OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Peio Erramuzpe

Peio Erramouspe Karrika, izengoitiz Manexene eta Harrixabal (Banka, 1880ko urriaren 30a - Banka, 1967ko ekainaren 23a) Nafarroa Behereko bertsolaria izan zen.

## Bizitza

Peio Erramouspe Bankan jaio zen 1880an. Ikasketak gazterik utzi zituen, eta laborari gisa bizi izan zen bere baserrian. 1911ko azaroaren 26an, Joana Karrikaburu bankarrarekin ezkondu zen; bi seme-alaba izan zituzten: Mari Antoaneta eta Ximun. Bat-bateko bertso sariketa zenbaitetan parte hartu izan zuen baina, bereziki, familiako bazkarietan edo herriko besta batzuetan kantatu zuen bat-batean. Hainbat bertso idatzi utzi zuen, aldiz. Eskualdunak eta Gernikako Arbola bertso sortagatik saria lortu zuen 1908an, Atharratzen.
1913an ikaragarriko uholdea gertatu zen Baztan eta Baigorri inguruetan. Uholde hari buruzko testu franko aurki liteke. Peio Erramuzpek bertso sorta batean kontatu zuen zer gertatu zen:
   1. Zer turbiak zauzkun menditarik jautsi
   Bazterrak gain behera dauzkute erautsi
   Lekuka da jendea heiagoraz hasi
   Nunbaitik hor laguntza nahiz ardietsi
   2. Uhaste beltz itsusi eta lazgarria
   Jo daizku Espainia bai eta Frantzia
   Gizonak nola ahantz zer den izurria
   Barna duke sartua horren ukaldia
   3. Dirdira batekin da betbetan erori
   Beha zagonak dauku segurtatu hori
   Zaku bat lehertu da urraturik jarri
   Hauzako mendia du urpean ezarri
   4. Arbolak zeramatzan airos zoletara
   Etxeak etxolekin aurdikiz lurrera
   Harri eta arrokek zuten zorte bera
   Noiz bazterrak izan du holako ikara
   5. Landa, mahasti, pentze, zenbat xahutuak
   Zuharrak han hemenka daude larrutuak
   Urak beren bidetik dire baztertuak
   Zigor pisuaz gaitu zafratu Jainkoak
   6. Herioa jendeak hurbil du ikusi
   Urak azkar goititzen direnean hasi
   Nor bera beti zoan ahalaz ihesi
   Irrisku denean da nunbait nahi bizi
   7. Karitate ederra bertute noblea
   Zonbat den hunkigarri elgar laguntzea
   Nahigabez urturik denean jendea
   Frantses bihotzak daki zer den emaitea
   8. Urrikari gaituzte jendek bazterretan
   Zer ez dute emaiten behar ordu huntan
   Konda beza hunkiak haurride onetan
   Etsiturik ez dadin geldi auhenetan

## Bertsoak

Ondoko bost bertso sail hauek sariztatuak edo aipatuak izan ziren:
* Eskualdunak eta Gernikako arbola, ohorezko aipamena Atharratzen 1908an;
* Bedatsa edo primadera, 6. saria Hazparnen 1909an;
* Uda, 3. saria Mugerren 1911n;
* Larrazkena, ohorezko aipamena Donibane Garazin 1912n;
* Artzain mendian, 2. saria Gure Herria-ren sariketan 1924an.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Bidegain, Eneko. Urepeletik Bidarraira, bi mende bertsotan. Bertsolari aldizkaria, 2019ko urtarrilak 3, CC BY-SA 4.0, bertsolari.eus (Noiz kontsultatua: 2020-8-11).
* ↑ Bankako bertsulari ohien koblak. eke.eus (Noiz kontsultatua: 2020-8-11).
* ↑ Peio Erramouspe "Manexene". BDB Bertsolaritzaren datu-basea, bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2020-8-12).

