OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Andorrako futbol kopa

Andorrako futbol kopa (katalanez Copa Constitució, "Konstituzioaren Kopa") Andorran urtero jokatzen den kanporaketa sistema duen txapelketa da. FC Santa Coloma da txapelketa gehien irabazi dituen taldea, 9 hain zuzen ere.

## Palmaresa

| Urtea | Irabazlea | Emaitza | Finalista |
| 1991 | FC Santa Coloma | ? | - |
| 1992 | ez jokatua |
| 1993 | ez jokatua |
| 1994 | CE Principat | ? | - |
| 1995 | CE Principat | ? | - |
| 1996 | CE Principat | 2-0 | FC Santa Coloma |
| 1997 | CE Principat | 7-0 | UE Sant Julià |
| 1998 | CE Principat | 4-3 | FC Santa Coloma |
| 1999 | CE Principat | 3-1 | FC Santa Coloma |
| 2000 | Constel·lació Esportiva | 6-0 | FC Encamp |
| 2001 | FC Santa Coloma | 2-0 | UE Sant Julià |
| 2002 | FC Lusitans | 2-0 | Inter Club d'Escaldes |
| 2003 | FC Santa Coloma | 5-3 | UE Sant Julià |
| 2004 | FC Santa Coloma | 1-0 | UE Sant Julià |
| 2005 | FC Santa Coloma | 2-1 | UE Sant Julià |
| 2006 | FC Santa Coloma | 1-1 (pen:5-3) | FC Ranger's |
| 2007 | FC Santa Coloma | 2-2 (pen:4-2) | UE Sant Julià |
| 2008 | UE Sant Julià | 6-1 | FC Lusitans |
| 2009 | FC Santa Coloma | 6-1 | FC Lusitans |
| 2010 | UE Sant Julià | 1-0 | UE Santa Coloma |
| 2011 | UE Sant Julià | 3-1 | UE Santa Coloma |
| 2012 | FC Santa Coloma | 1-0 | FC Lusitans |
| 2013 | UE Santa Coloma | 3-2 | UE Sant Julià |
| 2014 | UE Sant Julià | 2-1 | FC Lusitans |
| 2015 | UE Sant Julià | 1-1 (pen:5-4) | FC Santa Coloma |
| 2016 | UE Santa Coloma | 3-0 | UE Engordany |
| 2017 | UE Santa Coloma | 1-0 | FC Santa Coloma |
| 2018 | FC Santa Coloma | 2-1 | UE Sant Julià |
| 2019 | UE Engordany | 2-0 | FC Santa Coloma |
| 2020 | Inter Club d'Escaldes | 2-0 | FC Santa Coloma |
| 2021 | UE Sant Julià | 2-1 | Atlètic Club d'Escaldes |
| 2022 | Atlètic Club d'Escaldes | 4-1 | UE Extremenya |
| 2023 | Inter Club d'Escaldes | 2-1 | FC Santa Coloma |
| 2024 | UE Santa Coloma | 1-0 (luz) | FC Pas de la Casa |
* (pen), penalti jaurtiketak.
* (luz), luzapenean.

## Garaipenak

| Taldea | Garaipenak | Urteak |
| FC Santa Coloma | 10 | 1991, 2001, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2009, 2012, 2018 |
| CE Principat | 6 | 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999 |
| UE Sant Julià | 6 | 2008, 2010, 2011, 2014, 2015, 2021 |
| UE Santa Coloma | 4 | 2013, 2016, 2017, 2024 |
| Inter Club d'Escaldes | 2 | 2020, 2023 |
| Constel·lació Esportiva | 1 | 2000 |
| FC Lusitans | 1 | 2002 |
| UE Engordany | 1 | 2019 |
| Atlètic Club d'Escaldes | 1 | 2022 |

## Ikus, gainera

* Andorrako futbol liga

## Kanpo estekak

* Datuak: Q492753
# Andorrako Kontseilu Nagusia

Andorrako Kontseilu Nagusia (katalanez Consell General d'Andorra) herrialde hartako ganbera bakarreko parlamentua da. 1993ko Konstituzioaren arabera, hiritar guztiek eduki behar dute ordezkaritza misto eta parekidea.
Egoitza Casa de la Vall eraikinean du.
Parlamentuko 28 kideak bi eratara hautatzen diraa; 14 kontseilari zazpi udalerrietan (parrokiak) oinarritutako bi kideko barrutietan hautatzen dira, bestalde beste 14 kontseilariak estatu mailako zerrenda batean aurkezten dira eta ordezkapen proportzional bidez hautatzen dira.

