OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Escuintla

Escuintla Guatemalako hegoaldean dagoen Escuintla departamenduko hiriburua da. Guacalate ibarrean dago, San Jose hiriaren ipar-ekialdean. 640 km²ko eremua du eta 2010ean 147.600 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Cifras para el desarrollo humano: Escuintla PNUD Guatemala. Issuu.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q780771
* Multimedia: Escuintla / Q780771
# Escuminac (Quebec)

Escuminac Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Gaspésie–Îles-de-la-Madeleine eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Avignon konderriko eskualde-udalerria da. 2011ko zentsoaren arabera 588 biztanle zituen 108.43 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q927076
* Multimedia: Escuminac, Quebec / Q927076
# Escuela Superior de Conservación y Restauración de Bienes Culturales

Escuela Superior de Conservación y Restauración de Bienes Culturales delakoa (ESCRBC, Kultura Ondasunen Kontserbazio eta Zaharberritzerako Goi Eskola), Madrilen kokatuko ikastetxe bat da, kontserbazio eta zaharberritze ikasketetan berezitua da, gradu mailako formakuntza ematen duena, eta. Egoitza Madrilgo Casa de las Rejas delakoan du (XVII. mendeko jauregi barrokoa, Espainiako Senatuaren egoitzatik oso gertu dagoena).

## Historia

1961ean sortu zen, orduko Espainiako Zientzia eta Hezkuntza ministerioren pean, eta urte batzuetan egoitza finkorik gabe egon zen, batez ere Amerikako Museoan izaten zirelarik eskolak. 1980tik aurrera, Las Rejas Etxera joan zen. 21. mendean Madrilgo Erkidegoko Hezkuntza Sailaren egituran integratua dago.

## Erreferentzia

* ↑ Valenzuela. Notas históricas sobre el edificio de la c/ Bola-Guillermo Roland. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106491292
* Multimedia: Escuela Superior de Conservación y Restauración de Bienes Culturales / Q106491292
# Escuela de Mecánica de la Armada

Escuela de Mecánica de la Armada edo ESMA (euskaraz Armadako Mekanika Eskola) Argentinako Buenos Aires hiriburuko Avenida del Libertador etorbidean dagoen Argentinako Itsas Armadaren eraikin bat da. Eraikin hau 1928ko urriaren 12an inauguratu zen eta bere egikinkizuna Argentinako Itsas Armadako mekanika eta nabigazioko ingeniarien heziketaren egoitza izatea izan zen.
Zoritxarrez, 1976-1983 bitarteko Berrantolaketa Nazionalaren Prozesuan zehar atxiloketa zentru klandestinoa bilakatu zen. Garai ilun hartako mota honetako zentru handiena izan zelarik, bere izenak sekulako ospe txara bereganatu zuelarik. Bertatik gerora desagertutako 5.000 pertsona inguru iragan ziren.
Gaur egun museoa bilakatu da eta Gizateriaren Eskubideen Sustapen eta Oroimenaren gunea bilakatu da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1292306
* Multimedia: ESMA / Q1292306
# Escuintla (udalerria)

Escuintla Mexikoko udalerri bat da. Chiapas estatuan kokatua dago. 2010ean 30.068 biztanle zituen 403,99 km²ko azaleran. Herriburua [[Escuintla (Escuintla)|Escuintla]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
# Escuminac Formazioa

