OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jeinu

    Artikulu hau izaki mitologikoari buruzkoa da; erromatar izpiritua buruzkoa beste hau da: «Jeinu (erromatar mitologia)».
Jeinuak edo ireluak izaki mitologikoak dira, mitologiaren arabera arrunt ezaugarri desberdinak dituztenak. Mitologia semitikoetan jinn izena hartzen dute eta ikusezinak izaten badira ere, landare, animalia zein pertsona baten itxura har dezakete. Gizakiengan eragin fisikoa nahiz izpirituala izan dezakete. Islamean Lurrean bizi den beste arraza bat da, toki naturaletan bizi eta naturaz gaindiko ahalmena dutenak. Erromatar mitologian, daimon izeneko greziar izaki mitologikoetatik eratorrita, jeinuak pertsona baten ahalmenak eta trebetasunak pizten ditu, baina horietaz gainera tokiek (sumendiak, esaterako) eta arteek (antzerkia euren jeinuak zituzten.
Euskal mitologian, jeinuak izaki mitologikoa izendatzeko erabiltzen den termino orokorra da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3465
* Multimedia: Genies / Q3465
# Jeinu (erromatar mitologia)

Erromatar mitologian, jeinuak (latinez: genius, ˈɡɛnɪ.ʊs ahoskatua; pluralez geniī) espiritu babesleak ziren, gero Elizak aipatuko dituen aingeru guardakoen antzekoak. Espiritu hauen sinesmena Erroman zein Grezian errotu zen, non daimon (antzinako grezieraz: δαίμονες) deituak izan ziren, eta, dirudienez, antzinagotik sinetsi zen haiengan. Hala ere, erromatarrek, dirudienez, etruskoen partetik eragin hau jaso zuten. Erromatar jeinuak sarri Manak, Larak eta Penateekin nahasten dituzte.
Ohikoa zen erromatarren artean "Hiriko jeinua", "Tokiko jeinua (genius loci)" , "Enperadorearen jeinua", Legio jakin bateko jenioa, eta bestelako berariazko jenioak gurtzea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q654361
* Multimedia: Genius / Q654361
# Jeison Guzmán

Jeison Guzmán,, (Santo Domingo, Dominikar Errepublika, 1998ko urriaren 8a), beisbolean lehiatzen den kirolari dominikarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina lortu zuen Dominikar Errepublikaren taldearekin, Japoniaren eta AEBko taldeen atzetik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Darío Álvarez, Gabriel Arias, Jairo Asencio, Luis Felipe Castillo, Jumbo Díaz, Junior García, Jhan Mariñez, Cristopher Mercedes, Denyi Reyes, Ramón Rosso, Ángel Sánchez, Raúl Valdés, Roldani Baldwin, Charlie Valerio, José Bautista, Juan Francisco, Jeison Guzmán, Erick Mejia, Gustavo Nuñez, Emilio Bonifácio, Melky Cabrera, Johan Mieses, Yefri Pérez eta Julio Rodriguez-ek.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Jeison Guzmán» olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103783823
# Jehovaren Lekukoak

