OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Cercopithecus roloway

Cercopithecus roloway Cercopithecus generoko espezieetako bat da. Generoko guztiak bezala Afrikan bizi da. Bolikosta eta Ghanan bizi dira.
* Datuak: Q636075
* Multimedia: Cercopithecus roloway / Q636075
* Espezieak: Cercopithecus roloway
# Cercopithecus wolfi

Cercopithecus wolfi Cercopithecus generoko espezieetako bat da. Generoko guztiak bezala Afrikan bizi da. Kongoko Errepublika Demokratikoan eta Ugandan bizi dira.
* Datuak: Q1074505
* Multimedia: Cercopithecus wolfi / Q1074505
* Espezieak: Cercopithecus wolfi
# Cross (Clare konderria)

Cross (irlanderaz An Chrois, "Gurutzea" esan nahi du) Irlandako mendebaldeko Clare konderriaren hego-mendebaldean dagoen herri txiki bat da. Loop Head penintsulan dago, Carrigaholt udalerriaren mendebaldean eta Kilbaha udalerrira doan errepidean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5188090
# Cross (Mayo konderria)

Cross (Mayo konderria) (irlanderaz An Chrois) Irlandako herri bat da, Mayo konderrian dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3778564
* Multimedia: Cross, County Mayo / Q3778564
# Cross Coombe

Cross Coombe, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, St Agnes parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5188256
* Multimedia: Cross Coombe / Q5188256
# Cross Creek (Pennsylvania)

Cross Creek Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Washington konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. 121 biztanle ditu, 0,940435 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Washington konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5188275
# Cross (Wisconsin)

Cross Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Buffalo konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 368 biztanle ditu, 97,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Buffalo konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1659422
# Cross City (Florida)

Cross City Floridako herri bat da. Dixie konderrian kokatua dago. 2010ean 1.701 biztanle zituen, 4,9 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Dixie konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1002856
* Multimedia: Cross City, Florida / Q1002856
# Cross Ash

Cross Ash, Galesko udalerri bat da, Monmouthshire konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5188232
* Multimedia: Cross Ash / Q5188232
# Cross-country (txirrindularitza)

Cross-country (XC) mendiko txirrindularitzako espezialitatea da. Telebistarako bezain erakargarria ez denez, ez da mendiko jaitsiera (Downhill edo DH) bezain famatua.
Txirrindulari esperientziadunentzat arreta handia behar du. Gainerako erabiltzaileentzat, cross-countrya MTBren sinonimoa da, batez ere arazorik gabeko eremuagatik, pistengatik joaten direnentzat. Koadro zurruneko bizikletekin (urkila esekita dutenekin) egin ohi da. Hori dela eta, zaletu gehienen hasierako modalitatea da. Cross-countryrako esekidura bikoitzeko bizikletak ere badaude. 1996an cross-countrya kirol olinpiko bihurtu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1031445
* Multimedia: Cross-country mountain biking / Q1031445
# Cross (Lewis)

