OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pedro Pablo Abarca de Bolea

Pedro Pablo Abarca de Bolea y Jiménez de Urrea (Siétamo, Huesca, 1719ko abuztuaren 1a — Épila, Zaragoza, 1798ko urtarrilaren 9a), X. Arandako kondea, espainiar noble, militar eta estatu-politikaria izan zen. Espainiako erreforma eta ilustrazio zale sutsuenetakoa izan zen bere garaian eta, aldi berean, tinko agertu zen gaztelania (espainiera) hizkuntzaren alde, argitalpenetan eta hezkuntzan euskara, katalana eta monarkiako beste hizkuntzak debekatuz.

## Biografia

Boloniako apaizgaitegian hasi zituen ikasketak, baina 18 urte zituelarik Parmako Eskola Militarrean sartu zen. Austriako Ondorengotza Gerran parte hartu zuen. Ondoren, armadatik irten eta Parisen bizi izan zen. Han entziklopedistak (Diderot, Voltaire eta D'Alembert) ezagutu zituen.
1755ean Fernando VI.ak Espainiako enbaxadore Portugalen izendatu zuen. 1766an, Esquilacheren aurkako matxinadaren ondoren, Karlos III.ak Gaztelako Kontseiluko lehendakari izendatu zuen. 1767an jesuitak egotzi zituen Espainiatik, erregearen aurka aritzen zirela leporaturik. Floridablancako kondearekin etsaitu zen eta 1773an kargua utzi behar izan zuen. 1773-1787 bitartean Parisko enbaxadorea izan zen.
1792ko otsailean Karlos IV.ak Estatu Idazkari izendatu zuen. Frantziako Iraultzaren aldeko ideiengatik, hilabete gutxiren buruan kargugabetu zuten eta arazoak izan zituen Inkisizioarekin. Manuel Godoyren aurkakoa izaki, atxilotu eta Jaenera erbesteratu zuten, Inkisizioak bere aurkako epairik eman ez bazuen ere. Barkatua izan ostean, politika utzi eta Epilara erretiratu zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/04/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 3 Aranda, conde de. Pedro Pablo Abarca de Bolea Ximénez Artehistoria.jcyl.es
* ↑ Conde de Aranda Biografiasyvidas.com
* Datuak: Q594286
* Multimedia: Conde de Aranda / Q594286
# Pedro Pablo Bermúdez Ascarza

    Artikulu hau Pedro Pablo Bermúdez Ascarzari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Askartza».
Pedro Pablo Bermúdez Ascarza (Tarma, 1793ko ekainaren 27a - Lima, 1852ko martxoaren 30a) Peruko militar eta politikaria izan zen. Peruko Independentziaren alde eta Kolonbia Handiaren aurkako gerran borrokatu zen. Gerra ministroa izan zen Agustín Gamarraren lehen gobernuan.
1834ko urtarrilaren 4tik 28ra bitartean Peruko Buruzagi Goren izendatu zuen bere burua, Agustin Gamarra mariskalaren laguntzarekin.
* Datuak: Q2117884
* Multimedia: Pedro Pablo Bermúdez / Q2117884
# Pedro Ortiz de Zarate

Pedro Ortiz de Zarate Mendieta (Urduña, c. 1485 - Lima, 1547) bizkaitar epaile eta funtzionarioa izan zen. Segoviako alkate nagusia zen noiz Ameriketara bidali zuten. Bertan Limako lehendabiziko Errege-Auzitegian lan egin zuen.
# Pedro Ortuzar

Pedro Ortuzar (Iturri baserria, 1932ko apirilaren 25a - Gernika, 2006ko urtarrilaren 18a), ezaguna Iturri goitizenez, bizkaitar bertsolaria izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ «Pedro Ortuzar "Iturri" hil da» Argia 2006ko urtarrilaren 20a (Noiz kontsultatua: 2018ko martxoaren 27a).
* Datuak: Q51044338
# Pedro Osório

Pedro Osório Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 7.484 biztanle ditu 608,789 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1749863
* Multimedia: Pedro Osório / Q1749863
# Pedro Osinaga

    Artikulu hau aktoreari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Osinaga (argipena)».
Pedro Osinaga Escribano (Iruñea, 1936ko abenduaren 15a - Madril, 2017ko abenduaren 29a) nafar aktorea izan zen. Antzerkian egindako lanagatik izan zen ezaguna batez ere. 1999an Arte Ederretako Merezimenduko Urrezko Domina jaso zuen, eta 2010ean Nafarroako Kazetarien Elkartearen saria.

