OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Down By The Salley Gardens

Down By The Salley Gardens (irlanderaz: Gort na Saileán; euskaraz Salley Lorategietan behera) William Butler Yeatsek 1889an The Wanderings of Oisin and Other Poems ("Oisinen Harat Honata eta Beste Olerkiak") liburuan argitaratutako olerkia da. Yeatsek ohar batean dioen arabera "Sligoko konderrian dagoen Ballisodare udalerriko emakume baserritar zahar batek bere buruz abesten zuen aintzineko abesti bati buruz kasik gogoratzen ez nituen azken hiru lerroen osaketa saiakera" izan zen.
"Salley" hitza jatorrizko irlanderazko saileach hitzaren ingeleratzea da, bere euskarazko esanahia sahatsa delarik, hau da, Salix iratxo edo jeinuaren zuhaitza. Irlandako zenbait eskualdeetan sahatsari "salleys", "sallies" edota "salley trees" izendapenekin deitzen zaie.

## Olerkia

| Ingeleraz Down by the salley gardens my love and I did meet; She passed the salley gardens with little snow-white feet. She bid me take love easy, as the leaves grow on the tree; But I, being young and foolish, with her did not agree. In a field by the river my love and I did stand, And on my leaning shoulder she laid her snow-white hand. She bid me take life easy, as the grass grows on the weirs; But I was young and foolish, and now am full of tears. | Euskaraz Salley lorategietan behera nere maitea eta ni topatuko ginen; Salley lorategietan elurra bezain zuri ziren bere ankatxoekin igaro zen. Lasai maitemindu nendin eskaini zidan, hostoak zuhaitzetan hazten diren bezala; Baina ni, gazte eta ergel izanik, berarekin ez nintzen ados jarri. Ibaidun larre batean nere maitea eta ni geunden, Eta nere bizkar uzkurtuan elurra bezain zuria zen bere eskua ezarri zuen. Lasai bizi nendin eskaini zidan, belarra kanaberadietan hazten den bezala; Baina ni gaztea eta ergela nintzen, eta orain malkoz beterik nago. |

## Erreferentziak

* ↑ Quoted in M.H Abrams and Stephen Greenblatt eds., The Norton Anthology of English Literature, 2. Bilduma. New York: W.W. Norton, 2005.2024. orr.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3274134
# Dowland (kraterra)

Dowland Merkurioko krater bat da. 158 kilometroko diametroko zabalera du. Bere izena Nazioarteko Astronomia Elkarteak 1979an jarri zion. John Dowland (1562-1626) poetaren omenez eman zitzaion.

## Erreferentziak

* ↑ https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/15396
* Datuak: Q3696619
* Multimedia: Dowland (crater) / Q3696619
# Down GAA

Down GAA edota Down County Board of the Gaelic Athletic Association (irlanderaz Cummann Luthchleas Gael Coiste An Dún) Ipar Irlandako Down konderriko gaeldar jokoetako talde bat da. Taldearen koloreak gorria eta beltza dira, konderriaren kolore ofizialak hain zuzen ere.
Gizonezko futbol gaeliko talde indartsua du batez ere 60. hamarkadan eta 90. hamarkadan nabarmendu dena. Ulsterrari dagokionez talde garrantzitsuenetakoa da.
Hurlingean ere jokatzen duen arren ez du emaitza nabarmenik lortu.

## Tituluak
### Futbol Gaelikoa
#### All-Ireland Senior Football Championship

| Konderria | Irabazitako finalak | Galdutako finalak | Irabazitako txapelketak urtez-urte |
| Down | 5 | 1 | 1960, 1961, 1968, 1991, 1994 |

#### National Football League

| Konderria | Irabazitako finalak | Galdutako finalak | Irabazitako ligak urtez-urte |
| Dowan | 4 | 4 | 1960, 1962, 1968, 1983 |

## Kanpo estekak

* Down GAA taldearen webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q1778492
ieaElkarte Atletiko Gaelikoaren Liga Nazionalak (2018ko denboraldia) :
# Down konderria

Down konderria (ingelesez County Down, irlanderaz: Contae an Dúin, esanahia: "Gotorlekuaren Konderria"; Ulsterko eskozieraz: Coontie Doun), Ulster-eko eskualdean dago, Ipar Irlandan, Erresuma Batua. Konderriaren batez besteko biztaleria 416.000 pertsonakoa zen, baina 2007an 516.000 pertsonako errolda egin zen. Konderriko hiburua Downpatrick da, nahiz eta Bangor herri handiagoa izan. Hiri maila duen herri bakarra Newry da. Halere, Belfast hiriaren ekialde eta hegoaldeko zenbait auzo bai eta Lisburn hiriaren hegoaldea Down Konderriko eremuan barneratzen dira.

