OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 2022ko Kazakhstango protestak

2022ko Kazakhstango protestak urte horren urtarrilaren 2an hasi ziren. Arazoaren jatorria gasaren prezioaren bat-bateko igoeran zegoen. Lehenengo istiluak Zhanaozenen hasi ziren baina, berehala, beste hirietara zabaldu zen, tartean hiri handiena den Almatyra. Erregaien arazoarekin gobernu autoritarioaren aurkako jarrera nahastu zen. Egoeraren aurrean Errusiako armada zabaldu zen Kazakhstanen.

## Gertaerak

Kazakhstanen azken 30 urteotan izan diren protestarik gogorenak izan ziren. Tentsio-erdigune nagusia Almatyn zegoen, herrialdeko hiririk populatuenean. Erregaien prezioaren igoerarengatik lehertu ziren mobilizazioak, baina manifestarien haserreak sustrai handiagoak zituen; laster, estatuko agintarien aurkako adierazpen bihurtu ziren. Kassim-Jomart Tokaiev Kazakhstango presidenteak urtarrilaren 5ean, gobernu osoaren dimisioa onartu zuen arren, protestak ez ziren baretu, eta dozenaka zenbatzen ziren hildakoak, tokiko hedabideen esanetan. Gobernuak jakinarazi zuenez, 2.000 lagun inguru atxilotu zituen Almatyn.
Protestan ari ziren taldeak estatuaren segurtasunarentzako «mehatxua» zirela nabarmendu zuen Tokaievek, eta erantzun sendoa hitzeman zuen. Kazakhstango Polizia, Guardia Naziona eta armada mobilizatu zituen manifestazioak desegiteko. Dena dela, nahikoa ez, eta laguntza eskatu zion Moskuri. Presidentearen deiari erantzunez, Errusiak ODKB Segurtasun Kolektiborako Itunaren Erakundeko bere tropak bidali zituen. Kazakhstan ODKBko kide da Errusia, Armenia, Bielorrusia, Kirgizistan eta Tajikistanekin batera.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.eitb.eus/eu/albisteak/mundua/bideoak/osoa/8569828/bideoa-errusiako-tropak-kazakhstanen/
* 1 2 https://www.berria.eus/albisteak/208026/dozenaka-hildako-izan-dira-kazakhstanen-gobernuaren-kontrako-protestetan.htm

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110413718
* Multimedia: 2022 Kazakh protests / Q110413718
# 2022ko Kataluniako Volta

2022ko Kataluniako Volta :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 101. Kataluniako Volta |
| Txapelketa | UCI World Tour 2022 2.UWT |
| Etapak | 7 |
| Datak | martxoak 21 – 2022.eko martxoak 27 |
| Luzera | 1.213,1 km |
| Herrialdea | Espainia Frantzia |
| Irteera-lekua | Sant Feliu de Guíxols |
| Helduera-lekua | Bartzelona |
| Taldeak | 24 |
| Parte-hartzaileak | 165 |
| Amaitu dutenak | 94 |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Sergio Higuita (Bora-Hansgrohe) |
| Txapeldunordea | Richard Carapaz (Ineos Grenadiers) |
| Hirugarrena | João Almeida (UAE Team Emirates) |
| Puntukako sailkapena | Kaden Groves (BikeExchange-Jayco) |
| Eskalatzailerik onena | Sergio Higuita (Bora-Hansgrohe) |
| Gazte onena | Sergio Higuita (Bora-Hansgrohe) |
| Talderik onena | Bahrain Victorious |
| ◀2021 | 2023▶ |
| | Dokumentazioa |
2022ko Kataluniako Volta Kataluniako Volta lasterketaren 101. edizioa izan zen. Martxoaren 21 eta martxoaren 27 bitartean jokatu zuten. Sant Feliu de Guíxols eta Bartzelona lotu zituen, guztira 1.213,1 km eginez zazpi etapatan. 2022ko UCI WorldToureko zazpigarren ekitaldia izan zen.

