OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Porto Mauá

Porto Mauá Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 2.142 biztanle ditu 105,687 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q658425
* Multimedia: Porto Mauá / Q658425
# Porto Murtinho

Porto Murtinho Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso do Sul estatuan kokatua. 12.859 biztanle ditu 17.744,405 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Mato Grosso do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1792999
* Multimedia: Porto Murtinho / Q1792999
# Porto Pimeko dama

Porto Pimeko dama (jatorrizko izena italieraz: Donna di porto Pim) 1983an Antonio Tabucchik idatzitako eleberria da.
Azken baleazaleen bila Azore uharteetara egindako bidaia baten inguruko kontakizunak biltzen dira liburuan. Moby-Dick liburuaren erreferentziak ere agertzen dira liburuan.
2007an Fernando Reyk euskaratu zuen Alberdania-Elkar Literatura Unibertsala saialarentzat.
Horrela hasten da:
   “Orain dela hogei bat urte bidaia bat egin nuen Azoreetako uharteetara. Egia esanda, uhartedia, egiazkoa baino gehiago, alegiazkoa iruditu zitzaidan. Areago, hain berezia eta ‘tokiz kanpokoa’ iruditu zitzaidan beste ezeren aldean, ezen..."

## Erreferentziak

* ↑ Berria. «Antonio Tabucchi idazle italiarra hil da, Lisboan» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-03-05).

## Kanpo estekak

* https://web.archive.org/web/20211015200529/https://www.alberdania.net/es/libro/porto-pimeko-dama/
* Datuak: Q109331124
# Psammodromus

Psammodromus Lacertidae familiaren barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Ipar Afrikan eta Europako hegoaldean bizi dira.

## Espezieak

* Psammodromus algirus (Linnaeus, 1758)
* Psammodromus blanci (Lataste, 1880)
* Psammodromus hispanicus Fitzinger, 1826
* Psammodromus microdactylus (Boettger, 1881)
* Psammodromus occidentalis Fitze, Gonzalez-Jimena, San-Jose, San Mauro & Zardoya, 2012

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2116434
* Multimedia: Psammodromus / Q2116434
* Espezieak: Psammodromus
# Psammobotys

Psammobotys Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Psammobotys fordi da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Psammobotys alpinalis | | daturik gabe |
| Psammobotys fordi | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7253972
# Psammodynastes

Psammodynastes Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak

* Psammodynastes pictus Günther, 1858
* Psammodynastes pulverulentus (Boie, 1827)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3409409
* Multimedia: Psammodynastes / Q3409409
* Espezieak: Psammodynastes
# Pikota etxea

Pikota etxea Gipuzkoako Orio udalerrian dagoen etxe bat da. Orioko Alde Zaharran dago, Kale Nagusia kaleko 21. zenbakian, Iturbide kalearekin gurutzatzen den lekuan, eta Kale Nagusiko 22. zenbakiko etxearen parean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25474101
* Multimedia: Pikota etxea / Q25474101
# Pikotx

Pikotxa edo pikatxoia altzairu edo burdinazko barra batez eta zurezko kirten batez osatutako lan tresna da.
Lur gogorretan zulatzeko eta harriak apurtzeko erabiltzen da batez ere, baita nekazaritza lanetan ere, Peruko pikotx artisaua bezala.

## Ezaugarriak

Altzairuzko zati bat, 60 cm luze eta 5 cm zabal, eta zurezko kirten bat ditu, zati metalikoari perpendikularra dena. Zati metaliko hau, puntan amaitzen da muturretako batean, eta laua da, ertz zabal eta moztailearekin bestean. Puntan amaitzen den muturra, lur gogorretan eta harriak dituztenetan erabiltzen da, mutur zabala lur bigunetan hondeatzeko eta zokorrak kentzeko erabiltzen den bitartean.
Zapa-pikotxa edo punta eta paletaduna, mutur zabala, ohiko pikotxak baino zabalagoa duenari esaten zaio.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q232254
* Multimedia: Pickaxes / Q232254
# Piktograma (estatistika)

