OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Macintosh

Macintosh egun Apple Inc. konpainiak diseinatu, garatu, eraiki eta merkaturatutako edozein ordenagailu pertsonali erreferentzia egiteko erabiltzen den izena da.
Macintosh 128K 1984ko urtarrilaren 24an kaleratu zen. Arrakastaz merkaturatu zen lehen ordenagailu pertsonala izan zen, erabiltzaile interfaz grafiko bat eta xagu bat erabiltzen zituena, komando lerroaren ordez. Mac produktu gama gaur egun idazlekuko oinarrizko Mac minitik MacPro Server bezalako maila ertaineko zerbitzagailuetara aldatzen da.
Mac sistemen merkatuaren helburu nagusia etxea, heziketa eta kreatibotasun profesionala drau. Macen ekoizpena integrazio bertikaleko eredu batean oinarritua dago: hor, Applek bere hardwareko arlo guztiak eman eta bere operatze sistema propioa sortzen du, Mac guztietan aurreinstalatuta datorrena. Horrek Microsoft Windowsekin aurreinstalatutako ordenagailu pertsonalekin kontrastatzen du: bertan, saltzaile batek operatze sistema ematen du eta saltzaile ugarik hardwarea sortzen dute. Bi kasuetan, hardwareak beste operatze sistema batzuen funtzionamendua ahalbidetzen du: egungo Macak, PCak bezala, Linux, FreeBSD eta Windows bezalako operatze sistemak onartzen ditu (azkena, Applen Boot Camp softwarea edo Parallels Desktop edo VMWare Fusion bezalako beste birtualizazio software batzuei esker). Orain, halaber, Applen operatze sistema alda daiteke, dauden hardware gehienekin bateragarri egiteko: OSx86 mugimendua deiturikoa da.
Lehen Macintoshak CISC teknologiako Motorola MC 68000 familiako mikroprozesagailuetan oinarrituta zeuden. 1994ko martxoan, Applek Macintosh gaman Apple/IBM/Motorola kontsortzioko PowerPC txipak sartu zituen, RISC teknologiara aldatzea zekartenak. 2006an Applek PowerPc line lineatik x86 arkitekturadun Intel prozesagailuetarako trantsizioa hasi zuen. Egungo Macek Intel Core 2 Duo, Intel Core i3, Intel Core i5, Intel Xeon eta Intel Core i7 mikroprozesagailu saila erabiltzen dute: Mac mota guztiak Mac OS Xen azken bertsioaren jatorrizko bertsio batekin datoz, 2009ko abuztuaren 28tik Mac OS X v10.6 Snow Leopard bertsioan dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q75687
* Multimedia: Macintosh / Q75687
# Mack (Ohio)

Mack Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hamilton konderrian dago, Ohio estatuan. 11.088 biztanle ditu, 24,015901 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hamilton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6724168
# Mack Sennett

Mack Sennett (Michael Sinnott jaioa; Richmond, Quebec, 1880ko urtarrilaren 17a – Woodland Hills, Kalifornia, 1960ko azaroaren 5a) Estatu Batuetako zinemagilea izan zen. Antzezlea, zuzendaria eta produktorea izan zen. Music-hallean lan egin zuen zineman hasi aurretik. 1909an eta 1910ean, Griffithen film barregarrietan lan egin zuen, antzezle gisa. 1912an, Keystone Comedies Corp. produkzio-etxea sortu zuen, Estatu Batuetako zinema mutu barregarriaren eskolan garrantzi handia izan zuena. 1915ean, Triangle-Keystone enpresa sortu zuen, Griffithekin eta Incerekin batera. Antolatzaile bikaina izan zen, talentu handiko antzezle berriak ezagutarazi zituen, eta umore estilo berezi bat sortu zuen, basatia eta absurdoa, egunerokotasunari atxikia, harrapaketan eta ihesean, bata besteari lotutako gag-etan eta etengabeko txikizioan oinarritua. Ospe handia izan zuten antzezleak kontratatu eta ezagutarazi zituen: Charles Chaplin, Roscoe Arbuckle (Fatty), Ben Turpin, Harry Langdon, Wallace Beery... Polizia-talde bat (Keystone Cops) eta suhiltzaile-talde bat sortu zituen, benetako gertakizunetara bidali ondoren, bere film barregarrietan agertzen zirenak. Berak sortutako Bathing Beauties emakume-taldeak (Gloria Swanson tartean, besteak beste) erotismo kutsua eman zien bere film askori. Arrakasta handia izan zuen, eta eskandalua ere sortu zuen. 1914tik aurrera, zuzendaritza utzi, eta filmak gainbegiratzeari ekin zion. Zinema soinuduna hasi zenean, haren zinemagintza gainbeheran zegoen, eta 1935ean, zinema utzi zuen. 1100 bat film egin zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q317574
* Multimedia: Mack Sennett / Q317574
# Mack South (Ohio)

