OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tyssedaleko zentrala

Tyssedal Power Station (baita Tysse I edo Tysso I deitua) zentral hidroelektriko eta monumentu kultural tekniko-industrial zerrendatua da, Tyssedalen, Vestlandeko Ullensvang udalerrian, Norvegia .
Zentrala 13. errepide nazionalean dago, Oddatik sei kilometro iparraldera. Tyssedal Power Station Europa Iparraldeko presio handiko lehen zentral elektrikoa izan zen eta gaur egun osorik dagoen presio altuko zentral zaharrena da. Zentralak 400 metro inguruko desnibela erabili zuen Tyssovassdraget-eko behealdean, Vetlevann-etik Sørfjorden-era, eta Ringedalsdammen atzean dagoen urtegiko ura. Zentrala Oddako karburo eta zianamida lantegiei elektrizitatea hornitzeko eraiki zen. Eraikina 1918an eraikitzen amaitu zenean, Pelton turbinak dituzten 15 unitate instalatu ziren guztira 100 MW- ko potentzia sortuz. Zentralak 25 Hzko maiztasunarekin korronte alternoa sortzen zuen eta urteko batez besteko ekoizpena 700 GWh- koa sortzen zuen. Bere garaian, 15 sorgailuek Norvegiako elektrizitate-sorkuntza osoaren %10a sortzen zuten . Zentrala ez zen aurrerapen teknologikoa izan soilik, arkitektura eta eraikinaren kokapenak fiordoan izan zuen eragina nabarmenak izan zen. Thorvald Astrup eta Victor Nordan eraikinaren bi arkitektoek Italiako eliza eta katedraletan inspiratu ziren, baita Berlingo Unibertsitate Teknikoan ere, bertan ikasi baitzuten biak.
Laburbilduz, eragin estetiko handia duen eraikin industriala da. Zentrala Tusenårssted gisa bozkatu zuten, Odda udalak eta Vestlandek. Sogn og Fjordane- ko biztanleek "1905-2005 mendeko eraikina" izendatu zuten.

## Galeria

* Horma elektrikoaren dekorazioa sorgailuarekin turbina-gelan
* 1907an, estazioak Escher Wyssen sei Pelton turbina bertikal jaso zituen, 3400 kW-ko (4620 hp) potentziarekin, 375 b/min.
* Erremintak turbinen aretoan
* Zentraleko kontrol-gela, hiru belaunaldi koadro dituena. Jatorrizko marmolezko oholtxo zaharrenak eskuinean ikus daitezke. 1957an eta 1967an M￮ geli eta Tysso II.a osatu zirenean, bitarteko kontsoletatik urrunetik kontrolatu ziren. Ezkerreko panela Okslako zentral elektrikoak Tysso I ordezkatu zuenean instalatu zen.
* Aginte panela turbinen aretoan
* Tyssedaleko zentrala
* Kanalak 410 metroko altuera gordina zuen, 385 metro garbia.
* Lilletopp balbula-etxean igotzeko bost karano
* Hodi-balbula, balbula-etxea eta banaketa-arroa Lilletoppen
* Hornidura-tunelek 3,4 km-ko luzera dute eta 9,5 eta 10 m²-ko sekzioa dute.
* Jasogailua Vetlevannen balbula-etxean
* Vetlevann urmael eta balbula etxearekin
* Vetlevanneko Seagull Railway 1911-1912an eraiki zen, langileak eta ekipoak mendietara eramateko, Øvre eta Nedre Bers￮ vatnet arteko 600 metroko tunel baten leherketarekin lotuta. Tunelak Vetlevannen ur hornidura handitu zuen.
* "Schults Tunnel" Ringedalsvatnet eta Vetlevann arteko tunel arautua zen.
* Ringedal presaren koroa Ragnvald Blakstad zuzendari nagusiaren inizialak eta 1910-1918 datak apainduta daude. Letrek lau metroko altuera dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q287724
* Multimedia: Tyssedal kraftanlegg / Q287724
# Tyszowce udalerria

Tyszowce ( (Audio·info)) Poloniako Lublingo voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Tomaszów Lubelski barrutian kokatuta. 128,31 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5716 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2026113
ieaLublingo voivoderriko udalerriak :
# Tystnaden