## Kanpo estekak

* Bankako bertsulari ohien koblak, Bankarrek bilduak eta 2013ko uztailaren 13ko omenaldi egunean kantatuak, eke.eus
* Datuak: Q98293729
# Peio Jorajuria Ithourria

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Peio Jorajuria (argipena)»
Peio Jorajuria Ithourria (Senpere, 1955eko irailaren 8a) idazle eta kazetari lapurtarra da. Herria astekariko erredaktoreburu da, eta euskaltzain urgazle 2006 urtetik.

## Biografia

Senperen sortu bada, Bidarrai du orai bizitokia.

## Obra nagusiak

* Bidarrai - Monografia (Jakintza, 1998).
* Uzkinazo luma (Maiatz, 2008).
* Infife (Maiatz, 2012).
* Émil Larre (1926-2015) : lekukotasun, kanta eta idazki. 2020.

## Erreferentziak

* ↑ irudia, Komunikazioa eta. «Peio Jorajuria Ithourria» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2018-03-12).
* ↑ «Émil Larre (1926-2015) : lekukotasun, kanta eta idazki» Radio LAPURDI Irratia (Noiz kontsultatua: 2020-10-29).

## Kanpo estekak

* Elkarrizketa Berrian, 2018/04/22.
* Datuak: Q50411243
* Multimedia: Peio Jorajuria / Q50411243
# Peio Lizarazu

Peio Lizarazu —nazioartean Peyo Lizarazu izen-deiturez ezaguna— (Hendaia, Lapurdi, 1975eko irailaren 25a) surflaria da. Bixente Lizarazu munduko eta Europako txapelduna izandako futbolari ohiaren anaia da.
Errugbira jokatzen zuen gaztetan, lehen mailako Begles taldean arituz. Ordea, surflarien artean ezaguna den Quiksilver jantzien enpresak lana eskaini zion eta surfaren mundura itzuli zen.
Merkataritza ikasi zuen Bordelen eta gero Ingalaterran. Hainbat urtez Quiksilverren talde-managerra izan ondoren, gaur egun saltzaile da. Surfaren zaletua da, 2002ko azaroan munduko olaturik handienetako batzuk aurkitu eta surfeatu zituen Hendaiatik Donibane Lohizunera dagoen Belharra izeneko itsas-gunean.

## Kanpo estekak

* Amets ARZALLUS: «Peio Lizarazu: "Itsasoa garbia dagoela atzematen dut"», Argia, 1957. zenbakia, 2004-09-12.
* Aitor ABAROA: «Peyo Lizarazu: "Itsasoa umiltasuna zer den ikasteko irakaslerik onena da"», Gaztezulo, 153. zenbakia, 2014.
* Datuak: Q3377851
# Peio Etxeberri-Aintxart

    Artikulu hau historialari eta politikariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Etxeberri (Argipena)».
Peio Etxeberri-Aintxart (Baiona, 1973ko abenduaren 11 -) Euskal Herriko historialari, idazle eta politikaria da. Batez ere Historia Garaikidea ikertzen du. Gaur egun, Donibane Lohizunen bizi da.

## Biografia

Historia ikasketak Paue eta Bordelen egin zituen.
Arlo politiko-sozialean Demoak mugimenduko kide eta bozeramaileetakoa izan zen. Ezkerreko abertzalea, Donibane Lohizuneko zerrenda abertzalearekin zinegotzia da eta Abertzaleen Batasuna alderdiko eleduna da.
Egun Elkar kultura arloko enpresan ari da lanean, argitalpenen zuzendari.

