OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Augustin Pajou

Augustin Pajou (Paris, Frantzia, 1730eko irailaren 19a - Paris, 1809ko maiatzaren 8a) frantziar eskultorea izan zen.

## Biografia

Jean-Baptiste Lemoyne eskultorearen ikaslea izan zen, eta Madame du Barryrentzat lan egin zuen. 1748. urtean Erromako Eskultura saria irabazi zuen, eta Italian bizi izan zen hamabi urtez.
Versaillesko Operako eskulturazko apaindura egin zuen 1768-1770 urteetan. Gizon ospetsu batzuen irudiak egin zituen Luis XVI.ak eskatuta (Descartes, Pascal, Bossuet). Errege Jauregiko patioa zizelatu zuen Parisen. 1788. urtean Parisko Fontaine des Innocentes bukatzeko lana eman zioten, J. Goujonen estiloaren arabera egin zuena. Psyché abandonnée (1791) da Pajouren estatuarik ezagunena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q524291
* Multimedia: Augustin Pajou / Q524291
# Augustin Théodule Ribot

Augustin Théodule Ribot (Saint-Nicolas-d'Attez, 1823ko abuztuaren 8a - Colombes, 1891ko irailaren 11) frantziar margolaria izan zen.
Châlonseko arte eskolan ikasi zuen 1845ean Parisera joan aurretik. Han lan egin zuen ispiluzko markoak apaintzen. 1848tik 1851ra Argelian egon zen, eta Parisera itzuli zen artisau gisa lan egitera, harik eta 1850ean gainbehera etorri zen arte.

## Iruditegia

* Gallery
* Izadi hila sagarrekin eta granadarekin ', circa 1865
* Loreontzi batean loreak jartzen ari den neska
* Sukaldaria eta katua
* Samariar ona, 1870

## Kanpo estekak

* Datuak: Q768127
* Multimedia: Augustin Théodule Ribot / Q768127
# Augustin Misago

Augustin Misago (Ruvune, 1943 – Gikongoro, 2012ko martxoaren 12a) ruandar elizgizon katolikoa izan zen, 1992tik hil zen arte Gikongoroko apezpikua izan zena.

## Bizitza

Augustin Misago Ruvunen jaio zen 1943an, eta 1971ko uztailaren 25ean apaiztu zen. 1992ko martxoaren 30ean Joan Paulo II.a aita santuak Gikongoroko elizbarrutia ezarri zuen eta Misago bertako lehen apezpiku izendatu zuten. Urte bereko ekainaren 28an apezpiku ordenatu zuten.
1999an atxilotu zuten Ruandako genozidioan parte hartzea egotzita, eta 30 ikasleren hilketa leporatu zioten. 14 hilabete espetxean eman ondoren, haren aurkako karguak kendu zituzten, 2000n espetxetik irten zen eta karguan jarraitu zuen. Urte horretan bertan Joan Paulo II.ak audientzia eman zion.
2001eko uztailaren 2an, 1980ko hamarkadan gertatu omen ziren Kibehoko Andre Mariaren agerraldiak sinesteko modukoak zirela adierazi zuen.
2012ko martxoaren 12an hil zen Gikongoron, ustez bihotzekoak jota.

## Ondorengotza apostolikoa

* Scipione Rebiba kardinala
* Giulio Antonio Santorio kardinala (1566)
* Girolamo Bernerio kardinala (1586)
* Galeazzo Sanvitale artzapezpikua (1604)
* Ludovico Ludovisi kardinala (1621)
* Luigi Caetani kardinala (1622)
* Ulderico Carpegna kardinala (1630)
* Paluzzo Paluzzi Altieri Degli Albertoni kardinala (1666)
* Benedikto XIII.a aita santua (1675)
* Benedikto XIV.a aita santua (1724)
* Klemente XIII.a aita santua (1743)
* Henry Benedict Mary Clement Stuart kardinala (1758)
* Leon XII.a aita santua (1794)
* Chiarissimo Falconieri Mellini kardinala (1826)
* Camillo Di Pietro kardinala (1839)
* Mieczyslaw Halka Ledóchowski kardinala (1861)
* Jan Maurycy Pawel Puzyna z Kosielsko apezpikua (1886)
* Józef Bilczewski artzapezpikua (1901)
* Bolesław Twardowski artzapezpikua (1919)
* Eugeniusz Baziak artzapezpikua (1933)
* Joan Paulo II.a aita santua (1958)
* Jozef Tomko kardinala (1979)
* Augustin Misago apezpikua

