OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ordos Hiria

Ordos Hiria (txinera sinplifikatuz: 鄂尔多斯; pinyineraz: È'ěrduōsī; mongolieraz:), Barne Mongolia eskualde autonomoan kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 1.548.000 biztanle inguru ditu 2008ko erroldaren arabera eta 86.752,0 kilometro koadroko azalera.

## Banaketa administratiboa

* Dongsheng Barrutia (东胜区)
* Dalat Bandera (达拉特旗)
* Jung Gar Bandera (准格尔旗)
* Otog Aurreko Bandera (鄂托克前旗)
* Otog Bandera (鄂托克旗)
* Hanggin Bandera (杭锦旗)
* Uxen Bandera (乌审旗)
* Ejin Horo Bandera (伊金霍洛旗)

## Historia

Gaur egungo hiria 2001eko otsailaren 26an sortu zen, antzinako Liga ordezkatuz. Hiriko gobernuak hiri berria eraikitzeko proiektua martxan jarri zuen, Ordos hiriaren alde zaharretik kilometro batzutara. Eskualde berriko Kangbashi hiria deitu zioten hiri berri honi. Kangbashin, hasiera batean milioi bat pertsona biziko zirela aurreikusi zuten. Beranduago 300.000 gizakira jaitsi zuten kopurua. Hala eta guztiz ere, urteak aurrera joan ahala, nahiz eta eraikin pilo bat eginda egon oso jende gutxi bizi zen. Al Jazeera telebista programa batean agertu eta gero datu hauen berri eman eta berehala "Txinako mamu-hiria" izenaz ezagutua izan zen. 2010ean Time astekariaren arabera 20.000-30.000 lagun bakarrik bizi ziren kangbashin.

## Klima

Datu klimatikoak (Ordos (1971−2000)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | −4.8 | −1.3 | 5.2 | 14.1 | 20.8 | 25.0 | 26.7 | 24.5 | 19.4 | 12.6 | 4.0 | −2.9 | 11.9 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | −14.7 | −11.5 | −5.4 | 1.9 | 8.4 | 13.0 | 15.8 | 14.3 | 8.8 | 2.1 | −5.9 | −12.3 | 1.2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 2.1 | 4.4 | 10.8 | 11.4 | 25.8 | 44.8 | 105.7 | 105.5 | 44.7 | 19.4 | 5.3 | 1.3 | 381.2 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) | 2.1 | 2.9 | 4.3 | 3.4 | 5.9 | 8.7 | 12.2 | 11.9 | 8.1 | 4.4 | 2.6 | 1.9 | 68.4 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Ikus, gainera

* Barne Mongolia eskualde autonomoaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak

* ↑ http://www.weather.com.cn Weather China

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Ordos hiriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q570937
* Multimedia: Ordos City / Q570937
# Ngounié

Ngounié Gabongo bederatzi probintzietako bat da. Bere hiriburua Mouila da. 100.838 biztanle zituen 2013an 37.750 km²-tan banatuta.

## Banaketa administratiboa

Moyen-Ogooué bederatzi departamentutan banaturik dago:
| Departamentua | Chef-lieu | Biztanleria (2013) |
| Douya-Onoye | Mouila | 37 699 |
| Tsamba-Magotsi | Fougamou | 14 875 |
| Boumi-Louétsi | Mbigou | 13 223 |
| Ogoulou | Mimongo | 8361 |
| Dola | Ndendé | 6979 |
| Ndolou | Mandji | 5727 |
| Louétsi-Wano | Lébamba | 9750 |
| Louétsi-Bibaka | Malinga | 2734 |
| Mougalaba | Guiétsou | 1490 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q823774
* Multimedia: Ngounié Province / Q823774
# Ngua Noi

Ngua Noi, (vietnameraz: Ngua Noi), "odol garbiko zaldia", Vietnamgo bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik Ngua Noi ponien sailkapen taldean sartzen da.
Zama abere bezala erabilia, eta zalgurdi txikietatik tiratzeko, gaur egun laborategietako zaldi bezala erabiltzen da baita ere. Nahiz eta bertako arraza izan, oso hedatuta dago eta Vietnamen hauetako 140.000 poni zeuden 1997.urtean.