Estatistikan, piktograma informazio estatistikoa dakarren irudia da, irudiaren tamaina edo neurria erakutsi nahi diren datuetara egokitzen direlarik.
Ez dira egokiak txosten tekniko eta zientifikoetarako, piktograma marrazteko orduan sor daitezkeen zehazgatesunak direla eta. Jende arruntaren arreta piztu nahi denerako bakarrik erabiltzea gomendatzen da. Bere eraketan erakutsi nahi diren datuen neurriak irudira egokitzeko modua dela eta, piktograma engainagarria suerta daiteke ordea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12265974
# Pikrofarmakolita

Pikrofarmakolita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Pikrofarmakolita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca4Mg(AsO4)2(HAsO4)2 * 11H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 - 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Picrofarmacolite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Piktoera

Piktoera antzina Eskoziako iparraldean piktoek mintzatzen zuten hizkuntza izan zen. Gaur egun hizkuntza honen aztarna bakarrak bertako toponimian topa litezke. Hizkuntza honen zabalkunde handienaren garaian Shetalnd uharteetatik Fife eskualdera hedatzen zen, baina IX. mendean gaelerak ordezkatu zuen.

## Ikus gainera

* Piktoak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q856383
* Multimedia: Pictish language / Q856383
# Piktograma

Piktograma terminoak esanahi ezberdin hauek izan ditzake:
* Piktograma (zeinu), objektu bat irudikatzen duen zeinua.
* Piktograma (estatistika), irudi bidezko datu diagrama mota bat.
# Pikosegundo

Pikosegundoa (Nazioarteko Unitate Sistemako ikurra: ps) segundo baten bilioirena den denbora tartea da.
1 ps = 1x10$^{-12}$ segundo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3902709
# Pikromerita

Pikromerita sulfato motako minerala da eta picromerita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Pikromerita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {K2Mg(SO4)2 * 6H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Picromerite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Pikto

Piktoak Erromatar Inperio garaitik X. mendera arte Eskoziaren ipar eta erdialdean bizi ziren tribuen konfederazioa zen (Forth eta Clyde-ren iparraldera). Kaledoniar eta beste tribu batzuen ondorengo zuzenak ziren eta erromatar historialariek jadanik aipatuak zituzten, Ptolomeoren mapan ere agertzen zirelarik. X. mende inguruan Pictia edo Pictavia (ingelesez: Pictland) Albako (Eskozia) erresuman bilakatu zen, honekin batera piktoak Albannach edo eskoziar bilakatu zirelarik.

## Hizkuntza

Piktoen hizkuntza ez da guregana heldu. Haren erakusgarri bakarrak dira toki izenak, monumentuetan aurkitutako pertsonen izenak eta aipamen garaikideak. Toki eta pertsonen izenen aztarnek iradokitzen dute piktoek zelta hizkuntza batean hitz egiten zutela, britoniar hizkuntzekin erlazionatua; hizkuntza horri piktoera deritzo. Argudiatu da hainbat inskripziotan ageri den hizkuntza ez dela zelta, eta, horregatik, lur horretan zeltak ez ziren hizkuntzak ere bazirela.
Toki izenek pentsarazten digute Eskozian kolonia piktoak bazirela garai historikoetan. Aber-, Lhan- eta Pit- aurrizkiek markatzen dute lehen piktoak han bizi zirela, esate baterako: Aberdeen, Lhanbryde, Pitmedden, Pittodrie etab. "Pit-" aurrizkiak (zatia, eskualdea) ikusteko izan lezake aurreko eskualdeekin.
Orobat, toki izenek erakusten dute Irlandako gaelera hedatu zela piktoen lurraldearen barruan. Atholl hitza, «Irlanda Berria» esan nahi duena, VIII. menderako dago dokumentaturik. Beste toki izen batzuek ere Irlandako gaeleraz mintzatzen zirenen eragina edo kolonizazioa iradokitzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2015-1-30). 174. araua: Antzinateko herriak. Ekialdeko eta Europako herriak. , 3 or..
* ↑ Forsyth, Language in Pictland, Price "Pictish", Taylor, "Place names", Watson, Celtic Place Names.
* ↑ Jackson, "The Language of the Picts", Forsyth-ek eztabaidatua: Language in Pictland.
* ↑ Oro har toki-izenen inguruan gehiago jakiteko, ikus Watson, Celtic Place Names; Nicolaisen, Scottish Place Names, pp 156–246.
* ↑ Watson, Celtic Place Names, pp. 225–233.

