OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Maya Angelou

Maya Angelou (Saint Louis, Missouri, Ameriketako Estatu Batuak, 1928ko apirilaren 4a - Winston-Salem, Ipar Carolina, Ameriketako Estatu Batuak, 2014ko maiatzaren 28a), Marguerite Annie Johnson jaioa, ingelesezko idazlea izan zen. Poeta eta eleberrigilea izateaz gainera, kantari, dantzari, antzezle, errebista-zuzendari eta eskubide zibilen aldeko ekintzaile ere izan da.

## Biografia

1962tik 1966ra, lehenik Egipton eta gero Ghanan bizi izan zen eta lan egin zuen.
Lanik ezagunena I Know Why the Caged Bird Sings (1970, Badakit zergatik kantatzen duen kaiolako txoriak) nobela autobiografikoa da, erritmoz kargaturiko hizkera zorrotz eta argiaz afro-amerikar emakume batzuen bizimodua deskribatzen duena. Liburu horretan haurra zela bortxatu zutela ere aitortu zuen Angelouk, eta gertakari horren ondoren nola bost urtez hitzik esan gabe bizi izan zela.
Prosa-lan gehienetan, arrazakeria salatu, eta adorea, iraunkortasuna, biziraupena eta norberaren estimazioa goraipatu izan ditu. Martin Luther King, Gerald Ford eta Jimmy Carterrekin lan egindakoa da. Ohorezko titulu eta sari ugari jaso ditu. 1993an, Bill Clintonek presidente-kargua hartu zuenean, On the Pulse of Morning poema irakurri zuen Maya Angelouk.
| « | Beti pertsona arrunta izaten ahalegintzen bazara, sekula ez duzu jakingo zein pertsona ikaragarria izan zaitezkeen | » |
| Angelouren esaldi ezaguna ||
Ameriketako Estatu Batuetako dolar moneta baten agertu zen lehen emakume beltza izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ (Ingelesez) «Was Maya Angelou Sexually Assaulted as a Child?» Snopes 2018-10-05 (Noiz kontsultatua: 2023-06-04).
* ↑ «La poetisa Maya Angelou se convierte en la primera mujer negra en aparecer en una moneda de dólar en Estados Unidos» www.publico.es (Noiz kontsultatua: 2022-01-12).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q19526
* Multimedia: Maya Angelou / Q19526
# May udalerria, Lee konderria (Illinois)

May udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Lee konderrian. Azken zentsuaren arabera 277 biztanle zituen, 35.69 milia karratu (92.4 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, May udalerrian 100 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 53.112 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6796609
# Maya Erlea

    Artikulu hau marrazki bizidunetako pertsonaiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Maya (argipena)».
Maya Erlea (japonieraz: みつばちマーヤの冒険, Mitsubachi Māya no Bōken, hitzez hitz: Maya Erlearen abenturak) japoniar animazio telesaila da, kodomo generokoa eta Nippon Animationek ekoiztua. Lehendabizikoz 1975an igorrita, Waldemar Bonsels alemaniar idazlearen izen bereko liburuan oinarrituta dago. 2014an sailaren filma estreinatu zuten.

## Sinposia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Maya erle txiki bihurria, baina bihotz onekoa da. Willi erlamandoa, Flip matxinsaltoa, Puck eulia, Kurt kakalardoa, Alejandro arratoia eta beste hainbat ditu lagun erle txiki honek.

