# Santiago de Compostelako geltokia

Santiago de Compostela Galiziako Santiagoko eskualdeko tren geltoki bat da, Santiago de Compostela udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Coruña — Vigo
* Olmedo — Santiago de Compostela
* Zamora — Coruña

## Historia

Santiago de Compostelara trenaren etorrera Galizian martxan jarritako lehen burdinbidearekin lotuta dago, Santiago de Compostela eta O Carril lotzen zituena eta handik gutxira Pontevedraraino luzatuko zena. Horrela eraiki zen Santiago-Cornes geltokia, 1873ko irailaren 15ean J.S. Mould enpresari emakida-erregimenean zegokion enpresak inauguratua. Enpresa horren jatorrizko izena "Compañía del Ferrocarril de Cornes a Carril de la Infanta Doña Isabel" da. 1928an, MZOVk konpainia ingelesa xurgatu zuen, urte bat beranduago Mendebaldeko Trenbideen Konpainia Nazionalak bere txandara xurgatua izateko. 1941ean, Espainiar Estatuko trenbidearen nazionalizazioak sortu berri zen RENFEn zeuden konpainia guztiak integratu zituen.
1943ko apirilaren 14an, Coruña-Santiago de Compostela trenbidea ireki zenean, geroago Zamora-Coruña burdinbidean sartuko zena, Renfek Cornesko geltokia itxi eta gaur egungo eraikina ireki zuen.
2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadora linea ustiatzen ari da eta Adif da tren instalazioen titularra.
2011ko abenduaren 10ean Santiago de Compostela-Ourense zatia inauguratu zen Olmedo-Santiago abiadura handiko burdinbidearen zati gisa.

### 2013ko istripua

2013ko uztailaren 24an, Madrildik Ferrolera zihoan Alvia tren bat errailetik atera zen Santiago de Compostelako Angrois auzoko A Grandeira auzuneko bihurgunean, Santiago de Compostelako geltokitik hiru kilometrora. 224 bidaiarietatik (218 bidaiari eta sei tripulatzaile) 144 zauritu ziren eta 80 hil. Iberiar Penintsulako tren istripu larrienetako bat da, 1944an Leongo Torre'l Bierzu udalerrian gertatutako hondamendiak bakarrik gainditu zuena.

## Geltokia

Hiriaren hego-ekialdean dago, katedraletik eta AP-9 autobidetik kilometro batera, Sar ibaitik gertu.
Inguruko geltokien estiloari leial, eraikinak pazo baten eskema jarraitzen du. Bi solairuko pabiloi nagusi batek osatzen du, alboetan alboetako bi hegal dituela. Hegal horien muturretan oinplano karratuko bi dorre daude. Multzoa asimetrikoa da, dorreetako bat hiru solairura iristen den bitartean, bestea alboko hegalen altuera baino ez baitu gainditzen. Fatxada nagusia, bost arku frontal eta 2 alboko galeria batez osatuta dagoen arkupe batez ornatuta dago.
Hiru nasa, alboko bat eta erdiko bi ditu, eta bost bide sartzen dira bertara. Horiek guztiak metalezko markesina batek babesten ditu. Markesina horrek bi isurialde ditu, proportzio dezentekoak eta multzoan nekez integratzen direnak. Bere irismenetik kanpo, zamalanetarako, apartaturako edo garajerako zerbitzu-bide gehiago geratzen dira). Nasa-aldaketak lurpeko pasabideei esker egiten dira.
Bezeroarentzako arreta, informazio gunea, txartelen salmenta, komunak, kioskoa, bagajeak gordetzeko leihatilak, kafetegia eta autoen alokairua ditu. Esparru osoa desgaitasunen bat duten pertsonentzat egokituta dago. Kanpoaldean aparkaleku handi bat eta taxi geltoki bat daude.

## Zerbitzuak
### Distantzia luzea

* Renfe Operadora
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| Avant | Coruña | Santiago de Compostela | Ourense Elkargunea⁠ |
| Avant | Coruña | Santiago de Compostela • Vilagarcia de Arousa • Pontevedra • Redondela AH | Vigo Urzáiz⁠ |
| Alvia | Madril Chamartin | Segovia–Guiomar • Medina del Campo AH • Zamora • A Gudiña • Ourense–Elkargunea • Santiago de Compostela • Coruña | Ferrol⁠ |
| Alvia | Bartzelona Sants | Camp de Tarragona • Lleida–Pirineus • Zaragoza–Delicias • Tutera • Castejon • Tafalla • Iruña • Gasteiz • Miranda Ebro • Burgos–Rosa Manzano • Palentzia • Leon • Estorga • Ponferrada • O Barco de Valdeorras • A Rua–Petin • San Clodio–Quiroga • Monforte de Lemos • Ourense–Elkargunea • Santiago de Compostela | Coruña⁠ |
| Intercity | Irun | Donostia • Zumarraga • Altsasu • Gasteiz • Miranda Ebro • Briviesca • Burgos–Rosa Manzano • Palentzia • Villada • Safagún • Leon • Estorga • Bembibre • Ponferrada • O Barco de Valdeorras • A Rua–Petin • San Clodio–Quiroga • Monforte de Lemos • Ourense–Elkargunea • Santiago de Compostela | Coruña |

### Distantzia Ertaina

* Renfe Operadora
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 1 | Coruña | Uxes • Cerceda–Meirama • Ordes • Santiago de Compostela • Osebe • Padron • Pontecesures • Catoira • Vilagarcia de Arousa • Portela • Pontevedra–Unibertsitatea • Pontevedra • Arcade • Cesantes • Redondela–Picota • Redondela | Vigo Guixar⁠ |
| 7 | Santiago de Compostela | Lalin • O Irixo • O Carballiño • A Friela–Maside | Ourense Elkargunea |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «FERROCARRIL COMPOSTELANO» compostelanoel.blogspot.com (Noiz kontsultatua: 2021-02-28).
* ↑ Pontevedratik Santiagora
* ↑ Santiagotik Coruñara
* ↑ (Gaztelaniaz) RTVE.es. (2013-07-25). «Gutxienez 78 hildako eta 140 zauritu Santiago de Compostelan» RTVE.es (Noiz kontsultatua: 2021-02-28).

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8841900
* Multimedia: Santiago de Compostela train station / Q8841900