Mack South Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hamilton konderrian kokatuta dago, Ohio estatuan. 5.837 biztanle ditu, 3,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hamilton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2058822
# Macintosh 128K

Macintosh 128K Apple enpresaren jatorrizko ordenagailu pertsonala izan zen. 1984ko urtarrilean merkaturatua 2494 dolar estatubatuarreko prezioan, beix koloreko karkasa bat zuen eta modulu bakarrekoa zen.
Appleren ordenagailu honek, ezaugarri nagusi bezala, erabiltzaile interfaze grafiko bat zuen, hau da, gaur egun sistema eragileek egiten duten modu berean informazioa irudikatzen zuten ikono, irudi eta grafiko multzo bat.
Gainera, beranduago orokortu zen sagua gehitu zuen interfazearekin mugitu eta elkarreragiteko. Aurrerapen hauek komando linearen interfazea zaharkitu bezala utzi zuten, erabiltzaile arruntari ideia berriak eskaintzen zion erabilgarritasun eta sinpletasunaren aldetik. Honekin, Apple etxeko erabilerako informatikaren aitzindari izan zen eta lehiakideentzat erreferente bihurtu zen.
1984ko Super Bowlean lehen aldiz eman zen iragarkia (1984 deitua), Ridley Scottek zuzendu zuen, eta bere kostua 800.000 dolar estatubatuarrekoa izan zen.
Karkasaren gainaldean zuen hozka batek ordenagailua bere garraiorako kargatzea ahalbidetzen zuen. Macintosh jatorrizko eredu hau gaur egun Macintosh 128K bezala ezagutzen da, beste eredu batzuetatik ezberdintzeko retronimo bat.

## Ezaugarri teknikoak

* Motorolaren 68000 prozesagailua.
* ROM: 64 MB
* RAM: 128 KB
* 3,5"ko disketera (400 kb)
* RS 232 eta RS 422 serie portuak
* Kanpoko bigarren bilketa unitate bat gehitzeko aukera
* 9"ko kolore bakarreko pantaila.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1137478
* Multimedia: Macintosh 128K / Q1137478
# Macizo Central (argipena)

Macizo Central izan daiteke:
* Urrieles mendikatea, Espainiako Asturias, Kantabria eta Leóngo probintziaren artean;
* Massif Central, Frantziako erdialde-hegoaldean.
# Mack North (Ohio)

Mack North Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hamilton konderrian kokatuta dago, Ohio estatuan. 3.529 biztanle ditu, 3,1 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hamilton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2067774
# Mack Horton

Mackenzie James "Mack" Horton (Melbourne (Australia) 1996ko apirilaren 25a) igeriketan aritzen den kirolari australiarra da.

## Olinpiar Jokoak

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), domina bat eskuratu zuen: 400 m estilo librean urrezkoa 3.41,55eko denborarekin Sun Yang txinatarra (zilarrezkoa, 3.41,68koarekin) eta Gabriele Detti italiarra (brontzezkoa, 3.43,49koarekin)) garaituz.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), domina bat eskuratu zituen, berriro: 4x200 m estilo librean, brontzezkoa eskuratu zuen Australiako taldea ordezkatzen, 7.01,84ko denborarekin, Erresuma Batuko taldearen (urrezkoa, 6.58,58ko denborarekin) eta ROC taldearen (zilarrezkoa, 7.01,81koarekin) atzetik sailkatuz. Hauek osatu zuten Australiako taldea: Thomas Neill, Zac Incerti, Mack Horton, Kyle Chalmers, Elijah Winnington eta Alexander Graham-ek.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 01 ! | 400 m estilo librea, gizonezkoa |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | 4x200 m estilo libreko erreleboa, gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Alexander Graham» olympedia.org 2021-10-26an begiratua. (Ingelesez)
* ↑ "Alexander Graham" Olympics.com 2021-10-26an begiratua
* ↑ Igeriketa, 400 m estilo librea, emaitzak 2016 olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ Igeriketa, 4x200 m estilo libreko erreleboa, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17580011
* Multimedia: Mack Horton / Q17580011
# Marathon (Iowa)