## Hiri eta herriak

* Bangor/Beannchor (58.388 biztanle)
* Newtownards/Baile Nua na hArda (28.821)
* Newry/An Iúraigh (27.433)
* Banbridge/Droichead na Banna (14.744)
* Holywood/Ard Mhic Nasca (12.037)
* Downpatrick/Dún Pádraig (10.316), hiriburua
Hauetaz gain:
* Belfast/Béal Feirste hiriaren zati bat.
* Lisburn/Lios na gCearrbhach hiriaren zati bat.

## Ondasun nabarmenak

* Brontë Homeland eremua: Patrick Brontë jaio zen bertan, Anne, Charlotte, Emily idazleen eta Branwell margolariaren aita. Bera ere erlijiogizona eta idazlea izan zen.
* San Patrizio eliza: Irlandako eliza protestanterik zaharrena.
* Stormont gaztelua (Belfast)
* Stormont jauregia (Ipar Irlandako parlamentua)
* Mount Stewart jauregia
* Mourne mendiak
* Ards penintsula
* The Old Inn: Crawfordsburn herriko ostatua, 1614koa.
* Exploris: Portaferryko akuariuma.

## Pertsona ezagunak

* Thomas Mayne Reid (1818-1883), idazlea eta militarra.
* Séamus Ó Néill (1910-1996), poeta.
* Rory McIlroy (1989- ), golf jokalaria.
* Daniel Wiffen (2001- ), igerilaria, txapeldun olinpikoa.

## Kirolak

Futbol gaelikoa da kirol nagusia Downeko konderrian. Down GAA taldeak 5 All-Ireland txapelketa eta lau Liga eskuratu ditu bere historian.
Today's Golfer aldizkariaren arabera Estatu Batuetatik kanpoko golf zelai onena bertan dago, Newcastle herriaren ondoan, Royal County Down izena du. Rory McIlroy golflaria ere bertakoa da. 2012an PGA Tourreko jokalari onena izendatu dute.

## Iruditegia

* Bangor
* Bangorreko gaztelua
* Downpatrickeko katedrala
* San Patrizioren hilobia (Downpatrick)
* Stormont gaztelua
* Stormont jauregia
* Mount Stewart jauregia
* Mourne mendiak
* Ards penintsula

## Kanpo estekak

* Down konderriko webgunea
* Datuak: Q190684
* Multimedia: County Down / Q190684
# Dioncounda Traoré

Dioncounda Traoré (Kati, Sudan Frantsesa, 1942ko otsailaren 23a) maliar politikaria da. Maliko Errepublikako presidentea izan zen 2012-2013 bitartean, eta Nazio Biltzarreko lehendakaria 2007tik –2014ra.

## Bizitza

Sobiet Batasunean, Aljerian eta Frantzian egin zituen unibertsitate ikasketak, eta matematika doktoregoa lortu zuen. Malira itzuli eta unibertsitate eskolak ematen hasi zen. 1990ean, Demokraziarako Aliantza alderdia sortu zutenetako bat izan zen. 1994–1997 bitartean Atzerri Arazoetako ministro izan zen. 2007an, Parlamentuko lehendakari izendatu zuten.
2012ko martxoaren 22an, militar matxinatu talde batek Amadou Toumani Touré presidentea kargutik kendu zuen; apirilaren 12an Dioncounda Traoré izendatu zuten behin-behineko presidente. Kargu-hartze ekitaldian presidente berriak herrialdearen iparraldean Azawad estatuaren independentzia aldarrikatu zuten tuareg matxinatuei mehatxu zuzena bidali zien: «Konponbidea gerra bada, ez dugu zalantzarik izango erabateko gerra hasteko, su-etenik gabeko gerra». Maiatzaren 21ean, kolpe militarraren aldeko manifestariek bere egoitza indarrez hartu eta Traore zauritu zuten; Frantziara eraman zuten sendatzera.