## Ikus gainera

* Casa de la Vall

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Katalanez)
* Datuak: Q24824
* Multimedia: General Council of Andorra / Q24824
# Ashanti Gold SC

Ashanti Gold Sporting Club Ghanako futbol talde bat da, Obuasi hirikoa, Ahanti eskualdean. Ghanako lau liga irabazi ditu eta Afrikako Txapeldunen Kopako finala jokatu zuen 1997an.

## Historia

Taldea 1978an sortu zuen Ashanti eskualdeko urre meategiko ("Ashanti Goldfields Corporation") langileek Goldfields Sporting Club izenarekin. "Obuasi Goldfields" ezizenaz ezagutu izan zen eta hiru liga irabazi zituen 1990. hamarkadan. 1997an Afrikako Txapeldunen Kopako finalera iritsi zen. Raja Casablanca marokoarraren aurka jokatu zuen, etxeko partida 1-0 irabaziz eta Marokon 1-0 galduz. Penalti jaurtiketatan 5-4 marokoarrak izan ziren garaile.
2004an gaur egungo izena hartu zuen. 2015ean laugarren Liga irabazi zuen.
2021-22 denboraldiaren amaieran partidu erosketa baten ondorioz Division Two League (3. maila) mailara jeitsiarazi zuten taldea.

## Palmaresa
### Ghanan: 5

* Ghanako Liga (4): 1993–94, 1994–95, 1995–96, 2015.
* Ghanako Kopa (1): 1992–93

### Nazioartean: 0

* Afrikako Txapeldunen Kopa (0): finalista 1997an.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q511902
* Multimedia: Ashanti Gold SC / Q511902
# Ashampstead

Ashampstead, Ingalaterrako hegoaldean dagoen herri bat da, Berkshire konderrian.
2011n 392 biztanle zituen.
* Datuak: Q521984
* Multimedia: Ashampstead / Q521984
# Ashanti Inperioa

Ashanti (edo Asante) Inperioa edo Konfederazioa (batzuetan Asanteman), mendebaldeko Afrikako estatu bat izan zen, Ashanti herriak sortutakoa. 25.220 kilometro koadroko eremua izan zuen, gehiena egungo Ghanan.

## Historia

Ashantiak Ghanako talde etniko garrantzitsua dira, indarra eta jarrera militar sendoarekin. Botere militar hau Europako errifleen adopzioagatik etorri zen, eta horrekin konkistatu ahal izan zituzten gaurko Ghana, Togo eta Boli Kostako hainbat eremu. Iparraldean Dagomba Erresuma zuen eta Dahomey ekialdean. Inperioaren indar militarra, hierarkia antolatua, estratifikazio soziala eta kulturagatik Afrikako bere inguruan dauden herriek baino askoz historiografia handiagoa dute.
XVII. mendean sortu zen erresuma. Britainiarren esku egon zen 1869tik, eta haien aurka antolatutako altxamendu guztiak deuseztatu egin zituzten britainiarrek. 1957an Ghanako Estatu Askean sartu zen lurraldea. Gaur egun Ashanti monarkiak jarraitzen du, Konstituzioak babestua, Ghanako Errepublikaren barneko azpibanaketa gisa.
Volta Beltza ibaiaren adarrek ematen diote ura lurraldeari, eta han ustiatzen da Ghanako kakao gehiena. Urre-meatzeak ere ugariak dira. Landaredi aberatsa du: hegoaldean oihana eta iparraldean, berriz, sabana da nagusi.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q722071
* Multimedia: Ashanti Empire / Q722071
# Asharid-apal-Ekur