Cross, Eskoziako gaeleraz: Cros, Eskoziako Lewis uhartean dagoen udalerri bat da, Kanpoko Hebridetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5188089
* Multimedia: Cross, Isle of Lewis / Q5188089
ieaHebridak :
ieaBarruko HebridakieaColl
Acha
Arinagour
ieaColonsay
Scalasaig
ieaEigg
Cleadale
Galmisdale
ieaIslay
Ardtalla
Ballygrant
Bowmore
Bridgend
Lagavulin
Nerabus
Port Askaig
Port Charlotte
Port Ellen
Portnahaven
ieaMull
Ardtun
Bunessan
Calgary
Craignure
Croggan
Dervaig
Fionnphort
Kintra
Knockan
Lochbuei
Pennyghael
Salen
Tiroran
Tobermory
Uisken
Ulva Ferry
ieaJura
Ardmenish
Craighouse
Feolin
ieaSeil
Balvicar
Clachan-Seil
Ellenabeich
ieaSkye
Achachork
Aird of Sleat
Ardvasar
Armadale
Ashaig
Bernisdale
Bornesketaig
Borreraig
Borrodale
Borve
Bracadale
Broadford
Brogaig
Bualintur
Camastianavaig
Camuscross
Carbost (Loch Harport)
Carbost (Portree)
Claigan
Colbost
Drumfearn
Drynoch
Dunan
Dunvegan
Duntulm
Edinbane
Elgol
Ellishadder
Eynort
Eyre
Fasach
Feorlig
Ferindonald
Fiskavaig
Flashader
Flodigarry
Galltrigill
Garafad
Geary
Gedintailor
Gillen
Glendale
Halistra
Harlosh
Heaste
Isleornsay
Kensaleyre
Kilbride
Kilmaluag
Kilmarie
Kilmore
Kilmuir
Kilvaxter
Kingsburgh
Kyleakin
Kylerhea
Lealt
Lower Breakish
Luib
Milovaig
Mugeary
Ollach
Ose
Peinachorran
Peinlich
Portnalong
Portree
Ramasaig
Roag
Sconser
Skeabost
Sligachan
Staffin
Stein
Struan
Suladale
Talisker
Tarskavaig
Teangue
Torrin
Totaig
Tote
Treaslane
Trumpan
Uig
Uigshader
Ullinish
Upper Breakish
ieaTiree
Mannal
Scarinish :
ieaKanpoko HebridakieaBarra
Allasdale
Ardmore
Ardveenish
Bogach
Borve
Brevig
Castlebay
Caolas
Northbay
ieaBenbecula
Bail' Iochdrach
Balivanich
Nunton
Uachdar
ieaHarris
Amhuinnsuidhe
Ardhasaig
Borsham
Borve
Bun Abhainn Eadarra
Hushinish
Leverburgh
Luskentyre
Rèinigeadal
Rodel
Tarbert
ieaHegoaldeko Uist
Askernish
Auratote
Balgarva
Bornish
Daliburgh
Howmore
Iochdar
Kilaulay
Lochboisdale
Stoneybridge
ieaIparraldeko Uist
Ardheisker
Baile Glas
Carinish
Lochmaddy
Newtonferry
Sollas
Tigharry
ieaLewis
Achmore
Adabroc
Aignish
Aird Uig
Aird
Airidh a' Bhruaich
Ardroil
Arnol
Back
Baile an Truiseil
Balallan
Barvas
Bayble
Borrowston
Borve
Bragar
Branahuie
Breaclete
Breivig
Brenish
Broker
Brue
Cabharstadh
Calbost
Callanish
Carloway
Cliff
Coll
Cromore
Cross
Crossbost
Eorodale
Eoropie
Fivepenny
Flesherin
Garenin
Garrabost
Garynahine
Gravir
Gress
Habost
Holm
Kneep
Knock
Knockaird
Laxdale
Leurbost
Lionel
Marybank
Mealista
Melbost
New Tolsta
Newmarket
Newvalley
North Dell
North Tolsta
Parkend
Plasterfield
Port of Ness
Portnaguran
Portvoller
Sandwick
Shawbost
Shulishader
Skigersta
South Dell
Steinish
Stornoway
Swainbost
Timsgarry
Tolsta Chaolais
Tong
Uig :
# CfA2 Harresi Handia

Harresi Handia edo CfA2 Harresi Handia, galaxia filamentu erraldoi bat da. Unibertso behagarrian ikusgai dauden supergitura handienean artean dago, denera 500 milioi argi-urte luze inguru, 300 argi-urte zabal eta 15 milioi argi-urteko lodiera baitu. Hercules superkumulua eta Coma superkumuluaz osatua dago, azkenaren barne Coma kumulua eta Leo kumulua daude.
1989an Margaret Geller eta John Huchra astronomoek gorriranzko lerrakuntza erabiliz aurkitu zuten.
# Cha-cha-cha

Cha-cha-chá, 1950eko hamarkadaren hasieratik aurrera Kuban garatutako musika mota bat da, orduko danzón-mambo estiloan oinarrituta. Laster ospetsu bilakatu zen mundu osoan zehar. Tradizioak Enrique Jorrín musikagile hartzen du aitatzat.

