OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Freeman Dyson

Freeman John Dyson (Crowthorne, Berkshire, 1923ko abenduaren 15a - Princeton, New Jersey, 2020ko otsailaren 28a) britainiar fisika teorialaria eta astrofisikaria izan zen.
Cambridgeko Unibertsitatean egin zituen ikasketak, eta matematika aplikatuetan lan egin zuen gero britainiar gobernuarentzat. Sei urtez ikerkuntzan jardun ondoren Britainia Handian eta Estatu Batuetan, fisikako eskolak ematen hasi zen Cornelleko Unibertsitatean, Estatu Batuetan, 1951n. 1953an Princentoneko Unibertsitateko Ikasketa Aurreratuetako Institutuan hasi zen lanean. Dysonen ikerkuntza-lana fisikaren une kritiko batean hasi zen. Bigarren Mundu Gerraren ondoko urteetan froga esperimental berriek arazo berriak sortu zituzten, quantumen teoriaren eta materiaren eta argiaren elkarrekiko ekintzaren inguruan besteak beste. Baina quantumen elektrodinamika hori sortzeko erabili ziren teknika matematikoek zenbait eragozpen zituzten, eta emaitza absurdoak eragin zituzten. Hala ere, 1949 aldera, matematika-arazo horiei buruzko bi konponbide teoriko sortu ziren: teoria horietako bat estatubatuar fisikari Richard P. Feynmanek asmatu zuen, eta bestea bere herrikide Julian S. Schwinger fisikariak, eta baita, bere aldetik, japoniar fisikari Shin'ichiro Tomonagak ere. 1950 aldera Dysonek frogatuta utzi zuen bi teoria horiek formalismo soil batera murritz zitezkeela, eta berehala nabarmendu zen ideia horien aplikazioan. Hortik sortu zen teoria eta horren inguruko teknika matematikoak fisika teoriko modernoaren muina izan ziren XX. mendearen bigarren erdian. Lan nagusiak: Unibertsoaren perturbazioa (1979) eta Armak eta itxaropena (1984). Sari ugari jaso ditu, horien artean Max Planck domina (1969) eta Templeton saria (2000). American Physical Society, Estatu Batuetako National Academy of Sciences eta Londresko Royal Societyko kide izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q153717
* Multimedia: Freeman Dyson / Q153717
# Freeport (Florida)

Freeport Floridako hiri bat da. Walton konderrian kokatua dago. 2010ean 1.933 biztanle zituen, 28,0 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Walton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1907019
# Freeport (Illinois)

Freeport Illinoiseko hiri bat da. Stephenson konderrian kokatua dago. 2010ean 25.638 biztanle zituen, 30,50 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Stephenson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q202828
* Multimedia: Freeport, Illinois / Q202828
# Freeman (Missouri)

Freeman Missourieko hiri bat da. Cass konderrian kokatua dago. 2010ean 482 biztanle zituen, 2,22 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cass konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q586330
# Freeman Spur (Illinois)

Freeman Spur Illinoiseko herri bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 287 biztanle zituen, 1,03 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Franklin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2657790
* Multimedia: Freeman Spur, Illinois / Q2657790
# Freeman astigar

Freeman astigarra (acer × freemanii) Sapindaceae familiako zuhaitz hibridoa da. Zilar-astigarra (Acer saccharinum) bere kide hurbila den astigar gorrirekin (Acer rubrum) sortua, landare apaingarri ezaguna dena. Oliver M. Freeman bere sortzailearen izena darama.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2000]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9577378
* Multimedia: Acer × freemanii / Q9577378
* Espezieak: Acer × freemanii
# Freemansburg (Pennsylvania)

Freemansburg Pennsylvaniako borough bat da. Northampton konderrian kokatua dago. 2010ean 2.636 biztanle zituen, 1,81 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Northampton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1134960
* Multimedia: Freemansburg, Pennsylvania / Q1134960
# Forquetinha

Forquetinha Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 2.393 biztanle ditu 92,838 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1803240
* Multimedia: Forquetinha / Q1803240
# Forqueta

Forqueta, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.007 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzian dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17584190
* Multimedia: Forqueta / Q17584190
# Forquilha

