# Henrike II.a Ingalaterrakoa

Henrike II.a (Le Mans, Frantzia, 1133ko martxoaren 5a – Chinongo Gaztelua, Frantzia, 1189ko uztailaren 6a), Henrike Plantagenet ezizenez ezaguna, Ingalaterrako erregea izan zen 1154-1189 bitartean. Rikardo Lehoi Bihotza eta Joan Lurgabearen aita izan zen.

## Bizitza

Frantziako Erresumako Le Mans hirian jaio zen. Ama Matildaren aldetik Gilen Konkistatzailearen birbiloba zen. Aita, berriz, Godofredo V.a Plantagenet zuen. 1151an, aita hil ostean, Normandiako duke eta Anjou, Maine eta Nantesko konde bilakatu zen. Urtebete beranduago, berriz, Leonor Akitaniakoarekin ezkontzearen ondorioz, Akitania eta Baskoniako duke ere bilakatu zen eta, azkenik, 1154ean Ingalaterrako errege izendatu zuten. Plantagenet leinuko lehendabiziko erregea izan zen. Garai hartako kondaira batzuek esaten zutenez, leinu horretako arbasoetako bat Deabrua bera zen.
1171ean Irlandako jaun bilakatu zen eta, horrezaz gain, batzuetan Gales, Eskozia eta mendebaldeko Frantziako eskualde batzuk kontrolatu zituen. Hau guztia dela eta, garaiko Europako erregerik boteretsuena izan zen.
Errege boterea handitzeko asmoz, Eliza Katolikoaren eskubideak murriztu nahi izan zituen (Clarendongo Konstituzioak, 1164). Hori zela eta, Canterburyko artzapezpiku eta Aita Santuaren ordezkari zen Thomas Becketekin egundoko iskanbilak izan zituen. 1170. urtean, Canterburyko katedralean bertan, erregearen inguruko nobleek Becket hil zuten. Henrike II.ak jendaurreko penitentzia egin behar izan zuen, Aita Santuaren aginduz, eta baliogabe utzi behar izan zituen Clarendongo erabakiak.
1177an, Westminster-en, bitartekari lana egin zuen Gaztelako Alfonso VIII.a eta Nafarroako Antso VI.a Jakitunaren artean, bi erreinuen arteko muga gatazka bat sortu zenean. Historialari batzuen arabera, Henrike II.a Ingalaterrakoaren laudoa teorian neutrala eta inpartziala bazen ere, praktikan kalte gehiago egin zion Nafarroari Gaztelari baino, Henrike II.ak piriniar erresuma etsai edo, gutxienez, lehiakidetzat jotzen zuelako Akitanian.
Henrike II.ak oztopo handiak izan zituen familia barnean; emazteak eta semeek bultzaturiko hiru matxinadari egin behar izan zien aurre: Henrike seme gazteak gidatutako lehena arazo handirik gabe zapuztu zuen; bigarrenean Filipe-Augusto Frantziako erregeak hartu zuen parte eta larriagoa izan zen; hirugarrena (1188-1189) Joan Lurgabea semeak bultzatu zuen eta haren ondorioz hil zen.

## Ezkontza eta seme-alabak

1152an, Bordelen, Leonor Akitaniakoarekin ezkondu zen, eta zortzi seme-alabak izan zituzten:
* Gilen (1153-1156), Poitiersko kondea.
* Henrike (1155-1183), Normandiako dukea
* Matilde (1156-1189), Henrike Bavierakoarekin ezkondu zena.
* Rikardo (1157-1199), oinordekoa eta Ingalaterrako errege izatera heldu zena, bere bi anaia helduagoak hiltzean
* Godofredo (1158-1186), Anjouko konde eta Bretainiako duke ezkontidea.
* Leonor (1162-1214), Zortzi urte baino ez zituelarik Alfontso VIII.a Gaztelakoarekin ezkondu zuten (azken honek hamabost zituen une hartan).
* Joana (1165-1199), Gilen II.a Siziliakoa eta Raimundo VI.a Tolosakoarekin ezkondu zena.
* Joanes (1166-1216), Ingalaterrako erregea izan zena bere anaia Rikardo hil ostean.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Morgan
Geoffrey
William IX, Count of Poitiers
Henrike Gaztea
William of England
Matilda of Saxony
Henry V, Count Palatine of the Rhine
Oton IV.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa
Lothaire von Sachsen
Matilde Ingalaterrakoa, Saxoniako dukesa
William of Luneburg
Eleanor von Sachsen
Ingibiorg von Sachsen
son von Sachsen
Philip of Cognac
Rikardo I.a Ingalaterrakoa
Fulk (?)
Eleanor, Fair Maid of Brittany
Geoffrey II
Arthur I
Matilda of Brittany
Berengela Gaztelakoa
Sancho de Castilla
Sancha de Castilla
Urraca of Castile
Zuria Gaztelakoa
Leonor Ingalaterrakoa
Ferdinand of Castile
Mafalda de Castilla
Eleanor of Castile
Constanza de Castilla
Henrike I.a Gaztelakoa
Enrique de Castilla
Fulko Jerusalemgoa
Godofredo V.a Anjoukoa
Bohemond, Duke of Apulia
Ermengarde, Countess of Maine
Joan of England
Henrike II.a Ingalaterrakoa
Raimundo VII.a Tolosakoa
Henrike I.a Ingalaterrakoa
Matilde Ingalaterrakoa
Richard FitzRoy
Matilde Eskoziakoa
Joan, Lady of Wales
Henrike III.a Ingalaterrakoa
Rikardo Kornualleskoa
Joan of England
Isabella of England
Eleanor of Leicester
Richard of Wallingford
John FitzJohn
Joanes Lur Gabea
Matilda of Barking
Joan (?)
Osbert Gifford
Oliver fitz Regis
Odo FitzRoy
Isabella la Blanche
Ivo (?)
Henry (?)
Geoffrey FitzRoy
William II Longespée
Ela Longespée
Stephen Longespée
Ida Longespée
William Longespée, 3rd Earl of Salisbury
Nicholas Longespee
Richard (?)
Isabel Longespée
Hugh of Wells
Richard Longespée
daughter d'Anjou
Ida de Longespee
Matilda of Barking
Peter (?)
child of England :

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014-11-13 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 186. arauaː Atzerriko pertsona-izenak. Grafia-irizpideak. Erregeerreginen eta kidekoen kasua. .
* ↑ GILLINGHAM, J.: Richard I, London: Yale University Press, 2002 [1999]. 24. orria
* 1 2 Urzainki Mina, Tomás; Olaizola Igiñiz, Juan Maria. (1998). La Navarra marítima. in: Ensayo y testimonio. (1. argitaraldia) Iruñea: Pamiela, 115-116 or. ISBN 9788476812938..

## Bibliografia

* GILLINGHAM, J.: Richard I, London: Yale University Press, 2002 [1999]. ISBN 0-300-09404-3
* OLAIZOLA, J.M.; URZAINQUI, T.: La Navarra marítima. Iruñea: Pamiela, 1998.
* Datuak: Q102140
* Multimedia: Henry II of England / Q102140