## Erreferentziak

* ↑ Orovio, Helio. (1981). Diccionario de la Música Cubana. Habana: Editorial Letras Cubanas, 130 or. ISBN 959-10-0048-0..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16986699
# Cf.

cf. latinezko laburdura bat da, batzuetan cfr. aldaerarekin erabilia, aipu bibliografikoak egiterakoan eta erreferentziak aipatzerakoan oso erabilia. Latinezko confer/conferatur aditza dago laburdura honen atzetik: konparatu, erkatu, jarri aurrez aurre.
Confer irakurtzen da, (eta ez batzuetan ikusi den bezala *cita fuentes).

## Ikus, gainera

* Confer.
* Datuak: Q1048501
# Cha Min-kyu

Cha Min-kyu (koreeraz 차민규, Anyang, Gyeonggi, Hego Korea, 1993ko martxoaren 16a) Hego Koreako abiadura patinatzailea da, nazioartean lehiatzen dena.
Cha-k, 2018ko Neguko Olinpiar Jokoetan, parte hartu zuen, eta zilarrezko domina irabazi zuen 500 metroko lasterketan. Ekitaldiko errekor olinpikoa ezarri zuen 34,42 segundoko denborarekin, baina errekor hori, momentu batzuk geroago, azken irabazleak, Håvard Lorentzenek, 0,01engatik hautsi zuen. 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan ere, parte hartu zuen, eta zilarra irabazi zuen 500 metroko proban, 34,39 segundoko denborarekin, Gao Tingyu txinatarrarengandik, urrezko domina eta olinpiar errekor berriarengandik, 0,07 segundora.

## Bizitza pertsonala

Seulgo Korea National Sports University-n ikasi zuen. 2011n, 18 urterekin hasi zen izotz gainean abiadura patinatzen, bere unibertsitateko entrenatzailearen aholkuz.

## Emaitza pertsonalak

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Ekitaldia |
| 2018 | Pyeongchang | 02 ! | 500 m |
| 2022 | Beijing | 02 ! | 500 m |
| Munduko Kopa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Ekitaldia |
| 2016 | Nagano | 03 ! | 500 m |
| Asiako Neguko Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Ekitaldia |
| 2017 | Sapporo | 03 ! | 500 m |
| Unibertsiada ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Ekitaldia |
| 2017 | Almatý | 01 ! | 500 m |
| 2017 | Almatý | 01 ! | 1000 m |
Errekor pertsonalak :
| Abiadura-patinajea |||||
| Gertakaria | Emaitza | Data | Lekua | Oharrak |
| 500 m | 34,03 | 2019-03-10 | Utah Olympic Oval, Salt lake city | Hego Koreako gaur egungo errekorra |
| 1000 m | 1.08,73 | 2020-02-29 | Vikingskipet, Hamar | |
| 1500 m | 1.51,33 | 2016-09-10 | Olympic Oval, Calgary | |
| 3000 m | 4.09,69 | 2016-01-20 | Seul | |

## Erreferentziak

* ↑ «Athlete profile – Cha Min-kyu» pyeongchang2018.com.
* ↑ Yoo, Ji-ho. (2022-02-12). «(Olympics) Speed skater Cha Min-kyu wins silver medal in men's 500m» Yonhap News Agency.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cha Min-Kyu. 2020-04-25 (Noiz kontsultatua: 2022-04-21).
* ↑ (Ingelesez) Cha Min-kyu. 2022-02-24 (Noiz kontsultatua: 2022-04-21).

## Kanpo estekak

* http://www.isu.html.infostradasports.com/cache/TheASP.asp@PageID=103037&SportID=103&Personid=1020993&TaalCode=2&StyleID=0&Cache=2.html Cha Min-kyu] International Skating Union-en
* Cha Min-kyu SpeedSkatingBase.eu-n
* Cha Min-kyu SpeedSkatingNews.info-n
* Cha Min-kyu SpeedSkatingStats.com-en
* Cha Min-kyu Olympics.com-en
* Cha Min-kyu Olympedia-n
* Datuak: Q47260273
# Chaac

Chaac edo Chaak antzinako maia zibilizazioaren jainko garrantzitsua izan zen (maia kodexetan "B jainkoa"). Chaac euriarekin zegoen lotuta eta maia munduan horrek uztan eta nekazaritzan ezinbesteko garrantzia zuen. Baita tximista eta trumoia harekin lotzen ziren ere. Nekazaritzaren jainko babeslea ongintzakoa zen eta uzta ugariak izatea herriak berari eskatzen zion; dena dela, jainko maia guztiek bezala, bazuen bere alde iluna, berarengandik espero zena ematen ez zuenean: euria. Haren etsaiak txikizioa eta heriotza ziren. Ertamerikan Tláloc hartu zuen. Zapoteka herriarentzat Pitao Cocijo bere parekoa zen.