## Ibilbidea

| Etapa | Data | Etapako hiriak | type | Luzera (km) | Desnibela (m) | Etapako garailea | Sailkapen orokorreko liderra |
| 1 | mark 21 | Sant Feliu de Guíxols – Sant Feliu de Guíxols | etapa laua | 171 | 1.968 m | Michael Matthews | Michael Matthews |
| 2 | mark 22 | L'Escala – Perpinyà | etapa laua | 202,5 | 2.404 m | Kaden Groves | Jonas Iversby Hvideberg |
| 3 | mark 23 | Perpinyà – La Molina | mendiko etapa | 161,1 | 3.486 m | Ben O'Connor | Ben O'Connor |
| 4 | mark 24 | La Seu d'Urgell – Boí Taüll | mendiko etapa | 166,5 | 3.400 m | João Almeida | Nairo Quintana |
| 5 | mark 25 | La Pobla de Segur – Vilanova i la Geltrú | etapa laua | 206 | 2.760 m | Ethan Vernon | João Almeida |
| 6 | mark 26 | Salou – Cambrils | bitarteko etapa | 167,5 | 3.014 m | Richard Carapaz | Sergio Higuita |
| 7 | mark 27 | Bartzelona – Bartzelona | bitarteko etapa | 138,5 | 2.337 m | Andrea Bagioli | Sergio Higuita |

## Etapak
### 1. etapa

Iturria : ProCyclingStats :
Iturria : ProCyclingStats :

### 2. etapa

Iturria : ProCyclingStats :
Iturria : ProCyclingStats :

### 3. etapa

Iturria : ProCyclingStats :
Iturria : ProCyclingStats :

### 4. etapa

Iturria : ProCyclingStats :
Iturria : ProCyclingStats :

### 5. etapa

Iturria : ProCyclingStats :
Iturria : ProCyclingStats :

### 6. etapa

Iturria : ProCyclingStats :
Iturria : ProCyclingStats :

### 7. etapa

Iturria : ProCyclingStats :

## Azken sailkapenak
### Sailkapen orokorra

Iturria : ProCyclingStats :

### Mendiko sailkapena
## Erreferentziak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q108936495
* Multimedia: Volta a Catalunya 2022 / Q108936495
# 2177 Oliver

2177 Oliver asteroide gerrikoan aurkitutako 2177. asteroidearen izena da. 1960ko irailak 24an aurkitu zuten Cornelis Johannes van Houtenek, Ingrid van Houten-Groeneveldek eta Tom Gehrelsek Palomar Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 6551 P-L zen. Bere izena Bernard M. Olivergatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q147972
# 2173 Maresjev

2173 Maresjev asteroide gerrikoan aurkitutako 2173. asteroidearen izena da. 1974ko abuztuak 22an aurkitu zuen Liudmila Zhuravlyovak Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1974 QG1 zen. Bere izena Aleksei Maresievgatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q545763
* Multimedia: 2173 Maresjev / Q545763
# 2179 Platzeck

2179 Platzeck asteroide gerrikoan aurkitutako 2179. asteroidearen izena da. 1965eko ekainak 28an aurkitu zuen Arnold Richard Klemolak Felix Aguilar Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1965 MA zen. Bere izena Ricardo Pablo Platzeck argentinar astronomoagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q255640
# 218

    Artikulu hau 218. urteari buruzkoa da, zenbakiari buruzkoaren bila bazabiltza, ikus Berrehun eta hemezortzi.

## Heriotzak

* Makrino, erromatar enperadorea (j. c. 165).
* Ekaina – Diadumeniano, erromatar enperadorea (j. 208).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30039
* Multimedia: 218 / Q30039
# 2175 Andrea Doria

2175 Andrea Doria asteroide gerrikoan aurkitutako 2175. asteroidearen izena da. 1977ko urriak 12an aurkitu zuen Paul Wild suitzar astronomoak Zimmerwaldetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1977 TY zen. Bere izena Andrea Doriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q147958
# 2176 Donar

2176 Donar asteroide gerrikoan aurkitutako 2176. asteroidearen izena da. 1960ko irailak 24an aurkitu zuten Cornelis Johannes van Houtenek Ingrid van Houten-Groeneveldek eta Tom Gehrelsek Palomar Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 2529 P-L zen.Bere izena eskandinaviar mitologiako Thor jainkoagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q147969
# 2178 Kazakhstania

