OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kreditu (finantza)

Finantzetan, kreditua hartzaileak dirua edo beste ondasun bat erabiltzeko eskubidea eskuratzen duen eragiketa bat. Maileguetan ez bezala, kredituetan ez da dirua itzultzeko mugaegun zehatzik ezartzen gabe edota mugaeguna behin eta berriz berritzen da. Maileguetan hartzailearen esku diru kopuru jakin bat osorik uzten den bitartean, kredituetan hartzaileak ez du derrigor hitzartutako kopuru osoa ordaindu behar eta erabilitako kopurua zein den ordaintzen ditu interesak.
Kreditu mota berezi bat kreditu zubia da, epe laburrera eta une jakinetan finantza-beharrak estaltzeko erabiltzen dena; adibidez, epe luzerako mailegu baten epemugara helduta, hartzaileak beste epe luzerako mailegu bat eskuratu bitartean eskatu dezake bitarteko finantza-beharrak estaltzeko.

## Kanpo estekak

* Kredituak, Gizapedian.
* Datuak: Q182076
* Multimedia: Credit / Q182076
# Kreditu akademiko

Kreditu akademikoa herrialde askotako unibertsitateetan irakaskuntza-ikaskuntza denbora konputatzeko erabiltzen den unitate estandarra da, besteak beste ikasketa eta unibertsitaeen arteko baliokidetzak erabakitzeko erabiltzen dena. Horrela, gainditu beharreko irakasgai bakoitzari kreditu-kopuru bat dagokio. Europar Batasunan, ECTS kreditu-sistema bateratua ezarri zen XX. mendearen bukaeran, Europako unibertsitateetako ikasketen baliokidetza eta ikasleen mugikortasuna errazteko asmoz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q782369
# Kreditu-kooperatiba

Kreditu-kooperatiba kooperatibaren forma juridikoarekin eratutako kreditu-erakundea da. Sozietate hauen helburua bazkideen eta hirugarrenen finantza-beharrak zerbitzatzea da, kreditu-erakundeen berezko jarduerak gauzatuz. Nazioartean, bere ingelesezko siglez ezagunak dira: SACCO: Savings and Credit Cooperative.
Nazioarteko Lan Erakundearen 2013ko txosten batek ondorioztatu zuen banku kooperatiboek lehiakideak gainditu zituztela 2007-2008 urteetako finantza krisian. Kreditu-kooperatiben sektoreak Europako banketxeen sektorearen %20 merkatu zuen, baina galera guztien %7 baino ez zuen pairatu.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Banka eta Aurrezkia Hiztegia ] [2019]
* ↑ https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_emp/---emp_ent/---coop/documents/publication/wcms_207768.pdf

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3277997
* Multimedia: Banking cooperatives / Q3277997
# Kreditu sindikatu

Kreditu sindikatua mailegu modu bat da. Modalitate horretan, maileguaren zenbateko handia dela eta, hainbat entitate finantzariok hartzen dute parte multzoan. Sindikazioari esker, mailegua hainbat entitateren artean bana daiteke. Hartara, enpresa batek finantzazio gehiago lor dezake, eta bankuek arrisku handiak saihesteko modua dute, kredituaren bolumena hainbat entitateren artean banatzen baita. Enpresek epe luzerako finantzazioa lortzeko baliatu ohi duten bide bat da kreditu sindikatua. Ez zaio, ordea, edozein enpresari onartzen. Eskuarki, bolumen eta solbentzia handiko enpresei eman ohi zaie, kopuru handiko kredituak izaten baitira. Kreditu operazioak bostetik zazpira urteko iraupena izan ohi du.
Mailegu sindikatuek tasa bariableak izaten dituzte erreferentzia; batik bat, Euribor eta Libor tasak. Kreditu sindikatu hori antolatzerakoan, banku batek hartu ohi du bere gain kreditua antolatzeko ardura, eta hark proposatzen die operazioa beste banku batzuei. Banku agentea esan ohi zaio. Kreditu horretan kopuru handiekin parte hartzera konprometitzen direnei talde aseguratzailea esaten zaie, eta konpromisoa bermatu gabe parte hartu nahi dutenek talde ezartzailea osatzen dute.