## Errepresentazioa

Chaac jainkoaren errepresentazioa tronpa luze bat zen, beheruntz kurbatua; normalean gizon zahar bat bezala, anfibio edo narrasti antzekoa, eta aizkora eramanez errepresentatzen zaion; aizkorak trumoia edo tximista irudikatzen du. Haren azalaren kolorea urdina zen, urarena eta emankortasunarena. Haren irudia sugearen iruditik sortu da, sugea uraren eta bizitzaren energiaren ikurra baita. Kolonizazio aurreko maia kodexetan bera da gehien agertzen den jainkoa. Konkista ondorengo testuetan artasoroen jainkoa bezala aipatzen zaio.

## Historia

Jainko honen bizileku zeruan dago, bereziki eurian. Dena dela, lurrean ere bizi zezakeen. Esaterako gustukoa zuen Chichén Itzáko zenotea, harren erresumaren sarrera. Horregatik bertan giza-sakrifizioak eskaintzen zitzaizkion. Haren garrantzia handia zen bereziki kontutan hartzen badugu Yucatán penintsulan ibai handiak ez daudela eta ura biltzen diren toki garrantzitsuenak zenoteak direla, azpimunduaren sarrera.

## Arkitektura

Antzinako maia hirietan ohikoa da bere errepresentazioa, bereziki Puuc estiloko eraikinetan. Haren irudiak, maskaroi handiaz bezala, adibidez, Uxmalen, Sayilen, Kabáhen edo Chichén Itzán ikus daitezke. Errepresentazio horietan tronpa antzeko sudur luze batekin ikusten zaio eta ahotik ateratzen zaizkion bi betortz borobilduekin. Batzutan lau puntu kardinaletan irudikatzen zaio lau jainko desberdinen moduan:
* Chac Xib Chaac (Ekialdeko Chaac Gorria)
* Sac Xib Chaac (Iparraldeko Chaac Zuria)
* Ek Xib Chaac (Mendebaleko Chaac Beltza)
* Kan Xib Chaac (Hegoaldeko Chaac Horia)

## Erlijioa

Gaur egun beraren aldeko kultua oraindik bizirik dago. Nekazariek, Ameriketako ohiko sinkretismoaren bidez, kristautasunarekin asimilatu dute eta San Tomasen irudiaz identifikatu dute.

## Erreferentziak

* ↑ Los dioses mayas, 44.or.
* ↑ Los dioses mayas, 45.or.

## Bibliografia

* D.R.: Los dioses mayas, Mérida (Yucatán): Dante, 2004.
* García Barrios, Ana, El aspecto bélico de Chaahk, el dios de la lluvia, en el Periodo Clásico maya. Revista Española de Antropología Americana 39-1 (2009): 7-29.
* Robert Redfield, eta Alfonso Barrera Vasquez, Chan Kom.
* Ralph L. Roys, The Book of Chilam Balam of Chumayel. 1967.
* Eric S. Thompson, Maya History and Religion. 1970.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1058253
* Multimedia: Chac / Q1058253
# Cha-U-Kao emakume pailazoa

Cha-U-Kao emakume pailazoa (frantsesez: La Clownesse Cha-U-Kao), Henri de Toulouse-Lautrec margolari frantsesak 1895an egin zuen lana da. Margolana Frantziako Parisko Orsay museoan erakusten da. Tamainua hau da: 64x49 zm.

