OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Metallica (albuma)

Metallica (baita The Black Album edo Disko Beltza ere deitua, diskoren azalean beltzaren nagusitasunarengatik) AEBetako Metallica heavy musika taldearen bosgarren albuma da. Elektra Records diskoetxearekin 1991ko abuztuaren 12an plazaratua, kopia gehien saldu dituen diskoa du Metallicak. Rolling Stone aldizkariak, 2003an, 252. kokatu zuen historiako 500 disko garrantzitsuenen artea.

## Harrera

Zaleen artean hautsa astindu zuen Disko Beltzak. Nahiz eta kritikariek bai albuma bai taldea goretsi eta arrakasta komertziala izan, hainbat zale atsekabetuta eta haserretuta ere geratu ziren Metallicaren norabide berriaren aurren. Gehienen ustez, aurreko lehen 4 diskotako riff azkarrak eta eztarrizko oihuak joanda ziren. Nothing else matters gisako baladek taldearen bira komertziala erakusten zuten.
Hori dela eta, Metallicaren zaleak erdibituta agertu ziren. Alde batetik, "Holier Than Thou", "Through The Never", edo "The Struggle Within" kantetan heavyren ezaugarriak aldarrikatzen zituzten. Baina beste aldetik, kontrakoek adierazten zuten "Nothing Else Matters" edo "The Unforgiven" gisako baladak irabazpen komertzialari zuzenduta zeudela, aurreko underground zaleei baino.
Hala ere, Disko Beltzaren letrak pertsonalagoak ziren, hurrengo diskoetan gertatu zen bezala. "The God That Failed" (Huts egin zuen jainkoa) kantan, esaterako, James Hetfield abeslariak minbiziak eragindako amaren heriotza eta sendabidea hartzeko eragotzi zion Zientzia Kristaua jorratzen ditu.

## Kanten zerrenda

James Hetfieldek eta Lars Ulrichek idatzitakoak dira guztiak, bestela esan ezean.
* "Enter Sandman" (Kirk Hammett, James Hetfield, Lars Ulrich) – 5:32
* "Sad But True" – 5:26
* "Holier Than Thou" – 3:49
* "The Unforgiven" (Kirk Hammett, James Hetfield, Lars Ulrich) – 6:29
* "Wherever I May Roam" – 6:45
* "Don't Tread on Me" – 3:59
* "Through the Never" (Kirk Hammett, James Hetfield, Lars Ulrich) – 4:04
* "Nothing Else Matters" – 6:31
* "Of Wolf and Man" (Kirk Hammett, James Hetfield, Lars Ulrich) – 4:16
* "The God That Failed" – 5:05
* "My Friend of Misery" (James Hetfield, Jason Newsted, Lars Ulrich) – 6:47
* "The Struggle Within" – 3:51

## Kanpo estekak

* Datuak: Q213516
# Metalinguistika

Metalinguistikak hizkuntzaren, kulturaren eta gizartearen beste aspektu batzuen arteko erlazioa aztertzen du. Metalinguistika hizkuntzalaritzaren adartzat jotzen da eta arduratzen da hizkuntzarekin batera hizkuntzalariekiko harremana duten beste hainbat kultura elementurekin. Hitz bidezko eta hitzik gabeko komunikazioen arteko harremanak aztertzen ditu, eta hizkuntza bakoitzaren kultura testuingurua.

## Testu edo diskurtso metalinguistikoa

Testu tipologian, testu edo diskurtso metalinguistikotzat hartzen da testu edo diskurtso bat baldin gai nagusia hizkuntza bera bada, batez ere hizkuntza deskribatzeko terminologia akademiko zehatza erabiltzen baldin bada.