## Arrazaren historia

Arrazaren izen zabalduena Ngua Noi da. Vietnameraz "Annamite" edo "Annamese" deitzen dute ere. arrazak ez dauka erregistro libururik. Asiako hego-ekialdeko ponien taldean sarzten da. Kanbodiar poni eta thailandiar ponien oso gertuko arraza da.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.fao.org/dad-is/en/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16480453
* Multimedia: Ngua Noi / Q16480453
# Ngiri-Ngiri

Ngiri-Ngiri Kinshasako udalerria da. Bertan hitz egiten den hizkuntza Lingala da. 2004ean 174,843 biztanle zituen guztira.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Kinshasako mapa.
* Datuak: Q3339313
* Multimedia: Ngiri-Ngiri (Kinshasa) / Q3339313
# Ngorongoro Kontserbazio Eremua

Ngorongoro Kontserbazio Eremua$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Kraterraren ikuspegia ||
| Mota | Mistoa |
| Irizpideak | iv, vii, viii, ix, x |
| Erreferentzia | 39 |
| Kokalekua | Tanzania |
| Eskualdea$^2$ | Afrika |
| Koordenatuak | 3°11′14″S 35°32′27″E﻿ / ﻿3.18722°S 35.54083°E﻿ / -3.18722; 35.54083 |
| Izen ematea | 1979 (III. bilkura) |
| Luzapen urtea | 2010 |
| Arriskuan | 1984-1989 |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Ngorongoro Kontserbazio Eremua (ingelesez Ngorongoro Conservation Area) Tanzanian dago, izen bereko sumendi itzaliaren kraterrean, Arusha hiritik 180 kilometrora, mendebaldera, Tanzaniako sumendietako goi lurren zonaldean. Babestutako eremua 8.288 kilometro koadrokoa da. Ekologia eta geografia ikuspuntutik Serengeti Parke Nazionalarekin lotura zuzena du.

## Eremu babestuaren historia

1959an, Kontserbazio Eremu izendatu zen. Une hartan Serengetti Parketik banandu zen. 1979an Unescok Gizateriaren Ondarea izendatu zuen. Eremu horretatik oso gertu Homo habilisen aztarna arkeologikoak aurkitu zituzten eta, gertutasuna kontuan hartuta, 2010ko uztailaren 31n eremu babestua zonalde horretara zabaldu zen, ondare mistoaren katalogazioa jasota, hau da, natura eta kultura ondare gisan.
Nahiz eta oso inguru handia ez izan, Afrikako bost espezie handi bertan bizi dira: elefantea, gepardoa, errinozeroa, lehoia eta bufaloa. Orokorrean bertako ekosistemak Masai Mara eta Serengeti Parke Nazionalaren antzekoak dira.

## Erreferentziak

* ↑ El Comité de Patrimonio de la Humanidad inscribe la Zona de conservación del Ngorongoro (Tanzania)como patrimonio cultural
* ↑ Los 5 Grandes Animales de los Safaris

## Ikus, ere

* Masai Mara
* Serengeti Parke Nazionala
* Nazio Batuen Ingurumen Programa

## Kanpo estekak

* Tanzaniako Natura Parkeak
* PNUMAren web orrialdean Ngorongorori eskainitako espazioa.
* Tanzaniako Turismo Bulegoa.
* Ngorongoro UNESCOren web orrialdena.
* Datuak: Q1217726
* Multimedia: Ngorongoro / Q1217726
# Ngozi probintzia

Ngozi Burundiko 17 probintzietako bat da. Bere hiruburua Ngozi da. 1.473,86 km²ko azalera du eta 2007ko estimazioen arabera 749.000 biztanle inguru ditu.
Ngozi hitzak bedeinkapena esan nahi du.

### Udalerriak

Probintzia 9 udalerritan banatzen da:
* Busiga Udalerria
* Gashikanwa Udalerria
* Kiremba Udalerria
* Marangara Udalerria
* Mwumba Udalerria
* Ngozi Udalerria
* Nyamurenza Udalerria
* Ruhogoro Udalerria
* TangaraUdalerria

## Erreferentziak

* ↑ Ngoziko mapa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q720852
# Ngoziko elizbarrutia

Ngoziko elizbarrutia (frantsesez: Diocèse de Ngozi, latinez: Dioecesis Ngoziensis) Erromatar Eliza Katolikoaren burundiar elizbarrutietako bat da. 1949ko uztailaren 14an ezarri zen bikariato apostoliko gisa eta 1959ko azaroaren 10ean elizbarruti bihurtu zen. Apezpikuaren egoitza Ngozin dago. Egun apezpikua Georges Bizimana da.

