OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Altuera handiko eraikin

Altuera handiko eraikin bat bere altuera handiagatik bereizten den eraiki bat da, altuera baxuko eraikinarekin kontrajarria. Modu desberdinean definitzen da altuerari dagokionez,lekuan lekuko legediaren arabera. Bizitoki gisa, bulegoetarako edo bestelako eginkizunetarako eraikin gisa erabiltzen da, hotela, txikizkako merkataritza edo hainbat helburu konbinaturekin. Altuera handiko bizitegi-eraikinei ere etxebizitza-bloke esaten zaie. Eraikin oso altu batzuei, lekuan lekuko ohituren arabera, etxe orratz esaten zaie.
Altuera handiko eraikinak igogailua eta eraikuntza-material ugari eta merkeagoak asmatu zirenean egin ziren. Altuera handiko eraikinen egitura-sistemarako erabiltzen diren material gehienak hormigoi armatua eta altzairua dira. Altuera handiko eraikinen eta AEBetako estiloko etxe orratz gehienen arteko aldea da etxe orratzek altzairuzko egitura dutela; bizitegi-blokeak, berriz, hormigoiz eraikita egoten dira. Ez dago alde garbirik altuera handiko eraikin baten eta etxe orratz baten artean, nahiz eta hogeita hamar solairu edo gehiagoko eta 100 m baino gehiagoko eraikin bat etxe orratz bat izan ohi den.
Altuera handiko egiturek diseinu-erronka bereziak dituzte egitura-ingeniarientzat eta ingeniari geoteknikoentzat, batez ere sismikoki aktiboa den eskualde batean badaude, edo azpian dauden lurzoruek konprimigarritasun edo lohi handia eta nazioarteko aireportu batekiko hurbiltasuna bezalako arrisku-faktore geoteknikoak badituzte. Altuera handiko egituretan, suhiltzaileentzat ere erronka handiak planteatzen dituzte larrialdietan. Eraikin berrien eta zaharren diseinuak, eraikuntza-sistemek (adibidez, eraikineko hodi bertikalen sistemak), HVAC sistemek (berokuntza, aireztapena eta aire egokitua), suteen aurkako ihinztagailuen sistemak eta beste gauza batzuek, hala nola eskaileren eta igogailuen ebakuazioek, arazo handiak sortzen dituzte. Askotan, ikerketak egin behar izaten dira haizeak oinezkoentzat duen erosotasunari buruz, haize korronteak ere aldatzen dituztelako.
Apartamentu-eraikinek abantaila tekniko eta ekonomikoak dituzte biztanle-dentsitate handiko eremuetan, eta etxebizitzen bereizgarri bihurtu dira munduko biztanle asko dituzten ia hiri-eremu guztietan. Familia bakarreko etxeak eta garaiera txikikoak ez bezala, apartamentu-blokeek biztanle gehiagorentzako edukiera dute azalera-unitateko, eta udal-azpiegituraren kostua murrizten dute.

## Erreferentziak

* ↑ BICSI McGraw-Hill Professional, 2002, ISBN 0-07-138211-9
* ↑ skyscraper. ©2012 Encyclopædia Britannica, Inc.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18142
* Multimedia: High-rises / Q18142
# Altstätten

Altstätten Suitzako udalerria da. Sankt Gallen kantonamenduan dago, Rheintal barrutia barrutian. 2014an 11,730 biztanle zituen 39,11 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68281
* Multimedia: Altstätten / Q68281
Eichberg Marbach (SG) Oberegg Rüte Rüthi (SG) Sennwald Gais Oberriet (SG) Ruggell Trogen
# Altsuma

Altsuma zuhaitz edo zuhaixkaka batek enbor, ipurdi edo sustraitik ematen duen kimu luzea da, batez ere lurraren parean ematen duena. Lepatu edo inausi ondoren botatzen dituen kimu berrietako bakoitza ere honela izendatzen da.
Altsumak zurgintzan erabiltzen dira, bai makilak egiteko (adibidez hurritzekin) bai egurra lortzeko (lepatuz). Landare ekoizpenean ere erabiltzen dira ugalketa asexualean.