Marathon Iowako hiri bat da. Buena Vista konderrian kokatua dago. 2010ean 237 biztanle zituen, 1,91 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Buena Vista konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1929865
# Marathon (New York)

Marathon New York estatuko herri bat da. Cortland konderrian kokatua dago. 2010ean 919 biztanle zituen, 2,93 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cortland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6754994
* Multimedia: Marathon, New York / Q6754994
# Marathon (Wisconsin)

Marathon Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Marathon konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 995 biztanle ditu, 33,1 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Marathon konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6754997
# Marathon (Texas)

Marathon Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Brewster konderrian dago, Texas estatuan. 410 biztanle ditu, 13,634313 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Brewster konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q970057
* Multimedia: Marathon, Texas / Q970057
# Marathon Man

Marathon Man (euskaraz Maratoilaria) 1976ko John Schlesinger estatubatuar zinema zuzendariaen suspensezko thriller filma bat da. William Goldman idazlearen Marathon Man eleberrian oinarritua dago, idazle honek berak filmaren gidoia edo eleberriaren egokitzapena burutu zuelarik. Aktore nagusiak Dustin Hoffman, Laurence Olivier, Roy Scheider, William Devane eta Marthe Keller izan ziren, aldiz soinu banda Michael Small musikagileak konposatu zuen.

## Bitxikeria

Laurence Olivier aktoreak antzeztutako Christian Szell doktorearen pertsonaia Auschwitz kontzentrazio-esparruko SSetako Josef Mengele doktorean oinarritua dago, antzezpen honengatik urte hartako Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Sarirako izendatua izan zelarik.

## Argumentua

Thomas Babe Levy (Dustin Hoffman) New York hiriko maratoi lasterkari gazte zaletu handi bat da. Aldiz, bere anaia Henryk (Roy Scheider) AEBtako gobernurako lan egin eta kriminalen arrastoen atzetik ibili ohi da, horietako bat New York hirian diamanteak ezkutatuta dauzkan Christian Szell doktore (Laurence Olivier) nazi ohi eta gerra kriminala delarik. Szellen ustez Thomasek bere diamanteak non dauden badaki, ondorioz atzematea agintzen du. Szell berak informazio eskuratu asmoz pertsonalki Thomas torturatuko du. Thomasek gestatzen ari denaz ideia zipitzik ere ezu du, Schillek zulatutako aginaz bere jarraitzaileengandik korrika ihes egiten duelarik.

## Aktoreak

* Dustin Hoffman:Thomas "Babe" Levy
* Laurence Olivier: Christian Szell doktorea
* Roy Scheider: Henry "Doc" Levy
* William Devane: Peter Janeway
* Marthe Keller: Elsa Opel
* Richard Bright: Karl
* Marc Lawrence. Erhardt
* Tito Goya: Melendez
* Fritz Weaver: Biesenthal profesorea
* Jacques Marin: LeClerc

## Kanpo estekak

* Marathon Man filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1195727
# Marathonita

Marathonita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Marathonita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Pd25Ge9}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Marathonite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Marathon (Florida)

Marathon Floridako hiri bat da. Monroe konderrian kokatua dago. 2010ean 8.622 biztanle zituen, 25,0 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Monroe konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q988947
* Multimedia: Marathon, Florida / Q988947
# Marathon konderria (Wisconsin)

Marathon konderria (ingelesez: Marathon County) Wisconsinko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Wausau da. 2010eko zentsuaren arabera 134.063 biztanle zituen, Marathon kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Marathon konderriak 4.082,63 kilometro koadro ditu. Horietatik 81,14 ura dira. Beste 4.001,49 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 32,84 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 134.063 pertsonetatik 123.999 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2.992 dira. 820 beltzak edo afroamerikarrak. 566 amerikar natiboak ziren eta 25 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 7.107 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 65 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.481 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q505848
* Multimedia: Marathon County, Wisconsin / Q505848
# Marathi (argipena)

Maratha eta Marathi terminoak Indiako Maharashtra eskualdeko herri batekin zerikusia duten zenbait kontzepturekin lotzen dira:
* Marathi (herria), Indiako talde etniko handietako bat.
* Marathera, marathien hizkuntza
* Maratha (kasta), marathien arteko talde edo kasta gerlari edo aristokratikoa.
* Maratha inperioa edo konfederazioa, 17. eta 19. mendearen artean Indian sortutako estatu historiko bat.
# Marathi (herria)

