OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Latinoamerikarako eta Kariberako Batzorde Ekonomikoa

Latinoamerikarako eta Kariberako Batzorde Ekonomikoa (CEPAL, gaztelaniaz: Comisión Económica para América Latina y el Caribe; portugesez: Comissão Econômica para a América Latina e o Caribe) Nazio Batuen Erakundearen mendeko erakundea da, eskualdearen garapen ekonomikoa eta soziala sustatzeaz arduratzen dena. 1948an sortua, CEPALek ikerketa ekonomikoak egiten ditu.

## Estatu kideak

* Antigua eta Barbuda
* Argentina
* Bahamak
* Barbados
* Belize
* Bolivia
* Brasil
* Kanada
* Txile
* Kolonbia
* Costa Rica
* Kuba
* Dominika
* Dominikar Errepublika
* Ekuador
* El Salvador
* Frantzia
* Alemania
* Grenada
* Guatemala
* Guyana
* Haiti
* Honduras
* Italia
* Jamaika
* Japonia
* Mexiko
* Herbehereak
* Nikaragua
* Norvegia
* Panama
* Paraguai
* Peru
* Portugal
* Saint Kitts eta Nevis
* Santa Luzia
* Saint Vincent eta Grenadinak
* Hego Korea
* Espainia
* Surinam
* Turkia
* Trinidad eta Tobago
* Erresuma Batua
* Ameriketako Estatu Batuak
* Uruguai
* Venezuela

### Kide elkartuak

* Angila
* Aruba
* Bermuda
* Birjina uharte britainiarrak
* Kaiman uharteak
* Curaçao
* Guadalupe
* Martinika
* Montserrat
* Puerto Rico
* Sint Maarten
* Turkak eta Caicoak
* Birjina Uharte Estatubatuarrak
* Guyana Frantsesa

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Laburtzapenak Hiztegia] [2012]

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q32874
* Multimedia: United Nations Economic Commission for Latin America and the Caribbean / Q32874
# Latinxua Sin Wenz

Latinxua Sin Wenz (txineraz: 拉丁化新文字, pinyinez: lādīnghuà xīn wénzì, hitzez hitz, "latindartutako idazkera berria") mandarin txineraren erromatartze (latindar alfabetorako transkribatze) sistema bat da, hasiera batean Sobietar Batasunean garatua, 1929an. Latinxua Sin Wenzak ondoren Hanyu Pinyin sistemak (gaur egun erabiltzen dena) hartutako hainbat ezaugarri ditu. Esaterako, c eta z hizkien edota ch eta zh digrafoen erabilera gaur egun Hanyu Pinyinak darabilen bera da. Zentzu horretan, latinxua sin wenza Hanyu Pinyinaren aurrekaria da.
Txinera erromatartzeko beste sistema batzuk ez bezala (Wade-Gilesa, adibidez), Latinxua Sin Wenza txineraren idazketa sistema estandar gisa sortu zen. Wade-Gilesa eta antzekoak, aldiz, txineraren hotsak latindar alfabetoaren bidez adierazteko sortu ziren, txinerazko izen nahiz termino zehatzak Europako hizkuntzetara itzuli ahal izateko. Horrela, Latinxua Sin Wenza txinatar idazketa sistema gainditu nahi zuten Txinako hainbat intelektual erreformistak bultzatu zuten, txinera sistema fonetiko baten bidez idatzi ahal izateko.

## Ikus, gainera

* Hanyu Pinyin

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1763818
* Multimedia: Latinxua sin wenz / Q1763818
# Latirismo

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Latirismoa aixkolen edo horien deribatuen gehiegizko kontsumoak eragindako intoxikazio kronikoa da, leguminoso horretan substantzia toxiko batzuk – zenbait aminoazido – daudelako, batez ere nerbio-sistemari eragiten diotenak.