## Baratzezaintzan

Altsuma bidezko ugalketa oso teknika erabilia da baratzezaintzan, hazi bidezkoa baino denbora laburragoan landare helduak lortzen baitira. Kasu batzuetan, ipurdi- eta sustrai-altsumek beren sustraiak dituzte, oraindik landare amarekin lotuta daudenean, eta horrek are gehiago bizkortzen du ugalketa. Gainera, landare bat altsumekin ugaltzean, ama-landarearen espezimen berdinak lortzen dira, ondare genetiko berarekin (klonak).
Belaunketa teknika egokia da altsumak erraz sortzen dituzten landareentzat, hala nola fruta-arbolak eta mentu-oinak. Neguan, landare-ama mozten da lurretik hamar bat zentimetrora. Udaberrian, ipurdian kimu berriak (altsumak) ematen ditu. 10 cm inguru direnean, tontor bat egiten da hondar eta lurrustel nahasketa erabiliz, eta altsumak erdi-lurperatu. Hurrengo neguan, altsumek sustraiak egin dituztenean, erauzi eta birlandatu behar dira landare berriak lortzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Altsuma Bizi Baratzea webgunean, Jakoba Errekondo,
* ↑ Altsuma Harluxet hiztegian.
* ↑ Jakoba Errekondo. (2019ko otsailaren 17a). Hurritza edo hurrondoa. Argia (Noiz kontsultatua: 2020-04-24).
* ↑ Garai, Egaña eta Gorospe (Itsasmendikoi). Landare ekoizpena. .

## Ikus, gainera

* Altsumatzea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q960522
* Multimedia: Suckers / Q960522
# Altube (ibaia)

Altube ibaia Gorbeian jaiotzen diren (1.484 metro) Arnauri erreka eta Altube erreka elkartzean sortzen den ibaia da, Orozkoko (Bizkaia) udalerria zeharkatzen duena. Bere urak Nerbioi ibaira isurtzen ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak.

## Ikus, gainera

* Altube

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253248
* Multimedia: Altube River / Q12253248
# Altubeko mendatea

Altubeko mendatea (620 metro) Bizkaia eta Araba artean dagoen mendate bat da, izena eman dion Arabako Altube herriaren ondoan kokatua. Handik igarotzen dira Bilbo eta Gasteiz hiriak lotzen dituzten errepide erabilienak, eta horrenbestez ibilgailuen trafiko handia du.
Ohiko abiapuntua da Gorbeiako mendilerroarantz egiten diren mendi ibilaldietan.

## Autobideak

Altubeko mendatean AP-68 autobidea eta Gasteizerako N-622 errepideak bat egiten dute.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendateak
* Altube

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253249
# Altubeko ur-jauzia

Altubeko ur-jauzia Araban dagoen ur-jauzia da izen bereko ibaian kokatuta dagoena, Urkabustaiz udalerriko lurretan, Izarratik gertu. 5-10 metroko jauzia egiten du urak eta behean putzu oso zabala sortzen du.

## Inguruko mendiak

Ur-jauzi honek Gorbeiako mendilerroko mendi garaiak gertu ditu.

## Bertara nola iritsi

Arantza herritik bi bide daude ur-jauzira heltzeko, bat Aientsa auzotik eta bestea Azkilarrea auzotik. Bide biak konbinatuz 9 km-ko ibilaldi zirkular egin ohi da ur-jauzia bisitatzeko.

## Erreferentziak

* ↑ «Lamioxin urmaela eta Altubeko ur-jauziak (3,4 km)» www.uragentzia.euskadi.eus (Uraren Euskal Agentzia) 2014-10-01 (Noiz kontsultatua: 2019-04-24).
* ↑ «Arantza-Arruzpi-Aientsa-Putzubeltz-Arantza» Wikiloc - Rutas del Mundo (Noiz kontsultatua: 2019-04-20).