## Ordinarioen zerrenda

* Joseph Germain Martin (1949-1961)
* André Makarakiza (1961-1968)
* Stanislas Kaburungu (1968-2002)
* Gervais Banshimiyubusa (2002-2018)
* Georges Bizimana (2019-)

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Diocese of Ngozi» Catholic Hierarchy (Noiz kontsultatua: 2023-10-24).
* ↑ (Ingelesez) «Resignations and Appointments» The Holy See 2019-12-17 (Noiz kontsultatua: 2023-10-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q669730
# Ngete-herde hizkuntza

Ngete hizkuntza eta herde hizkuntza Txadeko txadar hizkuntza bi dira, masa hizkuntzen taldekoak, dialektoen continuum bat osatzen dutenak. Ngetek XX. mende hondarrean 10.000 hiztun zituen (1991 UBS), eta herdek, berriz, 40.000 lagun inguruk erabiltzen dute (1999 SIL).

## Kanpo estekak

* Ethnologueko Herdé sarrera
* Ethnologueko Ngete sarrera
* Datuak: Q20054210
# Nggela uharteak

Nggela uharteak edo Florida uharteak, Salomon uharteetako estatuko probintzia zentraleko uhartedi txiki bat da. Uharte kate hori Nggela Sule uharte nagusiak eta beste irla txikiago batzuek osatzen dute. Haien artean; Tulagi, Gavutu eta Tanambogo daude. Florida uhartea izena batzuetan erabiltzen da Nggela Sule uharteaz berba egiteko.

## Historia

Nggela uharteak Guadalcanalen ipar-iparrean dautza. Inguru hartan gertatu ziren Bigarren Mundu Gerrako Guadalcanalgo kanpainako gudu asko. Nggela Suleko uhartean, japoniarrek, 1942ko apirilean, goarnizio bat ezarri zuten, eta Gavutun ur-hegazkin base bat eraiki zuten. Hala ere, urte hartako abuztuaren 7an, AEBetako 2. marine erregimentuko 1. batailoia uhartean lehorreratu zen, aldameneko Tulagiko lehorreratzeei babesa ematearren. Florida uhartea ez zen inoiz Guadalcanal bezain ospetsua izango, Ozeano Bareko gerran estatubatuar eta Australiar base nagusi bat bertan egon arren. Japoniarrengandik askatu ostean, estatubatuarrek ur-hegazkin base bat eraiki zuten. Uhartea AEBetako itsas armadako urez hornitzeko puntu bat izan zen, uhartean ur putzu batzuetatik ura ateratzen baitzen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q513066
* Multimedia: Nggela Islands / Q513066
# Ngoyo

Ngoyo Woyo klan bantuaren erresuma bat izan zen, Kabindatik hegoaldera zegoena.

## Geografia

Afrikako Erdialdeko Ozeano Atlantikoan kokatua, Kongo ibaiaren iparraldean. Woyo izeneko herri bantu batek sortu zuen XV. mende inguruan eta bere hiriburua Mbanza Ngoyo zen.
Iparraldean Kakongo erresumarekin muga egiten zuen (Loango Erresumaren hegoaldean), bere muga naturalaren gainerakoa Kongo ibaia eta Ozeano Atlantikoa izanik (ibai-bokalea Kongoko Erresumarekin partekatuz).

## Historia

Alfontso I.a Kongokoak 1535ean Ngoyo bere tituluen artean aipatu zuen, Kakongo bere mugakidea bezala.
1700. urte inguruan, Kabinda eskualdea Luandatik iparraldeko esklaboen salerosketarako hornitzaile nagusia bihurtu zen, eta, ondorioz, Ngoyoko Erresumako ekonomia oso kaltetua izan zen.
1783an, Ngoyoren armadak Kakongo erresumako armadarenekin indarrak batu zituen, eskualdean zegoen portugaldar gotorleku bat suntsitzeko saiakera batean. 1830eko hamarkadan, estatua tronurako erregegaien arteko gerra zibil baten erdian de facto desegin zen, herrialdeko nobleziak erregearentzat oinordeko bat erabakitzean porrot egin ondoren. 1885ean, Ngoyok Portugalgo Erresumarekin Simulambucoko Ituna sinatu zuen, Kakongo eta Loangorekin batera Kabindako protektoratuan sartuz.

