OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Acatlán (Pueblako udalerria)

Acatlán Mexikoko udalerri bat da. Hidalgo estatuan kokatua dago. 2010ean 33.865 biztanle zituen 607,78 km²ko azaleran. Herriburua [[Acatlán de Osorio (Acatlán)|Acatlán de Osorio]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9035926
* Multimedia: Acatlán Municipality, Puebla / Q9035926
# Adolfo Ballivián

Adolfo Ballivián Coll (La Paz; 1831ko azaroaren 15a - Ñucchu, Chuquisaca, Bolivia; 1874ko otsailaren 14a) Boliviako militarra, musikari eta politikaria izan zen, Boliviako presidentea 1873ko maiatzaren 9tik bere kargua utzi zuen 1874ko urtarrilaren 31 arte.

## Biografia

Adolfo Ballivián 1831ko azaroaren 15ean jaio zen La Paz hirian, Bolivian . José Ballivián y Segurola Zelarayán Boliviako presidente ohiaren eta gerrako heroiaren semea zen. Heziketa handikoa, leku askotara bidaiatzeko aukera izan zuen. Indar armatuetako kidea, hizlaria, musika klasikoko konpositorea, idazlea eta kongresista izan zen.
Oso txikitatik bere aita Peru-Boliviako Konfederazioko guduetan lagundu zuen eta Ingaviko guduan ere parte hartu zuen.
Bere lehen bidaietan, aitarekin erbestean bizi zenean, Carmen Grimwood Allende de Quillota ezagutu zuen Valparaíson, Txile, eta harekin ezkondu zen. Adolfo Ballivián Grimwood izeneko seme bat ere izan zuen, Kolonien Lurralde Nazionaleko ordezkari nazional gisa aritu zena

## Boliviako presidentea

Sorterrira itzuli zenean, kongresu eta kazetari karguak izan zituen, baina Morales presidentearen eta Kongresuaren eta gizarte zibilaren arteko harremanak okerrera egin zuenean Europara itzuli zen 1872an. Han zegoen oraindik kongresu eta konstituzionalistek bere izena aldarrikatu zutenean 1873ko hauteskundeetan hautagai gisa, Agustín Morales presidentearen ustekabeko hilketaren ostean (1872ko azaroan). Lehendakari hautatu zuten, ziurrenik, Boliviako historiako ordura arteko hauteskunde garbienak izan zirenetan.
Itzultzean, Tomás Frías Ametllerrek agintea transferitu zion 1873ko maiatzaren 4an, eta Ballivián Coll Boliviako historiako presidente gazteena bihurtu zen, hain zuzen ere, zaharrenaren atzetik (Paz Estenssoro).
Balliviánek "eztei-bidaia" labur bat izan zuen eta gero garai haietako ohikoa zen politikarien ohiko oposizio obstrukzionistari aurre egin zion. Era berean, ez zion lagundu bere presidentetzarako agintaldi laburra zilarrezko prezioen beherakada globalarekin bat egiteak, ordura arte Boliviarako esportazio produktu garrantzitsuena, eztainuarekin batera. Testuinguru horretan, Kongresuak ukatu zion Balliviani-ri bere premiazko eskaera Europan bi gerraontzi berri erosteko Boliviako Itsas Armada prekarioa, ia existitzen ez zena, Txilek Ozeano Bareko Boliviako subiranotasunarekiko egindako erronkei jarraituz. Kongresuaren gaitzespen hori oso deitoragarria izango litzateke geroago boliviarrentzat, 1879an Txileren aurkako gerra azkenean lehertu zenean.
Tragikoki, Adolfo Ballivián presidenteak sabeleko minbizia izan zuen boterera iritsi eta hilabete gutxira, eta 1874ko otsailaren 14an hil zen. Estatu Kontseiluko presidenteak ordezkatu zuen, Tomás Frías Ametller berak, bederatzi hilabete lehenago lehendakaritza transferitu ziona.