Tystnaden (euskaraz Isiltasuna) 1963ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako film dramatiko bat da. Ingrid Thulin, Gunnel Lindblom, Birger Malmsten, Håkan Jahnberg eta Jörgen Lindström aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ester (Ingrid Thulin), bere ahizpa Anna (Gunnel Lindblom) eta hiloba Johanek (Jörgen Lindström) trenez atzerritar herrialde ilun baten barna doaz, ziurrenik gerran dagoena. Hiruak sorterrira itzultzen ari dira, baina euren bidaia eten eta atseden hartzeko hiri bateko erdipurdiko hotel batean ostatu hartuko dute, krisialdi pertsonala igarotzen ari den Ester gaixo jarri baita. Esterrek Annak eragiten dion erakarpen sexuala erreprimitzen duen bitartean, Annak egoera aspergarri hartatik eta ezinegonagatik askatuko duten sentsazio eta bizipenen bila dabil, horrenbestez hoteleko tabernako zerbitzariarekin oheratuko da. Hortaz, bi ahizpen arteko harremana batak bestearekiko duten erabateko gorrotoa eta elkarren arteko menpekotasun patologikoaren nahasketa arraro bat da, gainera haurra egoera honen lekuko mutua ere bilakatuko da.

## Aktoreak

* Ingrid Thulin – Ester
* Gunnel Lindblom – Anna
* Birger Malmsten – Tabernaria
* Håkan Jahnberg – Zerbitzaria
* Jörgen Lindström – Johan

## Kanpo estekak

* Tystnaden filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Tystnaden filmaren IMDBko fitxa iakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q464651
* Multimedia: The Silence (1963 film) / Q464651
# Tysvær

Tysvær Norvegiako udalerria da. Rogaland konderrian kokatua dago. 425.29 km² ditu eta 9.604 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sveio Vindafjord Karmøy Haugesund Finnøy Bokn Stavanger

## Kanpo estekak

* Datuak: Q493977
* Multimedia: Tysvær / Q493977
# Tysnes

Tysnes Norvegiako udalerria da. Hordaland konderrian kokatua dago. 255.18 km² ditu eta 2.773 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Os Fusa Kvinnherad Stord Fitjar Austevoll Bjørnafjorden Municipality $^{(en)}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48316
* Multimedia: Tysnes / Q48316
# Tyson Foods

Tyson Foods nekazaritzako elikagaien industria arloko enpresa multinazional estatubatuarra da. Bere egoitza Arkansasko Springdale hirian du. Konpainia oilasko, behiki eta txerriki prozesatzaile eta merkaturatzaile handienetan bigarrena da JBS S.A. Brasilgo konpainiaren atzetik. Oxfamek askotan kritikatu ditu enpresak bere langilearekiko dituen portaerak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q1325987
* Multimedia: Tyson Foods / Q1325987
# Txitxirio-irin

Txitxirio-irina txitxirioak oso fin haustuz lortzen den produktua da. Indiako sukaldaritzan oso garrantzitsua den elementu gisa kontsideratzen da eta, adibidez, pakorak (barazkien nahaste frijitua) prestatzeko erabiltzen da. Nutrizio-ikuspegitik, elikagaiak proteinak, karbohidratoak, zuntzak, mineralak eta bitaminak ditu.

## Erabilera

Bere erabilera nagusia sukaldaritzan da, oso erabilia da Indian eta Pakistanen. Mendebaldean glutenik gabeko dietetan erabiltzen da gari-irinaren ordezko gisa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q651829
# Txixaparrazta

Txixaparrazta, 2001ean, Zarautzen (Gipuzkoa) sortutako Hardcore punk taldea da.