## Erreferentziak

* 1 2 Zein da zein Azawadeko gatazkan. berria.eus (Noiz kontsultatua: 2016-11-10).
* ↑ Maliko militar matxinatuek presidentea boteretik kendu duela iragarri dute, argia.eus, Creative Commons Aitortu-PartekatuBerdin 3.0 Unported (CC BY-SA 3.0). Noiz kontsultatua: 2016-11-10
* ↑ Maliko presidente berriak Azawadeko tuaregak gerrarekin mehatxatu ditu. argia.eus, Creative Commons Aitortu-PartekatuBerdin 3.0 Unported (CC BY-SA 3.0) (Noiz kontsultatua: 2016-11-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q372780
* Multimedia: Dioncounda Traoré / Q372780
# Dion-Olinpo

Dion-Olinpos (grezieraz: Δίο-Όλυμπος) Greziako Mazedonia Erdialdeko Pieria Unitate Periferikoko udalerri bat da. Udalerriaren egoitza Litóchoro hiria da.

## Udalerria

2011ko urtarriletik indarrean zegoen Kalíkrates Planaren erreforma administratiboaren ondorioz, prefektura ezabatu zuena, Dion-Olinpos udalerria eratu zen hiru udalerri hauen bat-egitearen ondorioz, udal-unitate bihurtu zirenak:
* Dion
* Ekialdeko Olinpoa
* Litochoro

## Erreferentziak

* ↑ Kalikrates planaren testu osoa grezieraz. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2484671
* Multimedia: Dio-Olympos / Q2484671
# Diomedes uharteak

Diomedes uharteak (errusieraz: острова Диомида, translit.: ostrová Diomída), Gvozdev uharteak (errusieraz: острова Гвоздева, translit.: ostrová Gvozdjeva) ere deituak, Bering itsasartean kokatutako bi uharte harkaiztsu txiki dira. Batetik bestera 4 kilometro inguruko tartea dago, eta handik igarotzen da Errusia eta Amerikako Estatu Batuen arteko muga.
* Uharte handienak, Diomedes handia (errusieraz: о́стров Ратма́нова, ostrov Ratmanova) edo Imaqliq deitua, 29 kilometro koadroko eremua du, eta bertan ez da inor bizi. Administratiboki Errusiako Txukotka Barruti Autonomoaren barnean dago.
* Uharte txikienak, Diomedes txikia (ingelesez: Little Diomede) edo Ignaluk deitua, 7,3 kilometro koadroko eremua du eta 2011n 135 biztanle zituen. Administratiboki Alaskako (AEB) Nome errolda eskualdearen barnean dago.
Bering itsasartean zehar itsastatu zuen lehenbiziko europarra Semion Dezhniov, errusiar esploratzailea, izan zen, 1648an. Hark eman zuen bi uharte hauei buruzko lehen berria.
Bestalde bi uharteen artean Nazioarteko egun aldaketa lerroa ere igarotzen da, horrek bi uharteak eguzki denbora berdinean egon arren, Diomedes txikia eta handiaren artean ia egun bateko denbora diferentzia egotea ahalbideratzen du, neguan 21 orduko diferentzia eta udan 20 ordukoa. Adibidez, neguan Diomedes txikian larunbateko goizeko 9:00ak diren artean Diomedes handian igandeko goizeko 6:00ak dira. Horregatik uharteek batzutan Biharko uhartea (Diomedes handia) eta Atzoko uhartea (Diomedes txikia) izenez ere ezagunak dira.

## Erreferentziak

* ↑ Diomede Islands Global.britannica.com
* ↑ About Semyon Dezhnev, moscow-chukotka.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q204403
* Multimedia: Diomede Islands / Q204403
# Diomedesen behorrak

Diomedesen behorrak (antzinako grezieraz: Διομήδους ἵπποι) edo Traziako behorrak greziar mitologiako lau behor antropofagoak ziren. Hauek ehizatzea Heraklesi jarritako hamabi lanetako zortzigarrena izan zen.