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Bishop Augustin Misago †» Catholic Hierarchy (Noiz kontsultatua: 2024-07-31).
* ↑ (Ingelesez) Bucyensenge, Jean Pierre. «Rwanda: Bishop Augustin Misago Passes Away» All Africa 2012-03-13 (Noiz kontsultatua: 2024-07-31).
* ↑ (Frantsesez) Mitari, Jean. «Rwanda : décès de Monseigneur Misago» Jambonews 2012-03-13 (Noiz kontsultatua: 2024-07-31).
* ↑ (Gaztelaniaz) «El Papa recibe al obispo que el Gobierno ruandés quiso condenar a muerte» Zenit 2000-09-10.
* ↑ (Ingelesez) Tardif, Thérèse. «To avoid a horrible war» Michael jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2011-12-02) (Noiz kontsultatua: 2024-07-31).
* ↑ (Kinyaruandaz) «Musenyeri Augustin Misago yitabye imana» BBC News 2012-03-12 (Noiz kontsultatua: 2024-07-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q767951
# Augustin Meurmans

Augustin Jean Meurmans,, (Ottignies, Belgika, (1997ko maiatzaren 29a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari belgikarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina lortu zuen belar-hockeyan Belgikako taldearekin, Australiaren eta Indiaren aurretik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Gauthier Boccard, Tom Boon, Thomas Briels, Cédric Charlier, Félix Denayer, Nicolas De Kerpel, Arthur De Sloover, Sébastien Dockier, John-John Dohmen, Simon Gougnard, Alexander Hendrickx, Antoine Kina, Loïck Luypaert, Augustin Meurmans, Victor Wegnez, Vincent Vanasch, Florent Van Aubel eta Arthur Van Doren-ek.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Augustin Meurmans» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Augustin Meurmans» FIH (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q38041689
# Augustin Thierry

Jacques Nicolas Augustin Thierry (Blois, 1795eko maiatzaren 10a - Paris, 1856ko maiatzaren 22a) frantziar historialaria izan zen.
École Normale Supérieureren hezi ondoren, Compiègnen irakasle izan zen. Frantziako Iraultzaren idealak eta etorkizuneko gizarte ideal baten Henri de Saint-Simonen ideiak gogo biziz hartu zituen. Denbora batez Saint-Simonen idazkari izan ondoren, 1814tik 1817ra Auguste Comteren idazkaria izan zen.
Saint-Simonen ideietan ez ezik, literatura erromantikoan ere inspiratu zen. Censeur européen aldizkarirako idatzi zituen artikuluetan, germaniar inbasioei, normandiar konkistari eta nazioen mailaz mailako gorakada erakunde parlamentarioetarantz buruzko ideiak azaldu zituen. Lehen mailako iturriak erabili zituen bere lanetarako. 1830ean Académie des inscriptions et belles-lettres erakundeko kide aukeratu zuten eta 1841etik aurrera eta hamabost urtez Gobert Saria jaso zuen.
Frantzian erakunde komunalen azterketa kritikoa inauguratu zuen. Bere bizitzako azken urteetan etsipenez bizi izan zuen 1848ko Iraultza, burgesia liberalaren gobernua suntsitu eta katolizismoarekin adiskidetzen zena.