## Historia

Txixaparrazta, 2001 urtean sortu zen bi lagun entsegu lokalera bateria jotzera joaten zirelako. Lehen entsegu hauetatik hasi zen sortzen taldea. Hortik gutxira, Letek gitarra hartu zuen eta Urbi eta Juaniton ahotsen laguntzaz, taldea osatu zuten. Zarauzko Herriko Tabernan jotzea eskeini zieten eta horrela eman zuten beraien lehen kontzertua, nahiz eta jotzen ideia handiegirik ez eduki.
Lehen kontzertu honetatik oso gutxira, Urbik taldea utzi eta bere ordez Xilban sartu zen abestera. 2005. urterarte horrela jarraitu zuten. Urte horretan, Erdoiztako baserrian maketa bat grabatu zuten Metralleta taldearekin batera. Honen ondoren, Juanitok taldea utzi zuen eta bere ordez Lope sartu zen proiektuan.
Formazio honekin kontzertuak ematen jarraitu zuten eta 2006. urtean, berriz ere material berria grabatu zuten. Lehenik, Mexikoko Insolentes taldearekin elkarbanatua, EP bat kaleratu zuten. Honez gain, 18 abestiz osaturiko CD bat ere argitaratu zuten. Bi lan hauek argitaratu ondoren, lehen Europar bira burutu zuten Suitza, Frantzia, Alemania eta Belgikatik.
2010eko Maiatzean, taldekideak berriro elkartu ziren kontzertu bat emateko. Kontzertu hau, Arraio Irratiaren urteurren festaren barnean eman zen

## Taldekideak

* Lope - Ahotsa.
* Xilban - Ahotsa.
* Lete - Gitarra.
* Abuelo - Bajua.
* Labi - Bateria.

### Lehenagoko Taldekideak

* Urbi - Ahotsa.
* Aierbe - Ahotsa.

## Diskografia
### Diskak

* Txixaparrazta (Autoekoizpena, 2006). CD.

### Splitak

* Split Metralleta/Txixaparrazta (Autoekoizpena, 2005). Metralleta eta Txixaparrazta talde Zarauztarrek elkarbanaturiko CD-a.
* Split Txixaparrazta/Insolentes (Autoekoizpena, 2006). Insolentes eta Txixaparrazta taldeek elkarbanaturiko Ep-a.

## Kanpo estekak

* {(Gaztelaniaz) Txixaparrazta taldearen webgunea
* Datuak: Q12268400
# Txitxarro beltz

Txitxarro beltza (Trachurus picturatus) Carangidae familiako ur gaziko arraina da, ekialdeko Ozeano Atlantikoan eta Mediterraneo itsasoan bizi dena.

## Erreferentziak

* ↑ Louisy P., Trainito E. Guida all'identificazione dei pesci marini d'Europa e del Mediterraneo. Milano, Il Castello, 2006. ISBN 88-8039-472-X
* Datuak: Q2257398
* Multimedia: Trachurus picturatus / Q2257398
# Txitxarro mediterraneo

Txitxarro mediterraneoa (Trachurus mediterraneus) Carangidae familiako ur gaziko arraina da, ekialdeko Ozeano Atlantikoan eta Mediterraneo itsasoan bizi dena.

## Erreferentziak

* ↑ Louisy P., Trainito E. Guida all'identificazione dei pesci marini d'Europa e del Mediterraneo. Milano, Il Castello, 2006. ISBN 88-8039-472-X
* Datuak: Q2301294
* Multimedia: Trachurus mediterraneus / Q2301294
* Espezieak: Trachurus mediterraneus
# Txitxi-burruntzi

Txitxi-burruntzia burruntzi edo zotz batean ilaran jarritako haragi, arrain eta beste janari batzuen aurkezpenari ematen zaion izena da.

## Ikus, gainera

* Txitxi-burruntzi eguna
* Burruntzi-pintxo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1323569
* Multimedia: Skewers / Q1323569
# Txitxi-burruntzi lepamarradun

Txitxi-burruntzi lepamarraduna (Orthetrum coerulescens) Orthetrum generoko burruntzia da, hegoaldeko Europan ohikoa dena.

## Deskribapena

40-44 mm arteko luzera du. Toraxa brontze kolorekoa da eta marra hori apal batzuk ditu, hortik intsektuaren izena. Adinean aurrera egin ahala marra hauek lausotu egiten dira. Abdomena urdin argia da, nahiko fina, eta amaieran matxarda txiki batzuk ditu. Begi konposatuak urdin-grisak dira.
Emeak hori-marroiak dira eta abdomena marra beltz fin batek zeharkatzen du aurretik atzera. Ugalketa zikloaren amaieran kolore urdinxkara jotzen dute. Emearen begiak marroiak dira. Ar gazteak ere hori-marroiak izaten dira.

