OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ertzilla kalearen 43. zenbakiko eraikina

Ertzilla kalearen 43. zenbakiko eraikina Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen lau etxebizitza eraikin bat da.

## Kokalekua

Indautxu auzoan dago, Ertzilla kalearen 43. zenbakian, Urkixo zumarkalearen izkinan, eta Indautxu plazaren alboan.

## Historia

1943an Rafael Fontán arkitektoak eraiki zuen

## Eraikina

Espresionista estiloko eraikina da. Adreilu gorriz izkina egiten duen aurrealdean dorrea eta bihurgunean eginiriko balkoiak dauzka.

## Garraiobidea

* Indautxuko geltokia

## Kanpo estekak

* Ertzilla kalearen 43. zenbakiko eraikina. Bilbaoarquitectura.com (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q25476580
# Erula

Erula Italiako udalerri bat da. Sassariko probintzian kokatuta dago, Sardinia eskualdean. 688 biztanle ditu, 39,31 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Erulak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ozieri Tempio Pausania Tula Chiaramonti Perfugas

## Kanpo estekak

* Datuak: Q390699
* Multimedia: Erula / Q390699
# Erupzio (argipena)

Erupzio hitzak zerbait indarrez edo bat-batean ateratzea adierazten du. Erabilera zenbait ditu:
* erupzioa, sumendi edo beste egitura geologiko batek lur azpitik materialak ateratzea;
* larruazaleko erupzioa, larruazalean azal daitezkeen afekzio eta aldaketen izen generiko bat (negelak, pikorrak);
* eguzki-erupzioa, eguzkiaren fotosferan gertatzen den leherketa.
# Ertzilla dorrea

Ertzilla dorrea Bermeon arrantzaleen museoa egoitza duen eraikina da. XV. mendearen bukaeran eraiki zen. Defentsarako elementuak izan arren egoitzatasuna nabarmentzen da. Hiribilduko harresiaren leku estrategikoan kokatzen da, Bermeoko portu txikiko labarraren gainean. 1944. urtean Nazio-monumentua izendatu zen eta 1947. urtean Bizkaiko aldundiak eskuratu zuen. Alonso Ertzilla Zuñiga bertan jaio zen eta urte luzez bertan bizi izan zen.

## Obren kronologia

* 1948. urtean zaharberritua izan zen
* 1948. urtetik gora Ertzilla dorrea Arrantzaleen museoaren egoitza da
* 1985. urtean Bizkaiko aldundiaren eskutik obrak egin ziren, gainaldea konpontzeko eta barruko gelak hobeto aprobetxatzeko.
* 1994. eta 1995. urtean fatxada zaharberritu zen.

## Eraikina

Zama-horma lodiek eraikinaren gotorlekutasuna adierazten dute. Beraien aparejua ezberdina da kasu bakoitzean, hala nola fatxada nagusian hareharri landu urri-urrikoa da; eta Torronterora ematen duena material berekoa da baina irregular eta zakarragoa; eta bigarren mailakoak, patiora ematen dutenak edo atxikitako eraikinak dituztenak harri-hormakoak dira.

## Irudiak

* Alonso Ertzilla Zuñigaren irudia, Lamera parkean

## Ikus, gainera

* Bermeoko udaletxea
* Donieneko atea
* Kikunbera etxea
* Kasinoa
* Santa Eufemia Eliza

## Kanpo estekak

* Ertzilla dorrea Bermeoko udalaren webgunean
* Arrantzalearen museoaren Webgune ofiziala
* Datuak: Q9088806
* Multimedia: Torre de Ercilla / Q9088806