Escuminac Formazioa Quebeceko formazio geologiko bat da. Devoniar garaiko hainbat fosil daude bere barnean, bereziki arrainak. Bere arrain kopurua dela eta, mundu osoko paleontologoen ikergunea da. Baie des Chaleurseko iparraldean hedatzen da, eta ez dago garai berdinko beste arrokarik eskualde osoan.
Antzinako laku, lagoon edo sakonera eskaseko itsaso batean sortu ziren sedimentuz osaturik dago. Hala ere ez dago tipikoki itsasokoak diren fosilen arrastorik. Era berean, Eskoziako Old Red Sandstonekin harremana du sedimentuen aldetik. Horregatik lakuaren hipotesiak babesle gehiago izan ditu historian zehar.
1980ko hamarkadatik aurrera itsasoaren teoriak babesle gehiago irabazi ditu, hainbat fosil aurkituta. Estuario bateko ekosistema izan zitekeen, izaera aldakorrarekin, edo noizbehinkako turbiditak zituen laku ez oso sakon bat.
Bertan aurkitutako Elpistostegidae familiako arrainak tetrapodoengandik gertuen egon zitezkeen arrainak lirateke.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Sage-animation.ca. The Escuminac Formation. (Noiz kontsultatua: 2017-11-25).
* ↑ (Ingelesez) Park, Miguasha National. An Ancient Estuary. (Noiz kontsultatua: 2017-11-25).
* ↑ (Ingelesez) Late Paleozoic and Mesozoic Continental Sedimentation, Northeastern North America | GeoScienceWorld Books | GeoScienceWorld. doi:10.1130/spe106. (Noiz kontsultatua: 2017-11-26).
* ↑ Swartz, Brian. (2012-03-20). «A Marine Stem-Tetrapod from the Devonian of Western North America» PLOS ONE 7 (3): e33683. doi:10.1371/journal.pone.0033683. ISSN 1932-6203. (Noiz kontsultatua: 2017-11-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18124654
# Eretmocera

Eretmocera Scythrididae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Eretmocera fuscipennis da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Eretmocera aeneiceps | daturik gabe |
| Eretmocera agassizi | daturik gabe |
| Eretmocera albistriata | daturik gabe |
| Eretmocera alenica | daturik gabe |
| Eretmocera arabica | daturik gabe |
| Eretmocera artemisiae | daturik gabe |
| Eretmocera aurovittata | daturik gabe |
| Eretmocera basistrigata | daturik gabe |
| Eretmocera benitonis | daturik gabe |
| Eretmocera bradleyi | daturik gabe |
| Eretmocera carteri | daturik gabe |
| Eretmocera chrysias | daturik gabe |
| Eretmocera contermina | daturik gabe |
| Eretmocera coracopis | daturik gabe |
| Eretmocera cyanauges | daturik gabe |
| Eretmocera cyanosoma | daturik gabe |
| Eretmocera derogatella | daturik gabe |
| Eretmocera dioctis | daturik gabe |
| Eretmocera dorsistrigata | daturik gabe |
| Eretmocera fasciata | daturik gabe |
| Eretmocera florifera | daturik gabe |
| Eretmocera fuscipennis | daturik gabe |
| Eretmocera haemogastra | daturik gabe |
| Eretmocera hafeetensis | daturik gabe |
| Eretmocera homalocrossa | daturik gabe |
| Eretmocera ignipicta | daturik gabe |
| Eretmocera illucens | daturik gabe |
| Eretmocera impactella | daturik gabe |
| Eretmocera jemenensis | daturik gabe |
| Eretmocera jemensis | daturik gabe |
| Eretmocera katangensis | daturik gabe |
| Eretmocera kochi | daturik gabe |
| Eretmocera laetissima | daturik gabe |
| Eretmocera letabensis | daturik gabe |
| Eretmocera levicornella | daturik gabe |
| Eretmocera lunifera | daturik gabe |
| Eretmocera lyneborgi | daturik gabe |
| Eretmocera malelanensis | daturik gabe |
| Eretmocera malelanesis | daturik gabe |
| Eretmocera medinella | daturik gabe |
| Eretmocera meyi | daturik gabe |
| Eretmocera microbarbara | daturik gabe |
| Eretmocera miniata | daturik gabe |
| Eretmocera monophaea | daturik gabe |
| Eretmocera nomadica | daturik gabe |
| Eretmocera octopunctata | daturik gabe |
| Eretmocera pachypennis | daturik gabe |
| Eretmocera percnophanes | daturik gabe |
| Eretmocera rubripennis | daturik gabe |
| Eretmocera scatospila | daturik gabe |
| Eretmocera shoabensis | daturik gabe |
| Eretmocera sinensis | daturik gabe |
| Eretmocera syleuta | daturik gabe |
| Eretmocera thephagones | daturik gabe |
| Eretmocera tiwiensis | daturik gabe |
| Eretmocera typhonica | daturik gabe |
| Eretmocera xanthonota | daturik gabe |
| Eretmocera yingjiangensis | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10273556
* Multimedia: Eretmocera / Q10273556
* Espezieak: Eretmocera
# Estonierazko literatura

