OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Medway (Maine)

    Artikulu hau Manineko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Medway (argipena)».
Medway Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Penobscot konderrian kokatuta dago, Maine estatuan. 1.187 biztanle ditu, 41,14 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Penobscot konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3678997
# Medusa (mitologia)

    Artikulu hau mitologiako izakiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Medusa (argipena)».
Medusa (grezieraz Μέδουσα, Médousa) greziar mitologiako gorgon bat zen, ahizpen artean hilkorra zen bakarra. Brontzezko eskuak zituen, urrezko hegalak eta ilearen ordez sugeak zituen buruan. Izaki beldurgarria zen mitologian, bere begiradarekin harri bihurtzen zituen begiei begiratzen ausartzen zitzaionari. Perseok burua moztu zion, Atena eta Hermes jainkoek lagunduta.

## Elezaharra

Medusa emakume eder bat zen, gorgona ahizpetan gizatiar eta hilkor zen bakarra, eta bere bokazioa zen Atena jainkosaren zerbitzari izan honen tenpluan, etimologikoki ere medusa zaindari terminoarekin lotzen delarik.

### Bortxaketa

Tenpluan zela, ordea, bere edertasun handiak jainkoak erakartzen zituen, eta Poseidon izan zen hurbildu zitzaioenetako bat. Medusak uko egin zion hurbilpenari, birjintasunari eutsi nahi izan zion, baina Poseidonek tenpluan bertan bortxatu eta haurdun utzi zuen.
Honek Atena jainkosaren amorrua piztu zuen eta Medusari zigor bat ezartzea erabaki zuen. Handik aurrera, Medusaren begietara begiratzen zuen edonor harri bihurtuko zen, Afroditak zigorra txikiegi ikusi zuen eta gainera bere ile ederra hainbat sugetan eraldatzea erabaki zuen.
Iraitz Agirre antropologoak ikusi du kasuan "bortxaketaren kulturaren justifikazio antzinako" bat. Bortxatua bilakatzen da gaiztotasunaren paradigma, munstroa; eta bortxaketaren errua, are eme baten begietatik ere (Atenaren juzkua) biktimarena da, ez bortxatzailearena.

### Pertseoren misioa

Medusa munstro bilakatzearekin konforme ez, eta Atenak beste gaizkintza bat ere pentsatu zuen: Pertseo Medusari burua moztera bidaltzea erabaki zuen.
Pertseoren misioa ia ezinezkoa zela jakinik Hermes jainkoak hegan egiteko abilezia emango zioten sandalia batzuk eman zizkion. Sandalia hauek erabilita, Medusa lotan zegoela beregana hegan hurbildu eta burua moztu zion. Medusari burua moztean, Pegaso eta Krisaor erraldoia sortu ziren.
Pertseok Medusaren burua arma gisa erabili zuen beranduago egingo zituen ibilietan.

## Errefererentziak

* ↑ (Ingelesez) The American Heritage Dictionary of the English Language. 2019-02-12 (Noiz kontsultatua: 2019-03-09).
* ↑ «Iraitz Agirre: Medusaren mitoa da bortxaketaren kulturaren justifikazio ia aitzinakoena» EITB 2021-11-22 (Noiz kontsultatua: 2023-06-07).
* ↑ (Ingelesez) Burke, Sarah; Hastings, Christobel. (2018-04-09). «The Timeless Myth of Medusa, a Rape Victim Turned Into a Monster» Broadly (Noiz kontsultatua: 2019-03-09).
* ↑ (Ingelesez) «Classic Literature» ThoughtCo (Noiz kontsultatua: 2019-03-09).

## Ikus, gainera

* Greziar Mitologia
* Krisaor Erraldoia
* Poseidon
* Pertseo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q160730
* Multimedia: Medusa / Q160730
# Medvedie

Medvedie Eslovakiako udalerri bat da, Svidníkeko barrutian kokatuta. 5,05 km²ko azalera du eta 45 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1572. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1072940
* Multimedia: Medvedie / Q1072940
# Medveďov

Medveďov Eslovakiako udalerri bat da, Dunajská Stredako barrutian kokatuta. 10,39 km²ko azalera du eta 535 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1252. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q968041
* Multimedia: Medveďov / Q968041
# Medway

    Artikulu hau eskualdeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Medway (argipena)».
Medway Kent konderrian dagoen udalerri eta autoritate unitarioa da. Estatistika Nazionalen Bulegoaren arabera, 192,03 km² ditu.