Jehovaren Lekukoak elkarte erlijioso kristaua da, kristau kongregazio milenarista, Charles Taze Russellek (1852-1916) 1875an Pittsburghen sortua. Joseph Franklin Rutherfordek (1869–1942), bigarren presidentea izan zenak, 1931. urtean Jehovaren Lekukoak izena jarri zion. Izena ez ezik, Russell-en doktrina guztia ere errotik eraldatu zuen.
Gure artean bereziki ezagunak dira atez ate beren sinesmenak zabaltzen dituztelako. Jesukristo itzuli dela eta, horren ondorioz, Armagedoia eta Mundu Ordena Berri baten atarian gaudela aldarrikatzen dute, batik bat. Ez dute politikan parte hartzen, ez dute odol transfusiorik onartzen, ez eta erlijio kutsuko jairik ere (Eguberriak, Inauteriak, urtemugak, e.a.) Beste erlijio edo sinesmen guztiak satanikotzat jotzen dituzte.
Jehovaren Lekukoen erlijioa 1915ean sartu zen Espainian: oso aktiboki aritu ziren 1939ko otsailaren 2an Francok legez kanpo utzi zituen arte (katolizismoa izan ezik, beste erlijio guztiak ere legez kanpo utzi zituen). Europan, milaka Lekukok Hitlerren jazarpen bortitza jasan zuten eta horietako asko kontzentrazio esparruetan hil ziren. Halere, Frankismoaren garaian, Lekukoek klandestinitatean beren sinesmenak zabaltzen segitu zuten; haien zenbait partaide-buru urte luzez kartzelan izan ziren eta fededun bat, Tenerifeko Antonio Gargallo Mejia, fusilatua izan zen.
Ebanjelioa aldarrikatzeko asmoz, 1957an Lekukoen zenbait aitzindari Bilbora eta Donostiara joan ziren bizitzera; haien inguruan osatu ziren lehen kongregazioak. 2010eko hasieran. 61 kongregazio zituzten EAEan (36, Bizkaian; 21, Gipuzkoan; eta 4, Araban): guztira, 4.670 fededun. Erlijio horretako fededunen profila askotarikoa da, bai egoera sozioekonomikoaren alorrean, bai heziketa eta formakuntzarenean. Hizkuntzari dagokionez, Hego Euskal Herrian bilera gehienak gaztelaniaz izaten dira; halere, azken urteotan, erlijio horretara gero eta etorkin gehiago ari direnez hurbiltzen, zenbait bilera ingelesez, txineraz eta beste hizkuntzetan ere egiten dituzte, beharren arabera. 2012an, lehen aldiz bilerak euskaraz egiten hasi ziren.
Egoera legalari dagokionez, Jehovaren Lekuko Kristauak Espainiako Justizia Ministerioko Erakunde Erlijiosoen Erregistroan inskribatu ziren 1970an (1970/07/10eko 024-SG/A zenbakia). 2006an «Errotze nabaria» estatusa lortu zuten.

## Ikus, gainera

* Intsumisioa

## Kanpo estekak

* Jehobaren Lekukoen webgune ofiziala
* Fundación Pluralismo y Convivencia
* Minorías Religiosas en el País Vasco
* Josue Masegosa: como evitar la manipiulación por apostasía.
* Asociación de ayuda a los afectados por las enseñanzas de los Testigos Cristianos de Jehová
* Datuak: Q35269
* Multimedia: Jehovah's Witnesses / Q35269
# Jehanabad barrutia

Jehanabad barrutia Indiako barruti bat da, Magadh dibisioan, Bihar estatuan. 1.125.313 biztanle ditu 931 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Patna barrutia Gaya barrutia

## Ikus, gainera

* Bihar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q49176
* Multimedia: Jehanabad district / Q49176
# K.a. 1420ko hamarkada

| Hamarkadak: | K.a. 1430koa - K.a. 1420koa - K.a. 1410koa |
Kristo aurreko 1420ko hamarkada K.a. 1429. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1420. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.

## Gertaerak

* Mizenasek Kreta konkistatu zuen. Mizenastar zibilizazioaren hasiera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2548411
# K.a. 143

K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
K.a. 160ko hamarkada | K.a. 150ko hamarkada | K.a. 140ko hamarkada | K.a. 130ko hamarkada | K.a. 120ko hamarkada
K.a. 148 | K.a. 147 | K.a. 146 | K.a. 145 | K.a. 144 | K.a. 143 | K.a. 142 | K.a. 141 | K.a. 140 | K.a. 139 | K.a. 138

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q4703
# K.a. 1430eko hamarkada

| Hamarkadak: | K.a. 1440koa - K.a. 1430koa - K.a. 1420koa |
Kristo aurreko 1430ko hamarkada K.a. 1439. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1430. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.

## Gertaerak

* K.a. 1437: Eriktonio Atenasko errege mitikoa hil zen, 50 urteko erregealdiaren ostean. Bere seme Pandion I.ak hartu zuen kargua.

