OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Viktor Janukovitx

Viktor Fedorovitx Janukovitx (ukraineraz: Віктор Федорович Янукович; Jenakiieve, Ukrainako ESS, SESB, gaur egun Ukraina, 1950eko uztailaren 9a) ukrainar politikaria da. 2010ko otsailaren 25etik 2014ko otsaila arte Ukrainako presidentea izan zen.

## Bizitza

1997 eta 2002 artean Donetskeko gobernadorea izan zen. 2002ko azaroaren 21etik 2004ko abenduaren 7ra arte, Leonid Kutxmaren presidentetzapean, Ukrainako lehen ministroa izan zen. Kutxmaren sostenguarekin, 2004ko presidentetzarako hauteskundeetara aurkeztu zen. Irabazletzat eman zuten, baina Viktor Justxenkoren aldekoek iruzurra izan zela salatu zuten. Hori izan zen Iraultza Laranjaren abiapuntua. Azkenik, Ukrainako Auzitegi Gorenak hauteskundeak baliogabetu zituen. 2004ko abenduaren 26an errepikatu ziren eta Justxenko atera zen irabazle. Janukovitxek Errusiaren aldeko Eskualdeen Alderdiko buru izaten jarraitu zuen, eta lehen ministro izan zen 2006ko abuztuaren 4tik 2007ko abenduaren 18ra, Justxenko presidente zelarik. 2010eko martxoaren 3an, alderdiko buruzagitza Mykola Azaroven esku utzi zuen.
2010eko hauteskundeetako lehen itzulian Janukovitx izan zen bozkatuena. Bigarren itzulian Julia Tymoxenkorekin lehiatu eta, alde txikiaz bazen ere, gailendu zen: Janukovitxek botoen %48,95 jaso zituen eta Tymoxenkok %45,47. Ukrainak eta Europar Batasunak sinatu behar zuten elkartze akordioa bertan behera utzi izanak protesta mugimendu handia eragin ondoren, 2014ko otsailaren 22an Ukrainako parlamentuak kargugabetu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren 156. araua - Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko, euskaltzaindia.net
* 1 2 Mujika, Amagoia, «Ukrainan alde txikiarekin irabazi dio lehen ministroari oposizioko buruak», berria.info
* ↑ Sokarros, Allande, «Justxenko presidenteak Janukovitx aurkari ohia izendatu du Ukrainako lehen ministro», paperekoa.berria.eus
* ↑ «Janukovitxek dimititzeko eskatu dio Timoxenkori», berria.info
* ↑ «Legebiltzarrak Janukovitx kargugabetu du», berria.eus
* Datuak: Q1459658
* Multimedia: Viktor Yanukovych / Q1459658
# Viktor Lőrincz

Viktor Lőrincz, (Cegléd, Hungaria, 1990eko apirilaren 28a), 87 kiloko borroka greko-erromatarrean lehiatzen den kirolari hungariarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen borroka greko-erromatarrean, Hungaria ordezkatuz; Zhan Beleniuk ukrainiarraren eta Denis Kudla alemaniarraren eta Zurab Datunashvili serbiarraren aurretik.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Gizonezkoa, borroka greko-erromatarra 87 kg. |

## Erreferentziak

* ↑ «Viktor Lőrincz» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "International Wrestling Database" www.iat.uni-leipzig.de Noiz kontsultatua: 2021-08-09. (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15727658
* Multimedia: Viktor Lőrincz / Q15727658
# Viktor III.a

Viktor III.a (?, 1026 inguru - † Monte Cassino, 1087ko irailaren 16a) Eliza Katolikoaren 158. Aita Santua izan zen 1086 eta 1087 urteen bitartean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 129. araua: Aita santuen izenak. .
* Datuak: Q227724
* Multimedia: Victor III / Q227724
# Viktor Minibaev

Viktor Eduardovitx Minibaev, errusieraz Виктор Эдуардович Минибаев, (Elektrostal, Mosku (Errusia), 1991ko uztailaren 18a) jauzietan lehiatzen den kirolari errusiarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), 10 m-ko plataforma sinkronizatuan, brontzezkoa lortu zuen, ROC ordezkatzen, Oleksandr Bondar herrikidearekin batera, Tom Daley / Matty Lee britainiar bikotearen (urrezkoa) eta Cao Yuan / Chen Aisen Txinakoaren atzetik (brontzezkoa). Kontuan izan, NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapean lehiatu zirela

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | 10 m-ko plataforma sinkronizatua, gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Viktor Minibaev» olympedia.org 2021-10-30ean begiratua. (Ingelesez)
* ↑ "Viktor Minibaev" Olympics.com 2021-10-30ean begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ jauziak 10 m-ko plataforma sinkronizatua, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1667303
* Multimedia: Viktor Minibaev / Q1667303
# TvG2

tvG2, 2009ko irailera arte G2, Galiziako Corporación de Radio-Televisión de Galicia korporazio publikoaren bigarren telebista katea da. Katea 2009ko udan sortu zen. Hasieran batean G2 izena jarri zitzaion kateari.
Astean zehar umeentzako programazioa eta programa kulturalak eskaintzen ditu eta asteburuetan kirolak.