2178 Kazakhstania asteroide gerrikoan aurkitutako 2178. asteroidearen izena da. 1972ko irailak 11n aurkitu zuen Nikolai Txernikhek Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1972 RA2 zen. Bere izena Kazakhstan herrialdeagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q854448
# 217 Eudora

217 Eudora, asteroide gerrikoan aurkitutako 217. asteroidearen izena da. 1880ko abuztuak 30ean aurkitu zuen Jérôme Eugène Coggiak Marsellatik.
Bere izena, greziar mitologiako Eudora izeneko hiru pertsonaiengatik jasotzen du, lehena, nereida bat, bigarrena, hiade bat eta, hirugarrena, ozeanide bat zena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q147954
* Multimedia: 217 Eudora / Q147954
# 2172 Plavsk

2172 Plavsk asteroide gerrikoan aurkitutako 2172. asteroidearen izena da. 1973ko abuztuak 31n aurkitu zuen Tamara Smirnovak Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1973 QA2 zen. Bere izena Plavsk hiriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q531371
# 2174 Asmodeus

2174 Asmodeus asteroide gerrikoan aurkitutako 2174. asteroidearen izena da. 1975eko urriak 8an aurkitu zuten Schelte John Busek eta John Huchrak Palomar Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1975 TA zen. Bere izena Asmodeo deabruagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q854435
# Abderrahman Ait Khamouch

Abderrahman Ait Khamouch (Mellab, Maroko, 1986ko azaroaren 9a) T46 mailako espainiar atleta paralinpikoa da, iraupen ertaineko lasterketetan eta maratoian aritzen dena. Marokon jaio arren, Espainiara emigratu zen eta 2008ko abuztuan espainiar herritartasuna erdietsi zuen. 2008ko eta 2012ko Udako Paralinpiar Jokoetan parte hartu zuen.

## Biografia

Marokoko hegoaldeko herrixka batean jaio zen, Marrakexetik hurbil. Haurra zelarik, eskuineko besoa ebaki behar izan zioten, eskumutur-haustura baten ostean gangrenatu baizitzaion. Frantziar turista batzuek antolatutako lasterketa bat irabazi zuenetik, lasterkari izateko gogo bizia erakutsi zuen. Marokon etorkizunik ez zuela ikusirik, Espainiara emigratzea erabaki zuen. Aaiunera jo zuen, eta handik lau aldiz saiatu zen pateraz Kanariar Uharteetara iristen. Azkenik, 2001ean, 15 urte zituela, Fuerteventuran lehorreratzea lortu zuen. Ondoren, Madril eta Bartzelonako zenbait babes-etxetan bizi izan zen.
Bartzelonan zegoela, 2003an El Corte Ingles herri-lasterketan parte hartu zuen. Ibilbidea ezagutzen ez bazuen ere, zortzi lehenbizikoetan sailkatu zen. Horren ostean, Kataluniako Atletismo Federazioaren laguntzaz, Bartzelonako Errendimendu Handiko Zentroan entrenatzen hasi zen. 2008an espainiar herritartasuna eskuratu ondoren, Beijingo Paralinpiar Jokoetan parte hartu zuen, T46 mailako 1500 mko lasterketan zilarrezko domina eta 800 mkoan brontzezko domina lortuz. 2012ko martxoan, Bartzelonako maratoian, munduko errekorra ondu zuen, 2h:25’:43” denborarekin. Urte bereko Londresko Paralinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuen maratoian.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Marta ARROYO: Abderrahman Ait Khamouch: De la patera al 'Nido'
* ↑ Abderrahman Ait Khamouch Paralimpicos.es
* ↑ Manel TORNERO: Abderrahman Ait Khamouch récord mundial paralímpico de maratón - See more at: https://web.archive.org/web/20150611002134/http://www.trainingrey.es/content/abderrahman-ait-khamouch-r%C3%A9cord-mundial-paral%C3%ADmpico-de-marat%C3%B3n#sthash.EU33cj7v.dpuf Trainingrey.es
* ↑ Ait Khamouch pierde el oro a consecuencia de un ataque de tos Mundodeportivo.com
* Datuak: Q4664910
# Abderrahmane Farès