Forquilha Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. 24.173 biztanle ditu 516,993 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Ceará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q587627
* Multimedia: Forquilha (Ceará) / Q587627
# Forquilhinha

Forquilhinha Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. 31.431 biztanle ditu 183,134 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Santa Catarina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1784729
* Multimedia: Forquilhinha / Q1784729
# Forqueta HE

Forqueta HE edota Forqueta Hego-Ekialdea, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.004 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzian dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17584191
* Multimedia: Forqueta SE / Q17584191
# Game Boy Light

Game Boy Light, 1998an Nintendo japoniar bideo-joko enpresak merkaturatutako kontsola bat da. Japonian bakarrik egon zen salgai. Modelo honen berezitasuna argi gutxiko baldintzetan jokatzeko ondo urdinxka duen pantaila izatean datza.
Garai beretxuan, Japoniaz gain, beste herrialdeetan aldiz, merkatuan Game Boy Color kontsola merkaturatu zen.

## Ikus gainera

* Game Boy saila

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2089269
* Multimedia: Game Boy Light / Q2089269
# Game Boy Pocket

Game Boy Pocket, 1996an Nintendo japoniar bideo-joko enpresak merkaturatutako kontsola bat da. Berez, aurreko Game Boy modeloaren aldaera bat da, hura baina neurriz txikiagoa, eta hark zuen berde-beltzezko pantaila benetazko zuri-beltzeko pantaila batez ordezkatuz. Nintendo 64 kontsolarekin batera merkaturatua izan zen.
1998an Game Boy Light modeloak ordezkatu zuen.

## Ikus gainera

* Game Boy saila

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2297261
* Multimedia: Game Boy Pocket / Q2297261
# Game Creek (Alaska)

Game Creek Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hoonah–Angoon Census Arean kokatuta dago, Alaska estatuan. 23 biztanle ditu, 15,41977 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hoonah–Angoon Census Area

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1836929
# Game Park

Game Park 1996an sortutako Hego Koreako enpresa bat izan zen, 2007ko martxoan porrot egin zuena. GP32 kontsola eramangarri ospetsua eta XGP, inoiz kaleratu ez zena, sortzeaz arduratu zen konpainia da. GamePark Holdings 2005ean sortu zuten Game Parkeko langile ohiek.

## Fundazioa

1996an Hego Korean sortu zen Game Park industrian sartu zen gobernuaren dirua erabiliz. Garai hartan, Koreako jokoak Arcade eta PCrako soilik ziren. Bien bitartean, Koreako legediak Japoniako produktuak inportatzea debekatu zuen. Japoniako kontsolen klon batzuk merkatu txikikoak ziren. Bideo-joko gehienak ordenagailurako ziren leku batean, kontsoletarako leku gutxi zegoen. Aldaketak egiteko, Hego Koreako Gobernuak horiek banatzeko enpresa bat sortzea erabakitzen zuen: Game Park. Orduan konpainiak GP32 egin zuen, eta horrek ez zuen berehala arreta erakarri bere hardware eskasagatik. Beraz, kontsolaren itxura aldatu zen, Hardwarea hobetu zen aldi berean.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (ingelesez) (ez dabil)
* GamePark Holdings-en historia
* Datuak: Q490480
# Game of Death (1978ko filma)

Game of Death (euskaraz: «Heriotzaren Jokoa»; txinera tradizionalez: 死亡遊戲; txinera sinplifikatuz: 死亡游戏; pinyinez: Sǐwáng Yóuxì) Robert Clousek zuzendutako hongkongdar film bat da. Clousek berak idatzi zuen Raymond Chowrekin batera eta Bruce Lee, Kim Tai-jong, Yuen Biao, Gig Young, Dean Jagger, Colleen Camp, Robert Wall, Hugh O'Brian, Dan Inosanto, Mel Novak, Sammo Hung, Kareem Abdul-Jabbar, Han-Jae Ji eta Casanova Wong aktoreek antzeztu zuten. Film hau 1972ko amaiera eta 1973ko hasiera artean hasi zen filmatzen, baina 40 minutu baino ez ziren filmatu eta amaitu gabe geratu zen Bruce Leeren heriotzagatik grabatzen ari zela. Urte batzuk beranduago, 1977an, Golden Harvestek amaitu zuen, bikoitzak eta muntaiak eta jatorrizko filmaketaren zati bat erabiliz. Eta Bruce Leeren aurreko filmetako eszenak gehituz. 1978an estreinatu zen, Lee hil eta 5 urtera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q854576
* Multimedia: Game of Death / Q854576
# Game Boy Micro