## Ikus, gainera

* Etimologia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2918137
# Mikhail Dovgaliuk

Mikhail Dzhavanshirovitx Dovgaliuk errusieraz Михаил Джаванширович Довгалюк, (Mosku (Errusia) 1995eko ekainaren 3a) igeriketan aritzen den kirolari errusiarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), domina bat eskuratu zuen ROC ordezkatzen. 4x200m estilo libre errreleboan zilarrezkoa lortu zuen ROC taldearekin 7.01,81eko denborarekin Erresuma Batuko taldearen atzetik (urrezkoa, 6.58,58koarekin) eta Australiakoaren (brontzezkoa, 7.01,84koarekin) aurretik sailkatuz. Hauek osatu zuten ROCeko taldea: Martin Maliutin, Ivan Girev, Jevgeni Rylov, Mikhail Dovgaliuk, Aleksandr Krasnykh eta Mikhail Vekovistxev-ek. Kontuan izan, NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapean lehiatu zirela.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | 4x200 m libre errelebo,a gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Mikhail Dovgaliuk» olympedia.org 2021-10-26an begiratua. (Ingelesez)
* ↑ "Mikhail Dovgaliuk" Olympics.com 2021-10-26an begiratua
* ↑ Igeriketa, 4x200 m libre erreleboa, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26250653
* Multimedia: Mikhail Dovgalyuk / Q26250653
# Mikhail Fokin

Mikhail Mikhailovich Fokin edo Mikhail Fokin, errusieraz Михаил Фокин (San Petersburgo, Errusiar Inperioa, 1880ko apirilaren 23a - New York, AEB, 1942ko abuztuaren 22a) errusiar dantzari eta koreografoa izan zen.

## Biografia

1889an, Mariinski antzokiko Ballet Eskola Inperialean sartu zen, eta hamar urte geroago graduatu. 1904ean dantzari bakarlaria zen eta hurrengo urtean eskolaren irakaslea. San Petersburgon dantzari zela, ez zuen gustuko bere garaiko balleta, bere ustez adierazkorragoa izan behar baitzuen eta ez hain mekanikoa. Vera Fokina ballet dantzariarekin ezkondu zen, eta seme bat izan zuten, Vitale Fokine.
1905ean, Camille Saint-Saens-en Animalien Aratusteen parte den Beltxargaren erritmoan dantzatzen den Beltxargen heriotzaren koreografia sortu zuen, Anna Pavlovarentzat bereziki.
1909an, Diaghileven enpresariaren balletean sartu zen koreografo. Diaghilevekin hainbat emankizun egin ondoren, hark nahiago izan zuen Vatslav Nijinski, eta, horren ondorioz, Fokin banandu egin zen ballet-enpresariarengandik.
1923an, Errusiako Iraultzarekin batera, Estatu Batuetan mugitu zen.

## Ikusi ere

* Anna Pavlova
* Vera Fokina

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Petersburgo, Mijaíl Mijáilovich FokinBailarín y coreógrafo rusoNacimiento11 de abrilo 23 de abrilde 1880San; York, Imperio ruso Fallecimiento22 de agosto de 1942ciudad de Nueva; FokineOcupaciónbailarín, Estados Unidos NacionalidadrusaOtros nombresMichel; Docente, Coreógrafo Y.. «Michel Fokine - EcuRed» www.ecured.cu (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Anna Pavlova, la gran dama rusa del ballet» historia.nationalgeographic.com.es 2022-02-12 (Noiz kontsultatua: 2022-07-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q314312
* Multimedia: Michel Fokine / Q314312
# Mikhail Artsybaxev

Mikhail Petrovitx Artsybaxev (errusieraz: Михаи́л Петро́вич Арцыба́шев, polonieraz: Michał Arcybaszew; Dubroslavivka, 1878ko azaroaren 5a - Varsovia, 1927ko martxoaren 3a) ukrainar idazlea izan zen.
16 urterekin eskola utzi ondoren bulego batean lan egin zuen 1895 eta 1897 artean. Hurrengo bi urteetan Kharkiveko Marrazketa eta Arte Eskolan ikasi zuen txirotasunan bizi zen bitartean.
1898an San Petersburgora joan zen eta kazetaritzan aritu zen. Bertan estilo naturalista zuten eleberriak eta antzezlanak idatzi zituen. Batzuk berandu argitaratu ziren zentsuraren presioengatik.
1912an Moskura joan zen eta 1917an Idazle baten oharrak boltxebike aurkako lan idatzi zuen. 1923an Poloniara emigratu zuen, bere amaren lurraldera, eta boltxebikeen etsai bihurtu zen. Tuberkulosiak jota hil zen 1927an.