## Erreferentziak

* 1 2 Udalaitz, Daniel. (2005eko ekainaren 26a). «Zer da: Kreditu sindikatua» Argia CC-BY-SA lizentzia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1756052
# Kreditu-erakunde

Kreditu-erakundea gordailuak edo itzuli beharreko bestelako diruak hartu eta kredituak eta maileguak emateko erabiltzen dituen erakundea da, hala nola bankua, aurrezki-kutxa edo kreditu-kooperatiba. Kreditu-erakundea ofizialki onartutako erakunde arteko babes-sistema baten barruan izan behar da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Banka eta Aurrezkia Hiztegia] [2019]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q730038
# Kreditu sailkapen

Finantzetan, kreditu-sailkapena zor baten itzulketari buruzko ziurgabetasuna neurtzeko sailkapen metodo bat da, kreditu edo maileguaren hartzailearen kaudimena, zorraren epea eta koiuntura ekonomikoa zein diren kontuan hartuz burutzen dena. Kreditu-sailkapenak diseinatu eta garatzeko, kreditu sailkapenerako agentziak daude, enpresa pribatu, gobernuz kanpoko erakunde zein gobernuko erakunde izan daitezkeenak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q372765
* Multimedia: Credit rating / Q372765
# Konfederazio

Konfederazioa lege batzuk partekatzen dituzten estatu burujabeen batasuna da; estatu guztiei laguntza ematen dien gobernu zentrala osatzen dute. Interes berdin batzuengatik elkarturik, atzerriko ordezkapenak, atzerriko merkataritza eta diru bera erabiltzen dute. Termino politikoetan, konfederazioa atzerriko ordezkapen bakarra duten estatu subiranoen batasunari deritzo.
Konfederazioa eta federazioaren desberdintasun nabarienak honakoak dira: lehenak autonomia maila altua eta botere zentral mugatua du; aldiz, federazioetan, konpetentzia batzuei uko egiten zaie eta botere zentrala handiagoa da. Bestalde, konfederazioeatan estatu bakoitzak sezesio eskubidea dauka.

## Konfederazio historikoak

* Aragoiko Koroa (1137-1716)
* Suitza (1291-1848)
* Irlandar konfederazioa (1641-1649)
* Ingalaterra Berriko konfederazioa (1641-1649)
* Ameriketako Estatu Batuak (1781-1789)
* Rhingo Konfederazioa (1806-1813)
* Germaniar Konfederazioa (1815-1866)
* Ameriketako Estatu Konfederatuak (1861-1865)
* Espainiako Estatu Karlistak (1872-1876) Hirugarren Gerra Karlistan Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroa foru lurraldeek gobernu eta diru berak partekatu zituzten.
* Danimarka-Norvegia (1536-1814)
* Suedia-Norvegia (1814-1905)
* Errusia-Bielorrusia (1995)
* Serbia eta Montenegro (2003-2006)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q170156
* Multimedia: Confederations / Q170156
# Konfesio (argipena)

Konfesio hitzak adiera zenbait ditu:
* konfesio erlijiosoa, erlijio talde baten izendapen zehatza;
* konfesioa edo aitortza, kristau sakramentua.

## Ikus, gainera

* Aitorpen (argipena)
# Konfeti

Konfetia jaietan giro alaia sortzeko airera botatzen diren paper-puska koloretsu eta txikien multzoa da. Denetariko jaietan erabil daitezke, baina batez ere ihauterietako eta bestelako desfileetan (desfileko partaideen eskutik edo balkoietatik), ezteietan (hauetan arroza eta petaloak ere botatzen dira, baina), kirol-ospakizunetan eta urtezahar gaueko ospakizunetan erabiltzen da. Propio ekoiztutako konfetia saltzen da dendetan, baina etxean ere egin daiteke, koloretako paperak guraizez ebakiz. Plastiko eta metalezko konfetia ere badago.

## Etimologia

Italierazko «confetti» datorren hitza da, goxoki adierazten duena. Erdi Aroan Italiako hainbat jaitan goxokiak bata besteari indarrez botatzeko ohiturari egiten dio erreferentzia. 1875ean paperezko «confetti»a egiten hasi ziren, inork minik ez hartzeko.