Marathi herria, baita marathiar, marathar edo maharashtrar ere deitu ditzakegunak, Indiako talde etnolinguistikoa dira, maratheraz mintzo dena (hizkuntza indoarioa) eta etnia nagusia eta jatorrizkoa direnak Maharashtra estatuan, India modernoan. Estatu hau marathien herrialde gisa eratu zen 1960an, Indiako estatuen berrantolaketa nazionalaren parte gisa, zeinean irizpide etniko eta linguistikoak erabili ziren.
Antzeko termino bat da maratha, historialariek erabilia, 17. mendean gailendu zen egitura politiko bat, Maratha inperioa, zehatzago adierazten duena. Baita ere, Maratha izeneko kasta multzo bat Maharashtrako 21. mendeko kasta sisteman erabiltzen dena.

## Erreferentziak

* ↑ O'Hanlon, Rosalind. (2002). Caste, conflict, and ideology : Mahatma Jotirao Phule and low caste protest in nineteenth-century western India. Cambridge University Press ISBN 0-521-52308-7. PMC 49638568. (Noiz kontsultatua: 2022-01-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1265028
* Multimedia: Marathi people / Q1265028
# Maitagarri-ipuin

Maitagarri-ipuina Europako folklorean zenbait pertsonaia jakin dituzten ipuinak dira, batez ere maitagarriak, iratxoak, elfoak, sorginak, adarbakarrak, erraldoiak, laminak, uhandreak, trollak, gnomoak, animalia hiztunak, sorginkeria eta abar.
Jatorria Erdi Aroan izan arren, XVIII. mendean Grimm alemaniar anaiak biltzen, idazten eta bildumatzen hasi ziren. Charles Perrault frantziarra eta Hans Christian Andersen daniar idazleek ere sekulako lana egin zuten ipuin hauek ezagutzera emateko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q699
* Multimedia: Fairy tales / Q699
# Maitagarrien eraztun

Maitagarrien eraztunak (baita sorginen korroak ere), ingelesez "fairy ring" eta alemanez "hexenringe", sarritan interpretazio fantastiko izan duten jatorri naturaleko fenomenoak dira. Fernomeno desberdinen ondorioz begetazioan zirkuluak sortzen dira eta herriko irudimena horren atzean gertaera ez-naturalak ikusi nahi izan du. Fenomenoaren jatorri ohikoena onddoen mizelioek sortutakoak dira. Eraztun hauek 10 metroko diametro izan dezakete; izan ere, 70 metrokoak ikusi omen dira ere bai. Ez dira lur landuetan agertzen diren zirkuluekin (corp cicle) edo uztetako zirkuluekin nahastu behar.
Maitagarrien eraztunak larreetan eta lurzoruetan ager daitezke.
Eraztun hauek Europako mitologian toki berezia betetzen dute. Antza, zirkulu horiek beste dimentsioen edo erresumen sarrera ziren. Batzutan ere maitagarriak edo sorginak dantzatzen egondako tokia markatzen zuten.
Europatik kanpo, basamortuetan, esaterako Namibian, beste zirkulu batzuk dira ezagunak baina hauek termita espezie batzuek sortutakoak dira.

## Inplikaturiko espezieak

Espezie asko dira horrelako fenomenoen sortzaileak:
* Agaricus arvensis
* Agaricus campestris
* Agaricus praerimosus
* Amanita muscaria
* Amanita phalloides
* Amanita rubescens
* Bovista dermoxantha
* Calocybe gambosa
* Calvatia cyathiformis
* Clitocybe dealbata
* Clitocybe nebularis
* Clitocybe nuda
* Clitocybe rivulosa
* Chlorophyllum molybdites
* Chlorophyllum rhacodes
* Cyathus stercoreus
* Disciseda subterranea
* Entoloma sinuatum
* Gomphus clavatus
* Infundibulicybe geotropa
* Lepista sordida
* Leucopaxillus giganteus
* Lycoperdon gemmatum
* Marasmius oreades
* Sarcodon imbricatus
* Tricholoma album
* Tricholoma orirubens
* Tricholoma pardinum
* Tricholoma matsutake
* Tuber melanosporum
* Vascellum curtisii

## Erreferentziak

* ↑ http://www.linkmesh.com/hadas/articulos/el_circulo_de_las_hadas.php
* ↑ https://web.archive.org/web/20140730143756/http://www.ext.colostate.edu/ptlk/1506s.html
* ↑ Böttcher, Helmuth M.: Miracle Drugs (pág. 227). Londres: William Henemann Ltd., 1963.
* ↑ http://informatesobreciencias.blogspot.com.es/2013/03/los-anillos-de-hadas.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q843581
* Multimedia: Fairy rings / Q843581
# Maitale

