OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Inhibizio latente

Zentzumenengatik datu kopuru ikaragarriak iristen zaizkigu, baina guztiei ezin diogu arreta jarri, adibidez, modu errepikatuan edo inongo ondoriorik gabe aurkezten direlako, garrantzirik gabeko informaziotzat jotzen dugu, hor dagoelako besterik gabe. Estimulu bat behin eta berriz ondoriorik gabe agertu ostean, bere ondorioei buruzko ikaskuntzaren adierazpenean atzerapena ematen denean gertatzen den fenomeno hau Inhibizio Latentea (IL) da. 1959an Lubow eta Moorek lehen aldiz deskribatu zuten eta baldintzapen klasikoko edo Pavlovianoko esparruan aurkitu eta ikasi izan den fenomenoa da.
Baldintzapen klasikoaren eredua jarraituz ILa honetan datza: estimulu baldintzatua (SB) eta estimulu baldintzatugabea (SBg) parekatzeak gertatu aurretik SBk bakarrik behin eta berriz aurkezteak erantzun baldintzatuaren agerpena atzeratzen duela ikustean (Lubow eta Moore, 1959). Hau dela eta, ikusi daiteke ondoriorik gabe modu errepikatuan aurkeztu den estimulu horrek beste estimulu batekin elkartzeko gaitasuna ahuldua gertatzen dela eta honek erantzun baldintzatu bat sorrarazteko gaitasuna atzeratzen duela. Hau da, nire lantokian egunero sistematikoki errore baten ondorioz sirena bat pizten bada, honek ezer ez duela adierazten ikasten dut, egun batean sirena horrek benetan arriskua dagoela adieraztea asko kostatuko zaio. Gertaera hau inhibizio latenteak azal dezake, behin eta berriz ondoriorik gabe aurkeztu den estimulua (aurreko adibidean sirena) pertzepzio-sistemak eskematik iragaziko du eta elkartzea edo asoziatzea (aurreko adibidean adibidez suarekin) kostatuko zaio, honek baldintzapena atzeratuz (arriskuan gaudela adierazten duen sirena bat entzutean, beldurraren ondorioz, ihes egiteko jokabidea ).

## Erreferentziak

* ↑ Lubow, R. E.; Moore, A. U.. (1959-08). «Latent inhibition: The effect of nonreinforced pre-exposure to the conditional stimulus.» Journal of Comparative and Physiological Psychology 52 (4): 415–419. doi:10.1037/h0046700. ISSN 0021-9940. (Noiz kontsultatua: 2022-11-25).
* ↑ Pavlov, I.P.. (1927). «Conditioned Reflexes An Investigation of the Physiological Activity of the Cerebral Cortex. Translated and Edited by G. V. Anrep.» www.scirp.org (Oxford University Press, London, 142. - References - Scientific Research Publishing) (Noiz kontsultatua: 2022-11-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2744408
# Inia araguaiaensis

Inia araguaiaensis Inia generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Iniidae familian sailkatuta dago.
2014ra arte bere kideak Amazonasko Inia geoffrensis espeziean sailkatzen zuten. Brasilgo Araguaia–Tocantins ibaien arroan bizi dira.

## Erreferentziak

* ↑ Hrbek, Tomas; Da Silva, Vera Maria Ferreira; Dutra, Nicole; Gravena, Waleska; Martin, Anthony R.; Farias, Izeni Pires. (2014-01-22). Turvey, Samuel T. ed. «A New Species of River Dolphin from Brazil or: How Little Do We Know Our Biodiversity» PLOS ONE 9: e83623. doi:10.1371/journal.pone.0083623. PMID 24465386. PMC 3898917..

## Ikus, gainera

* Iniidae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15640675
* Multimedia: Inia araguaiaensis / Q15640675
* Espezieak: Inia araguaiaensis
# Inia geoffrensis boliviensis

Inia geoffrensis boliviensis Inia generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Iniidae familian sailkatuta dago.
Aditu batzuk espezietzat (Inia boliviensis izenpean) izan arren, gehienek- IUCNek tartean- Amazonasko Inia geoffrensis espeziearen azpiespezietzat jotzen dute.
2012ko irailean, Evo Morales Boliviako presidenteak herrialdeko ikur izendatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ BBC. (2012-9-18). Bolivia enacts law to protect Amazon pink dolphins. .