Game Boy Advance Micro, 2005ean Nintendo japoniar bideo-joko enpresak merkaturatutako kontsola bat da. Aurreko Game Boy Advance eta Game Boy Advance SP modeloen berdiseinaketa bat da, haiek baino neurriz txikiagoa eta arinagoa, gainera mugikorren antzera bere kanpo estalkia aldagarria zen (zilar, arroxa, urdin eta berdea).

## Ikus gainera

* Game Boy saila

## Kanpo estekak

* Datuak: Q865012
* Multimedia: Game Boy Micro / Q865012
# Game Boy saila

Game Boy saila Nintendoren bateriadun bideo-joko kontsola eramangarrien sail bat da. Munduko bideo-joko kontsola sail salduenetako bat da, guztira 200 milioi unitate saldu baititu mundu osoan.
Jatorrizko Game Boy eta Game Boy Colorren 118,69 milioi unitate saldu ziren mundu osoan. 2009ko martxoaren 31 arte Game Boy Advanceren aldaera guztiak kontutan hartuz 81,47 milioi saldu dira.

## Historia

Game Boy lehen aldiz 1989an merkaturatu zen. Gunpei Yokoiren ideia izan zen. Nintendoren historian eragin zuzena izan du gizon honek. Game Boyren garapenaren ardura izan aurretik ere lan garrantzitsuak egina zen Nintendorentzat. Adibidez, 1970ean, Nintendo oraindik bideo-jokoen merkatuan sartu aurretik kaleratutako Ultra Hand jostailuaren arduraduna izan zen. Geroago, Nintendo jostailuetatik bideo-jokoetara igaro zenean merkaturatutako Game & Watch kontsola eramangarri bildumaren arduradun izan zen.
Gunpei Yokoik jatorrizko Game Boya diseinatu zuenean argi zituen sistema eramangarri batek arrakasta lortzeko izan beharreko ezaugarriak: txikia, arina, merkea eta gogorra izatea eta joko bilduma erakargarria izatea eskuragarri.
Game Boyren arrakastak gaur egun arte jarraitu du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2916338
* Multimedia: Game Boy line / Q2916338
# Game Night

Game Night 2018ko John Francis Daley eta Jonathan Goldstein estatubatuar zinema zuzendarien komedia film bat da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Lagun talde bat —hiru bikote— jolas gau bat egiteko elkartu ohi da tarteka-marteka. Bizilagunak bat egiten nahi du haiekin, jolasean aritzeko. Gau horietako batean, ordea, hilketa bat argitzea tokatuko zaie.

## Aktoreak

* Jason Bateman: Max
* Rachel McAdams: Annie
* Kyle Chandler: Brooks
* Billy Magnussen: Ryan
* Sharon Horgan: Sarah
* Lamorne Morris: Kevin
* Kylie Bunbury: Michelle
* Jesse Plemons: Gary Kingsbury
* Michael C. Hall: bulgariarra
* Danny Huston: Donald Anderton
* Chelsea Peretti: Glenda
* Camille Chen: Dr. Chin
* Zerrick Williams: Val
* Joshua Mikel: Colin
* Michael Cyril Creighton: Bill

## Erreferentziak

* ↑ «Game Night» Berria 2018-03-10 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30011713
# Giltzarrapo

Giltzarrapoa itxi eta ireki egiten den gako edo uztai bat duen sarraila bat da, kateak, kisketa-zuloak eta antzeko objektu begidunak lotzeko erabiltzen dena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q40607
* Multimedia: Padlocks / Q40607
# Giltzarri

Giltzarria arku edo ganga baten erdialdeko dobela da. Gainontzeko dobelak baino handiagoa da, eta sarri, apaindua egoten da, baina ez funtzionaltasunagatik, baizik eta arrazoi estetikoengatik.
Giltzarria, dobela izaki, duten formagatik sostengatzen da, bere alboetako aurpegiek, angeluan moztuak, tentsioen zati bat alboetara igortzen baitute, orekatuz eta karga bertikal baten ondorioz erortzea eragotziz. Behealdeko dobelaren tentsio horizontala harresira edo beste arku batera igortzen da, eta bertikala, harresira edo zutabe batetara.
Arku baten eraikuntzan jartzen den azken atala, giltzarria da. Hau bere tokian jarria egon arte, beharrezkoa da arkuaren dobelak eustea, ezegonkor baitago. Horretarako, zinbria bat erabiltzen da, zurezko edo metalezko egitura bat, arku formakoa, dobelak eusten dituena, eta kentzen da, soilik, arkua amaitua dagoenean, hau da, giltzarria jarrita dagoenean.