## Erreferentziak

Arrantzaleen museoan eraikinaren inguruko liburuxka
# Erupa

Erupa Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Erupa chiloides da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Erupa adiposalis | daturik gabe |
| Erupa argentescens | daturik gabe |
| Erupa argentilinea | daturik gabe |
| Erupa argyrosticta | daturik gabe |
| Erupa bilineatella | daturik gabe |
| Erupa chiloides | daturik gabe |
| Erupa chilopsisina | daturik gabe |
| Erupa cluaca | daturik gabe |
| Erupa congruella | daturik gabe |
| Erupa digrammica | daturik gabe |
| Erupa discordella | daturik gabe |
| Erupa eambardella | daturik gabe |
| Erupa gigantea | daturik gabe |
| Erupa gyges | daturik gabe |
| Erupa herstanellus | daturik gabe |
| Erupa huarmellus | daturik gabe |
| Erupa impunctella | daturik gabe |
| Erupa invidella | daturik gabe |
| Erupa lactealis | daturik gabe |
| Erupa luceria | daturik gabe |
| Erupa nampa | daturik gabe |
| Erupa nigrescentella | daturik gabe |
| Erupa olorana | daturik gabe |
| Erupa patara | daturik gabe |
| Erupa plumbealis | daturik gabe |
| Erupa pravella | daturik gabe |
| Erupa prodigialis | daturik gabe |
| Erupa puncticilialis | daturik gabe |
| Erupa rhaetia | daturik gabe |
| Erupa ruptilineella | daturik gabe |
| Erupa schoenobina | daturik gabe |
| Erupa similis | daturik gabe |
| Erupa somenella | daturik gabe |
| Erupa teinopalpia | daturik gabe |
| Erupa titana | daturik gabe |
| Erupa titanalis | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5395973
* Espezieak: Erupa
# Fritz Albert Lipmann

Fritz Albert Lipmann (Konigsberg, Alemania, 1889ko ekainaren 12a - New York, 1986ko uztailaren 24a) alemanian jaiotako estatubatuar biokimikaria izan zen.
Massachusettseko Ospitale Nagusiko Biokimika Ikerketa Sailaren zuzendaria izan zen, eta New Yorkeko Rockefeller Unibertsitateko eta Harvardeko Medikuntza Eskolako irakaslea. A koentzima izenez bataiatu zuen faktorearen egitura-molekularra bakartzea eta zehaztea izan zen haren ikerlan garrantzitsuena. Ikerketa horiengatik Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen 1953an, Hans Adolf Krebsekin batera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q77104
* Multimedia: Fritz Lipmann / Q77104
# Fritz Creek (Alaska)

Fritz Creek Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kenai Peninsula Boroughn dago, Alaska estatuan. 2.248 biztanle ditu, 139,7349 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Kenai Peninsula Borough

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2740315
# Fritz Arno Wagner

Fritz Arno Wagner (Schmiedefeld am Rennsteig, Alemania, 1889ko abenduaren 5a - Berlin, Alemania, 1958ko abuztuaren 18a) Alemaniako zinema-argazkilaria izan zen.

## Biografia

Pathé zinema-etxean lan egin zuen; Parisen albistegietarako kameralari gisa jardun zuen. 1919an Berlina itzulirik, zinema espresionistako film bikainenen fotografiaz arduratu zen. Zuri-beltzeko fotografian maisu izan zen; argia oso era berezian erabiltzen zuen, kontrastearekin jokatuz itzalak nabarmentzen zituela. Fritz Lang, Murnau, Pabst eta gisako zinemagileekin lan egin zuen.
Filmak: Schatten (1923, "Itzalak"), Der müde tod (1921, "Hiru argiak"), M (1931), Das testament des Dr. Mabuse (1933, "Mabuse Doktorearen testamentua"), Schloss Vogelöd (1921), Der brennende acker (1922, "Lurra sutan"), Nosferatu (1922), Westfront 1918 (1930).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q77757
# Fritz Jean

Fritz-Alphonse Jean (Cap-Haïtien, 1953) Haitiko ekonomialari eta politikaria da. Ekonomialari gisa, herrialdeko nabarmenenetako eta baloratuenetako bat da, eta arlo horretan hainbat erantzukizun-kargu bete ditu. 2016ko otsailaren 26tik 2016ko martxoaren 25era arte, Haitiko lehen ministroa izan zen Jocelerme Privert presidentearen bitarteko gobernuan. 2022ko urtarrilaren 31n herrialdeko behin-behineko presidente izendatu zuten, Montanako Akordioa sinatu zuten erakunde politikoek eta gizarte zibilak egindako bozketan. Hala, Alphonse Jeanek Jovenel Moïse presidente zenaren kargua hartu zuen; 2021eko uztailean tiroz hil zuten Moise, etxean zela. Halaber, senatari ohi Steven Irvenson Benoît behin-behineko lehen ministro hautatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Fritz Jean, nuevo primer ministro interino de Haití» 20 Minutos 2016-2-26.
* ↑ «Alphonse Jean izendatu dute Haitiko presidente» Berria 2022-02-01 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21809321
# Fritz Grasshoff