Asharid-apal-Ekur, Asiriako errege bat izan zen K.a. 1075 eta K.a. 1074 bitartean.
Tiglath-Pileser I.aren semea eta oinordekoa izan zen. Urte bete inguruko erregealdi baten ondoren, bere anaia gaztea zen Ashur-bel-kala izan zen bere oinordekoa. Errege zerrenda sinkronikoan biak agertzen dira.
# Asha Philip

Asha Solette Philip (1990eko urriaren 25a) lasterkari ingelesa eta txikitan gimnasta ohia da, mini-trampoline bikoitzean espezializatua. 100 metroko munduko titulua lortu zuen lehen emakume britainiarra izan zen edozein adin-taldetan, 2007ko Munduko Gazte Txapelketan urrea irabazi zuen 16 urterekin. Gimnastikan belauneko lesio larri baten ostean, eta hainbat urtetako errehabilitazio aldi baten ostean, 2014an atletismora itzuli zen lanaldi osoz, Europako Atletismo Txapelketan urrea irabazi zuen Britainia Handiko 4 x 100 metroko erreleboan, eta brontzea proba berean Ingalaterrarekin Commonwealth Jokoetan.
2017an bere lehen senior titulua irabazi zuen, 2017ko Europako Atletismoko 60 metroko emakumezkoen indoor txapelketan urrea lortuz, eta Dina Asher-Smith-ekin, Desiree Henry eta Daryll Neitarekin Britainia Handiko 4 × 100 metroko errelebo taldean sartu ziren. Brontzezko domina olinpikoa lortuz 4 x 100 metroko erreleboan 2016ko Rioko Jokoetan. Zilarrezko dominak ere irabazi zituen proba berean 2017 eta 2019ko Munduko Txapelketan. Hasiera azkarreko atleta izanez, 60 metroko esprinter nabarmena da, oro har, erreleboetan lehenengo posta egiten du.

## Nazioarteko emaitzak

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 03 ! | 4x100m |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | 4x100m |
| Munduko txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2017 | Londres Erresuma Batua | 02 ! | 4x100m |
| 2019 | Doha Qatar | 02 ! | 4x100m |
| Munduko Errelebo txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2017 | Nassau Bahamak | 02 ! | 4x200m |
| 2017 | Nassau Bahamak | 03 ! | 4x100m |
| Europako txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2014 | Zurich Suitza | 01 ! | 4x100m |
| 2016 | Amsterdam Herbehereak | 02 ! | 4x100m |
| 2018 | Berlin Alemania | 01 ! | 4x100m |
| Europako txapelketak (Indoor) ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2017 | Belgrad Serbia | 01 ! | 60m |
| 2019 | Glasgow Eskozia | 03 ! | 60m |
| Commonwealth Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2014 | Glasgow Eskozia | 03 ! | 4x100m |
| 2018 | Gold Coast Australia | 01 ! | 4x100m |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4804513
* Multimedia: Asha Philip / Q4804513
# Ashaig

Ashaig, Eskoziako gaeleraz: Aiseag, Eskoziako Highland eskualdeko udalerri txiki bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Skye uhartean dago, Upper Breakish eta Lower Breakish udalerrien alboan, eta Broadford udalerritik hurbil.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2179715
* Multimedia: Ashaig / Q2179715
# Asha Lul Mohamud Yusuf

Asha Lul Mohamud Yusuf (Somalia, XX. mendea) somaliar poeta garaikidea da. Britainia Handian erbestean bizi da duela 25 urte baino gehiagotik.

## Ibilbide profesionala

Yusuf Somaliatik atera zen 1990ean, bere herrialdeko gerra zibilaren ondorioz. The Sea Migrations, somalieraz eta ingelesez idatzia, Jeremy Noel-Tod eta Carol Rumens poetek 2017an idatzitako poesia-libururik onenetakotzat jo zuten. Bere poemek adierazten dute Somaliako gatazken etsipena, kazetarien garrantzia, maitasuna eta frustrazioa jatorrizko herrialdeko liderrekin. Yusuf maistra da poesia somaliar forma desberdinetan, gabay gisa, eta aliterazioa eta erritmoa erabiltzen ditu argudioa transmititzeko. YouTube eta WhatsAppen bidez, Somaliako diasporaren komunitatean oso garrantzitsua da. Erresuma Batuan egoitza duen Somaliako telebista-saio bat aurkezten du.