## Ikus, gainera

* Aitzondoko ur-jauzia (Gipuzkoa)
* Bisusta ur-jauzia (Nafarroa)
* Delikako ur-jauzia (Araba)
* Goiuriko ur-jauzia (Araba)
* Xorroxin ur-jauzia (Nafarroa)

## Kanpo estekak

* Altubeko ur-jauzia - Cascada de Altubeltubeko ur-jauzia ezagutzeko URAk proposatzen duen ibilbidea. Uraren Euskal Agentzia.
* Datuak: Q63313505
# Altstrimmig

Altstrimmig Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Cochem-Zell (barrutia)|Cochem-Zell]] barrutian. 2014an 347 biztanle zituen 8,9 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q445812
* Multimedia: Altstrimmig / Q445812
# Amaia Aranzabal

Amaia Aranzabal (Bergara, Gipuzkoa, 1963ko abenduaren 8a) euskaldun mendizalea da. Historiako lehenengo euskal emakumea izan zen zortzimilako batera igotzen. Izan ere, Cho Oyura (8.201 m) iritsi zen 1992ko irailaren 16an Josu Bereziartua azpeitiar mendizalearekin batera. Egun gutxi batzuk geroago, Pilar Ganuza tontor bera zapaldu zuen, zortzimilako bat lortzen lehendabiziko emakume nafar bihurtu zena. Halaber, Amaiak parte hartu zuen, urte hartan bertan, Everestera joan zen espedizioan.
Ibilbideari herriko "Pol-pol" mendi-taldearekin ekin zion, gerora "Lagun onak" azpeitiar taldean sartu zelarik. Pirinio eta Alpeetan ibili eta gero, hainbaten moduan Himalaian segitu zuen ibilbidea.
Josu Bereziartuarekin ezkondua dago eta 2 seme-alaba dituzte, Ainhoa eta Aintzel.

## Erakusketa

* 2024ko urtarrilean Gailurretan izan gaitun erakusketa zabaldu zuten Iruñeko Planetarioan 1924tik bidea urratu duten Euskal Herriko emakume alpinista eta eskalatzaile aitzindariei buruzkoa.

## Erreferentziak

* ↑ Telebista, Euskal Irrati. «Amaia Aranzabal, zortzimilako bat igo zuen lehen emakume euskalduna» www.eitb.eus (Noiz kontsultatua: 2020-09-16).
* ↑ «Cho Oyu - Wikiwand» www.wikiwand.com (Noiz kontsultatua: 2020-09-16).
* ↑ El blog de Roge. blogseitb.eus (Gaztelaniaz)
* ↑ «Gaitun, baita mendian ere» Berria 2024-01-15 (Noiz kontsultatua: 2024-01-16).

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko alpinismoaren historia
* Euskal Herriko mendiak

## Kanpo estekak

* "Mendiaren xarma" (Emakunde, 1992ko martxoa)
* Amaia Aranzabal. Eusko ikaskuntza
* Datuak: Q52418006
# Amaia Andrés

Amaia Andrés Berakoetxea (Donostia, Gipuzkoa, 1966ko ekainaren 26a) atleta profesional ohia da, 800 metroko proban espezializatua. Atletismoan Beasainen hasia, Ordizia Kirol Elkarteko kidea izan zen.

## Ibilbidea

Zazpi aldiz izan da Espainiako txapelduna 800 metrotan: pista estalian sei (1986 eta 1995 artean) eta behin aire librean (1993).
Behin izan zen Olinpiar Jokoetan, 1992an hain zuzen ere. Hona hemen bere emaitzak txapelketa nagusietan:
| Urtea | Txapelketa | Lekua | Postua | Froga |
| 1991 | Mediterraneoko Jokoak | Atenas (Grezia) | 5.a | 800 m. |
| 1992 | Olinpiar Jokoak | Bartzelona (Espainia) | 5.a (1. erronda) | 800 m. |
| 1993 | Mediterraneoko Jokoak | Narbonne (Frantzia) | 3.a | 800 m. |

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Entziklopedia
* ↑ www.sports-reference.com
* Datuak: Q12253280
# Apache (The Shadows)

The Shadows Jerry Lordan musikariak idatzitako abesti bat da. 1961ean The Shadows ingeles musika taldeak 1960ean lehenbiziko bertsioa kaleratu zuen.