## Ikus, gainera

* Iniidae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q795152
* Multimedia: Inia boliviensis / Q795152
* Espezieak: Inia boliviensis
# Inhuma

Inhuma Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. 14.958 biztanle ditu 978,222 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Piauí

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2104143
* Multimedia: Inhuma / Q2104143
# Inhumas

Inhumas Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. 52.204 biztanle ditu 615,278 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Goiás

## Kanpo estekak

* Datuak: Q986245
* Multimedia: Inhumas / Q986245
# Inhibitzaile (kimika)

Inhibitzaile esaten zaio kontzentrazio baxuan, erreakzio kimiko edo biokimiko bat moteltzen edo galarazten duen substantziari. Inhibitzaileek katalizatzaileen kontrako funtzioa dute.

## Inhibitzaile-motak
### Polimerizazio-inhibitzaileak

Polimerazazio-inhibitzaileak monomeroak berez polimerizatzea ebitatzeko haiei nahasten zaizkien substantziak dira. Estirenoak eta binilo-konposatuek autopolimerizazioa paira dezakete eta, ondorioz, segurtasuna bermatzeko eta monomero puruak irauteko inhibitzaileak eransten zaizkie.
Orohar polimerizazioari ekin aurretik ingurunetik erraz ken daitezkeen inhibitzaileak usatzen dira. Hidroxi taldea duten konposatuak egokiak dira garbiketa alkalino baten bidez erraz ikuz daitezkeelako, adibidez: 4-tert-butilkatekola, hidrokinona edo 4-metoxifenola.

### Entzima-inhibitzailea

Entzima-inhibitzailea da entzimarekin lotzen den molekula bat eta bere jarduera blokeatzen duena. Entzimek bizi ahal izateko beharrezkoak diren erreakzioak azkartzen dituzte, substratua beren toki aktibora lotuaz. Entzima-inhibitzaileak prozesua eten egiten dute bera lotzen zaiolako toki aktiboari edo entzimaren beste atal bati. Lehen kasuan, inhibizio konpetitiboa izango genuke eta, bigarrean, inhibizio ez-konpetitiboa.
Entzima-inhibitzaileak itzulgarriak edo itzulezinak izan daitezke. Itzulezinetan entzima eta inhibitzailearen artean lotura kimiko sendoa eratzen da. Itzulgarrietan lotura izaera ez-kobalentea izaten du erraz apurtzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Inhibitzaile. https://zthiztegia.elhuyar.eus/terminoa/eu/inhibitzaile.
* ↑ Inhibizio konpetitibo. https://zthiztegia.elhuyar.eus/terminoa/eu/inhibizio%20konpetitibo.
* ↑ Inhibizio ez-konpetitibo. https://zthiztegia.elhuyar.eus/terminoa/eu/inhibizio%20ez-konpetitibo.

## Ikus, gainera

* Entzima-inhibitzaile

## Kanpo estekak

* Datuak: Q163767
# Inia

Inia zetazeoen ordenako platanistidoen familiako uretako ugaztun generoa da. 2-3 m luze izaten da. Moko-egiturako mutur luze zurdaduna izaten du; azala gris iluna da bizkarrean, eta arrosa-kolorekoa sabelaldean. Orinoko eta Amazonas ibaietan bizi da, eta taldean ibiltzen da. Arrainak eta zuhaitzetatik erortzen diren fruituak jaten ditu.

## Taxonomia

Hona hemen sailkapen tradizionala:
* Inia generoa
** Inia geoffrensis espeziea
*** I. g. geoffrensis azpiespeziea
*** I. g. boliviensis azpiespeziea
*** I. g. humboldtiana azpiespeziea
Eta sailkapen alternatiboa
* Inia generoa
** Inia araguaiaensis espeziea
** Inia boliviensis espeziea
** Inia geoffrensis espeziea
*** I. g. geoffrensis azpiespeziea
*** I. g. humboldtiana azpiespeziea

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ "" Committee on Taxonomy. 2012. List of marine mammal species and subspecies. Society for Marine Mammalogy, www.marinemammalscience.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2896224
* Multimedia: Inia / Q2896224
* Espezieak: Inia
# Iniciativa Merindades de Castilla

Iniciativa Merindades de Castilla (IMC) (euskaraz Gaztelako Merindadeak Ekimena) Espainiako eskualde mailako alderdi politikoa da, Merindadeak eskualdean (Burgos) kokatua, 2003an sortua. Bere helburu nagusia Burgosko eskualde honetako biztanleen interesak defendatzea da.

