OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Trinity (Florida)

Trinity Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pasco konderrian dago, Florida estatuan. 11.924 biztanle ditu, 11,795904 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Pasco konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2571366
# Trinity Center (Kalifornia)

Trinity Center Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Trinity konderrian dago, Kalifornia estatuan. 198 biztanle ditu, 13,547334 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Trinity konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6644975
# Trinitrotolueno

Trinitrotoluenoa (TNT) edo 2,4,6-trinitro-1-metilbenzenoa (IUPAC notazioa) kolore hori argiko kristalezko hidrokarburo aromatikoa da, 81 ºC-tan urtzen dena. Lehergailuak egiteko konposatu kimikoa da eta hainbat nahasketa-leherkorretatik sortzen da, adibidez amatola, TNT amonio nitratoarekin nahastuz sortzen dena. Toluenoaren nitrataziotik sortzen da (C$_6$H$_5$CH$_3$); zeinen formula kimikoa C$_6$H$_2$(NO$_2$)$_3$CH$_3$.
Finduta dagoenean, trinitrotolueno nahiko egonkorra da eta nitroglizerinarekin alderatuz, erlatiboki marruskadurarentzat, kolpeentzat edo astinketarentzat soraioa da. 2 kg-ko masa bat 35 cm-ko altueratik bere gainera erortzean lehertzen da (hau da, 2 kg 2,6 m/s-ra, edo 6,86 Jouletako energia). Bere lehertze-tenperatura anhidridoa denean, 470 °C-koa da, beraz detonagailu bat erabili behar da.
Leherketa ondorengo erreakzioen bidez gertatzen da:
C$_6$H$_2$(NO$_2$)$_3$CH$_3$ → 6CO+2.5H$_2$+1.5N$_2$+C
C$_6$H$_2$(CH$_3$)(CH$_2$)$_2$ → 6CO+0.5CH$_4$+0.5H$_2$+1.5N$_2$
Leherketako gasen analisia honakoa da:
| Konposatua | Ehunekoa |
| CO$_2$ | 3,7 % |
| CO | 70,5 % |
| H$_2$ | 1,7 % |
| N$_2$ | 19,9 % |
| C | 4,2 % |
Ez du metalekin erreakzionatzen, ezta ura xurgatzen ere. Horregatik, oso egonkorra da denbora-tarte luzeetan biltegiratua izateko, dinamita ez bezala.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q170167
* Multimedia: Trinitrotoluene / Q170167
# Toumani Diabaté

Toumani Diabaté (Bamako, 1965eko abuztuaren 10a – ib., 2024ko uztailaren 19a) Maliko musikaria izan zen, kora jotzeagatik nazioartean ospetsua izan zena. Maliko musika tradizionaleko piezak sortu ditu, eta griota —Afrika mendebaldeko ahozko tradizioko istorioak belaunaldiz belaunaldi transmititzen dituen kontalaria— ere izan da. Nazioarteko onespena lortu du bere musikak, eta kultura arteko hainbat proiektutan parte hartu zuen, flamenko, blues, jazz eta nazioarteko beste estilo batzuetako musikariekin; horien artean dira, Damon Albarn abeslari ingelesa, Björk abeslari islandiarra, Taj Mahal gitarrista estatubatuarra eta Herbie Hancock jazz musikari estatubatuarra. Hamazazpi disko kaleratu zituen 34 urteko ibilbide musikalean.

## Diskografia

* 1987 - Ba Togoma (Sidiki Diabaté, Mariama Kouyaté, Djeli Mady Sissoko, Kandia Kouayté)
* 1987 - Kaira (Hannibal)
* 1988 - Songhai, Ketamarekin (Nuevos Medios)
* 1994 - Songhai II, Ketamarekin (Nuevos Medios)
* 1995 - Djélika (Hannibal)
* 1999 - New Ancient Strings, Ballake Sissokorekin (Hannibal-Ryko / harmonia mundi)
* 1999 - Kulanjan, Taj Mahalekin (Hannibal)
* 2002 - Jarabi (Best Of) "Master of Kora" (Hannibal)
* 2003 - Mali Cool, Roswell Ruddekin (Soundscape)
* 2005 - In The Heart Of The Moon, Ali Farka Tourérekin.
* 2006 - Boulevard De L'independance
* 2008 - The Mande Variations
* 2010 - Ali and Toumani - (World Circuit/Nonesuch Records) (Ali Farka Tourérekin)
* 2011 - A Curva da Cintura (Arnaldo Antunes eta Edgard Scandurrarekin) - Brazil
* 2014 - Toumani & Sidiki (Sidiki Diabatérekin)
* 2020 - The Ripple Effect (Béla Fleckekin)
* 2021 - Kôrôlén (Londresko Orkestra Sinfonikoarekin)