## Kanpo estekak

* The Shadows taldearen Apache abestia entzungai
* Datuak: Q616563
# Apache (filma)

Apache (euskaraz Apatxe) 1954ko Robert Aldrich estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako western film bat da. Paul Wellman idazlearen Bronco Apache eleberrian oinarritua dago. Burt Lancaster aktoreak antzeztu zuen.
Amerindiarrei western generoan fil iraultzailea izan zen, ordurarte ia beti eman ohi zitzaien etsai edo gaizto papera iraultzeaz gain, protagonista bera amerindiarra eta filmeko pertsonai nagusi eta ona bezala agertzen baitsa.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mendebalde Urruna. Estatubatuar kolono eta soldaduen aurka borroka luze eta latza mantendu izan ondoren, Geronimo azken buruzagi apatxe matxinatua atzemana eta Floridako erreserbara bidalia izan da. Baia apatxe herriko gerlari ausart eta harroena den Massa (Burt Lancanster) porrota onartzeari uko egin eta estatubatuar zalduneriari buruargiz aurre egingo dio. Amaiera heltzear dela, bere borrokan tinko mantendu behar duela jabetuko da, ez bakarrik bere bizia salbatzeko, baita apatxe herriaren harrotasun eta duintasuna gordetzeko ere.

## Aktoreak

* Burt Lancaster: Massai
* Jean Peters: Nalinle
* John McIntire: Al Sieber
* Charles Bronson: Hondo (edota Charles Buchinsky)
* John Dehner: Weddle
* Paul Guilfoyle: Santos
* Ian MacDonald: Clagg
* Walter Sande: Beck teniente kolonela
* Morris Ankrum: Dawson
* Monte Blue: Geronimo

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q2522433
# Apache (Oklahoma)

Apache Oklahomako herri bat da. Caddo konderrian kokatua dago. 2010ean 1.444 biztanle zituen, 5,22 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Caddo konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3287188
# Apache Junction (Arizona)

Apache Junction Arizonako hiri bat da. Pinal konderrian kokatua dago. 2010ean 35.840 biztanle zituen, 90,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pinal konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79829
* Multimedia: Apache Junction, Arizona / Q79829
# Apachyidae

Apachyidae Dermaptera ordenaren intsektu familia txiki bat. Forficulina subordenaren bederatzi familietako bat da eta barruan bi genero ditu, biak Apachyinae subfamiliakoak.

## Aipamenak

Henrik Steinmannek bere The Animal Kingdom, liburuan aipatu zuen, Brindle The Dermaptera of Africa liburuan eta beste bi egileek ere jaso dute.

## Generoak

Familiak genero hauek ditu:
* Apachyus
* Dendroiketes

## Erreferentziak

* ↑ Dermaptera of Africa, 1973.
* ↑ Chen & Ma (2004). Fauna Sinica.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) The Earwig Research Centre's Apachyidae database Instructions: type Apachyidae in the "family" field and click "search".
* Datuak: Q2858097
# Apacilagua

Apacilagua Hondurasko Choluteca departamenduko udalerri bat da. 2013ko datuen arabera 9024 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística. Censo de Población y Vivienda 2013. (Noiz kontsultatua: 2020-05-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2360971
# Apache HTTP zerbitzaria

Apache HTTP zerbitzaria, edo soilik Apache, web zerbitzari mota bat da.

## Historia

Hasiera batean, existitzen zen web zerbitzari bakarra CERN-eko httpd izan zen. Horren ostean, beste batzuk agertzen hasiko ziren, NCSA-eko httpd bezala, Illinois unibertsitatekoa. doakoa zen eta bertsio ezberdinak existitzen ziren plataforma ezberdinentzat. 1995. urtean, erabiliena zen, baina NCSAk utzita zeukan bere garapena. Produktu ona zenez, programatzaile ezberdinak partxeak eta funtzionaltasun berriak sortzen hasi ziren, produktu onari jarraipena emanez. Horrela, partxez egindako web zerbitzaria sortu zen, “a patchy server”. Apache jaio zen. Esan daiteke, software librearen funtzionamenduaren eta onuren adibiderik garbienetarikoa dela Apache.