## Erabilera figuratiboa

Giltzarri hitza, egitura handiago baten (teoria edo erakunde baten) euskarri nagusi izendatzeko ere erabiltzen da. Giltzarri hau gabe, egitura osoa behera eror liteke, benetako giltzarriekin gertatzen den bezala. Adibidez: Aldaketa hitza dugu gako eta giltzarri.
Gako hitzaren sinonimoa da adiera honetan.

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet
* ↑ Gogojardunak, Inazio Loiolakoa (Klasikloak, 2004, Patxi Altuna)

## Ikus, gainera

* Dobela
* Ganga

## Kanpo estekak

* Datuak: Q220919
* Multimedia: Keystones / Q220919
# Giltzurrun-azal

Giltzurrun-azala edo giltzurrun-kortexa giltzurruneko lobulu bakoitzean (papila kanporatzen den gunean izan ezik) giltzurrunaren muina edo Malpighiren piramideak inguratzen dituen parenkima da. Hiru eremu bereizten dira: kapsularen azpian dagoen azal kortikala, haren gainean eta Ferreinen piramideen artean dagoen labirintoa, eta Malpighiren piramideen artean dauden Bertinen zutabeak. Odol-hodiak eta hodi kolektore kortikalak ere baditu.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Nefrourologia Hiztegia] [2016]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2307492
# Giltzadi (argipena)

Giltzadi hitzak adiera zenbait ditu:
* Informatikan, giltzadia, klabierra edo teklatua, aginduak sartzeko periferikoa.
* Musikan, Giltzadi (musika tresna), musika jotzeko instrumentu mota bat.
# Giltzadura alderdi

Giltzadura alderdia legebiltzar eta beste ordezkaritza-organo demokratikoetan gehiengoak osatzean erabakiorra izan daitekeen alderdi politikoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q248397
# Giltzatako

Giltzatakoa giltzak banaka edo multzoka gorde eta alde batetik bestera eramateko erabiltzen den tresna da. Bere elementu nagusia giltzek eduki ohi duten zulotik sartzen den uztai edo kate bat da, eta beste elementu batzuk ere eduki ditzake, bai apaingarri gisa, bai funtzio zehatzagoetarako.
Giltzatako arruntak metalez edo plastikoz egindako eraztun sinpleak dira. Apaingarri modura iruditxo txikiak, logoak, klubetako bereizgarriak edo beste edozein elementu estetiko eduki ditzake. Beste kasu batzuetan, tresnatxoak ditu zintzilik: argitxoak, iparrorratzak, txartelak, irekigailuak, labanak... Teknologia elektronikoa garatzen ari den heinean, lehen handiagoak ziren tresna elektronikoen miniaturazko bertsioak ugaritu dira giltzatakoetan, hala nola kalkulagailuak, USB memoriak, argazki-marko digitalak, etab.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51338
* Multimedia: Key fobs / Q51338
# Giltzatutako gelaren misterioa

Giltzatutako gelaren misterioa detektibeen fikziozko krimen mota bat da, gehienetan hilketa bat, egiten dena ezinezkoa delarik hiltzaileak krimenaren lekura sartu, krimena egin eta inork ikusi gabe krimenaren lekua uztea. Adibidez, barnetik giltzatutako gela batean.
Lehenengo inpresioa da hiltzailea naturaz gaindiko izaki arriskutsua dela, naturaren legeak hausten dituena paretak zeharkatuz edo airean desagertuz. Misterioari azalpen arrazionala ematea da protagonistaren xedea, krimena nork egin duen argituko badu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1141200
# Giltzurrun-arteria