## Lanak

Euskalduna izan arren, bere orain arteko lan argitaratu gehienak frantsesez izan dira; badira euskaraz eta frantsesez direnak.
* Euskal rock'n' rolla. Histoire du rock basque, Atlantica, 2001; Colette Larrabururekin batera.
* Dictionnaire thématique de culture et civilisation basques, Pimientos, 2004.
* Le Mouvement culturel basque II, Elkar; beste batzuekin batera.
* Habiter son pays. Question immobilière et foncière en Pays basque Nord, Gatuzain, Larresoro; Maite Goihenetxe eta Pierre Visslerrekin batera.
* Euskal Herria: Historia kondatzen duten 40 tokiak / Les 40 lieux qui font l’histoire, Ondarea, 2009; Peio Etxeberrirekin batera.
* Louis XIV et le Pays Basque, Elkar, 2010.
* Initiation à l'histoire du Pays Basque, des origines à nos jours, Elkar, 2011.
* Le mouvement Enbata, Jon Etxeberri-Aintxartekin batera, Elkar, 2013.
* Pourquoi est- on indépendantiste à Hernani et pas à Bayonne, Elkar, 2016
* Pourquoi nous sommes abertzale - 55 clés pour comprendre le mouvement basque, Arteaz, 2017

## Erreferentziak

* ↑ Frantseserako sortutako grafian Etcheverry-Ain(t)chart.
* ↑ Pays basque en raccourci, Sud Ouest, 2011ko azaroaren 14a.
* ↑ Demoen webgunea.
* ↑ Presoen sakabanaketa salatzeagatik bost demo epaituko dituzte Baionako auzitegian, Gara, 2007ko martxoaren 18a.
* ↑ Etxeberri-Aintxart Herriko Etxearen batzordeetako kide.
* ↑ Donibandarra eledun gisa Berriaren webgunean.
* ↑ Elkar Fundazioaren webgunea.
* ↑ Au Pays basque, tout le monde aspire à la paix, Ouest-France.
* ↑ Liburua Badok webgunean.
* ↑ Liburua EKEren webgunean.

## Ikus, gainera

* Demoak
* Abertzaleen Batasuna

## Kanpo estekak

* Aberri txiki, aberri handi hitzaldia.
* Historialaria ARIHPB elkartearen webgunean.
* Datuak: Q3374406
* Multimedia: Peio Etcheverry-Ainchart / Q3374406
# Peio Etxeleku

Peio Etxeleku (Donazaharre, Nafarroa Beherea, 1974ko ekainaren 13a) baxenabartar politikari jeltzalea da. 2020ko abenduaz geroztik Euzko Alderdi Jeltzaleko Ipar Buru Batzarreko lehendakaria da.
Parisko ESSEC Business Schoolen egin zituen ikasketak. 1999an egin zen jelkide. Gaur egun, Agour gaztandegia eta Geroari eraikuntza enpresak kudeatzen ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Euzko Alderdi Jeltzalea. Peio Etxeleku. (Noiz kontsultatua: 2021-01-07).
* 1 2 Erremundegi Beloki, Ekhi. (2021-01-07). «Peio Etxeleku, EAJko Ipar Buru Batzarreko presidentea: «Euskal Hirigune Elkargoan jakobinismoa erreproduzitu dugu»» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-01-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q104712344
# Peio Goikoetxea

Peio Goikoetxea Goiogana (Ermua, 1992ko otsailaren 14a) bizkaitar txirrindulari ohia da, 2016tik 2023ra profesionala izandakoa.

## Palmaresa

2013
* 2. Goierriko Itzulian
2014
* Portugalgo Etorkizuneko Itzuliko etapa bat
* 3. Trofeo Santiago en Cosean
* 3. Xanisteban Sarian
2015
* Caparroso Sari Nagusia
* Lleidako Itzuliko bi etapa
* Leongo Itzuliko etapa bat
* 3. Zumaiako Sarian
2016
* Galiziako Itzuliko etapa bat (taldekako erlojupekoa)
2017
* Oroko Andre Maria Saria
* Lleidako Itzuliko etapa bat
* Segoviako Itzuliko etapa bat
* 2. Lazkaoko Proban
* 2. Espainiako errepideko txapelketan (amateurretan)
2022
* Omango Tourreko Saiatuenaren saria

