# Gasteizko geltokia

Gasteiz (batzuetan Dato gisa izendatua) Euskal Herriko Arabako tren geltoki bat da, Gasteiz udalerrian kokatuta dagoena.
Geltokia 1862ko urtarrilaren 26an ireki zen.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Madril — Hendaia: 492,350 kilometro-puntua

## Historia

Geltokia 1862ko urtarrilaren 26an inauguratu zen Miranda Ebro - Gasteiz tartea martxan jarri zenean Madril—Hendaia burdinbidea erradialean. Horretarako, geltoki txiki bat eraiki zen Letourneurren, linea bera eraikitzeko ardura zuen ingeniari frantsesa, eta 1864an Donostiako geltokia ere eraiki zuen.
1889an trenbide zati berri bat ireki zen, oraingo honetan zabalera metrikokoa, Gasteiz eta Leintz Gatzaga lotzen zituena eta ondoren zati gehiagorekin osatu zena. Linea hauen ustiapena Ferrocarril Vasco-Navarrok egiten zuen eta instalazio txiki batzuetatik Gasteiz-Norteko geltokia 1914an eraiki zen arte lan egiten zuen.
1989an, Espainiako Gobernua eta Eusko Jaurlaritza akordio batera iritsi ziren Euskal Y-a martxan jartzeko, hiru euskal hiriburuak lotuko dituen abiadura handiko linea. Bestalde, Gasteiz ere abiadura handiko sarearekin lotuta egongo da Valladolid—Gasteiz burdinbideari esker, horretarako trenbideak lurperatzea aurreikusten da 6,8 km-ko tunel bat eta Arriaga Parkearen azpian geltoki berri bat eraikiz. Geltokiak sei pasabide izango ditu 17 metroko sakoneran. Trena Gasteizen lurperatzearen kostua 476 milioi eurokoa da. Geltoki horretan, abiadura handiko linea hori eta Euskal Y-a lotuko dira.
2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.

## Geltokia

Gasteizko egungo geltokia 1934an eraiki zen Letourneurko geltoki txikia ordezkatuz. Eraikin xumea da, hiriaren erdian dago eta altuera ezberdineko egitura atxikiez osatuta dago. Ateak eta leihoak sortzen dituzten arkuek apaingarri gisa balio dute.
Bi nasa ditu, bata albokoa eta bestea erdikoa, eta bertara iristeko hiru bide daude. Beste lau bide zerbitzu-bide gisa erabiltzen dira. Antzina, geltokiak zortzigarren bidea zuen, baina zati bat kendu zuten, alboko nasa handitu ahal izateko. Nasa-aldaketak lurpeko pasabide batetik egiten dira.
NPB (herritarrentzako informazio gunea), txartelen salmenta, bezeroarentzako arreta, komunak eta kafetegia ditu. Barruti osoa desgaituentzako egokitutako zerbitzuez hornituta dago. Kanpoaldean aparkaleku bat dago eraikinaren parean, taxi geltoki bat eta autobus geltoki bat.

## Zerbitzuak
### Distantzia luzea

* Renfe Operadora
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| Alvia | Madril Chamartin | Segovia–Guiomar • Valladolid–Campo Grande • Burgos–Rosa Manzano • Miranda Ebro • Gasteiz • Altsasu • Donostia | Irun⁠ |
| Alvia | Madril Chamartin | Segovia–Guiomar • Valladolid–Campo Grande • Burgos–Rosa Manzano • Miranda Ebro | Gasteiz⁠ |
| Alvia | Bartzelona Sants | Camp de Tarragona • Lleida–Pirineus • Zaragoza–Delicias • Tutera • Castejon • Tafalla • Iruña • Gasteiz • Miranda Ebro • Burgos–Rosa Manzano • Palentzia • Leon • la Pola de Ḷḷena • Mieres–Ponte • Oviedo/Uviéu | Gijón/Xixón⁠ |
| Alvia | Bartzelona Sants | Camp de Tarragona • Lleida–Pirineus • Zaragoza–Delicias • Tutera • Castejon • Tafalla • Iruña • Gasteiz • Miranda Ebro • Burgos–Rosa Manzano • Palentzia • Leon • Estorga • Ponferrada • O Barco de Valdeorras • A Rua–Petin • San Clodio–Quiroga • Monforte de Lemos • Ourense–Elkargunea • Santiago de Compostela | Coruña⁠ |
| Alvia | Bartzelona Sants | Camp de Tarragona • Lleida–Pirineus • Zaragoza–Delicias • Tutera • Castejon • Tafalla • Iruña • Gasteiz • Miranda Ebro • Burgos–Rosa Manzano • Palentzia • Leon • Estorga • Ponferrada • O Barco de Valdeorras • A Rua–Petin • San Clodio–Quiroga • Monforte de Lemos • Ourense–Elkargunea • O Porriño • Redondela | Vigo Guixar⁠ |
| Intercity | Irun | Donostia • Zumarraga • Altsasu • Gasteiz • Miranda Ebro • Briviesca • Burgos–Rosa Manzano • Palentzia • Villada • Safagún • Leon • Estorga • Bembibre • Ponferrada • O Barco de Valdeorras • A Rua–Petin • San Clodio–Quiroga • Monforte de Lemos • Ourense–Elkargunea • Santiago de Compostela | Coruña |