## Pertsona nabarmenak

* Hattusili II.a, Hititen balizko erregea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2190482
# K.a. 142

K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
K.a. 160ko hamarkada | K.a. 150ko hamarkada | K.a. 140ko hamarkada | K.a. 130ko hamarkada | K.a. 120ko hamarkada
K.a. 147 | K.a. 146 | K.a. 145 | K.a. 144 | K.a. 143 | K.a. 142 | K.a. 141 | K.a. 140 | K.a. 139 | K.a. 138 | K.a. 137

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q44779
# Justine Dietrich

Justine Siegemund edo Siegemundin (1636ko abenduaren 26a - 1705ko azaroaren 10a), Justine Dietrich ezkondu aurrean, silesiar emagina zen Die Kgl idatzi zuena. Priceßische und Chur-Brandenburgische Hof-Wehemutter, Alemanian gehien irakurritako emakume batek argitaratutako obstetriziako eskuliburua.
Lana, 1690. urtean argitaratua, lagundutako hainbat erditzetan hartu zituen oharretan oinarritu zen. Hainbat gai eztabaidatzen ditu Justine (berak) eta Christina ikaslearen arteko elkarrizketa baten bidez. Liburuak modu sistematikoan eta gertaeratan oinarrituta aurkezten zituen erditze baten konplikazio guztiak. François Mauriceau-rekin batera, aurretiko karenako odoljarioa gelditzeko metodoa aurkitu zuen, poltsa amniotikoa zulatuz.

## Erreferentziak

* ↑ Speert H. Iconographia Gyniatrica. F. A. Davis (1973) ISBN 0-8036-8070-8, 74. or. .
* Datuak: Q73885
* Multimedia: Justine Siegemund / Q73885
# Justine Dufour-Lapointe

Justine Dufour-Lapointe (Montreal, 1994ko martxoaren 25a) Kanadako estilo libreko eskiatzailea da. Neguko Olinpiar Jokoetan bi domina irabazi zituen Sochin urrezkoa (2014) eta Pyeongchangen zilarrezkoa (2018). Estilo libreko eskian txapeldun olinpiko gazteena izan zen.

## Ibilbidea

Hamasei urte zituela Munduko Kopa hjokatu zuen eta kosketako eskian proba bat irabazi zuen historiako eskiatzaile gazteena izan zen. Quebecen izan zen Mont Gabrieleko proban hain zuzen ere.
2013ko munduko txapelketan hirugarren egin zuen eta 2014ko Neguko Olinpiar Jokoetan txapeldun olinpikoa izan zen, inoizko gazteena. Chloé Dufour-Lapointe ahizpa zaharrak zilarra eskuratu zuen proba berean. 2015ean Munduko txapelketa irabazi zuen.
2018ko Neguko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuen. Segundu hamarren batek utzi zuen urrezko dominarik gabe. 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan ere hartu zuen parte baina erori egin zen eta ez zuen dominarik lortu.

## Txapelketak

Neguko Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2014 | Sochi ( Errusia) | 01 ! | Kosketako eskia |
| 2018 | Pyeongchang ( Hego Korea) | 02 ! | Kosketako eskia |
| Munduko Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2013 | Voss ( Norvegia) | 03 ! | Kosketako eskia |
| 2015 | Kreischberg ( Austria) | 01 ! | Kosketako eskia |
| 2015 | Kreischberg ( Austria) | 02 ! | Kosketako eskia binaka |
| 2017 | Sierra Nevada ( Espainia) | 03 ! | Kosketako eskia |

## Erreferentziak

* ↑ «Olympic champion Justine Dufour-Lapointe newest FWT season wildcard | Freeride World Tour» www.freerideworldtour.com (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).
* ↑ «SKI.BG > SKI in Bulgaria > Canadian dominance in moguls World Cup in Mont Gabriel, Canada» www.ski.bg (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).
* ↑ Ladies' Moguls - Finals - Justine Dufour-Lapointe Wins Gold | Sochi 2014 Winter Olympics. (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).
* ↑ (Frantsesez) «Skier, malgré tout» ICI Radio-Canada.ca (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).
* ↑ (Gaztelaniaz) Afición, La. «La dura caída de Justine Dufour en Beijing 2022: VIDEO» Grupo Milenio (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).