## Filmagintza
### Zinema

* Cuentos de las sábanas blancas (1977)
* Fulanita y sus menganos (1976)
* Los hijos de... (1976)
* Don Juan (1974)
* Venta por pisos (1972)
* Las Ibéricas F.C. (1971)
* Los jóvenes amantes (1971)
* Las nenas del mini-mini (1969)
* Joaquín Murrieta (1965)
* Les parias de la gloire (1964)
* Tengo 17 años (1964)
* Nuevas amistades (1963)
* La reina del Chantecler (1962)
* Siempre es domingo (1961)
* Regresa un desconocido (1961)
* Amor bajo cero (1960)
* El príncipe encadenado (1960)

### Telebista

* ¿Se puede?
* Ni contigo ni sin tí
* Primera función
* Todo queda en casa (1986)
* La comedia musical española (1985)
* Cinco minutos nada menos ([[1984)
* Estudio 1 (1970-1980)
* Que usted lo mate bien (1979)
* Antología de la zarzuela (1979)
* Réquiem por un empleado (1978)
* Novela (1970-1978)
* El burlador de Sevilla (1976)
* Telecomedia (1974)
* Noche de teatro (1974)
* Animales racionales (1973)
* Viajes alrededor de una pareja (1970)
* Los sobrinos del capitán Grant (1970)
* Vivir para ver (1969)
* Doce lecciones de felicidad conyugal (1969)
* La risa española (1969)

## Erreferentziak

* ↑ Muere el actor Pedro Osinaga a los 81 años. elpais.com (Noiz kontsultatua: 2017-12-29).
* Datuak: Q9057598
# Pedro Otaegi

Pedro Otaegi (Beizama, 1938) gipuzkoar aktorea da.

## Biografia

1980ko hamarkadaren hasieran hasi zen interpretazio munduan Imanol Eliasen aginduetara, Antxieta Antzerki Taldean. Urte batzuk geroago, ETBko Goenkale saiorako castingera aurkeztu zen bere bizilagun eta aktorea den Kontxu Odriozolak gomendatuta eta gaur egun interpretatzen duen papera eman zioten. 2009. urtean debuta egin zuen zineman Ander filmarekin.

## Filmagografia
### Zinema

* Urte berri on, amona! (2011)
* Txistu magikoa edo Leon apaizaren eskarmentua (2011)
* Ander (2009)
* Aitona Martin eta biok (2004)

### Telebista

* Goenkale (1994)
* Pilotari (2007)
* Euskolegas (2009)
* Irrikitown (2013-2014)
* Nekane Amaya (2016)

## Erreferentziak

* ↑ Euskadiko Filmategia. Otaegi , Pedro. .
* Datuak: Q9057599
# Pedro Osés

Pedro Osés Navaz (Iruñea, 1942ko azaroaren 21a) nafar margolari eta ilustratzailea da.
Iruñeko Arte eta Goi Mailako Diseinu Eskolan ikasitakoa, 1965ean Nafarroako Museoaren talde-erakusketan parte harte zuen. “El Víbora”, “Makoki” edo “Disco Expres” aldizkarietarako ere lan egin zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Naiz!

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55089680
# Petit-Bourg

Petit-Bourg (frantsesez: Petit-Bourg; Antillako kreolez: Ti Bou edo Tibou) Frantziako Guadalupe itsasoz haraindiko eskualdeko udalerria da. Udalerria Basse-Terre uhartean dago.

