OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Moosbach (Bavaria)

Moosbach Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Neustadt an der Waldnaab (barrutia)|Neustadt an der Waldnaab]] barrutian. 2014an 2.460 biztanle zituen 64,32 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q510024
* Multimedia: Moosbach (Oberpfalz) / Q510024
# Moosburg an der Isar

Moosburg an der Isar Alemaniako hiri-udalerri bat da, Bavaria estatuan. Azken zentsuaren arabera 19.832 biztanle zituen, 43,85 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31872
* Multimedia: Moosburg an der Isar / Q31872
# Moos (Bavaria)

Moos Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Deggendorf (barrutia)|Deggendorf]] barrutian. 2014an 2.211 biztanle zituen 32,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q281976
* Multimedia: Moos (Lower Bavaria) / Q281976
# Moose Creek (Alaska)

Moose Creek Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fairbanks North Star Boroughn kokatuta dago, Alaska estatuan. 534 biztanle ditu, 4,271647 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Fairbanks North Star Borough

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1845942
* Multimedia: Moose Creek, Alaska / Q1845942
# Montcourt

Montcourt Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 74 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Montcourt udalerrian erroldatutako biztanleak 74 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak

### Etxebizitza

2007an 43 etxebizitza zeuden, 30 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 43etxeak ziren. 30 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 23 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Montcourt udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 4 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 12 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 4 |
| 0 | 45-49 | 4 |
| 8 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 4 |
| 4 | 20-24 | 0 |
| 4 | 15-19 | 4 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 4 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 40 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (14 gizon eta 13 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 11 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Montcourt udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 256 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q903550
* Multimedia: Montcourt / Q903550
# Monteviale

Monteviale Italiako udalerri bat da. Vicenzako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 2.792 biztanle ditu, 8,44 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Montevialek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Costabissara Creazzo Sovizzo Vicenza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46142
* Multimedia: Monteviale / Q46142
# Montevideo (Minnesota)

Montevideo Minnesotako hiri bat da. Chippewa konderrian kokatua dago. 2010ean 5.383 biztanle zituen, 12,34 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Chippewa konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q986302
* Multimedia: Montevideo, Minnesota / Q986302
# Montevideo departamendua

Montevideo departamendua Uruguai osatzen duten departamenduetako bat da. Hiriburua, izen bereko Montevideo da, herrialdeko hiriburu dena.
Bertan 1.325.968 pertsona bizi ziren azken erroldaren arabera 525.540 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Montevideo

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Montevideoko agintaritzaren webgunea.
* Datuak: Q16594
* Multimedia: Montevideo Department / Q16594
# Monteverde

Monteverde Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian dago, Campania eskualdean. 695 biztanle ditu, 39 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Monteverdek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lacedonia Melfi Aquilonia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55064
* Multimedia: Monteverde (Italy) / Q55064
# Monteverdi Marittimo

Monteverdi Marittimo Italiako udalerri bat da. Pisako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. 766 biztanle ditu, 98,09 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Monteverdi Marittimok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Castagneto Carducci Montecatini Val di Cecina Pomarance Sassetta Bibbona Monterotondo Marittimo Suvereto

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103155
* Multimedia: Monteverdi Marittimo / Q103155
# Montevideoko hitzarmena (1960)

Montevideoko hitzarmena (gaztelaniaz: Tratado de Montevideo) 1960ko otsailaren 18an Montevideon izenpetu zen hitzarmena izan zen. Argentinako, Txileko, Brasilgo, Mexikoko, Paraguaiko, Uruguaiko eta Peruko gobernuek ere egin zuten. Geroago Kolonbiako eta Ekuadorreko gobernuek ere sinatu zuten, eta guztien artean Asociación Latinoamericana de Libre Comercio osatu zuten, Hego Amerikako merkataritza indartzeko.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014-6-22 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9089635
# Montezemolo

Montezemolo Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 229 biztanle ditu, 6,75 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Montezemolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Camerana Castelnuovo di Ceva Cengio Priero Roccavignale Sale delle Langhe Saliceto