## Pertsonaiak

* Maya (japonieraz: マーヤ, Māya)
- ahotsa Michiko Nomura
* Willi (japonieraz: ウイリー, Uirī)
- ahotsa Masako Nozawa
* Flip (japonieraz: フィリップ, Firippu)
- ahotsa Ichiro Nagai
* Cassandra (japonieraz: カッサンドラ先生, Kassandora-sensei)
- ahotsa Miyoko Asō

## Erreferentziak

* ↑ EiTB. Maya Erlea. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1564651
# Maya (argipena)

Maya izenak hainbat adiera ditu:
* Gaztelaniazko Maya izena, Nafarroako Amaiurri dagokio.
* Mesoamerikako zibilizazioari dagokionez, ikus Maia zibilizazioa, Maia etniak eta Maia hizkuntzak; herri horiek bizi diren eskualdearen izeneteko bat berriz:
** Riviera Maya, Mexikon.
* Maya erlea, 1912 urtean idatzitako haurrentzako eleberri alemana (Der Biene Maja), eta hartan oinarritua:
** Maya Erlea, Japonian ekoiztutako marrazki bizidunezko telesaila, aurreko eleberrian oinarritutakoa. ETBk euskaraz eman zuenean Maya formaz idatzi zen.
** Maya erlea (2014ko filma), marrazki bizidunetako film alemana.
* Ma'ya, Mendebaldeko Papuako hizkuntza.
* Autodesk Maya, 3D grafikoetarako programa informatikoa.
* Maya, hinduismoko kontzeptua, ilusioa.
* La Maya, Salamancako herria (Espainia).
Pertsona-izen gisa, ohikoan emakumezkoen izena, adibide pertsona hauena:
* Maya Lauqué, telebista aurkezlea.
* Maya Angelou (1928-2014), idazle estatubatuarra.
* Maya Lin, eskultore eta arkitekto estatubatuarra.
Deitura gisa:
* Enrique Maya, UPN politikaria, Iruñeko alkate.
* Joaquin Maya (1838-1926) musikagile nafarra.
* Jon Maya (Errenteria, 1977), dantzaria.
* Jon Maia (1972), bertsolaria.
Ikus, halaber:
* Maia (argipena)
* Maja (argipena)
# Maipú (Txile)

Maipú Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Santiagoko metropolitar eskualdeko Santiago probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 698.732 biztanle zituen.

## Toponimia

Maipú hitzak Mapudungunez laborantza lurraldea esan nahi du.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Maipúko udalaren webgunea.
* Datuak: Q16918
* Multimedia: Maipú / Q16918
# Maipúko gudua

Maipúko gudua, Maipoko gudua bezala ere ezaguna, Txileko Independentzia Gerraren testuinguruan borroka armatu erabakigarria izan zen. 1818ko apirilaren 5ean gertatu zen, Cerrillos del Maipo izeneko sektorean, Santiago hiriaren mendebaldean, non Txileko Armada Batua Askatzailearen indar abertzaleek -Andeetako Armadako Rio de la Platako eta txiletar tropek eta Txileko Armadak osatua- José de San Martín jeneralaren agindupean, Mariano Osorio jeneralaren agindupean zegoen Espainiar Inperioaren Txileko Errege Armadaren aurka borrokatu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1073849
* Multimedia: Battle of Maipú / Q1073849
# Mairago

Mairago Italiako udalerri bat da. Lodiko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 1.387 biztanle ditu, 11,25 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Mairagok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cavenago d'Adda Ossago Lodigiano Turano Lodigiano Secugnago Brembio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42307
* Multimedia: Mairago / Q42307
# Maire de Castroponce

Maire de Castroponce Zamorako probintziako udalerria da, Valle del Órbigo eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 190 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Zamorako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1652181
* Multimedia: Maire de Castroponce / Q1652181
# Maiquetía Simón Bolívar nazioarteko aireportua

Maiquetía Simón Bolívar nazioarteko aireportua (NAGE kodea: CCS - NAZE kodea: SVMI​), Venezuelako Caracas hiriburuari zerbitzu ematen dion aireportua da. Maiquetía udalerrian kokatua dago.