## Demografia

Bilakaera demografikoa :
| 1999 | 2006 |
| 20.150 | 21.153 |
| Oharra: 1962tik aurrera: zenbaketa bikoizturik gabe ||

## Auzoak

Arnouville, Barbotteau, Bas-Carrère, Basse-Lézarde, Bel Air des Rozières, Bel-Vu, Bergette, Blonde, Bois-de-Rose, Bovis, Cabou, Caféière, Carrère, Colin, Cocoyer, Daubin, Duquerry, Fougère, Grande Savane, Hauteurs-Lézarde, Juston, La Grippière, Lamothe, Main-Courante, Montauband, Montebello, Morne-Bourg, Pointe-à-Bacchus, Poirier, Prise d'Eau, Rougeole, Saint-Jean, Tabanon, Tambour, Trinité, Vernou, Versailles, Viard eta Vinégri.

## Herritar ezagunak

* Laura Flessel (1971), eskrimalaria
* Anita Mormand (1971), atleta
* David Baron (1973), judoka

## Kanpo estekak

* Datuak: Q844987
* Multimedia: Petit-Bourg / Q844987
# Petit-Bourg kantonamendua

Petit-Bourg kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Guadalupe departamenduan dago, Guadalupe eskualdean. Guztira 2 udalerri ditu eta Petit-Bourg da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1149638
# Petiso Orejudo

Cayetano Santos Godino, bereziki Petiso orejudo ezizenaz ezaguna (Buenos Aires, 1896ko urriaren 31 – Ushuaia, 1944ko azaroaren 15a), Argentinako Buenos Aires hirian jaio eta soilik 16 urteko serieko hiltzailea izan zen. XX. mendearen hasieran lau mutikoren heriotzaren arduraduna izan zen, baita zazpi eraikinetan egindako beste hainbat suteren erantzule ere.
Petiso orejudo ezizena haren belarri handiei lotuta dago. Nahiz eta hasiera batean ergel edo dohakabetzat hartua izan, oso gaizkile arriskutsua zen, haurrak bahitu eta hiltzeko ohitura baitzuen.

## Kanpo estekak

* Petiso Orejudori buruzko webgunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q859165
* Multimedia: Cayetano Santos Godino / Q859165
# Piña colada

Piña colada koktel misto mota berezi bat da. Normalean, ron, koko krema, eta anana zukua da. Izotzekin nahasia edo astindua zerbitzatzen da. Anana-xerrez, gerezi batekin, edo biak batera hornitua ipini ahal da. Piña colada Puerto Ricoko edari nazionala da. Hainbatek erreklamatzen dute Piña colada asmatzen lehena izatea. Puerto Ricoko gobernuak, duela 50 urte baino gehiago, Ramon "Monchito" Marrero zerbitzaria aldarrikatu zuen asmatzailetzat. Baina badaude hiru lekuk Puerto Ricon Piña Coladaren jatorria aldarrikatzen dutenak. Jadanik 1922an bazegoen bertsio bat ere Kuban egina.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q745886
* Multimedia: Piña colada / Q745886
# Piña de Esgueva

Piña de Esgueva Valladolideko udalerria da, Páramos del Esgueva eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 352 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Valladolideko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* (Gaztelaniaz) Valladolideko udalerrei buruzko webgunea Valladolideko aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1908531
* Multimedia: Piña de Esgueva / Q1908531
# Piñeira–Viyauril geltokia

Piñeira–Viyauril Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Navia udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Ferrol — Gijon