## Taldeak

| Taldea | Urteak | Modalitatea |
| Manzana Postobón Team | 2016 |

## Erreferentziak

* ↑ Peio Goikoetxea: Taldekideen maitasuna da nite garaipen handiena

## Kanpo estekak

Peio Goikoetxea - ProCyclingStats
* Datuak: Q28823947
# Peio Jorajuria (argipena)

Peio Jorajuria pertsona hauen izena izena da:
* Peio Jorajuria Ithourria (Senpere, 1955eko irailaren 8a) idazle eta kazetari lapurtarra da. Herria astekariko erredaktoreburu da, eta euskaltzain urgazle 2006 urtetik.
* Peio Jorajuria Otalazt (Donibane Lohizune, Lapurdi, 1979ko irailaren 14a) euskal idazlea da eta Seaskako lehendakaria 2019. urtetik.
# Pedro Subijana

Pedro Subijana Reza (Donostia, 1948ko azaroaren 5a - ) euskal sukaldaria da.
Zarautz eta Madrilgo ostalari eskoletan hezi zen. 1975an, Akelarre jatetxearen buru jarri zen, bereizpen altuekin saritua entzute handienetako sukaldaritza gidetan. Irakasle eran, sukaldaritza ikastaroak eman ditu amerikar eta europar erakunde ezberdinetan, baita enpresa eta heziketa eskola espainiarretan ere. Euskal Telebistan saio bat presentatzen du, "La cocina de Pedro Subijana", 1992etik 1.400 saio baino gehiago zabalduta dituela.
2007an Akelarre jatetxeari Michelin Gidako 3 izar eman zizkioten, gehienezko balioa.

## Sariak

* 1979: Gastronomia Sari Nazionala sukaldari onenari
* 1982: Club Gourmets Saria Espainiako sukaldari onenari
* 1997: Berriz ere Club Gourmets Saria Espainiako sukaldari onenari
* 1999: Sukaldari onena "Gastronomiako onena" elkarteak saritua
* 2000: Espainiako Elikagaiak Saria.
* 2003: Eurotoques Internacional elkarteko presidente.
* 2016: Arte Ederretako Merituaren Urrezko Domina (Espainiako Kultura Ministerioa)

## Liburuak

* Menú del día I (1992).
* Menú del día II (1993).
* Denok sukaldari (1994).
* Cocina riojana (Lorenzo Cañas-ekin batera).
* Mis recetas de la tele (1995)
* Pedro Subijana cocinando para Inasmet (1998).
* La cocina vasca de Pedro Subijana (1999).
* La cocina vasca para el Grupo Ingeteam (1999).
* La cocina de Akelarre, el sueño de Pedro Subijana (Everest, 2001).
* La cocina doméstica de Pedro Subijana (Astamenda-Ttarttalo, 2003).

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) (Noiz kontsultatua: 2016.12.24).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) (Gaztelaniaz) (Frantsesez) Akelarre jatetxearen gunea
* (Gaztelaniaz) Bere telebista saioa EiTB gunean
* Elkarrizketa Pedro Subijanari Argia astekarian.
* Datuak: Q2889193
* Multimedia: Pedro Subijana / Q2889193
# Pedro Tabar

    Artikulu hau politikari nafarrari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Tabar (argipena)».
Pedro Jose Tabar Oneca (Zarrakaztelu, 1945eko urriaren 31) UPNko politikaria da.
Nafarroako Kutxan lan egin zuen. Caparrosora ezkonduta, politikan herriko udalean hasi zen. 1991a zerrenda independiente baten buruan aurkeztu zen, baina ez zuen alkatetza erdietsi. Bi urte geroago UPNn sartu zen, eta hurrengo hauteskundeetan (1995) alkate aukeratu zuten. 1999 eta 2003 bitartean Nafarroako Udalerri eta Kontzejuen Federazioko presidentea ere izan zen. 2003-2007 legegintzaldian parlamentaria ere izan zen.
# Pedro Sorrigieta

Pedro Sorrigieta, ezagunagoa Perico Sorrigieta izenez, Euskal Herriko txirrindularia izan zen. Honek, Lorenzo Okaren erario nagusia izan zen eta, horrez aparte, Okak ireki zuen bizikleta denda eta gero Bilboko Foru Aldundia kalean bizikleta denda bat ireki zuen 1911. urtean.