## Ikus, gainera

* Piktoera
* Eskoto
* Eskoziarrak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q102891
* Multimedia: Picts / Q102891
# Piracicaba

Piracicaba Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 423.323 biztanle ditu 1.378,069 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q330175
* Multimedia: Piracicaba / Q330175
# Piraino

Piraino Italiako udalerri bat da. Messinako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 3.778 biztanle ditu, 16,97 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Pirainok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gioiosa Marea Sant'Angelo di Brolo Brolo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q497461
* Multimedia: Piraino / Q497461
# Piracuruca

Piracuruca Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. 28.453 biztanle ditu 2.369,512 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Piauí

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2063996
* Multimedia: Piracuruca / Q2063996
# Piracés

Piracés (gaztelaniaz eta ofizialki Piracés eta aragoieraz Pirazés) Huescako Hoya de Huesca eskualdean dagoen udalerria da.
2007an 101 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Piracesko udalaren webgunea
# Piraera

Piraera Hondurasko Lempira departamenduko udalerri bat da. 179 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 13634 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística. Censo de Población y Vivienda 2013. (Noiz kontsultatua: 2020-05-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2393748
* Multimedia: Piraera / Q2393748
# Piragua

Piragua pala baten bidez (eta ez arraun baten bidez) bultzatzen den edozein ontzi tripulatua da. Piragua batean, trainera batean ez bezala, pala ez doa barkuari lotua, arraunen kasua izaten den bezala. Arraunak erabiltzen diren barkuetan (barku, txalupa, trainera, galera, birreme, trirreme...) arraunlaria mugimenduaren norabidearen aurka kokatzen da, eta piraguatan aurrerantz egiten da mugimendua.
Piragua mota ezberdinak daude, Euskaltzaindiaren deskribapenaren arabera kayakak ere hemen sartzen direlarik. Euskaltzaindiaren deskribapenaren arabera bela batekin ere mugi daiteke piragua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33791
* Multimedia: Pirogues / Q33791
# Piraha hizkuntza

Piraha hizkuntza (edo múra-pirahã) piraha herriaren mintzaira da; Brasilgo Maici ibai ondoan bizi dira pirahãk. Hizkuntza bakartuetako bat da, euskararen antzera. Gaur egun, piraha hizkuntzaz soilik 150tsu lagunek egiten dute, Maici ibaiaren ertzeko zortzi hirixkatan. Hiztun elebakarrak dira gehienak; hitz zenbaixka baizik ez dakite portugesez, eta beren hizkuntza (piraha) denik hoberena dela uste dute.

## Hizkuntzaren bereizgarriak

Piraha munduko hizkuntza bitxieneetako bat da eta bereizgarri asko ditu. Haren bereizgarri nagusiak honako hauek dira:
* hizkuntzak –hawaiiera, beste Polinesiako hizkuntza gehien eta rotokaserarekin (azkenak 8 fonema bakarrik ditu) batera– oso-oso fonema gutxi ditu eta, horrez gain, alofono asko; halaber, bi munduko hots bakanenak ditu: [ɺ͡ɺ̼] eta [t͡ʙ̥];
* ez du errekurtsiorik, hau da, ez daiteke pirahaz esan, adibidez, «Zuk esan didazu berak esan dizula...»; «Zuk esan didazu» edo «Berak esan dizu» bakarrik esan daiteke;
* ez ditu hitzak koloreak adierazteko, «ilun» eta «argitsu» esanahiak dituzten hitzak bakarrik;
* hizkuntzaren pertsonak adierazten dituzten izenordain guztiek maileguak dirudite – munduko hizkuntzen artean oso gutxitan jazotzen da hori;
* mintzatzea txistu egite edo burrunbatzean ahalgarria da;
* ez du zenbakiak adierazteko hitzik: beraz, zenbatzea ezinezkoa da («asko» esanahia duen hitza bakarrik du).

