# Comillas

Comillas Kantabrian dagoen kostaldeko udalerri bat da. Erkidego honetako Costa Occidental eskualdean dagoelarik. Iparraldetik Bizkaiko golkoarekin mugatzen du, hegoaldetik Udías udalerriarekin, ekialdetik Ruiloba eta Alfoz de Lloredo udalerriekin eta mendebaldetik berriz Valdáliga udalerriarekin. 2008an 2.483 biztanle zituen eta 18,61 km²-ko azalera du.

## Izena

Nahiz eta bertako herritarrei Comillas izenaren jatorria inguruan dagoen San Vicente de la Barquerako distantziarekin zerikusia duela aipatzea gustatu (cinCO MILLAS, bi udalerrien arteko benetako distantzia), teoria hau baztertzekoa da, erdi aroko agirietan jadanik udalerria Cumiyas eta Cumillas izenekin aipatzen baita.

## Historia
### Historiaurrea

Comillasen orografia bitxiak, leize eta haitzulo ugariekin, aintzineko gizonen kokalekua izan zedin erraztun zuen, hauek beren artea teknika eta kolore harrigarriz margo eta irudietan adierazi zutelarik.

#### Meazako haitzuloa

Comillasko Udalerrian kokatzen da, Ruiseñadan. Magdaleniense, Aziliense eta Brontze Aroko zantzuak dituen hasierako areto bat du. Ia ziurtasun osoz Paleolito Arokoak izango diren puntu gorridun lerro bihurriz eta negatiboan dagoen esku batez osatutako margoketa abstraktu bat du.

## Bitxikeriak

Comillas elektrizitateaz zebilen argiztapen publikoa izan zuen lehen udalerri espainiarra izan zen. Ez denbora asko Thomas Alva Edisonek lanpara goria asmatu zuela, Newcastle eta Paristik lanpara mota horiek ekarri zirelarik, aldiz, hauek martxan jartzen zituzten lurrun makinak Bartzelonatik eskuratu ziren.
Udalerri hau Concejo Nacionalista Cántabro (Conceju Nacionaliegu Cántabru) alderdi politiko nazionalistak herriko nahiz eskualdeko jaietan kantabriar labaro edo labaroaren bandera (Euskal Herriko lauburuaren antzekoa) Udaletxeko balkoian jartzeko proposamenari baiezkoa ematen lehenengoa izan zen.

## Herriak

* Comillas (Herrigunea), 2.467 biztanle (INEren arabera, 2007an).
* La Rabia, 19 h.
* Rioturbio, 39 biz.
* Rubárcena, 43 biz.
* Ruiseñada, 249 biz.
* Seminario Pontificio, 3 biz.
* Trasvía, 176 biz.

## Herrigunea

Comillas era berean udalerriko herrigunea da. Itsas mailatik 23 metrora dago eta Santander hiriburutik 48 kilometrotara. «Artzapezpikuen udalerria» deritzo (gaztelaniaz «la villa de los arzobispos»). Bertako beste eraikin nabari batzuk San Kristobal eliza (XVII. mendea) eta Udaletxea (1780) dira. Udalerri honek berezko hondartza bat ere badu: Comillasko hondartza, hondar urreztatu finezkoa.

## Ondarea

Comillasko udalerriak Kantabriako interes kulturaleko hainbat ondasun ditu:
* Antoni Gaudíren El Capricho eraikin eta monumentua.
* 1983 urtea ezkeroztik monumentua den Comillasko Hilerriko Atari Nagusia. Comillasko hilerria jada hondatuta dagoen XV. mende amaierako eliza baten alboan eraiki zen. Berrikuntza 1881an hasi zen, bertan Domènech i Montanerrek esku hartu zuelarik, gurutze eta pinakuludun itxitura baten bidez hondakina bera hilerriari gehituz. Aintzineko elizaren hormetako batean Aingeru Exterminatzailea izeneko eskultura altxatzen da, 1895ko Josep Llimonaren lan modernista.
* Unibertsitate Pontifizioa' delako eraikin eta monumentua.
* Comillasko Markesaren edo Sobrellanoko jauregia, kapera, panteoi eta bere perimetroaren arabera parkea ere bada.
* Ruiseñadan dagoen La Meazako leizea, gune arkeologikoa.
* Comillasko etxalekua, multzo historikoa 1985tik aurrera.
Gainera, Ruiseñadan dagoen San Adriango eliza ondare inbentiaratua ere bada.

## Demografia

Bilakaera demografikoa :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2006 |
| 2.754 | 3.120 | 3.106 | 3.261 | 3.589 | 3.610 | 3.234 | 2.408 | 2.397 | 2552 | 2.359 | 2.469 |
Iturria: INE

## Administrazioa

2011ko Udal Hauteskundeak kargua hirugarren aldiz eskuratuta, Comillasko alkatea María Teresa Noceda Llano (PRC) da. Honako taula hauek udalerri honetako 2003, 2007 eta 2011ko Udal Hauteskundeetako emaitzak erakusten dituzte
2003ko maiatzaren 25eko Udal Hauteskundeak :
| Alderdia | Botoak | % | Zinegotziak |
| PP | 1115 | % 47,43 | 5 |
| PRC | 738 | % 32,29 | 4 |
| PSC-PSOE | 499 | % 17,77 | 2 |
2007ko maiatzaren 27ko Udal Hauteskundeak :
| Alderdia | Botoak | % | Zinegotziak |
| PRC | 801 | % 43,75 | 6 |
| PSC-PSOE | 383 | % 20,92 | 2 |
| PP | 366 | % 19,99 | 2 |
| IU-BR | 165 | % 9,01 | 1 |
2011ko maiatzaren 22ko Udal Hauteskundeak :
| Alderdia | Botoak | % | Zinegotziak |
| PRC | 662 | % 37,92 | 5 |
| PSC-PSOE | 382 | % 21,88 | 3 |
| PP | 363 | % 20,79 | 2 |
| APIC | 170 | % 9,74 | 1 |

## Herri senidetuak

* Arignano (Italia)

## Erreferentziak

* ↑ Conceju-CNC alderdiak Labarua Kantabriako Bandera izateko kanpaina hasi du
* ↑ La regionalista Teresa Noceda mantiene la Alcaldía gracias a la abstención de APIC Eldiariomontanes.es
* ↑ Comillasko udal hauteskundeetako emaitzak ElPaís egunkarian

## Ikus, gainera

* Kantabriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Comillasko Udalaren webgunea
* (Gaztelaniaz) Comillasko Udala: Turismo Bikaintasunaren Plana
* (Gaztelaniaz) Artea eta Kultura
* (Gaztelaniaz) Comillasko Kanpusaren Elkargoa
* (Gaztelaniaz) Comillasko argazkiak
* (Gaztelaniaz) Infowebnet-Comillas
* Datuak: Q847329
* Multimedia: Comillas (Cantabria) / Q847329