## Erreferentziak

* ↑ «Toumani Diabate kora jotzailea hil da, 58 urterekin» Berria 2024-07-23 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q380711
* Multimedia: Toumani Diabaté / Q380711
# Tounj

Tounj Kroaziako udalerri bat da, Karlovac eskualdean. Azken zentsuaren arabera 1.002 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1284376
* Multimedia: Tounj / Q1284376
# Tounkita

Tounkita silikato motako minerala da eta cancrinita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Tounkita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Na,Ca,K)8(Al6Si6O24)(SO4)2Cl * H2O}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tounkite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Toulvaddie

Toulvaddie, Eskoziako gaeleraz: Toll a' Mhadaidh, Eskoziako etxalde bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1974770
* Multimedia: Toulvaddie / Q1974770
# Toumba estadioa

Toumba estadioa edo PAOK estadioa, grezieraz Στάδιο Τούμπας edo Στάδιο ΠΑΟΚ, Greziako Tesalonika hiriko futbol estadio bat da. PAOK F.C. taldearen jokalekua da.
1959ko irailaren 6an inauguratu zen eta 29.000 ikusleentzako edukiera du.
* Datuak: Q1141292
* Multimedia: Toumba Stadium / Q1141292
# Touquettes

Touquettes Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 82 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Touquettes udalerrian erroldatutako biztanleak 82 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 59 etxebizitza zeuden, 31 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 56etxeak ziren. 31 etxebizitza nagusietatik 25 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 8 etxek hitu gela zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 11 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Touquettes udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 4 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 0 |
| 8 | 70-74 | 4 |
| 0 | 65-69 | 8 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 8 | 55-59 | 4 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 4 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 4 |
| 8 | 30-34 | 4 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 4 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 8 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 48 ziren, horien artean 30 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 30 pertsona aktiboetatik 29 lanean zeuden (18 gizon eta 11 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra liburu denda bat zen.
2000. urtean Touquettes udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 270 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q251189
* Multimedia: Touquettes / Q251189
# Valfenera

Valfenera Italiako udalerri bat da. Astiko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 2.402 biztanle ditu, 22,04 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Valfenerak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cantarana Dusino San Michele Ferrere Isolabella Montà Villanova d'Asti Cellarengo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17876
# Valeyres-sous-Montagny

Valeyres-sous-Montagny Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Vaud kantonamendua barrutian. 2014an 708 biztanle zituen 2,27 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70582
* Multimedia: Valeyres-sous-Montagny / Q70582
# Valeyres-sous-Rances

Valeyres-sous-Rances Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Vaud kantonamendua barrutian. 2014an 621 biztanle zituen 6,35 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70501
* Multimedia: Valeyres-sous-Rances / Q70501
# Valfabbrica

Valfabbrica Italiako udalerri bat da. Perugiako probintzian kokatuta dago, Umbria eskualdean. 3.205 biztanle ditu, 92,3 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Valfabbricak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Asis Gualdo Tadino Gubbio Nocera Umbra Perugia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20696
* Multimedia: Valfabbrica / Q20696
# Valfermoso de Tajuña

Valfermoso de Tajuña Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 72 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko webgunea.
* Datuak: Q1657990
* Multimedia: Valfermoso de Tajuña / Q1657990
# Valeyres-sous-Ursins

Valeyres-sous-Ursins Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Jura-Nord vaudois barrutia barrutian. 2014an 233 biztanle zituen 2,83 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68680
* Multimedia: Valeyres-sous-Ursins / Q68680
# Valfarta

Valfarta (gaztelaniaz eta ofizialki Valfarta eta aragoieraz Balfarta) Huescako Monegroak eskualdean dagoen udalerria da.
2007an 99 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Valfartako udalaren webgunea
# Txopoeta