### Fonetika
#### Kontsonanteak

Kontsonanteak eta adibideak :
| Fonema | Ahoskera | Adibide |
| /p/ | [p] | pibaóí «igaraba» |
| /t/ | [t] | taahoasi «hondar» |
| /t/ | [tʃ] i-ren aurretik | tii «hondakin» |
| /k/ | [k] | kaaxai «guakamaio» |
| /ʔ/ | [ʔ] | kaaxai |
| /b/ | [b] | xísoobái «egunsenti» |
| /b/ | [m] hasieran | boopai «eztarri» |
| /ɡ/ | [ɡ] | xopóogií «inga (fruta)» |
| /ɡ/ | [n] hasieran | gáatahaí «lata» |
| /ɡ/ | [ɺ͡ɺ̼] ([g]-ren beharrean erabiltzen da batzuetan) | toogixi «aitzur» |
| /s/ | [s] | sahaxai «ez da behar» |
| /s/ | [ʃ] i-ren aurretik, [h] emakumezko hizketan | xísiisí «gantz» |
| /h/ | [h] | xáapahai «gezi» |

#### Bokalak

| | Aurrekoak | Atzekoak |
| Itxiak | i | o |
| Irekiak | a | o |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33825
# Pirajoux

Pirajoux Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q840554
* Multimedia: Pirajoux / Q840554
# Piraju

Piraju Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 29.664 biztanle ditu 504,591 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1795515
* Multimedia: Piraju / Q1795515
# Ponga

Ponga Asturiesko hego-ekialdean dagoen udalerria edo conceyua da, Orienteko eskualdean kokatutakoa.
San Juan de Beleño (San Xuan) herriburua da, eta Sobrefoz da bigarren herrigune nagusia.

## Ikus, gainera

* Pongako parke naturala
* Asturiasko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q695529
* Multimedia: Ponga / Q695529
# Ponent (Benidormeko hondartza)

Ponenteko hondartza (katalanez: Platja de Ponent, gaztelaniaz: Playa de Poniente) Benidormeko bi hondartza nagusietako bat da Llevantekoarekin batera.
Hondartza udalerriaren erdigunetik hegoaldera hedatzen da Canfaliko muinoitik, kirol portuaren ondoan, la Cala izeneko guneraino, Finestrat udalerriaren mugan. Levanteko hondartzan ez bezala, oraindik gutxi dira bertan eraikitako etxe orratzak, baina denen artean, espainiar estatuko eraikin garaienetakoa den Gran Hotel Bali nabarmentzen da. Hotela eraikitzen amaitu zenean 2002an, Europako hotelik garaiena izan zen 186 metrorekin.

## Ikus, gainera

* Llevant (Benidormeko hondartza)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Hondartzari buruzko informazioa.
* Datuak: Q4887949
* Multimedia: Platja de Ponent (Benidorm) / Q4887949
# Poneto (Indiana)

Poneto Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Wells konderrian dago, Indiana estatuan. 173 biztanle ditu, 0,29982 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Wells konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2458790
* Multimedia: Poneto, Indiana / Q2458790
# Pong

Pong, 1972ko azaroaren 29an Atari enpresak merkaturatutako bideo-joko bat da. Nolan Bushnellek sortu zuen. Pong bere izenak ongi adierazten duen bezala ping-pong jokoan oinarritua dago.
Bideo-jokoen lehenbiziko belaunaldiko joko arrakastatsu eta ezagunenen artean dago, eta belaunaldi honetako joko gehienen antzera itxura nahiz jokagarritasun oso sinplea zuen: bi jokalarientzako bideo-jokoa zen; pantailaren alde banatan bi marra txikik ping-pongeko palak irudikatzen zituzten, jokalariek pala hauek gora eta behera mugitu zitzazketen, ezker eskuin zebilen eta pilota irudikatzen zuen puntu bat kolpatuz. Pantailaren erdian marra-lerro batez sarea irudikatua zegoen. Bestalde, pantailaren goialdean partiduaren tantuak zenbakiz adieraziak zeuden. Honela ping-pongeko partida bat irudikatzen zen.

## Ikus gainera

* Magnavox Odyssey

## Kanpo estekak

* Datuak: Q216293
* Multimedia: Pong / Q216293
# Ponferradako gaztelua

Ponferradako gaztelu tenplarioa Espainiako Leongo probintziako Ponferrada udalerrian dagoen gaztelu bat da, Gaztela-Leon autonomia erkidegoan.
1178an Tenpluko Ordenako zaldunek eraiki zuten, eta 1340an berreraikia.
* Gaztelua.
* Sarrera.
* Harresiak.
* Barnealdea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1049270
* Multimedia: Castle of Ponferrada / Q1049270
# Ponferradako geltokia