## Erreferentziak

* ↑ «Vivimilano.it - L'uomo che inventò i coriandoli» web.archive.org 2010-07-03 (Noiz kontsultatua: 2020-03-10).
* ↑ Enrico Mangili, l’inventore dei coriandoli « Cascina Gobba. (Noiz kontsultatua: 2020-03-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q815530
* Multimedia: Confetti / Q815530
# Konfeti kolore

Konfeti kolore Emon musika taldearen bigarren diska da, 2013ko Otsailaren 28an argiratatua. Musika estilo ugari lantzen dute, ala nola ska, reggae, rumba, cumbia, saltsa, rocka, pop-rocka eta mundu latindarreko hainbat erritmo. Diska 12 abestiz osatua dago:
* Isiluneen gatibu (3:16)
* Laugarren begirada (2:39)
* Urrunetik datoz (2:49)
* Larrosa gorri gorria (4:07)
* Cantándole una rumba (2:39)
* Dagokizuna (3:17)
* Amets fabrika (3:15)
* Konfeti kolore (3:29)
* Alaporai (3:15)
* Txosneroak (2:57)
* Ei zu! (2:54)
* Norberetzat denbora (3:04)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q97207504
# Konektibismo

Konektibismoa --ingelesetik, connectivism-- nazioarteko hitza da (cf.: (Gaztelaniaz) conectivismo, (Frantsesez) connectivisme, (Katalanez) connectivisme (Portugesez) conectivismo) eta ikaste-teoria edo pedagogia alorreko teoria bati egiten dio erreferenzia. George Siemens eta Stephen Downes aipatu ohi dira teoriaren sortzaile eta garatzaile nagusi bezala. Konduktismoaren mugak kritikatzeko sortutako teoria da eta Jean Piageten teoriak (kognitibismo) eta Lev Vigotskiren teoriak (konstruktibismo) bateratu nahi ditu, munduan internet, hedabideak, sare sozialak, orokortu diren testuinguru berri batean. Konektibismoak aztertzen du informazio eta komunikazio teknologien eragina ikasketa prozesuetan. Konektibismoak IKT horiek giza-komunikazioan eta ikasketa sistemetan izan duten eragina analizatzen du. Teknologia horiek giza-harreman sare berriak sortu dituzte eta horiek eragin handia izan dute elkar komunikatzerako, ikaste prozesuetan eta bizitzako beste hainbat arlotan.

## Zenbait plataforma

Konektibismo teoriei jarraiki, badira munduan hainbat plataforma hezkuntza, askotan doaneko hezkuntza, zabaltzeko partekatzeko. Moodle bezalako euskarri informatikoak erabiltzen dituzte, testuak, audioak, bideoak eta infografia formatuko tutorialak online eskaintzen dituzte, etab. Ikasleen arteko foroak edo sare sozialak antolatzen dituzte... Batzuetan egindako ikasketen ziurtagiriak banatu eta guzti egiten dute.
Honelako plataformen zerrenda labur bat: Academic Earth, ALISON, Coursera, Canvas Network, China Open Resources for Education, edX, FutureLearn, Hello English, OpenCourseWare, OpenLearning, Mindvalley, Peer to Peer University, Shaw Academy, Udacity, Udemy, Unacademy...

## Konektibismoaz aritu diren zenbait egile

George Siemens, Stephen Downes, Jordi Adell, Linda Castañeda, Amaia Arroyo Sagasta, David Álvarez, Anant Agarwal, Mike Feerick, Green anaiak, (Hank eta John); CGP Grey, Brady Haran, Salman Khan, Daphne Koller, Derek Muller, Peter Norvig, Andrew Ng, Sebastian Thrun, Lynda Weinman...

## Ikus, gainera

* MOOC.
* Norberaren Ikas Alorra.
* Norberaren Ikas Sarea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1056961
# Konferentzia udarea

Konferentzia udarea edo Konferentzia madaria udare barietate bat da.
Bizkaiko eskualde batzuetan —Durangaldean, adibidez— makatz ere esaten diote udare mota honi, nahiz eta makatz hitzaren ohiko esanahia «fruta-arbola txertatu gabea» den.