## Lanak

* Sea - Migrations: Tahriib. Itzultzailea: Clare Pollard, Said Jama Hussein eta Maxamed Xasan ‘Alto’. Bloodaxe Books, 2017.
* Taste: Dookh. Maxamed Xasan ‘Alto’-k itzulia, Clare Pollard. The Poetry Translation Centre, 2012.

## Erreferentziak

* ↑ Evans, David. (26 de febrero de 2019). «Read African Writers — The Sea-Migrations: Tahriib, by Asha Lul Mohamud Yusuf» David Evans' personal blog.
* 1 2 «Salve to Exile: Momtaza Mehri on Asha Lul Mohamud Yusuf’s memory work» Poetry London 1 de febrero de 2018.
* ↑ «Poems by Asha Lul Mohamud Yusuf» Poetry Translation Centre (Noiz kontsultatua: 2023-01-11).
* ↑ (Ingelesez) Our Land by Asha Lul Mohamud Yusuf. (Noiz kontsultatua: 2023-01-11).
* ↑ Jeremy Noel-Tod, 'Books of the Year: Poetry', The Times', 26 November 2017.
* ↑ Carol Rumens, Carol Rumens’s best poetry books of 2017, The Guardian, 3 de diciembre de 2017.
* ↑ Pollard, Clare. (23 de agosto de 2018). «The Sea-Migration: Tahriib» Bloodax Books Ltd: 1-16. doi:10.1093/oso/9780198779889.003.0011..
* ↑ «Asha Lul Mohamud Yusuf» Poetry Translation Centre (Noiz kontsultatua: 2023-01-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46997737
# Atacama (argipena)

Atacama eskualde bereko hainbat izen dira:
* Atacama basamortua: Txile iparraldeko basamortua
* Atacama eskualdea: lehen mailako Txileko banaketa administratiboa
* Atacama probintzia: Txileko banaketa administratibo zaharra

## Ikus, gainera

* Puna de Atacama: Txileko goi-ordokia
# Atacama Large Millimeter Array

Atacama Large Millimeter Array edo ALMA, Txileko iparraldeko Atacama basamortuan dagoen 66 irrati-teleskopio sare bat da, honen bidez erradiazio elektromagnetikoa milimetro eta azpimilimetroko uhin-luzeratan behatzen da.
Chajnantor Lautadan eraiki zen, Llano de Chajnantorko Behatokia eta Atacama Pathfinder Experiment irrati-telekospiotik hurbil. Kokalekua itsas mailatik garaiera handira egon eta hezetasun baxua duelako hautatua izan zen, soinua eta Lurraren atmosferaren seinale murrizketa gutxitzeko ezinbesteko ezaugarriak.
ALMA nazioarteko proiektua da, Europa, AEB, Kanada, Japonia, Hego Korea, Taiwan eta Txilek finantziatua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q725364
* Multimedia: Atacama Large Millimeter Array / Q725364
# Atahuts

Atahuts Jorge Oteizak egindako eskultura euskaldun kontenporaneo abstrakto bat da. Eskultura hau, 1994ko apirilaren 29an inauguratu zen, berak 1993an sortu zuen arren.

## Eskultorea

Jorge Oteiza (Orio, Gipuzkoa, 1908 - Donostia, Gipuzkoa, 2003), eskultore euskalduna zen eta Tolosan ezarritako lehen eskultura Atauts izan zen. Alabaina, honetaz gain, baditu beste eskultura batzuk non eskultore internazionalen saria jaso duen. Arantzazun ere badu beste obra bat elizaren paretean kokatuta, Apostoluak.

## Sinboloa

Atahuts izena, beste bi hitzez osatua dago, <<ate>> eta <<huts>>. Oteizak dioenaren arabera, eskultura honek, espaziorako atea, herrira, herrialdera sartu eta haiek ezagutzeko ate bat dela adierazten du eta horrekin batera espazio-denbora sinbolizatzen du.

## Kokapena

Atahuts, Tolosako triangelu plaza erdian dago kokatuta eta haren hurbil, garai batean Tolosara sartzeko erabiltzen zen atea aurkitzen da. Lehen, ate hori herrira sarrera zen baina orain tolosaren zentroan dago.