## Herriak

Hona hemen barnean hartzen dituen herriak:
* Allhallows-on-Sea 1.467
* Chatham 80.965
* Chattenden 1.006
* Cliffe 2.494
* Cliffe Woods 2.665
* Cuxton 4.582
* Gillingham 108.985
* Grain 1.624
* High Halstow 1.656
* Hoo Marina Park 748
* Hoo St Werburgh 7.049
* Lower Stoke 754
* Rochester 66.699

## Herri eta hiri senideak

Medwayk honako hiri senideak ditu:
* Cádiz (Espainia)
* Foshan (Txina)
* Valenciennes (Frantzia)
* Yokosuka (Japonia)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Office for National Statistics. (2009). United Kingdom: Counties and Unitary Authorities. .
* ↑ (Ingelesez) Office for National Statistics. Counties, Non-metropolitan Districts and Unitary Authorities. .
* ↑ (Ingelesez) Office for National Statistics. Area: Medway (Local Authority). .
* ↑ Citypopulation.de
* ↑ (Ingelesez) Medway Council. Twinning partnerships. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q797782
* Multimedia: Borough of Medway / Q797782
# Medway (Massachusetts)

    Artikulu hau Massachusettsko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Medway (argipena)».
Medway Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Norfolk konderrian kokatuta dago, Massachusetts estatuan. 13.115 biztanle ditu, 11,5 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Norfolk konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2536948
* Multimedia: Medway, Massachusetts / Q2536948
# Meduseld

Meduseld, Rohango erregeak Edorasen zuen gaztelu edo jauregia zen, bere urrezko teilatuagatik, eguzkitan dizdiratzen baitzuen, urrunetik ikus zitekeena. Brego erregeak eraiki zuen (batzuek, bere aita Eorlen lanak jarraitu zituela dioten arren). Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2569. urtean eginiko inaugurazio zeremonian, Bregoren seme zen Baldorrek zin egin zuen Hildakoen bidezidorrak igaroko zituela, eta ez zen handik sekula itzuli. Aragorn eta euren lagunek haren hondakinak aurkitu zituzten, 450 urte beranduago.
Baita ere, Meduseld Beowulfen elezaharrean agertzen den gazteluaren izena da. Tolkien, hein batean, Eraztunen Jauna idazteko elezahar horretan inspiratu bide zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2722222
# Medusinites

Medusinites Ediacararra garaian bizi izan ziren fosilen genero bat da. Marmoken arbasoak zirela uste da. 580 eta 541 milioi urte bitartean bizi izan ziren.

## Aurkikuntza

Australia Hegoaldean dagoen Ediacara aztarnategian aurkitu zen lehen aldiz. Reg Sprigg geologoak aurkitu eta deskribatu zuen 1949 urtean eta marmoka itxura hartu zionez Medusinites izena eman zien. Espeziearen izena Medusinites asteroides ezarri zuen, erdigunetik ateratzen diren marrek izar itxura ematen baitiote. Hurrengo urteetan mundu zabaleko toki askotan aurkitu izan dira, hala nola Kanadan, Norvegian, Indian, Aljerian, Erresuma Batuan, Ukrainan eta Errusian. Hareharritan edota kuartzitatan aurkitzen dira.

## Deskribapena

Medusinitesen fosilek bi eraztun agertzen dituzte, bata barnealdean eta bestea kanpoaldean. Protolyella-ren antzeko izakiak ziren. 1 eta 5 cm arteko diametrodun izakiak ziren.
Fosiletan ikusten denez barneko diskoa finagoa da kanpoko eraztuna baino. Zirkulu kontzentrikoak zeharkatuz marra erradialak agertzen dituzte, nahiz eta fosil gehienek halako zehaztasunik ez duten agertzen.