## Heraklesen zortzigarren lana

Heraklesek zenbait boluntarioen laguntza izan zuen Diomedes Traziako erregeren behorrak harrapatzeko. Diomedesek bere armadarekin Herkules eraso zuen baina Herkulesek hilarazi zuen, eta zaldietara bazka gisa bota ondoren. Alexandro Handiaren zaldia, 'Buzefalo', behorren ondorengoa izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Yiannis G. Papakostas, Michael D. Daras, Ioannis A. Liappas & Manolis Markianos. (2005). Horse madness (hippomania) and hippophobia,. in: History of Psychiatry. 16, 467 or..
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1048023
* Multimedia: Mares of Diomedes / Q1048023
# Elena Sánchez González

María Elena Sánchez González (Terrassa, Bartzelona, 1994ko urriaren 22a), waterpolo jokalari katalandarra da. Emakumeen ohorezko mailan CN Mataró taldean jokatzen du; Espainiako selekzioko partaide da, eta atezain bezala jokatzen du.
2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan, zilarrezko domina lortu zuen AEBkoaren atzetik (urrezkoa) eta Hungariakoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. Hauek osatuko dute Espainiako taldea: Marta Bach, Anni Espar, Clara Espar, Laura Ester, Judith Forca, Maica Garcia, Irene González, Paula Leitón, Beatriz Ortiz, Pilar Peña, Elena Ruiz, Elena Sanchez eta Roser Tarragó-k.

## Ibilbidea

2019ko Gwangjuko Munduko Txapelketan, zilarrezko domina lortu zuen. 2018ko Bartzelonako Europako Txapelketan, brontzezko domina, eta Budapest 2020an, urrea.

## Emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Waterpoloa emakumezkoa. |
| Munduko txapelketa ||||
| 2019 | Guangzhou Hego Korea | 02 ! | Waterpoloa emakumezkoa |
| Europako txapelketa ||||
| 2018 | Bartzelona Katalunia | 03 ! | Waterpoloa emakumezkoa |
| 2020 | Budapest Hungaria | 01 ! | Waterpoloa emakumezkoa |
| Mundu Kopa ||||
| 2014 | Khanty-Mansisk Errusia | 03 ! | Waterpoloa emakumezkoa |
| Mundu Ligako Superfinala ||||
| 2016 | Shanghai Txina | 02 ! | Waterpoloa emakumezkoa |
| Mediterraneoko Jokoak ||||
| 2018 | Tarragona Katalunia | 01 ! | Waterpoloa emakumezkoa |

### Klubak

CN Sabadell
* Europako Kopa (2): 2013 eta 2016.
* Europako Superkopa (2): 2014 eta 2016.

## Erreferentziak

* ↑ «María Elena Sánchez vuelve a sonreír» waterpolista.com 27 de noviembre de 2017.
* ↑ Álvarez Patilla, Diego. (7 de agosto de 2021). «España vuelve a chocar con EE.UU. y se cuelga su segunda plata olímpica» Pág. de RTVE.
* ↑ Torres, Diego. (7 de agosto de 2021). El remolino de Estados Unidos se traga a España. .
* ↑ Nieto, José. (7 de Agosto de 2021). España, plata en waterpolo femenino de los JJOO: cae ante la poderosa EEUU en una final sin historia. .
* ↑ «Elena Sánchez González» olympedia.org 2022-01-25ean. begiratua(Ingelesez)
* ↑ «Elena Sánchez González» Olympics.com 2022-01-25ean begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ Martínez, Alberto. (26 de julio de 2019). España no puede con un Estados Unidos de otro planeta. .
* ↑ Martínez, Christian. (27 de julio de 2018). España pasa página y logra un bronce inédito en el Europeo de waterpolo. .
* ↑ Carreño, Fernando M.. (25 de enero de 2020). España, campeona de Europa a la Guerrera. .
* ↑ "Waterpoloa, emakumezkoa, emaitzak 2020" olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Elena Sánchez González Twitterren
* Elena Sánchez González Instagramen
* Datuak: Q56426136
# Elena Torregarai

Maria Elena Torregarai Pagola (Donostia, 1966) historialaria eta unibertsitate irakaslea da EHUn.
Antzinako Historiako irakasle titularra da EHUko Ikasketa Klasikoen Sailean. Bere ikerketetan Erromatar Errepublikan jorratu du batik bat, arreta berezia eskainiz erromatar aristokraziaren baitan memoria politikoa lantzeari eta erromatarren eta bere inperioaren parte izan ziren komunitateen arteko diplomaziaren azterketari. 2020ra arte estatu mailako lau ikerketa-proiektu zuzendu ditu erromatarren garaiko diplomaziari buruz. Euskal Herriko Antzinako Historia ikertzeari ere eskaini dio bere ikerketa lanaren zati bat.