## Ezaugarriak

Zirkoaren munduak beti liluratu zuen Toulouse-Lautrec. 1880ko hamarkadan zirkoaren inguruko lanak egin zituen eta, hurrengo hamarkadan, itzuli zen gai horretara, honelako lanekin. Gaueko emakumeak, bestetik, haren gustuko gaia zen eta hau horren bariantea da. Margolariaren heldutasun garaia zen. Toulouse-Lautrec 1901ean hil zen, eta, azken etapa honetan ohikoa zen pintzelada astunagoa, lodiagoa.
Cha-U-Kao izena onomatopeia bat zen: "zarata eta kaosa" esan nahi zuen. Zirku-jarduerak horrelakoak ziren. Hau Moulin Rougen egindako margolana da, Toulouse-Lautrec kabaretera bertaratzen ziren pertsonaiak margotzen baitzituen.
Toulouse-Lautrecek pailazoa bere kamerinoan irudikatzen du, ileorde zuri batekin eta soineko urdin batekin, tutu horia janzten. Pinturaren kromatismo biziak (horia, morea, gorria, turkesa) bizitasun handia ematen dio eszenari. Garai hartan estanpa japoniarrek margolariengan eragin handia izan zuten eta lan honetan ere ikus daiteke: oso marra gutxirekin giroa deskribatzen du, modeloaren bustoari tratamendu plastiko eta eskematikoa ematen dio. Gaiak eta teknikak Edgar Degas margolariak ekartzen digu burura; Toulous-Lautrec asko miretsi zituen Degasen lanak.

## Erreferentziak

* ↑ L. Cirlot (zuz.), Museo d’Orsay, «Museos del Mundo» bilduma, 8.liburuki, Espasa, 2007. ISBN 978-84-674-3811-6, 185 or.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)(Gaztelaniaz):Margolana Orsay museoaren webgunean.
* (Ingelesez):Bideoa Youtuben.
* Datuak: Q951954
# Cristopher Mansilla

Cristopher Javier Mansilla Almonacid (Punta Arenas, 1990ko maiatzaren 24a - Puerto Natales, 2021eko maiatzaren 10a) txiletar txirrindularia izan zen.

## Biografia

Luis Mansilla txirrindulariaren anaia zen. 2011an Antonio Cabrerarekin batera Pistako Txirrindularitza Txapelketa Panamerikarrean Madison modalitatean urrezko domina irabazi zuen. 2012an berriro ere irabazi zuten urrea, Mar del Platan ospatutako jokoetan. Urte horretan omnium modalitatean ere parte hartu zuen.
2021eko maiatzaren 10ean hil zen, COVID-19aren eraginez, 30 urte zituela.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Austral, La Prensa. (2021-05-12). «El Covid-19 se llevó al gran campeón natalino de ciclismo, Cristopher Mansilla Almonacid» La Prensa Austral (Noiz kontsultatua: 2021-05-13).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Luis y Cristopher Mansilla arrasan en Chile» Bikezona.com (Noiz kontsultatua: 2021-05-13).
* ↑ (Gaztelaniaz) Comunicaciones, Compañia Chilena de. «Cristopher Mansilla y Antonio Cabrera sumaron un nuevo oro en panamericano de ciclismo» alairelibre.cl (Noiz kontsultatua: 2021-05-13).
* ↑ Tercera, La. (2012-03-08). «Chile suma otro oro en Panamericano de ciclismo» La Tercera (Noiz kontsultatua: 2021-05-13).
* ↑ (Gaztelaniaz) ADN. «Falleció el seleccionado chileno de ciclismo Cristopher Mansilla Almonacid» ADN (Noiz kontsultatua: 2021-05-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22926728
* Multimedia: Cristopher Mansilla / Q22926728
# Cristopher Mercedes

Cristopher Crisostomo Mercedes,, (La Romana probintzia, Dominikar Errepublika, (1994ko martxoaren 8a), beisbolean lehiatzen den kirolari dominikarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina lortu zuen Dominikar Errepublikaren taldearekin, Japoniaren eta AEBko taldeen atzetik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Darío Álvarez, Gabriel Arias, Jairo Asencio, Luis Felipe Castillo, Jumbo Díaz, Junior García, Jhan Mariñez, Cristopher Mercedes, Denyi Reyes, Ramón Rosso, Ángel Sánchez, Raúl Valdés, Roldani Baldwin, Charlie Valerio, José Bautista, Juan Francisco, Jeison Guzmán, Erick Mejia, Gustavo Nuñez, Emilio Bonifácio, Melky Cabrera, Johan Mieses, Yefri Pérez eta Julio Rodriguez-ek.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Cristopher Mercedes» olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55541048
* Multimedia: C. C. Mercedes / Q55541048
# Cristália