Ponferrada Espainiako Leongo probintziako tren geltoki bat da, Ponferrada udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Leon — Coruña

## Zerbitzuak
### Distantzia luzea

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
Alvia Madril ChamartinSegovia–Guiomar • Valladolid–Campo Grande • Palentzia • Leon • EstorgaPonferrada⁠
Alvia Bartzelona SantsCamp de Tarragona • Lleida–Pirineus • Zaragoza–Delicias • Tutera • Castejon • Tafalla • Iruña • Gasteiz • Miranda Ebro • Burgos–Rosa Manzano • Palentzia • Leon • Estorga • Ponferrada • O Barco de Valdeorras • A Rua–Petin • San Clodio–Quiroga • Monforte de Lemos • Ourense–Elkargunea • Santiago de CompostelaCoruña⁠
Alvia Bartzelona SantsCamp de Tarragona • Lleida–Pirineus • Zaragoza–Delicias • Tutera • Castejon • Tafalla • Iruña • Gasteiz • Miranda Ebro • Burgos–Rosa Manzano • Palentzia • Leon • Estorga • Ponferrada • O Barco de Valdeorras • A Rua–Petin • San Clodio–Quiroga • Monforte de Lemos • Ourense–Elkargunea • O Porriño • RedondelaVigo Guixar⁠
Intercity IrunDonostia • Zumarraga • Altsasu • Gasteiz • Miranda Ebro • Briviesca • Burgos–Rosa Manzano • Palentzia • Villada • Safagún • Leon • Estorga • Bembibre • Ponferrada • O Barco de Valdeorras • A Rua–Petin • San Clodio–Quiroga • Monforte de Lemos • Ourense–Elkargunea • Santiago de CompostelaCoruña⁠
Intercity Bilbo AbandoLaudio • Miranda Ebro • Briviesca • Burgos–Rosa Manzano • Palentzia • Villada • Safagún • Leon • Estorga • Bembibre • Ponferrada • O Barco de Valdeorras • A Rua–Petin • San Clodio–Quiroga • Monforte de Lemos • Ourense–Elkargunea • Guillarei • RedondelaVigo Guixar :

### Distantzia ertaina

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
6Vigo GuixarRedondela • Louredo–Valos • Porriño • Guillarei • Caldelas • Salvaterra • As Neves • Sela • Arbo • Pousa–Crecente • Frieira • Filgueira • Ribadavia • Barbantes • Ourense–Elkargunea • Barra de Miño • Os Peares • San Pedro do Sil • San Estevo do Sil • Areas • Canabal • Monforte de Lemos • A Pobra do Brollón • San Clodio–Quiroga • Montefurado • A Rua–Petin • Vilamartín de Valdeorras • O Barco de Valdeorras • Sobradelo • Quereño • Covas • Toural los Vaos • Villadepalos • Posada do Bierzo • Ponferrada • San Miguel de las Dueñas • Bembibre • Torre'l Bierzu • Brañuelas • Porqueros • Vega de Magaz • Estorga • Nistal • Barrientos • Veguellina d'Órbigo • Villavante • Villadangos del Páramu • Quintana-RanerosLeon⁠
23LeonQuintana-Raneros • Villadangos del Páramu • Villavante • Veguellina d'Órbigo • Barrientos • Nistal • Estorga • Outeiro de Escarpizo • Vega de Magaz • Porqueros • Brañuelas • la Granja de San Vicente • Torre'l Bierzu • Bembibre • Villaverde los Cestos • San Miguel de las DueñasPonferrada :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5846947
* Multimedia: Ponferrada train station / Q5846947
# Pondiellos Orratza

Pondiellos Orratza, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.011 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzian dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11904362
* Multimedia: Aguja de Pondiellos / Q11904362
# Poney

Ponia, Poney, xaldi edo, batzuetan, pottoka (nahiz eta adierea hau zuzena ez izan), zaldi txiki bat da (Equus ferus caballus), soin gurutzera gehienez 150 zentimetro garai izatera heltzen dena. Garaiera hartatik behera dagoen edozein zaldi ponitzat jotzen da, nahiz eta egiazko poni arrazek berezko fenotipoa duten. Zaldien artean poniek berezko izaera eta gorpuzkera dute.
Munduan poni arraza eta mota ugari dago. Hainbat enda zahar eta jatorrizkoak, baina beste asko sortu berriak, bereziki zaldiketarako.
Zaldi neurriko zaldiak, berriz, beste sailkapen taldean sartzen dira.
Antzinakoagoak diren poni arrazek, jatorrizkoenakk izateaz gain, zaldi arkaikoen ezaugarriak atxiki dituzte. Esate baterako, bizkarrean zehar duten marra, baita hanketan agertzen diren marrak ere, edota hanka ilunak. Mutur zurixkak, zurda mardulak eta erdi zutunik zein izaera handia. Handiagoak diren zaldiak baino nortasun handiagoa edukitzen dute sarritan.