## Erreferentziak

* ↑ Mcnbiografias. Ballivián Coll, Adolfo (1831-1874).. .
* ↑ eldiario.net. 1874- Fallece Adolfo Ballivián Coll. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q364994
* Multimedia: Adolfo Ballivián / Q364994
# Adolfo Domínguez

Adolfo Domínguez (A Pobra de Trives, Ourense, 1950eko maiatzaren 14a) espainiar jostuna da.
Espainiar diseinatzaile nagusietako bat da, eta sorkari estilizatu soilengatik da ezaguna. Filosofia eta Letretako ikasketak egin zituen Santiagoko Unibertsitatean. 1968an, Parisa joan zen estetika- eta zinema-ikasketak egitera Vincennesko Unibertsitatera. 1973an, Londresen urtebete egon ondoren, jaioterrira itzuli zen, eta aitaren jostundegi txikia zena Adolfo Domínguez enpresa bihurtu zuen, anaia Jesusekin batera. Karreraren goren unea 1984 inguruan izan zen, besteak beste, 80ko hamarraldiko zimurra ederra da esloganaren —gizonezkoen modako paradigma bihurtu zen esloganaren— arrakastari esker. Adolfo Domínguezen irudia erradikalismo isilagatik bereizi da, abstrakzio modernoaren ondorengo den estetika soil sakon batetik abiatuta modaren mundua eraldatzeko indarrarengatik. Horregatik da, beharbada, diseinatzaile industrialaren papera beretu duen jostun bakarretakoa. Egun, gizonezko eta emakumezkoen arropa, lurrinak eta bestelako osagaiak saltzen ditu Europa, Amerika eta Asiako hiriburu nagusietan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Adolfo Domínguezen web-orria
* Datuak: Q365063
* Multimedia: Adolfo Domínguez / Q365063
# Adolfo Fernández Casanova

Adolfo Fernández Casanova (Iruñea, 1843ko urtarrilaren 14a - Madril, 1915eko abuztuaren 11) nafar arkitektoa izan zen. Sevillako katedralaren zaharberritze lanetan nabarmendu zen.
* Datuak: Q5658011
* Multimedia: Adolfo Fernández Casanova / Q5658011
# Adolfo Castaños

Adolfo Castaños Garrofé (Bartzelona, 1954ko irailaren 7a-Eibar, 2021eko martxoaren 9a) gaztelaniaz aritu zen idazle, poeta eta ekintzaile kataluniarra izan zen. Euskal Herriarekin lotura berezia izan zuen. Maria Angeles Igartua eibartarrarekin ezkonduta zegoen.

## Biografia

Adolfo Castaños Garofé 1954ko irailaren 7an jaio zen Bartzelonan, erbesteratu anarkisten familia batean. Bere hezkuntza, eskola eta batxilergoaren ondoren, autodidaktikoa izan zen, etengabeko ezagutzaren bilaketan oinarritua. Hamazazpi urterekin hasi zen poesia idazten, eta hiru urte geroago egin zuen lehen argitalpena. 1974an, María Ángeles Igartuarekin ezkondu zen, eta harekin bikote literarioa egin zuen hil zen arte. Harreman hori, Maria Angeles Igartua euskal jatorrikoa izanik, Euskal Herriarekin eta frankismo eta trantsizio garaian hemen izan ziren mugimendu politikoekin lotu zuen. Erretiroa hartu ondoren, 2014an, denboraldi luzeak ematen zituen Eibarren.
Maria Angelesekin ezkondu ondoren, 1975ean, senar-emazteek Bartzelona utzi eta Madrilera joan ziren. Han, Castañosek bere lehen liburua argitaratu zuen, poesia errezitaldiak eta literatur topaketak egiten hasi zen, eta langile mugimendu libertarioarekin lotu zen. 1981ean, A Coruñara joan ziren bizitzera, handik urte batzuetara Bartzelonara itzultzeko. Han, beste anarkista batzuekin batera, emaztearekin eta alabarekin batera, auzoko Ateneo libertario bat sortu zuen Bartzelonan. Baita León Felipe talde poetikoaren sortzaileetako bat ere izan zen; talde horrekin errezitaldi poetikoak antolatu zituen Bartzelonan, Salamancan, Madrilen, Santanderren, Zaragozan eta Euskadin, ateneoetan, pentsiodunen etxeetan, bizilagunen elkarteetan eta okupa-etxeetan.
Bere lana 50eko poeten belaunaldiarekin lotzen da, 68koarekin baino gehiago, adinaren arabera egokituko litzaiokeenarekin. Eragin ezberdinak izan zituen, horien artean Antonio Machado, Jaime Gil de Biedma edo José Agustín Goytisolo. Poesia eta kultur dibulgazioko artikuluak idatzi zituen hainbat komunikabidetan.

## Obra

* La libertad y el desarraigo, 1997.
* Ahora que dicen que viene un tiempo nuevo
* La Barcelona rebelde. Guia de una Ciudad silenciada. Abel Rebollo, Abel eta Abel Pazekin elkar lanean egina. Octaedro, 2004, 315 or. ISBN: 9788480636285.