## Palmaresa
### 1909

Castro Urdiales
Gijon
2. Zilarrezko Kopan
3. Bizkaiko Txapelketan
3. Bilboko Txirrindularitza Elkarteko Txapelketan

### 1910

2. Bizkaiko Txapelketan
4. Espainiako Txapelketan
5. Ribadesellan

### 1911

3. Donostia-Ormaiztegi-Donostia
3. Bizkaiko Txapelketan

### 1924

Bilboko Txirrindulari Elkarteko txapelketa
# Pedro Teixeira

Pedro Teixeira Albernaz (Lisboa, 1595 inguruan — Madril, 1662) kartógrafo portugaldarra izan zen Filipe IV.a Espainiakoa erregearen zerbitzuan.

## Biografía

Luís Teixeiraren semea eta João Teixeira Albernaz, zaharraren anaia, Juan Bautista Labaña kartografo portugaldarraren dizipulua izan zen. 1619tik aurrera Espainian lan egin zuen eta Madrilen finkatu zen. Haren lan asko galdu egin dira baina oraindik penintsularen kostaldeko kartografia gordetzen da. Juan de Herrerak zuzentzen zuen Madrilgo Academia Real Mathematica irakatsi zuen. Haren lan ezagunena, erregearen enkarguz 1656an burutu zuen Mantua Carpetatorum sive Matritum Urbs Regia (Madrid Ciudad Regia) mapa, «Teixeira planoa» ezaguna bezala, izan zen.

## Obra

* 1621 - Carta dos Estreitos de S. Vicente e Magalhães, João Teixeira Albernaz, Zaharrarekin batera egina.
* 1634 - La descripción de España y de las costas y puertos de sus reinos. Atlas hau orain gutxi aurkitu da eta Vienako museoan dago jasota.
* 1656 – Topografia de Madrid, Frantziako Liburutegi Nazionala, Paris.
* 1662 - Descripción del Reyno de Portugal y de los Reynos de Castilla.

## Erreferentziak

* ↑ http://books.google.es/books?id=32PH29k3BL4C&printsec=frontcover&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q=plano&f=false Pedro Texeira, Felipe Pereda, Fernando María. El atlas del rey planeta: descripción de España y de las costas y puertos de sus reinos de Pedro Texeira (1634) 69 or. Nera, 2002], Google Books.

## Bibliografía

* CORTESÃO, Armando, e MOTA, Avelino Teixeira da, Portugaliae Monumenta Cartographica. IV., V. liburukiak, Lisboa: INCM, 1987.
* MOTA, A. Teixeira da, Cartas Portuguesas Antigas na Colecção de Groote Schuur. Lisboa: Centro de Estudos de Cartografía Antiga/Junta de Investigações Científicas do Ultramar, 1977.
* PEREDA, Felipe; MARÍAS, Fernando (ed.). El atlas del Rey Planeta: la "descripción de España y de las costas y puertos de sus reinos" de Pedro Teixeira (1634) (3.arg.). Donostia: Nerea, 2003. ISBN 84-89569-86-X.
* TEIXEYRA, Pedro (Felipe Pereda eta Fernando Marías, editoreak): Descripción de España y de las costas y puertos de sus reinos, de Pedro Texeira. Hondarribia, Spain. Ed. Nerea, 2002. ISBN 978-84-89569-86-7.
* VITERBO, Sousa, Trabalhos Náuticos dos Portugueses, Séculos XVI e XVII. Lisboa: INCM, 1988.