## Lanak

* Conquête de l'Angleterre par les Normands (1825)
* Essai sur l'histoire de la formation et des progrès du tiers état, Genève, Mégariotis Reprints, 1978 .
* Récits des temps mérovingiens (1840), Bruxelles, Complexe, 1995, coll. Historiques, 94.
* Recueil des monuments inédits sur l'histoire du tiers état, Paris, éd. du CTHS, 1970.
* Vie et mort de Thomas Becket, Paris, Table ronde, 2002, coll. La petite vermillon, 165.
* Lettres sur l'histoire de France (1827), Aude Déruelle argitaratzailea, Classiques Garnier, 2012.
* Datuak: Q381092
* Multimedia: Augustin Thierry / Q381092
# Atletismoa 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak maratoia

Emakumezkoen maratoia 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 1ean lehiatu zen, Bartzelonan. 47 lehiakideak 31 herrialdetakoak ziren. 37 korrikalarik osatu zuten lasterketa, Zaireko Bakombo Kungu azken postuan amaituz 3:29:10ean. Garaipenerako tartea 8 segundokoa izan zen.
Valentina Jegorovak, talde bateratuko kirolariak, irabazi zuen urrea, Yuko Arimori japoniarrak zilarra eta Lorraine Moller zeelandaberritarrak brontzea. Laugarren amaitu zuen Madina Biktagirovak positibo eman zuen norefedrinan, eta lehenengo maratoilaria izan zen dopinagatik zigortua.

## Emaitzak

| Pos. | Atleta | Denbora |
| | Valentina Yegorova (EUN) | 2:32:41 |
| | Yuko Arimori (JPN) | 2:32:49 |
| | Lorraine Moller (NZL) | 2:33:59 |
| 4. | Sachiko Yamashita (JPN) | 2:36:26 |
| 5. | Katrin Dörre (GER) | 2:36:48 |
| 6. | Mun Gyong-ae (PRK) | 2:37:03 |
| 7. | Manuela Machado (POR) | 2:38:22 |
| 8. | Ramilya Burangulova (EUN) | 2:38:46 |
| 9. | Colleen De Reuck (RSA) | 2:39:03 |
| 10. | Cathy O'Brien (USA) | 2:39:42 |
| 11. | Karolina Szabó (HUN) | 2:40:10 |
| 12. | Francie Larrieu Smith (USA) | 2:41:09 |
| 13. | Sally Eastall (GBR) | 2:41:20 |
| 14. | Ritva Lemettinen (FIN) | 2:41:48 |
| 15. | Birgit Jerschabek (GER) | 2:42:45 |
| 16. | Véronique Marot (GBR) | 2:42:55 |
| 17. | Márcia Narloch (BRA) | 2:44:32 |
| 18. | Emma Scaunich (ITA) | 2:46:14 |
| 19. | Odette Lapierre (CAN) | 2:46:18 |
| 20. | Anna Villani (ITA) | 2:46:44 |
| 21. | Janis Klecker (USA) | 2:47:17 |
| 22. | Wanda Panfil (POL) | 2:47:27 |
| 23. | Bettina Sabatini (ITA) | 2:50:09 |
| 24. | Alena Peterková (TCH) | 2:53:30 |
| 25. | Lee Mi-Ok (KOR) | 2:54:21 |
| 26. | Małgorzata Birbach (POL) | 2:54:33 |
| 27. | Sally Ellis (GBR) | 2:54:41 |
| 28. | Pascaline Wangui (KEN) | 2:56:46 |
| 29. | Yumi Kokamo (JPN) | 2:58:18 |
| 30. | Addis Gezahegn (ETH) | 2:58:27 |
| 31. | Janete Mayal (BRA) | 3:00:23 |
| 32. | Elena Murgoci (ROU) | 3:01:46 |
| 33. | Vilma Peña (CRC) | 3:03:34 |
| 34. | Ena Guevara (PER) | 3:05:50 |
| 35. | Ana Gutiérrez (ISV) | 3:14:02 |
| 36. | Jen Allred (GUM) | 3:14:45 |
| 37. | Christine Bakombo (ZAI) | 3:29:10 |
| — | Aurora Cunha (POR) | DNF |
| — | Olga Appell (MEX) | DNF |
| — | Franziska Moser (SUI) | DNF |
| — | Đặng Thị Tèo (VIE) | DNF |
| — | Lizanne Bussieres (CAN) | DNF |
| — | Maria Rebelo (FRA) | DNF |
| — | Cornelia Melis (ARU) | DNF |
| — | Marguerite Buist (NZL) | DNF |
| — | Lisa Ondieki (AUS) | DNF |
| — | Madina Biktagirova (EUN) | DSQ |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1444605
# Ballao