Abderrahmane Farès (arabieraz: عبدالرحمن فارس‎; Amalou, 1911ko urtarrilaren 30a - Zemmouri, 1991ko maiatzaren 13a) aljeriar politikaria izan zen. 1962ko apiriletik irailera bitarteko Aljeriako behin-behineko estatuburua izan zen.
Lanbidez abokatu eta notarioa izan zen eta Bigarren Mundu Gerraren ondoren Aljerko udal kontseilari hautatu zuten. 1946ko maiatzean Frantziako Asanblea Konstituziogileko kide izan zen, sozialdemokraten talde parlamentarioari atxikia. Ondoren, Aljeriako Asanbleako kide izan zen eta 1953an presidente hautatu zuten.
Nazio Askapenerako Fronteko kide izan zen eta frantsesek atxilotu zuten 1961ean. 1962ko apirilean Aljeriako behin-behineko gobernuko presidente izendatu zuten eta uztailean herrialdeak independentzia lortu zuen. 1962ko irailaren 25ean boterea eman zion Ferhat Abbasi, Aljeriako Asanblea Konstituziogileko presidenteari.
* Datuak: Q317893
* Multimedia: Abderrahmane Farès / Q317893
# Abdelsalam Majali

Abdelsalam al-Majali (Al Karak, 1925eko otsailaren 18a - Amman, 2023ko urtarrilaren 3a) jordaniar sendagile eta politikaria izan zen. Jordaniako lehen ministroa izan zen 1993tik 1995era eta 1997tik 1998ra.
Medikuntza ikasi zuen Damaskoko Unibertsitatean eta laringologian espezializatu zen Londresen. 1960tik 1969ra Jordaniako armadako zerbitzu medikoen zuzendaria izan zen. Ondoren, Osasun ministroa (1969-1971) eta Jordaniako Unibertsitateko presidentea (1971-1976 eta 1980-1989) izan zen.
1993ko maiatzean lehen ministro izendatu zuten eta 1994an Israelekin bake-ituna sinatu zuen. 1995eko urtarrilean ordezkatu zuten, baina 1997ko irailetik 1998ko otsailera lehen ministro izan zen berriro.
* Datuak: Q2663816
* Multimedia: Abdelsalam Majali / Q2663816
# Abdera (Trazia)

Abdera (antzinako grezieraz: Ἄβδηρα) Traziako kolonia grekoa izan zen, Egeo itsasoan. Demokrito, Anaxagoras eta Protagorasen jaioterria izan zen. Filosofia eskola atomistaren egoitza bertan egon zen. Gaur egun Balastra du izena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-06-07 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q188615
* Multimedia: Abdera / Q188615
# Abderitidae

Abderitidae desagertutako martsupial familia fosil bat da. Florentino Ameghinok aurkitu zituen Patagoniako Tertziarioko formazioetan. Sailkapen batzuetan Caenolestidaeren barruan sailkatzen da, subfamilia gisa.

## Sailkapena

* Abderitidae Ameghino, 1889
** Pitheculites Ameghino, 1902
*** P. minimus Ameghino, 1902
*** P. chenche Dumont y Bown, 1997
*** P. torhi Marshall, 1990
** Abderites Ameghino, 1887
*** A. meridionalis Ameghino, 1887
*** A. crispus Ameghino, 1902
*** A. pristinus Marshall, 1976 (¿nomen dubium?)
*** A. aisenense

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3320773
# Abdelmalik ibn Ahmad