## Erreferentziak

* ↑ «» Jorge Oteiza» www.museooteiza.org (Noiz kontsultatua: 2024-01-12).
* ↑ (Gaztelaniaz) «16. Triangulo» turismoa.tolosa.eus 2021-07-02 (Noiz kontsultatua: 2024-01-12).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Atauts obra de arte situada en Tolosa» Gipuzkoa Turismoa (Noiz kontsultatua: 2024-01-12).
# Atahualpa

Atahualpa edo —kitxuaz— Ata-wallpa (Quito, egungo Ekuador, 1497 – Cajamarca, egungo Peru, 1533ko uztailaren 26a) Quitoko errege izan zen eta, Huascar anaiaren aurkako gerra irabazi ondoren, Inka Inperioko 13. eta azken enperadorea, 1528tik 1533ra.

## Bizitza

Enperadore bilakatu zen, Huascar bere anaia gazteagoaren aurkako gerra zibilean garaile irten ondoren. Haien aita Inca Huayna Capac gaixotasun batez hil ostean hasi zen gerra.
Gerra zibilean ari zirenean, Francisco Pizarro espainiar konkistatzailea heldu zen, eta Atahualpa atxilotu zuen. Atahualpa menpeko zuela, Inka Inperioa kontrolatu ahal izan zuen. Huascarrek garaitu zuen ondokoan, Pizarro espainiar konkistatzaileak lagunduta. Pizarroren eta Atahualparen arteko elkarrizketa batean, kristau egin eta Espainiako erregea ezagutzeko aitzakian, atxilotu zuen espainiarrak. Inkak bahisari handi bat (gela bete urre) ordaindu zuen, eta azkenean bataioa onartu zuen, baina hala ere hiltzera kondenatu zuten espainiar konkistatzaileek. Lepoa bihurrituta hil zuten. Halaxe, Inka Inperioa desagertu zen, eta de facto lurralde haiek Espainiar Inperioaren jabetza bihurtu ziren.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Tupac Yupanqui
Huayna Cápac
Atahualpa
Mama Ocllo Coya :

## Ikus, gainera

* Atahualpa Yupanqui

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 Euskaltzaindia. (PDF) 189. arauaː Amerindiar buruzagien izenak. .
* Datuak: Q179577
* Multimedia: Atahualpa / Q179577
# Atacamako gatz-lautada

Atacamako gatz-lautada (Salar de Atacama) Antofagasta eskualdean dagoen Txileko gatz gordailurik handiena da eta zehazki Txileko bi komunen artean dago. Hurbilen dagoen hiria, San Pedro de Atacama, 55 km iparraldera dago eta eskualdeko hiriburua, Antofagasta, 316 km mendebaldera dago.
"Salar de Atacama" izenarekin argi eta garbi bereizi behar diren hainbat kontzeptu ulertzen dira. Fisikoki zabalena Atacamako gatz-lautadako arroa da, Domeyko mendilerroa, Pacienciako Lautada, Gatz mendikatea (ikus Ilargiaren Harana), Atacamako gatz-lautada arroaren oreka puntu gisa biltzen duen espazio naturala da. non isurketa pilatzen den, Andeetako mendebaldeko mendilerroa eta Lila mendilerroa hegoaldean.
Beste erabilera bat da tokia erakargarri turistiko gisa.
Bere faunak flamenko ugari biltzen ditu aintziraren iparraldean eta mendebaldean dauden Los Flamencos Erreserba Nazionalean, baita beste hegazti batzuk ere (esaterako, piukeneak, Ameriketako ostrukak eta ahateak) eta zenbait ugaztun (hala nola, guanakoak eta bikuinak) beren etxeko ondorengoekin (llamak eta alpakak) bizi direnak.
Gatz-lautadetako gatza euri urek lurrean gatzak disolbatzetik dator, gatz-lautadetara eramaten dutelarik. Ondoren, urak lurrundu eta erantsitako gatzak metatu egiten dira. Gainerako gatzagetan bezala, airea oso lehorra da eta horrek ikusmen eremua zabaltzen du, distantzien estimazioa aldatuz.
* Atacamako gatz-lautadako irudiak
* Flamenkoak Chaxa del salar aintziran.
* Ilunabarra gatz-lautadan.
* Parina handia