Ballao Cagliariko (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q283625
* Multimedia: Ballao / Q283625
# Ballard (Chicago)

Ballard, AEBetako Seattle hirian dagoen auzo bat da, Washington estatuan.
* Datuak: Q3428047
* Multimedia: Ballard, Seattle, Washington / Q3428047
# Ballard (Kalifornia)

Ballard Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Santa Barbara konderrian dago, Kalifornia estatuan. 768 biztanle ditu, 3,056604 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Santa Barbara konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3458682
* Multimedia: Ballard, California / Q3458682
# Ballantraeko premua

Ballantraeko premua (jatorrizko izenburua, ingelesez: The Master of Ballantrae: A Winter's Tale, «Ballantraeko premua: Neguko ipuina») Robert Louis Stevensonek idatzitako historia eta abenturazko Txantiloi:Eleberri bat da. Lehendabizikoz, 1889an Cassell argitaletxeak plazaratu zuen.
1997an, Xabier Olarraren euskarazko itzulpena Igela argitaletxeak argitaratu zuen.
Berez, benetakoa den Hegoaldeko Ayrshire konderriko Ballantrae herrian girotua dago.

## Argumentua

Eskozia, Jakobiten matxinada garaia. Durrisdeer etxaldean Durie anaiak bizi dira: James, Ballantraeko premua, anai zaharrena, libertino kalkulatzailea, handigura eta moralik gabea, baina aldi berean karismatikoa eta errespetatua ere bada; Henry, gazteena, lasaia, bertuteduna, baina injustuki ez da maitatua.
1745an, Jakobiten matxinadaren ondorioz herrialdea Karlos Eduardo Estuardo erregegaiaren aldeko jakobiten eta Jurgi II.a Erresuma Batukoaren aldekoen arteko gerra zibila jasaten ari zen. Jamesek bere aita eta anaiaren aholkuei entzungogor egin eta jakobitar matxinoen alde ipiniko da. Aita eta Henryren ustez James premua izanik familiaren etxaldean gelditu eta Jurgi erregeari leial izan du, aldiz Henry jakobitekin lerrokatu beharko lukee.
Jameseek bere patua sinatu eta etxaldea utzirik Karlos Eduardo Estuardo erregegaiaren jakobitar gudarostearekin batera Britainiar Armadaren aurka borrokatzera joango da. 1746ko apirilaren 16an, Cullodengo guduan Britainiar Armadark jakobitar gudaroste matxinatua garaitu eta guztiz txikitu zuen, ondorioz James hiltzat jotzen da. Baina Jamesek bizirik ateratzea lortu eta Henryrekiko sekulako gorrotoa piztuko zaio, bere zoritxarra eta familiaren ondarearen erruduntzat jotzen baitu. Hortaz, James gainontzeko bizitza osoan bere anaiaren atzetik etengabe jarraika igaroko du. Hasieran Henryk umilazio guztiak estoikoki jasango ditu, baina azkenean anai zaharrenaren gorroto berberak bereganatuko du. Bi anaien arteko ezinikusi eta borroka Adirondack baso basatian tragikoki amaituko da.

## Zinema

* The Master of Ballantrae (1953): William Keighleyk zuzendu eta Errol Flynn, Roger Livesey, Anthony Steel, Beatrice Campbell eta Yvonne Furneaux aktoreek antzeztu zuten.
* The Master of Ballantrae (1984ko filma): Douglas Hickoxek zuzendu eta Michael York, Richard Thomas, Timothy Dalton, Finola Hughes, John Gielgud eta Brian Blessed aktoreek antzeztu zuten.
* Ed Bishop as Pinkerton

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Ballantraeko premua, Xabier Olarra, 1997», Igela.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2615930
* Multimedia: The Master of Ballantrae / Q2615930
# Ballariain

Ballariain Nafarroa Garaiko kontzejua da, Berriobeiti udalerrikoa. 37 biztanle zituen 2018an.