## Taxonomia

Cnidaria filumean kokatzen dira, gaur egungo marmokekin batera. Garai hartako Aspidella eta Cloudina generoekin ere erlazionaturik daude. Historian zehar hainbat sailkapen proposatu dira; marmoka primitiboak izatea, miikroorganismoen koloniak izatea edota filum bereizi bat osatzea.
Medusinites generoko espezie ugari aurkitu izan dira baina azterketa zehatzagoen ondorioz beste generotan kokatu dira ondoren. Gaur egun hiru espezie osatzen dute generoa:
* Medusinites asteroides (R. C. Sprigg, 1949)
* Medusinites paliji (Y. A. Gureev, 1987)
* Medusinites applanatus (Yu. R. Bekker, 1996)

## Erreferentziak

* 1 2 3 «PBDB» paleobiodb.org (Noiz kontsultatua: 2019-03-27).
* ↑ (Ingelesez) Gehling, James G.; Narbonne, Guy M.; Anderson, Michael M.. (2000). «The first named Ediacaran body fossil, Aspidella Terranovica» Palaeontology 43 (3): 427–456. doi:10.1111/j.0031-0239.2000.00134.x. ISSN 1475-4983. (Noiz kontsultatua: 2019-03-27).
* ↑ «Edicaran Fauna - Distribution» austhrutime.com (Noiz kontsultatua: 2019-03-27).
* ↑ Glaessner; et al.. (1966). The Late Precambrian Fossils from Ediacara, South Australia. Palaeontology. 9:, 599–628 or..
* 1 2 3 «Wayback Machine» web.archive.org 2013-09-22 (Noiz kontsultatua: 2019-03-27).
* ↑ «Fossilworks: Medusinites asteroides» fossilworks.org (Noiz kontsultatua: 2019-03-27).
* ↑ «Fossilworks: Medusinites paliji» fossilworks.org (Noiz kontsultatua: 2019-03-27).
* ↑ «Fossilworks: Medusinites applanatus» fossilworks.org (Noiz kontsultatua: 2019-03-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55138706
# Maurizio Milani

Carlo Barcellesi —Maurizio Milani deituraz ezaguna— (Milan, Italia, 1961eko maiatzaren 20a) umorista, italierazko idazlea, antzerki aktorea eta kazetaria da. Bere emanaldietan politikariak kritikatzen ditu, eta haren saioak eta pertsonifikazioak surrealistak dira.

## Bizitza

Milanen 1961an jaioa, haren familia Codognokoa da, eta haurtzaroaz geroztik beti Codognon bizi izan da.

## Lanak
### Telebista

* 1993, Letti Gemelli
* 1992, Su la testa! (Rai 3)
* 1993, Cielito lindo (Rai 3)
* 1997-1998, Scatafascio (Italia 1)
* 1998-1999
** Comici (Italia 1)
** Facciamo cabaret (Italia 1)
* 2003-2008, Che tempo che fa' (Rai 3)

### Antzerkia

* 1992, Un uomo da badile
* 1993, Piacenza
* 1995, Animale da fosso
* 1998, Il pubblico all'uscita si lamenta

### Liburuak

* 1994, Animale da fosso, Bompiani
* 1996, Un uomo da badile, Baldini&Castoldi
* 1998, Vantarsi, bere liquori, illudere la donna, Baldini&Castoldi
* 2003, La donna quando non capisce s'innamora, Kowalski
* 2005, In amore la donna vuol tribolare, Kowalski
* 2006, L'uomo che pesava i cani, Kowalski
* 2007, Del perché l'economia africana non è mai decollata, Kowalski
* 2010, Mi sono iscritto nel registro degli indagati, Rizzoli
* 2011, Chi ha ciulato la Corrente del Golfo?, Aliberti
* 2012, Fidanzarsi non conviene, Barbera
* 2013, Uomini che piangono per niente, Rizzoli
* 2014, Saltar per terra causa vino, Wingsbert House
* 2016, Il verro ruffiano, Baldini&Castoldi