## Ezaugarriak

Poneyak abere indartsu eta landatarrak dira. Beraien pisua batez beste 100 kilo ingurukoa da, baina esate baterako pottoka poneya izanik 200-250 kiloko aberea da, eta Shetland poney txikienak 100 kilotik behera izan dezake. Hainbat poney txiki edo miniaturen endak are txikiagoak izan daitezke.
Itxura indartsua daukate, soslai zuzena eta belarriak hiruki forman eta ez barrura zuzenduta, handiagoak diren zaldien kasuan ez bezala.

## Etimologia

* Poneya "pony" da ingelesez eta "poney" frantsesez. Hitza segur aski egun desagerturik dagoen "poulenet" frantses hitzatik dator. Poulenet "poulain" hitzatik dator, hau da, (moxala). Erdi aroko frantsesean moxala "pulain" deitzen zuten, eta hitza hau bere aldetik Erdi Aroko latinaren "pullamen"etik zetorren segur aski, "abere gaztea" esanahiarekin, eta azken hau bere aldetik latin klasikoaren "pullus".
* Euskaraz berriz joera dago poney arraza guztiak "pottoka" deitzeko, eta hitza poneyaren sinonimo gisa erabili ohi da, nahiz eta pottoka bertako enda zehatza izan. "Behoka" hitza batzuetan ere poneyaren sinonimo gisa erabiltzen da, "behor gazte" esan nahi duena (ik. nafar behoka). "Zaldiko" litzateke beste sinonimoa, hots, "zaldi gazte".

## Euskal Herriko poney endak

Euskal Herrian bertakoak diren zenbait poni arraza dago:
* Pottoka
* Ordunteko behor
* Nafar behoka
* Zaldi montxinoa
Bertako enda hauetaz gain beste zenbait poney enda zabaldurik daude Euskal Herrian. Esate baterako, Shetland poneyak gero eta ugariago dira Euskal Herrian lursail txikiak garbitzeko zein maskota gisa..

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q188828
* Multimedia: Ponies / Q188828
# Plantigrado

Plantigradoak oin-zola osoarekin lurra zapalduz ibiltzen diren ugaztunak dira. Asko dira plantigradoak diren ugaztun txikiak, baina handien artean hartzak, primateak eta gizakiak daude. Aitzitik, behatz batzuk zapalduz soilik ibiltzen diren ugaztunak (txakurrak eta katuak esaterako) digitigradoak dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1146374
* Multimedia: Plantigrade locomotion / Q1146374
# Plantin-Moretus museoa

Plantin-Moretus museoa (nederlanderaz: Plantin-Moretusmuseum; frantsesez: Musée Plantin-Moretus) Anberesko museoa da, Christophe Plantin eta Jan Moretus inprimatzaile ospetsuen omenezkoa.
Inprimategia Christophe Plantinek XVI. mendean sortu zuen, gero Jan Moretus bere suhiak zuzenduko zuena. 1876an Edward Moretusek hiriari saldu zion konpainia.
UNESCOk 2005ean Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ UNESCO Memory of the World Programme. (2008-05-15). Business Archives of the Officina Plantiniana. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q595802
* Multimedia: Museum Plantin-Moretus / Q595802
# Planura

Planura Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 11.145 biztanle ditu 317,52 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1755797
* Multimedia: Planura / Q1755797
# Plantxa (sukaldea)

Plantxa sukaldeko gailua da, gasak, elektrizitateak, zurak edo ikatzak berotzen duen azalera zabala duena, etxeko zein merkataritzako erabilerarekin. Herrialde industrializatuetan, sarritan metalezko plaka laua da, besteetan normalean adreilu lauza da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3274349
* Multimedia: Griddles / Q3274349