Estonierazko literatura edo estoniera literatura (estonieraz, eesti kirjandus) estonieraz (1.100.000 hiztun inguruko hizkuntza) egindako literatura da. Estonia, Iparraldeko Gurutzadez geroztik, Alemaniaren, Suediaren eta Errusiaren mende izan zen XIII. mendetik 1918. urte arte, eta ondorioz urriak izan dira estonieraz egindako idazlanak, oraintsuko mendeetaraino. Ezagunak diren Estonierazko idazki zaharrenak XIII. mendekoak dira. Livoniako Henrikeren kronika lanaren zati den Originates Livoniae idazkian, badira estonierazko toki izenak, hitzak eta esaldi zatiak. Liber Census Daniae liburuak (1241) baditu estonierazko toki izenak eta abizenak. Estonierazko testu lotu luzeen adibiderik zaharrenak Kullamaa otoitzak deritzenak dira, 1524. eta 1528. urteetakoak.

## Erreferentziak

* ↑ «Estonian literature», Encyclopædia Britannica.
* ↑ George Kurman: The Development of Written Estonian. ISBN 0-7007-0380-2
* ↑ Denis Sinor: Aspects of Altaic Civilization. ISBN 0-7007-0380-2

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1334834
* Multimedia: Literature of Estonia / Q1334834
# Estoniera

Estoniera (eesti keel) uraldar hizkuntza bat da. Estoniako ofiziala da eta 1,1 miloi hiztun inguru ditu. Uraldar hizkuntzen artean, finikoen azpitaldekoa da, finlandierarekin eta beste hizkuntza txikiago batzuekin batera.

## Historia

* Lehen aztarnak VIII. mendekoak dira, Cosmographia liburuan Aethicus Ister abadearen bidez ezagunak.
* XIII. mendean, testu zehatzagoak idatzi zituzten, tartean estonierazko pasarteak. Liber Census Daniae liburuan (1219-1220) 500 leku-izen inguru jaso zituzten.
* XVI. mendea: Kullamaa eskuizkribuan (1524-1528) lehendabiziko testu osoa agertzen da, bi otoitz barne hartzen dituena.
* XVII. mendea: Lehen gramatikak eta hiztegiak.
* XIX. mendea: Estonieraz idatzitako lehen gramatika (1884, Karl August Hermann). Garai hartan estoniarrak euren buruari eesti deitzen hasi ziren, maarahvas ("nekazari jendea") edo maakeel ("nekazari hizkuntza") hitzak erabili beharrean.
* XX. mendea: Johannes Aavik-ek literatura hizkuntza aberasteari ekin zion: dialektoetatik eta finlandieratik. Johannes Voldemar Veski-k hiztegia eta gramatika landu zituen, batik bat eredu estandar batua finkatuz. 1918an lehen hiztegi arautzailea kaleratu zuten. Errusiar okupazioaren urteetan (1940-1991), hizkuntza eta nazionalismoa oso lotuta egon ziren. 1978an Jaan Krossek kaleratu zuen Keisri hull ("Tsarraren eroa"), bere liburu ezagunena. 1995eko apirilaren 1ean indarrean sartu zen Hizkuntzaren Dekretua.

## Eredu batua eta dialektoak

Eredu batua nagusiki iparraldeko dialektoetatik sortu zuten; hegoaldeko aldaerek (Mulgi, Tartu, Võro eta Seto), berriz, alde nabariak gordetzen dituzte.

## Hizkuntza

    MUSTA LIPU VALGUSES
    Tule ümber on kogunend mõned.
    Ridva otsas must laperdav kalts.
    Ahnelt neelab mu saamatud kõned
    Sügistuule käes kahisev malts.
    Keegi sult suurt kirjaoskust ei nõua:
    Piisab, kui seinale kritseldad “A”.
    Veel plankusid lõhu, kui müüre ei jõua –
    Mu vaikiva heakskiidu pälvid sa taas
    Ja ikka ja jälle on lahus su soovid
    Sellest, mida sa tohid ja pead.
    Kui käimas on mässud ja revolutsioonid,
    Siis meiegi kohal. Me tõstame pead.
    Kui naine kord aeg avab meilegi süle.
    Öös süttivad silmad, kus peegeldus õud.
    Siis vaenlusetormid meist tuiskavad üle.
    Vihaselt rõhuvad tumedad jõud.
    Nüüd üheskoos hümni me laulame ööle,
    Sest öö meid ju varjab ja katab ka sind.
    Me laulame: “Julgesti, vennad, nüüd tööle!”
    Täis piirita ohvrimeelt leegitsev rind.
    Läbi riikluse ajastu lehvib see kangas,
    Must nagu lõpmatu maailmaruum.
    Kuni püsivad seadused, kohtud ja vanglad,
    Teil pilkavalt naeratab surnupealuu.
    Tõnu Trubetsky (Tony Blackplait)