## Sintomak

Intoxikazioa aixkolak (lathyrus sativus) maiz kontsumitzearen ondorio da (batzuetan ia bakarrik); izan ere, landare horien haziek efektu toxikoa duten aminoazido batzuk dituzte gizakiengan eta beste animalia batzuengan (azken horien artean bereziki ekidoengan).
Gaur egun, latirismo hitzarekin bi sindrome ezberdin deskribatzen dira: bata, nerbio-sistema zentralaren alterazioetatik eratortzen diren efektuak dituena eta neurolatirismoa deitzen dena, eta bestea, hezurrak eta beste ehun konektibo batzuk berariaz inplikatzen dituena, osteolatirismoa izenekoa.
Neurolatirismoa aixkolean beta-N-oxalyl-L-alpha-beta-diaminoproponikoa (ODAP siglengatik ere ezaguna), kimikoki glutamatoaren antzekoa, egoteak eragiten du.

## Epidemiologia

Bangladesh, Etiopia, India eta Nepalen gaixotasun tradizionala da. Emakumeak baino gizonak dira kaltetuenak, batez ere 25 eta 40 urte artekoak.
Espainiako Gerra Zibilaren osteko gose-garaian gaixotasun hedatua izan zen. Espainian, 1940 eta 1941ean Ley eta Oliver de la Riva medikuek aixkol-ahi kontsumoaren eta latirismoaren arteko harremana ezarri zuten arren, bere kontsumo-debekua ez zen 1967ra arte iritsi, frankismo betean.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Spencer P. S.; Ludolph A. C.; Kisby G. E.. (1993ko uztaila). «Neurologic diseases associated with use of plant components with toxic potential» Environmental Research 62 (1): 106–113. doi:10.1006/enrs.1993.1095. PMID 8325256..
* ↑ (Ingelesez) patient.co.uk. Lathyrism. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Azcoytia, Carlos. Historia de la almorta, o el veneno que llegó con el hambre tras la guerra civil española.. in: Historiadores de la cocina. Organización no gubernamental "Grupo Gastronautas"..
* ↑ (Gaztelaniaz) «Harina de almorta: un producto prohibido que se vende con trampa» eldiario.es 2018-9-23.
* ↑ (Gaztelaniaz) López-Busto, Carlos. (1947). «La almorta y el latirismo» (pdf) Cuadernos de estudios manchegos (1): 37-47. ISSN 0526-2623..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1239242
# Lamoine udalerria, McDonough konderria (Illinois)

Lamoine udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, McDonough konderrian. Azken zentsuaren arabera 478 biztanle zituen, 36.97 milia karratu (95.8 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Lamoine udalerrian 268 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 21.968 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6482147
# Lamoille konderria (Vermont)

Lamoille konderria (ingelesez: Lamoille County) Vermontko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hyde Park da. 2010eko zentsuaren arabera 24.475 biztanle zituen, Lamoille kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Lamoille konderriak 1.200,94 kilometro koadro ditu. Horietatik 12,66 ura dira. Beste 1.188,28 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 20,38 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 24.475 pertsonetatik 23.749 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 322 dira. 142 beltzak edo afroamerikarrak. 88 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 124 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 30 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 339 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q505405
* Multimedia: Lamoille County, Vermont / Q505405
# Lamoine (Maine)

Lamoine Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hancock konderrian dago, Maine estatuan. 1.720 biztanle ditu, 25,07 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hancock konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3448110
* Multimedia: Lamoine, Maine / Q3448110
# Lamon

Lamon Italiako udalerri bat da. Bellunoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 2.629 biztanle ditu, 54,36 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Lamonk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Canal San Bovo Cinte Tesino Sovramonte Arsiè Castello Tesino Fonzaso

## Kanpo estekak

* Datuak: Q40941
* Multimedia: Lamon / Q40941
# Lamont (Iowa)

Lamont Iowako hiri bat da. Buchanan konderrian kokatua dago. 2010ean 461 biztanle zituen, 1,51 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Buchanan konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1930340
# Lamoille udalerria, Bureau konderria (Illinois)

Lamoille udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Bureau konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.010 biztanle zituen, 37.69 milia karratu (97.6 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Lamoille udalerrian 430 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 35.262 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5671893
# Lamont (Kalifornia)

Lamont Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kern konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. 14.049 biztanle ditu, 11,980787 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Kern konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2079113
* Multimedia: Lamont, California / Q2079113
# Lamoni (Iowa)