Fritz Grasshoff (Quedlinburg, 1913ko abenduaren 9a - Hudson (Quebec), 1997ko otsailaren 9a) alemaniar idazlea izan zen.
Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Cellen bizi izan zen hogei urtez. 1983an, Hudsonera (Quebec) emigratu zuen. Barku-kapitain baten semea zenez, haren obran oso nabarmena da itsasoarekiko zaletasun eta maitasun hori, portuetako taberna-zuloetako giro zantarrean bertan ere. Grasshoffen poemei halako aire triste bat darie beti, halako deitore kutsu bat. Halunkenpostille obrak idazle kritikaria eta moralista eman zuen ezagutzera. Estilo horri eutsi zion Graßhoffs unverblümtes Lieder und Lästerbuch (1965, Grasshorffeko abestien eta bizioen liburu metaforarik gabea) obran. Urtebete lehenago, Die klassische Halunkenpostille (1964, Arloteen deboziozko liburu klasikoa) argitaratu zuen. 50eko eta 60ko hamarraldietan, egonaldi luzeak egin zituen Suedian. Han idatzi zuen Neue Gedichte (1956, Poema berriak). 1980an argitaratu zuen lehen eleberria, Der blaue Heinrich (Endrike urdina), gerra ondoko merkatu beltzaren giroan kokatua.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q106601
* Multimedia: Fritz Graßhoff / Q106601
# Fritz Luchsinger

Fritz Luchsinger (1921eko martxoaren 8a - 1983ko apirilaren 28a) mendizale suitzarra izan zen. Ernst Reissekin batera Lhotse (8.516 m) mendiaren lehen igoera egin zuen, munduko laugarren mendirik altuena, 1956ko maiatzak 18an. Gerturatze martxan, Luchsingerrek apendizitis larri bat jasan zuen, eta Tengbocheko monasterioko lamak utzitako gela batean sendatu behar izan zuen.
Luchsinger Shishapangmara igotzeko saiakera batean desagertu zen 1983an.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q681152
# Fritz Haber

Fritz Haber (Breslau, 1868ko abenduaren 9a - Basilea, 1934ko urtarrilaren 29a) alemaniar kimikaria izan zen.
Termodinamika kimikoaren oinarriak aplikatuz, amoniakoaren sintesi industrialerako prozedura lortu zuen, horretarako katalizatzaileak eta presio handiak erabiliz (1906). Bornekin batera, ziklo termodinamikoaren kontzeptua azaldu zuen (1919). Kimikako Nobel saria eman zioten 1918an. Lehen Mundu Gerrako Alemaniaren gerra kimikoan inplikatu eta hura sustatu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57075
* Multimedia: Fritz Haber / Q57075
# Exantema

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Exantema oro har erupzio-eritasuna da, eta eritasun hori ezaugarritzen duen negela, bereziki behatzaren presioz desagertzen ez diren erupzioak (elgorria, eskarlatina, etab ) eritemaren kasuan ez bezala.

## Etiologia

Exantemen kausak askotarikoak dira:
* Agente infekziosoak: kausa ohikoena da, batez ere patologia pediatrikoan. Etiologia infekzioso horren barruan, birusak du pisu handiena.
* Farmako-medikamenduak: adibidez betalaktamikoek eragindako alergia.
* Gaixotasun sistemikoak: gazte-artritis erreumatoidea, Schönlein-Henoch-en purpura, sukar erreumatikoa, etab.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2003]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14509067
* Multimedia: Exanthem / Q14509067
# Exam (2009ko filma)

Exam (euskaraz Azterketa), 2009ko Stuart Hazeldine britainiarrak zuzendutako thriller psikologiko bat da. Colin Salmon, `Chris Carey, Jimi Mistry, Luke Mably, Gemma Chan, Chuk Iwuji, John Lloyd Fillingham, Pollyanna McIntosh, Adar Beck eta Nathalie Cox aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Erresuma Batu alternatibo batean, zortzi hautagaiez osatutako talde bat lanpostu bikain bat lortzeko azterketa batera aurkeztu dira. Arauak sinpleak dira: galderarik ez, gelatik ateratzerik ez, eta azkenik, azterketa orria ez hondatzea (erabat zuri dagoen orria). Azterketa amaitzeko 80 minutu dauzkate...