## Kanpo estekak

* Justine Dufour-Lapointeren webgune ofiziala
* Datuak: Q458762
* Multimedia: Justine Dufour-Lapointe / Q458762
# Justine Masika Bihamba

Justine Masika Bihamba (Kivu probintzia, Kongoko Errepublika Demokratikoa, c. 1965) aktibista kongoarra da. Sexu indarkeria jasandako emakumeei laguntzen egiten du lan eta Sexu Indarkeriaren Biktimei Laguntzeko Emakumeen Sinergia Elkartearen sortzailea da.

## Kanpo estekak

* Elkarrizketa: Bortxatzen duenak ez du plazer sexualagatik egiten" Berria, 2020.03.06
* Datuak: Q18206696
# Justin de Menditte

Justin de Menditte (Mendikota, 1867ko ekainaren 12a - Atharratze, 1922ko uztailaren 26a) zuberotar idazle eta apaiza izan zen.
Eskualzaleen Biltzarreko kidea eta Euskaltzain urgazlea izan zen. Zubereraz idatziriko kristau dotrina bat egin zuen Atharratzeko apaiza zen Uhartekin batera. Harena da, halaber, Uskaldunak Ibañetan pastorala (Clement d'Andurainekin batera idatzia, 1906).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261167
# Justin and the Knights of Valour

Justin and the Knights of Valour (euskaraz: «Justin eta Balorearen Zaldunak») 2013ko Manuel Sicilia zinema zuzendariek zuzendutako komedia eta akziozko konputagailuzko animazio filma bat da. Freddie Highmore, Saoirse Ronan, James Cosmo, Charles Dance, Tamsin Egerton, Antonio Banderas, Rupert Everett, Barry Humphries, Alfred Molina, Mark Strong, David Walliams eta Julie Walters aktoreek bikoiztu zuten. 2013an marrazki bizidunetako film onenaren Goya Sarirako izendatua izan zen.

## Ingelesezko bikoiztaileak

* Freddie Highmore: Justin
* Saoirse Ronan: Talia
* James Cosmo: Blucher
* Charles Dance: Legantir
* Tamsin Egerton: Lara
* Antonio Banderas: Clorex
* Rupert Everett: Sota
* Barry Humphries: Braulio
* Alfred Molina: Reginald
* Mark Strong: Heraclio
* David Walliams: Melquiades / Karolius
* Julie Walters: Grandma Lilly
* Olivia Williams: Queen of Gabylonia
* Richard O'Brien: Innkeeper of the Broken Eagle Inn
* Lloyd Hutchinson: Champ
* Stephen Hughes: Copas
* Matt Wilkinson: Slamski
* Michael Culkin: Sebastien

## Kanpo estekak

* Justin and the Knights of Valour Internet Movie Databaseren webgunean (Ingelesez)
* Datuak: Q14451258
# Joaquinita-(Ce)

Joaquinita-(Ce) silikato motako minerala da eta joaquinita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Joaquinita-(Ce) silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {NaBa2Ce2FeTi2[Si4O12]2O2(OH,F) * H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Joaquinite-(Ce): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Joaquín Aguirrezabala

Joaquín Miguel de Aguirrezabala y Lasa (Amezketa, Euskal Herria , 1860 – Gualeguay, Argentina, 1924) euskal jatorriko mediku argentinarra izan zen XIX. mendearen amaieran .