Lamoni Iowako hiri bat da. Decatur konderrian kokatua dago. 2010ean 2.324 biztanle zituen, 8,64 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Decatur konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q989448
* Multimedia: Lamoni, Iowa / Q989448
# Lamone

Lamone Suitzako udalerria da. Ticino kantonamenduan dago, Vezia Subdistrict $^{(en)}$ barrutian. 2014an 1,741 biztanle zituen 1,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70030
* Multimedia: Lamone / Q70030
Bedano Cadempino Cureglia Origlio Torricella-Taverne Gravesano Manno
# Larregi (musika taldea)

Larregi, 2008 urtean Lemoan sortutako musika taldea da.

## Ibilbidea

2008 urtean sortu eta 2010an maketa bat grabatu zuten. Maketa honi esker 2011ko Gaztea maketa lehiaketako entzulearen saria irabazi zuten.

## Diskografia

* Larregi (2010, autoekoizpena) - maketa
* Bidea dugu helmuga (2012, autoekoizpena)
* Pantomima (2015, Baga-Biga)
* Loreak desertuan (2018, autoekoizpena)

## Erreferentziak

* 1 2 «LOREAK DESERTUAN, by LARREGI» Larregi (Noiz kontsultatua: 2018-10-14).
* ↑ «Bidea dugu helmuga, by Larregi Bidea dugu helmuga» Larregi (Noiz kontsultatua: 2018-10-14).
* ↑ Pantomima. (Noiz kontsultatua: 2018-10-14).
* ↑ Loreak desertuan. (Noiz kontsultatua: 2018-10-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61365506
# Larregoiko

Larregoiko edo Larragoiko, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da.
Mendia baino Urbasako goi-lautadak hegoaldean harrotzen duen ertzaren mutur bat besterik ez da Larregoiko, gainontzeko larreen segidan dagoen beste puska bat, izenak dioen bezala.
Aitzakia polita da ordea inguru hori ezagutzeko, izan ere ez dago bestela inguru horretara ekarriko gaituen beste \'mendirik\'. Tontorraren inguruak larre soilak dira, baina baso eremu zabala zeharkatu beharra dago Urbasako errepidetik etortzeko.
Artzantza bizi-bizi dagoen lurraldea da eta ez da zaila jardun horren aztarnak aurkitzea: bordak, hesiak, itxiturak...

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Larregoiko (Mendikat)

## Kanpo estekak

* Larregoiko, http://www.euskal-herria.org/.
# Larrein

Larrein Gasteizko ekialdean XXI. mendearen hasieran eraikitako hiri-sektoreetako bat da, 2000. urteko Gasteizko Hiri Antolamenduko Plan Nagusian Salburua deitu zen auzoaren barrukoa.
Sektorearen urbanizazio-lanak 2007. urtean hasi ziren, eta 2010. urtean burutu. Lehen etxebizitza-blokeak 2010. urtean hasi ziren altxatzen. XXI. mendearen hasierako Atzeraldi Handiaren ondorioz, etxebizitzen eraikuntza gelditu egin zen, eta 2010eko hamarkada osoan bloke isolatu gutxi batzuk besterik ez ziren eraiki sektore osoan. 2020ko hamarkadaren hasieran berriro ekin zitzaion bloke gehiago eraikitzeari.

## Ikus, gainera

* Salburua (hiri-hedapena)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Auzoari buruzko informazioa Gasteizko udalaren webgunean. 2011/06/20an kontsultatua.
* Datuak: Q581320
* Multimedia: Larrein / Q581320
# Larreburu

Larreburu, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Larrogain-Aintzioako malkarren iparraldean, Labiako mendilerroak altuera galdu, leundu eta Berreguko pagadietan amaitu aurretik, hainbat gain eta txoko interesgarri uzten dizkigu.

## Kanpo estekak

Larreburu, http://www.euskal-herria.org/.
# La Mézière

La Mézière (bretainieraz Magoer) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1063099
* Multimedia: La Mézière / Q1063099
# La Naissance de l'amour

La Naissance de l'amour 1993ko Philippe Garrel frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Paul bere emaztearekin bizi da, haurdun dagoen Fanchonekin, eta bere seme nerabearekin. Ulrika bere amoranteaz maiteminduta dago, eta harengatik bere familia ere utziko luke.