## Banaketa eta habitata

Europa erdialde eta hegoaldean eta Afrika iparraldean hedaturik dago. Estaldura duten putzu eta erreka ertzak atsegin ditu.

## Bizi-zikloa

Helduak ekainetik irailera ikusten dira hegan. Hegakera urduria eta ahula duen arren uretatik nahikotxo urrundu daiteke. Pausatzen denean hegalak zabalik mantentzen ditu. Kopula azkarrak ditu, 5-120 segundu artekoak. Atseden txiki baten ondoren emea hegan hasten da, arra jarraika doakiola, eta hegan ari dela arrautzak banan bana askatzen ditu ur azalean.
Beldarrak errekatan zein putzuetan hazten dira eta sei asteren ondoren ateratzen da heldua. Bi urtetako zikloa betetzen du orotara.

## Iruditegia

* Arra.
* Emea.
* Kopula.
* Begiak.

## Erreferentziak

* ↑ «Bizi-baratzea - Badakizu nola esaten den ‘libélula’ / ‘libellule’ euskaraz?» Bizi-baratzea (Noiz kontsultatua: 2024-07-24).
* ↑ «Orthetrum coerulescens | Iberian Odonata» iberianodonataucm.myspecies.info (Noiz kontsultatua: 2024-07-24).
* 1 2 3 4 (Ingelesez) «Keeled Skimmer» British Dragonfly Society (Noiz kontsultatua: 2024-07-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1746600
* Multimedia: Orthetrum coerulescens / Q1746600
* Espezieak: Orthetrum coerulescens
# Txitxiburduntzi (argipena)

Txitxiburduntzi hitzak zenbait esanahi ditu:
* Burruntziak edo txitxiburduntziak (burduntziak mendebaldeko tradizioan) intsektu mota bat da.
* Txitxiburduntzi eguna Euskal Herriko usadio zaharra da, hainbat tokitan Garizuma aurretik egiten den ospakizuna, inauteri igandeko aurreko igandean.
# Txitximeka

Txitximeka (gaztelaniaz: chichimeca) nahua herriek aro prehispanikoan egungo Bajío eskualdean bizi ziren herriei deitzeko erabiltzen zuten izena izan zen. Izena erromatarren barbaro terminoaren antzekoa izan zen: gutxiespen-hitza bat herri semi-nomadak deitzeko.
Egungo bere ondorengoek apenas ez dute bere izena aintzat hartzen, Guanajuaton bizi den Txitximeka-Jonazek herria baino.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 190. arauaː Munduko herriak eta etniak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1072137
# Txomin Olano

Txomin Olano (Irura, 1890eko abenduaren 10a - Donostia, 1972) piano jotzailea eta musika maisua izan zen, 30 urtez Herrerako San Luis parrokiako organista.

## Musika hastapenak

Musika zalea izaki, Eduardo Mokoroa tolosarrarengana jo zuen pianoa ikasteko ("loreskiña", garaiko euskara sabindarrean). Behin ikasketak eginda, Alkizako elizan hasi zen organista lanean. Han 12 urte igarota, Donostiara joan zen bizitzera, eta alde zaharreko denda batean hasi zen lanean, anaiarekin, sukaldeko eta baserriko tresnak saltzen. Bertan, giro jeltzalean sartu zen, euskal kultura ekimenetan parte hartuz, batez ere piano jotzaile gisa eta koruetako kideentzat partiturak idazten; bereziki entzutetsuak izan ziren 1932tik aurrera Union Radio irrati emisoran egin ziren euskal emanaldietako musika saioak. Lan gehiena musutruk egiten zuenez, 1935an bere lanaz baliatzen ziren hainbat lagun eta elkartek diru bilketa eta omenaldi bat egin zioten, Euzko Gaztedik bultzatuta eta Donostiako Eusko Abesbatzak antolatuta.