## Demografia eta biztanleria

Ballariain biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 16 | 15 | 12 | 14 | 16 | 19 | 23 | 22 |

## Erreferentziak

* ↑ Toponimia: Berriobeiti. euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2019-05-09).
* ↑ Ballariain: datos de la entidad. navarra.es (Noiz kontsultatua: 2019-05-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8240768
* Multimedia: Ballariáin / Q8240768
# Ballantrae

Ballantrae, Eskoziako gaeleraz: Baile na Tràgha, Eskoziako Carrick barrutiko kostaldeko komunitate bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian.

## Literatura eta zinema

Robert Louis Stevenson eskoziar idazlaren Ballantraeko premua eleberriaren kokalekua da, bai eta eleberrian oinarritutako eta Errol Flynn australiar aktoreak antzeztutako Ballantraeko Jauna (1953) filmearena ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3997904
* Multimedia: Ballantrae / Q3997904
# Ballard konderria (Kentucky)

Ballard konderria (ingelesez: Ballard County) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Wickliffe da. 2010eko zentsuaren arabera 8.249 biztanle zituen, Ballard kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Ballard konderriak 708,85 kilometro koadro ditu. Horietatik 70,01 ura dira. Beste 638,84 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 11,64 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 8.249 pertsonetatik 7.852 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 90 dira. 238 beltzak edo afroamerikarrak. 11 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 13 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 134 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q491872
* Multimedia: Ballard County, Kentucky / Q491872
# Ballantyne Pierreko gudua

Ballantyne Pier zamaketaren greba gunea izan zen Vancouverren, 1935eko ekainean. Kaia propietate federalekoa zen, National Harbors Board-ek 1923an eraikia. Grebak Ipar Amerikako mendebaldeko kostaldean zehar eman ziren eta horrek I.L.W.U. ri negoziatzeko eskubidea eman zion.
Ballantyne Pierreko guduaren historia 1912 urtean hasi ziren, Nazioarteko Zamalari Elkartea (ILA) kostako langileak antolatzen hasi zenean Kanadan. Grebak hastean, nagusiekin konfrontazioak izan zituzten, baina soldata igoerak lortu zituzten hurrengo urteetan. Egoera horrek jarraitzen zuenez, nagusiak Zamalari Elkartea apurtzeko helburua hartu zuten.
1923ko urrian piztu zen greba, non 1400 gizon batu ziren Vancouverreko kostako piketeetara.Hala ere, hornidurak kontrako alderdikoek egin zituzten. Zamalariei 350 gizon armatuk eman zieten ongietorria gertu zegoen itsasontzi batean. Grebalariei beldurrarazte hau egiteak, itsasontziak sindikalizatu gabeko langileek kargatzen eta deskargatzen ari zirelaz gain, greba bi hilabete beranduago geldiarazi zuen.
1923ko grebak Nazioarteko Zamalari Elkartea erabat hautsi zuen eta laster beste erakunde batek ordezkatu zuen, Vancouver and District Waterfront Workers' Association (VDWWA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4870400
* Multimedia: Battle of Ballantyne Pier / Q4870400
# Ballard (Utah)

Ballard Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Uintah konderrian kokatuta dago, Utah estatuan. 1.131 biztanle ditu, 36,20686 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Uintah konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q483104
* Multimedia: Ballard, Utah / Q483104
# Ballari barrutia

Ballari barrutia Indiako barruti bat da, Gulbarga dibisioan, Karnataka estatuan. 2.452.595 biztanle ditu 8.447 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Haveri district $^{(en)}$

## Ikus, gainera

* Karnataka

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1791926
* Multimedia: Bellary district / Q1791926
# Baltimore

Baltimore Maryland estatu estatubatuarreko hiririk handiena da. 1729an sortu zen eta egun 637.418 biztanle inguru ditu. Maryland estatuaren erdialdean dago kokatua eta Washington Hiritik oso gertu dago.
Chesapeake badiaren ertzeko portu garrantzitsua da. Ontziolak, siderurgia, kimika eta janari industria dira ekonomiaren oinarri. Johns Hopkins unibertsitatea, medikuntza ikerketa zentro ospetsua du. XIX. mende hasierako etxeak. Arte museoak. 1904. urtean, sute batek erraustu zuen hiriaren zati bat.