Maitale zentzu zabalean maite duen edo elkar maite duten pertsonak dira, eta, zentzu zorrotzean, norbaiti buruz, ezkontide edo ohizko bikotekide ez den eta berarekin sexu-harremanak dituen pertsona da.
Orokorrean, harreman monogamoetan, bikotekide batek maitalearekin duen harremana ezkutua da.
Ohaidetzan ez bezala, maitale batek ez du ezkontzarekiko inolako estatus legala. XVIII. eta XIX. mendeetan Venezian zaldun adeitsu eta emakume ezkondu baten maitalea bat izendatzeko cicisbeo edo cavalier servente hitzak erabiltzen zituzten.

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Maitale. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q625369
* Multimedia: Mistresses / Q625369
# Maitane Arnoso

Maitane Arnoso Martínez (Donostia, 1981) Zientzia Politikoetan doktorea da, eta irakaslea eta ikerlaria EHUren Psikologia Sozialeko departamenduan. Gipuzkoako SOS Arrazakeria elkarteko presidentea ere bada.
Psikologia sozialean espezializatuta dago. Gai honetan, hainbat artikulu eta lankidetza zientifiko argitaratu ditu, nazioko eta nazioarteko aldizkarietan.

## Erreferentziak

* ↑ «Nola aldatuko du koronabirusak mundua?» Berria 2020-04-12 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* Datuak: Q81517287
# Maitane Carballo

Maitane Carballo (Gasteiz, ) film-zuzendaria, film-muntatzaile eta soinularia. Soinu eta muntai irakaslea Bilboko Zine Eskolan (ECCBI).

## Lan ibilbidea

2016an, Argi izeneko filmean parte-hartu zuen, Euskal Herriko Zine Eskolako ikasleak batzen zituena, istorioa frankismo garaia testuinguru hartuta Elorrioko haur bat nola hazten den kontatzen du.
2018an Rompiendo Moldes proiektua sustatu zuen, Arantzazu Alonso eta Olatz Alonsorekin batera. Proiektuan Arabako emakume kirolariak ikustarazteko dokumentala, non Maite Zuñiga, Irantzu García, Nagore Martín, Eli Pinedo, Yulema Corres, Lourdes Oyarbide, Ana Aguiriano eta Marta Tudanca kirolariak elkarrizketatzeaz gain emakumezko entrenatzaile, epaile eta zuzendariak ere elkarrizketatu zituzten, besteak beste, Madeln Urieta, Idurre Frías eta Lívia López. 2020an berriz, Begirada film kolektiboan parte zen (Ez) Ezagun piezarekin, non Gasteizen bizi den emakume etorkin baten egunerokotasuna islatzen duen, filma Euskal Zinemaren 36. Astean aurkeztu zen.

## Filmografia
#### Film-zuzendari

* (Ez) Ezagun - Begirada (2020)

#### Film-muntatzaile

* Argi (2016)
* Yungay 7020 (2021)

#### Soinua

* Laatash (2019)
* Bi urte, lau hilabete eta egun bat (2020)
* Érase una vez en Euskadi (2021)
* Cabeza y corazón (2022)

## Sariak eta Aitortzak

* 2018an Gasteizko Udalaren Haziak Saria, gazteen ideiei.
* 2021eko Goya Sarien 35.edizoan soinu onenaren hautagaitza jaso zuen, Bi urte, lau hilabete eta egun bat filmagatik.