## Historia

2003ko Espainiako udal-hauteskundeetan parte hartu zuen lehen aldiz, eta lau zinegotzi lortu zituen Villarcayoko udalean. 2011ko Espainiako Udal Hauteskundeetan Trespaderneko alkatetza lortu zuen, ordutik gobernatzen duen udalerria. 2017an, zentsura-mozio baten bidez, Villarcayoko alkatetza lortu zuen, eta 2019ko Espainiako udal-hauteskundeetan kargu hori berretsi zuen. Urte horietan, halaber, Espainiako eta Gaztela eta Leongo zenbait hauteskunde nazionaletan parte hartu zuen, baina ez zuen ordezkaritzarik lortu. 2022ko Gaztela eta Leongo Gorteetarako Hauteskundeetan España Vaciada-Vía Burgalesa barruan aurkeztu zen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.elmundo.es/especiales/2003/05/espana/25m/resultados/municipales/09/villarcayo20de20merindad20de20castilla20la20vi.html
* ↑ https://resultados.elpais.com/elecciones/2011/municipales/08/09/394.html
* ↑ http://elecciones.mir.es/resultadosgenerales2016/99CO/DCO990033P.htm?lang=es%5B%5D

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20546401
# Isabella Brant

Isabella Brant (1591 – 1626ko uztailaren 15a) Peter Paul Rubensen lehen emaztea izan zen.
Jan Brant Anberesko funtzionario garrantzitsuaren eta Clara de Moyren alaba zen. Isabella Brandt 18 urte zituela, Rubensekin ezkondu zen 1609ko urriaren 3an, Anberesko San Migel abadian. Artistak 30 urte zituen baina adina ez zen oztopo bi ezkontideeen arteko maitasunerako. Hiru seme-alaba izan zituen Rubensekin: Clara Serena (1611-1623), Albert (1614-1657) eta Nikolaas (1618-1655). 1626an, 34 urte zituela, izurritearen biktima hil zen.
Isabella Brandt, ezaguna egin da, Rubensek hainbat lanetan erretratu zuelako.
* Datuak: Q2215964
* Multimedia: Isabella Brandt / Q2215964
# Isabella Echeverri

Isabella Echeverri Restrepo (Medellin, 1994ko ekainaren 16a) kolonbiar futbolaria da. Erdilari postuan jokatzen du Kolonbiako futbol selekzioan eta Sevilla FC Emakumezkoen taldean.

## Karrera
##### Kluba

Echeverri Kolonbian hazi zen. 2012an, Estatu Batuetara joan zen Toledoko Unibertsitatean ikastera eta Toledo Rockets unibertsitateko klubean futbolean aritzera. Hala ere, National Collegiate Athletic Association-ek (NCAA) ez zion jokatzeko baimenik eman 2014ra arte. 2016az geroztik Houston Aces taldean ere jokatzen du.

### Selekzio nazionala

2011n, Kolonbiako 20 urtez azpiko futbol selekziora deitu zuten, eta 2013ra arte jokatu zuen. 2014an senior talderako deitu zuten. Ekuadorren aurka 2015eko Emakumezkoen Munduko Kopako sailkatze lehiaketan, bere lehen gola sartu zuen senior taldearentzat. Munduko Txapelketan Frantziaren aurkako partida jokatu zuen hiru minutuz. Rioko 2016ko Udako Olinpiar Jokoetarako, Kolonbiako selekziorako deitu zuten berriro.