## Klima

Datu klimatikoak (Baltimore) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 26 | 29 | 36 | 37 | 38 | 41 | 42 | 41 | 39 | 36 | 31 | 29 | 42 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 7 | 9 | 14 | 20 | 25 | 30 | 33 | 31 | 27 | 21 | 15 | 9 | 20 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -1 | -0 | 4 | 9 | 15 | 20 | 23 | 22 | 18 | 11 | 6 | 1 | 10 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -20 | -22 | -12 | -9 | 0 | 8 | 12 | 11 | 4 | -1 | -11 | -19 | -22 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 77 | 74 | 99 | 81 | 101 | 88 | 103 | 84 | 102 | 85 | 84 | 86 | 1063.8 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.01 in) | 10.2 | 8.9 | 10.4 | 10.8 | 11.4 | 10.6 | 10.0 | 8.6 | 8.5 | 8.2 | 8.7 | 9.9 | 116.2 |
| Elur egunak (≥ 0.1 in) | 3.5 | 2.9 | 1.1 | .1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | .3 | 1.7 | 9.5 |
| Eguzki orduak | 155.0 | 166.7 | 213.9 | 231.0 | 254.2 | 276.0 | 291.4 | 263.5 | 222.0 | 204.6 | 159.0 | 145.7 | 2583.0 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Metroa

1983ko azaroaren 21ean zabaldu zen eta gaur egun metro-sareak linea bakarra eta 24,5 kilometro dauzka.
2008an 14 milioi bidaiarik erabili zuten.

## Hiri senidetuak

Baltimore ondorengo hiriekin senidetuta dago:
| Alexandria (EGY)  Ashkelon (Israel)  Bremerhaven (Alemania)  Gbaarnga (LBR)  Genova (Italia)  Kawasaki (hiria) (Japonia) | Luxor (EGY)  Odesa (Ukraina)  Pireo (Grezia)  Rotterdam (Herbehereak)  Xiamen (Txina) |

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ http://www.weather.com/outlook/health/fitness/wxclimatology/monthly/USMD0020 The Weather Channel

## Kanpo estekak

* Baltimoreko Udalaren webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q5092
* Multimedia: Baltimore / Q5092
# Baltimore (Irlanda)

Baltimore (irlanderaz Dún na Séad, euskaraz "Bitxien Gotorlekua", halere ingelesezko izena ere Baile an Tí Mhóir irlanderazko izenaren itzulpena da, hots, "Etxe Handiaren Herria") Irlandako Errepublikako hego-mendebaldeko Cork konderriko hego-mendebaldean kokatua dagoen herri bat da. West Cork eskualdean dago, Rath eta Uharteak parrokiako herri bat delarik, parrokia hau Irlanda osoan hegoaldeena dagoen parrokia da.
Udalerri honen portua Sherkin uhartea eta Cape Clear uhartera joateko ohiko abiapuntua da.

## Iruditegia

* Portua.
* Herrigunea.
* Jatetxea.
* Kaia.

## Ikus gainera

* Sherkin uhartea
* Cape Clear uhartea
* West Cork

## Kanpo estekak

* Baltimore udalerriaren udal webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q805740
* Multimedia: Baltimore, County Cork / Q805740
# Baltimore (Vermont)

Baltimore Vermont estatubatuar estatuko Windsor konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 244 biztanle zituen eta 20 pertsona/km²-ko dentsitatea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3475794
# Baltimore Highlands (Maryland)

Baltimore Highlands Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Baltimore konderrian dago, Maryland estatuan. 7.740 biztanle ditu, 4,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Baltimore konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4852876
* Multimedia: Baltimore Highlands, Maryland / Q4852876
# Baltimore Orioles

Baltimore Orioles AEBtako Maryland estatuko Baltimore hirian egoitza duen MLB ligako beisbol talde bat da. Etxeko partiduak Oriole Park at Camden Yards estadioan jokatzen ditu.