## Historia

Europako madariondoaren (Pyrus communis) udazken kultibarra da (landatutako barietatea). Udare barietate hau Thomas Francis Riversek garatu zuen Sawbridgeworthen (Britainia Handia), 1884 urtean, Léon Leclerc kultibarraren ausazko ereintza batetik. Izena 1885ean Londresen egin zen British Pear Conference-en lehen saria irabaztean eman zitzaion.

## Deskribapena

Neurri ertainekoa, lepo luzekoa, freskuan jateko egokia. Frutaren azala lodia da, orlegi-marroi kolorekoa, eta hori zurbila heldutakoan. Mamia zuria da, eta heltzean hori zurbila bihurtzen da. Testura oso fina eta biguna da, eta zaporea gozoa da.

## Laborantza eta ekoizpena

Konferentzia madaria baldintza askotara egokitzen da eta Europan asko ekoizten da: Loira, Ipar Pikardia, Savoia, Hegoaldeko Alpe txikiak, Erresuma Batua, Holanda, Belgika, Espainia, Italia...
Ekoizpena Williams udareak bezalako barietate polinizatzaileen presentziarekin hobetzen da. Fruitu bereziki erresistentea da, batez ere ubelduraren aurrean. Konferentzia udareak urtarrilera arte jan daitezke, hozkailuan edo aterpean aireztatuta.
Savoian eta Rincon de Soton (Errioxa) ekoiztutako barietateek jatorri denominazioa dute 1996tik eta 2002tik, hurrenez hurren.

## Erreferentziak

* 1 2 Euskalterm
* ↑ «makatz». Euskaltzaindiaren Hiztegia. (Noiz kontsultatua: 2021-05-19.)
* ↑ «Conference Peer» web.archive.org 2016-01-14 (Noiz kontsultatua: 2020-01-31).
* 1 2 Shields, Pamela.. (2013). Hertfordshire A to Z.. The History Press ISBN 978-0-7509-5320-7. PMC 856868691. (Noiz kontsultatua: 2020-01-31).
* ↑ Handbook of Fruits and Fruit Processing, sec. (2., Auflage. argitaraldia) John Wiley & Sons 2012 ISBN 978-1-118-35263-2. PMC 899173778. (Noiz kontsultatua: 2020-01-31).
* ↑ Healing foods : eat your way to a healthier life. (1st American ed. argitaraldia) DK Publishing 2013 ISBN 978-1-4654-1631-5. PMC 843880905. (Noiz kontsultatua: 2020-01-31).
* ↑ «Poires de Savoie, fruits agréés Savoie Mont Blanc Tourisme - Marque Savoie» www.marque-savoie.com (Noiz kontsultatua: 2020-01-31).
* ↑ «Website Oficial DOP Peras de Rincón de Soto» www.perasderincondesoto.com (Noiz kontsultatua: 2020-01-31).
* Datuak: Q747247
* Multimedia: Conference (pear) / Q747247
# Konexio-kaxa

Konexio-kaxa edo deribazio-kaxa zirkuitu elektriko batean jartzen den material isolagarriz eginiko kaxa bat da. Kaxaren barruan, zirkuitu nagusiko eroaleen eta beste adarkadura bat edo batzuk egiteko jarriko direnen arteko konexioak egiten dira, araututako konexio blokeak edo zorroak erabiliz.

## Erreferentziak

* ↑ Kableak eta instalazio elementuak. Elektrizitate denden hiztegia. Eusko Jaurlaritza, 2009

## Kanpo estekak

* Datuak: Q336757
* Multimedia: Junction boxes / Q336757
# Konferentzia (argipena)

    Artikulu hau batzarrari buruzkoa buruzkoa da; pertsona batek ematen duen diskurtsoa gaitzat duena beste hau da: «Hitzaldi»
Konferentzia politikari, diplomazialari, kleriko eta kargu formala duten beste pertsonen batzarra da, gai jakin buruz hitz egiteko. Hitzak erabilera zenbait ditu:
* apezpiku-konferentzia,
* Konferentzia Islamikoa,
* Gatazkaren konponbidea sustatzeko nazioarteko konferentzia, non Aieteko Adierazpena jaulki zen.
Beste esanahiak ere baditu:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16518042
# Lagrange udalerria, Bond konderria (Illinois)