Txopoeta edo Makaleta Leioako (Bizkaia) auzoa da, herriko beheko aldean dagoena. Bertatik gertu Bilboko metroaren Leioako geltokia dugu.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 1.589 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Arbuioko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 1.550 | 1.525 | 1.491 | 1.427 | 1.416 | 1.401 | 1.596 | 1.589 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268419
# Txori (argipena)

Txori hitzak adiera eta erabilera zenbait ditu:
* txoria, hegazti txikia, normalki txori abeslari gisa ezagutzen direnak biltzeko erabiltzen den izena.
* Txori, Vaya Semanita telesaioko pertsonaia;
* Txori Bat, arrainontzi bat.
* Txoria txori, Mikel Laboaren abestia;
* Txori, bideo-joko enpresa independente bat.

## Ikus, gainera

* Gautxori (argipena)
# Txopin (unitatea)

Txopin (frantses chopine-tik), kutxot edo xiko bat da antzinako euskal bolumen unitate bat. 0,63 litroren baliokidea zen (kutxota baita ere 0,25 litrorena) eta pitxer edo azunbre baten laurdena zen. Sistema metriko hamartarra indarrean hasi zenean desagertu zen.
Txopin baten erdia deitzen da kutxot-erdi.
Gaztelako Erresuman bere baliokidea cuartillo zen, hala ere bertan 0,512 litro besterik ez zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5793274
# Txori (eleberria)

Txori Salbador Zapirainek 1981ean plazaratutako liburua da, haurtzaroan entzundako ahozko kontakizun batean oinarritua. Pertsonaia nagusia "Txori" ezizenez ezaguna den gaztetxoa da.

## Kanpo estekak

* Liburua Euskaltzaindiaren webgunean.
* Datuak: Q61363655
# Txopa

    Artikulu hau itsasontziaren atalari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Txopa (arraina)».
Txopa edo popa itsasontziaren atzealdea da. Hedaduraz hitza inguruko eremuari ere esaten zaie, brankatik hasi eta itsasontzia hiru zatitan banaturik.
Formaren arabera honakoa izan daiteke:
* laua
* borobila
* puskatua
* zabala
* eroria
* altxatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q273062
* Multimedia: Sterns / Q273062
# Txopa (argipena)

Txopa hitzak hainbat adiera ditu:
* Txopa (nautika): itsasontzien atzealdea da.
* Txopa (arraina): esparidoen familiako itsas arrain Osteiktie baten izen arrunta da, Spondyliosoma cantharus espeziekoa.

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Txopa. .
# Txopet taldea

Txopet Bilboko Santutxu auzoan (Bizkaia) sortutako musika taldea da. Bestelako musika estilo bat esperimentatzeko asmoz elkartu ziren 2021ean.

## Taldekideak

* Jon Fernandez, gitarra jotzaile eta abeslaria (Bilbo, 1995)
* Andoni Barinaga-Rementeria, bateria jotzailea (Bilbo, 1996) eta
* Iñigo Gueñes baxu jotzailea (Bilbo, 1994).

## Ibilbidea

2022an Bilboko Udalaren VillaSound jaialdia eta Gaztea maketa lehiaketa irabazi zituzten urte berean, eta horri esker, uztailean, BBK Live jaialdian jo zuten.
Lehendabiziko diskoa 2023an kaleratu zuen Txopet taldeak: Nahiz eta jausi. Indie melodiak, pop doinuak oinarri hartuta, rocka, post-punka eta autotunea nahasi dituzte zortzi kantatan. «Askatasun handiz eta mugarik gabe aritzen gara», dio Andoni Barinaga-Rementeria taldekideak. Zortzi kantak osatzen dute diskoa: pop melodiak oinarri hartuta ondu dituzte, baxua, gitarra eta bateria modu orekatuan uztartuta eta oso bestelako emaitza bat sortuta. Berezko estiloa bilatu dute: «Pop musikatik zerbait gogorragoa edo zikinagoa sortu dugu». Beldurrik gabe aritzea eta esperimentazioa dira Txopeten marka, eta autotunea gupidarik gabe erabiltzea da horren adibide.
Zenbait musika estilo eta joerak dute eragina Txopet taldeko kideengan, eta, Euskal Herriko musika taldeei dagokienez, batez ere Belako taldeak Zarama musika taldea gogorarazten dute.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.eitb.eus/eu/gaztea/maketa-lehiaketa/finalistak/osoa/9010932/txopet/
* ↑ https://www.berria.eus/kultura/txopet-beldurrik-gabe-egin-dute-jauzi_2123393_102.html