## Palmarera

* MLBko txapelketak (3): 1983, 1970, 1966
* Amerikar Ligako Txapelketak (7): 1983, 1979, 1971, 1970, 1969, 1966, 1944
* Ekialdeko Dibisio Txapelketak (8): 1997, 1983, 1979, 1974, 1973, 1971, 1970, 1969

## Iruditegia

* Oriole Park at Camden Yards.
* Taldea.
* Chris Gomez jaurtitzailea.
* Frank Robinson beisbolariaren estatua.

## Kanpo estekak

* Baltimore Orioles taldearen webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q650816
* Multimedia: Baltimore Orioles / Q650816
# Baltikoko alemaniar

Baltikoko alemaniarrak (alemanez: Deutsch-Balten, geroago Baltendeutsche) Itsaso Baltikoko ekialdeko kostetako biztanle etnikoki alemaniarrak ziren, gaur egun Estoniako eta Letoniako eremuan bizi zirenak. Bigarren Mundu Gerra amaitu eta gero, Baltikoko alemaniarrak nabarmen gutxitu dira, eta jada ez dira talde etniko nabarmena eskualdean.
Erdi Aroaren bukaeratik, aleman hiztunek tokiko merkatarien eta kleroaren gehiengoa ziren, bai eta eremu horretako noblezia gehiena ere. Baltikoko alemaniarrak klase menderatzailea zen indigena letoniar eta estoniarren artean. XIX. mendean Baltikoan nortasun etniko desberdina sortzen hasi zenean, auto-identifikatutako alemaniar baltiko gehienak ez ziren nobleak, batez ere hirietako eta klase ertaineko langileak.
XII. eta XIII. mendeetan, merkatari eta gurutzatu katoliko alemanak ( Ostsiedlung) ekialdeko Baltikoko lurraldeetan bizitzen hasi ziren. Latinaren gainbeherarekin, alemana dokumentu ofizialen, merkataritzaren, hezkuntzaren eta gobernuaren hizkuntza nagusi bihurtu zen. XX. mendearen lehen erdian, Bigarren Mundu Gerraren ondoren arte, alemaniar baltikoak ziren, Transilvaniako saxoniarrekin eta Zipserrekin batera (Eslovakian eta Errumanian), Europako alemaniar diasporaren aleman hiztun hiru talde nagusiak.
Erdi Aroko kolono katoliko gehienak eta alemanez hitz egiten zuten ondorengoak Erdi Aroko Livoniako hirietan bizi ziren. Hala ere, elite aberats txiki batek noblezia baltikoa osatu zuen, landa-finka handiak hartuz. Suediak bere lurralde livoniarrak Errusiako Inperioari Iparraldeko Gerra Handiaren ondoren (1700 – 1721) eman zizkionean, alemanez hitz egiten zuten aristokrata horietako asko Errusiako Inperioko bizitza militarrean, politikoan eta zibilean goi-karguak betetzen hasi ziren, batez ere San Petersburgon. Alemaniar baltiko gehienak Errusiako Inperioko herritarrak ziren, Estoniak eta Letoniak 1918an independentzia lortu zuten arte. Gero, alemaniar baltiko gehienek Estoniako edo Letoniako herritartasuna zuten, harik eta 1939an Alemania Naziak derrigorrez mugiarazi zituen arte, Alemania-Sobietar Batasuna populazio trukean, Estonia eta Letonia 1940an sobietarrek inbaditu eta okupatu aurretik.
Alemania Naziak ia Baltikoko alemaniar guztiak berrezarri zituen Heim ins Reich programaren bidez, Warthelandeko Reichsgauean eta Danzig-Ekialdeko Prusia sortu berrietan (Poloniako Bigarren Errepublikaren lurraldean). 1945ean, alemaniar etniko gehienak lur horietatik kanporatu zituzten, Bigarren Mundu Gerraren ondoren Erdialdeko eta Ekialdeko Europako alemanen kanporatze zabalenaren parte gisa. Aliatuek Alemaniaren azpian geratzen zen lurraldea berrezartzeko plangintza egin zuten, Potsdameko Konferentzian, Oder–Neisse lerroaren mendebaldean ezarriz muga.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157139
* Multimedia: Baltic Germans / Q157139