## Bertsolaritza

Bertsotan ere aritzen zen Olano. Hark bultzatu zuen, Joxe Zubimendirekin batera, Inazio Eizmendi "Basarri" bertsotan aritzera eta lehenengo Bertsolari Txapelketa Nagusian -1935ekoa alegia- epaileetako bat izan zen Jose Ariztimuño "Aitzol", Toribio Altzaga, Manuel Lekuona eta Jose Olaizolarekin batera.

## Gerra Zibila

1936ko estatu kolpe saiakeraren ostean Espainian piztu zen Gerra Zibilean, Olanok 46 urte zituen. Lehenik Bilbora joan zen, non besteak beste, abertzale gazteen artean musika emanaldiak bultzatzen aritu zen, haien sexu eta festa gosea bideratzeko.
1937rako Saran zegoen, eta han Euzko Jaurlaritzak bultzatutako Eresoinka kultura enbaxadan sartu zen, bai zuzendaritza artistikoan, baita abesbatzan ere, baritono moduan. Eresoinkak 1939ra arte jardun zuen, Europan zehar Euskal Herriaren askatasunaren aldarrikapena eginez.

## Gerra ostea

1940ko hamarkadan Gipuzkoara itzuli ahal izan zen, eta Altzan (artean, Donostiak anexionatu berria) bizi izan zen arrebarekin, Herrera auzoan; San Inazio Galtzadan zuten etxea. San Luis Gonzaga parrokian sartu zen organista, eta horrekin batera, dirua ateratzeko Pasaiako Maritxu tabernan, ezkontza eta horrelakoetan pianoan aritzen zen; baita musika klase partikularrak ematen ere. Parrokian, Paco Laskonategirekin txandaka aritzen zen organoan. Horrela pasatu zuen bizitza, 1972 inguruan hil zen arte: San Luis parrokiaren egoitza zaharra eraitsi eta Gaiztarrora aldatu zuten garaian.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 MUJIKA, Jose Antonio. 2013. Txomin Olano, Herrerako organista. Altza, Hautsa Kenduz XII:225-244.
* ↑ «GIPUZKOA 1936» gipuzkoa1936.com (Noiz kontsultatua: 2023-11-12).
* ↑ KAPITANENEKO. 2015. Mexikoko txistulariak. Oarso aldizkaria 2015:16-26.
* ↑ LASCONATEGUY, FRANCISCO JOSÉ. 1999. Anécdotas y recuerdos. Altza Hautsa Kenduz V:35-44.
* ↑ HERRERATARRAK; SAN LUIS PARROKIA. 2013. Pako Laskonateguyri omenaldia / Homenaje a Paco Lasconateguy. Altza, Hautsa Kenduz XII:219-224.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123413330
# The Scotsman

The Scotsman (euskaraz Eskoziarra) Eskoziako Edinburgh hiriburuan argitarartzen den egunkari bat da. Ia mende batez gaur egun The Scotsman hotela dagoen eraikinean egoitza izan zuen.

## Historia

1817ko urtarrilaren 25an William Ritchie abokatuak eta Charles Maclaren argitaratzaileak sortu zuten, “inpartziala, irmoa eta independentea” izateko leloarekin.
2005an Johnson Press argitaratzaile enpresak 160 libren truk erosi zuen.

## Argitaratzaileak

    1817: William Ritchie
    1817: Charles Maclaren
    1818: John Ramsay McCulloch
    1843: John Hill Burton
    1846: Alexander Russel
    1876: Robert Wallace
    1880: Charles Alfred Cooper
    1924: George A. Waters
    1944: James Murray Watson
    1955: John Buchanan
    1956: Alastair Dunnett
    1972: Eric MacKay
    1985: Chris Baur
    1988: Magnus Linklater
    1994: Andrew Jaspan
    1995: James Seaton
    1997: Martin Clarke
    1998: Alan Ruddock
    2000: Tim Luckhurst
    2000: Rebecca Hardy
    2001: Iain Martin
    2004: John McGurk
    2006: Mike Gilson
    2009: John McLellan
    2012: Ian Stewart

## Kanpo estekak

* The Scotsman egunkariaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q1049657
# The Scientist (abestia)

The Scientist (euskaraz Zientzialaria), Coldplay britainiar taldearen rock abesti bat da. A Rush of Blood to the Head (2002, Odol Olatua Burura) diskoan argitaratu zuen.