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Estonierazko Institutua
* (Ingelesez) Hizkuntzaz Estonica webgunean
* (Ingelesez) Uralic Page webgunea
* Euskara-Estoniera hiztegia (1.000 hitzekoa)
* Datuak: Q9072
* Multimedia: Estonian language / Q9072
# Estonierazko Wikipedia

Estonierazko Wikipedia Wikipediaren estonierazko edizioa da. 2003ko abenduaren 18an jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 67.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 36.a zen.

## Kanpo estekak

* Estonierazko Wikipedia
* Datuak: Q200060
* Multimedia: Estonian Wikipedia / Q200060
# Estopa

Estopa rumba katalana jotzen duen musika taldea da, David eta Jose Manuel Muñoz anaiek 1999an sortua. Taldea jatorriz Cornellà de Llobregatekoa da, bere familia Extremadurakoa izan arren, Zarza-Capilla herrikoa hain zuzen.
Haien bost diskoetan formula berdina jarraitu dute, hainbat arrakasta eman diena: rumba zitalak eta kalekoak. Saldu dute guztira 3.100.000 baino gehiago maila nazionalean eta internazionalean (Allenrok kontuan izan gabe).

## Biografia

David (1976) bokalista da eta Jose (1978) gitarra-jotzailea eta ko-bokalista.
Haien haurtzaroa flamenko runbako talde oso ospetsuak laurogeigarren urteetan entzuten pasatu zuten, bereziki Los Chichos, Los Chunguitos edo Bordón 4. Haien azken lana musikatik at automobileko piezak egitea izan zen SEAT-ko kontzesionario batean. Han sortu zituzten taldearen letra asko, adibidez haien lehenengo arrakasta, “La raja de tu falda” non SEAT Panda kotxea izendatzen den. Lantegi horretatik ere ateratzen da taldearen izena, “Estopa”, haien arduradunak asko errepikatzen zuelako ¡Dadle estopa! esaldia, gehiago lan egiteko haien emankortasuna handitzeko eta ez distraitzeko.
Garai horretan haien auzo inguruko lekuetan jotzen hasi ziren. Orduan, maketa bat grabatu zuten berrogei abestirekin, lagun baten etxean. Maketa hau kasetean hedatu zen eskuz esku Espainia osoan zehar. Ondoren, p2p sareetan, ospea lortu zutenean.
Haien karrera diskografikoan zehar sari asko lortu dute.

## Diskografia
### 1999 arte: Maketa

Maketako abesti batzuk disko berrietan sartu dituzte berrargitaratutak.

### 1999-2000: Estopa

Urte horretan 1.000.000 disko saltzea lortu zuten, errekor ez gaindituta Espainian talde hasiberri baterako. Urte horretan ducados 2000 ibilaldia hasi zuten Espainia osoa eta Latinoamerikako herrialde askotan zehar.

### 2001-2003: Destrangis

800.000 ale saltzea lortu zuten. Gero berrargitaratzea erabaki zuten Más Destrangis izenarekin, eta 200.000 ale gehiago saldu zituzten.

### 2004: ¿La calle es tuya?

300.000 kopia saldu zituzten lehenengo astean.
Ibilaldia, Muñoz vs Muñoz zeritzona, Espainiako probintzia guztietatik eraman zuten. Ibilaldi txiki bat Latinoamerikatik, non Estopa Argentinara, Mexikora, Txilera eta Perura joan zen.

### 2005: Voces de ultrarrumba

Egun bakar batean 200.000 kopia saltzea lortu zuen diskoak.