## Erreferentziak

* ↑ http://adolfocastanyos.blogspot.com/1977/03/LaLibertadYElDesarraigo.html

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Idazlearen bloga.
* (Gaztelaniaz):Poetari eskainitako omenaldia Bilbon, 2022an.
* (Gaztelaniaz):2017ko elkarrizketa Culturasdenorta aldizkarian.
* Datuak: Q105898843
# Adolfo Díaz

Adolfo Diaz Recinos (1875eko uztailaren 15a - 1964ko urtarrilaren 29a) Nikaraguako presidentea izan zen 1922tik 1917 eta 1926tik 1929ra.
Costa Rican jaio zen, eta La Luz y Los Angeles Mining Company-ko idazkari bezala lanean aritu zen. Konpainia hau Delawarekoa zen (AEB) eta munduko urre mehatze handienak zituen La Sinua, Nikaragua ekialdean.
# Adrara San Martino

Adrara San Martino Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 2.169 biztanle ditu, 12,61 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Adrara San Martinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Adrara San Rocco Berzo San Fermo Foresto Sparso Grone Monasterolo del Castello Sarnico Viadanica Vigolo Villongo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q95052
* Multimedia: Adrara San Martino / Q95052
# Adrada de Haza

Adrada de Haza, hiribildu eta udalerri baten izena da, INE-003 kodeduna, Gaztela eta Leonen, Aranda de Dueroko barruti judizialean dagoena, Burgosko probintziaren hegoaldeko muturrean.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 252 biztanle zituen.

## Biztanleguneak

Adrada de Haza, biztanlegune bakarraz osatutako udalerria da.

## Ezaugarri orokorrak

Burgosetik 110 kilometroko distantziara dago.

## Demografia

Bilakaera demografikoa :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2009 |
| 644 | 745 | 760 | 721 | 695 | 743 | 635 | 595 | 397 | 317 | 272 | 252 |

## Ikus, gainera

* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Burgosko Aldundi Probintziala - Adrada de Haza
* Datuak: Q1113505
* Multimedia: Adrada de Haza / Q1113505
# Adrada de Pirón

Adrada de Pirón Segoviako udalerria da, Comarca de Segovia eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 50 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Segoviako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1648471
* Multimedia: Adrada de Pirón / Q1648471
# Adrar des Ifoghas

Adrar des Ifoghas edo Adrar des Iforas (tamasheqez: ⴰⴷⵔⴰⵔ ⵏ ⵉⴼⵓⵖⴰⵙ, Adrar n Ifoghas; arabieraz: أدرار إيفوغاس‎) Saharako goi ordokia da, ipar latitudeko 21º eta 18º artean dagoena, Tuaregek Azawad deitutako lurraldean, gehiena Mali ipar-ekialdeko Kidal eskualdean, eta zati txikiago batzuk Aljeriako Adrar eta Tamanrasset probintzietan. 250.000 kilometro koadroko ditu luze-zabalean. Aïr, Hoggar eta Tibestirekin batera, Saharako mendigune garrantzitsuenetako bat da.

## Etimologia

Tamasheqez (tuareg hizkuntzaz) Adrar (edo Adagh) hitzak "mendia" esan nahi du. Ifogha hitza berriz, "Kel Ifoghas", eskualdeko klan nagusiaren izenetik dator.

## Geografia

Adrar des Ifoghasen arroka metamorfikoak eta granitoa dira nagusi, harearriak iparraldean, eta oso higaturik daude. Harri mokor handiek paisaia kaotikoa eratzen dute. Batez besteko garaiera 600 m ingurukoa da eta puntu gorena 890 metroan dago. Haranak zabalak dira. Iparraldekoak Tanezroufterantz irekitzen dira, mendebaldekoak Telemsi aldera, hegoaldekoak Azawagh ibai fosilerantz eta ekialdekoak Tamesnako zabaldirantz.
Mendebaldeko isurialdean eta haranetan saheliar klima dago. Baina, erliebeari esker, uztaileko montzoiak euri gehiago ekartzen du Saharako beste lekuetan baino (150 mm inguru, urteko). Ekialdeko isurialdean eta gainetan prezipitazio hauek berehala lurruntzen dira, baina iraupen laburreko belar berdea haztea ahalbidetzen dute. Zuhaitzak oso bakanak dira, haranetan izan ezik.
Herri nagusiak Kidal, Adjelhoc, Boughessa, Essouk eta Tessalit dira.