## Ezaugarriak

Aipatu behar da konfigurazio fitxategiak nagusiki hiru direla: httpd.conf, access.conf eta srm.conf. Hiru hauetatik lehenengoa baino ez da erabiltzen, garapenera dedikatzen direnek esaten dutenaren arabera, argiago delako.
Nola abiarazten den Linux banaketaren araberakoa da. SuSEn adibidez, /etc/init.d/ barruan script bat egongo da. Beste zerbitzu batzuk bezala /etc/init.d/rcapache {start | stop | restart | reload }. Dena den, banaketaz gain, Apache-ren bertsioa ere begiratu beharko da. Egun 2.0 gorakoak erabiltzen dira. whereis apache edo whereis apache2 bezalako aginduak erabilgarriak izango dira.

## Web orrialdeen kokapena

Kokapena ezberdina izan daiteke, /var/www edo /srv/www edo baliteke beste banaketetan batean beste leku batean egotea. www barruan htdocs izeneko karpeta egoten da, eta hor kokatu behar dira webguneko fitxategiak.
Beraz, apache2 paketea instalatzen bada, /srv/www/htdocs karpetan index.html izeneko html formatuko fitxategi bat uzten bada eta httpd demonioa martxan jartzen bada, web zerbitzaria funtzionamenduan egongo da. Hurrengo urratsa funtzionamendu hori txukuntzea da.
Konfigurazio fitxategi nagusia apache2 zerbitzarian /etc/apache2/httpd.conf da, nahiz eta Ubuntu Linuxen /etc/apache2/apache2.conf izan. Bertsioak bertsio, beti egongo da desberdintasunen bat banaketa eta bertsioaren arabera, baina Linux-ekin trebatu ahala, diferentzia hauek gero ñimiñoagoak izango dira. Beste konfigurazio fitxategi bat dago, /etc/apache2/ports.conf. Fitxategi honetan, berez, Listen 80 agertuko da. Horrek esan nahi du apache-ko daemon-a entzuten egongo dela 80. portutik. Aldatu daiteke. Zergatik? Eta /etc/apache2/default-server.conf fitxategiaren barruan, zehazten da zein den lehenetsitako gunea webgunea gordetzeko.
Jakina, Windows makinentzako ere Apache badago.

## Ikus, gainera

* Apache webgunea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11354
* Multimedia: Apache HTTP Server / Q11354
# Apache konderria (Arizona)

Apache konderria (ingelesez: Apache County) Arizonako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua St. Johns da. 2010eko zentsuaren arabera 71.518 biztanle zituen, Apache kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Apache konderriak 29.055,62 kilometro koadro ditu. Horietatik 54,18 ura dira. Beste 29.001,44 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,41 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 71.518 pertsonetatik 18.681 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 4.113 dira. 157 beltzak edo afroamerikarrak. 51.360 amerikar natiboak ziren eta 24 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 185 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 27 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.084 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q58771
* Multimedia: Apache County, Arizona / Q58771
# Apachetako gudua

Apachetako gudua 1814ko azaroak 9an gertatu zen Mateo Pumacahua brigadierraren tropa abertzaleen eta Arequipako goarnizio errealistaren artean, Francisco Picoaga mariskalaren agindupean, azken hau garaitua izan zelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5723195
# Apachita

Apachita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Apachita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cu9Si10O29 * 11H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Apachite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3620564
# Anadia (Alagoas)

Anadia Brasilgo udalerri bat da, Alagoas estatuan kokatua. 13.811 biztanle ditu 186,135 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Alagoas

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2028005
* Multimedia: Anadia (Alagoas) / Q2028005
# Anadia (generoa)

Anadia Gymnophthalmidae familiako narrasti genero bat da.

