zuen. 1944an nazien kontzentrazio-esparruetako presoen azterketan parte hartu zuen. 1951n Lundeko Unibertsitateko irakasle izendatu zuten. Bost hilabete eman zituen Bihotzaren Institutu Nazionalean ikertzen, Bethesdan, Marylanden. Bertan, psikofarmakologiara bideratu zuen bere interesa. 1959an irakasle sartu zen Göteborgeko Unibertsitatean. Astra AB konpainiarekin ere kolaboratu zuen. Bere ikerketek fluoxetinaren (Prozac) aurkikuntza ekarri zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q298045
* Multimedia: Arvid Carlsson / Q298045
# Arvicolinae

Arvicolinae karraskari subfamilia bat da, Cricetidae familiaren barruan sailkatuak. Bere barruan hainbat animalia talde informal daude, adibidez lursaguak, arratoi musketaduna eta lemmingak. Bere ahaiderik gertuenak familia osatzen duten beste subfamiliak dira: Cricetinae (hamsterrak), Neotominae, Sigmodontinae eta Tylomyinae. Askotan familia propioarekin agertzen dira sailkapenetan, Arvicolidae edo Microtidae gisa.

## Ezaugarriak

Ezaugarririk errazena, eta identifikatzeko balio duena, haginen forma da. Hainbat hiruki formako prisma dituzte, bata bestearen jarraian. Hipsodontoak dira, eta beti hazten zaizkie, belarrak jateak sortzen duen higadura dela eta.

## Sailkapena

** Leinua: Arvicolini
*** Arvicola
*** Blanfordimys
*** Chionomys
*** Dolomys†
*** Kislangia†
*** Lasiopodomys
*** Lemmiscus
*** Microtus
*** Mimomys†
*** Neodon
*** Phaiomys
*** Proedromys
*** Promimomys†
*** Volemys
** Leinua: Clethrionomyini†
*** Altaiomys†
** Leinua: Dicrostonychini
*** Dicrostonyx
** Leinua: Ellobiusini
*** Ellobius
** Leinua: Lagurini
*** Eolagurus
*** Lagurus
** Leinua: Lemmini
*** Lemmus
*** Myopus
*** Synaptomys
** Leinua: Myodini
*** Alticola
*** Caryomys
*** Eothenomys
*** Hyperacrius
*** Myodes
** Leinua: Neofibrini
*** Neofiber
** Leinua: Ondatrini
*** Ondatra
** Leinua: Pliomyini
*** Dinaromys
** Leinua: Prometheomyini
*** Prometheomys
** Incertae sedis
*** Arborimus
*** Phenacomys

## Kanpo estekak

* Datuak: Q840750
* Multimedia: Arvicolinae / Q840750
* Espezieak: Arvicolinae
# Arvidsjaur udalerria

Arvidsjaur Suediako udalerria da. Norrbottengo konderrian kokatua dago. 6126,3 km² ditu eta 6.465 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arjeplog udalerria Jokkmokk udalerria Älvsbyn udalerria Piteå udalerria Sorsele udalerria Malå udalerria Norsjö udalerria Skellefteå udalerria

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q499404
* Multimedia: Arvidsjaur Municipality / Q499404
# Antihistaminiko

Antihistaminikoa histaminaren jarduna galarazten duen gaia edo farmakoa da, alergia tratatzeko erabilia. Antihistaminikoak diren gaiek logurea eragiten dute eta nerbioak lasaitzen dituzte.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2020/5/12 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q324089
* Multimedia: Antihistamines / Q324089
# Antiguo Cuscatlán

Antiguo Cuscatlán El Salvadorko La Libertad departamenduko udalerri bat da. 19.41 km²ko azalera du eta 2007ko erroldaren arabera 33698 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística y Censos. (2007). (pdf) VI Censo de Población y V de Vivienda 2007. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q575756
* Multimedia: Antiguo Cuscatlán / Q575756
# Antigüedad

Antigüedad esanahi desberdineko hainbat gauza izan daiteke:
* Iñaki Antigüedad, geologo eta eusko legebiltzarkide ohia.
* Antigüedad, Palentziako probintziako udalerria.
# Antiinflamatorio

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Antiinflamatorioa edo hantura-kontrakoa inflamazioa edo hantura eta kongestioa gutxitu edo arintzeko balio duen edozein gai edo substantzia da, zuzenean hanturaren arrazoien kontra jardun gabe. Sendagaien kasuan, oro har, agente bitartekarien biosintesia eragozteko edo inhibitzeko mekanismoa erabiltzen dute, batez ere eikosanoideak edo azido arakidonikoaren deribatuak. Motako askotakoak daude baina ezagunenak eta erabilienak antiinflamatorio ez-esteroideak dira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Immunologia Hiztegia] [2021]
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2009]
* ↑ Taylor, Magali; Dawson, James S.. (2003). Lo esencial en farmacología. Cursos "Crash" de Mosby. Elsevier España ISBN 8481746940, 9788481746945..