## Aktoreak

* Lou Castel : Paul
* Jean-Pierre Léaud : Marcus
* Johanna ter Steege : Ulrika
* Dominique Reymond : Hélène
* Marie-Paule Laval : Fanchon
* Aurélia Alcaïs : emakume gaztea
* Margi Clarke : emakumea
* Max McCarthy : Pierre
* Georges Lavaudant : antzerki-zuzendaria
* Michèle Gleizer : umorista
* Marie-Armelle Deguy : umorista
* Bernard Ballet : umorista
* Pierre Clarard : umorista
* Antonin Salsmann : umorista
* Bernard Bloch
* Pierre Martot : Jean
* Anne Macina : Clara
* Touria Jabrane : arabiar emakumea
* Laurence Girard : farmazialaria
* Anne Aor
* Serge Thiriet : Hélèneren maitalea
* Charlotte Godfroy : Judith

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14836211
# La Naissance du jour (telefilma)

La Naissance du jour 1980ko Jacques Demy frantziar zinema zuzendariaren telefilma da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Colette idazleak 1927ko uda Saint-Tropez ondoko bere etxean eman zuen, gaztaroa nola aldentzen den ikusiz eta bere existentziari buruz hausnartuz.

## Aktoreak

* Danièle Delorme : Colette
* Dominique Sanda : Hélène Clément
* Jean Sorel : Vial
* Orane Demazis : Sido
* Guy Dhers : Villeboeuf
* Joëlle Vautier : Suzanne
* Chantal Darget : Thérèse Dorny
* Jean-Louis Rolland : Moreau
* Jacques Rosny : Segonzac
* Daniel Dhubert : Carco

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3211043
# La Nativitat de Durro

La Nativitat de Durro de la Mare de Déu edota Santa Maria de Durro (euskaraz Durroko Jainkoaren Amaren Natibitatea edota Santa Maria Durrokoa) Kataluniako ipar-mendebaldeko La Vall de Boí udalerrian dagoen Durro herriko eliza da, Alta Ribagorça eskualdean.
2000an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatutako La Vall de Boíko eliza erromanikoen multzoko eraikinetako bat da. XII. mendean eraiki zen eta 1.385 metroko garaieran dago.

## Iruditegia

* Urrutira, Durroko herrigunearekin batera.
* Iparraldeko ikuspegia.
* Arkupea.
* Kanpaidorrea, erdialdeko absidea eta iparraldeko absidiola.
* Hilerria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q977148
* Multimedia: Església de la Nativitat de Durro / Q977148
# La Múnia

La Múnia, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.134 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzia eta Frantziako Pirinio Garaiak departamenduaren artean dago.
1864an Victor Paget eta Charles Packe frantziar mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3382414
* Multimedia: Pic de la Munia / Q3382414
# Leila Aboulela

Leila Aboulela (Kairo, Egipto, 1964) arabieraz 'ليلى ابوالعلا') ingelesez idazten duen sudandar idazlea da.
Egipton jaioa, Khartumen (Sudan) hazi zen eta Khartoum American Schoolen egin zituen lehen ikasketak. Khartumgo Unibertsitatean ekonomia ikasi ondoren, Londresko Ekonomia eta Zientzia Politikoko Eskolan M.Phil. titulua eman zioten.
Luzaro bizi izan zen Aberdeenen, (Eskozia) eta egun Dohan (Qatar) da. Bere eleberriak Orange Prize.1 sarirako hainbat aldiz izendatuak izan dira.

## Biografia

Ama egiptoarra eta Sudangoa aita, Aboulela beti egon da sintonian kulturen arteko ñabardurekin. Sudanen hazi zen eta Estatistikan graduatu zen Khartumgo Unibertsitatean, Ondoren, London School of Economicsen amaitu zituen ikasketak, 1990ean Aberdeenera (Eskozia) joan zen arte, non pixkanaka bere talentua zabaldu zuen idazle gisa eta unibertsitatean eskolak ematen hasi zen.