Cristália Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 5.121 biztanle ditu 840,702 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1756196
* Multimedia: Cristália / Q1756196
# Cristolț

Cristolț Errumaniako udalerri bat da, Sălaj konderrian. 1.056 biztanle ditu, 44,66 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Cristolț $^{(en)}$ Muncel $^{(en)}$ Poiana Onții $^{(en)}$ Văleni $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12685292
* Multimedia: Cristolț, Sălaj / Q12685292
# Cristóbal Errázuriz

Cristóbal Errázuriz (Cali, 1958ko otsailaren 22a) kolonbiar zinema, antzerki eta telebistako aktorea da. Kolonbiako hainbat ekoizpen antzezteagatik aitortzen da, horien artean Café, con aroma de mujer, Mascarada eta La mujer del presidente nabarmentzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ A Cristóbal Errázuriz, un accidente y 15 cirugías lo sacaron de la Tv El Tiempo. 2011ko ekainaren 15a. 2019ko otsailaren 19an kontsultatua.
* ↑ Los actores de Café, con aroma de mujer, 21 años después TV y Novelas. 2019ko otsailaren 19an kontsultatua.

## Kanpo estekak

* Fitxategia Colarten
* Cristóbal Errázurizen historia
* Datuak: Q26996188
# Cristóbal Lekunberri

Cristóbal Lekunberri Gandarias (Leitza, 1819ko abuztuaren 2a - Donostia, 1882ko apirilaren 5a) nafar arkitektoa izan zen. Madrilen ikasi eta Bigarren Karlistaldian erbesteratu zen. Gasteizko Salestarren komentuaren lanak hasi zituen.
* Datuak: Q29625886
* Multimedia: Cristóbal Lecumberri / Q29625886
# Cristóbal Halffter

Cristóbal Halffter (Madril, Espainia, 1930eko martxoaren 24a - Villafranca del Bierzo, 2021eko maiatzaren 23a) musikagilea eta orkestra zuzendaria izan zen, Ernesto eta Rodolfo Halffterren iloba.

## Bizitza

Madrilen egin zituen ikasketak, hasieran Conrado del Camporekin eta geroago Alexander Tansmanekin. Manuel de Falla orkestraren zuzendari izan zen (1955-1963), Madrilgo Kontserbatorioko konposizio katedraduna (1960) eta zuzendaria (1964-1966). Serialismoa eta ausazko musika landu zituen 1975az geroztik. Espainiako Musikako Sari Nazionala eman zioten 1953an, Espainiako Arte Ederretako Domina jaso zuen 1983an, eta San Fernandoko Akademiako kide izendatu zuten. 1994an Espainiar Musikaren Guerrero Fundazioaren saria eman zioten, eta 1995ean Konposizioaren Europako saria.
Musikagile emankorra izan zen. Obra aipagarriak zituen, besteak beste: Antífona Pascual (1952), Misa ducal (1956), Gaudium et Spes-Beunza (1972), Elegía a la muerte de tres poetas españoles: Antonio Machado, Miguel Hernández y Federico García Lorca (1976); Officium defunctuorum (1979), Preludio Madrid 92 (1991), Don Quijote opera (2000), Adagio en forma de rondo para orquesta (2003), Lázaro opera (2007).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q375388
# Cristóbal Colón, de oficio... descubridor