## Ibilbide akademikoa

Hainbat doktore-tesi zuzendu ditu, horietako batzuk Paris I-Panthéon-Sorbona Unibertsitatearekin batera egindako tutoretza-hitzarmenean. Irakasle bisitaria ere izan da Pariseko Unibertsitatean I-Panthéon-Sorbona eta Austineko Texasko Unibertsitatean, azken hori ikertzaile seniorrentzako Fulbright beka bati esker. Gainera, ikastaroak eta mintegiak eman ditu Genovan, Genevan, Edinburgon eta MGIMO-Moscu unibertsitateetan, besteak beste, baita Londresko Unibertsitatean ere, Institute of Classical Studies-en.
Bere argitalpenen artean, honako hauek nabarmentzen dira: La elaboración de la tradición sobre los Cornelii Scipiones (1998), “Diplomatic Mobility and Persuasion between Rome and the West (I-II AD)” (2017), “Marsella en el imaginario político-diplomático romano” (2018) eta Algunas sombras en la diplomacia romana (2020). Notitia Vasconiae aldizkarian ere parte hartu du. Euskal Herriko historialari, legelari eta pentsalari politikoen hiztegian (2019).

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Profesorado - Doctorado - UPV/EHU» Doctorado (Noiz kontsultatua: 2024-04-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q78199929
# Elena Urkizu

Elena Urkizu Sáez (Donostia, 1975eko urtarrilaren 29a - ) euskal belar hockey jokalari ohia da. Errealean aritutakoa da.
Atlanta eta Sydneyko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) www.coe.es
* Datuak: Q5359147
# Elena Tonetta

Elena Tonetta (Rovereto, 1988ko ekainaren 8a) arkularia da. Italia ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Elena Tonetta
* ↑ Elena TONETTA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3721507
# Elena Torres

Elena Torres Miranda (Valtierra, 1969ko irailaren 29a) PSNko politikaria da, 2007-2011 legealdian Nafarroako Parlamentuko presidentea izandakoa.
Erizaina da ogibidez, eta Tuterako Ospitalean aritu zen. Politikagintzan, Valtierrako zinegotzia izan zen 1995tik 1999 arte, eta urte horretatik aurrera parlamentaria izan da. 2007ko hauteskundeen ostean (ekainaren 19an), UPN, CDN eta PSNko bozkei esker, Parlamentuko presidente bihurtu zen Elena Torres.
# Ekuadorko Independentzia Gerra

Ekuadorko Independentzia Gerra prozesu independentista bat da, Quitoko Errege Auzitegiaren eta Espainiako Inperioaren arteko lotura kolonialak hausteko helburua zuena, Hispanoamerikako Independentzia Gerren testuinguruan. Guayaquilgo Independentziak, 1820ko urriak 9an, Quitoko Errege Auzitegiaren independentzia gerraren hasiera markatzen du, Pichinchako guduarekin amaitzen dena, Quitotik gertu, 1822ko maiatzak 24an. Bere hastapenean eragin gehien duten faktoreen artean, jada estatus sozial eta ekonomiko handia zuten kreoleen botere politikoa lortzeko borondatea dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5334383
# Ekuadorko Indiar Herria Fundazioa

Ekuadorko Indiar Herria Fundazioa (gaztelaniaz: Fundación Pueblo Indio del Ecuador) Ekuadorko fundazio bat da, Leonidas Proaño apezpikuak sortua. Fundatzaileak agindutako helburuok ditu: batetik, Ekuadorko Herri Indigenak laguntzea herri gisa eratu daitezen Ekuadorko Estatuaren baitan eta, bestetik, Eliza Indigena sortzea Petrirekin komunioan.
Hastapenetik fundazioa borrokatu da Herri Indigenen Eskubideen alde Mugimendu Indigenarekin elkarlan estuan. Mugimenduaren burua CONAIE da, Ekuadorko hamahiru nazionalitateak ordezkatu eta batzen dituen erakundea. Fundazioaren egintzak ez du protagonismorik nahi, ez du gidaritza politikorik betetzen, ez eta CONAIEren ekintza politikoak ordezkatzen ere. Haren lana ebanjeliokoaren antzekoa da, Samariar Onaren edo Simon Zirenekoaren antzekoa, mendetako gurutze astuna garraiatzen laguntzea, puska batez bederen. Herri Indigenak dira, Jesusek bezala, gurutzea daramatenak Pazkoa arte.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Ekuadorko Indiar Herria Fundazioaren web gunea
* Datuak: Q12256627
# Ekuadorko futbol selekzio nazionala

Ekuador futbol selekzio nazionala Hego Amerikako selekzioa da, Ekuador herrialdea ordezkatzen duena.