## Sariak

* 2005: Satira Politica Forte dei Marmi saria

## Erreferentziak

* ↑ 2016ko abenduaren 18an, Codogno herrian, Il verro ruffiano bere liburua aurkeztean, baieztatu zuen bere jaiotza urtea 1961 dela.
* ↑ (Italieraz) «Maurizio Milani non esiste. Esiste quello che fa il cretino per far innamorare le impiegate della sua banca»
* ↑ (Italieraz) «Locandina della stagione '93-'94».
* ↑ (Italieraz) «Comitato per il premio satira politica e il museo della satira et della caricatura»

## Kanpo loturak

* (Italieraz) Webgune ofiziala
* «Maurizio Milani», IMDb.
* Datuak: Q3852659
* Multimedia: Maurizio Milani / Q3852659
# Maurizio Nassaukoa

Maurizio I.a Nassaukoa (Dillenburg, 1567ko azaroaren 14a - Haga, 1625eko apirilaren 23a) Herbehereetako iparraldeko estatuburua izan zen 1584 eta 1625 bitartean, Gilen I.a Orange-Nassaukoaren (Gilen Isila) eta Ana Saxoniakoaren semea, Maurizio Saxoniakoaren alaba.
Zuhaitz genealogikoa :
William of Nassau
William of Nassau
William I, Count of Nassau-Siegen
Gilen I.a Orange-Nassaukoa
Maurits Lodewijk I van Nassau-LaLecq
Juliana of Stolberg
Maurizio Nassaukoa
Willem Adriaan I van Nassau-LaLecq
Maurice of Saxony
Anna of Saxony
Isabella de Nassau
Agnes of Hesse
Louis of Nassau, Lord of De Lek and Beverweerd
Emilia Butler, Countess of Ossory
Mauritia de Nassau
Henry de Nassau, Lord Overkirk :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q164062
* Multimedia: Maurice, Prince of Orange / Q164062
# Maurizio Malvestiti

Maurizio Malvestiti (Filago, Lombardia, Italia, 1953ko abuztuaren 25a) Lodiko elizbarrutiko apezpikua da.

## Bizitza

Marnen jaio zen, Filago herriko auzo batean, 1953an. 1977ko ekainaren 11n apaiztu zuen Bergamoko apezpiku Clemente Gaddik.
1994an ofizial gisa deitu zuten Ekialdeko Elizetarako Kongregaziora, eta 2009an kongregazio horretako idazkariorde izendatu zuten. Ingelesez eta frantsesez ere badaki.
2014ko abuztuaren 26an, Frantzisko aita santuak Lodiko elizbarrutiko apezpiku izendatu zuen. Hartara, 2014ko urriaren 11n apezpiku sagaratu zuen Leonardo Sandri kardinalak, Erromako San Petri basilikan.

## Goiburua (apezpiku esakunea)

In silentio et spe («Isiltasunean eta esperantzan»)

## Iruditegia

* Malvestiti monsinorea, gotzain sagaratzeko ekitaldian (San Petri basilika, Vatikano Hiria).
* Malvestiti monsinorea, gotzain sagaratu berritan, San Petriren aulkiaren ondoan.
* Rahi patriarka maronita bere eskuak Aita Maurizioren gain ezarriz. Haien atzean, Sandri eta Müller kardinalak.
* Malvestiti monsinorea, Lodiko katedralean kokatu berritan.
* Malvestiti monsinorea, Bashar Warda kaldear gotzainarekin, Mendekosteko gau osoko bijilian, Lodiko katidralean, 2016ko maiatzaren 14an.

## Erreferentziak

* ↑ (Italieraz) Rinunce e nomine, 26.08.2014
* ↑ (Italieraz) Il bergamasco mons. Maurizio Malvestiti Sottosegretario alle Chiese Orientali
* ↑ (Italieraz) La Diocesi di Bergamo in festa - Mons. Malvestiti vescovo di Lodi
* ↑ (Italieraz) Mons. Malvestiti nuovo vescovo
* ↑ (Italieraz) El primero discurso de dom Mauricio Malvestiti

## Kanpo loturak

* (Italieraz) Lodiko elizbarrutiaren webgunea
* Datuak: Q17617264
* Multimedia: Maurizio Malvestiti (bishop) / Q17617264
# Maurizio Rossi

Maurizio Rossi (Rimini, 1962ko abenduaren 20a) italiar txirrindulari ohia da, profesionala 1984 eta 1990 artean.
Kirol lorpenik nabarmenenak,1986ko Venetoko Giroa, Euskal Herriko Itzuliko etapa bat eta 1987ko Settimana Coppi e Bartali izan ziren.