## Kanpo estekak

* WEbgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q1058344
* Multimedia: Simón Bolívar International Airport / Q1058344
# Maiquinique

Maiquinique Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 8.731 biztanle ditu 588,289 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1794943
* Multimedia: Maiquinique / Q1794943
# Mairaga (argipena)

Mairaga izenak hainbat adiera du.
* Mairaga, Zidakos ibaiaren izen bat, edo bere bidearen parte batena bederen.
* Mairagako urtegia, Oloritzen.
* Mairagako Mankomunitatea, partzuergo publikoa, Nafarroa Garaiko erdialdeko zenbait udalerriren artean osatua, uraren kudeaketarako.
# Mairano

Mairano Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 3.508 biztanle ditu, 11,53 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Mairanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Azzano Mella Brandico Lograto Maclodio Dello Longhena

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105110
* Multimedia: Mairano (Italy) / Q105110
# Mairena del Alcor

Mairena del Alcor Sevillako udalerria da, Los Alcores eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 20.510 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Sevillako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1628379
* Multimedia: Mairena del Alcor / Q1628379
# Mark Landin

Mark Landin Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, [[Uckermark (barrutia)|Uckermark]] barrutian. 2014an 1.048 biztanle zituen 45,41 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q621902
* Multimedia: Mark Landin / Q621902
# Mark Mancina

Mark Alan Mancina (Santa Monica, Kalifornia, 1957ko martxoaren 9a) estatubatuar musikagilea da, batez ere Hollywoodeko soinu-bandena, hala nola Trevor Rabinekin Con Airerako egindako ekarpenak. Disneyren lehen animazio filma konposatu zuen, Tarzan, eta Disneyren The Lion King-arako abestiak moldatu zituen (Hans Zimmerrek, berriz, zati instrumentala Lebo M-rekin batera Afrikako doinuetarako konposatu zuen) Broadway musikala barne.
Twister (1996) thrillerraren soinu banda ere konposatu zuen, baita Speed (1994) eta Two Rebel Policemen (1995) akziozko film arrakastatsuetakoak ere.
Mancina John Van Tongerenekin lankidetzan aritu zen 1995ean The Outer Limits berrargitalpeneko abesti nagusia idazteko. Biek hamar atal grabatu zituzten saioaren lehen denboraldirako.
Phil Collins-ekin ere lan egin du Disney animaziozko filmetarako bi abestitan, Tarzan eta Brother Bear .
Mancinak Hans Zimmerrek ekoitzitako Blood + anime-ko serie ezaguneko musika konposatzeaz gain, rock progresiboko proiektu ugaritan parte hartu du.

## Kanpo estekak

* Orri ofiziala
* Datuak: Q534151
# Mark Kolozsvary

Mark Daniel Kolozsvary,, (Eustis (Florida), 1995eko irailaren 4a), beisbolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen Ameriketako Estatu Batuetako taldearekin, Japoniaren atzetik eta Dominikar Errepublikaren aurretik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Shane Baz, Anthony Carter, Brandon Dickson, Anthony Gose, Edwin Jackson, Scott Kazmir, Nick Martinez, Scott McGough, David Robertson, Joe Ryan, Ryder Ryan, Simeon Woods Richardson, Tim Federowicz, Mark Kolozsvary, Nick Allen, Eddy Alvarez, Triston Casas, Todd Frazier, Jamie Westbrook, Tyler Austin, Eric Filia, Patrick Kivlehan, Jack López eta Bubba Starling-ek.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ Mark Kolozsvary olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107406365
* Multimedia: Mark Kolozsvary / Q107406365
# Mark Linn-Baker

Mark Linn-Baker (Saint Louis, 1954ko ekainaren 17a), Estatu Batuetako aktorea da. Perfect Strangers telesailean Larry Appleton pertsonaia antzezteagatik ospetsu bilakatu zen.