## Lan hautatuak

* Tumanov Paxa, 1901
* Ivan Landeren heriotza, 1904
* Sanin, 1907

## Kanpo estekak

* Datuak: Q448143
* Multimedia: Mikhail Artsybashev / Q448143
# Mikhail Botvinnik

Mikhail Moisejevitx Botvinnik (errusieraz: Михаи́л Моисе́евич Ботви́нник; Kuokkala, 1911ko abuztuaren 17a – Mosku, 1995eko maiatzaren 5a) sobietar xake jokalaria, Nazioarteko Maisu Handia eta Munduko Xake Txapelduna izan zen. Historiako xakelari onenetarikoa izan zen.
Bost aldiz irabazi zuen Munduko Xake Txapelketa 1948 eta 1963 artean. Sei aldiz irabazi zuen SESBeko Xake Txapelketa, eta 1954tik 1964rako Xake Olinpiada guztiak irabazi zituen Sobietar Batasuneko xake taldearekin.
Joko estilo posizionala zuen. Botvinnikek berrikuntza handia ekarri zuen xake profesionalera, eta jokoa sakonki aztertzeaz gain, xakelari profesional batek zentzu guztietan izan beharreko prestakuntzan arreta handia ipini zuen: ariketa fisikoa; partida-hasiera jakin batzuk oso ondo aztertuta izatea; iraganeko jokalarien, norbere eta aurkarien partidak aztertzea; aurkari sendoenen puntu sendoenak eta ahulguneak aztertzea; norbere puntu sendoen eta ahulguneen analisi zorrotza egitea. Lanketa berri horrek goi mailan 30 urtez mantentzea ahalbidetu zion. Prestakuntza modu horrek eragin handia izan zuen belaunaldi berrietan. Xakelarien prestakuntzarako xake eskola bat sortu zuen eta bere ikasle izan ziren hainbat xakelari ospetsu, haien artean munduko txapeldun izatera helduko ziren Anatoli Karpov, Gari Kasparov eta Vladimir Kramnik.
Ingeniari elektrikoa zen lanbidez; informatikaria ere izan zen, ordenagailurako xake-jokoak programatzen aitzindaria.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Chessgames
* Datuak: Q178865
* Multimedia: Mikhail Botvinnik / Q178865
# Mikhail Artamonov (taekwondolaria)

Mikhail Vladimirovitx Artamonov (errusieraz: Михаил Владимирович Артамонов, mʲɪxɐˈiɫ ɐrtɐˈmonəf ahoskatua; 1997ko uztailaren 20a) Errusiako taekwondo atleta da. Zilarrezko domina irabazi zuen 2017ko Munduko Taekwondo Txapelketan eta brontzea 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ "ARTAMONOV Mikhail" olimpics.com
* ↑ ARTOMONOV, Mikhail TaekwondoData