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q581996
* Multimedia: Anti-inflammatory drugs / Q581996
# Antiguo Morelos (udalerria)

Antiguo Morelos Mexikoko udalerri bat da. Tamaulipas estatuan kokatua dago. 2010ean 9.003 biztanle zituen 579,03 km²ko azaleran. Herriburua [[Antiguo Morelos (Antiguo Morelos)|Antiguo Morelos]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3849800
* Multimedia: Antiguo Morelos Municipality / Q3849800
# Antiheroi

Antiheroia ohiko heroien besteko ezaugarri psikologiko, moral, sozial eta ekonomikoak dituena da. Betiko heroia eredugarria da, baina antiheroiak jarrera moral okerra erakusten du, ez da moralki eredugarria. Irakurlea, ikuslea ez da pertsonaia horrekin identifikatzen eta ez da hori ere egilearen asmoa. Antiheroi klasikoak On Kixote, Homer Simpson edo Torrente bezelako pertsonaiak dira. Haiengan ezaugarri negatiboak dira nagusi.

## Erabilera

Antiheroiak heroiaren funtzio bera du normalean, hau da, protagonista da, baina ez heroiaren baliorik (edertasuna, zuzentasuna, balentria) gabe. Hala ere, akzioaren erdigunean da eta, usu, narrazioa zein filma haren gainean eraikiak dira. Sarritan ekintza heroikoak egiten dituenean nahi gabekoak edo kasulitatearen ondorioak dira.

## Jatorria

Antiheroia literatura klasikoan agertzen da, nahiz eta haren funtzioak denboraren ondorioz aldatzen joan izana. Lehenengo kasuak antzinatean aurki daitezke, esaterako Plautoren Miles gloriosus dugu. Beste adibide batzuk aipatzeagatik, Tormesko itsumutila, Giovanni Boccaccioren Il Decameroneko pertsonai nagusiak edo, literatura garaikidean, James Joyceren Uliseseko protagonista, Leopold Bloom.

## Antiheroia euskal literaturan

Adibide asko aipatu daitezke:
* Juan Martin, Ramon Saizarbitoriaren Rossetti-ren obsesioako protagonista.
* Enekoitz Ramirez Lanbas, Jon Alonsoren zenbait nobelaren protagonista, esaterako Camembert helburuarena.
* Fermin Etxegoienen Autokarabanaren protagonista.
* Juan Kruz Igerabideren Zangotraba eleberriaren protagonista, Juan Fernández.
* Erre, Xabier Etxeberria eta Martin Etxeberriaren Gizon gogorraren sekretuaren protagonista.

## Antiheroiaren zenbait ezaugarri

Antisoziala pasiboa eta desatsegina izaten da. Orokorrean, diru faltan ibiltzen da eta edozein gauza egin dezake alkohola, harreman sexualak edo dirua lortzeko. Haren baloreak ez dira gizartearenak edo gizartea beste ikuspuntu batetik ikusten du. Oso ohikoa da biografikoa nahiko tragikoa izatea baina hori kontatzean, umorea eta sarkasmoa nagusi dira.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.euskaltzaindia.net/index.php?option=com_xslt&Itemid=414&lang=eu&layout=lth_list&search=1&view=frontpage+ Euskaltzaindiaren Literatura Terminoen Hiztegia

## Ikus, gainera

* Heroi
* Heroi tragikoa
* Heroi byronikoa
* Doilor

## Kanpo estekak

* Euskaltzaindiaren Literatura Terminoen Hiztegia.
* Datuak: Q110910
# Antiguoko pilotalekua

Antiguoko pilotalekua Donostiako Antigua auzoan dagoen pilotalekua da. Mikel Laboa plaza eta Antiguoko elizaren artean dago.
Inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean. Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253625
# Antzinako Figueras Etxea