## Erreferentziak

* ↑ Arratibel, Kristina Zorita. (2016-08-21). ARGI: auzolanean egindako filma argia ikustear dago | Zinema | Pantaila handian. (Noiz kontsultatua: 2022-11-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) Gatón, Natxo. (2018-03-13). «El deporte femenino tiene su hueco en Álava» Gasteiz Hoy (Noiz kontsultatua: 2022-11-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) SER, Cadena. (2018-03-20). «'Rompiendo moldes': la brecha de género en el deporte alavés» cadena SER (Noiz kontsultatua: 2022-11-07).
* 1 2 (Gaztelaniaz) brilla, Gente que. (2018-04-13). «El deporte femenino, “Rompiendo moldes”» Gente que brilla (Noiz kontsultatua: 2022-11-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) SA, Baigorri Argitaletxea. (2017-01-28). ««Queremos crear referentes de mujeres en el mundo del deporte»» GARA (Noiz kontsultatua: 2022-11-07).
* ↑ Editar, Covadonga Sánchez. «12 alavesas reflexionan sobre la situación del deporte femenino en el documental ‘Rompiendo moldes’» Hala Bedi (Noiz kontsultatua: 2022-11-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) Sarralde, Alba Díaz de. (2018-04-07). «Ser mujer y deportista: doble reto» elDiario.es (Noiz kontsultatua: 2022-11-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) Redacción. (2020-02-25). «Entrevista: Así se ha fraguado la película colectiva "Begirada" • GasteizBerri.com» GasteizBerri.com (Noiz kontsultatua: 2022-11-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) «'Begirada'» www.kulturklik.euskadi.eus 2020-02-28 (Noiz kontsultatua: 2022-11-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) «(Ez)ezagun» Archivo del Cortometraje Español (Noiz kontsultatua: 2022-11-07).
* ↑ «Bi urte, lau hilabete eta egun bat (2 años, 4 meses y 1 día) » Premios Goya 2022» www.premiosgoya.com (Noiz kontsultatua: 2022-11-07).

## Kanpo estekak

* (Ez) Ezagun - BEGIRADA film kolektiboa
* Datuak: Q115116000
# Maitalea

Matailea (frantsesez L'amant) Marguerite Duras idazle frantziarraren eleberri autobiografikoa da, 1984an argitaratua. Liburu honekin idazleak Goncourt Saria irabazi zuen.
Frantziaren kolonia zen Indotxinan dago girotuta eta maitasun-harreman bat aztertzen du, 15 urteko neska frantziar baten eta 32 urteko gizon txinatar baten harremana, hain zuzen.

## Zinema

1992an Jean-Jacques Annaudek liburua izenburu berdineko filmean zinemaratu zuen.

## Kanpo estekak

* Peru Azpillaga Berrian, 2018ko uztailaren 1.a
* Datuak: Q1195257
# Maitalea (filma)

Maitalea (frantsesez L'Amant) 1992ko Jean-Jacques Annaud frantziar zinema zuzendariak zuendutako drama film erotiko bat da. 1984ko Marguerite Duras idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Jane March, Tony Leung, Frédérique Meininger, Arnaud Giovaninetti, Melvil Poupaud eta Lisa Faulkner aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1929, Frantziar Indotxinan. frantziar neska gazte eder bat (Jane March), bere ama (Frédérique Meininger) eta bi anaiak bizi dira (Arnaud Giovaninetti eta Melvil Poupaud). Neska gazteak txinatar merkatari galai bat (Tony Leung Ka-fai) ezagutuko du. Kolonizatuen eta kolonizatzaileen arteko tentsioak eta neska nerabea eta txinatarren artean adin ezberdintasuna egon arren, Abiak maitale bilakatuko dira.

## Aktoreak

* Jane March: Neska gaztea
* Tony Leung Ka-fai: Txinatar gizona
* Frédérique Meininger: Ama
* Arnaud Giovaninetti: Anai zaharra
* Melvil Poupaud: Anai gaztea
* Lisa Faulkner: Helene Lagonelle
* Xiem Mang: Txinatar gizonaren aita
* Philippe Le Dem: Frantses irakaslea
* Ann Schaufuss: Anne-Marie Stretter

## Liburua

* Maitalea (1984, Marguerite Duras)

## Kanpo estekak

* Maitalea filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q602927
# Marina Pinnacle

Marina Pinnacle (arabieraz: مارينا بيناكل), Arabiar Emirerri Batuetako Dubai hirian eraikitzen ari den etxe orratz bat da. 260 metro eta 67 solairu dauzka eta 2010ean amaitzea espero da.
Egitasmoa Emaar Properties enpresak sustatu zuen.

## Ikus, gainera

* Dubai Marina
* Dubaiko etxe orratzik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Eraikinaren fitxa emporis.com webgunean.
* Datuak: Q942632
* Multimedia: Marina Pinnacle / Q942632
# Marina Pylaieva

Marina Leonidovna Pylaieva (errusieraz: Марина Леонидовна Пылаева; Syktyvkar, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1966ko abuztuaren 12a) sobietar eta errusiar pista laburreko abiadura-patinatzailea da. 1988ko, 1992ko, 1994ko eta 1998ko Neguko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen. 1997ko Europako Pista Laburreko Abiadura Patinaje Txapelketan brontzezko domina irabazi zuen erreleboetako lasterketan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56769836