## Erreferentziak

* ↑ Dirección General de Aguas, Ministerio de Obras Públicas de Chile, Análisis de los Mecanismos de Evaporación y Evaluación de los Recursos Hídricos del Salar de Atacama INFORME FINAL, 2014

## Bibliografia

* Niemeyer F., Hans. Hoyas hidrográficas de Chile, Segunda Región. Santiago de Chile: Ministerio de Obras Públicas (Chile), Dirección General de Aguas. Archivado desde el original el 4 de marzo de 2016. Consultado el 22 de abril de 2019.
* Dirección General de Aguas. (2004). Diagnóstico y clasificación de los cursos y cuerpos de agua según objetivos de calidad. Cuenca Salar de Atacama. Santiago de Chile: Ministerio de Obras Públicas (Chile).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1142015
* Multimedia: Salar de Atacama / Q1142015
# Atacamako puna

Atacamako puna (gaztelaniaz: Puna de Atacama) Andeetako goi-ordoki lehorra da, iparraldeko Txilen (%15) eta Argentinan (%85) kokatua. 4.500 metroko garaiera du, batez beste, eta 180.000 kilometro koadroko azalera. Ozeano Bareko Gerra (1879-1883) baino lehen, eskualdea Boliviaren eskuetan zegoen, baina 1898an Argentinari eman zion Tarijaren jabetza onartzearen truke.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2310805
* Multimedia: Puna de Atacama / Q2310805
# Arroz-esne

Arroz-esnea esnez eta arrozaz geldiro egosiz eginiko munduko azkenburuko edo postrerik ezagunenetarikoa da. Osagaiak: Arroza, esnea eta azukrea. Aukerakoak: kanela, banilla, limoia, laranja eta abar.

### Osagaiak

* Litro bat esne
* 3 koilarakada arroz
* 4 koilarakada azukre
* Kanela-zotza
* Kanela-hautsa
* Limoia

### Prestaketa

* Egosi esnea limoi birrinduarekin eta kanela-zotzarekin
* Esnea irakitean bota arroza.
* Gutxitu sua eta izan sutan arroza bigun izan arte
* Bota azukrea
* Bota nahastura moldeetara eta kanela-hautsaz edertu

## Ikus,Gainera

* Flana

## Kanpo estekak

* Gastronomia vasca webgunea
* Iñigo Esnaola. Sukaldaritza liburua. "Oinarrizko azkenburukoak".
* Datuak: Q19029
* Multimedia: Rice puddings / Q19029
# Arroz-pastel

Arroz-pastela Bilboko azkenburuko tradizionala da. Osagai nagusia gurin, hostore, esne oso, azukre eta arrautzak ditu.
Bere jatorria ezezaguna da: batzuen ustez etxekoandreek soberazko arroz-esne krema bat bilakatzen zuten eta labean sartzen zuten tartaleta baten moduan. Besteek Filipinetan] egiten zuten arroz-irinezko pastelak Bilbon gari-irinaz egitean sortu zituzten, jatorrizko izena mantendu arren.

## Erreferentziak

* ↑ Zarandona, Hizkuntze. (2013/05/24). «Ruta para golosos en Bilbao» El Correo.
* ↑ Sukaleku. Pastel de arroz. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16616890
# Arroz-tarta

Arroz-tarta (Euskal Herrian) gehienbat arroz gabe egiten den tartari deritzogu. Beste zonalde batzuetan arrozarekin egiten da. Bere osagaiak: esnea, arrautzak, irina, azukrea eta gurina dira.