Antzinako Figueras Etxea (katalanaz Antiga Casa Figueras) Kataluniako Bartzelona hirian dagoen La Rambla pasealekuko apaindura modernista duen eraikina da.
Berez 1902an Antoni Ros i Güell margolari eta eszenagileak apaindutako antzinako pasta lantegi bat da. Eginkizun hau burutzeko asmoz, Rosek beirateak, egur-lanak eta eskulturak egiten espezializatua zegoen artista talde bat bildu zuen.
Aurrealdeko apainketaren ezaugarri nagusiena trencadis teknika erabiliz egin ziren mosaiko polikromatu ugariak dira, hauek Mario Maraglianoren lana direlarik. Beirateak Rigalt y Granell maisuaren tailerrean egin ziren, hauetan emakumezkoen irudi sinbolikoak ugari dira. Eraikinaren izkinan Lambert Escaler eskulturgileak moldatutako erliebe bat ikus daiteke, honek garia biltzen duen emakume bat irudikatzen du, lantegi zaharreko jardunari eginiriko omenaldia delarik. Ateak apaintzen dituzten burni landuzko elementuak ere nabarmentzekoak dira; azken hauek arku itxura berezia dutelarik.
1986an Escribà familia eraikin honen jabe bilakatu zen, familia hau hiri honetako usadio handiko gozogile saga bat osatzen dute, bide batez eraikinaren erabateko zaharberritzea gauzatu zutelarik.

## Ikus gainera

* Modernismo katalana

## Kanpo estekak

* Bartzelonako eraikin modernistak (Katalanez) (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q3755642
* Multimedia: Antigua Casa Figueras / Q3755642
# Antonio Iturriotz

    Artikulu hau idazleari buruzkoa da; alkatea gaitzat duena beste hau da: «Jose Antonio Iturriotz»
Antonio Iturriotz Urizar (Eibar, 1900eko martxoaren 12a - Mexiko, 1983ko irailaren 20a) gipuzkoar idazlea izan zen.
Eibarko Armeria Eskolan eta Moskuko Unibertsitatean (Politika Zientzia) ikasi zuen.
UGTko eta PSOEko kidea izanik, Gerra zibila amaitzean erbestera ihes egin behar izan zuen, Frantziara lehenbizi, hortik 1940ean Dominikar Errepublikara eta azkenik 1942an Mexikora.
Artikulu ugari idatzi zituen erbesteko euskal agerkarietan batez ere: Euzko Gogoa, Eibar, Egan, Euzko Deya (Mexikokoa) eta Tierra Vasca-n (Buenos Aires). Pío Barojaren Zalacain el Aventurero eta La leyenda de Jaun de Alzate eleberriak itzuli zituen euskarara.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Antonio Iturriotz Urizar

## Kanpo estekak

* Antonio Iturriozen Egazkiñak
* Datuak: Q12253659
# Antonio Jose Mazarredo Morgan

Antonio Jose Mazarredo Morgan Salazar de Muñatones Rucabado (Bilbo, 1705eko irailaren 5a - 1753ko urtarrilaren 26a) bizkaitar itsasgizon eta politikaria izan zen, Espainiako Itsas Armadako ontzi-tenientea izandakoa.
Antonio Jose Mazarredo Salazar de Muñatones eta Manuela Morgan Rucabadoren semea, 1735ean María Josefa Gortazar Arandia ezkondu eta José Mazarredo semea izan zuen.
1739an Bilboko zinegotzi, 1744an alkate eta 1742 eta 1752 artean Bizkaiko Ahaldun Nagusi izendatu zuten.
Zuhaitz genealogikoa :
Antonio Jose Mazarredo Salazar de Muñatones
Antonio Jose Mazarredo Morgan
José Domingo de Mazarredo Salazar
Francisco Mazarredo :
# Antonio Izagirre

Antonio Izagirre (Sodupe, Bizkaia, 1913ko urtarrilaren 30a - 2017ko ekainaren 17a) Eusko Gudarosteko gudari ohi bat da, EAJko Abellaneda batailoiarekin Maroto, Otxandio eta Markina-Xemeinen borrokatu zelarik.

## Erreferentziak

* ↑ 101 urterekin borrokan darraien gudaria. 2014ko otsailaren 2a. Deia.com (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q16516200
# Antonio Iturmendi

Antonio Iturmendi Bañales (Barakaldo, 1903ko abenduaren 15a - Madril, 1976ko martxoaren 4a) euskal herritar politikari karlista izan zen.

## Biografia

Politikari eskuindar bizkaitar bat izan zen. Politikari tradizionalista zen eta Francoren erregimenean kargu garrantzitsuak izan zituen: Bilboko alkateordea (1938), Tarragona eta Zaragozako gobernadore zibila (1939) eta gobernazioko idazkariordea (1941-1942). Gobernazio ministerioan idazkari izan ondoren, 1951n Justizia Ministro izendatu zuten. Karguan 1965era arte iraun zuen eta gero, Erret kontseiluko eta Gorteetako lehendakaria bilakatu zen.
* Datuak: Q8201315