## Filmografia

* 1979 : Manhattan : Shakespearean Actor
* 1982 : Alice at the Palace (TV)
* 1982 : The End of August : Victor LeBrum
* 1982 : My Favorite Year : Benjy Stone
* 1983 : Doonesbury: A Broadway Musical : 'Marvelous' Mark Slackmeyer
* 1984 : The Ghost Writer (TV) : Nathan Zuckerman
* 1984 : Comedy Zone (TV)
* 1985 : The Recovery Room (TV) : Steve Griffin
* 1985 : Miami Vice: "Bonzo" Barry Gold
* 1986 : Perfect Strangers:Larry Appleton
* 1988 : Ich und Er : Him (ahotsa)
* 1988 : Going to the Chapel (TV) : Norman Brinkmann
* 1990 : ABC TGIF (série TV) : Larry
* 1991 : Bare Essentials (TV) : Gordon
* 1992 : Noises Off... : Tim Allgood
* 1993 : The Whole Shebang (TV) : The Student
* 2001 : Laughter on the 23rd Floor (TV) : Val Skotsky
* 2005 : Twelve and Holding : Mr. Farmer
* 2009 : The Electric Company : (telesaila) : Uncle Sigmund
* 2009 : Adam : Sam Klieber
* Datuak: Q1366440
* Multimedia: Mark Linn-Baker / Q1366440
# Mark Knopfler

Mark Freuder Knopfler OBE (Glasgow, Eskozia, 1949ko abuztuaren 12a) abeslari, gitarra-jotzaile eta musika egile eskoziarra da. 1977an bere anaia Davidekin sortu zuen Dire Straits taldearen abeslaria eta gitarra-jotzailea izateagatik ezaguna da.
Horrez gain, Notting Hillbillies eta Brewer's Droop taldeetan jo du, baita Bob Dylanekin Slow Train Coming bilduman ere. Halaber, bakarlari bezala ere jo du. Filmentzako musika egin du, besteak beste Local Hero, Comfort and Joy, Cal, Last Exit To Brooklyn, Wag the dog, Metroland eta A shot at glory.
Rolling Stone aldizkariak Garai guztietako 100 gitarra-jotzailerik onenen zerrendan 27. postuan jarri zuen.

## Diskografia
### Bakarka

* Golden Heart (1996)
* Sailing to Philadelphia (2000)
* The Ragpicker's Dream (2002)
* Shangri-La (2004)
* One Take Radio Sessions (2005)
* Kill To Get Crimson (2007)
* Get Lucky (2009)
* Privateering (2012)
* Tracker (2015)
* Down the Road Wherever (2018)
* One Deep River (2024)

### Soinu-bandak

* Local Hero
* Cal
* The Princess Bride
* Last Exit To Brooklyn
* Metroland
* Wag The Dog
* A Shot at Glory

### Dire Straits

* Dire Straits (1978)
* Comuniqué (1979)
* Making Movies (1980)
* Love Over Gold (1982)
* ExtenDancePlay (EP) (1983)
* Alchemy (Zuzenean) (1984)
* Brothers In Arms (1985)
* Money For Nothing (Bilduma) (1988)
* On Every Street (1991)
* On The Night (Zuzenean) (1993)
* Live At The BBC (Zuzenean) (1995)
* Sultans of Swing (Bilduma) (1998)

### Besteak

* Real Live Roadrunning DVD (Emmylou Harrisekin)
* All the Roadrunning (Mark Knopfler eta Emmylou Harris)
* Missing...Presumed Having a Good Time (The Notting Hillbillies)
* Neck and Neck (Chet Atkinsekin)
* Slow Train Coming (Bob Dylanekin)
* Infidels (Bob Dylanekin)
* Release (David Knopflerrekin)
* Never Told A Soul (John Illsleyrekin)
* Glass (John Illsleyrekin)
* Sea Fever (William Topleyrekin)

## Erreferentziak

* ↑ rollingstone.com - Garai guztietako 100 gitarra-jotzailerik onenen zerrenda
* Datuak: Q185343
* Multimedia: Mark Knopfler / Q185343
# Mark Lanegan

Mark William Lanegan (Ellensburg, Washington, 1964ko azaroaren 25a - Killarney, Irlanda, 2022ko otsailaren 22a) estatubatuar konposatzaile eta abeslaria izan zen, 1990eko hamarkadatik aurrerako ikonikoenetako bat.
Bakarkako ibilbidean itzal handiko erreferentzia izateaz gain, Screaming Trees taldeko buru izan zen, baita Queens of the Stone Age, Mad Season eta The Gutter Twins taldeetako gertuko kolaboratzaile ere.