Cristóbal Colón, de oficio... descubridor (euskaraz Kristobal Kolon, lanbidez... aurkitzaile) 1982ko Mariano Ozores espainiar zinema zuzendariak zuzendutako historia komedia film bat da.
Kristobal Kolon nabigatzaile eta abenturazalearen bizitza umorezko ikuspuntutik kontatzen da, behin eta berriz filmatu zen Espainiako trantsizioaren garaiko aipamen historiko eta politikoak eginez. Adibidez, filmeko pertsonaietako elizgizon batek Frai Marcelino Camacho de Carabanchel izena du, garai hartan PCE alderdia eta CCOO sindikatu komunisten burua eta frankismoaren aurkari irmoa izateagatik espetxealdian egon zen Marcelino Camachoren umorezko aipamen garbia.
Filmak sekulako kritika txarrak bereganatu arren, garaiko espainiar gizartea komedien egarriz zegoenez, zinemetan milioi eta erdi lagun baino gehiagok ikusi zuten, aitzakia horrekin espainiar zinemagintzak antzeko beste bi umorezko film burutzera ausartu zen: Juana la loca... de vez en cuando ("Joana eroa... noizbehinka") eta El Cid Cabreador ("Cid Zirikatzailea").
1970eko hamarkadan Erresuma Batuan Monty Pyton umorista taldeak bere filmeetan jorratutako antzeko umorearen ildoari heldu zion.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Kristobal Kolonek (Andrés Pajares) Indietarako iristeko bere sartalderako itsas bidaia finantzatzeko asmoz Elisabet Gaztelakoa (Fiorella Faltoyano) erregina bere xarmaz konbentzitu beharko du.

## Aktoreak

* Andrés Pajares: Kristobal Kolon
* Fiorella Faltoyano : Elisabet Katolikoa
* María Kosty: Felipa
* Rafaela Aparicio: Boabdilen ama
* Ángel de Andrés: Frai Juan Pérez
* Roberto Camardiel: Kalifa
* Quique Camoiras: Frai Tomas Torquemada
* José Carabias: Boabdil
* Alberto Fernández: Juan de la Cosa
* Antonio Gamero: Frai Marcelino Camacho de Carabanchel
* Antonio Garisa: Kolonen aita
* Manolo Gómez Bur : Cisneros kardinala
* Alfredo Mayo: Frai Diego de Deza
* Juanito Navarro: Fetuchino
* Juan Carlos Naya: Kapitain Handia, Gonzalo Fernández de Córdoba

## Kanpo estekak

* Cristóbal Colón, de oficio... descubridor filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Gaztelaniaz)
* IMDBko fitxa irkaugrai (Ingelesez)
* Datuak: Q5791783
# Dayton (New Jersey)

Dayton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Middlesex konderrian dago, New Jersey estatuan. 8.138 biztanle ditu, 5,464687 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Middlesex konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1086423
* Multimedia: Dayton, New Jersey / Q1086423
# Dayton (Pennsylvania)

Dayton Pennsylvaniako borough bat da. Armstrong konderrian kokatua dago. 2010ean 553 biztanle zituen, 0,97 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Armstrong konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q664218
* Multimedia: Dayton, Pennsylvania / Q664218
# Dayton (Tennessee)

Dayton Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Rhea konderrian kokatuta dago, Tennessee estatuan. 7.065 biztanle ditu, 16.575.923 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Rhea konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1020730
* Multimedia: Dayton, Tennessee / Q1020730
# Dayton (Minnesota)

Dayton Minnesotako hiri bat da. Hennepin konderrian kokatua dago. 2010ean 4.671 biztanle zituen, 60,21 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Hennepin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1931777
* Multimedia: Dayton, Minnesota / Q1931777
# Dayton (Montana)

Dayton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lake konderrian kokatuta dago, Montana estatuan. 104 biztanle ditu, 1,432749 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lake konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q965572
# Dayton (Nevada)

Dayton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lyon konderrian kokatuta dago, Nevada estatuan. 15.153 biztanle ditu, 81,75089 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lyon konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1020984
* Multimedia: Dayton, Nevada / Q1020984
# Dayton (Oregon)

Dayton Oregongo hiri bat da. Yamhill konderrian kokatua dago. 2010ean 2.534 biztanle zituen, 2,17 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Yamhill konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2353881
* Multimedia: Dayton, Oregon / Q2353881
# Dayton (Kentucky)

Dayton Kentuckyko hiri bat da. Campbell konderrian kokatua dago. 2010ean 5.338 biztanle zituen, 3,33 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Campbell konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3181125
* Multimedia: Dayton, Kentucky / Q3181125