## Biztanleak

Kel Adagh tribuko tuareg nomadek mendebaldeko isurialdeko larreetan zaintzen dituzte beren azienda-taldeak (zebuak, dromedarioak, ahuntzak eta ardiak) lehorte aldietan ekialdeko isurialdekoak baino egokiagoak baitira. Tamaina txikiko palmondo sail batzuk daude, erdipurdiko fruitu ekoizpena ematen dutenak, eta artatxiki zein gari alorrak.

## Historia

Aspaldiko denboretan Adrar Afrikako Iparraldea eta Mendebaldea lotzen zituzten karabanen igarobidea zen. Hori zela eta, Erdi Aroan eskualde aberatsa zen. Karabanen pausaleku garrantzitsuenetako bat Tadamakat izan zen. XVI. mendearen hasieran Songhai Inperioaren zati zen.

## Erreferentziak

* Artikulu hau idazteko Frantsesezko Wikipediako Adrar des Ifoghas artikuluko informazioa erabili da.
* 1 2 3 4 5 Crucifix, Isabelle, Adrar des Iforas Encyclopædia Universalis
* ↑ Sidiyene, Ehya Ag, Des arbres et des arbustes spontanés de l'Adrar des Iforas (Mali) Orstom/Cirad

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Adrar des Ifoghas - Wikivoyage
* Datuak: Q366665
* Multimedia: Adrar des Ifoghas / Q366665
# Adradas

Adradas Soriako probintziako udalerria da. Soriatik, probintziako hiriburutik, 53 kilometrora dago. Udalerriak 67,45 km²ko azalera dauka, eta 2006ko erroldaren arabera 86 biztanle bizi ziren herrian.

## Ikus, gainera

* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q829225
* Multimedia: Adradas / Q829225
# Adrados

Adrados Segoviako udalerria da, Comunidad de Villa y Tierra de Cuéllar eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 168 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Segoviako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1650185
* Multimedia: Adrados / Q1650185
# Adranosita

Adranosita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Adranosita mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(NH4)4NaAl2(SO4)4Cl(OH)2}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Adranosite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19726921
# Adranosita-(Fe)

Adranosita-(Fe) mineral bat da.

## Ezaugarriak

Adranosita-(Fe) mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(NH4)4NaFe^{3+}2(SO4)4Cl(OH)2}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Adranosite-(Fe): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19726954
# Adilette

Adilette Adidas markak bere kirol txankleten modeloetarako erabiltzen duen izena da. Jatorrizko eredua txinal bat da, eta hortik askoz gehiago eratorri dira, antzeko ezaugarriekin, hauen izena beti Adiletterenarekin batera agertzen delarik.

## Historia

Jatorrizko modeloa, 1972an sortua, poliuretanozko zola batez osatua zegoen, oinetako behatzak agerian uzten zituen zolaren alboetan itsatsitako zirrikitu finko batekin, zirrikituaren gainean jositako markako ohiko hiru zerrendekin apaindua. Lehenengoek eta klasikoenek zola ortopedikoa zuten, ildaska txikiekin, itsas urdin kolorekoa, eta inklinazioa zazpi zerrenda zuri eta urdinetan konbinatua.
Ondoren, kolore ugari erabili dira (urdin zerutiarra, urdin itsastarra, beltza, gorria, berdea, horia, grisa, bordele, marroia, morea, urreztatua, zilarra...), bai zerrendetarako, bai zoletarako; zenbait modelotan ez dira zerrenda horiek erabili, eta hiru orriko enblema erabili da (Trefoil modeloa) edo markaren izenarekin konbinatuta.
Oso bereizgarria da egitura erronboidala duen beheko zola sareztatua. Beste eredu oso ikusgarri bat zola ortopedikoa osatzen duten silikonazko punta txiki batzuk dituena da, oinaren oinean mikromasaje atsegin bat ematen dutenak; Adissage eta Santiossage izeneko bi modelo eratorri ditu. Adilettetatik eratorritako beste eredu batek, Woodiletteak, eskema bera jarraitzen du zola eta okertzeari dagokionez, baina barneko zolan egurrezko bi xafla fin izatearen aldaerarekin, ibiltzean sentsazio atsegin eta freskoa ere emanez.
Duramo modeloak estetika eta zola ortopediko bera du, luzetarako ildaskekin, baina latexezko pieza bakar batean egina. Adilette modeloaren azken txertaketetako bat Cloudfoam izan da, Adiletteren eredu eboluzionatu bat den arren, kolore ezberdinetako zerrenden ohiko konfigurazioari jarraituz, modeloaren jatorrizko zola baino bigunagoa den EVA gomazko zola ortopedikoa duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2824455
# Adilabad barrutia

Adilabad barrutia Indiako barruti bat da, Telangana estatuan. 2.741.239 biztanle ditu 16.128 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Nanded barrutia

## Ikus, gainera

* Telangana

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15211
* Multimedia: Adilabad district / Q15211
# Adil Osmanov

Adil Osmanov (Mosku, 2000ko uztailaren 2a) moldaviar judo borrokalari bat da. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen -73 kg kategorian.