## Musika ibilbidea

1985ean sortu zuen Screaming Trees taldea, Conner anaiekin batera, gitarra elektrikoen soinua distortsionatzeko pedal bati hartuta izena. Bederatzi lan grabatu zituzten 1996ra arte, eta 2000n desegin zuten, ez zutelako topatu euren lanik grabatzeko prest egongo zen diskoetxerik. Seattle inguruan sorturiko rock-grunge mugimenduaren protagonistetako bat izan zen sasoi hartan.
1990. urtean ekin zion bakarkakoari, modu paraleloan eta blues estilora gerturatuz. Inguruko hainbat musikarirengana ere jo zuen estreinako The Winding Sheet lan hartarako, tartean Nirvanako Kurt Cobain eta Krist Novoselicengana. Estudioko hamabi lan utzi zituen denera; tartean, Bubblegum (2004) arrakastatsua, Panthom Radio (2014) eta Straight Songs of Sorrow (2020) azkena.
Mende berriarekin batera, Queens of the Stone Age taldearekin gero eta gehiago agertzen hasi zen. Kaliforniako taldearen bigarren lanean (Rated R, 2001), "In the Fade" kantuan hartu zuen parte, eta Songs for the Deaf (2002) entzutetsuan ere hiru kantutan aritu zen —"A Song for the Dead", "Hangin' Tree" eta "God Is In the Radio"—. Ohikoa bihurtu zuten elkarlana, eta, beste proiektu batzuen artean, Afghan Whigs taldeko Greg Dullirekin sortu zuten gero The Gutter Twins.
2022ko otsailaren 22an hil zen, Killarneyn, Irlandan.

## Diskografia
### Bakarka

* The Winding Sheet (1990)
* Whiskey for the Holy Ghost (1994)
* Scraps at Midnight (1998)
* I'll Take Care of You (1999)
* Field Songs (2001)
* Bubblegum (2004)
* Blues Funeral (2012)
* Imitations (2013)
* Phantom Radio (2014)
* Gargoyle (2017)
* Somebody's Knocking (2019)
* Straight Songs of Sorrow (2020)

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Ugarte Irizar, Itziar. Mark Lanegan hil da, 57 urterekin. Berria, 2022ko otsailak 22, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2022-04-28).

## Kanpo estekak

* Mark Laneganen webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q319277
* Multimedia: Mark Lanegan / Q319277
# Mark Milligan

Mark Daniel Milligan (1985eko abuztuaren 4a - ) Australiako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Australiako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 2006 | 3 | 0 |
| 2007 | 2 | 0 |
| 2008 | 1 | 0 |
| 2009 | 2 | 0 |
| 2010 | 2 | 1 |
| 2011 | 2 | 0 |
| 2012 | 6 | 1 |
| 2013 | 8 | 0 |
| 2014 | 7 | 0 |
| 2015 | 11 | 2 |
| Guztira | 44 | 4 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q247965
* Multimedia: Mark Milligan / Q247965
# Medicine Man

Medicine Man (euskaraz Medikua) 1992ko John McTiernan estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako abenturazko film bat da. Sean Connery eta Lorraine Bracco aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Amazonas ohianaren bihotzean eta zibilizaziotik guztiz isolaturik, Robert Campbell (Sean Connery) medikuntza ikertzaile eskarmentuduna bertan bizi eta minbizia sendatuko duen botika bat topatzeko lanean dabil. Berak lan egiten duen medikuntza enpresari laguntza eskatu ostean, Rae Crane (Lorraine Bracco) ikertzailea bidaliko diote.