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20217
* Multimedia: Montezemolo / Q20217
# Montigny-Saint-Barthélemy

Montigny-Saint-Barthélemy Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 86 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Montigny-Saint-Barthélemy udalerrian erroldatutako biztanleak 75 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 50 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 50etxeak ziren. 29 etxebizitza nagusietatik 22 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 10 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Montigny-Saint-Barthélemy udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 4 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 4 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 8 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 16 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 4 |
| 4 | 30-34 | 4 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 8 | 15-19 | 4 |
| 0 | 10-14 | 8 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 48 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboetatik 31 lanean zeuden (19 gizon eta 12 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 16 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Montigny-Saint-Barthélemy udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q675793
* Multimedia: Montigny-Saint-Barthélemy / Q675793
# Maxomys tajuddinii

Maxomys tajuddinii Maxomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Muridae familian sailkatuta dago.

## Ikus, gainera

* Maxomys
* Muridae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15057169
* Espezieak: Maxomys tajuddinii
# Mountshannon

Mountshannon (irlanderaz Baile Uí Bheoláin, "Ó Beoláin-en Herria" esan nahi du, Ballybolan gisa ingeleseratua) Irlandako mendebaldeko Clare konderriaren ipar-ekialdean dagoen udalerria da. Derg aintziraren mendebaldeko ertzean eta Killaloe udalerriaren iparraldean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2086272
* Multimedia: Mountshannon / Q2086272
# Mountville (Pennsylvania)

Mountville Pennsylvaniako borough bat da. Lancaster konderrian kokatua dago. 2010ean 2.802 biztanle zituen, 2,23 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lancaster konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1186838
* Multimedia: Mountville, Pennsylvania / Q1186838
# Mountnugent

Mountnugent, historikoki Dalysbridge (irlanderaz: Droichead Uí Dhálaigh) Irlandako udalerri bat da, Cavan konderrian dagoena. 500 biztanle inguru ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q400284
* Multimedia: Mountnugent / Q400284
# Mountville (Hego Carolina)

Mountville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Laurens konderrian dago, Hego Carolina estatuan. 100 biztanle ditu, 7,407712 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Laurens konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3313587
# Mountrail konderria (Ipar Dakota)

Mountrail konderria (ingelesez: Mountrail County) Ipar Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Stanley da. 2010eko zentsuaren arabera 7.673 biztanle zituen, Mountrail kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Mountrail konderriak 5.028,64 kilometro koadro ditu. Horietatik 301,14 ura dira. Beste 4.727,5 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,53 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 7.673 pertsonetatik 5.217 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 286 dira. 16 beltzak edo afroamerikarrak. 2.240 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 15 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 6 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 178 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q280838
* Multimedia: Mountrail County, North Dakota / Q280838
# Mountsorrel

Mountsorrel, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Leicestershire konderrian.
2021ean 12.885 biztanle zituen.
* Datuak: Q1612169
* Multimedia: Mountsorrel / Q1612169
# Mountstuart Elphinstone

Mountstuart Elphinstone (Cumberland, 1779ko urriaren 6a - Hookwook, 1859ko azaroaren 20a) Britainia Handiko kolonizatzailea, George Elphinstenoren semea. Ekialdeko Indietako Konpainian hasi zen 1796. urtean; 1817an buruzagi mahrattei nagusitu eta Dekkango lurralde haietako buru bihurtu zen. Bombayko gobernaria izan zen 1819-1927 bitarteko urteetan. Indiako historia bat eman zuen argitara 1841. urtean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q910933
* Multimedia: Mountstuart Elphinstone / Q910933
# Mountnorris

Mountnorris (irlanderaz Achadh na Cranncha) Ipar Irlandako udalerria da, Armagh konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 155 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1081960
* Multimedia: Mountnorris / Q1081960
# Mounton

Mounton, Galesko herri bat da, Monmouthshire konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6925824
* Multimedia: Mounton / Q6925824
# Mountrath

Mountrath (irlanderaz: Maighean Rátha) Irlandako udalerri bat da, Laois konderrian dagoena. 2006ko erroldaren arabera 1.435 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1646430
# Mendexako Ospitale Zaharra

Mendexako Ospitale Zaharra Lea Ibilbidearen ondoan dagoen hondatutako eraikina da, Mendexako Leagi auzoan (Bizkaia).