## Nazioarteko palmaresa

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2024 | Paris | 03 ! | –73 kg |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Adil Osmanov Judoka» JudoInside (web.archive.org) 2024-07-31 (Noiz kontsultatua: 2024-08-11).
* ↑ (Frantsesez) «Adil Osmanov» Jeux Olympiques Paris 2024.

## Ikus, gainera

* Judoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak

(Ingelesez) Adil Osmanov International Judo Federation
* Datuak: Q125622249
* Multimedia: Adil Osmanov / Q125622249
# Adil Çarçani

Adil Çarçani (Fushëbardhë, 1922ko maiatzaren 15a - Tirana, 1997ko urriaren 13a) politikari albaniarra izan zen. Nazi-faxisten okupazioaren aurka borrokatu zen gaztetan gerrillari komunistekin, eta gerra amaitzean hainbat kargu izan zituen Albaniako gobernuan eta Alderdi Komunistan. Industria eta Meatzaritza ministro izan zen (1959), Lehen ministrorde (1965) eta Lehen ministro (1982-1991). Komunismoaren gainbehera zela-eta hainbat liberalizazio neurri erabaki zituen, alderdiak legeztatuz eta hauteskundeak deituz. 1994an lau urteko espetxe-zigorra ezarri zioten, erregimen komunistako buruzagi izandakoen epaiketaren ostean. Etxean atxilotuta zela hil zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q357219
# Adimen-koziente

Adimen-kozientea adimena neurtzeko erabiltzen diren test edo proba estandarren emaitzari deritzo. 1912 urtean erabili ziren lehen aldiz haurren adimen-adin eta adin kronologikoaren arteko zatiketa moduan. Gerora, froga estandar batek pertsona baten adimen-maila azaltzen duen neurketa adierazleari deitu zaio adimen-koziente, 100 balioa erreferentziatzat harturik eta 100etik gorakoak batezbestekoa baino adimentsuagoak eta 100etik beherakoak batezbestekoa baino adimen eskasagoa dutelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q170277
* Multimedia: Intelligence quotient / Q170277
# Adimen-mapa

Adimen-mapa ideiak, teoriak, jarduerak edo kontzeptuak garatu eta azaltzeko irudizko diagrama bat da. Horrela, ohikoa da adimen-mapak ideia-jasa eta antzeko talde-jardueretan erabiltzea, baina baita ikaskuntza-prozesuan laguntzeko ere, ideiak egituratu eta egitekoak antolatzeko.
Kontzeptu mapa kontzeptuen arteko lotura irudikatzeko soilik, modu zehatz batez, erabiltzen diren bitartean, adimen-mapak problemak ebatzi eta informazioa antolatzeko baliatzen dira, modu pertsonal eta biziago batez, irudiak erabiliz eta sormena bultzatuz; kontzeptu-mapen egitura zurrunaren aldean, adimen-mapek egitura radiala izaten dute, ikuspuntu jakin batek nagusitasuna izan ez dezan.

## Ikus, gainera

* Kontzeptu mapa.
* Kontzeptu mapa edo mapa mentalak egiteko software zerrenda.

## Kanpo estekak

* Zertarako adimen mapak

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «What is mind mapping? - Basics - Mindomo Help» help.mindomo.com (Noiz kontsultatua: 2020-09-15).
* Datuak: Q192833
* Multimedia: Mind maps / Q192833
# Al-Abwa

Al-Abwā' Rabighen dagoen herri bat da, Saudi Arabiako mendebaldeko kostaldean. Mahoma bertara sartu zen Badreko guduan, Safarreko 2an AH.
Abu Sufyan ibn al-Harithek bertan onartu zuen Islama.
Xiiten Hamabi Imametako Zazpigarrena, Mahomaren ondorengo zuzena, Musa al-Kadhim, herri honetan jaio zen.
Islamaren historiografiaren arabera Mahomaren ama zen Hazrat Amina bint Wahb hemen hil zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1051781
* Multimedia: Al-Abwa', Makkah Region / Q1051781
# Al-Ahsa

Al-Ahsa, Ahsa edo Hadjar (arabieraz: الأحساء‎, al-Aḥsāʾ; bertakoek al-Ḥasāʾ) Saudi Arabiako ekialdeko eskualdea da.