Giltzurrun-arteria lehen edo bigarren gerri-ornoen parean abdomeneko aortatik jaiotzen den arteria bikoiti, lodi, horizontal eta laburra. Giltzurruneko hilora bideratzen da, eta, bertan, pelbisa inguratuz parenkiman sartzen diren adar segmentarioak ematen ditu. Horiez gain, beheko arteria suprarrenala eta ureterreko adarrak ere ematen ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Nefrourologia Hiztegia] [2016]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q707540
# Ghiaraita

Ghiaraita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Ghiaraita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaCl2*4H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Ghiaraite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Ghimeș-Făget

Ghimeș-Făget Errumaniako udalerri bat da, Bacău konderrian. 4.928 biztanle ditu, 184,85 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Făget $^{(en)}$ Bolovăniș $^{(en)}$ Făgetu de Sus $^{(en)}$ Ghimeș $^{(en)}$ Răchitiș $^{(en)}$ Tărhăuși $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q514987
* Multimedia: Ghimeș-Făget, Bacău / Q514987
# Ghimpețeni

Ghimpețeni Errumaniako udalerri bat da, Olt konderrian. 1.294 biztanle ditu, 20,22 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ghimpețeni $^{(en)}$ Ghimpețenii Noi $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12724799
# Ghindari

Ghindari Errumaniako udalerri bat da, Mureș konderrian. 3.034 biztanle ditu, 81,23 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ghindari $^{(en)}$ Abud $^{(en)}$ Ceie $^{(en)}$ Solocma $^{(en)}$ Trei Sate $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12098994
# Ghidigeni

Ghidigeni Errumaniako udalerri bat da, Galați konderrian. 6.212 biztanle ditu, 71,51 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ghidigeni $^{(en)}$ Gara Ghidigeni $^{(en)}$ Gefu $^{(en)}$ Gârbovăț $^{(en)}$ Gura Gârbovățului $^{(en)}$ Slobozia Corni $^{(en)}$ Tălpigi $^{(en)}$ Tăplău $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5113727
# Ghilad

Ghilad Errumaniako udalerri bat da, Timiș konderrian. 2.017 biztanle ditu, 115,26 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ghilad $^{(en)}$ Gad $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12098929
* Multimedia: Ghilad, Timiș / Q12098929
# Ghidici

Ghidici Errumaniako udalerri bat da, Dolj konderrian. 2.437 biztanle ditu, 43,62 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ghidici $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16426451
# Ghiffa

Ghiffa Italiako udalerri bat da. Verbano-Cusio-Ossolako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 2.257 biztanle ditu, 14,65 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Ghiffak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bee Laveno-Mombello Oggebbio Premeno Arizzano Castelveccana Porto Valtravaglia Verbania

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23578
* Multimedia: Ghiffa / Q23578
# Ghilarza

Ghilarza Oristanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q385794
* Multimedia: Ghilarza / Q385794
# Ezkerreko karotida arteria

Ezkerreko karotida arteria karotida arteria komunaren adar bat da. Lau zatitan banaturik dago: zerbikal, petroso, leizetsu eta zerebrala.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Kontsulta-fitxak] [1992]
* ↑ Diccionario enciclopédico ilustrado de medicina Dorland 1. (27. argitaraldia) McGraw Hill Interamericana ISBN 84-7615-983-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q515848
* Multimedia: Arteria carotis interna / Q515848
# Ezkerreko kolon-arteria

Ezkerreko kolon-arteria behealdeko mesenterio-arteriaren adar moduan sortutako arteria da. Beheranzko kolona irrigatzen du.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [1989]
* ↑ Diccionario enciclopédico ilustrado de medicina Dorland 1. (27. argitaraldia) McGraw Hill Interamericana ISBN 84-7615-983-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1816515
# Ezkerrenea etxea

Ezkerrenea etxea Lapurdiko Donibane Lohizune udalerrian dagoen eraikin bat da. 1994. urtetik aurrera Lapurdiko monumentu historikoen zerrendaren barnean sailkatua dago.
Gaur egun behealdean Kaïku jatetxea eta ostatua dago.

## Kokalekua

Errepublika karrikaren 17. eta Balearen karrikaren 16. zenbakietan dago, Hondartza handia eta Donibane Lohizuneko portuaren artean.
* Ezkerrenea etxearen ikuspegia Errepublikaren kaletik.