## Kokapena

Lekeitio eta Amoroto lotzen dituen errepidearen ondoan dago, Lea ibaiaren beste aldean. Inguruan Leagi zubia dago, errepidea ospitalearekin lotzeko eraiki zena. Haren ondotik Lea Ibilbidea igarotzen da.

## Eraikina

Barroko estilokoa da. Harlangaitzezko hormaz eraikitako eraikin handia da, maila bikoa. Oin lauangeluarra du, eta estalkia lau isuri aldekoa izango zuen seguraski. Inposta-lerro batez banatutako maila bi ditu, eta sasoian (edo barroko estiloan) tipikoak ziren belarridun moldurez inguratutako leiho-zuloak.

## Historia

Ospitale honen jatorria Domingo Leaegik 1602an eginiko testamentua da: "Yten mando que en la villa de Lequeitio de la banda de Mendexa se funde dote y establesca un ospital en el qual se puedan socorrer amparar y curar hasta cantidad de cincuenta enfermos naturales de la anteiglesia de Mendexa y a falta de ellos lo sean de la villa de Lequeitio y de las demas Anteiglesias circunbezinas...“. Jatorriz mendexarra, Leaegi Sevillan negozioetan aritu eta aberastutakoa zen; berak emandako diruarekin lurrak erosi, etxea egin eta zerbitzurako prestatu zen. Gainera, urteko 600 dukaten errenta izateko adina diru ipini zuen. Ospitaleko patroiak bere gurasoak eta gero haren ondorengoak izango ziren, edo haien faltan Lekeitioko Eliza eta Kontzejua, eta ospitaleko arduraduna beti abade bat izango zen, "bizitza zintzo eta ospe onekoa". 1608 uztailaren 12an ospitaleko arduraduna izendatu zen, Martin Lariz Lekeitioko bikarioa. Beste iturri batzuen arabera 1632an eraiki zen, lurraldeko (Lekeitio, Amoroto, Gizaburuaga, Ispaster eta Mendexa) osasun arretarako:

## Erreferentziak

* ↑ «Mendexa» Argia (Noiz kontsultatua: 2019-05-21).
* ↑ «Mendexako Udala - Leagi Zubia» www.mendexa.net (Noiz kontsultatua: 2019-05-21).
* 1 2 3 «GR 38 Ardo eta Arrainaren ibilbidea. Leako Ibilbidea. Ingenio & Natura.» http://www.leaibarra.eus/ (Noiz kontsultatua: 2019ko maiatzaren 23a).
* ↑ «Lea Ibilbidea: de Mendexa a Munitibar por el río Lea - Mendiak» www.mendiak.net (Noiz kontsultatua: 2019-05-21).
* 1 2 «Mendexako Udala - Ospitale Zaharra» www.mendexa.net (Noiz kontsultatua: 2019-05-21).
* ↑ Jon Zubiaurren komunikazio pertsonala.
* 1 2 Zubikarai, Augustin; Fernandez Egiguren, Juan. (1988). Mendeja. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65216166
# Mendham (New Jersey)

Mendham New Jerseyko borough bat da. Morris konderrian kokatua dago. 2010ean 4.981 biztanle zituen, 15,41 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Morris konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1087055
* Multimedia: Mendham Borough, New Jersey / Q1087055
# Mendes Pimentel

Mendes Pimentel Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 5.606 biztanle ditu 305,507 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1790353
* Multimedia: Mendes Pimentel / Q1790353
# Mendes