## Erreferentziak

* ↑ Colombian imports spark Rockets' soccer. 14 de octubre de 2014.
* ↑ Houston Aces #8 Isabella Echeverri Restrepo. .
* ↑ Colombian imports spark Rockets' soccer. 14 de octubre de 2014.
* ↑ Isabella ECHEVERRI.
* ↑ Aces Echeverri and Ariza selected to Colombian national team for Summer Olympics. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19957689
* Multimedia: Isabella Echeverri / Q19957689
# Isabella Eklöf

Isabella Eklöf (Östra Ryd, Suedia 1978ko otsailaren 10a) suediar zinema gidoilari eta zuzendaria da. 2023an Donostiako 71. Zinemaldiaren Epaimahaiaren Sari Berezia jaso zuen Kalak filmagatik.

## Biografia

Eklöfek Danimarkako Zinema Eskola Nazionalean ikasi zuen. 2008ko Låt den rätte komma in film suediarrean agertu zen "lasterkari" gisa.
Eklöf co-k Suediako 2018 Border filma idatzi zuen Ali Abbasi zuzendariarekin; elkarrekin jatorrizko materiala hornitu zuten, John Ajvide Lindqvist-en historia laburra. Border lanagatik, Eklöf, Abbasi eta Lindqvist Gidoi Onenaren Guldbagge Sarirako izendatu zituzten; Gidoilari Onenaren Europako Zinemaren Sarirako ere izendatu zituzten. Holiday 2018 film daniarra idatzi eta zuzendu zuen, eta, haren bidez, New Wave Best Picture eta New Wave Best Director sariak irabazi zituen Austin-eko (Texas) Fantastic Fest-en; Holidayk lau Bodil sari irabazi zituen, Danimarkako film onenaren saria barne.
2023an Donostiako 71. Zinemaldiaren Epaimahai ofizialaren Sari Berezia jaso zuen Kalak filmagatik

## Sariak eta izendapenak

| Filma | Urtea | Saria | Emaitza |
| Border | 2018 | Europako zinema saria gidoilari onenari | Nominatua |
| Border | 2019 | Guldbagge saria gidoi onenari. | Nominatua |
| Holiday | 2018 | Fantastic Fest saria New Waveko filme onenari | Irabazlea |
| Holiday | 2018 | Fantastic Fest saria New Waveren zuzendari onenari | Irabazlea |
| Kalak | 2023 | Donostiako 71. Zinemaldiaren Epaimahai Sari Berezia | |

## Erreferentziak

* 1 2 Simon, Alissa. (2 de marzo de 2019). «Film Review: ‘Border’» Variety.
* ↑ Let the Right One In (2008). Swedish Film Institute.
* 1 2 Nominerade 2018. Guldbaggen.se 10 de enero de 2019.
* ↑ The 31st European Film Awards. European Film Academy.
* 1 2 Fantastic Fest 2018 Announces The Fantastic Fest Awards. Fantastic Fest 25 de septiembre de 2018.
* ↑ Wind-Friis, Lea. (2 de marzo de 2019). «Voldtægtsfilm af debutant blev den store vinder til Bodil-festen» Politiken.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31457428
# Isabella Cortese