## Bibliografia

* 1999: The Translator , Grove Press, Black Cat (2006), ISBN 0-8021-7026-9 - Elkhatim Adl'anek Arabierara itzulita
* 2001: Coloured Lights (ipuin bilduma )
* 2005: Minarete , Grove Press, Black Cat (2005), ISBN 0-8021-7014-5, Badreldin Hashimik arabierara itzulita 1999:
* 2011: Lyrics Alley , Grove Press (2011), Badreldin Hashimik arabierara itzulita
* 2015: The Kindness of Enemies , Weidenfeld & Nicolson (2015). - Badreldin Hashimik arabierara itzulita
* 2018: Elsewhere, Home, Telegram Books (2018)
* 2019: Bird Summons , Weidenfeld y Nicolson (2019)

## Sariak

* 2000: Afrikako Idazkeraren Caine saria, "El Museo" lanagatik
* 2000: Eskoziako saria Saltire Societyren urteko lehen liburuari (zerrenda laburra), The Translator liburuari
* 2002: PEN Macmillan Macmillan Silver PEN Award (lista corta), "Luces de colores"
* 2003: Premio Race and Media (lista corta - serialización de radio drama), The Translator
* 2011: preseleccionado para el Premio de Escritores de la Commonwealth - Europa y Asia del Sur, Letra Alley
* 2011: Ganador de ficción de los Scottish Book Awards, Lyrics Alley
* 2018: Premio Saltire Fiction Book of the Year, en otro lugar, hogar

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Writing as Spiritual Offering: A Conversation with Leila Aboulela, by Keija Parssinen» World Literature Today 2019-12-10 (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La traductora-Leila Aboulela» Literafricas 2013-12-04 (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ (Ingelesez) «Leila Aboulela | The Guardian» the Guardian (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Aboulela, Leila» Literafricas (Noiz kontsultatua: 2020-03-31).
* ↑ Ezkerra, Estibalitz. «Tragedia moduan lehenik» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
* ↑ (Ingelesez) «'I still feel the need for resistance in my writing': Sudanese author Leila Aboulela» Middle East Eye (Noiz kontsultatua: 2020-03-31).
* ↑ (Ingelesez) Leila Aboulela | Bird Summons | Elsewhere Home | The Kindness of Enemies | Lyrics Alley | Minaret | Coloured Lights | The Translator. (Noiz kontsultatua: 2020-03-31).

## Kanpo estekak

* Leila Aboulela's radio plays
* Datuak: Q290220
* Multimedia: Leila Aboulela / Q290220
# Leikanger

Leikanger Norvegiako udalerria da. Sogn og Fjordane konderrian kokatua dago. 180.02 km² ditu eta 2.179 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Balestrand Sogndal Vik

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107396
* Multimedia: Leikanger (former municipality) / Q107396
# Leihorra etxea

Leihorra etxea Lapurdiko Ziburu udalerrian dagoen etxe bat da. 1995tik aurrera Lapurdiko monumentu historikoen zerrendan sailkatua dago.
Gaur egun museoa da. Eraikinaren barnealdea ikusteko bisita gidatuak antolatzen dira, baina ezin liteke argazkirik atera.

## Kokalekua

Micé doktorearen karrikaeren 1. zenbakia eta Muskoa karrika itsuaren artean dago.

## Historia

1926an eraiki zen. Joseph Hiriart arkitektoak bere nahiera eraiki zuen, Caroline Signoret etxekoandre alarguna bere amaginarreba baitzen. 1926 eta 1929 bitarte eraiki zen. Lorategiak hiru terraza ditu eta behekoenean pilotaleku bat dago. Barruan oso dekorazio aberatsa du eta Art Déco estiloaren adierazlea da: Eduouard Cazaux zeramikagilearen mosaikoak, Schwartz eta Polleraten budin lanak, Jacque Gruberren bitrinak, Paul Daumen kristalezko zoruak (bainugelan), Prouren altzariak. Lorategian zikoin baten eskultura dago, Yvonne Serruys artistarena.

## Eraikina

Art Déco estiloko eraikin bikaina da.