## Kanpo estekak

* Datuak: Q43078736
# Miñoiak

Miñoiak Arabako Foru Aldundiaren kidego armatua dira. XVIII. mendean eratu zen, Gipuzkoako eta Bizkaiko foru-poliziak bezala, eta beren jatorrizko zeregina ordena publikoari eta bake sozialari eustea izan zen. Araban cuadrilleros deitu zitzaien hasieran, baina laster mikelete izena hartu zuten, eta azkenik miñoi izena gailendu zen.
Denboran zehar, miñoiak funtzioak galduz joan dira. Hirugarren Gerra Karlistaren ondoren, foruak deuseztatu ziren, eta miñoien kopurua asko murriztu zen. Espainiako Gerra Zibilaren ondoren, Gipuzkoako eta Bizkaiko mikeleteen kasuan ez bezala, miñoien kidegoak iraun egin zuen, Araba matxinoen alde ipintzeagatik, baina eraikin ofizialen zaintza eta protokolo funtzioak soilik utzi zitzaizkien.
Francoren diktadura amaitu ondoren, Araba EAEn sartu eta miñoien zerbitzua eraberritu zen; miñoiak Ertzaintzaren egituraren barruan geratu ziren. Espainiako Estatuak miñoien gainean zituen eskumenak EAEren eskuetara igaro ziren. Hala ere, Arabako Foru Aldundiak oraindik ere eskumenak ditu miñoien gainean.
1980ko urtarrilaren 9an, ETA militarrak miñoien buru Jesus Velasco Zuazola hil zuen. Ekintza hau ETAk diktadura ondoko euskal polizia autonomikoaren aurka egindako lehen erasotzat hartu izan da.

## Zereginak

Miñoien zereginen artean Arabako Foru Aldundiaren eraikinen zainketa eta Arabako Lurralde historikoko trafikoa dira. 1992ko Polizia Legearen ondorioz, polizia agentzia izatetik Ertzaintzaren Atal bat izatera igaro ziren. Hau da, organikoki Ertzaintzaren zati dira baina funtzionalki Foru Aldundiaren menpe daude.
Zeregin guztiak hauek dira:
* Foru Aldundiaren ordezkapena
* Foru eraikinen, agintarien eta ondarearen segurtasuna
* Ingurumena (mendiak, ehiza, arrantza, parke naturalak, etab.)
* Garraioaren kontrola
* Bigarren mailako errepideen trafikoa
* Kanpo eta barne koordinazioa

## Eskalak

* Miñoien burua
* Komisariondokoa
* Ofizialondokoa
* Sarjentua
* Kaboa
* Agentea

## Baliabide mugikorrak

Autoen artean honakoak erabiltzen dituzte:
* Nissan Pathfinder
* Nissan Terrano II
* Renault Laguna
* Renault Master

## Erreferentziak

* ↑ Los policías más desconocidos. El Correo (Noiz kontsultatua: 2011-12-30).
* ↑ Interior confirma un preacuerdo para dar más competencias a los Miñones. El Mundo (Noiz kontsultatua: 2012-11-06).

## Kanpo estekak

* Ertzaintzaren webgune ofiziala
* "Irauten jakin duen polizia" (Berria).
* Datuak: Q5409797
* Multimedia: Miñones de Álava / Q5409797

## Ikus, gainera

* Bizkaiko Guardia Forala
* Mikeleteak
* Foruzaingoa
# Miączyn udalerria

Miączyn Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Zamość barrutian kokatuta. 156,07 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5931 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2460415
ieaLublingo voivoderriko udalerriak :
# Miño de San Esteban

Miño de San Esteban Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 83 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 72 biztanle zituen 48,89 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q835851
* Multimedia: Miño de San Esteban / Q835851
# Miúcha

Heloísa Maria Buarque de Hollanda (Río de Janeiro, 1937ko azaroaren 30a - 2018ko abenduaren 27a), Miúcha bezala ezaguna, abeslaria eta musikagile brasildar ospetsua izan zen.

## Biografia

Miúcha Sérgio Buarque de Holanda (1902–1982), historialari eta kazetari ospetsuaren alaba zen. Ama, Maria Amélia Cesário Alvim (1910-2010), aldiz, artista zen, piano-jotzailea eta margolaria. Miúcha Chico Buarqueren arreba zen; ahizpak ere, Ana de Hollanda y Cristina Buarque, abeslariak ziren. Miúcha João Gilberto abeslariarekin ezkondu zen eta Bebel Gilberto emakume abeslariaren ama izan zen, bestetik.