## Palmaresa
### Munduko Futbol Txapelketa

* Lau aldiz sailkatu da eta lau partida irabazi ditu guztira. Azkenengo sailkapena Qatarko Munduko txapelketarakoa izan da.

### Amerika Kopa

* laugarrena 1959an eta 1993an.

### Txapelketa Panamerikarra

* multzokako fasea 1995ean.

## Ibilbidea

| Urtea | Munduko Txapelketa |
| 1930- 1998 | ez zen sailkatu |
| 2002 | 24.a |
| 2006 | 12.a |
| 2010 | ez zen sailkatu |
| 2014 | 17.a |
| 2018 | ez zen sailkatu |
| 2022 | sailkatua |
| Urtea | Amerika Kopa |
| 1975 | 9.a |
| 1979 | 9.a |
| 1983 | 9.a |
| 1987 | 8.a |
| 1989 | 7.a |
| 1991 | 7.a |
| 1993 | 4.a |
| 1995 | 9.a |
| 1997 | 5.a |
| 1999 | 11.a |
| 2001 | 9.a |
| 2004 | 12.a |
| 2007 | 11.a |
| 2011 | 10.a |
| 2015 | 10.a |
| 2016 | 8.a |
| 2019 | 11.a |
| 2021 | 8.a |

## Uniformea
### Historikoa

* 1941-1949 ||
* 1949-1953 ||
* 1953-1966 ||
* 1966-1983 ||
* 1985-2019 ||
* 2019-tik ||

### Azken urteak

* (sailk) - Ez zen sailkatu
* 2010 (sailk) ||
* 2012 ||
* 2014 ||
* 2016 ||
* 2018 (sailk) ||
* 2020 ||
* 2022 ||

## Jokalari aipagarrienak

2022ko irailaren 27an eguneratua.

### Parte hartzeak

| | Jokalaria | Parte hartzeak | Urteak |
| 1 | Iván Hurtado | 168 | 1992-2014 |
| 2 | Walter Ayoví | 122 | 2001–2017 |
| 3 | Édison Méndez | 112 | 2000–2014 |
| 4 | Álex Aguinaga | 109 | 1987–2004 |
| 5 | Ulises de la Cruz | 101 | 1995–2010 |
| 6 | Luis Capurro | 100 | 1985–2003 |
| 7 | Antonio Valencia | 99 | 2005–2019 |
| 8 | Giovanny Espinoza | 90 | 2000–2009 |
| 9 | José Francisco Cevallos | 88 | 1994–2010 |
| | Segundo Castillo | 88 | 2003–2016 |

### Goleatzaileak

| | Jokalaria | Golak |
| 1 | Enner Valencia | 35 |
| 2 | Agustín Delgado | 31 |
| 3 | Eduardo Hurtado | 26 |
| 4 | Christian Benítez | 25 |
| 5 | Álex Aguinaga | 23 |
| 6 | Felipe Caicedo | 22 |
| 7 | Édison Méndez | 18 |
| 8 | Raúl Avilés | 16 |
| | Iván Kaviedes | 16 |
| 10 | Ariel Graziani | 15 |

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Ekuadorko futbol federazioa
* Datuak: Q987584
* Multimedia: Ecuador national football team / Q987584
# Ektodermo

Ektodermoa enbrioiaren garapenean sortzen diren hiru geruzetatik (ektodermoa, mesodermoa eta endodermoa) azalekoena da. Animalia hezurdunetan bertatik sortzen da epidermisa, ilea, begiaren zati zuria, zenbait organotako epitelioa, sudurraren gunea, ahoa eta nerbio sistema, besteren artean.
Kanpo ektodermoa
* Azala eta bere gehigarriak
** Azazkalak
** Ileak
** Luma
** Adarrak
** Apatsak
* Ahoa eta epitelioa
* Kornea
* Azalaren guruinak
* Ugatz guruinak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q272474
* Multimedia: Ectoderm / Q272474
# Ekthelion II.a

Ekthelion II.a, Tolkienen legendariumeko pertsonaia bat da, eta bere istorioa, Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan kontatzen da. Gondorreko hogeitalaugarren eta azkenaurreko seneskal erregeordea izan zen, jakintsua eta zuhurra izateagatik ezaguna.