### 2008: Allenrok

Diskoaren izena haien herriaren izena da, Cornella, alderantziz idatzita eta K-rekin. Lehenengo astean 140.000 kopia baino gehiago saldu zituzten, platinozko diskoa lortuz.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Taldearen webgune ofiziala
* Datuak: Q773703
* Multimedia: Estopa / Q773703
# Estopiñán del Castillo-Estopanyà

Estopanyà (gaztelaniaz eta ofizialki Estopiñán del Castillo eta aragoieraz Estupiñán, Estopanyà katalanez, izen ofiziala Estopiñán del Castillo/Estopanyà) Huescako Ribagortza eskualdean dagoen udalerria da. Estopiñan eta Caserras del Castillo herriek udal bat osatu zutenean sortu zen.
198 biztanle zituen 2007an.

## Erreferentziak

* ↑ LEY 12/2002, de 28 de mayo, de creación de la Comarca de la Ribagorza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q426376
* Multimedia: Estopiñán del Castillo / Q426376
# Estoniar

Estoniarrak (estonieraz: eestlased) finiar etnia bat dira, batez ere Estonian eta inguruko herrialdeetan bizi direnak.
Estoniako herritarrak, estonieraz egiten dute eta luterotarrak dira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. .
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q173302
* Multimedia: People of Estonia / Q173302
# Estoniar zaldi

Estoniar zaldia, edo Estoniar bertako zaldia, Klepper izenez ere ezaguna, (estonieraz: Eesti hobune), Estoniako bertako zaldi arraza bat da. Antzinako arraza bat izanik bere tamaina zein beste hainbat ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean kokatzen da.
Estoniar zaldiak bertan emandako kanpoko beste zaldi arrazaekiko gurutzaketatik nahiko garbi mantendu da, eta Ipar Europako zaldien ezaugarriak mantendu ditu.

## Arrazaren historia

Estoniako garapen ekonomiko handiko herrialdea da. Nekazaritza ere azkar garatu da eta horregatik, mekanizazioarekin, garai bateko zaldi txiki eta gogor hauen beharra gutxitu egin da. Beste zaldi arraza handiagoak sartu dira eta jatorrizko estoniar zaldiak Baltikoaren itsas ertzera zein bertako hainbat uhartetara txokoratua izan da, abere kopurua oro har murrizturik. Estoniar zaldia, seguruen, Errusiako Vyatka zaldi arrazaren jatorrian dago.

## Erreferentziak

* ↑ .Arrazari buruzko artikuloa "The equinest" entziklopedian. http://www.theequinest.com/breeds/estonian-native/

## Bideoak

* Datuak: Q1370382
* Multimedia: Estonian native horse / Q1370382
# Estoniaren banaketa administratiboa

Estonia administratiboki 2 maila administratibotan banatzen da: konderriak (Maakonnad) eta udalerriak (omavalitsus).

## Konderriak

Konderriak maila administratiborik handiena dira. Bakoitzak bere gobernua du, eta Estoniako Gobernuak hautatzen du konderriko gobernadorea bost urteko eperako.
Estoniako konderri zerrenda :
| Konderria | Hiriburua | Eremua (km$^2$) | Biztanleria (2017) | Dentsitatea (bizt. /km$^2$) |
| Harju | Tallinn | 4.333 | 582.556 | 127,5 |
| Hiiu | Kärdla | 989 | 9.348 | 8,6 |
| Ida-Viru | Jõhvi | 3.364 | 143.880 | 44,4 |
| Jõgeva | Jõgeva | 2.604 | 31.298 | 12,1 |
| Järva | Paide | 2.623 | 30.709 | 11,6 |
| Lääne | Haapsalu | 2.383 | 24.580 | 10,1 |
| Lääne-Viru | Rakvere | 3.627 | 59.580 | 16,5 |
| Põlva | Põlva | 2.165 | 28.218 | 12,7 |
| Pärnu | Pärnu | 4.807 | 82.997 | 17,2 |
| Rapla | Rapla | 2.980 | 34.148 | 11,7 |
| Saare | Kuressaare | 2.673 | 33.481 | 11,7 |
| Tartu | Tartu | 2.993 | 145.550 | 50,2 |
| Valga | Valga | 2.044 | 30.524 | 14,8 |
| Viljandi | Viljandi | 3.422 | 47.853 | 13,9 |
| Võru | Võru | 2.305 | 33.973 | 14,5 |

## Udalerriak

Udalerriak (estonieraz omavalitsus) Estoniako banaketa administratiborik txikienak dira. Udalerri bakoitza udal gobernu batek (Udala) agintzen du. Herrialde osoan 227 udalerri daude.