## Ikus, gainera

* Televisión de Galicia

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Galizieraz)
* Datuak: Q2742092
# Tušická Nová Ves

Tušická Nová Ves Eslovakiako udalerri bat da, Michalovceko barrutian kokatuta. 4,33 km²ko azalera du eta 536 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1342. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1074162
* Multimedia: Tušická Nová Ves / Q1074162
# Tvaltxrelidzeita

Tvaltxrelidzeita sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Tvaltxrelidzeita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Hg3SbAsS3}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tvalchrelidzeite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Tvarožná (Kežmarokeko barrutia)

Tvarožná Eslovakiako udalerri bat da, Kežmarokeko barrutian kokatuta. 35,00 km²ko azalera du eta 723 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1268. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q675555
* Multimedia: Tvarožná (okres Kežmarok) / Q675555
# Tužina

Tužina Eslovakiako udalerri bat da, Prievidzako barrutian kokatuta. 48,19 km²ko azalera du eta 1196 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1393. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1043336
* Multimedia: Tužina / Q1043336
# Tvedalita

Tvedalita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Tvedalita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ca,Mn)4Be3Si6O17(OH)4 * 3H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tvedalite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Vicente Rojo Almazán

    Artikulu hau margolariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Vicente Rojo».
Vicente Rojo Almazán (Bartzelona, 1932ko martxoaren 15a - Mexiko Hiria, 2021eko martxoaren 17a) mexikar margolari eta grabatzailea izan zen, jatorriz espainiarra. Lanaren Oinarrizko Eskolan egin zituen eskulturako ikasketak, eta 1949an Mexikora aldatu eta Escuela de Pintura y Escultura del Instituto Nacional de Bellas Artesen (INBA) sartu zen; han A. Soutoren lantegian hasi zen ikasten, arterako zaletasuna eta argitaratzaile-lanak bateratuz. Izan ere, Rojok zenbait aldizkari sortu eta zuzendu zituen: adibidez, Artes, México en la Cultura eta La Cultura en México. Ospe handia lortu zuen orobat, Plural, Artes Visuales eta Discos Visuales aldizkarietarako egindako diseinu grafikoengatik. Rojok euskarri eta teknika ugari erabili izan zituen, baina trebetasun berezia erakutsi zuen alor grafikoetan: akuaforteak, litografiak, serigrafiak eta collageak egin zituen. Margolaritzan, aipagarriak ditu Seinaleak, Ukazioak eta Mexiko euripean sailak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q3753365
* Multimedia: Vicente Rojo / Q3753365
# Vicente Rojo Lluch

    Artikulu hau militarrari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Vicente Rojo».
Vicente Rojo Lluch (La Font de la Figuera, Valentzia, 1894ko urriaren 8a - Madril, 1966ko urriaren 14a) espainiar militarra eta Errepublikako armadako Estatu Nagusiko burua izan zen Espainiako Gerra Zibilean. Madrilgo, Ebroko eta Bruneteko guduetan parte hartu zuen. Gerra aurretik eta ondoren, zientzia militarren irakasle moduan aritu zen.
* Datuak: Q966133
* Multimedia: Vicente Rojo Lluch / Q966133
# Vicente Superintendentea

Vicente Ruínez Superintendentea edo soilik Superra Francisco Ibáñezen pertsonaiarik ezagunenak diren Mortadelo eta Filemonen komikietan agertzen den ohiko pertsonaia bat da. Lehen aldiz Va la T.I.A. y se pone al día abenturan agertzen da, eta saileko lehen agerpena 1969ko El sulfato atómico komikian izan zen.
Gerri sendoko eta ile gutxiko gizon bat da, bibote sendo bat daramana eta jantzi urdin bat eta gorbata beltz bat janzten dituena.
Ohiko pertsonaien artean, hierarkia maila handienekoa da, baina batzuetan hierarkia mailan bera baino gorago daudenek bisitatzen dute, ohi Agentziako Zuzendari Nagusiak. T.I.A.ko agenteen nagusi bezala, Mortadelo eta Filemoni misioak ematen dizkiena da. Ohi, beti misio zailenak izaten dira, bere arabera "bere agenterik baliotsuenen bizia ez baitu arriskatu nahi". Gertatzen da, baita ere, misioak bere agenterik hoberenei eman nahi izatea baina hauek beti lanpetuta egotea, azkenean, Mortadelo eta Filemonekin konformatuz.