Lagrange udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Bond konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.103 biztanle zituen, 46.48 milia karratu (120.4 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Lagrange udalerrian 434 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 42.902 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6472680
# Lagrangear (argipena)

Lagrangear terminoak, XVIII. mendeko Joseph-Louis Lagrange zientzialariaren abizenetik, adiera zenbait ditu:
* lagrangearra, sistema dinamiko bat definitzen duen funtzio bat;
* lagrangear mekanika, mekaniko klasikoaren formulazio bat;
* lagrangear puntua, bi gorpuko sistema fisiko baten puntu egonkorra;
* Lagrangeren biderkatzailea, hoberenatze baldintzatuan agertzen den parametro bat.

## Ikus, gainera

* Lagrange (argipena)
# Lagrangeren biderkatzaile

Optimizazio matematikoan Lagrangeren biderkatzaileen metodoa erabil daiteke murrizketak dituzten funtzioen maximoak edo minimoak bilatzeko. Metodo horretan funtzioak berak ez dauzkan aldagai berezi batzuk erabiltzen dira, murrizketa bakoitzeko bat, eta aldagai horiek Lagrangeren biderkatzaile izena hartzen dute. $\lambda \,$ ikurraz adierazten dira. Izena Joseph-Louis Lagrange XVIII. mendeko matematikariarengandik datorkio.
Lagrangeren biderkatzaileen metodoa funtzioen minimoak edo maximoak bilatzeko erabiltzen da, baina funtzioak hainbat murrizketa bete behar dituenean erabiltzen da metodo hau. Funtzioak n aldagai izanik k murrizketa bete behar baditu, funtzioaren minimoa (edo maximoa) bilatzeko problema eraldatu eta n+k ekuazio eta beste hainbeste aldagaiko sistema batean bihurtzen du. Problema berri hori ebatziz jatorrizko funtzioaren minimoa edo maximoa lortuko da.
Izan bedi optimizazio problema:
    $f(x)$ funtzioaren minimoa lortu
    $g_{i}(x)=0$ murrizketak kontuan hartuz ($i=1,\ldots k$)
non
    $x=(x_{1},\ldots ,x_{n})$,
    $f:R^{n}\Rightarrow R$ eta
    $g_{i}:R^{n}\Rightarrow R,\qquad i=1,2,\ldots ,k$.
Problema horretan oinarrituz Lagrangeren funtzioa defini dezakegu, horretarako, $g_{i}(x)$ murrizketa bakoitzari $\lambda _{i}$ aldagaia biderkatuko diogu:
    ${\mathcal {L}}(x,\lambda )=f(x)-\sum _{i=1}^{k}\lambda _{i}\cdot g_{i}(x),$
Hasierako minimizazio problema ebaztearen parekoa da Lagrangeren funtzioaren puntu kritikoak bilatzea, hau da, honako sistema ebaztea:
    $\nabla _{x,\lambda }{\mathcal {L}}(x,\lambda )=0.$
Kontuan izan Lagrangeren funtzioaren deribatu partzialak kalkulatu behar direla, hau da, aldagai bakoitzarekiko deribatu partziala zerorekin berdindu behar da eta horrela lortzen den sistema ebatzi behar da, beraz, n + k ekuazio izango ditugu eta beste horrenbeste ezezagun:
    ${\frac {\partial {\mathcal {L}}}{\partial x_{i}}}=0,\qquad i=1,2,\ldots n$
    ${\frac {\partial {\mathcal {L}}}{\partial \lambda _{j}}}=0,\qquad j=1,2,\ldots k$
Lagrangeren funtzioaren puntu kritikoak jatorrizko funtzioaren minimo edo maximo (edo inflexio puntu) izan daitezke, beraz, sistema ebatzi ondoren lortutako soluzioak jatorrizko probleman balioztatu beharko dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q598870
* Multimedia: Lagrange multiplier / Q598870
# Lampeter Velfrey

Lampeter Velfrey, galesez: Llanbedr Felfre, Galesko komunitate bat da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. Cardiff hiriburutik 109 kilometrora dago.
2011ko erroldaren arabera 1.172 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15958998
* Multimedia: Lampeter Velfrey (community) / Q15958998
# Lampertswalde

Lampertswalde Alemaniako udalerria da. Saxonia estatuan dago, [[Meißen (barrutia)|Meißen]] barrutian. 2014an 2.646 biztanle zituen 63,52 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q8730
* Multimedia: Lampertswalde / Q8730
# Lampeter

Lampeter, galesez Llanbedr Pont Steffan, informalki Llambed, Galesko Ceredigion konderriko udalerri bat da. 2011ko erroldaren arabera 2.970 biztanle zituen.