Isabella Cortese (fl. 1561) italiar alkimista eta idazle izan zen. Bere bizitza eta lanarengatik ezaguna den guztia alkimia da: 'Isabella Cortese andrearen sekretuak'.
Cortesek alkimia ikasi zuen hogeita hamar urtez, hala nola, Geber, Ramon Llull, eta Arnau de Vilanova alkimisten ezarritako lanak. Hala eta guztiz ere, bere lana nabarmenki baztertu zuen "mordoilo osoa, fabula eta errezeta eroz beteta, denbora eta dirua galtzen duzu soilik deitzen". Bere lana ikasten zuen baina "heriotza goiztiarraren aukera gehikuntza" irabazi ez zuela uste zuen. Bere prozesu propioek soilik sekretu alkimikoak agerian utzi zituela uste zuen. Ez da deus ere ezagutzen Cortese bere eleberriaz kanpo, espekulatu du, agian, 'Isabella Cortese andrearen sekretuak' tratatuaren egilea gizonezkoa izan zitekeela, emakumearen ustez emakumezkoen egileek salmentak handitu egingo lituzketen. Ezinezkoa da jakitea espekulazioa egiazkoa dela edo ez.
1561. urtean, Isabella Corteseren sekretuak edo I secreti della signora Isabella Cortese né quali si contengono cose minerali, medicinali, arteficiose e alchimiche, e molte de l'arte profumatoria, appartenenti a ogni gran Signora argitaratu zuten Venezian, alkimia zabalduz irakurle zabalagoetara. Medikuntza eta kosmetika erremedioak izan ziren, etxe bat nola exekutatzeko aholkuak, eta metal bihurtzeko urrezko eztabaida. Zenbait alderdi praktikotan, esate baterako, hortzetako pasta, kola, xaboia eta kosmetika praktikoak argitaratu zituen. Tratamendu batek kanfor finko, zilarbizi eta sufre konbinazio bat eskatzen du "medikuntza unibertsal" bat egiteko, kontuan, gorputz eta arimaren batasun metaforiko baten bidez. Beste batean galeper baten testikuluak, inurri baten hegal handiak, ekialdeko anbara, musketa, eta zaharraren eta estorax-ekin egindako olio baten nahasketa egiten du. Nahasketa hau zutitzearen disfuntzioaren ustezko tratamendua izan zen. Betiere jarraibide guztiak zehazki jarraitzen diren bitartean, liburuak bere sekretu guztiak erreklamatu egingo ditu irakurleak. Liburuaren arabera, naturaren zenbait atal ezezagun eta medikuntzan nola erabil daitezkeen erakusten du.

## Harrera

Bere garaian, 'Isabella Cortese andrearen sekretuak' oso ezagunak ziren. Hogeita hamar edizio izan zituen 1561 eta 1677. urteetan, baita alemanezko itzulpenaren bi edizio ere. Honen arrakastaren zati bat Cortese bere irakurleei bere liburuaren sekretuak bere kabuz gordetzeaz arduratu ahal izango litzaieke. Bere irakurleei galdetu zien beren lantokiko alkimikatik urrun mantentzeko eta bere liburua bere sekretu guztiak ikasi zituztenean.
* Datuak: Q2346224
# Insurgence Records

Insurgence Records Kanadako Toronton sortutako diskoetxe antifaxista eta militantea da. Ideologikoki anarkistak, komunistak eta, orokorrean, antifaxistak diren hardcore, Oi!, ska eta punk taldeak zabaldu nahi dituzte. Zigilua antifaxistak diren skinheads taldeekin lotu izan dute: RASH eta SHARP. Diskoetxearen bildumetan antifaxisten hiru gezien ikurra agertu ohi da.

## "Class Pride World Wide"

Urtero "Class Pride World Wide" (Mundu Osoko Klase-harrotasuna) bilduma zabaltzen dute. Lan horretan, besteak beste, honako talde hauek hartu dute parte: Street Troopers (Kanada), Brigada Flores Magon (Frantzia), Opció k-95 (Katalunia), Fighting Chance (AEB), Garotos Podres (Brasil), Angelic Upstars (Ingalaterra), Curasbun Oi! (Txile).

## Project Boneyard

Proiektu hau faxisten beste bati erantzuteko moduan sortu zen. 2004an Panzerfaust Records, Project Schoolyard proposamena sortu zuen; horren arabera Ameriketako Estatu Batuetako eskoletan talde arrazisten eta neonazien diskoak dohainik banatzen ziren. Honen aurrean Project Boneyard sortu zen, webgune bat nondik kantak eta karpetak dohainik jaitsi daitezkeen, libre banatzeko.

## Kanpo estekak

Webgune ofiziala.
* Datuak: Q11683384
# Insworke

Insworke, formalki Inceworth, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Millbrook parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6042454
# Inta

Inta (errusieraz: Инта) Ipar-mendebaldeko Errusian dagoen Komien Errepublikako hiria da. Syktyvkarretik 600 km inguru ipar-ekialdera dago. 2010ean 32.080 biztanle zituen.
Sobietar garaian Intan Gulageko lan esparru bat zegoen.