## Aktoreak

* Nathalie Cox: Ileoria
* Adar Beck: Ilebeltza
* Luke Mably: Zuria
* Gemma Chan: Txinatarra
* John Lloyd Fillingham: Gorra
* Chukwudi Iwuji: Beltza
* Pollyanna McIntosh: Beltzarana
* Jimi Mistry: Gaztain-kolorekoa
* Colin Salmon: Azterketazaina
* Chris Carey: Zaindaria

## Kanpo loturak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
# Exarka

Exarka bat, Italian eta Afrikan Bizantziar Inperioko enperadoreen izenean gobernatzen zuen autoritate militarra zen. Mauriziok sortua VI. mendearen amaieran. Zentzu zorrotzagoan, zuzenean exarka batek administratutako Italia bizantziarreko probintzia izendatzen du, hau da, Ravena (zentzu honetan, erabiltzen jarraitu zen XII. mendearen amaiera arte).
Beste alde batetik Greziako Eliza Ortodoxoan, exarka bat, hierarkikoki, aitalehenaren azpian dagoen lehen autoritatea da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4144428
# Exametro

Exametroa (Em edo Эм) Nazioarteko Unitate Sistemaren luzera unitatea da. 10$^{18}$ metroko balioa du. Gutxi gora behera 100 argi urteren baliokidea da.
# Fresneda (Kantabria)

Fresnada, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Cabuérniga udalerrian dagoen herri bat da. 2013an 28 biztanle zituen.
# Fresneda de Altarejos

Fresneda de Altarejos Cuencako udalerria da, Serranía de Cuenca eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 72 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Cuencako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1903504
* Multimedia: Fresneda de Altarejos / Q1903504
# Exxon Building

Exxon Building, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 229 metro eta 54 solairu dauzka eta 1971n amaitu zuten eraikitzen.
Exxon petrolio enpresaren egoitza gisa eraiki bazen ere, 1989an Exxonek Texas estatura mugitu zuen bere egoitza eta eraikina saldu zuen.

## Ikus, gainera

* Ameriketako Estatu Batuetako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Eraikinari buruzko informazioa.
* Datuak: Q173498
* Multimedia: 1251 Avenue of the Americas / Q173498
# ExxonMobil

EssoMobil Corporation Estatu Batuetako petrolio enpresa bat da. "Standard Oil Company" bezala eraiki zuten 1889an, "Standard Oil" trust banandu ostean.
Egiten duen lana mundu guztiko 40 herrialde baino gehiagotara zabaltzen da, eta, beste gauza batzuen artean, petrolio eta gas naturalaren ustiaketa, elaborazio eta merkaturatzeaz arduratzen da, baita produktu kimikoen, plastikoen eta ongarrien fabrikazioaz ere.
Urteko salmentek (26.949 milioi dolar 1984an) munduko petrolio-enpresen artean seigarren eta Estatu Batuetan laugarren jartzen dute. Aurten 1.183 milioi dolarreko irabaziak izan ditu eta 53.581 langileri eman dio lana. Sozietatearen egoitza Dallasen dauka. 2009an Fortune aldizkariak munduko ondasun monetario handieneko bigarren enpresatzat sailkatu zuen, lehenengoa Royal Dutch Shell zen.
Munduko burtsako kapitalizazio handieneko 500 enpresei buruzko azken txostenean, ExxonMobilek 2. postua dauka. Walmart konpainiaren eraginez igo zen postu horretara.
2008an, irabazi handienak izan zituen enpresa izan zen Estatu Batuetan. 589.000 milioi dolarreko diru-sarrerak eta 78.450 milioi dolarreko irabaziak izan zituen petrolio-upelak izandako gorakadarengatik.
2012an ExxonMobil munduko enpresa handiena da, Apple Inc. 11.000 milioi dolar baino gehiagotan gaindituz.

## Kanpo estekak

* ExxonMobilen webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q156238
* Multimedia: ExxonMobil / Q156238
# Exército Guerrilheiro do Povo Galego Ceive

Exército Guerrilheiro do Povo Galego Ceive edo EGPGC (Galiziako Herri Askearen Armada Gerrillaria, euskaraz) Galizian aritutako talde armatu independentziazale eta sozialista bat izan zen. 1986an eman zuen bere burua argitara eta 1993an desagertu egin zen.
90 bat ekintza armatu burutu zituzten, tartean 1989an guardia zibil baten hilketa.
Politikoki, Galiza Ceive-OLN taldearen gertukoa izan zen, lehenik, eta Assembleia do Povo Unido taldearen hurbilekoa, ondoren.