## Kanpo estekak

* Elkarrizketa Ttap aldizkari digitalean.
* "Aiztoa erakutsi" kantaren bideo ofiziala.
# Urbinoko Venus

Urbinoko Venus (italieraz: Venere di Urbino), baita ere Txakurtxoaren Venus, Tiziano margolari ospetsuak 1538an amaitu zuen margolana da. Olioz egina, 119 zm x 165 zm ditu eta, gaur egun, Uffizi Galerian, Florentzian, erakusten da. Urbino Italiako nobleziaren titulua da.

## Historia

Margolana, 1538an egina, Urbino dukearen semea zen Guidobaldo II della Roverek erosi zuen, dirudienez, bere emazte gazteari, Giulia da Varanori, irakasteko. 1631ean Medizzi familiaren bilduman zegoen. 1736an Florentziako Galleria degli Uffizi zegoen. Artistak Giorgioneren Venus lotan margolanean inspiratu zen baina naturan ordez jauregi barruko eszenatokian kokatu zuen jainkosa. Urte asko geroago Édouard Manet artista lan honetan inspiratu zen bere Olympia egiteko. Lanak arrakasta handia izan zuen eta, ondorioz, kopia eta bertsio ugari egin zen.

## Deskribapena

Koadroak, Veneziako jauregitxo baten barruan dagoen luxuzko ohe baten gainean etzanda dagoen neska biluzi bat irudikatzen du. Hondoan, leiho handi bat ikusten da, aintziraren isla txikiak eta zerua zuhaitz baten atzean ikusten da; leihoaren ondoan, neskatxa bat eta neskamea daude, enigmatikoki biak bizkarrez, ezkontza-kutxa batean bila; kutxatzarrak Pandoraren kutxaren mitoa gogorarazten duela dirudi. Neska biluziaren oinetan txakurtxo bat dago lo; txakurraren presentziak adierazten du ez dela jainkosa bat, benetako emakume bat baizik, nahiz eta ez jakin zehazki nor den. Zerbait gehiago: txakurra, fideltasunaren ohiko alegoria, hemen agertzen da, modu iradokitzailean, lotan.

## Teknika

Lanak Giorgioneko elementuak mantentzen dituen arren, Tizianok berrikuntza bat egiten du emakumearen atsegintasuna argi eta garbi azaltzean, biluziaren tratamenduari eta multzoaren garbitasun formal handiari esker. Venus tipikoekiko alderik handiena da neska gaztea bere edertasunaz eta biluztasunaz kontziente eta harro agertzen dela; ez dago urruntasun "jainkotiar" baten sentsazioa eragiten duen elementurik: berak modu gozo, konplize eta irmoan begiratzen dio behatzen dionari, bere ezkerreko eskua konposizioaren erdian dagoen pubisean bermatzen den bitartean. Eskuineko eskuan dauden loreek erotismoa nabarmentzen dute, gorputza argitzen duen ia urrezko argiak sendotua. Gorputzaren kolore argi eta beroak inpresio sentsual bat sortzen du, atzealdeko ilunarekiko eta koltxoiarekiko kontrastean nabarmendua; izan ere, hormako oihalaren kolore ilunak eten egiten du orduan emakumearen gorputzean zentratzen den begirada. Honek guztiak, lerro zeihar dotore batean dagoen neska biluzia nabarmentzen du.