## Kanpo estekak

* (Galizieraz): CulturaGalega.org Galiziako kostaldearen mapak.
* (Portugesez): Instituto-Camoes.pt («La familia Teixeira Albernaz»).
* Datuak: Q3109419
* Multimedia: Pedro Teixeira Albernaz / Q3109419
# Pedro Teixeira (Minas Gerais)

Pedro Teixeira Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 1.810 biztanle ditu 112,959 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1608543
* Multimedia: Pedro Teixeira (Brasil) / Q1608543
# Pedro Soraluze

Pedro Manuel Soraluze Zubizarreta (XIX. mendearen erdialdera, Donostia, Gipuzkoa – 1919ko abenduaren 1a, Donostia, Gipuzkoa) euskal historialari, kazetari eta iragarkigile bat izan zen.
Nikolas Soraluzeren semea eta Kandido Soraluze musikariaren iloba izan zen, baita Jose Maria Usandizaga donostiar konposatzaile ospetsuaren osaba ere (bere arreba haren ama baitzen).

## Ibilbidea

Gaztetatik hainbat egunkari eta aldizkarietan lan egin zuen. 1902an Donostiako San Telmo museo sortu berriaren lehenbiziko zuzendaria izen zen, kargu honetan lan bikaina eginez bere heriotzararte egon zelarik. 1914an Espainiako Errege Akademiako Euskal etnografia saila sortu eta 1919ko azaroaren 5an Donostiako Kronikaria izendatu zuten. Bere idazlan ugarien artean Euskal-Erria aldizkarian Gipuzkoako erromatar arkeologia, biografiak, itsasoa eta arrantzaleei gaiak eta artxibategiei buruzko ikerketen artikuluak nabarmentzen dira, orokorrean, historia gaitzat zituzten atal guztiak ukitu zituelarik.

## Kanpo estekak

* Pedro Soraluzeren biografia irakurgai. Auñamendi Entziklopedia. Euskomedia.org (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q12265700
# Pedro Tamen

Pedro Mário Alles Tamen (Lisboa, 1934ko abenduaren 1a-Setúbal, 2021eko uztailaren 29a) portugaldar idazle eta literatura itzultzailea izan zen.

## Biografia

Pedro Tamen Lisboako Unibertsitatean zuzenbidea ikasi zuen. 1958tik 1975era Moraes argitaletxea zuzendu zuen eta Gulbenkian Fundazioa 1975tik 2000ra administratu zuen. 1987tik 1990 arte Portugalgo PEN Klubaren Presidentea izan zen. Poesia idatzi zuen batez ere. Garrantzi handia izan dute, bestetik, nazioarteko idazleen itzulpenak, besteak beste, Gabriel García Márquez, Proust eta Gustave Flaubert. Halaber, aldizkari desberdinetan kolaboratu zuen, tartean, Anteu. Cadernos de Cultura; azken honen zuzendaria izan zen. Literatura munduko sari asko jaso zituen. 1959an Maria Isabel Bénard da Costarekin ezkondu zen. 1973an dibortziatuta, 1975ean Maria da Graça Livério Seabra Gomesekin ezkondu zen. Setúbalen ospitalizatuta, 86 urte zituelarik, 2021ean, hil egin zen.

## Obra ezagunena

Bere lan ezagunena Um Teatro às Escuras (2011) poesia liburua da.
* Poema para Todos os Dias (1956, poemak)
* O Sangue, a Água e o Vinho (1958, poemak)
* Escrito de Memória (1973, poemak)
* Os Quarenta e Dois Sonetos (1973, poemas)
* Horácio e Coriáceo (1981)
* Principio de Sol (1982, poemak)
* Guião de Caronte (1997)
* Retábulo das Matérias (1956-2001 arteko poesiaren bilketa, 2001)
* Analogia e Dedos (2006, poemak)
* O Livro do Sapateiro (2010, poemak)
* Um Teatro às Escuras (2011)
* Rua de Nenhures (2013, poemak)