Abdelmalik ibn Ahmad Imad al-Dawla ibn Yusuf ibn Ahmad ibn Sulayman ibn Hud al-Judhami (arabieraz: عماد الدولة بن هود‎ ; 1130ean hila) Zaragozako taifako bederatzigarren eta azken errege independentea (1110) izan zen, Banu Hud leinukoa. Imad al-Dawla (leinuaren zutabea) titulua bereganatu zuen.
Al-Mustain II.aren semea, aita Valtierrako guduan hil zenean, bere oinordeko bilakatu zen. Valentziako wali almorabidea taifaren hiriburua bereganatzea saiatu arren, zaragozarrek huditarren alde egin zuten. Hala ere, urte hartako maiatzean Abdelmalikek kristauekin harremanak zituela zabaldu zenean, bertokoek Ibn al-Hayy Valentziako wali berriari hiria eskaini zioten.
Abdelmalikek ihes egin zuen eta Rueda de Jalóngo gotorlekuan babestu zen. Han jauregi txiki bat mantendu zuen, Borja eta Calatayud barnean zituena. 1130 hil zen arte, Aragoiko erregearen aliatua izan zen. Zafadola bere semea oinordeko bilakatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Viguera Molins, Mª Jesús. (1988). Aragón musulmán. Zaragoza ISBN 84-86778-06-9..
* ↑ Cervera Fras, M ª José. (1999). El reino de Saraqusta. Zaragoza: CAI ISBN 84-88305-93-1..
* Datuak: Q2735888
# Abdias

Abdias (hebreeraz: עֹבַדְיָה‎, ʿŌḇaḏyā, euskaraz: «[YHWH] edo Jahvehren morroia») laugarren profeta txikia da, eta berari esleitzen zaio Itun Zaharreko liburu profetikorik laburrena (hogeita bat bertset ditu). Liburuaren izenburua egilearen izenari eskainia da. Hala ere, duela gutxi, akademiko batzuek abizen gisa onartu beharko litzatekeela uste dute, eskuarki "Jahvehren morroia edo zerbitzaria" abizen edo goitizen gisa soilik esleituko litzatekeelako; bestalde, ez da beste inolako informazio-bereizketarik egiten idazleari buruz, Abdias gisa identifikatzen baita.
Autoritatezko informaziorik ez dutenez, bai juduek bai kristauek libreki bete dutela autoritate gabezia hori, baina honako ebidentzia hau ere geratzen da: "ez dugu ezer ezagutzen Abdiasi buruz, familiari, bizi-aldiari, jaiolekuari, heriotzari eta guretzat ezezagunak diren beste inguruabar batzuei dagokienez". Egileari buruzko informazio identifikagarri bakarra Judeako Erresumakoa zela da. Abdiasen profezia laburra ia Edomen patuaz ari da, lehen hitzetan aditzera ematen den bezala.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 177. araua: Antzinateko pertsona-izenak eta izen mitologikoak (III). Bibliako pertsona-izenak. .
* ↑ https://www.jewishencyclopedia.com/articles/11641-obadiah
* ↑ Abbé Trochon, Les petits prophètes, 193

## Kanpo estekak

* Datuak: Q479645
* Multimedia: Obadiah / Q479645
# A ze parea

A ze parea 3Komak Euskal Telebistarako sortutako umorezko telesaila da. 1994ean, bere 30 minutuko 13 kapituluak ETB 1ean eman zituzten.

## Ezaugarriak

Zuzendaria Carlos Panera eta gidoilaria Joanes Urkixo ziren.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Funts-desbideratze bat egiteagatik senarrak espetxeratuak izan ondoren, bi ahizpa elkarrekin bizitzera behartuta daude. Baina eguneroko bizitza ez da ematen duen hain erraza izango.

## Pertsonaiak

* Teresa Calo
* Amaia Lizarralde
* Joseba Apaolaza
* Patxo Telleria
* Ramon Barea

## Erreferentziak

* ↑ www.grupoboomerangtv.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252708
# A través de San Sebastián

A través de San Sebastián 1960 urtean eginiko filma zen. Antonio Eceiza eta Elias Kerejetak egin zuten film hau Laponia Films produkzio-etxeari esker.
Ahotsa Francisco Rabalek jarri zuen. Irudiak Donostian grabatutakoak ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252707
# A través de mi ventana

A través de mi ventana 2022ko Marçal Forés kataluniar zinema zuzendariaren film erromantikoa da. Ariana Godoy venezuelarraren izen bereko eleberrian oinarrituta, Netflixek estreinatu zuen.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Raquel bere bizilagunak, Ares Hidalgok, erakartzen duen neska da. Mutil "enigmatikoa" da, baina Aresek ez du Raquelez ezer jakin. Hala ere, hala izateari uztea proposatzen du: dena dela, maitemintzeko prest dago, baita denek ezagutzen duten Raquel on eta hezi hori alde batera utzita ere.