## Palmaresa

1985
* 7. Toscanako Giroan
1986
* Venetoko Giroa
* 2. Euskal Herriko Itzulian eta etapa bat
* 5. Lazioko Giroan
* 7. Sabatini Kopan
1987
* Settimana Coppi e Bartali eta etapa bat
* 2. Campaniako Giroan
1989
* 3. Pratoko Industria eta Merkataritza Sari Nagusian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzulia | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 |
| Italiako Giroa | 102. | 73. | 89. | UT | 43. | 55. |
| Frantziako Tourra | - | - | - | - | - | - |
| Espainiako Vuelta | - | - | - | - | - | 43. |
—: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Kanpo estekak

* Maurizio Rossi - ProCyclingStats
* Maurizio Rossi - Sitiodeciclismo.net
* Maurizio Rossi - Cyclebase.nl
* Maurizio Rossi - Museociclismo.it
* Datuak: Q3301701
# Maurizio De Giovanni

Maurizio de Giovanni (Napoli, 1958ko martxoaren 31) polizia eleberriak idazten dituen italiar idazle bat da.

## Biografia

Napolin bizi eta lan egiten du. 2005. urtean, eleberri beltzetarako Porsche Italia izeneko literatura lehiaketa batera aurkeztu zen, faxismoaren garaiko Napoli hirian girotutako istorio batekin (I vivi e i morti); Ricciardi komisarioa zen protagonista nagusia, jatorri nobleko polizia bat, oso dohain berezia duena: izan ere, modu ez-naturalean (istripuan edo erailda) hiltzen direnen azken hitz eta sentsazioak antzemateko gaitasuna du, bai eta pertsona horien mamuak ikusteko ere. Lan honetan oinarrituta dago 2007an argitaratu zuen lehen eleberria, Il senso del dolore. L'inverno del commissario Ricciardi; eleberri honekin hasi zen Ricciardi komisarioaren pertsonaiaren inguruan egin duen seriea, honako beste izenburu hauekin: La condanna del sangue. La primavera del commissario Ricciardi (2008), Il posto di ognuno. L'estate del commissario Ricciardi (2009) eta Il giorno dei morti. L'autunno del commissario Ricciardi (2010). Fandango argitaletxean plazaratutako lau liburu hauei esker, laster hasi zen publiko zabalarengana iristen eta beste hizkuntza askotara itzulia izaten.
Ricciardi komisarioaren serieak Einaudi argitaletxearekin jarraitu du aurrera beste eleberri hauekin: Per mano mia. Il Natale del commissario Ricciardi (2011); L'omicidio Carosino. Le prime indagini del commissario Ricciardi (2012); Vipera. Nessuna resurrezione per il commissario Ricciardi (2012); In fondo al tuo cuore. Inferno per il commissario Ricciardi (2014); Anime di vetro. Falene per il commissario Ricciardi (2015); Serenata senza nome. Notturno per il commissario Ricciardi (2016).
Gure garaiko Napoli hirian girotutako beste serie bat hasi zuen 2012. urtean, Il metodo del coccodrillo eleberriarekin, zeinetan Giuseppe Lojacono inspektore siziliarra baita protagonista nagusia, mafiarekin lotuta egoteko akusazio faltsuagatik Napoliko komisariarik txarrenera bidali dutena; han, bera bezala, askotariko arrazoiengatik poliziak baztertu dituen beste agente batzuekin egingo du topo, Luigi Palma komisarioaren agindupean. Poliziaren barruan duten egoeragatik, hain zuzen, I bastardi di Pizzofalcone izena emango diote elkarri, eta horixe da serie honen izena. Hartan oinarrituta, telebistarako egindako film sorta bat egin du RAI telebista publiko italiarrak.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.europaeditions.com/review/2462
* ↑ https://it.wikipedia.org/wiki/I_bastardi_di_Pizzofalcone_(serie_televisiva)
* Datuak: Q3852575
* Multimedia: Maurizio de Giovanni / Q3852575
# Maurizio Micheli