## Erreferentziak

* ↑ «Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1 2010eko Errusiako erroldaren emaitzak, 1. liburukia» Gks.ru

## Kanpo estekak

* Datuak: Q142996
* Multimedia: Inta / Q142996
# Intef II.a

Uahanj Intef edo Intef II.a, Egiptoko XI. dinastiako faraoi bat izan zen, K.a. 2103tik K.a. 2054 arte gobernatu zuena, Egiptoko lehen tarteko garaian, Jürgen von Beckerathen arabera.
Tebaseko gobernaria eta bere anaia Intef I.aren oinordekoa izan zen.
Garai honetan, Egipto, zenbait tokiko dinastiatan zatitua zegoen. Ankhtifi nomo gobernaria hil ondoren, Intef II.a, Egipto hegoaldeko nomo guztiak bere agindupean biltzeko gai izan zen, Tebasetik Niloren lehen urjauziraino.
Hasiera batean, garai horretan Herakleopolis Magnatik gobernatzen zuen Jety III.arekin izan zuen harremana, adeitsua izan zen, baina, Intefek, eraso eta Afroditopoliseko nomoa konkistatu zuen, baina Herakleopolis Magnako errege berria zen Merykarak birkonkistatu zuen. Tiniseko nomoko hiri nagusia zen Abidos ere hartu zuen. Hiriak, jabe ezberdinak izan zituen zenbait alditan, baina, azkenik, Intef izango zen garaile, bere erresuma, XIII. nomorarte hedatuz.
Gerra hauen ondoren, harreman adiskidetsuagoak ezarri ziren, eta bere erregealdiaren gainontzeko zatia baketsua izango zen. Mugako egoera, zehaztezin bihurtuko zen denbora batez, baina Intefek, Mentuhotep II.ak aurrera eramango zuen behin betiko erasoaren oinarriak jarri zituen.

## Bere garaiko testigutzak

Karnakeko aurrekarien gelan, Intef II.a, Intef I.aren oinordeko eta Intef III.aren aurreko errege bezala aipatzen da. Tod herriko Montu jainkoaren tenpluan, Mentuhotep I.a, Intef II.a eta Intef III.a, jainkoari ofrendak egiten irudikatzen dituen erliebe bat dago. Amon jainkoaren lehen testigutzak Karnaken, bere erregealdian datatuak izan ziren.
Intef II.a, harkaitzean zulatutako hilobi batean lurperatua izan zen, Saff el-Kisasiyan, Tebasen mendebaldeko ertzean, bere anaia eta aurreko erregea izan zen Intef I.arengandik gertu. Hilobiko kaperan, faraoia eta bere zakurren erliebe bat zuen hilarri bat aurkitu zen. Hilarria oso ospetsua da, bere zakurrik gogokoenak eta hauen izen ez egiptoarrak, euren itzulpen egiptoarrekin erakusten baititu. Ziuraski, euren izenak idatzita dituzten zakur batzuen irudikapenik antzinakoena da. Izenak, Behekay (gazela), Abaqer (erbi txakur) eta Pehetes (beltza) dira (Kairoko Egiptoar Museoa).
Elefantinako Satet jainkosaren tenplua berreraiki zuen. Tebasen dagoen hilarri batek, Uahanj Intef aipatzen du.
* Datuak: Q313869
* Multimedia: Intef II / Q313869
# Insyriated

Insyriated 2017ko Philippe Van Leeuw belgikar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Oum Yazan hiru haurren ama da, eta etxea harrapatuta dago, setiopean dagoen hirian, Sirian. Babesleku bihurtu du etxea, bere familiarentzat eta auzokoentzat, gerratik libratzeko. Baina frankotiratzaileak patioetara tiro egiten dabiltza, eta lapurrak etxeetan sartzen ari dira. Eguneroko bizitzari eusten saiatuko da.

## Aktoreak

* Hiam Abbass: Oum Yazan
* Diamand Bou Abboud: Halima
* Juliette Navis: Delhani
* Mohsen Abbas: Abou Monzer

## Erreferentziak

* ↑ «Film Sinopsia» Berria 2018-04-19 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28753456
# Intef (Ikuren semea)

Intef, Tebaseko nomoko gobernari bat izan zen, K.a. 2120 inguruan gobernatu zuena, eta Egiptoko XI. dinastiako lehen faraoiaren aitatzat jotzen da.
Izen hau eman zitzaion: Intef, Jaiotzaz Noblea, Tebaseko jauna... betierekoa
Karnakeko arbasoen gelan, Mentuhotep I.aren aurreko bezala aipatzen da.
Intef, idazkunetan, sarri, Ikuren semea deitua da.
Intef, egiptoar eskriba baten postura eta jantziekin irudikatua dago Sesostris I.ak eraikitzea agindutako estatua batean.
* Datuak: Q571686
* Multimedia: Intef the Elder / Q571686
# Intef I.a