## Kanpo estekak

* The Scientist abestiaren bideoklipa entzungai eta ikusgai, Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q1991424
# The Sea Hawk (1940ko filma)

The Sea Hawk (euskaraz Itsas Belatza), 1940ko Michael Curtiz hungariar-estatubatuar zinema zuzendariaren abentura eta ekintza film bat da. Errol Flynn, Brenda Marshall eta Claude Rains aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Filipe II.a Espainiakoak (Montagu Love) Ingalaterrako Erresuma erasotzeko asmoa agertu du, horregatik, Elisabet I.a Ingalaterrakoak (Flora Robson) Geoffrey Thorpe (Errol Flynn) ingeles itsasgizonari Ameriketan Espainiar Armadako itsasontzi oro erasotzeko kortso agiria eman dio. Espainiar agintariek beren ontziei ingeles itsasgizonaren ontzia suntsitzeko aginduarekin kontraerasotuko dute.

## Aktoreak

* Errol Flynn: Geoffrey Thorpe
* Brenda Marshall: Doña María
* Claude Rains: Don José Álvarez de Córdoba
* Donald Crisp: Sir John Burleson
* Flora Robson: Elisabet I.a Ingalaterrakoa
* Alan Hale as Carl Pitt
* Henry Daniell: Lord Wolfingham
* Una O'Connor: Miss Latham, Doña Mariaren ingeles neskamea
* James Stephenson: Abbott
* Gilbert Roland: López kapitaina, Don Joséren itsas kapitaina
* William Lundigan: Danny Logan
* Julien Mitchell: Oliver Scott
* Montagu Love: Filipe II.a Espainiakoa
* J. M. Kerrigan: Eli Matson
* David Bruce: Martin Burke
* Clifford Brooke: William Tuttle
* Clyde Cook: Walter Boggs
* Fritz Leiber: Inkisidorea
* Ellis Irving: Monty Preston
* Francis McDonald: Samuel Kroner
* Pedro de Córdoba: Mendoza kapitaina
* Ian Keith: Peralta
* Jack La Rue: Ortega tenientea (edota Jack LaRue)
* Halliwell Hobbes: Astronomialaria
* Alec Craig: Jodocus Hondius
* Victor Varconi: Aguirre jenerala
* Robert Warwick: Frobisher kapitaina
* Harry Cording: Esklabu trafikatzailea
* Leyland Hodgson : Ofiziala
* Leo White: Bit Role (krediturik gabe)

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1194282
* Multimedia: The Sea Hawk (1940 film) / Q1194282
# The Scarlet Letter (1995eko filma)

The Scarlet Letter (euskaraz Hizki Eskarlata) 1995eko Roland Joffé frantziar-kanadar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Nathaniel Hawthorne idazlearen izenburu berdineko The Scarlet Letter eleberrian oinarritua dago. Demi Moore, Gary Oldman, Robert Duvall eta Edward Hardwicke aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
XVII. mendea, Massachusetts Badiako Kolonia. Hester Prynne (Demi Moore) bere senar Roger Chillingworth-i (Robert Duvall) ez zaio fidela izan eta Dimmesdale (Gary Oldman) erreberendoarekin oheratu zen. Hesterren fideltasun eza argitara agertzean, emakume gazteak bularrean fideltasuna aputu duten senar-amazteek eraman ohi duten A ("Adulteroa") hizkia eramatea derrigortua izango da. Halere, bere maitalea zein den inork ez daki, Hestrrek britainiar kolono komunitateko kide errespetagarria izatetik uzteko beldurra baitu. Baina senarrak amaieraraino iristsi eta maitalearen nortasuna jakiteko asmoa du... bitartean, kolonian garai hartan hain ohikoak ziren ustezko sorginkeri zantzuak agertzen hasiko dira, koloniako hainbat kideei sorginak izatea leporatuko zaielarik, honela komunitateko kideen arteko ezinikusi, gorroto eta liskarrak azaleratzen hasiko dira