## Bibliografia

* Martin, Phyllis M. "Family Strategies in Nineteenth-Century Cabinda." The Journal of African History 28.1 (1987): 65-86.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q967246
# Ngozi

Ngozi Burundiko Ngozi probintziaren hiriburua da, Burundiko iparraldean. Populazioaren ikuspuntutik herrialdearen laugarren hiri handiena da: 80.000 biztanle inguru ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q929689
# North Buena Vista (Iowa)

North Buena Vista Iowako hiri bat da. Clayton konderrian kokatua dago. 2010ean 121 biztanle zituen, 2,60 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Clayton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1814462
# North Canton (Ohio)

North Canton Ohioko hiri bat da. Stark konderrian kokatua dago. 2010ean 17.488 biztanle zituen, 16,58 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Stark konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q586285
* Multimedia: North Canton, Ohio / Q586285
# North Carolina Tar Heels

North Carolina Tar Heels (euskaraz: «Ipar Carolina-ko bikez ziprindutako orpoak») Ipar Carolinako Chapel Hilleko Unibertsitateko kirol taldea da. Tar Heels-en taldeak CAA-k antolatutako lehiaketetan parte hartzen dute, Atlantic Coast Conference-en zatia delarik.
Unibertsitate honetatik datoz Michael Jordan, James Worthy, Vince Carter, Rasheed Wallace, Jerry Stackhouse, Mia Hamm, Eddie Pope eta Marion Jones bezain kirolari onak.

## Saskibaloia

Saskibaloi taldeak lau txapelketa nazional irabazi du. Tar Heels-ek 1957an irabazi zuten beren lehenengo txapelketa nazionala Frank McGuire entrenatzailearekin, finalean Kansas-eko Unibertsitatea gailenduz.

## Kanpo estekak

* InsideCarolina
* ESPN.com - UNC clubhouse
* Datuak: Q3098948
* Multimedia: University of North Carolina at Chapel Hill athletics / Q3098948
# North Brookfield (Massachusetts)

North Brookfield Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da. Worcester konderrian dago, Massachusetts estatuan. 4.735 biztanle ditu, 21,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Worcester konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2534635
* Multimedia: North Brookfield, Massachusetts / Q2534635
# North Carolina Courage

North Carolina Courage Estatu Batuetako emakumezkoen futbol taldea da, Cary (Ipar Carolina) hirian egoitza daukana. Estatu Batuetako liga behin irabazi du.

## Palmaresa

* National Women's Soccer League
** NWSL Txapelduna (2): 2018, 2019.
** NWSL Shield (3): 2017, 2018, 2019.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q28169542
* Multimedia: North Carolina Courage / Q28169542
# North Bridge (Edinburgh)

North Bridge (euskaraz Iparraldeko Zubia) Eskoziako Edinburgh hiriburuaren erdigunea dagoen zubi bat da.

## Kokalekua

Edinburgheko Hiri Zaharreko High Street eta Edinburgheko Hiri Berriko Princes Street kaleak elkarlotzen ditu. Edinburgheko Waverley tren geltokiaren gainetik igarotzen da.
Zubiaren hegoaldeko muturrean Balmoral hotela eta The Scotsman egunkariaren egoitza dauzka.

## Historia

Lehenbiziko zubia 1763-1772 bitartean Sir William Arrol & Co. enpresak egurez eraiki zen, halere gaur egungo zubia 1894-1897 bitartean harriz eraikitzakoa da.

## Iruditegia

* Zubia eta Edinburgheko Hiri Zaharra.
* 1829an.
* Behealdea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3753005
* Multimedia: North Bridge, Edinburgh / Q3753005
# North Brooksville (Florida)

North Brooksville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hernando konderrian dago, Florida estatuan. 3.506 biztanle ditu, 17,094179 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hernando konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2571658
# North Browning (Montana)

North Browning Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Glacier konderrian dago, Montana estatuan. 2.653 biztanle ditu, 9,906415 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Glacier konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q960734
# North Canaan (Connecticut)

North Canaan Connecticuteko herri bat da. Litchfield konderrian kokatua dago. 2010ean 3.315 biztanle zituen, 50,38 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Litchfield konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2446269
* Multimedia: North Canaan, Connecticut / Q2446269
# North Caldwell (New Jersey)

North Caldwell New Jerseyko borough bat da. Essex konderrian kokatua dago. 2010ean 6.183 biztanle zituen, 7,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Essex konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1087610
* Multimedia: North Caldwell, New Jersey / Q1087610
# Orbest Orizonia Airlines