Maurizio Micheli (Livorno, Toskana, Italia, 1947ko otsailaren 3a) aktorea da, zineman, telebistan eta antzerkian aritua. Barin hazi zen, eta Milango Piccolo Teatro antzerkian ikasi zuen.
1970eko hamarkadan hasi zuen bere ibilbidea aktore dramatiko gisa. Zineman Michelik Sergio Corbuccirekin eta Stenorekin lan egin zuen batez ere.
Michelik 1996an argitaratu zuen bere autobiografia, Sciambagne! izenburukoa. 2002an Garibaldi amore mio eleberria argitaratu zuen, Baldini Castoldi Calairen edizioekin.
Daniela Nobili aktorearekin ezkondu zen, eta harekin Guido semea izan zuen. 1996. urteaz geroztik Benedicta Boccoli aktore eta showgirlarekin du bikote harremana.

## Zinema

* Allegro Non Troppo (1976)
* La terrazza (1980)
* Café Express (1980)
* Mani di fata (1982)
* Testa o croce (1982)
* Sono un fenomeno paranormale (1985)
* Il commissario Lo Gatto (1987)
* Roba da ricchi (1987)
* Rimini Rimini (1987)
* Rimini Rimini - Un anno dopo (1988)
* Cucciolo (1998)
* Commediasexi (2006)
* Valzer (2007)
* The Cézanne Affair (2009)
* Pinocchio (2012)
* Women Drive Me Crazy (2013)
* Quo Vado? (2016)

## Erreferentziak

* ↑ (Italieraz) «Io, il miglior barese di Livorno»: parla Maurizio Micheli
* ↑ (Italieraz) «Maurizio Micheli, attore, comico e commediografo italiano, oggi 73enne, di grande formazione teatrale, protagonista di molti film commedia»

## Kanpo estekak

* (Italieraz) Webgune ofiziala
* (Ingelesez) «Maurizio Micheli», IMDb.
* Datuak: Q3301697
* Multimedia: Maurizio Micheli / Q3301697
# Maurizio Pollini

Maurizio Pollini (Milan, Italia, 1942ko urtarrilaren 5a – ibidem 2024ko martxoaren 23a) piano-jotzailea izan zen.

## Bizitza

Bederatzi urte zituela egin zuen debuta, eta hamabost urte zituenerako ospetsua zen Italian, Chopinen estudioez egindako interpretazioak prentsan eragindako mirespenari esker, batez ere. 1959an, Milango Kontserbatorioaren titulua eskuratu zuen. Hurrengo urtean, Chopin Nazioarteko Lehiaketa irabazi zuen Varsovian; lehiaketa hartako interpreterik gazteena zen. Harrezkero, Arturo Benedetti Michelangeli italiarrarekin ikasi zuen, eta hainbat kontzertu eman zituen mundu guztian zehar.
Oso errepertorio zabala zuen, Bachen lanez gainera, Boulezenetara, Chopin, Bartók, Schubert, Prokófiev eta Schönbergenak interpretatu zituen. 1982az gero, zuzendari sinfoniko eta operako zuzendari gisa ere lan egin zuen. Pollinik oso estilo berezia erakutsi zuen, eta zorroztasun intelektual handiko piano-jotzailea izan zen. Hori dela eta, musikatik urrun dagoela irudi lezake tarteka, baina goraipagarria da interpretazioetan erakusten zuen garbitasuna.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Jean-Pierre Thiollet, 88 notes pour piano solo, "Solo nec plus ultra", Neva Editions, 2015, p.50. ISBN 978 2 3505 5192 0.
* Datuak: Q160058
* Multimedia: Maurizio Pollini / Q160058
# Michael Frankenberg