## Aktoreak

* Sean Connery: Robert Campbell doktorea
* Lorraine Bracco: Rae Crane doktorea
* José Wilker: Miguel Ornega doktorea

## Kanpo estekak

* Medicine Man filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1632217
# Medicitarren villak

Medicitarren villak$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | ii, iv, vi |
| Erreferentzia | 175 |
| Kokalekua | Italia |
| Eskualdea$^2$ | Europa/Ipar Amerika |
| Koordenatuak | 43°51′28″N 11°18′15″E﻿ / ﻿43.8578°N 11.3042°E﻿ / 43.8578; 11.3042 |
| Izen ematea | 2013 (XXXVII. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Medicitarren villak (italieraz: Ville medicee) Toscanako eraikin multzoa da, medicitarrek XV. eta XVII. mendeen artean eraikia. 2013an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Zerrenda
### Nagusiak

* Villa del Trebbio (XIV. mendea - 1738)
* Villa di Cafaggiolo (XIV. mendea - 1738)
* Villa di Careggi (1417 - 1738)
* Villa Medici in Fiesole (1450–1671)
* Villa di Poggio a Caiano (1470–1738)
* Villa di Castello (1480–1738)
* Villa di Mezzomonte (1480–1482, 1629–1644)
* Villa La Petraia (XVI. mendea - 1738)
* Villa di Camugliano (c.1530 - 1615)
* Villa di Cerreto Guidi (1555–1738)
* Villa del Poggio Imperiale (1565–1738)
* Villa di Pratolino (1568–1738)
* Villa di Lappeggi (1569–1738)
* Villa dell'Ambrogiana (1574–1738)
* Villa La Magia (1583–1738)
* Villa di Artimino (1596–1738)

### Besteak

* Villa di Collesalvetti (1464–1738)
* Villa di Agnano (1486–1498)
* Villa di Arena Metato (c.1563 - 1738)
* Villa di Spedaletto (1486–1492)
* Villa di Stabbia (1548–1738)
* Villa della Topaia (c.1550 - 1738)
* Villa di Seravezza (1560–1738)
* Villa di Marignolle (1560–1621)
* Villa di Lilliano (1584–1738)
* Villa di Coltano (1586–1738)
* Villa di Montevettolini (c.1595 - 1738)
* Villa di Careggi
* Villa a Fiesole
* Villa di Poggio a Caiano
* Villa di Artimino
* L'Appennino, Parco di Pratolino
* Palazzo di Seravezza

## Erreferentziak

* ↑ UNESCO: "Medici Villas"

## Kanpo estekak

* Datuak: Q574879
* Multimedia: Medici villas / Q574879
# Medicus Mundi International

Medicus Mundi International sendagileen gobernuz kanpoko erakunderik handiena da, gerrak, gaixotasunak, goseteak edo miseria direla-eta gizakiaren bizitzarako arriskua dagoen tokietan laguntza emateko helburua duena. Ez du inongo elkarte politiko edo erlijiorekiko loturarik.
Mediku-talde batek sortu zuen 1970. hamarraldian Frantzian, sufritzen ari direnen alde jardun eta borrokatzeko, arraza, kultura, erlijio edo politikazko testuingurua kontuan hartu gabe. Espainian 1988an ezarri zuten ordezkaritza, eta 1990ean autonomia eta izate juridikoa lortu zuen. Espainian bertan, talde desberdinen bazterketak eragozteko lanetan aritzen da, hala nola drogazale, prostituta, hiesdunak eta abarrenak, eta baita etorkinei laguntzen ere.
Urtean 300 milioi dolarreko aurrekontua du; horren erdia baino gehiago jendearen diru-emateetatik lortzen du. Horrez gainera, bazkideen kuotek, erkidegoetako eta nazioetako elkarteek, Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandatariak eta Europar Batasunak ere finantzatzen du.