## Espezieak

* Anadia altaserrania Harris & Ayala, 1987
* Anadia bitaeniata Boulenger, 1903
* Anadia blakei Schmidt, 1932
* Anadia bogotensis (Peters, 1863)
* Anadia brevifrontalis (Boulenger, 1903)
* Anadia bumanguesa Rueda Almonacid & Caicedo, 2004
* Anadia escalerae Myers, Rivas & Jadin, 2009
* Anadia hobarti La Marca & García Pérez, 1990
* Anadia marmorata (Gray, 1846)
* Anadia mcdiarmidi Kok & Rivas, 2011
* Anadia ocellata Gray, 1845
* Anadia pamplonensis Dunn, 1944
* Anadia pariaensis Rivas, La Marca & Oliveros, 1999
* Anadia petersi Oftedal, 1974
* Anadia pulchella Ruthven, 1926
* Anadia rhombifera (Günther, 1859)
* Anadia steyeri Nieden, 1914
* Anadia vittata Boulenger, 1913

## Kanpo estekak

* Datuak: Q602765
* Multimedia: Anadia / Q602765
* Espezieak: Anadia
# Anna Txitxerova

Anna Vladimirovna Txitxerova (errusieraz: Анна Владимировна Чичерова; 1982ko uztailaren 22a) errusiar altuera jauzilaria da. Urrezko domina lortu zuen 2012ko Londresko Olinpiar Jokoetan eta 2011ko Atletismo Munduko Txapelketan eta jatorriz brontzezko domina eman zioten 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan. 2007an eta 2009an Munduko Txapelketan txapeldunordea izan zen, eta brontzezko domina 2013an eta 2015ean.
2016ko maiatzean, jakinarazi zen 2008ko Jokoetako laginak berriz ikuskatzean errendimendua hobetzeko botiketarako 31 aurkikuntza positibo aurkitu zituztela. Froga positibo horietako bat Txitxerovarena zela onartu zuten. 2016ko urriaren 6an, COIk baieztatu zuen Txitxerovak dopin proba batean huts egin zuela, turinabola 2008ko laginean zegoela eta brontzezko domina kendu ziola. Domina, azkenean, Chaunte Lowe jatorrizko 6. sailkatuari esleitu zitzaion, 4. eta 5. postuetako altuerako jauzilariak positibo eman zutelako beraien probetan.
2018ko uztailaren 23an, lehiaketa nazionalera itzuli zen 1,90 m-ko jauzia egin zuen eta biharamunean, deskalifikatu egin zuten, atletak IAAFi 2018ko Europako Atletismo Txapelketan parte hartu ahal izateko eskatu zion.
2019an, 2,01 saltatu zuen Pista Estalian bi aldiz, hiru eguneko aldearekin. 36 urterekin, jauzi hoti berdindu zuen Masters W35 Munduko Errekorra berdinduz, nahiz eta Pista Estalian egin zuenez, ez dituzte errekor gisa aitortu.
2019ko irailean, Chicherovari, Elena Lashmanovari batera eta IAAFeko Atletismo Munduko Txapelketarako baimena ukatu zitzaion.

## Lorpenak

* Bydgoszcz 1999 Munduko Jubenil Txapelketa - 1. (1'89)
* Santiago de Chile 2000 Munduko Junior Txapelketa - 4. (1'85)
* Beijing 2001 Joku Unibertsitarioak - 8. (1'85)
* Birmingham 2003 Munduko Pista Estaliko Txapelelketa - 3. (1'99)
* París 2003 Munduko Txapelketa - 6ª (1'95)
* Budapest 2004 Munduko Pista Estaliko Txapelelketa - 2ª (2'00)
* Atenas 2004 Joku Olinpikoak - 6ª (1'96)
* Madrid 2005 Europako Pista Estaliko Txapelketa - 1ª (2'01)
* Helsinki 2005 Munduko Txapelketa - 4ª (1'96)
* Gotemburgo 2006 Europako Txapelketa - 7ª (1'95)
* Londres 2012 Joku Olinpikoak - 1ª (2'05)