## Aktoreak

* Demi Moore: Hester Prynne
* Gary Oldman: Arthur Dimmesdale erreberendoa
* Robert Duvall: Roger Chillingworth
* Edward Hardwicke: John Bellingham
* Robert Prosky: Horace Stonehall
* Roy Dotrice: Thomas Cheever erreberendoa
* Joan Plowright: Harriet Hibbons
* Larissa Laskin: Goody Mortimer
* Amy Wright: Goody Gotwick
* George Aguilar: Johnny Sassamon
* Tim Woodward: Brewster Stonehall
* Dana Ivey: Meredith Stonehall
* Sheldon Peters Wolfchild: Moskeegee
* Eric Schweig: Metacomet
* Kristin Fairlie: Faith Stonehall
* Sarah Campbell: Prudence Stonehall
* Kennetch Charlette: Tarratine Chief
* Jodhi May: Pearlen ahotsa

## Kanpo estekak

* The Scarlet Letter filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q617942
# The Score (2001eko filma)

The Score, 2001eko Frank Oz estatubatuar zinema zuzendariaren krimen thriller film bat da. Robert De Niro, Edward Norton, Angela Bassett eta Marlon Brando aktoreek antzeztu zuten.
Marlon Brandonen azken antzezpena izan zen, gainera Brando eta De Niro batera antzezten agertzen diren film bakarra da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Nick Wells (Robert De Niro) lapur profesionalak Montreal hirian lapurreta guztiz konplexu bat gauzatzea otu zaio, horretarako Jack Telle (Edward Norton) lapur trebearen laguntza beharko du, honenbestez bere lan arau nagusia apurtuz: beti bakarrik lan egitea. Gainera, lapurreta honek Nickek krimenaren mundua behin betiko laga eta bere neskalagun Dianekin (Angela Bassett) bizitzen jartzeko asmoa zapuztuko luke.

## Aktoreak

* Robert De Niro: Nick Wells
* Edward Norton: Jack Teller
* Marlon Brando: Max
* Angela Bassett: Diane
* Gary Farmer: Burt
* Jamie Harrold: Steven

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q241941
# The Scorpion King

The Scorpion King (eusk. "Eskorpioi erregea") 2002ko pelikula bat da, Dwayne Johnson, Michael Clark Duncan, Kelly Hu, Grant Heslow eta Ralf Moellerrek protagonizatua eta Chuck Russellek zuzendua. The Mummy filmaren spin off bat da, Mathayus, Eskorpioi erregearen istorioa jarraituz, The Mummy Returns pelikulan aurkeztutako pertsonaia.
Eskorpioi erregea pelikularen gertaerak The Mummy Returns baino 5000 urte lehenago gertatzen dira, eta Mathayusen jatorria eta Eskorpioi errege bezala boterera nola igo zen erakusten du. Horus Eskorpioi II.a izena Egiptoko aro aurredinastikoko gobernari bati dagokio.
Eskorpioi erregea, Dwayne Johnsonek paper protagonista bat izan zuen lehen pelikula izan zen, zinean, The Mummy Returns pelikulan, bigarren mailako pertsonai bezala debuta egin ondoren.

## Aktoreak

* Dwayne Johnson: Mathayus / Scorpion King
* Steven Brand: Memnon
* Kelly Hu: Cassandra the Sorceress
* Grant Heslov: Arpid
* Bernard Hill: Philos
* Michael Clarke Duncan: Balthazar
* Peter Facinelli: Prince Takmet
* Sherri Howard: Queen Isis
* Ralf Möller: Thorak
* Branscombe Richmond: Jesup
* Roger Rees: King Pheron
* Joseph Ruskin: Tribal Leader
* Tyler Mane: Barbarian Chieftain

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Fitxa - imdb.com
* Datuak: Q461682
# The Scotsman hotela

The Scotsman hotela, ingelesez The Scotsman Hotel, Eskoziako Edinburgh hiriburuan dagoen hotel bat da, Edinburgheko Hiri Zaharran, North Bridge zubiaren parean eta Royal Mile eta Princes Street etorbideen artean. Izena 1905-2001 artean The Scotsman egunkariaren egoitza izanarengatik datorkio.
1899-1902 artean James Dunn eta James Finlay arkitektoek eraikiarazi zuten, eta 2001ean hotel bilakatua izan zen.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q7762635
* Multimedia: The Scotsman Hotel / Q7762635