## Biografia

Joaquín Aguirrezabala Gipuzkoako Amezketan jaio zen 1860an, Miguel Antonio de Aguirrezabalaren semea.
Oso gaztea zen arren, bere familia Gualeguay-n kokatu zen, Entre Ríosko probintzian.
Joaquín Aguirrezabalak Buenos Airesko Unibertsitateko Medikuntza Fakultateko doktoretza jaso zuen, eta lanbidea Gualeguay-n garatu zuen, bertako bizilagun nabarmenenetako bat bilakatuz.
Ernestina Laurencenarekin ezkondu zen eta gutxienez seme bat izan zuten, Miguel Antonio, Gualeguayn jaioa, 1897ko ekainaren 20an.
Hirian Espainiako kontsul izendatu zuten eta kargu hori bete zuen 1914an .
Bera adoptatutako hirian zendu zen. Gualeguayko plaza batek bere izena jaso zuen eta 1919an haren brontzezko estatua inauguratu zen bertan. Bere oinarrian «Dr. Joaquín Aguirrezabala. Zientzia - lanerako gogoa - Filantropia ».

## Erreferentziak

* 1 2 3 Aguirrezabala de Gualeguay
* ↑ Guía de forasteros
* ↑ José María Martínez Vivot. «Aguirrezabala en Gualeguay» CEGER. Centro de Genealogía de Entre Ríos.

## Bibliografia

* Vicente Osvaldo Cutolo, Argentinako Hiztegi Biografiko Berria (1750-1930), Editorial Elche, 1968

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2882258
# Joaquín Antonio Kamino

Joaquín Antonio Kamino Orella (Donostia, Gipuzkoa, 1754 – Lugo, Galizia, 1819) gipuzkoar historialaria eta apaiza izan zen.

## Biografia

Filosofia- eta Teologia-ikasketak egin zituen. Donostiako kronikari ofiziala izan zen. Donostiako udal artxibategia miatu eta antolatu zuen oso-osorik. Hango paperak bildu eta Historia Civil, Diplomática, Eclesiástica, Antigua y Moderna de la Ciudad de San Sebastián liburua idatzi zuen. Ezinbesteko erreferentzia-liburua izan zen, gerora, 1813ko Donostiako sutean erre egin baitzen artxibategia. Obra hori Aurrera egunkariak (1870eko gehigarria) eta Euskal-Erria aldizkariak (1887-1892) eman zuten lehenbizikoz ezagutzera.
Oñatiko unibertsitateko irakasle eta erretore izan zen (1787). Konbentzioko gerra zela eta Lugora jo zuen, eta bertako katedraleko kalonjea izan zen hil arte.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12260445
* Multimedia: Joaquín Antonio de Camino y Orella / Q12260445
# Joaquina López Laffite

Joaquina López Laffite (Trubía, Asturias, 1916- Madril, 1939ko abuztuaren 5a) 1939ko abuztuaren 5ean Madrilen erregimen frankistak fusilatutako emakumeetako bat izan zen, momentu horretan idazkaria zen eta 23 urte besterik ez zituen. Errepresaliatutako emakume talde hori Hamahiru Arrosak izenaz ezagutzen da.

## Biografia

Joaquina 1916an Trubia, Asturiasen jaio zen eta aita Ejertzitoaren Komandantea zen. 1931tik bi gurasoak galduta, umezurtz geratu ziren bost seme-alaben artean gazteena zen.
Behin Madrilen, 1936ko irailean JSUren militante egin zen eta Mendebaldeko sektorearen kultura idazkaria izatera heldu zen. Gerra amaitzean Probintzia Komite klandestinoaren idazkari administratiboaren laguntzailea izan zen; hala, Agitazio eta Propagandaren buru izatera helduz.
1939ko apirilaren 18an atxilotu zuten, bere hiru anaia, koinata eta bisitan joan zitzaion lagun batekin batera: Concepción Pérez. Hala, Las Ventas emakumeen kartzelara eraman zuten, bertan ere bere bi ahizpa zeuden: Lola, 20 urteko espetxe zigorra ezarri ziotena, eta María, 6 urteko espetxe zigorra ezarri ziotena.
1939ko abuztuan, 9. Gerra Kontseilu Egonkorrak 30.426. kausa ebatzi zuen, 13 Arrosak heriotza zigorrera kondenatuz. Hala, hogeita lau ordu beranduago, 13 emakume eta 43 gizon 1939Ko abuztuaren 5ean fusilatu zituzten Madrilgo Ekialdeko Hilerriaren (gaur egungo Almudena hilerria) hilarrietan.