## Diskografia

* The best of two worlds (1976) Columbia LP
* Miúcha & Antônio Carlos Jobim (1977) RCA Victor LP
* Tom/Vinicius/Toquinho/Miúcha' - Canecãon zuzenean grabatuta (1977) Som Livre LP, CD
* Miúcha & Tom Jobim (1979) RCA Victor LP
* Miúcha (1980) RCA Victor LP
* Miúcha (1989) Warner/Continental LP
* Vivendo Vinicius ao vivo Baden Powell, Carlos Lyra, Miúcha e Toquinho (1999) BMG Brasil CD
* Rosa amarela (1999) BMG Brasil CD
* Miúcha.compositores (2002) Biscoito Fino CD
* Miúcha canta Vinicius & Vinicius - Música eta letra (2003) Biscoito Fino CD
* Outros Sonhos (2007) Biscoito Fino CD

## Erreferentziak

* ↑ Cantora Miúcha morre no Rio aos 81 anos

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Miúcharen diskografia.
* Datuak: Q451002
* Multimedia: Miúcha / Q451002
# Mičakovce

Mičakovce Eslovakiako udalerri bat da, Svidníkeko barrutian kokatuta. 4,71 km²ko azalera du eta 137 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1390. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q955477
* Multimedia: Mičakovce / Q955477
# Miñoko geltokia

Miño Galiziako Coruñako probintziako tren geltoki bat da, Miño udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Leon — Coruña

## Zerbitzuak

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
5CoruñaElviña–Unibertsitatea • O Burgo–Santiago • Cambre • Cecebre • Betanzos–Infesta • Betanzos–Cidade • Miño • Perbes • Pontedeume • Cabañas • Barallobre • Perlío • NedaFerrol :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7735166
# Miño sumendia

Miño sumendia Txileko El Loako probintzian (Antofagasta eskualdea) dagoen kono itxurako geruza-sumendi simetrikoa da. Aucanquilcha sumenditik kilometro batzuk ipar-mendebaldera dago eta Loa ibaia bere oinean du jatorria. Inguruan dagoen asentamendu nagusia Ollagüe da. Sumendi hau Aucanquilcha-ko zatitzat hartzen da orokorrean, eta laba-jarioak gailurretik sortzen direla dirudi.
Inguruko beste tontor altu asko ez bezala, ez dago Kolon aurreko gailurrera igoeraren frogarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6884939
# Międzychód udalerria

Międzychód ( (Audio·info)) Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Międzychód barrutian kokatuta. 307,04 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 18574 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q539469
* Multimedia: Gmina Międzychód / Q539469
ieaPolonia Handiko voivoderriko udalerriak :
# Międzybórz udalerria

Międzybórz ( (Audio·info)) Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Oleśnica barrutian kokatuta. 87,78 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5118 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q959900
ieaSilesia Behereko voivoderriko udalerriak :
# Meixian barrutia

Meixian barrutia (txinera tradizionalez: 梅县区) Txinako barruti bat da, Meizhou barruan. Azken zentsuaren arabera 543.600 biztanle zituen 2476.87 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1209086
* Multimedia: Meixian District / Q1209086
# Meistersinger

Meistersingerra (alemanez «maisu kantariak» esan nahi du) XIV-XVI. mendeetako Alemaniako olerkari-musikariak ziren. Minnesinger izenekoen gainbehera gertatu zenean sortu ziren.
Eskulangile eta merkatari txikiak ziren. 1311. urtean, Mainzen akademia moduko bat sortu zuten, eta horrelako elkarteak sortu ziren geroago Alemania osoan. Kantagintza arautzen zuten lege zorrotzei jarraitzen zieten. Meister maila lortzeko, beste maila apalagoak bete behar ziren aurretik. Meistersinger ospetsuena Hans Sachs izan zen.
Wagnerrek Nürembergeko Maisu Kantariak izeneko operan (1868) deskribatu zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1057436
# Meitingen