## Zerbitzuak

Renfe Feve
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
R1FerrolXubia • San Sadurniño • Cerdido • Ortigueira • O Barqueiro • O Vicedo • Viveiro–Geltokia • Xove–Geltokia • San Cibrao • Burela • Foz • Ribadeo • A Veiga • Viladevelle • Castropol • As Campas • Tol • Tapia de Casariego • A Caridá • Cartavio • Lloza • Medal • Navia • Piñeira–Viyauril • Viḷḷapedre • Outur • Ḷḷuarca • Barcia • Caneiru • San Cristobal • Cadavéu • Tablizo • Vaḷḷouta • Santa Marina • Nuviana • Valdréu • Soutu Lluiña • San Cosme • Samartín de Lluiña • la Madalena • Villamar • Cuideiru • Muros • Pravia • Grau • Trubia • San CloyoOviedo/Uviéu⁠
R1bNaviaPiñeira–Viyauril • Viḷḷapedre • Outur • Ḷḷuarca • Barcia • Caneiru • San Cristobal • Cadavéu • Tablizo • Vaḷḷouta • Santa Marina • Nuviana • Valdréu • Soutu Lluiña • San Cosme • Samartín de Lluiña • la Madalena • Villamar • Cuideiru • el Pitu–Piñera • Muros • los Cabos • Santianes • Pravia • Beifar • San Roman • Aces • Sandiche • Grau • Peñaflor • Veiga d'Anzu • Santa Maria Grau • Trubia • Soutu Udrion • San Pedru • San Cloyo • les Maces • les Campes • Argañosa • VallobinOviedo/Uviéu :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17631355
# Piñeirosko geltokia

Piñeiros Galiziako tren geltoki bat da, Narón udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Ferrol — Gijon

## Zerbitzuak

Ferrolgo Renfe Aldiriak
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
 C-1fFerrolSan Xoan • Virxe do Mar • Santa Icia • O Alto do Castiñeiro • Piñeiros • O Ponto • Xubia • Ferrerias • Sedes • Pedroso de Naron • San Sadurniño • Lamas • Apalla • Moeche • Labacengos • Entrambarrias • Cerdido • A Cuqueira • Santa Maria de Mera • Ponte Mera • San Clodio • SenraOrtigueira :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17631353
# Piña de Campos

Piña de Campos Palentziako udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 259 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1918806
* Multimedia: Piña de Campos / Q1918806
# Piñako geltokia

Piña Espainiako Palentziako probintziako tren geltoki bat da, Piña de Campos udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Palentzia — Santander

## Zerbitzuak

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
20Valladolid Campo GrandeValladolid–Unibertsitatea • Cabezón de Pisuerga • Corcos–Aguilarejo • Cubillas de Santa Marta • Dueñas • Venta de Baños • Palentzia • Monzon de Campos • el Carrion • Amusco • Piña • Fromista • Osorno • Espinosa de Villagonzalo • Herrera de Pisuerga • Alar del Rey • Mave • Aguilar de Campoo • Quintanilla de las Torres • Mataporquera • Reinosa • Barcena de Pie de Concha • los Corrales de Buelna • Torrelavega • Renedo • Maliaño • ValdecillaSantander :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5846923
* Multimedia: Piña de Campos train station / Q5846923
# Piên

Piên Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 13.655 biztanle ditu 254,792 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1803835
* Multimedia: Piên / Q1803835
# Piñal

Piñal arma historikoko tiro kirol modalitatea da, atzekargakoa edo metal-zorrokoa. 1890 urte aurreko pistolak edo errebolberrak erabiltzen dira, eta bala-zorroak polbora beltzez bete behar dira. Banakako modalitatea da. .22 kalibrea ezin da erabili.
Bi azpimodalitate ditu:
* Piñal 1 edo Piñal pistola: Kirolariak 20 tiro egin behar ditu 40 minutotan, 25 metrotara dauden bi itutan, zutik eta pistola batekin. Gehienez 200 puntu lortu ahal dira.
* Piñal 2 edo Piñal errebolberra: Kirolariak 20 tiro egin behar ditu 40 minutotan, 25 metrotara dauden bi itutan, zutik eta errebolber batekin. Gehienez 200 puntu lortu ahal dira.
# Piñeiro (Ames)

Piñeiro, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Ames udalerrian dagoen parrokia bta da, Coruñako probintzian. 2018an 244 biztanle zituen.
* Datuak: Q12397709
* Multimedia: Piñeiro, Ames / Q12397709
# Piñeiro (Mugardos)

San Xoán de Piñeiro, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Mugardos udalerrian dagoen parrokia bat da, Coruñako probintzian. 2018an 465 biztanle zituen.
* Datuak: Q11041263
* Multimedia: Piñeiro, Mugardos / Q11041263
# Peio Zabaleta

Peio Zabaleta (Iholdi, Nafarroa Beherea, 1961) musikagilea da.