## Marka Pertsonalak

| Mota | Proba | Marka | Lekua | Data | Oharrak |
| Aire Libre | Altuera jauzia | 2,07 m | Txeboksary, Errusia | 2011ko uztailaren 22a | Denbora guztietako 3.a |
| Pista Estalia | Altuera jauzia | 2,06 m | Arnstadt, Alemania | 2012ko otsailaren 4a | Denbora guztietako 3.a |
* Sei aldiz Errusiako altuera jauziko txapelduna: 2004, 2007-2009, 2011-2012

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6300
* Multimedia: Anna Chicherova / Q6300
# Anna Ulianova

Anna Ilinitxna Jelizarova-Ulianova (errusieraz: Анна Ильинична Елизарова-Ульянова; Nizhny Novgorod, 1864ko abuztuaren 26a/abuztuaren 14a – Mosku, 1935ko urriaren 19a) errusiar militante, kazetari eta idazle boltxebikea izan zen; Vladimir Leninen arreba zaharra.

## Biografia

1886an, 22 urterekin, ikasleen mugimendu iraultzailean sartu zen. 1887an, bere neba Aleksandr Ilitx Ulianov, Alexandro III.a Errusiakoa tsarraren kontrako kale egindako atentatu asmoetan ibili zenez gero, Anna Ulianova atxilotu eta deportatu egin zuten, Kokuxkino, Kazan eta Samara hirietan deportazio-aldia jasanez (Aleksandr Ulianov, atxilotua izateaz gain, heriotza-zigorrez kondenatu eta exekutatu zuten).
1894an, Moskun mugimendu marxistarekin bat egin zuen, eta laster, bere neba Vladimirrek (Leninek) zuzentzen zuen Langile Klasearen Askapenerako Borroka Batasunarekin bat egin zuen. 1897an, lehen aldiz, erbestera joan zen. 1898tik aurrera, Errusiako Langileen Alderdi Sozialdemokrataren kide izan zen. Leninen Kapitalismoaren garapena Errusian lana argitaratzen lagundu zuen. 1900 eta 1902 artean erbestean egon zen, Iskra aldizkariarentzat lan egiten. 1903tik aurrera, Errusiara itzuli ostean bere lana batez ere argitalpenari (Vpered –“Aurrera”- argitaletxearen arduradun izan zen, eta Leninen Materialismoa eta Enpirokritizismoa lanak argitaratu zituen) eta itzulpengintzari (Wilhelm Liebknechten lanak errusierara itzuli zituen) eman zion, baina ez zen kaleko lan politikotik aldendu: 1905eko Errusiako Iraultzan parte-hartzaile aktiboa izan zen. 1913tik aurrera, Pravda egunkariaren eta Prosvestxenie –“Ilustrazioa”- aldizkariaren argitalpenen arduradun izan zen, eta 1914an Rabotnitsa –“Emakume Langilea”- atera zuen taldean egon zen. 1917 artean sei aldiz atxilotu zuten.
1917an, azken aldiz askatu ostean, Pravdaren erredakzioan sartu zen berriz. Urriko Iraultza Sozialistaren ostean, Giza Segurtasunerako Herri Komisariotzan (1917-1918) eta Hezkuntzarako Herri Komisariotzan (1918-1921) lan egin zuen. Alderdiaren Historiaren Komisioan eta Marx-Engels-Lenin Institutuan lan egin zuen gero. Proletarskaia revolutsija –“Iraultza proletarioa”- aldizkaria argitaratu zuen eta Leninen biografia bat idatzi zituen- 1932an erretiratu eta 1935an hil zen.
Mark Jelizarov, Errusia sobietarra zenaren Garraiorako Lehen Herri-Komisarioarekin ezkondu zenez, bere bizitzako azken urteetan Ana Jelizarova bezala sinatzen zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Jelizarova (Ulianova), Anna, K17 2017-10-30. CC0 Domeinu Publikoa
* Datuak: Q4174883
* Multimedia: Anna Yelizarova / Q4174883