Mendes (grezieraz Μένδης) Niloren deltan zegoen antzinako hiri egiptoar bat izan zen, gaur egungo Tell el-Ruba-rekin bat datorrena.
Bere izen egiptoarra, Per-Banebdyedet zen "Ahariaren domeinua, Dyedeten jauna" esan nahi duena, eta Ba ahariaren gurtza gunea zen, Herodotok aipatua. Aurretik, hiria Dyedet deitzen zen, eta, gurtza nagusia, Hatmehyt jainkosa arrainarenganakoa zen.
Mendesen sortu zen Egiptoko XXIX. dinastia eta Behe Egiptoko XVI. nomoaren hiriburua izan zen Vespasiano erromatar enperadorearen garaian.
Hiriak, bi muino behintzat hartzen zituen, baina tenplu eta monumentu ugari, ziuraski, Pi-Ramsesera eraman ziren.
Erromatarren mende egon zen garaian, hiriaren erdigunea, Anpet hiria zegoen ondoko muinora pasa zen, grezieraz Thmuis deitzen zena, eta gaur egungo Tell al-Timai dena, Tell el-Rubatik gertu, Al-Simbellaweinetik iparmendebaldera.

## Hondar arkeologikoak

Egiptoko Antzinako Inperioaren garaiko mastabak, Ramses II.a, Merenptah eta Ramses III.aren garaietako zenbait monumentu, eta Ahmose II.ak, aurreko beste tenplu baten gainean eraikitako tenplu bat, Ra, Osiris, Shu eta Geb jainkoei sagaratutakoa. Tenplu hau, lau bloke monolitikoz osatuta zegoen, eta, bloke horietatik, bakarra baino ez da geratzen, ia zortzi metrokoa, Shu jainkoari dagokiona, hegomendebaldean kokatua. Tenplua, Ptolomeo II.a Filadelfoak zaharberritu zuen.
Sarkofago beltzetan lurperatutako aharien nekropoli bat ere aurkitu da.
* Gainera, egiptoar mitologian, Mendes, naturako jainko bat zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1427162
* Multimedia: Mendes, Egypt / Q1427162
# Mendeurrenaren Aretoa

Hala Stulecia$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | i, ii, iv |
| Erreferentzia | 1165 |
| Kokalekua | Polonia |
| Eskualdea$^2$ | Europa/Ipar Amerika |
| Koordenatuak | 43°19′23″N 17°04′37″E﻿ / ﻿43.3231°N 17.076944°E﻿ / 43.3231; 17.076944 |
| Izen ematea | 2006 (XXX. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Mendeurrenaren Aretoa (polonieraz: Hala Stulecia, alemanez: Jahrhunderthalle eta garai batean polonieraz: Hala Ludowa) Wrocławko Śródmieście auzunean, Szczytnicki parkearen ondoan, dagoen ikuskizun- eta kirol-aretoa.
Eraikina estilo espresionistakoa da. Max Berg arkitektoak diseinatu zuen eta 1911 eta 1913 urteen bitartean eraiki zen hiria, garai hartan Breslau izenekoa, Alemaniar Inperioaren baitan zegoenean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155743
* Multimedia: Centennial Hall / Q155743
# Mendeurrenaren plaza (Donostia)

Mendeurrenaren plaza :
| Donostia, Amara ||
| Mendeurrenaren plaza ||
| Herrialdea Lurraldea | Euskal Herria Gipuzkoa |
| Mendeurrenaren plaza Mendeurrenaren plaza Mendeurrenaren plaza ||
| Koordenatuak: | 43°18′45.2″N 01°58′50.0″W﻿ / ﻿43.312556°N 1.980556°W﻿ / 43.312556; -1.980556 |
Mendeurrenaren plaza Donostiako (Gipuzkoa) plaza bat da, Urbieta kalea (Donostia) eta Prim kaleen amaieran zabaltzen dena, Araba parkearen ondo-ondoan. Urbieta kalearen amaieratik Antso Jakitunaren hiribideraino luzatzen den errepideak erdibitzen du. Bi monumentu daude plazan: Maria Kristina Austriakoaren monumentua (1918) eta Rikardo Ugarteren Estela eskultura (1970). Eraikin nabarmenak ere baditu bere inguruan, hala nola Arrano etxea (6 zenbakia), non Aitzol idazlea bizi izan zen, eta 1 zenbakidun eraikina, non Julio Urkixo bizi izan zen.
Izena 1916ko apirilaren 5ean udalbatzak egin zuen bilkuran jarri zitzaion, eta era honetan, hiriaren berreraikuntza hasi eta ehun urtera hiria bertaraino iritsi zela adierazteko etorkizunerako datu historiko gisa balio izan zela bilatzen zuten..