## Bizitza

1979an hasi zituen Musika ikasketak, Baionako Kontserbatorioan. Parisko Musika Kontserbatorio Nazionalean Harmonia, Kontrapuntu, Fuga, Instrumentazio eta Orkestrazio ikasketak egin zituen.

## Lanak

Musika sinfonikoa, kontzertuak (Le Vaisseau d’Airain pianorako kontzertua), orkestrarentzako kontzertua (Candi Dassa), opera (Ilargi Xendera, 1996), kantata profanoa (Bidaia, 1993, koru-orkestrarako musika), balleta (La chambre d’amour, Thierry Malandain eta Zentro Koreografiko Nazionalarekin), ganberako musika, piano hutserako musika, organorako musika, eta antzerki eta zinemarako musika ere egin du.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12265717
# Peioratibo

Peioratibo edo gutxiesgarri terminoak izendatzen denaren balorazio negatiboa egiten duten izendapenen hizkuntza-erregistroa da, hala nola irainak, mespretxuak. Badira hasieran batean modu gutxiesgarrian sortu baina gerora izaera hori galdu eta hizkuntza arrunt eta neutrora bildu direnak, inongo baloraziorik gabe, hala nola punk, inpresionismo, feudalismo eta abar.
Tradizio parlamentario ingelesak alderdi liberala eta kontserbadorea jatorriz whig (euskaraz: «abere-lapur») eta tory (euskaraz: «bidelapur») gutxiesgarriekin izendatzen ditu, eta parlamentu ingelesari berari ere denboraldi batez Rump Parliament (euskaraz: «ipurgain parlamentua») izena eman zitzaion.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2011]; Elhuyar Hiztegia
* ↑ Elhuyar Hiztegia
* ↑ JP Kenyon "The Interregnum, 1649-1660" in JP Kenyon The Stuart Constitution (Cambridge University Press, Cambridge, 1969) page 330

## Kanpo estekak

* Datuak: Q545779
* Multimedia: Pejoratives / Q545779
# Peio Martinez de Eulate

Peio Martinez de Eulate Maestresalas, pilota arloan Eulate deituraz ezaguna (Lizarra, Nafarroa Garaia, 1979ko abuztuaren 17a) esku huskako pilotari profesional ohia eta politikaria da.
Esku huska, atzelari jokatzen zuen, Aspe enpresarekin. Estatistika ofizialen arabera, 1,98 metro luze da, eta 99 kilo pisatzen zuen. Profesionaletako estreinako partida 2001eko martxoaren 2an jokatu zuen, Iruñeko Labrit pilotalekuan; eta azken agurreko partida, berriz, 2010eko abenduaren 5ean, Eibarko Astelena pilotalekuan. Bi aldiz parte hartu zuen binakako txapelketa nagusian, eta bietan txapeldun izan zen: Irujo aurrelariarekin batera 2006an, eta Xalarekin 2007an.
Politikari gisa, Bilduko zinegotzi izan zen Iruñeko Udalean 2011tik 2015eraino, alderdi horren Iruñeko Udalerako hautagaien zerrendan bigarren aurkeztu baitzen 2011ko hauteskundeetan.

## Kirol lorpenak

* 2006: Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusian txapeldun.
* 2007: Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusian txapeldun.

## Erreferentziak

* ↑ «Despedida profesional del pelotari-Navarro Peio Martínez de Eulate, campeón en dos ocasiones del parejas con Irujo en el 2006 y con Ybes Sallaberri (Xala) en el 2007», Pelota, mano y remonte bloga, 2010-12-05.
* ↑ «Beitia y Prudencio Induráin logran su escaño en el Parlamento», Libertad Digital, 2011-05-24.