## Memoria

Urtero, abuztuaren 5ean emakume talde honi eta Madrilgo Ekialdeko Hilerrian fusilatu zituzten JSUko beste 43 gazteei omenaldia egiten zaie. Era berean, Espainiako hainbat herritan Hamairu Arrosei eskainitako kaleak daude. Halaber, beraien historiari buruzko obrak idatzi dira: liburuak, dokumentalak eta pelikulak
2019ko apirilaren 13an Ekialdeko Hilerrian Madrilgo frankismoaren biktimei omenaldia egin zitzaien, Memoria eta Askatasuna kolektiboak 2007tik urtero antolatua. Izan ere, Madrilgo Udalak Fernando Hernandez Holgado historialariari eskatutako ikerketan azaleratzen da Madrilen gerra kontseiluagatik exekutatuko pertsonak 2.936 izan zirela.

## Erreferentziak

* ↑ Madrilgo frankismoaren biktimen zerrenda. Memoria y Libertad-en
* ↑ NÚÑEZ DÍAZ-BALART, Mirta eta ROJAS FRIEND, Antonio (1997): Consejo de Guerra. Los fusilamientos en el Madrid de la posguerra (1939-1945). Compañía Literaria, Madrid. ISBN 9788482130590. (Dialnet)
* ↑ Fusilados por el franquismo en el Cementerio del Este de Madrid
* ↑ «Taller de historia del PCE "Marusia" [Tetuán, Madrid: Memorial Madrid. Represión franquista y lucha por la libertad»] Taller de historia del PCE "Marusia" [Tetuán, Madrid] . Noiz kontsultatua: 2020-05-29.
* ↑ «En Zona Feminista: LAS TRECE ROSAS» En Zona Feminista (Noiz kontsultatua: 2020-06-01).
* ↑ Madrid homenajea a las Trece Rosas en el 74 aniversario de su ejecución.
* ↑ Listado de personas ejecutadas durante la posguerra (1939-1944) en la ciudad de Madrid(Internet Archiven artxibatua)
* Datuak: Q90407548
# Joaquina de Morla Virnés

Joaquina de Morla Virnés (Cadizko probintzia, 1841-?) emakume feminista eta itzultzailea.

## Biografia

Oso datu gutxi ezagutzen dugu. Charles Fourier filosofo frantsesaren jarraitzailea izan zen Joaquín de Abreu y Ortaren bitartez (1782-1851). Cádizen Abreuk fourierismoaren aldeko taldea sortu zuen eta Morlak horrekin kolaboratu zuen.
Joaquina de Morlak Jean Czynski egile poloniarraren liburu bat itzuli zuen, Porvenir de las mujeres (Cádiz, 1841); liburu horrek Morlak idatzitako hitzaurrea zekarren eta bertan emakumeak bere ideologia feminista azaltzen zuen.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20220119022133/http://www.historiadeespananivelmedio.es/19-15-14-socialismo-utopico-espanol-hasta-1868/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5931659
# Joaquín Almunia

José Joaquín Almunia Amann (Bilbo, Bizkaia, 1948ko ekainaren 17a) euskal herritar politikaria da.