## Iruditegia

* Kale nagusia.
* St. David eraikina, Galesko Unibertsitatea.
* Soar kapera.
* St. Peter eliza.

## Udalerri senidetuak

* Saint-Germain-sur-Moine, Frantzia

## Kanpo estekak

* Udal webgunea (Galeseraz) (Ingelesez)
* Datuak: Q728477
* Multimedia: Lampeter / Q728477
# Lazarus Chakwera

Lazarus McCarthy Chakwera (Lilongwe, 1955eko apirilaren 5a) malawiar teologo eta politikaria da, Malawiko presidentea 2020ko ekainetik.
* Datuak: Q16202782
* Multimedia: Lazarus Chakwera / Q16202782
# Laza–Cerdedelo geltokia

Laza–Cerdedelo Galiziako Ourenseko probintziako tren geltoki bat da, Laza udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Zamora — Coruña

## Zerbitzuak

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
2Ourense ElkarguneaOurense–San Francisco • Taboadela • Paderne–Cantoña • Ponteambia • Baños de Molgas • Vilar do Barrio • A Alberguería–Prado • Laza–Cerdedelo • Castrelo do Val–Verin–Campobecerros • Vilariño de Conso–A Capela • A Gudiña • A Mezquita–A Vilavella • Lubian • Pedralba de la PraderíaPuebla de Senabria :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8840914
* Multimedia: Cerdedelo train station / Q8840914
# Lazedemon

Lazedemon (antzinako grezieraz: Λακεδαίμων, Lakedaímōn), greziar mitologiaren arabera, Zeus eta Taigeteren semea izan zen. Eurotasen alaba Espartarekin ezkondu zen, eta Eurotasek bere erreinua utzi zion Lazedemoni. Erreinuko biztanleek lazedemoniar izena hartu zuten eta herrialdeko hiriburuak emaztearen izena, Esparta.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren 82. araua: Grezia eta Erromako pertsonaia mitologikoak
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1065774
# Lazetaniar

Lazetaniar (latinez: Lacetani) erdialdeko Katalunian bizi zen iberiar herria izan zen. Iparraldean bergistanoak, ekialdean ausetanoak, mendebaldean ilergeteak eta hegoaldean laietaniar eta kosetaniak zituzten. Hiri nagusiak Iesso (Guissona) eta Sigarra (Els Prats de Rei) izan zituzten.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2015-1-30). 174. araua: Antzinateko herriak. Ekialdeko eta Europako herriak. , 6 or..
* ↑ Rovira i Virgili, Antoni. (1920). Història Nacional de Catalunya. I Edicions Pàtria, 55 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q386795
# Krimeako Astrofisika Behatokia

Krimeako Astrofisika Behatokia Krimeako Errepublikako astrofisika behatoki bat da. Behatokia Krimeako Astrofisika Behatokiko Aldizkaria argitaratzen aritu da 1947tik, eta ingelesez 1977tik.
1900ean sortu zen behatoki pribatu bezala bere egungo tokitik hegoaldera, Simeisen. Instalakuntza hauek oraindik badute erabileraren bat, eta Krimea-Simeiseko Astrofisika Behatokia bezala ezagutzen dira. Bigarren Mundu Gerran suntsitua izan ondoren, 1948an berreraiki zen. Instalakuntzak, ordutik, Nauchnyj herrian daude.
Sobietar Batasuna desegin ondoren, Ukrainakoa da, europar eta errusiar zientzialariekin elkarlan estua mantentzen badu ere.
Makutsov teleskopioarekin, 1,2 eta 2,6 metroko irekidurako bi teleskopio erreflektorerekin, koronografo batekin, bi eguzki dorrerekin, 40 zentimetroko astrografo bikoitz batekin eta irratiteleskopio batekin doitua dago. Nauchnyjen Moskuko Unibertsitateko Astronomoa Institutua ere badago. Ikergai nagusi hauek ditu: eguzki fisika, sistema bitarrak, izarren abiadura erradiala eta quasarrak.