## Jardunbideak

* Larrialdiak: hondamendi naturalek bat-batean eta aldi baterako kaltetutako lurraldeetan presakako laguntza ematen du. Gaixo, zauritu eta iheslariez arduratzeaz gainera, beharrezko osasun- eta higiene-azpiegiturak eraikitzen ditu.
* Laguntza humanitarioa: hiltzeko arriskuan daudenen premiei aurre egiten saiatzen da.
* Garapenerako lankidetza: epe luzerako egitasmoak garatzen ditu (erietxe eta mediku-zentroak eraiki, bertako jendeari prestaketa eman, politikariekin hitz egin...), lurralde bateko oinarrizko osasun-azpiegituran sartzeko.
* Laugarren mundua: osasun, elikadura, etxebizitza edo zuzenbidezko baliabideak iristen ez diren lurraldeetako jendeari edota lehenengo munduan baztertuta daudenei laguntza ematen die. Arreta berezia eskaintzen die hiesaz gaixo daudenei, drogazale eta prostituten artean prebentzio-programak eginez.

## Jarduera esparruak

1994an 2.950 boluntario zituen mundu osoko 64 herrialdetan lanean. Askotan, gerrateetan laguntza eman duen mediku-erakunde bakarra izan da, Afganistanen, Ruandan eta Somalian, esate baterako.
Espainiako erakundeak, besteak beste, Albania, Kroazia, Angola, Kenya, Mauritania, Tanzania, Mendebaldeko Sahara, Kongo (Ruandako iheslariekin), Brasil, Kolonbia, Kuba, Guatemala, Mexiko, Paraguai, Albania, Bosnia-Herzegovina eta Espainian garatzen ditu proiektuak.
Gaur egun erakunde desberdin ugari dago munduan zehar: Espainian, Estatu Batuetan, Frantzian, Grezian, Hungarian, Italian, Polonian, Suedian, Suitzan, Herbehereetan eta Alemanian.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q688250
# Medicopter 117 – Jedes Leben zählt

Medicopter 117 – Jedes Leben zählt germano-austriar akziozko telesaila da. 1997tik 2002ra alemaniar RTL Televisionen eta austriar ORFen emanda, Euskal Herrian gaztelaniaz eman zuten ETB 2an eta frantsesez TF1ean.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Salbamenduko talde bik BK-117 helikoptero bat erabiltzen dute zaurituak erreskatatzeko.

## Pertsonaiak
### Medikuak

* Gabrielle Kollmann (Anja Freese)
* Karin Thaler (Roswitha Meyer)
* Michael Lüdwitz (Rainer Grenkowitz)
* Mark Harland (Urs Remond)

### Pilotuak

* Thomas Wächter (Manfred Stücklschwaiger)
* Biggi Schwerin (Sabine Petzl)
* Jens Köster (Hans Heller)
* Gina Aigner (Julia Cencig)

### Erizainak

* Peter Berger (Serge Falck)
* Ralf Staller (Wolfgang Krewe)
* Florian Lenz (Jo Weil)
* Enrico Contini (Tom Mikulla)

### Besteak

* Max (Hanno Pöschl)
* Frank Ebelsider Cada (Axel Pape)
* Gunner Eros Höppler (Gilbert von Sohlern)
* Stella Contini (Edita Malovcic)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q697406
# Medicine Lake (Minnesota)

Medicine Lake Minnesotako hiri bat da. Hennepin konderrian kokatua dago. 2010ean 371 biztanle zituen, 0,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Hennepin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1916607
* Multimedia: Medicine Lake, Minnesota / Q1916607
# Medicine Lake (Montana)

Medicine Lake Montanako herri bat da. Sheridan konderrian kokatua dago. 2010ean 225 biztanle zituen, 1,04 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Sheridan konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q959043
# Medicine Lodge (Kansas)

Medicine Lodge Kansasko hiri bat da. Barber konderrian kokatua dago. 2010ean 2.009 biztanle zituen, 3,14 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Barber konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1001733
* Multimedia: Medicine Lodge, Kansas / Q1001733