## Erreferentziak

* ↑ http://www.antoniomiranda.com.br/iberoamerica/portugal/pedro_tamen.html
* ↑ Portugalgo Liburutegi Nazionala
* ↑ https://24.sapo.pt/atualidade/artigos/poeta-e-tradutor-pedro-tamen-morre-aos-86-anos

## Kanpo estekak

* (Portugesez):Pedro Tamenen "Oda" poesia.
* Datuak: Q1467502
# PIM

Protocol Independet Multicast (PIM) IP sareentzako multicast bideratze protokolo familia bat da. PIMk datuen banaketa eskaintzen du sare lokaletan edota hedapen zabaleko sareetan igorle batetik hartzaile askotara eta igorle askotatik hartzaile askotara. PIMri protokolo independentea deritzo ez duelako mekanismo propiorik topologiak detektatzeko, baina horren ordez beste bideratze protokolo batzuk emandako bideratze informazioa erabiltzen du, Border Gateway Protocol(BGP) bezalakoa adibidez.
Talde helburuanintzen bideratzaileen arteko datu bidalketarako PIMen lau aldaera daude:
* PIM Sparse Mode(PIM-SM) edo modu sakabanatua, eraikitzen du esplizituki direkzio bakarreko zuhaitz partekatuak Rendezvous puntu baten (RP) taldeka : errotuta, eta aukeran “shortest-path” zuhaitzak. Honen funtzioa, talde helburuanitzeko bideratzaileak sakabanatzea azalera zabalean irabaziz. :PIM-SM nahiko ondo eskalatzen du azalera zabaletan erabiltzeko. Hemen datagramen bidalketan erabiltzen den algoritmoa Join da.
* PIM Dense Mode (PIM-DM) edo modu dentsoa, eraikitzen du inplizituki “shortest-path” zuhaitzak domeinua multicast trafikoaz gainezkatuz eta :inausketa eginez hartzaileak ez dauden adarretan. Honen funtzioa, inguruko bideratzaile gehienak parte hartzea eta gertuen dauden beste :bideratzaileei informazioa bidaltzea, baina parte hartzen ez dutenei ezer ez bidaltzea da. PIM-DM eskalibilitate ezaugarri kaskarrak ditu. :Bideratzaileek datagramak bidaltzeko erabiltzen duten algoritmoa RPF da.
* Bidirectional PIM, eraikitzen du esplizituki bi direkziotako zuhaitz partekatuak. Ez du inoiz sortzen “shortest-path” zuhaitza beraz, latentzia :handiagoa izango du PIM-SM baino. Hala ere ondo eskalatzen du.
* PIM sourece-specific multicast (PIM-SSM) iturri bakarrak errotzen diren zuhaitzak eraikitzen ditu; modu horretan, aplikazio gutxi batzuetarako :seguruago eta eskalabilitate handiagoa duen eredua eskaintzen du. Protokolo honetan IP datagrama bat transmititzen da igorle batetik helburu batera :eta hartzaileak datagrama hauek jaso dezakete kanal batean harpidetuz.
Lauretatik, PIM-SM inplementazio handiena du. Normalean, PIM-SM IPTV sistemetan erabiltzen da, multicast fluxuen bideraketa egiteko VLAN eta azpisare edo sare lokalen artean.

## Bibliografia

RFC 3973(http://tools.ietf.org/html/rfc3973) , Protocol Independent Multicast - Dense Mode (PIM-DM): Protocol Specification (Revised), A. Adams, J. Nicholas, W. Siadak (January 2005).
# PIN diodo

PIN diodoa hiru geruzadun diodo mota bat da, erdiko geruza erdieroale intrinsekoa, eta alboko geruzak bat P motakoa eta bestea N motakoa izanik. Praktikan, ordea, geruza intrintsekoa erresistibitate haundiko P edo N geruza batekin ordezkatzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2628074
* Multimedia: PIN Diodes / Q2628074
# PGL