## Kanpo loturak

* Enpresako fitxa
* Datuak: Q3752293
# Peio Ormazabal

Peio Ormazabal Villanueva (Arrigorriaga, Bizkaia, 1992) bizkaitar bertsolaria da.

## Ibilbidea

Peio Ormazabal Bizkaiko Eskolarteko txapelduna izan zen 2009an eta 2010an eta urte berean Bizkaiko txapelketako finalista izan zen helduetan. Zazpigarren egin zuen.

## Bertsolaritza
### Txapelketak

* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa
** Finalista (1): 2010
* Bizkaiko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa
** Txapelduna (2): 2009, 2010

### Sariak

* Berritxu saria (1): 2009
* Bertxoko sariketa (2): 2011, 2012

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Peio Ormazabal - Biografías - BDB. Base de datos sobre bertsolarismo» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).
* ↑ «Peio Ormazabal eta Aitor Bizkarra txapeldun Bizkaiko Eskolarteko XXVII. Bertsolari Txapelketan» bizkaie.biz (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Estiballes nagusi Bizkaiko Bertsolari Txapelketan» El Diario Vasco 2010-12-19 (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q116679279
# Peio Ospital

    Artikulu hau abeslariari buruzkoa da; errugbilaria gaitzat duena beste hau da: «Peio Dospital»
Peio Ospital (Ezpeleta, Lapurdi, 1948) euskal abeslaria da, Pantxoa Carrererekin batera Pantxoa eta Peio musika taldearen partaidea.
1970eko hamarkadan hasi ziren euskal abertzaletasunari lotutako abestiak kantatzen. Ipar Euskal Herrian ez ezik, Hego Euskal Herrian ere ezagun bihurtu ziren. Hori dela eta, eurek abestutako kanta asko euskal musikan klasiko eztabaidaezin bihurtu dira.
Hauek dira bikote honen abestirik ezagunenetariko batzuk: Lepoan hartu ta segi aurrera, Itziarren semea, Urtxintxak, Azken dantza, Bai euskarari, Batasuna, Greziako itsasontzia eta Egunsenti hura.

## Elkar argitaletxearen sortzaileetako bat 1972an

Euskal Liburu eta Kantuen Argitaldaria S.L. (ELKAR S.A.R.L.) 1972an sortu zen Baionan. Helburu zehatz batekin sortu zuten: garaiko euskal kultur egoeraren norabidea aldatzea. Euskarazko sorkuntza txikia zen orduan, argitaratzeko zailtasunak handiak eta behar kulturala ere handia. Hutsune hori betetzeko sortu zuten argitaletxea.
Sortzaileak Ipar Euskal Herriko 20 gazte izan ziren, 9 emakumezkoak eta 11 gizonezkoak, Manex Pagola izan zen ideiaren bultzatzaile nagusia Gexan Alfaroren laguntzarekin. Bazkide bakoitzak orduko 1.000 franko jarri zituen, garai hartako hilabete bateko soldata. Elkar argitaletxearen sortzaileak, 1972an, hauek izan ziren:
* Alfaro, Gexan
* Arbelbide, Martxelin
* Carrere, Pantxoa
* Erramuzpe, Patxika
* Etxeberri, Mixel
* Gayon, Bernard
* Iriart, Jean
* Hiriart, Maialen
* Idiart, Jakelin
* Idiart, Joana
* Ithurbide, Maialen
* Landart, Daniel
* Lapique, Christiane
* Lartzabal, Battitta
* Laskibar, Raymond
* Maitia, Jean-Louis
* Noblia, Argitxu
* Ospital, Peio
* Pagola, Manex
* Ruiz Ceberio, Arrosa