### Distantzia ertaina

* Renfe Operadora
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 21 | Valladolid Campo Grande | Valladolid–Unibertsitatea • Cabezón de Pisuerga • Corcos–Aguilarejo • Cubillas de Santa Marta • Dueñas • Venta de Baños • Palentzia • Magaz • Quintana del Puente • Villaquiran • Burgos–Rosa Manzano • Briviesca • Pankorbo • Miranda Ebro • Manzanos • Argantzon • Langraiz | Gasteiz⁠ |
| 22 | Gasteiz | Langraiz • Argantzon • Manzanos • Miranda Ebro • Haro • Haro–El Pardo • Briones • Cenicero–San Isidro • Logroño • Recajo • Agoncillo • Arrubal • Alcanadre • Feculas–Nafarroa • Kalagorri • Rincon de Soto • Alfaro • Castejon • Tutera • Ribaforada • Cortes • Gallur • Luzeni • Pedrola • Cabañas de Ebro • Alagon • Casetas • Utebo • Zaragoza–Delicias • Zaragoza–Portillo • Zaragoza–Goya | Zaragoza Miraflores⁠ |
| 25 | Miranda Ebro | Manzanos • Argantzon • Langraiz • Gasteiz • Estibalitz–Oreitia • Dulantzi • Agurain • Araia • Altsasu • Legazpi • Zumarraga • Beasain • Ordizia • Tolosa • Donostia • Pasaia • Lezo–Errenteria | Irun⁠ |
| 26 | Gasteiz | Estibalitz–Oreitia • Dulantzi • Agurain • Araia • Altsasu–Herria • Etxarri Aranatz • Uharte Arakil • Iruña • Tafalla • Erriberri • Martzilla • Alesbes • Castejon • Tutera • Ribaforada • Cortes • Gallur • Luzeni • Pedrola • Cabañas de Ebro • Alagon • Casetas • Utebo • Zaragoza–Delicias • Zaragoza–Portillo • Zaragoza–Goya | Zaragoza Miraflores |

## Etorkizuna

ArabaTran proiektuaren barruan, Euskotrenek Miranda Ebro - Altsasu lineako geltokietako bat izango litzateke.

## Erreferentziak

* ↑ EuroFerroviarios. «Gasteiz (geltokia)» www.euroferroviarios.net (Noiz kontsultatua: 2020-06-13).
* ↑ https://web.archive.org/web/20160702083546/http://www.spanishrailway.com/2012/02/20/caminos-de-hierro-del-norte-de-espana/
* ↑ Vasco navarro trena: El ferrocarril vasco navarro - Juan José Olaizola Elordi - Bilbo : EuskoTren, 2002. ISBN 84-920629-6-7
* ↑ (Gaztelaniaz) «La 'Y' vasca arranca con la adjudicación de la obra del primer tramo, que discurrirá por Álava» El Diario Vasco 2006-04-01 (Noiz kontsultatua: 2020-04-30).
* ↑ «Fomento se compromete a financiar el 51% del soterramiento del tren en Vitoria. El Correo» web.archive.org 2008-07-25 (Noiz kontsultatua: 2020-04-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) «El estudio del Arabatran plantea cinco alternativas para mejorar la conexión entre Miranda, Vitoria y Alsasua» El Correo 2018-02-08 (Noiz kontsultatua: 2020-04-29).

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* ADIF enpresako web gunea
* RENFE enpresako web gunea
* Datuak: Q3381144
* Multimedia: Vitoria-Gasteiz train station / Q3381144
| | Jundiz | Gasteiz | Estibalitz–Oreitia | |
| Madril–Chamartin | | | | Hendaia |