## Ohiko gertaerak

* Superrak Mortadelo eta Filemon modu iraingarrian tratatzea
* Superra mendekatu egiten da berataz barre egiten dutenean edo misio baten xehetasunak azaltzerakoan ezentzunarena egiten badiote.
* Mortadelok eta Filemonek beti ihes egiten dute Superrak Bacterio profesorearen asmakizunen bat probarazi nahi dienean.
* Superrak ohi kolpeak jasotzen ditu Mortadelo eta Filemonen trakeskerien ondorioz.
* Azken biñetan Superrak bere agenteak jazartzen ditu. Jazarpenik ez dagoenean Mortadelo eta Filemon planetako tokirik mortuenetan ikus daitezke (Gobi edo Sahara basamortuak, Antartika, Golango Gainak, Columbretes uharteak, Bazko uhartea...) euren alboan, egunkari batek uneko barrabaskeria kontatzen duen bitartean, Superra bere agente bikotea toki erabat ezberdin batean bilatzen ari dela aipatzen duen aldi berean. Amaiera honen aldaeretan, Mortadelo egunkaria irakurtzen edo irratia entzuten ikus daiteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3752436
# Vicente Uribe

Vicente Uribe Galdeano (Sestao, 1902ko abenduaren 30a - Praga, 1961eko uztailaren 11) bizkaitar politikari komunista izan zen.

## Biografia

Lanbidez metalurgialaria, 1923an Espainiako Alderdi Komunistan sartu eta 1927an buruzagitzan sartu zen. Gerra Zibilean, Nekazaritza Ministro izendatu zuten Francisco Largo Caballero eta Juan Negrínen gobernuetan.
Hasieran Mexikora eta gero Frantziara erbesteratu zen. 1956an Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistaren XX. Biltzar eta gero, erori eta politika utzi zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Robledo, Ricardo (2020): "Vicente Uribe, el primer ministro comunista de España", conversacionsobrehistoria.info
* Datuak: Q2744775
* Multimedia: Vicente Uribe / Q2744775
# Vicente Saldívar

Vicente Samuel Saldívar García (Mexiko Hiria, 1943ko martxoaren 5a - ib., 1985eko uztailaren 18a) mexikar boxeolari izan zen. 1964ko irailaren 26an WBA eta WBC pisu lumen munduko txapelduna izan zen Sugar Ramos 12. roundean garaitu zuenean.
Saldivarrek zazpi aldiz mantendu zuen gerrikoa eta 1967an erreteratu arte. Laster lehiaketara itzuli eta 1970eko maiatzaren 9an berriro munduko txapeldun bilakatu zen Johnny Famechon garaituz. Kuniaki Shibata japoniarrak, berriz, 1970eko abenduaren 11n garaitu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Vicente Saldívar. sports-reference.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2394627
# Vicente Sampedro

Vicente Sampedro Guillamón (Castelló de la Plana, 1947) espainiar abokatu eta politikari ohia da.
Zentro Demokratikoaren Batasunari lotua, Errioxako eta 1981 eta 1982 artean Bizkaiko gobernadore zibila izan zen. Gero, politika utzi eta zuzenbideari ekin zion.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Dimite el gobernador civil de Vizcaya, alegando razones personales» El País 1982/01/19.
* Datuak: Q96463575
# Vicente Tofiño de San Miguel

Vicente Tofiño de San Miguel y Vandewalle (Cádiz, 1732ko irailaren 6a - San Fernando, 1795eko urtarrilaren 15a) andaluziar itsasgizon eta kosmografoa izan zen. Gazte zela, Espainiako Itsas Armadan sartu zen. Aljerreko inbasioan (1775) eta Gibraltarko setioan (1782) parte hartu zuen. Almirante izatera ailegatu zen. Kartografian aditua, Derrotero de las costas de España en el mar Mediterráneo y África (1787), Colección de cartas esféricas de las costas de España y África... (1788) eta Derrotero de las costas de España en el Océano Atlántico y de las islas Azores o Terceras, para inteligencia y uso de las cartas esféricas (1789) idatzi zituen.
* Datuak: Q9093364
* Multimedia: Vicente Tofiño de San Miguel / Q9093364
# Vicente Unamuno

Vicente Unamuno Ibarzabal (Bergara, 1917ko uztailaren 8a - 1988ko martxoaren 16a) gipuzkoar futbolaria izan zen, Athleticen jokatu zuena. Anaia Víctor Unamunok Athletic Clubean ere aritu zuen.