## Galeria

* Simeis VLBI Estazioa
* 22 metroko irratiteleskopioa, uhin luzera zentimetriko eta milimetrikoetarako.
* Behatoki zaharraren kupula

## Ikus, gainera

* Krimeako Astrofisika Behatokitik aurkitutako asteroideak

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q936126
* Multimedia: Crimean Astrophysical Observatory / Q936126
# Krimeako Gerra

Krimeako Gerra Erresuma Batua, Frantzia, Otomandar Inperio eta Sardiniako Erresumaren eta Errusiako Inperioaren arteko gerra izan zen, 1853tik 1856ra bitarteko urteetan gertatu zena.
Gerra 1853an hasi zen, Otomandar Inperioan ziren kristau ortodoxoak babesteko aitzakiarekin, Nikolas I.a Errusiakoak Danubio aldeko otomandar lurraldeak inbaditzeko agindua eman zuenean. Erresuma Batuak Ekialdeko Europako orekari eutsi nahi zion, Turkiar Inperioarekiko erlazio ekonomiak kaltetuta atera ez zitezen, eta Mediterraneon zeukan nagusitasuna gal ez zezan. Frantziak geroago bat egin zuen Erresuma Batuarekin Errusiaren aurkako gerran. Frantziako Napoleon III.aren motibazioa, berriz, ez zen ekonomikoa. Ekialdeko katolikoei lagundu nahi zien baina, batik bat, nazioarteko mailako ospearen bila zebilen.
Bi urteko gerra burutu ondoren, Errusia galtzaile atera zen, eta Otomandar Inperioko ortodoxoen gaineko babesari uko egin behar izan zion. Napoleonek nazioarteko ospea lortu zuen, eta Erresuma Batuak nahi zituen abantaila ekonomikoak eta estrategikoak. Turkiar Inperioak mugak zeuden moduan gorde ahal izan zituen, baina nazioen printzipioa onartu behar izan zuen. Hortik aurrera, “Europako gaixotasuna” izatekoa zen eta “Ekialdeko auzia” itxi gabe geratu zen.

## Ikus, gainera

* Balaklavako gudua (1854)
* Parisko Ituna (1856)

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q254106
* Multimedia: Crimean War / Q254106
# Krimeako bandera

Krimeako bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | 1:2 |
| Erabakia | 1999 |
| Koloreak | Urdina Zuria Gorria |
Krimeako bandera (Ukraineraz Прапор АР Крим) Krimeako Errepublika Autonomo eta Krimeako Errepublikako bandera ofiziala da. 1992tik erabiltzen da baina 1999ko apirilaren 21etik ofiziala da. Bandera horizontala da urdin-txuri-gorri koloreekin. Koloreen bandek 1/6 okupatzen dute bakoitzak eta erdian zuriak 2/3 okupatzen ditu.

## Ikus, gainera

* Krimea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q225489
* Multimedia: Flags of Crimea / Q225489
# Krimeako Errepublika (herrialdea)

Krimeako Errepublika (Krimeako tatareraz Къырым Джумхуриети, errusieraz Респу́блика Крым, ukraineraz Республіка Крим) 2014ko martxoaren 11tik 18ra arteko iraupena izan zuen estatua izan zen. Nazioartean Errusiak bakarrik errekonozitu zuen herrialdearen estatusa.
Krimeako Errepublika Autonomoko Parlamentuak 2014ko martxoaren 11an aldebakarreko independentzia aldarrikatu zuen Ukrainarekiko. Egun berean, Sebastopol hiriak gauza bera egin zuen. Ondoren, martxoaren 16an Errusiara batzearen aldeko erreferenduma egin zen eta azkenean, hilabete bereko 18an Errusiara batu zen.

## Ikus, gainera

* Krimeako Errepublika
* Euromaidan

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15925436