## Ikus, gainera

* Resistencia Galega

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2594647
# Exèrcit Popular Català

Exèrcit Popular Català (EPOCA), euskaraz Kataluniako Herri Armada, Kataluniaren nazio askapena helburu zuen talde armatu bat izan zen, 1970 eta 1971 bitartean agertua.
Erakundea sortzeko saiakera bi izan ziren lehenago, 1964 eta 1968an. Militantzia gehiena, Front Nacional de Catalunya-tik etorritakoa zen. Jaume Martínez Vendrell, Front Nacional de Catalunyako adar militarraren arduraduna, EPOCA erakundeko berrogeita hamar bat militanteak militarki prestatzeaz eta formazio praktiko nahiz teorikoa emanteaz arduratu zen. Armak Sporri goitizena zuen kataluniar-suitzar baten bidez lortu zituzten. Berrogeita hamar militante hauek berrehun pertsona inguruko azpiegitura legala zuten, militante bakoitzeko lau.
Erakundearen ekintzarik entzutetsuenetako bat Josep Maria Bultó industrial eta Bartzelonako alkate frankista ohiaren erailketa izan zen.
1979an EPOCA desegin zen eta militante asko Terra Lliure talde armatura pasatu ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3062678
# Fermoy

Fermoy (irlanderaz Mainistir Fhear Maí), Irlandako Errepublikako Corkeko konderrian dagoen udalerria da. 2006ko erroldaren arabera 5.873 bitanle ditu (2.275 herrigunean eta 3.598 auzogunetan). Udalerri hau Irlandako hegoaldean kokatzen da eta Blackwater ibaiak zeharkatzen du.

## Kanpo estekak

* Fermoy Webgunea - Salerosketa Elkartea
* Fermoyko Webgunea
* Datuak: Q1012470
* Multimedia: Fermoy / Q1012470
# Fermín Francisco de Carvajal

Fermín Francisco de Carvajal Vargas Alarcón, San Carlosko dukea eta Indietako Mezulari Nagusia, (Quilpolemu, 1722ko irailaren 16a - Madril, 1797ko urtarrilaren 22a) txiletar noble eta militarra izan zen.
Armadan karrera egin ondoren, 1807ean erregeak Nafarroako erregeorde bitartekari izendatu zuen.
* Datuak: Q3754424
* Multimedia: Fermín Francisco de Carvajal Vargas / Q3754424
# Fermoko probintzia

Fermoko probintzia (Provincia di Fermo italieraz) Italiako Markak eskualdeko probintzia da. Fermo hiria da probintziaren hiriburua.

## Herriak

Altidona Amandola Belmonte Piceno Campofilone Falerone Fermo Francavilla d'Ete Grottazzolina Lapedona Magliano di Tenna Massa Fermana Monsampietro Morico Montappone Monte Giberto Monte Rinaldo Monte San Pietrangeli Monte Urano Monte Vidon Combatte Monte Vidon Corrado Montefalcone Appennino Montefortino Montegiorgio Montegranaro Monteleone di Fermo Montelparo Monterubbiano Montottone Moresco Ortezzano Pedaso Petritoli Ponzano di Fermo Porto San Giorgio Porto Sant'Elpidio Rapagnano Sant'Elpidio a Mare Santa Vittoria in Matenano Servigliano Smerillo Torre San Patrizio
Probintziako herririk jendetsuenak honakoak dira:

## Ikus, gainera

* Italiaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Italieraz) Probintziako gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q16167
* Multimedia: Province of Fermo / Q16167
# Fermont (Quebec)

Fermont Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Côte-Nord eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Caniapiscau konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 2,874 biztanle zituen 470.67 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141605
* Multimedia: Fermont, Quebec / Q141605
# Fermín Ezpeleta

Fermín Ezpeleta Enrile (Iruñea, 1801eko abenduaren 12a - Madril, 1869ko maiatzaren 21a) nafar politikari eta militarra izan zen.
Jose Ezpeleta kondearen semea, armadan karrera egin ondoren, Lehen Karlistaldiaren ondoren Andaluziako kapitain jenerala zen. 1858an gerra-ministro izendatu zuten.
# Fermín Cacho

Fermín Cacho Ruiz (Ágreda, 1969ko otsailaren 16a) espainiar korrikalari ohia da, 1.500 metroko lasterketan aditua.
Espainiako atleta nagusietako bat, bere palmaresean bi olinpiar domina (urrezkoa Bartzelonan eta zilarrezko Atlantan), Europako txapelketa bat (1994) eta munduko txapeldunordetza bi (1993 eta 1997) ditu.
Pista estalian zilarrezko dominak ditu Munduko Txapelketan (1991) eta Europakoan (1990).