## Diskoak

* Itziarren semea (1969, Mende Berri), disko txikia.
* Ez dut saldu arima (1970, Dizkola), disko txikia.
* Aita kartzelan duzu (1971, Goiztiri), disko txikia.
* Peio / Pantxoa (1975, Herri Gogoa)
* Peio Ospital eta Pantxoa Carrere (1975, Elkar)
* Euskalduna naiz eta maite dut herria (1978, Elkar)
* Bai Euskarari (1980, Elkar)
* Bakezko besarkada batean (1985, Elkar)
* Eguzkiaren musu (1990, Elkar)
* 1969-1991 (1991, Elkar)
* Oles ta oles (1997, Elkar)
* Lapurtar koblariak (2002, Elkar)
* Lurra eta maitasuna (2006, Elkar)
* Beste Bat (2006, Agorila)

## Ikus, gainera

* Euskal Musika garaikidea

## Kanpo loturak

* Pantxo eta Peioren abestiak
* Elkarrizketa "Berria"n.
* Datuak: Q12265715
* ↑ Ugarte Irizar, Itziar. (2022-10-23). «ELEFANTE BAT MALETAN» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-04-10).
* ↑ Gipuzkoa Foru Aldundia. (2022). Elkar Taldea - Urrezko Domina 2022. Gipuzkoa - Youtube (Noiz kontsultatua: 2023-04-12).
* ↑ Kamio, Ariane. (2022-12-02). «Elkar taldea: Iraganak bezainbat etorkizun» www.naiz.eus (Noiz kontsultatua: 2023-04-10).
# Peiote

Peiotea (Lophophora williamsii) kaktazeoen familiako landarea da, 5 cm inguru luzea eta 8 bat cm zabala, zurtoin sendo mamitsua duena. Zuzena eta sendoa du sustraia; zurtoina, berriz, kuia baten itxurakoa eta laranjaren antzeko 8-10 atalez osatua, kolorez gris berdexka eta distira urdinekoa. Lore bakarra izaten du, zurtoinaren buruan kokatua eta kolorez zuri-arrosa. Estatu Batuetako hegoaldean eta Mexikon hazten da berez. Haluzinazioak eragiten dituzten 20 bat alkaloide ditu. Alkaloide horietan ezagunena meskalina izeneko haluzinagarria da. Hazten den lekuetako indiarrek jainkotzat eduki izan dute, eta hala gurtu ere. Errituetarako erabiltzen dute.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q271937
* Multimedia: Lophophora williamsii / Q271937
* Espezieak: Lophophora williamsii
* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Pisistrato

Pisistrato (antzinako grezieraz: Πεισίστρατος; K.a. 600 aldean - K.a. 528 edo 527) Atenasko tiranoa izan zen.

## Bizitza

Atenasek K.a. 565. urtean Megararen aurka izan zituen gerretan egin zen ezagun. Alderdi bat osatu zuen politikan parte hartzeko. Bere kontra ekintza bat egin zela aitzakia hartuta, guardia-talde bat izan zuen eskura eta horretaz baliatu zen K.a. 560-559 urteetan aginpideaz jabetzeko. Erbesteratu egin behar izan zuen, eta Greziako iparraldeko zilar- eta urre-hobiak ustiatu zituen.
Atika inbaditzeko gerra finantzatu zuen, eta Atenasko armada menderatu zuen Peleneko Gerran. Atenasko tirano bihurtu zen harrezkero. Solonek egindako erreformak gorde zituen, Atenasko industria, merkataritza eta nekazaritza bultzatu zituen, eta maileguak eskaini zizkien hiritarrei. Nekazaritzaren erreforma egin zuen, oliba- eta mahats-landaketa bultzatu zuen, eta esportazioak sustatu zituen. Arteak eta kultura babesteaz gainera, antzerki-jaialdi bikainak antolatu zituen. Panageo mendietako mea-ustiapenen bidez finantzatu zuen hori guztia. Ekonomia-oparotasun handia izan zuen Atenasko hiriak Pisistratoren agintaldian.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q242172
* Multimedia: Peisistratos / Q242172
# Piskerra

Piskerra, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Piskerra mendia, Pisquerra bezala ere ezagutua, 468 altuera duen eta Nafarroa probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 42.222998 eta -1.438819 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Arguedas.

## Kanpo estekak

Piskerra, http://www.euskal-herria.org/.