## Aktoreak

* Clara Galle: Raquel Mendoza
* Julio Peña: Ares Hidalgo
* Guillermo Lasheras: Yoshi
* Natalia Azahara: Daniela
* Hugo Arbués: Apolo Hidalgo
* Eric Masip: Artemis Hidalgo
* Emilia Lazo: Claudia
* Pilar Castro: Tere
* Abel Folk: Juan Hidalgo
* Rachel Lascar: Sofía Hidalgo
* Lucía de la Puerta: Samy
* Marià Casals: Marcos

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) M. González, Víctor. (2021-4-27). «A través de mi ventana, de Netflix: la próxima película española de la plataforma puede convertirse en un fenómeno» Revista GQ.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110833192
# A zer bizilagun animaliak!

A zer bizilagun animaliak! (gaztelaniaz: ¡Qué vecinos tan animales!) marrazki bizidunetako filma da. 1999an marrazki bizidunetako film onenaren Goya Saria irabazi zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Nicolás, sagu txikia, lo geratu zen familiak hiria utzi eta landara joan behar zuen egunean eta, beraz, bakar-bakarrik geratu zen ordura arte bizi izandako kanpandorrean.

## Ahotsak

Gaztelaniaz
* Emma Cohen: Mamá ratona
* Gemma Cuervo: Sra. Cigüeña
* Javier Franquelo: Papá ratón
* Juan Luis Galiardo: Sres. Galápagos
* Ana Ángeles García: La cigüeña Caty
* Narciso Ibáñez Menta: Sr. Murciélago
* Primitivo Rojas: Sr. Alimoche
* Fernando Romay: Sr. Buitre
* Maite Ruiz de Austri: Sra. Grulla
* Chelo Vivares: El ratoncito Nico

## Erreferentziak

* ↑ Gasteizko Udala. MATINÉ Montehermoson: "A zer bizilagun animaliak". .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21041538
# Aa (Estonia)

    Artikulu hau Estoniako herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Aa (argipena)».
Aa Estoniako iparraldeko herri bat da, Finlandiako golkoko hegoaldeko kostaldean. Ida-Viru konderriko Lüganeseko elizatearen parte da, herriburutik bertatik 10 kilometrora.
Aa herriaren lehen aipamena 1241an Danimarkak egindako zentsuan agertzen da, Liber Census Daniae izenekoan. Bertan Hazæ izena ematen zitzaion. Alemaniarrek Haakhof deitu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q300656
* Multimedia: Aa (Estonia) / Q300656
# Aa (generoa)

    Artikulu hau Orkidea generoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Aa (argipena)».
Aa Orchidaceae familiako landare genero bat da. Andeetako elurraren mailan bizi dira, hala nola Costa Rican. Erreka txikien inguruan aurkitu ohi dira.

## Espezieak

* Aa achalensis Schltr. 1920
* Aa argyrolepis Rchb.f. 1854
* Aa aurantiaca D.Trujillo
* Aa calceata (Rchb.f.) Schltr. 1912
* Aa colombiana Schltr. 1920
* Aa denticulata Schltr. 1920
* Aa erosa (Rchb.f.) Schltr. 1912
* Aa fiebrigii (Schltr.) Schltr. 1912
* Aa hartwegii Garay 1978
* Aa hieronymi (Cogn.) Schltr. 1912
* Aa leucantha (Rchb.f.) Schltr. 1920
* Aa lorentzii Schltr. 1920
* Aa macra Schltr. 1921
* Aa maderoi Schltr. 1920
* Aa mandonii (Rchb.f.) Schltr. 1912
* Aa matthewsii (Rchb.f.) Schltr. 1912
* Aa microtidis Schltr. 1922
* Aa nervosa (Kraenzl.) Schltr. 1912
* Aa paleacea (Kunth) Rchb.f. 1854
* Aa riobambae Schltr. 1921
* Aa rosei Ames 1922
* Aa schickendanzii Schltr. 1920
* Aa sphaeroglossa Schltr. 1922
* Aa trilobulata Schltr. 1922
* Aa weddelliana (Rchb.f.) Schltr. 1912