## Erreferentziak

* ↑ Population by sex, ethnic nationality and county, 1 January. stat.ee (Noiz kontsultatua: 2017-9-5).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15620181
* Multimedia: Subdivisions of Estonia / Q15620181
# Estoniako futbol selekzio nazionala

Estoniako futbol selekzio nazionala herrialde haren futbol gizonezko talde nagusia da. A. Le Coq Arena estadioan jokatzen ditu etxeko partidak, Tallinn hiriburuan.

## Palmaresa

Ez da inoiz Munduko Futbol Txapelketa edo Europako Futbol Txapelketa jokatzeko sailkatu.

### Baltikoko Kopa

* Txapelduna (3): 1929, 1931, 1938.

## Uniformea
### Historikoa

* 1922 ||
* 1924 ||
* 1992-tik ||

### Azken txapelketak

* 2012 ||
* 2014 ||
* 2016 ||

## Jokalari aipagarrienak

2018ko ekainaren 9an eguneratua
| Parte hartzeak JokalariaParte hartzeakUrteak 1Martin Reim1571992–2009 2Marko Kristal1431992–2005 3Andres Oper1341995–2014 4Enar Jääger1262002- 5Mart Poom1201992–2009 6Kristen Viikmäe1151997-2013 7Raio Piiroja1141998-2015 Dmitri Kruglov1142004- 9Joel Lindpere1071999-2016 10Aleksandr Dmitrijev1062004- | Goleatzaileak JokalariaGolak 1Andres Oper38 2Indrek Zelinski27 3Konstantin Vassiljev23 4Eduard Ellman-Eelma21 5Richard Kuremaa19 6Arnold Pihlak16 7Kristen Viikmäe15 8Martin Reim14 9Sergei Zenjov13 Georg Siimenson13 |

## Euskal Herriko selekzioaren aurkako partidak

* Gizonezkoetan:
| Eguna | Estadioa | Etxekoa | Emaitza | Kanpokoa |
| 1996ko abenduaren 26a | San Mames (Bilbo) | Euskadi | 3-0 | Estonia |
| 2011ko maiatzaren 25a | A. Le Coq Arena (Tallinn) | Estonia | 1-2 | Euskadi |
* Emakumezkoetan:
| Eguna | Estadioa | Etxekoa | Emaitza | Kanpokoa |
| 2015eko maiatzaren 23a | TNTK (Tallinn) | Estonia | 0-5 | Euskadi |

## Kanpo estekak

* (Estonieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q186914
* Multimedia: Estonia national football team / Q186914
# Erromatar egutegia

Erromatar egutegia hainbat aldiz aldatu zen Erromako sorreratik Inperioaren gainbeheraraino. 46. urteko osteko egutegia Juliotar egutegia da.

## Urteak

Urteak adierazteko hiru sistema erabili zituzten:
* Erromako sorreraren urtea (K.a. 753) erreferentziatzat hartzen zuten urtea hitza eta zenbakizkoa ablatiboan jarrita. Adibidez Anno trecentesimo quarto ab urbe condita, edo 304 AUC, K.a. 413. urtea izan zen.
* Erromatar Errepublikaren garaian, kontsularen izena erabiltzen zuten. Adibidez L. Domitio Ap. Claudio consulibus "L. Domicio eta Ap. Claudioren kontsulaldia" edo K.a. 54. urtea izan zen.
* Erregeak bota zituzten urtea ere (K.a. 509) erabili zuten, post reges exactos esaldia erabiliz.

## Hilabeteak

Erromatar idazleen arabera Romulok hilabeteak asmatu zituen:

## Egunak

Egunak zehazteko erromatarrek hiru data besterik ez zituzten erabiltzen, aurreko eta hurrengo egunak haietatik zenbatuak (pridie eta postridie hurrenez hurren):
* Kalendae, (kalendae, -arum), hilabetearen lehendabiziko eguna.
* Nonae, (nonae, -arum) hilabetearen bosgarren eguna (martxoan, maiatzean, uztailean eta urrian izan ezik, noiz zazpigarrena zen).
* Idus, (idus, -uum) hilabetearen hamahirugarren eguna (martxoan, maiatzean, uztailean eta urrian izan ezik, noiz hamabosgarrena zen).