## Biografia

Bilbon jaioa, Zuzenbidea eta Ekonomia zientziak ikasi zituen Deustuko Unibertsitatean. Parisen eta Harvard Unibertsitatean ikasi eta gero, irakasle bilakatu eta Alcaláko Unibertsitatean aritu zen. 1972 eta 1975 artean Bruselan lan egin zuen.
1974an, PSOE alderdiko eta UGT sindikatuko kide egin zen. 1979an Madrilgo diputatu hautatu zuten lehenengo aldiz, eta ondorengo legealdietako hauteskundeetan ere (1982, 1986, 1989, 1993 eta 1996an) lortu zuen aulki hori bereganatzea.
1976 eta 1979 artean UGTren ekonomia-arduraduna izan zen, eta handik eta 2004ra arte, Espainiako diputatua. Felipe Gonzálezen gobernuetan bitan izan zen ministro: 1982 eta 1986 artean Lan eta Gizarte-Segurantzarena, eta 1986 eta 1991 artean Administrazio Publikoena.
Geroztik, PSOE alderdiko barne-lanetan murgildurik ibili da, "sektore berritzaile" delakoaren barruan. 1996ko hauteskundeen ostean, sozialisten talde parlamentarioaren bozeramaile aukeratu zuten Diputatuen Kongresuan. 1997an Madrilen egindako PSOEren 34. Biltzarrean, Alderdiko idazkari nagusi aukeratu zuten, Felipe Gonzálezek kargua utzi zuenean, PSOEko idazkari nagusi bihurtu zen. Urte berean, Felipe González bera ordezkatu zuen sozialisten parlamentario-taldearen lehendakaritzan, eta Almuniak utzi egin zuen bozeramaile kargua. Hurrengo urtean galdu egin zituen, José Borrell ministro ohiarekin lehiatuz, gobernuko presidentziarako hautagaia aukeratzeko PSOEren barruan egin ziren hauteskundeak. Almuniak berehala aurkeztu zuen dimisioa, baina Alderdiak Batzorde Federalak erabakiren bat hartu arte itxaroteko eskatu zion eta, handik egun gutxira, idazkaritza nagusian jarraitzeko hitzarmena lortu zuen Borrellekin. 2000. urteko hauteskundeetan, Gobernuko lehendakaritzara aurkeztu zen Almunia; kanpainan, Partido Popular (PP) alderdiaren kontrako eraso zuzena bultzatu zuen, eta ezkerreko beste alderdi nagusiarekin (Izquierda Unida-Ezker Batua) paktu bat egin zuen, aurreneko aldiz, Senatura elkarrekin joateko. 2000n Espainiako hauteskunde orokorretara aurkeztu, baina 7.918.752 boto (%34,1a) eta 125 diputatu lortu ondoren kargua utzi zuen hauteskundeen gauean bertan, sozialisten idazkari nagusi gisa. Rodríguez Zapatero da Almuniaren ondorengoa postu horretan oraingoz.
Madrilgo diputatua izan ondoren, 2004an Pedro Solbes ordezkatu zuen Bruselan. 2004 eta 2009 artean, Europako Batzordeko Finantza komisarioa izan ondoren José Manuel Durão Barrosok presidenteorde eta Lehiakortasun Batzordeko buru izendatu zuen. Espainiako Langile Alderdi Sozialistako kidea da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q311229
* Multimedia: Joaquín Almunia / Q311229
# Joaquín Aguinaga

Joaquín María Aguinaga Torrano (Altsasu, 1928ko abenduaren 27a - Madril, 2000ko azaroaren 25a) euskal ingeniari industrial eta politikaria izan zen.

## Biografia

Bilboko Ingeniarien Goi Eskola Teknikoan titulu lortu ondoren, doktoretza lortu eta irakasle bihurtu zen. 1972 eta 1980 artean bere zuzendaria izan zen.
Espainiako Trantsizio Demokratikoa politikari lotu eta 1980 eta 1986artean legebiltzarkidea izan zen, hasieran Zentro Demokratikoaren Batasuna (UCD) alderdian eta gero Aliantza Popularra-Alderdi Demokrata Popularra-Alderdi Liberala (AP-PDP-PL) koalizioan.
Politika uztean, irakaskuntzara itzuli eta Madrilgo Ingeniarien Eskolan aritu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Abizena horrela idaztea euskal herritar horren aukera pertsonala izan zen. Izan ere, Euskaltzaindiak, euskara baturako, Aginaga onartu du deitura horren grafiatzat. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Joaquín María Aguinaga Torrano. .
* Datuak: Q10974618