## Iruditegia

* Giorgioneren Venus lotan margolana.
* Ingresek 1821ean egin zuen bertsioa.
* Édouard Maneten Olympia.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.polomuseale.firenze.it/catalogo/scheda.asp?nctn=00131831&value=1
* ↑ https://www.visituffizi.org/es/obras-de-arte/la-venus-de-urbino-de-tiziano/
* ↑ https://web.archive.org/web/20221227132052/https://www.artehistoria.com/es/obra/venus-de-urbino

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Pradoko museoaren webguneko fitxa.
* Datuak: Q727875
* Multimedia: Venus of Urbino / Q727875
# Urbisaglia

Urbisaglia Italiako udalerri bat da. Maceratako probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. 2.405 biztanle ditu, 22,86 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Urbisagliak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Corridonia Petriolo Tolentino Loro Piceno Colmurano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q94982
* Multimedia: Urbisaglia / Q94982
# Urbión

Urbión (gaztelaniaz: Picos de Urbión) Espainiako Iberiar sistemako mendilerro altuenetako bat da. Errioxako Autonomia Erkidegoa, Soria eta Burgosko probintzien bilgunean zabaltzen da. Ebro eta Dueroko arroak banatzen ditu. Mendebaldera Neila mendilerroa eta ekialdera Cebollera mendilerroa zabaltzen dira. Iparraldera Demandako mendilerroa dago.

## Tontorrak

2.000 metroko mailaren inguruan daude: tontorrik altuena Muela de Urbión (2.228 m) da. Mendi horiek glaziarrek modelatuak dira. Antzinako galaziar horien aztarnak dira Laguna de Urbión eta Laguna Negra de Urbión laku ezagunak.

## Duero

Duero ibaia mendi horietan sortzen da, Duruelo de la Sierrako udalerrian, Soriako ipar-mendebaldean, 2.160 metroko altueran.

## Erreferentziak

* ↑ 159. araua. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2010-10-6).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3752138
* Multimedia: Picos de Urbión / Q3752138
# Urbinoko Dukerria

Urbinoko Dukerria Italiar penintsulako estatu burujabea izan zen 1443-1631 bitartean; egungo Italiako Markak eskualdearen iparraldeko zatia hartzen zuen.

## Sorrera

Urbinoko dukerria 1443an sortu zen, Eugenio IV.a aita santuak Oddantonio II.a Montefeltrokoa Urbinoko duke izendatu zuenean, estatu berriaren hiriburu bihurtu zen hiria eta Italiako Pizkundeko erdiguneetako bat izan zena.
Bere gainbehera hiriburutza Pesarora 1523an aldatu zenean hasi zen.

## Mugak

Sortu zen garaian, Urbinoko dukerriak ekialdean Adriatikoarekin, mendebaldean Florentziako Errepublikarekin eta gainontzeko tokietan Aita Santuen Lurraldearekin muga egiten zuen.

## Historia laburra

Aita santuaren izendapenak, ordurarte Urbinoko konderria zena, 1213an sortua, dukerri bihurtu zuen, Montefeltro familiak gobernatua.
Estatua, ondoren, Della Roveretarren kontrolpera pasa zen, eta azkenik 1631n Aita Santuen Lurraldeari erantsi zuen Urbano VIII.a aita santuak, Urbinoko Legazioa ezarri zuena.

## Urbinoko konde eta dukeen leinu dinastikoa
### Montefeltrotarrak, Urbinoko kondeak

* 1234-1242: Bonconte I.a Montefeltrokoa
* 1242-1255: Montefeltrano II.a Montefeltrokoa
* 1255-1285: Guido Montefeltrokoa (1298an hila) protagonista Dante Alighieriren lanik ezagunena den Jainkotiar Komediako XXII. kantuan.
** 1285-1304: Aita Santuaren kontrolpean.
* 1296-1322: Federiko I.a Montefeltrokoa
* 1322-1360: Guido II.a Montefeltrokoa, Galasso Montefeltrokoa eta Nolfo Montefeltrokoa.
** 1322-1324: Aita Santuaren kontrolpean.
* 1360-1363: Federiko II.a Montefeltrokoa (1370ean hila).
* 1363-1404: Antonio II.a Montefeltrokoa
** 1369-1375: Aita Santuaren kontrolpean.
* 1404-1443: Guidantonio Montefeltrokoa

### Montefeltrotarrak, Urbinoko dukeak

* 1443-1444: Oddantonio II.a Montefeltrokoa Urbinoko lehen dukea
* 1444-1482: Federiko III.a Montefeltrokoa, Federiko Montefeltrokoa bezala ezaguna.
* 1482-1508: Guidobaldo Montefeltrokoa
** 15021504: Cesare Borgiaren domeinua.