## Orduak

Eguna ez zen 24 ordukoa baizik eta 24 zati berdinekoa. Hau da, udan orduak luzeagoak ziren. Orduak neurtzeko eguzki erlojuek (horologium) edo ur erlojuek (clepsydra) erabiltzen zituzten.
Gero ordua adierazteko zenbaki ordinalak erabiltzen zituzten (hora prima, hora secunda, hora tertia eta abar), beraz, hora prima egunsentiarena, hora duodecima ilunabarrena eta hora sexta eguerdiarena ziren.
Gaua berriz, lau zatitan banatzen zuten, vigilia izenekoak.

## Erreferentziak

* ↑ Brind'Amour, P. Le Calendrier romain: Recherches chronologiques (Ottawa, 1983)
* ↑ Bickerman, E.J. Chronology of the Ancient World. Londres: Thames & Hudson, 1969

## Ikus, gainera

* Egutegia
* Juliotar egutegia
* Gregoriotar egutegia
* Martxoaren idusak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q200966
* Multimedia: Roman calendar (pre-Julian calendar) / Q200966
# Erromatar balantza

Erromatar balantza edo erromana pisatzeko tresna da, beso ezberdinak dituen palanka eta, euskarri moduan, orratz bat dituena.
Izenak dioen bezala Antzinako Erroman erabiltzen zuten baina jada Txinan ezaguna zen.

## Ikus, gainera

* Balantza

## Erreferentziak

* ↑ Jaouiche, Khalil. (1976). Le Livre du Qarasṭūn de T̲ābit ibn Qurra : étude sur l'origine de la notion de travail et du calcul du moment statique d'une barre homogène. in: Travaux de l'Académie internationale d'histoire des sciences, n° 25. Leyde: E.J. Brill, 13 or. ISBN 978-9004047273...

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1650330
* Multimedia: Steelyard balances / Q1650330
# Erromatar erritu

Erromatar erritu Erromatar Eliza Katolikoaren latindar liturgia da.
1560 eta 1570 artean Pio V.ak Trentoko Kontzilioan ezarri zuen eta harrezkero oso aldaketa txikiak izan ditu. Nabarmenenak XX. mendean izan ziren: Pio X.ak brebiarioren salterio eta errubrika aldatu zituen, Pio XII.ak 1955ean Aste Santuko zeremoniak berrikusi zituen. 1969ra arte, Ordo Missæ honen arabera egindako meza trentotarra du izena. Vatikanoko II. kontzilioan (1962-1965), Ordo Missæ eta erritua aldatu zituzten.

## Erreferentziak

* ↑ Motu proprio Summorum Pontificum

## Kanpo estekak

* Datuak: Q730757
* Multimedia: Roman rite / Q730757
# Emiliano Boffelli

Emiliano Boffelli (Rosario, 1995eko urtarrilaren 16a) argentinar errugbilaria da, hegaleko, erdiko eta atzelari postuetan jokatzen duena. 2021etik, United Rugby Championshipen aritzen da Edinburgh Rugby taldearekin. 2017an egin zuen debuta Argentinako errugbi selekzioarekin.

## Palmaresa
### Pampas XV

* Pacific Rugby Cup
** irabazlea: 2015

## Erreferentziak

* ↑ Emiliano Boffeli. en.espn.co.uk (Noiz kontsultatua: 2022-9-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26704610
* Multimedia: Emiliano Boffelli / Q26704610
# Emiliano-romagnolo

Emiliano-romagnoloa (Emiliàn e rumagnòl, Sanmarinés) Emilia-Romagnan (Italia) mintzatutako erromantze hizkuntza bat da. Gutxiengo baten hizkuntza gisa onartua dago. Hizkuntza aldetik, italieratik banatzen duen desberdintasun estrukturalak ditu. Piemontera, lombardiera, liguriera eta venezierarekin batera, iparraldeko italiar hizkuntza-taldearen barnean sailkatzen da.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Emiliano-Romagnoloa Ethnologuen.
* Datuak: Q242648