## Arroz-tarta Euskadin
### Osagaiak

   * ½ l esne
   * 125 gr irin
   * 100 gr gurin
   * 100 gr azukre
   * 3 arrautza

### Prestaketa

Errezeta honek ez du behar oinarri-orerik.
* Esnea kanelarekin egosten da kanela zapore hartzeko (aukerakoa)
* Nahastu irina eta azukrea hagatxo batekin
* Bota gurina eta nahastu
* Bota arrautza eta nahastu
* Bota esnea eta nahastu dena irabiagailuarekin
* Labea berotu 180 gradutan eta 45 minutuz erre

## Ikus,gainera

* Budin

## Kanpo estekak

* Gastronomiavasca ataria
* Datuak: Q12254162
# Arroz lurruneztatu

Arroz lurruneztatua oskola duen arroza 60º C-tan beratzen jartzen denean lortzen da, eta ondoren, lurrun-presio altuan, horrela almidoiaren zati handi bat ezabatuz, arroz tradizionalak bere leunketan galtzen dituen bitaminak eta gatz mineralak kontserbatuz. Lurruntze prozesuak erraztu egiten du arrozaren eskuzko prozesatzea, bere nutrizio profila hobetzen du eta testura aldatzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q732925
# Arroz de pato

Arroz de pato edo arroza ahate haragiarekin, Portugalgo gastronomian ezaguna den platera da, bereziki Alenjo inguruan. Arroz lehorra da, bere horretan edo hornigai moduan jaten dena.

## Errezeta

Mahaikideak: 4-6
Osagaiak
* Ahatea haragia edo ahate konfitatua: 600 g
* Ardo beltza: 75 ml
* Arroza 400 g
* Ahate salda: 800 ml
* Oliba olioa: Zurrusta 1 edo 50 ml.
* Tipulina: 2 xehatu
* Baratxuria: 1 xehatu
* Piperbeltz: Pitin 1
* Gatza: Pitin 1
* Txorizoa: 100 g xerretan.
Prestaketa
* Lehenik ur, gatz, eta ardo beltzarekin ahatea 30 minutuz egosi, ahatea konfitatua edo erretakoa balitz berriz 5 minutuz. Salda iragazi, koipea erretiratu eta gorde.
* Haragia hezurretik banandu eta zatitu.
* Kazola batean jarri oliba olioa, tipula eta baratxuria sueztitzen.
* Tipula kolorea hartzen hasitakoan gehitu arroza eta salteatu minutu bat.
* Busti saldarekin eta gehitu gatza eta piperbeltza. 10 minutu irakin.
* Jarraian gehitu ahate haragia eta nahasi, txorizo xerrak gainetik zabaldu eta sartu labera 180ºC, 15 minutuz arroza lehortu arte.
Oharra
* Bere horretan platera moduan edo hornigai bezala erabili daiteke.
# Arroyuelosko eliza

Arroyuelosko harkaitz-eliza (gaztelaniaz: iglesia rupestre de Arroyuelos) Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Valderredible udalerriko eliza da. Bere jatorria zalantzazkoa da, badaude bisigodoen garaikoa esaten dutenak baina mozarabiar ezaugarriak ditu. 2004an Bien de Interés Cultural izendatu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5909179
* Multimedia: Rock carved hermitage of San Acisclo and Victoria, Arroyuelos / Q5909179
# Arthez-de-Béarn

Arthez-de-Béarn (gaskoieraz Artés) Pirinio Atlantikoak departamenduko eta Akitania eskualdeko udalerria da, Bearnon dagoena.

## Auzoak

* Arracq
* Bergoué
* Le Bourdalat
* Cagnez
* Castetbieilh
* Caubin
* Le Chin
* Conget
* Labat
* Marcerin
* Michel
* Anhauze
* Peyret

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1 400 | 1 417 | 1 770 | 1 340 | 1 569 | 1 650 | 1 731 | 1 742 | 1 692 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1 600 | 1 536 | 1 467 | 1 427 | 1 409 | 1 374 | 1 408 | 1 384 | 1 213 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1 245 | 1 274 | 1 217 | 1 120 | 1 048 | 1 037 | 953 | 968 | 881 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2009 | 2014 | 2020 |
| 1 218 | 1 399 | 1 529 | 1 546 | 1 640 | 1 579 | - | - | - |

## Ondasunak

* Caubingo enkomienda, 1913an monumentu historiko izendatua.

## Herri eta hiri senidetuak

* Bogen (Alemania)
* Biescas (Espainia)
* Erriberri (Nafarroa)

## Erreferentziak

* ↑ Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. Commanderie de Caubin. .

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q269390
* Multimedia: Arthez-de-Béarn / Q269390