## Historia

XV. mendean eraiki zen. 1558an Nafarroako erregeordea zen Albuquerqueko gaztelarraren agindupeko 2.000 gipuzkoarrek Lapurdin barneratu eta Donibane Lohizune rasotu eta su eman ziotenean osorik gelditutako etxe bakarra izan zen, hortaz herriko etxerik zaharrena dela esan liteke.

## Ikus gainera

* Lapurdiko monumentu historikoak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22920822
* Multimedia: Maison Ezkerrenea / Q22920822
# Ezkerreko bentrikulu

Ezkerreko bentrikulua animalia ugaztunen (gizakiak barne) bihotzen lau ganberetako bat da. Izan ere, bihotzak bi bentrikulu eta bi aurikula ditu, marrazkian agertzen den moduan. Ezkerreko bentrikuluak oxigenatutako odola jasotzen du ezkerreko aurikulatik balbula mitralaren bidez. Ondoren odol hori aorta arteriara ponpatzen du sistolean, balbula aortikoan zehar.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q876089
* Multimedia: Left ventricle / Q876089
# Ezkertiar populismo

Ezkertiar populismoa ideologia politikoa da, populismoa eta ezkerreko politikak konbinatzen dituenak. Cas Mudderen definizioaren arabera, populismoa ideologia politiko bat da, gizartea bi ente homogeneo eta antagonistatan banatzen duena: herria eta eliteak, politikak lehenengoaren borondate orokorraren adierazpena izan behar duela argudiatuz.
Ezker populistarentzat garrantzitsuak izan ohi diren gaiak antikapitalismoa, justizia soziala eta globalizazioaren aurkakoa izan ohi dira; klase sozialaren ideologia edo teoria sozialista, berriz, ez da ezker tradizionaleko alderdientzat bezain garrantzitsua. Kapitalismoari eta globalizazioari kritika egitea antiamerikanismoari lotuta dago, Estatu Batuetako gerra-ekintza ez-herrikoien ondorioz, batez ere Ekialde Hurbilekoak. Aditu batzuek mugimendu ezkertiar populista nazionalistak ere aipatzen dituzte, Turkian kemalismoak erakusten duen ezaugarria adibidetzat jarriz. Ezkerreko alderdi populistek gutxiengoen eskubideak babesteko joera dela eta, besteak beste, «populismo inklusiboa» terminoa ere erabili dute.

## Erreferentziak

* 1 2 Mudde, Cas; Rovira Kaltwasser, Cristóbal. (2013). «Exclusionary vs. Inclusionary Populism: Comparing Contemporary Europe and Latin America» Government and Opposition 48 (2): 149-150. doi:10.1017/gov.2012.11..
* ↑ Zaslove, Andrej. (2008). «Here to Stay? Populism as a New Party Type» European Review 16 (03): 319–336. doi:10.1017/S1062798708000288..
* ↑ (Ingelesez) Ozel, Soli. (2003). «After the tsunami» Journal of Democracy 14 (2): 80–94. doi:10.1353/jod.2003.0043..

## Ikus, gainera

* Eskuindar populismo
* New Left
* Populares
* Populismo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11900614
# Ezkerreko atrioa

Ezkerreko atrioa animalia ugaztunen (gizakiak barne) bihotzen lau ganberetako bat da. Izan ere, bihotzak bi bentrikulu eta bi aurikula ditu, marrazkian agertzen den moduan. Ezkerreko aurikulak oxigenatutako odola jasotzen du biriketako zainen bidez. Ondoren odol hori ezkerreko bentrikulura ponpatzen du diastolean, balbula mitralean zehar.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1989441
# Ezkerreko ibaiertz

Ezkerreko ibaiertza, batzuetan ezkerraldea ere deitua, ibai batek daraman uraren norabidean, ezker aldean geratzen den gunea. Termino geografikoa da, eskuineko ibaiertzetik bereizteko erabiltzen da eta bereziki ibai batek zeharkatzen duen hiri bateko bi aldeak bereizteko erabiltzen da:
* Ezkerraldea, Bizkaiko eskualdea;
* Ezkerraldea, Parisko gunea, Sena ibaiko ertzetatik hego aldera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1680789