## Erreferentziak

* ↑ Saizarbitoria, Ramon. Lili eta biok (3. atala). .
* ↑ Donostiako Kaletegia Donostiako Udalaren webunetik, CC-By-Sa lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21963496
* Multimedia: Mendeurrenaren plaza/Plaza del Centenario / Q21963496
# Mendeurreneko Monumentua (Donostia)

Mendeurreneko Monumentua Donostian 1913an Alderdi Ederren eraiki zen oroigarri monumental bat izan zen, Donostiako Setioaren eta hiriaren berreraikuntzaren hasieraren 100 urte igarotakoan oroitzeko egina. Eskultura multzo polemikoa suertatu zen eta ez zuen asko iraun: 1924an eraitsi zuten, eta bere pieza osagarrietako batzuk hiriko zenbait gunetan barreiatu ziren, eta 21. mendean ikus daitezke han-hemenka haietarik batzuk.

## Historia

1912an antolatu zuen Donostiako Udalak monumentu bat sortzeko lehiaketa publikoa, eta azkar ebatzi eta eraiki zen, 1913an inauguratu baitzen. Aurkeztu ziren proiektuen artean Zubieta izenez proposatutakoa izan zen garaile eta huraxe eraiki zen, Francisco Javier de Luque eta Julián Apraiz arkitektoen proiektu bat.
Alegoria nagusia izan zen Setioa baino gehiago, hiriaren berreraikuntza sinbolizatzea, eta Zubietako Batzarrak, hiriaren berreraikuntzarako funtsezkoak, agerpen nabarmena zuen multzoan.
Monumentuak itsasora ematen zuen aldean Maria Kristina erreginaren eskultura bat zeukan (Joan Piqué i Carbó eskultorearena), eta hirira begirako aldean Zubietako batzarra irudikatzen zuen multzoa. Erdian, zutabe handi bat zen eta gaineran koadriga urreztatu bat Easo Ederrak gidatua. Eskulturetako batzuk José Riu artistarenak ziren.
Lanak 1913ko urtarrilean hasi ziren eta ez zeuden amaituta irailaren 1eko inaugurazio ofizialerako. Adibidez, Zubietako frisoa igeltsuz egina zegoen orduan, eta gero osatu zen marmolez.
Monumentuak kritikak jaso zituen berehala. Garaiko euskal arte kritikari ezagunenetakoak, Juan de la Encinak, "harri pilaketa negargarria" iritzi izan zion 1919an. 1921ean eraso bandalikoa jaso zuen eraikuntzak, eta 1922an Udalak eraldaketak egiteko batzorde bat osatu zuen, zeinak gomendatu zuen eraistea. Hiritar batzuek monumentuari eutsi nahi izan zioten, baina Udalak eraistea erabaki zuen 1923ko abenduan, eta 1924ko urtarrilean hasi zen. Piezetako batzuk barreiatu egin ziren hirian zehar, eta 21. mendean soldaduen eta kanoien multzo bat Ingelesen Hilerrian ikus daiteke, eta Zubietako frisoa eta beste irudi batzuk Ateak eskulturan, Amarako errotonda batean.

## Iruditegia

* Hegoaldeko aldetik ikusia.
* Aurrealdetik.
* Inaugurazioa.

## Erreferentziak

* 1 2 Arregui Barandiaran, Ana. (2023-09-26). «Monumento al Centenario de Donostia-San Sebastián (1913-1924)» Ars Bilduma: 111–125. doi:10.1387/ars-bilduma.24901. ISSN 1989-9262. (Noiz kontsultatua: 2024-07-23).
* ↑ Ais, José Ramón. «Tras el Centenario» joseramonais.com (Noiz kontsultatua: 2024-07-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q127698288
* Multimedia: Centennial Monument of Donostia-San Sebastián / Q127698288