## Historia

Zituen baliabideak, bere erresuma, geroz eta indartsuago zen Mordorreko itzalaren aurka indartzeko erabili zituen, non Sauron garbi agertu zen, Dol Guldurretik kanporatua izan ondoren.
Ekthelion II.ak, Gandalf Istaria eta Throngil izeneko gizon misteriotsu baten laguntza jaso zuen, azkenean, Aragorn zela ikusi zena, Arathorn II.aren semea, Minas Tirithera egin zuen azken bisitan. Denethor II.aren aita da, bere oinordekoa izan zena. Ekthelion hil zenean, Denethor II.ak jada baditu bi seme. Nagusienak, Boromirrek, bere aitona hiltzean lau urte zituen, eta, txikienak, Faramirrek, urte bete.
# Ektokotilo

Ektokotilo soinbera zefalopodo arren besoa da, espermatoforoak emearen ugalketa gunera eramaten dituena. Soinbera mota bakoitzean beso jakin bat izaten da ektokotiloa, mota bakoitzean berbera. Zenbaiten kasuan (Argonauta), ektokotiloa soinberaren gorputzetik bereizi eta emearengana joaten da igeritan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013-9-28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1593118
* Multimedia: Hectocotylus / Q1593118
# Ektomikorriza

Ektomikorriza onddo Askomizeten arteko sinbiosi mikorrizako forma bat da, boilurak eta, batez ere, basidiomizetoak barne, hala nola Boletes, Amanitak eta Russules-ak, eta landare-espezie baskularren % 10 inguru, batez ere Ipar hemisferioko zuhaitzak.
Sinbiosi horretan, onddoak kotoizko mahukatxo bat osatzen du, ondo ikusten dena eta, askotan, sustraiaren inguruan koloreztatua. Lehenengo zeluletan pixka bat sartzen da, sare trinko bat osatzeko. Landarearen presentzian, sustrai sekundarioak sortzen dira, eta horrek ukipen-azalera handitzen du. Bi bazkideek mantenugaiak trukatzen dituzte: landareak ura eta gatz mineralak hartzen ditu; onddoak azukreak, lipidoak eta bitaminak jasotzen ditu.

## Testuinguru ebolutiboa

Devoniar garaian, duela 380 milioi urte, lignina agertzen ari da, eta landare-espezie batzuek tamaina handia hartzen dute. Deskonposatzean, landare horien ehunek zur-hondakin ugari sortu zuten.
Garai berean, gutxi gorabehera, basidiomizetoak eta askomizeteak, lignina deskonposatzeko gai diren onddoak, glomeromizetoetatik bereizten ziren, eta dagoeneko mikorriza arbuskularrak (Endomikorrizak) osatzen dituzte. Honela, lignina deskonposatzen duten onddoekin sinbiosi bat eratzeko eboluzionatu duten landare-espezieek mikorriiza arbuskularren mesedegarri ez diren substratuak kolonizatu ahal izan dituzte, hau da, fenoletan eta taninoetan duten aberastasunak materia organikoa metatzea ahalbidetzen du, azken hori bakterioetatik babestuz. Gainera, mineralak aldatzeko duten gaitasunari esker, onddo ektomikorrizikoek zenbait arroka-oinarri kolonizatzeko aukera eman zuten.
Badirudi ektomikorrizen agerpena modu independentean gertatu zela denboran zehar hainbat alditan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3047120
* Multimedia: Ectomycorrhizae / Q3047120
# Ekuadorko bandera

Ekuadorko bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | 1:2 |
| Erabakia | 1860 |
| Koloreak | Horia Urdina Gorria |
Ekuadorko bandera hiru errenkadaz osatuta dago, horia, urdina eta gorria goitik behera, 2:1:1 proportzioan. Ekuadorko armarria dauka erdian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q165542
* Multimedia: National flag of Ecuador / Q165542