## Ibilbidea

| Kluba | Urtea(k) |
| Aurrera Bergara | ?- ? |
| Indautxu KE | 1939 |
| Getxo KK | 1938-1939 |
| Athletic Club | 1939-1940 |
| Zaragoza FC | 1940-1941 |
| Hércules CF | 1941-1942 |
| Real Sociedad | 1942-1946 |
| Barakaldo CF | 1946-1947 |
| Osasuna | 1947-1948 |
| Real Jaén | 1948-1952 |
| Granada CF | 1950 (cedido) |
| Úbeda CF | 1952 (cedido) |
| CD Linares | 1952-1953 |
| Úbeda CF | ? - ? |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21483202
# Vicente Urrabieta

Vicente Urrabieta Ortiz (Bilbo, 1813 – Paris, 1879ko abenduaren 26a) bizkaitar marrazkilari eta ilustratzailea izan zen. Hainbat lan egin zituen Madrilen zein Parisen. Daniel Urrabieta Vierge ilustratzailearen aita izan zen.
* Datuak: Q17479789
* Multimedia: Vicente Urrabieta / Q17479789
# Villenave-d'Ornon−Pont de la Maye (Bordeleko tranbia)

Villenave-d'Ornon−Pont de la Maye edo Pont de la Maye soilik, Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Vilanava d'Ornon udalerrian dago.

## Kokapena

C linea (Bordeleko tranbia) :
* Datuak: Q98573093
# Villenako markeserria

Villenako markeserria, Joanes II.a Gaztelakoak Santiagoren Ordenako Maisu Handia, Murtziako Erresuman Gaztelaren Aurreratu Nagusia, eta, ondoren, Eskalonako I. dukea izan zen Juan Pachecori emandako noblezia titulu espainiar bat da.
Gaur egun, Villenako markes titulua, Francisco de Borja Soto y Moreno-Santamaríak du, Friaseko dukea eta Escalona etxeko ondorengoa dena.

## Markes nabarmenak

* Diego Lopez Pacheco Giron, Espainiako noble garrantzitsua, Juana de Zuñiga Portocarrerorekin ezkondua.
* Juan Manuel Fernandez Pacheco, aurrekoaren semea, Real Academia Españolaren sortzailea eta zuzendaria 1713 eta 1725 bitartean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29066
# Villenave-d'Ornon kantonamendua

Villenave-d'Ornon kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Guztira 2 udalerri ditu eta Vilanava d'Ornon da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1727897
# Villenave−Pyrénées (Bordeleko tranbia)

Villenave−Pyrénées Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Vilanava d'Ornon udalerrian dago.

## Kokapena

C linea (Bordeleko tranbia) :
* Datuak: Q98574093
# Villenave-près-Marsac

Villenave-près-Marsac (frantsesez eta ofizialki: Villenave-près-Marsac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 63 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Villenave-près-Marsac udalerrian erroldatutako biztanleak 63 ziren. Familiak 23 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 25 etxebizitza zeuden, 23 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 25etxeak ziren. 23 etxebizitza nagusietatik 21 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 9 etxek lau gela zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Villenave-près-Marsac udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 4 |
| 4 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 4 |
| 4 | 50-54 | 4 |
| 4 | 45-49 | 4 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 4 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 4 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 4 |
| 0 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 47 ziren, horien artean 34 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 34 pertsona aktiboetatik 31 lanean zeuden (16 gizon eta 15 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
2000. urtean Villenave-près-Marsac udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1323231
* Multimedia: Villenave-près-Marsac / Q1323231
# Vuvuzela

Vuvuzela (hitzak zuluerazko jatorria du, Tswana hizkuntzaz lepatata Mambu deitua) luzez metro bat inguru duen turuta mota bat da, Hego Afrikako kirol ospakizunetan oso erabilia izan ohi da. Bere ezaugarri nagusia, sekulako soinua izatean datza (mendebaldeko pertsona askoren belarrientzat jasanezina izan daiteke, batez ere taldean jotzen baldin bada).