Sehertauy Intef edo Intef I.a, Egiptoko XI. dinastiaren benetako sortzailetzat hartzen da, eta Tebasetik gobernatu zuen, K. a. 2119 eta K. a. 2103 bitartean, beharbada, bere aita Mentuhotep I.arekin elkargobernatuz, tokiko buruzagi bat zena.
Garai honetan, Egipto zatitua zegoen, eta bere kontrolpean biltzen saiatu zen. Bere inguruan bildu ahal izan zituen hegoaldeko nomo gobernari guztiak, diplomazia edo indarraren bidez. Hori egin eta berehala, bere burua faraoi izendatu zuen, eta Goi Egipto guztian gobernatu zuen, bere hiriburua Tebasen ezarriz, are, bere izena kartutxo batean ere idatzi zuen, honela, antzinako faraoiek bezala, Horusen izena izanez.
Herakleopolis Magnako gobernaririk boteretsuenei aurre egin ahal izan zien, hain baitzen sakona etsaitasuna, soilik etsai bezala aldarrikatuz jarraitzaileak lortzen zirela. Baina Herakleopoliseko erregeek, Behe Egipton, Intefen erregealdian boterea mantendu zuten, mende betez gerra zibilak eraginez.
Intef I.ak, Neferkara herakleopolistar erregearen aurka borrokatu zuen, tarte sakon bat sortuz, Egipto, bi erregeek zuzendutako bi bloke handitan banatu izanagatik. Bi lurraldeen arteko harremanak, barealdi batean sartu ziren, Neferkararen aliatu zen Anjtifiren hilobian aurkitutako idazkunen ondorioz ezagutzen den benetako gerra bat eragingo duten uneko mugako gatazkek apurtua. Anjtifik Intefen aurka borrokatu zuen, hasiera batean garaile irtenaz. Dirudienez, Goi Egiptok jasan zuen gosete baten ondorioz eten ziren borrokak. Borroka hauek jarraitu zirenean, Intefek dirudi garailea, handik gutxira hilez.
Intefek, Tebasetik iparraldera aurkitzen ziren hiri batzuk konkistatu zituen, Koptos eta Dendera kasu. Hierakonpolis eta El Kab ere domeinatu zituen.
Intef I.a aipatzen duten bere garaikide gehienek, Printze bezala aipatzen dute. XVIII. mendeko Tutmosis III.aren arbasoen gelan aipatua da Noble eta printze oinordeko bezala, hilarri batean, Oinordeko printzea, Noble eta Tebaseko nomoko jaun handia bezala aipatzen da, eta, Denderako beste batean, Hegoaldeko printze handia bezala. Litekeena da Intef, aurreko errege familiaren senidea izatea eta, antzinako ohiturak jarraituz tronua berreskuratzen saiatzea.
Uste denez, Intef I.a gazterik hil zen, ziuraski adin ertainekoa zela, eta harkaitzean zulatutako hilobi estu batean lurperatua izan zen, Tebaseko mendebaldeko ibarrean, El-Tarifen. Diseinua, patio handi batean zetzan, mendiaren magalean moztua, albo batean zenbait hilobi zulatuak zituela. Erregearen beraren hilobia, ez zen alboko besteak baino handiagoa, ziuraski, familiako kideentzat, emazteentzat eta gortetar altuentzako eraikiak.
* Datuak: Q310881
* Multimedia: Intef I / Q310881
# Insurjentzia

Insurjentzia agintearen aurkako erresistentzia armatu iraunkorra, talde edo gizarte-sektore baten aldetik, nahiz talde edo sektore horien multzoa da. Gerrilla eta terrorismoa izaten dira insurjentziak garatzen dituen borroka armatuko estrategiak, desobedientzia zibil, propaganda eta beste estrategiekin batera.

## Ikus, gainera

* Borroka armatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1323212