## Erreferentziak

* ↑ Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. Leihorra etxea. .

## Ikus gainera

* Lapurdiko monumentu historikoak

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) (Ingelesez) Lehiorra etxearen webgunea
* Datuak: Q22920890
# Leihotik jaurti

Leihotik jaurtitzea ala leihotik botatzea, norbait leihotik jaurtiz unean bertan hiltzeko edo zauritzeko asmoz burututako ekintza da. Norbaitek bere buruaz beste leihotik jaurtiz egiten duenean ere erabiltzen den esapidea da.

## Historia

Erdi Aroan, Europan, maiz eman zen gertakaria da, adibidez, Hogeita Hamar Urteko Gerrari hasiera eman zieten Pragako leiho jauritzeak.

## Zinema

1995eko Braveheart film ospetsuan, Eduardo "Hankaluzea" I.a Ingalaterrakoak (Patrick McGoohan) bere seme Eduardo printzearen (Peter Hanly) maitalea ezustean lepotik hartu eta gaztelu bateko leihotik jaurtiz hiltzen du, nahiz eta benetazko historian ez zen halako gertakari latzik jazo.
Eduardo printzeak bazuen Piers Gaveston izeneko gaskoi zaldunarekin adiskidetasun handi eta estua, baina ez zegoen filmean iradokitzen den bien arteko harreman homosexualik, aldiz, Eduardo I.ak Gaveston gogokoa ez izatearen arrazoia zalduna eta erregegaiaren arteko mailen desberdintasunean zetzan, bai eta zaldunak zuen adimena, jatortasuna eta trebeziak bere semearentzako adiskide desegokia izatea zela pentsatzeak ere, azken aldian semeak ohitura txarrak hartzen ari zela iruditzen baizitzaion. Printzeak bere adiskideari erregeek bakarrik jaso zezakeen titulua eskeini nahi izatean, Erregeak zalduna gortetik kanporatu zuen, baina inolaz ere ez hil.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q220277
* Multimedia: Defenestration / Q220277
# Laudorio

Laudorio edo gorazarrea norbaiten edo zerbaiten bertuteak azaldu eta nabarmentzeko adierazpena eta adierazpen horiek gai nagusitzat dituen literatura generoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q249697
* Multimedia: Eulogies / Q249697
# Laudioko Nazioarteko Krosa

Laudioko Nazioarteko Krosa urtero azaroaren bukaeran Arabako herri horretan egindako kros-lehiaketa da. Lehendabizikoz 1985ean antolatu zuten, hasieran otsailean eta gero abenduan.
Antolatzailea Laudioko Atletismo Kluba da. Ellakuri udal estadioan hamar lasterketa egiten dituzte (elite mailan gizonek 9760 metro eta emakumeek 7640 metro, hurrenez hurren, korrika egiten dute).
Bertan munduko atletarik nagusienetariko batzuk hartu dute parte, tartean Derartu Tuluk, Gebregziabher Gebremariamek, Charles Kamathik, Sally Barsosiok, Martin Fizek, Alessandra Aguilarrek edo Jon Brownek. 2004 eta 2006 artean, IAAF estatusa zuen.
2012an babesle faltagatik diru arazoak izan zituen eta bertan behera utzi zen Nazioarteko Krosa. Ordutik aurrera herri lasterketa antolatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Civai, Franco & Gasparovic, Juraj (2010-11-30). Cross Internacional Valle de Llodio. Association of Road Racing Statisticians
* ↑ Cross Internacional. C.A de Laudio
* ↑ Valiente, Emeterio (2004-11-28). Gebremariam outsprints Tariku Bekele in Llodio. IAAF
* ↑ Laudio Harana krosa 2012. (Noiz kontsultatua: 2017-12-30).

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q5188318
# Laudioko udaletxea

Laudioko udaletxea Arabako Laudio udalerriko Udalaren egoitza da.

## Kokalekua

Herrigunean dago, Herriko plazan, eta San Pedro Lamuza elizaren parean.

## Kanpo estekak

* Laudioko Udalaren webgunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q24037845
* Multimedia: Town hall of Laudio/Llodio / Q24037845