### Della Roveretarrak, Urbinoko dukeak

* 1508-1516: Francesco Maria I.a della Rovere
* 1516-1519: Lorenzo II.a Medici (1517ko zati baten Francesco Maria I.a della Rovererekin.
* 1508-1538: Francesco Maria I.a della Rovere.
* 1539-1574: Guidobaldo II.a della Roverre
* 1574-1621: Francesco Maria II.a della Rovere (1631n hila).
* 1621-1623: Federiko Ubaldo della Rovere
* 1623-1631: Francesco Maria II.a della Rovere (Bere semea hil ondoren boterera itzuli zen).
** 1625etik: Aita Santuen Lurraldeari itzulia, ofizialki 1631n, azken Della Roveretarra hil ondoren. Della Roveretarren arte bilduma azken ondorengoa zen Victoria della Rovererentzat pasa ziren, Fernando II.a Mediciren emaztea zena, Victoriak Florentziari pasa zizkiolarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q649202
* Multimedia: Duchy of Urbino / Q649202
# Urbiola

Urbiola Iguzkitzako kontzejua da. 1845 arte berezko udalerria izan zuen.
2005eko urtarrilaren 1ean 28 biztanle zituen.

## Azpiegitura eta garraioak
### Udal autobusak

Lizarrerria Buseko linea hauekin ditu loturak:
Lizarrerria Bus :
| Abartzuza — Ospitalea | 2 | Aiegi — Deiu / Arroitz |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3552252
* Multimedia: Urbiola / Q3552252
# Urbizuaran

Urbizuaran Gipuzkoako Goierri eskualdean dagoen Mutiloa udalerriko auzo bat da.

## Ikus, gainera

* Mutiloa (Gipuzkoa)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268620
# Treherbert

Treherbert, Galesko udalerri eta komunitate bat da, Rhondda Cynon Taf konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7837902
* Multimedia: Treherbert / Q7837902
# Treia

Treia Italiako udalerri bat da. Maceratako probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. 9.013 biztanle ditu, 93,54 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Treiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Appignano Cingoli Macerata Pollenza San Severino Marche Tolentino

## Kanpo estekak

* Datuak: Q94980
* Multimedia: Treia (Italy) / Q94980
# Trehunist

Trehunist, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Quethiock parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7837909
# Veríssimo Correia Seabra

Veríssimo Correia Seabra (Bissau, 1947ko otsailaren 16a - ibidem, 2004ko urriaren 6a) gineabissautar militarra izan zen. Ginea-Bissauko estatuburua izan zen 2003ko irailean.
1963an, hamasei urterekin, PAIGCVra batu zen eta gerrillan borrokatu zen portugaldarren aurka. Ondoren ingeniaritza elektronikoa ikasi zuen Bulgarian eta 1971n Sobietar Batasuneko Artilleria Eskolara joan zen. Independentziaren ondoren, Lisboako ofizialen eskolara joan zen.
1980an Luis Cabral kargutik kendu zuen estatu-kolpean parte hartu zuen bere ibilbide militarrean. Angolan kasko urdinetako gineabissautar soldaduen buruzagiordea izan zen 1991-92an.
1998an Ansumane Mané jeneralarekin bat egin zuen João Bernardo Vieiraren aurkako matxinada batean eta 1999an Vieira kargutik kendu zuen estatu-kolpean parte hartu zuen.
Kumba Ialá presidenteari aurre egin zion soldaduen soldatak ez ordaintzeagatik eta 2003ko irailaren 14an kargutik kendu zuen. Herrialdea hamalau egunez zuzendu zuen Henrique Rosari trantsizio demokratikoa antolatzeko presidentetza eman zion arte.
Seabra hil arte jipoitu zuten, ordaindu gabeko soldatengatik soldaduen matxinada batean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q715042
# Verónica Boquete de San Lázaro estadioa

Verónica Boquete de San Lázaro udal estadioa erabilera anitzeko estadioa da, Santiago de Compostela hiriko San Lázaro auzoan kokatua. 2018az geroztik, Verónica Boquete, Santiagoko jokalariaren izena du. Ordura arte San Lázaro Multiuse Stadium izenarekin ezagutzen zen.
16.666 ikuslerentzako tokia du eta egun SD Compostela futbol taldeak jpkatzen du bertan. Hainbat erakunderen egoitza ere bada.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q84019
* Multimedia: Estadio Multiusos de San Lázaro / Q84019