## Geografia

Persiar golkoaren ertzean dago, Kuwaiten eta Bahrainen artean. 60 kilometro zabal eta 500 kilometro luze den zerrenda bat hartzen du itsasertzean, eta 50.000 kilometro koadroko eremua du. Oasi eta aintzira asko daude. Al-Hufuf, Ad-Damman eta Dharan dira hiri nagusiak.

## Ekonomia

Arabiako penintsulako eskualderik emankorrena da (laboreak, fruituak, datilak). Beduino nomadek gameluak, asto zuriak eta, batez ere, ile motzeko ardiak hazten dituzte. Bestalde, Al-Hasako petrolio-hobiak munduko emankorrenetakoak dira (Abqaiq, Ayn Dar, Damman, Al-Qatif), eta handik abiatzen dira Arabian zeharreko petrolio-bideak. 1938an, petrolio-hobiak aurkitu zituzten Dammanen, eta ondorioz, eskualdeak modernizazio-prozesu azkarra izan zuen. 1960ko hamarkadaren hasieran, eguneko milioi bat barril petrolio (160.000 m$^3$) ekoizten ziren.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q311341
# Al-Ahli Arab ospitalea

Al-Ahli Arab ospitalea Gaza hirian dagoen ospitalea da. Hiriaren hegoaldeko Al-Zaytoun auzoan du egoitza, eta Jerusalemgo Eliza Anglikano Episkopalianoak kudeatzen du. Hiriko ospitale zaharrenetako bat da, 1882an sortua.

## Ospitalearen historia
### Bilakaera

Ospitalea 1882tik dago martxan, eta Ingalaterrako Elizaren Misioaren Elkarteak sortu zuen. Geroago, Hegoaldeko Bataiatzailearen Misio Medikoak ospitalea administratu zuen 1954 eta 1982 artean. 1980tik, ospitalea Jerusalemgo Eliza Anglikano Episkopalianoak zuzentzen du, Jerusalemen.

### 2023 Israel-Gaza gerra

2023ko Israel-Gaza Gerran, urriaren 17ko gauean, asteartean, eztanda bat izan zen ospitalean. Israelek egindako erasoen ondorioz lekualdatutako milaka pertsona zeuden ospitaleko patioan. Horren ondorioz, 500 palestinar baino gehiago hil ziren eta 600 zauritu baino gehiago, Palestinako Osasun Ministerioaren lehen informazioen arabera.. Leherketa Israeli leporatzen zioten akusazio zabalduen artean, AEBk ez zuen egoki ikusi sarraskiaren gaineko nazioarteko ikerketa independente bat.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Paulsen, David. (2023-10-16). «Anglican hospital among facilities struggling to respond to growing humanitarian crisis in Gaza» Episcopal News Service.
* ↑ (Ingelesez) «‘Living stones’ of Al Ahli Arab Hospital build a ministry of healing, witness in Gaza» episcopalnewsservice.
* ↑ (Ingelesez) «Gaza hospitals are ‘facing catastrophe’, says Archbishop of Canterbury» The Archbishop of Canterbury.
* ↑ Ostolaza, Maddi Iztueta Olano-Paulo. (2023-10-18). «Bidenek Israelen bertsioa hobetsi du: «Badirudi ospitaleko erasoa beste bandoak egin duela»» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-10-18).
* ↑ Ostolaza-Igor Susaeta-Maddi Iztueta Olano- Paulo, Igor Susaeta-Maddi Iztueta Olano- Paulo. (2023-10-18). «Ehunka biktima, Israelek Gazako ospitale bati egindako erasoan» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-10-18).
* ↑ «Urkullu, Gazako ospitaleari egindako erasoaz: "Zitalkeria erradikalenaren adierazpena da"» EITB 2023-10-18 (Noiz kontsultatua: 2023-10-18).
* ↑ (Gaztelaniaz) SL, TAI GABE DIGITALA. (2023-10-20). «EEUU no ve «apropiada» una investigación internacional sobre la masacre del hospital de Gaza» naiz: (Noiz kontsultatua: 2023-10-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123109413
* Multimedia: Al-Ahli Arab Hospital / Q123109413