## Erreferentziak

* ↑ www.sports-reference.com - Fermín Cacho
* Datuak: Q336847
* Multimedia: Fermín Cacho / Q336847
# Fermín Calbetón

    Artikulu hau pertsonaiari buruzkoa da; Donostiako kalea gaitzat duena beste hau da: «Fermin Kalbeton kalea»
Fermín Cándido Calbetón Blanchón (Donostia, 1853ko irailaren 4 – Madril, 1919ko otsailaren 4), donostiar politikari liberala izan zen XIX. eta XX. mende bitartean. Donostiako Parte Zaharreko Puiuelo kalean, gerora bere izena eramango zuen horretan, jaio zen. Joaquín Kalbeton aita ere politikaria izan zen, eta Donostiako alkatea ere izan zen epe labur batez.

## Karrera politikoa

Zuzenbidean lizentziatua, Habanako unibertsitatean katedradun izan zen 1882-1886 urte bitartean. Bertan, Matanzasko diputatu ere hautatu zuten. Euskal Herrira itzulita, 1887an Itsasosteko ministerioko zuzendari eta Donostiako diputatu hautatu zuten. 1898an Gipuzkoako senatari izendatu zuten eta 1903. urtetik aurrera biziarteko senatari kargua hartu zuen. 1910. urtetik aurrera Sustapen ministro kargua hartu zuen. Ogasun ministroa ere izan zen beranduago denbora labur batez, kargua hartu eta bi hilabetera hil baitzen. Pio X.aren garaian, Espainiako enbaxadore izan zen Vatikanon.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.
* ↑ Irutxuloko hitza, 2009ko urriaren 11, 2. orrialdea.

## Ikus, gainera

* La Sociedad Patriótica de San Sebastián
* Datuak: Q8961235
* Multimedia: Fermín Calbetón y Blanchón / Q8961235
# Fermín IV

Fermín IV Caballero Elizondo (Monterrey, 1974ko abendua), mexikoko rapero bat da, Control Machete hip-hop taldeko abeslari ohia eta ondoren bakarlari moduan aritzen dena.

## Diskografia

* 2002: Boomerang
* 2005: Lo Que Trastornan al Mundo
* 2017: Odio/Amor
* 2018: Laberinto

### Control Machete

* 1996: Mucho Barato
* 1999: Artilleria Pesada presenta
* 2002: Solo Para Fanaticos
* 2003: Uno, Dos:Bandera

## Kanpo loturak

* Webgune ofiziala
* Vevo webgunea
* Datuak: Q1406436
* Multimedia: Fermín IV / Q1406436
# Fermín Arrudi

Fermín Arrudi Urieta, ezagunagoa aragoiar erraldoia (aragoieraz: o chigán aragonés) ezizenarekin (Sallent de Gallego, 1870eko uztailaren 7a – 1913ko maiatzaren 2a) oso gizaseme garaia izan zen; akromegalia deritzon gaixotasunaren ondorioz, 2,29 metro garai izatera heldu zen.
Arrudik 2,18 metro luze zen 18 urterekin. Canfranceko geltokian behargin ari zela, Cariñenako ardo tratante batek ikusi zuen, eta ohartu zen han bazela negozioa. Zaragozako Pilar jaietan erakutsi zuen. Huraxe abiapuntua. Andaluziara, Madrilera... Espainian zehar gero. Frantzia, Alemania, Belgika, AEBak, Hego Amerika, Afrika... Berlingo (1896) eta Parisko (1900) Nazioarteko erakusketetan izan zen, eta Pariskoan ezagutu zuen emaztea.
Artista zen Arrudi. Musikarako aparteko dohainak zituen. Hainbat instrumentu jotzen zituen (gitarra, biolina, lautea, bandurria, flauta eta harmonika), eta jotak kantatzen zituen. Aragoiko tradizioak maite zituen. Hurbilekoa zen herritarrekin, eta bidaiak eta ikuskizunak ahalik eta bizimodu lasai eta arruntenarekin uztartu nahian eman zuen bizitza.

## Erreferentziak

* 1 2 Telleria Sarriegi, Enekoitz. (2020-11-05). «Migel Joakinen garaikideak» Berria CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3572835
# Fincastle (Kentucky)

Fincastle Kentuckyko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 817 biztanle zituen, 0,55 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2758440
# Finchita

Finchita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Finchita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Sr(UO2)2(V2O8)*5H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Finchite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Findhorn

Findhorn, Eskoziako gaeleraz: Inbhir Èir eta Inbhir Èireann, Eskoziako herri bat da, Moray eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1011578
* Multimedia: Findhorn / Q1011578