## Erreferentziak

* ↑ The Plant List: Aa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28101
* Multimedia: Aa (Orchidaceae) / Q28101
* Espezieak: Aa (Orchidaceae)
# A taldeko estreptokokoen infekzio

A taldeko estreptokokoen infekzioak A taldeko estreptokokoarekin (GAS) egindako infekzioa da. Streptococcus pyogenes Lancefieldeko A taldeko estreptokoko gehienak hartzen ditu, eta sarritan GAS izenarekin erabiltzen da. Hala ere, S. dysgalactiae A taldeko estreptokokoen infekzioen eragile ere izan daiteke. Bakterio Gram positiboen beta-hemolitiko bat da, eta infekzio inbaditzaile eta ez-inbaditzaile ugariren erantzule da.
GAS bidezko infekzioa mukiekin edo larruazaleko ultzerak zuzenean ukituz heda daiteke. GAS bidezko infekzioek 500.000 heriotza baino gehiago eragin ditzakete urtean. Nahiz eta A taldeko β-hemolito estreptokokoaren tratamendu gisa antibiotikoak erabili, GAS bidezko infekzioa gero eta arazo handiagoa da, bereziki Afrikan.
Beste estreptokoko mota asko daude, B taldeko estreptokokoa (Streptococcus agalactiae) eta Streptococcus pneumoniae barne, beste infekzio mota batzuk eragiten dituztenak eta A taldeko estreptokokoarekin nahastu behar ez direnak. Zenbait birulentzia-faktorek GAS patogenesia eragiten dute, hala nola M proteinak, hemolisinek eta zelulaz kanpoko entzimek.

## Erreferentziak

* ↑ «Genetic features of clinical isolates of Streptococcus dysgalactiae subsp. equisimilis possessing Lancefield's group A antigen» J. Clin. Microbiol. 46 (4): 1526–9. doi:10.1128/JCM.02188-07. OCLC .2292899 PMID 18305132..
* 1 2 Group A Streptococcal (GAS) Disease. Centers for Disease Control and Prevention.
* ↑ Cohen-Poradosu, Ronit; Dennis L. Kasper. (2007). «Group A Streptococcus Epidemiology and Vaccine Implications» Clinical Infectious Diseases 45 (7): 863–5. doi:10.1086/521263. PMID 17806050..
* ↑ Carapetis, JR; Steer, AC; Mulholland, EK; Weber, M. (November 2005). «The global burden of group A streptococcal diseases.» The Lancet Infectious Diseases 5 (11): 685–94. doi:10.1016/S1473-3099(05)70267-X. PMID 16253886..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13587764
# A través del fútbol

A través del fútbol 1962. urtean eginiko film dokumentala da. Antxon Ezeiza eta Elias Kerexetak egin zuten film hau Laponia Films produkzio-etxeari esker.
Filmean Espainiako futbolaren historia azaldu zuten, 1902tik aurrera eta beti garaiko politikarekin lotuta. Zentsura frankistak 30 mozketa baino gehiago agindu zituen.

## Erreferentziak

* ↑ donostiakultura.eus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70725701
# 2550 Houssay

2550 Houssay asteroide baten izena da. 1976ko urriaren 21an aurkitu zuen Felix Aguilar Behatokia-ek El Leoncito Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1976 UP izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2550 Houssay asteroidearen orbitak batez beste 3,193 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,644 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,742 distantziara. Eszentrikotasuna 0,172 da, eta makurdura orbitala 10,39ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 11.5 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q375316
# 2553 Viljev

2553 Viljev asteroide baten izena da. 1979ko martxoaren 29an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1979 FS izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2553 Viljev asteroidearen orbitak batez beste 3,087 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,942 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,231 distantziara. Eszentrikotasuna 0,047 da, eta makurdura orbitala 5,25ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 11.4 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q918888
* Multimedia: 2553 Viljev / Q918888
# 2554 Skiff

2554 Skiff asteroide baten izena da. 1980ko uztailaren 17an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1980 OB izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2554 Skiff asteroidearen orbitak batez beste 2,263 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,934 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,593 distantziara. Eszentrikotasuna 0,146 da, eta makurdura orbitala 4,86ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.7 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q149515