Orbest Orizonia Airlines Europan zegoen hegaldi konpainia izan zen. Bere egoitza nagusia Palma Mallorcakoan izan zuen, eta Euskal Herrian Bilboko eta Iruñeko aireportuetatik lan egin ohi zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1467477
* Multimedia: Orbest Orizonia Airlines / Q1467477
# Orbetello

Orbetello Italiako udalerri bat da. Grossetoko probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. 14.292 biztanle ditu, 226,8 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Orbetellok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Capalbio Manciano Magliano in Toscana Monte Argentario

## Kanpo estekak

* Datuak: Q214849
* Multimedia: Orbetello / Q214849
# Orbigny-au-Val

Orbigny-au-Val Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 96 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Orbigny-au-Val udalerrian erroldatutako biztanleak 96 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 57 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 57etxeak ziren. 41 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek hitu gela zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Orbigny-au-Val udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 4 |
| 4 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 4 |
| 4 | 70-74 | 4 |
| 0 | 65-69 | 4 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 8 |
| 4 | 45-49 | 8 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 4 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 4 | 25-29 | 8 |
| 4 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 4 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 64 ziren, horien artean 46 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 46 pertsona aktiboak lanean(23 gizon eta 23 emakume) zeuden.. 18 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2000. urtean Orbigny-au-Val udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1331430
* Multimedia: Orbigny-au-Val / Q1331430
# Orbeni

Orbeni Errumaniako udalerri bat da, Bacău konderrian. 3.605 biztanle ditu, 57,11 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Orbeni $^{(en)}$ Scurta $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2467661
# Nunap Isua

Nunap Isua edo Uummannarsuaq (danieraz: Kap Farvel) Groenlandiako hegoalderen dagoen lurmuturra da.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20201028233135/http://gst.dk/media/2915914/den-groenlandske-lods-sejladsanvisniner-oestgroenland.pdf
* ↑ https://snl.no/Uummannarsuaq

## Kanpo estekak

* Datuak: Q128097
# Nunavut

Nunavut (inuktiteraz, Gure Lurra) Kanadako iparraldeen dagoen lurraldea da, inuiten lurraldea dena. Ipar-mendebaldeko Lurraldeak eta Yukonekin, ez daukate probintziaren estatuturik.

## Mugakideak

Mugakide hauek ditu: Ozeano Artikoa iparraldean, Hudsoneko badia ekialdean, Ipar-mendebaldeko lurraldeak mendebaldean eta Manitoba hegoaldean.

## Historia

Nunavut-eko historiak duela milaka urte paleo-eskimoen etorreratik gaur egunera arteko epea hartzen du. Europarrek kontinentea kolonizatu baino lehen, gaur egungo Nunavut biltzen zuten lurraldeetan hainbat kultur talde historiko bizi ziren, besteak beste, Pre-Dorset aurak deitu izan den kultura, Dorset kultura, Thule kultura eta haien ondorengoak, inuitak.
Nunavut-en inguruko aipu idatzi mendebaldetar-europarrak 1576an hasten dira, Martin Frobisher esploratzaile ingelesaren kontakizun batekin. Frobisherrek, Ipar-mendebaldeko pasabidea aurkitzeko espedizio bat gidatu zuen bitartean, gaur egun Frobisher badia bezala ezagutzen den ur-masaren inguruan ibili zela dirudi, eta urre minerala aurkitu zuela uste da, Baffin uharteko kostaldean. Frobisherrek inuitekin erregistratutako Europako lehen harremana egin zuen. Ipar-mendebaldeko pasabide iheskorraren bila beste esploratzaile batzuek jarraitu zuten ondoren, XVII. mendean, besteak beste, Henry Hudson, William Baffin eta Robert Bylotek.
XVIII. mendetik aurrera, lurraldea britainiarrek hartu zuten berentzat, Nunavut zatiak Rupert's Land, Ipar-Mendebaldeko Lurraldea edo Britainia Handiko Lurralde Artikoen zati gisa administratuta. 1870ean akordio sinatu ondoren, Rupert's Land eta Ipar-mendebaldeko Lurraldearen jabetza Hudson Bay Konpainitik Kanadako gobernura pasatu zen. 1880an, Britainiar Artikoko Lurraldeak ere Kanadako gobernuaren esku utzi zituzten. Gaur egungo Nunavut hasieran Ipar-Mendebaldeko Lurraldeen zati gisa administratu zen, nahiz eta 1912aren amaieran, lurraldeak Yukonen iparraldeko 60. paraleloaren iparraldeko eta ekialdeko lurrak soilik administratu zituen.
Cornwallis eta Ellesmere uharteak 1950eko hamarkadako Gerra Hotzaren historian agertzen dira. Gerra Hotzean artikoak garrantzia geoestrategikoa izan zuen, eta Kanadako gobernuak, Estatu Batuen ahalegin anti-sobietarrarekin bat eginda, inuitak Quebec iparraldetik eta Pond Inlet-etik mugitu zituen Nunavuteko Resolute eta Grise Fiord-era, indarrez lekualdatu ere.
20. mendearen amaieran, Kanadako gobernuak Inuitekin negoziatu zuen, eskualdearen kudeaketa autonomo indigena neurri batean posible egiteko. Nunavuteko Lurren Erreklamazio Akordioa 1993ko maiatzaren 25ean sinatu zen, lurralde berri bat ezartzeko sei urteko trantsizio-epearekin. Nunavut Kanadako lurralde gisa ezarri zen formalki 1999ko apirilaren 1ean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .
* ↑ "Nunavut: The Story of Canada's Txantiloi:Sic" Error in Webarchive template: url hutsa., Maple Leaf Web