Michael Frankenberg (1978ko urtarrilaren 13a) arkularia da. Alemania ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Michael Frankenberg
* ↑ Michael FRANKENBERG

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6830408
# Michael Ende

Michael Andreas Helmuth Ende, literatur munduan Michael Ende izen-deiturez ezagunagoa, (Garmisch-Partenkirchen, 1929ko azaroaren 12a - Filderstadt, 1995eko abuztuaren 28a), idazle alemaniarra zen. Nazional-sozialismoarekin hazi zen eta gerraren tragedia pairatu behar izan zuen.
Fikzioaz eta umeen fantasiaz idatzi zuen. Batez ere Amaigabeko istorioa eta Momo idazteagatik ospetsua da. Haren lanak 40 hizkuntza baino gehiagotara itzuli dira eta 35 milioi inguru ale saldu dira. XX. mendeko idazle ezagunetako bat da. Momoren eta Amaigabeko istorioaren film bertsioak atera ziren eta beste asko antzerkira eraman. Haren eleberriek fikzioa eta errealitatea batzen dituzte.

## Bizitza

Edgar Ende margotzaile surrealistaren eta Luise Bartholomä fisioterapeutaren seme bakarra zen. Sei urte zituenean etxez aldatu zen eta Munichera joan. Bertako giro artistiko eta literarioak haren idazteko moduan eragina izan zuen.
Hamburgoko bonbardaketa nozitu zuen 14 urterekin, osaba bisitatzera joan zenean. Ahal izan zuenean, osabak Munichera zihoan lehen trenean igo zuen mutila.
1944an, Edgar Enderen estudioa erre zenean, 250 marrazki baino gehiago galdu ziren, baina Bavariako arte publikoaren zuzendariak margolan batzuk zeuzkan. Handik urtebetera atxilotu zuten eta gudua amaitutakoan, askatu.
Aita kartzelan zegoen garaian, Michaelen eskola itxita egon zen gerratean. Laster berriro ireki zuten eta lagunen eta familiaren diruarekin ikasketak amaitu zituen. Urte horretan, bera baino hiru urte zaharragoa zen neska batez maitemindu zen, baina neska haren gurasoek Stuttgartera bidali zuten alaba, bikotea banatzeko. Gertaera horren ondorioz, Ende idazten hasi zen, baina dramatikoa izan nahi zuen. Azkenean, istorio laburrak eta poemak idatzi zituen.
Municheko antzerki eskolara joan zen urte pare batzuetan; aktore gisa hasi zen lan egiten aurrena eta gero, idazlegoan hasi. Erroman bizi zen 1970 eta 1985 urteen artean. Munichera itzuli zen emaztea hil eta gero. Ondoren, Mariko Satorekin ezkondu zen, Amaigabeko istorioa japonierara itzuli zuen emakumearekin.
1994ko abuztuan sabeleko minbizia diagnostikatu zioten eta hainbat tratamendu hartu eta gero, gaixotasunak okerrera egin zuen. Azkenean, Stuttgarteko ospitale batean hil zen.

## Lanak

1958an lehen liburua idatzi zuen, Jim botoi eta Lucas tren gidaria baina 1962 arte ez zen argitaratu. Handik hamar urtera, haren lehen arrakasta iritsi zen, Momo, eta 1979an, mundu osoan are ezagunago egin zuen eleberria, Amaigabeko istorioa.
Orrialdeen artean, idazlearen ahalmena istorio fantastikoak asmatzeko gaitasuna atzeman daiteke, baina koherentzia estilistikoak eta irudikapenak bihurtzen dute Ende denboraldi horretako idazle irakurrienetako bat.

## Ikus, gainera

* Alemaniezko literatura
* Datuak: Q76498
* Multimedia: Michael Ende / Q76498
# Michael Fitzgerald

Michael James Fitzgerald (japonieraz: フィッツジェラルド 舞行龍 ジェームズ, Fittsujerarudo Maikeru Jēmuzu, Tokoroa, 1988ko irailaren 17a -) zeelandaberritar jatorriko japoniar futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Zeelanda Berriko selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 2011 | 3 | 0 |
| Guztira | 3 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q6138004