Petrolio gas likidotua (PGL) hidrokarburo gasen nahasketa da, egoera likidoan gordea, gehienbat ibilgailu eta berogailuen erregaitzat erabilia. Petrolioaren fintzetik eratorria da %40an eta gas naturalaren tratamendu prozesutik %60an. Ofizialki PGL osatzen duten hidrokarburoak propanoa eta butanoa dira, baina nahasketak %0,5 arte beste hidrokarburo arin izan ditzake, hala nola, butadienoa. PGL erregaia, ibilgailuen erregaia, butano (C$_4$H$_{10}$) eta propano (C$_3$H$_8$) 50-50 nahasketa da.
Lehen, PGL petrolioaren hondakintzat hartzen zen, eta su-dorre tontorretan erretzen zen. Egun destilazioz berreskuratzen da.
Jariakin hau, giro tenperaturan lurruntzen da eta ondorioz eztanda motorrerako egokitze bat behar du eta era honetan errendimendu handia eta isurketa maila txiki bat aurkeztuko duelarik. PGL zenbait europar herrialdetan erabiltzen hasi da ibilgailu publikoetan eta gero eta hornidura puntu gehiago sortzen ari dira erregai honentzako, gasolindegietan alegia.

## Abantailak

* Erregaiaren kalitatea kontrolatzen da.
* Beste aukera klasikoen aurrean ingurugiroarekiko abantaila ikaragarriak aurkezten ditu isurpenen arloan.
* Fidakortasun teknikoa eta prestakuntza oso onak garraioentzat (dieselen parekoak).
* Erregaiaren hornikuntza sare erreza (gordeketa eta beteketa geltokiak) eta horniketa denbora txikiak.
* Segurtasun alderdiak konponduak eta justifikatuak izan dira burututako esperientzien bidez.
* Garraio enpresentzako kostuak jasangarriak dira.

### Ingurumena

* Dagokion arautegiarengatik erregulaturiko isurketa kutsakorrak, Euro III deiturikoa: CO (karbono monoxidoa), Nox (nitrogeno oxidoak), HC (hidrokarburoak) eta partikulak.
Honen barnean, PGL autobusak, erabiltzen duten teknologiaren arabera (errekuntza, injekzioa etab.) isurketa hauek %90 batean murriztu ditzakete diesel aukerarekin alderatuz. Gainera diferentzia hau etorkizunean zehar ere mantenduko da EURO V arautegia ere betetzen dutelako PGL autobusek.
* Oraindik erregulaturik ez dauden zenbait konposaturen isurketen aurrean ere jarrera ona aurkezte du, dena den, hauek etorkizun laburrean europar arautegietan aurkeztuak izango dira: CO$_2$ (karbono dioxidoa), aldehidoak, konposatu aromatikoak, smog fotokimikoa etab.
* PGLaren konposaketa kimikoa dela eta CO$_2$-aren isurketak diesel ibilgailuenak baino %10 txikiagoak dira.
* Konposatu aldehido eta aromatikoen jariaketen murrizpena (hidrokarburo poliaromatikoak, PAH edo bentzeno, tolueno eta xilenoak, genetikoki GTX deiturikoak), minbizia sortzen duten elementuak kontsideratzen direnak, nabarmenki txikiagoak dira diesel ibilgailuek jariatutakoekin.
* Zarata maila %50 batean murrizten da ere.
* Eta bukatzeko, PGLaren erabilerak ez du SO$_2$-ren jariaketarik suposatzen (sufre dioxidoa), hau, euriaren NOx-ekin batera euri azidoaren sortzailea delarik. Baina diesel motorretan, usainak eta azelerazioen keak ezabatzen ditu eta motorraren bibrazioak ere murrizten ditu.

## Ikus, gainera

* Gas natural likidotua

## Erreferentziak

* ↑ C'est quoi le GPL?. 2009-12-29.
* ↑ NF EN 589:2008. 2009-07.
* ↑ Comité français du butane et propane

## Kanpo estekak

* Datuak: Q351609
* Multimedia: Liquefied petroleum gas / Q351609