Meitingen Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Augsburg (barrutia)|Augsburg]] barrutian. 2014an 10.947 biztanle zituen 29,88 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q252494
* Multimedia: Meitingen / Q252494
# Meisterschwanden

Meisterschwanden Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, Lenzburg barrutia barrutian. 2014an 2,960 biztanle zituen 6,86 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65316
* Multimedia: Meisterschwanden / Q65316
Beinwil am See Sarmenstorf Seengen Fahrwangen
# Meix-devant-Virton

Meix-devant-Virton, Belgikako hegoaldeko udalerria da, Valoniako Luxenburgo (Valonia) probintzian dagoena. 2011ko erroldaren arabera, 2.738 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Direction générale Statistique et Information économique. 2011ko errolda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q669134
* Multimedia: Meix-devant-Virton / Q669134
# Meitnerita

Meitnerita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Meitnerita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(NH4)(UO2)(SO4)(OH)*2H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Meitnerite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Meixian aireportua

Meixian Aireportua (txineraz: 梅县机场), (NAGE: MXZ, NAZE: ZGMX), Txinako Herri Errepublikako Guangdong probintziako Meixian hirian dago.
1987an ireki zuten.

## Hegaldiak

* China Southern Airlines (Guangzhou, Hong Kong)

## Ikus, gainera

* Txinako Herri Errepublikako aireportuen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q652429
# Meixigo (Cambre)

San Lourenzo de Meixigo, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Cambre udalerrian dagoen parrokia bat da, Coruñako probintzian. 2016an 211 biztanle zituen.
* Datuak: Q6009210
* Multimedia: Meixigo, Cambre / Q6009210
# Mort Walker

Addison Morton Walker (El Dorado, Kansas; 1923ko irailaren 3a-Stamford, Connecticut; 2018ko urtarrilaren 27a), mundu artistikoan Mort Walker bezala ezaguna, komikigile estatubatuar ospetsua izan zen. Komiki banda ugari sortu zituen, besteak beste, Beetle Bailey 1950ean, eta Hi and Lois 1954an.

## Biografía

El Doradon, Kansas (Missouri), jaio zen. Lehen komiki tira 11 urtez egin zuen; 12 urtez lehendabizikoa saldu zuen eta 15 urtez egunkari baterako marrazten zituen. 18 urtez Hall Bros diseinu-departamenduaren burua izendatu zuten. Northeast Senior High School graduatu zen eta, ondoren, Missouriko Unibertsitatean ikasi zuen. Egun, ikasleen erresidentziaren aurrean, Beetle Baileyren estatua dago.
1943an Ameriketako Estatu Batuetako Armadan erreklutatu zuten eta, Europan, Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen. Armada utzi ondoren Missouriko Unibertsitatean bere ikasketak burutu zituen. 1948an New Yorkera joan zen haren ibilbidearekin jarraitzeko.

## Obra

Bere lehen 200 tira komikiak baztertuak izan ziren baina poliki-poliki bere estiloa onartua izan zen eta arrakasta lortu zuen. Bere sail ezagunenak hauk izan ziren:
* Beetle Bailey, porrot asko pairatu ondoren, sail honekin arrakasta lortu zuen.
* Hi and Lois, beste arrakasta.
* Boner's Ark
* Gamin & Patches
* Mrs. Fitz's Flats
* The Evermores
* Sam's Strip (Jerry Dumasekin batera egina).
* Sam & Silo (Jerry Dumasekin batera egina).