## Kanpo estekak

* Nunavuteko eskualdearen webgune ofiziala (Ingelesez) (Inuktituteraz) (Frantsesez)
* Datuak: Q2023
* Multimedia: Nunavut / Q2023
# Nunapitchuk (Alaska)

Nunapitchuk (Alaska erdialdeko yupikeraz: Nunapicuar) Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Bethel Census Arean kokatuta dago, Alaska estatuan. 594 biztanle ditu, 8,46 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Alaska Native Place Names» www.uaf.edu (Noiz kontsultatua: 2023-07-04).

## Ikus, gainera

* Bethel Census Area

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79905
# Nunatak

Nunataka (inuktitutez, nunattak, "tontor bakartia"), glaziar batek estalitako lurraldetik azaleratzen den mendi tontor bat da, izotzez estalia egon gabe. Mendebaldeko europar hizkuntzetan, hitza 1880ko hamarkadatik erabiltzen da.
Urtze zikloek eragindako higadurak, nunatakek konfigurazio anfraktuoso eta gogor izatea eragiten du, glaziarraren eraginez progresiboki higatutakoarekin kontraste handian. Nunatakaren kokapen isolatuak, batzuetan, landaretza eta faunaren garapena, uharteetako antzeko baldintzetan eratzea eragiten du. Erreferentzia puntutzat erabiltzen dira izotz eremu handi baten erdian. Sarri, han, denbora batez finkatzen dira espedizioak, edo base iraunkorrak eraikitzen dira, Argentinaren Belgrano II base antarktikoa bezala, Bertrab Nunatakean dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q194408
* Multimedia: Nunataks / Q194408
# Nunam Iqua (Alaska)

Nunam Iqua Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Kusilvak Census Arean dago, Alaska estatuan. 217 biztanle ditu, 18,48 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Kusilvak Census Area

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79545
# Nunbarsegunu

Kaldear mitologian, Nunbarsegunu jainkosa ama bat eta Ekialde Ertaineko jainkosa bat zen, testuren batzuetan "Nippurreko atsoa" bezala aipatua. Testuren batzuetan, Nisaba, Nidaba edo Nanibgal bezala agertzen da, eta, aldi berean, Ninlilen ama eta Haiaren emaztea bezala. Enlil eta Ninlilen mitoan aipatzen da, bere alaba gazteari, ibaitik bakarrik ibiltzera ez joateko aholkatzen dionean, guztia ikusten zuen Enlil jainkoak, ziur asko ikusi eta berarekin maitasuna egin nahi izango baitzuen.

## Ikus, gainera

* Enki eta Ninmah
* Atrahasis
* Enki eta Ninhursagen mitoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q749391
# Nunda (Hego Dakota)

Nunda Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da. Lake konderrian dago, Hego Dakota estatuan. 2020ko erroldaren arabera 46 biztanle ditu, 2,610173 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lake konderrian

## Erreferentziak

* ↑ «Explore Census Data» data.census.gov (Noiz kontsultatua: 2023-11-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2361740