## Izena

Vuvuzela izenaren jatorria eztabaidan dago. Batzuen ustez zulueraz zarata egin edo soinua egin esan nahiko luke, aldiz, beste batzuen ustez hegoafrikar hitz herrikoi batetik eratorria legoke, honek bainua esan nahiko luke, hortik vuvuzela hitzaren jatorria soinuzko bainua litzateke.

## Historia

Jatorriz eztainuzkoak izan ohi ziren, Hego Afrikan 1990eko hamarkadan hedatu ziren, jada 2001. urtean enpresa batek vuvuzelak plastikoz ekoizten hasi zen.
2010eko Munduko Futbol Txapelketan mundu mailako ospea lortu zuen, baita polemika piztu ere, batez ere futbol partidu guztietan zehar sortzen zuten zarata monotonoa zela eta. Hainbat kirol esatari, entrenatzaile eta futbolariek futbol partiduetan zehar vuvuzela jotzearen debekua eskatu zuten.

## Soinua

Adibide gisa, martxan dagoen hegazkin baten motorrak 120 dezibeleko (dB) soinua sortzen du, aireratzeko unean 130 dB. Aldiz, vuvuzela bakar batek 127 dB-ko soinua sor dezake.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83266
* Multimedia: Vuvuzelas / Q83266
# Vyacheslavita

Vyacheslavita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Vyacheslavita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {U(PO4)(OH) * nH2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Vyacheslavite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Vučji Do

Vučji Do (montenegroeraz: Вучји До) Montenegroko Nikšić udalerriko herrixka bat da.

## Geografia

Vučji Do Montenegro-Bosnia mugatik gertu dago, c. Bilećatik 6 km ekialdera.

## Historia

Garai modernoaren hasieran, eskualdea Nikšić tribuaren parte zen. Vučji Do Vučji Do-ko guduaren gunea izan zen (1876ko uztailaren 18a), Montenegroko eta Herzegoviniar batailoiek otomandar armada garaitu zutenean.

## Demografiak

2003ko erroldaren arabera, biztanleria osoa 30 zen, horietatik 29 serbiarrak (%96,66), 1 montenegroarrak (%3,33).
2011ko erroldaren arabera, 22 biztanle baino ez ziren, horietako 18 serbiarrak.

### Historia demografikoa

| Erroldak | 1948 | 1953 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2003 | 2011 |
| Biz. totala | 105 | 113 | 89 | 80 | 51 | 34 | 30 | 22 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3045719
# Vučji Doko gudua

Vučji Do-ko gudua (serbieraz: Битка код Вучјег дола, erromanizatuz: Bitka kod Vučjeg dola) 1876-78ko Montenegro-Otomandar Gerrako gudu garrantzitsu bat izan zen, 1876ko uztailaren 18an, Montenegro, Vučji Doren artean, Vučji Do-ren artean. Montenegroko eta Ekialdeko Herzegoviniako tribuen (batailoiak) indarrak konbinatu zituen Ahmed Muhtar Pasha Bisir Handiaren aurka Otomandar Armadaren aurka. Montenegro-Herzegovindar indarrek gogor garaitu zituzten otomandarrak, eta haien bi komandante harrapatzea lortu zuten. Horrez gain, arma-ontzi handi bat harrapatu zuten.

## Aurrekariak

Herzegovinar Altxamenduak jarraitu zuenez, Alemaniak, Errusiak eta Austria-Hungariak bi hilabeteko tregua proposatu zuten maiatzaren erdialdean egindako bileran. Aldi berean, Serbiako eta Montenegroko gobernuen arteko negoziazioek biek Otomandar Inperioari gerra deklaratu zuten 1876ko ekainaren 30ean.

## Gudua

Gudua Vučji Do-n izan zen, Nikšić ondoan.
Selim Pasha Đoko Popovic-ek hil zuen, Cuce tribukoa, eta Osman Pasha, berriz, Luka Dragišić-ek, Piperi tribukoa, harrapatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2586933
* Multimedia: Battle of Vučji Do / Q2586933
# Vurroita

Vurroita sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Vurroita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Pb20Sn2(Bi,As)22S54Cl6}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Vurroite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Vutcani

Vutcani Errumaniako udalerri bat da, Vaslui konderrian. 1.527 biztanle ditu, 68,05 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Vutcani $^{(en)}$ Mălăiești $^{(en)}$ Poșta Elan $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12725276
# Vyalsovita

Vyalsovita sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Vyalsovita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {FeCaAlS(OH)5}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Vyalsovite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).