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20180623222154/https://www.stripes.com/mort-walker-whose-beetle-bailey-was-a-comic-page-staple-for-decades-dies-at-94-1.508809

## Kanpo loturak

* (Ingelesez): Webgune ofiziala.
* (Ingelesez): National Cartoonists Society: Mort Walker
* Datuak: Q719973
* Multimedia: Mort Walker / Q719973
# Mortadelo y Filemón contra Jimmy el Cachondo

Mortadelo y Filemón contra Jimmy el Cachondo 2014ko Javier Fesser espainiar zinema zuzendariaren filma da.
Jarraipen filma hau guztiz 3Dz egin zuten, La gran aventura de Mortadelo y Filemón (2003) eta Mortadelo y Filemón. Misión: salvar la Tierra (2008) bere aurrekariak ez bezala.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mortadelo eta Filemon agenteek inoiz ezer ez konpontzeko eta bazterrak nonahi endredatzeko duten ahalmen osoa baliatu beharko dute, Jimmy gaizkile konplexuduna non dagoen aurkitzeko.

## Espainiar gaztelaniazko bikoiztaileak

* Mortadelo (Karra Elejalde)
* Filemón (Janfri Topera eta Ramón Langa)
* Jimmy el "Cachondo" (Gabriel Chame)
* "Superra" (Mariano Venancio)
* Bacterio profesorea (Enrique Villén)
* Ofelia (Berta Ojea)
* Irma (Athenea Mata)
* Rompetechos (Emilio Gavira)
* "Tronchamulas" (José Alias eta Víctor Monigote)
* Mari (Chani Martín)
* Trini (Manuel Tallafé)

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16609116
# Mortagne-au-Perche kantonamendua

Mortagne-au-Perche kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Orne departamenduan dago, Normandia eskualdean. Guztira 33 udalerri ditu eta Mortagne-au-Perche da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1726383
# Mortadelo eta Filemon

Mortadelo eta Filemon (jatorrizko gaztelaniazko bertsioan: Mortadelo y Filemón) gaztelaniazko komiki sorta arrakastatsua da, Francisco Ibáñez Talavera bartzelonarrak 1958ko urtarrilaren 20an sortua, Pulgarcito aldizkarian, Mortadelo y Filemón, agencia de información izenarekin. Era berean, Espainian egindako komiki lanik itzuliena da, Jose Escobar hirikidearen Zipi eta Zaperen aurretik. Pertsonaia nagusiak Mortadelo eta Filemón Pi lankideak dira: lehenengoak, mozorrotzeko gaitasun apartekoa duena, xelebrearena egiten du; bigarrenak, serioarena. Euskaraz 1960ko hamarkadan argitaratu ziren haien istorioak, Pan-pin aldizkarian Txorizo eta Txistorra izenekin.

## Pertsonaiak

Bikoteaz gain, El Superintendente Vicente (edo El Súper, TIAko buruzagia), Profesor Bacterio (TIAko irakasle eroa), Ofelia (Superren idazkaria, Mortadeloz maitemindua), Irma (beste idazkaria, hala Mortadelo nola Filemon erakartzen dituena).

## Beste hizkuntza batzuetan

* Clever & Smart alemanez, norvegieraz eta txekieraz.
* Mort & Phil ingelesez.
* Mortadel et Filémon edo Futt et Fil frantsesez.
* Mortadelo e Salaminho (Brasil) eta Mortadelo e Salamão (Portugal) portugesez.
* Mortadella e Filemone edo Mortadello e Polpetta italieraz.
* Paling & Ko nederlanderaz.
* Flink och Fummel suedieraz.
* Flip & Flop danieraz.
* Älli ja Tälli finlandieraz.
* Zriki Svargla & Sule Globus serbo-kroazieraz.
* Mortadelc pa File eslovenieraz.
* Dörtgöz ve Dazlak turkieraz.
* Αντιριξ και Συμφωνιξ (Antirix kai Symphonix) grekoz.

## Zineman

Marrazki bizidunetakoez gain, aktore errealekin egindako bi film zinemaratu dituzte orain arte: La gran aventura de Mortadelo y Filemón (2003) Mortadelo y Filemón. Misión: Salvar la Tierra (2008) eta Mortadelo y Filemón contra Jimmy el Cachondo (2014).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1100856
* Multimedia: Mortadelo y Filemón / Q1100856