OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kasedako gaztelua

Kasedako gaztelua Nafarroa Garaiko Kaseda udalerrian kokatutako gaztelu bat da. Gaztelua herriaren erdian zegoen, Aragoi ibaiaren gaineko muino batean. Nafarroako Erresumaren defendatzailea Erdi Aroaz geroztik, ez dago argi noiz agindu zuten eraisteko.

## Historia

Erdi Aroan gaztelu bat egon zen Kaseda menderatzen zuena, Nafarroako defentsa-sistemaren zati zena, Aragoiko balizko erasoen aurrean. 1265ean Petri Martinitz Zubitzakoaren ardurapean zegoen, eta hamaika urte geroago, Fernando Xil Saratsakoa, Joana I.a Nafarroakoa erreginari leialtasun omenaldia egin ziona. 1280an, Lüküzeko jauna agertu zen alkaide gisa, 30 liberako eta 50 kahitzeko gari-atxikipena hautematen zuena. 1291n lanak egin ziren barrutiaren atean; hiru urte geroago amaitu ziren.
1328an Esteban Kornualleskoa alkaidea zen, 8 libera eta 40 kahitzeko esleipenarekin. Karlos II.a Nafarroakoak Joanes Martinitz Nekozakoa edo Erretakoa izendatu zuen 1351n, eta behin herriko hiru bizilagunek zauritu zuten. 1362an, Eneko Bidaurretakoa alkaide zela, goarnizio indartua jarri zen, balizko erasoak saihesteko, eta gazteluaren algibea konpontzeko agindu zen. Garai horretako beste alkaide batzuk Pedro Sarria, 1365ean izendatua, Fernando Izizekoa, 1373an, Gillen Arnaut Sautekoa, 1378an, izan ziren. Karlos III.a Nafarroakoak, berriz, 1387an Pedro Sarria izendatu zuen, urtebete eskas egon zena, Martin Larramendiren oinordekoa, eta haren ondoren Peirot de Moussidan etorri zen 1390ean. 1400. urtean Raül de Panisaut zaindariaren ardura hartu zuen, eta handik gutxira, Martin Peritz mazoneroaren txostena jaso ondoren, harresia eta gotorlekua konpondu ziren, eta erregeak 300 liberako bidalketa bat egin zuen helburu horrekin. 1418an, gazteluak konponketa behar izan zuen berriro, eta erregeak beste bidalketa bat eman zuen hiribilduak ordaintzen zituen kuarteletan. 1423ko neguan jarraitu zituzten lanak.
1426tik 1430era Martin Altzate alkaide gisa agertzen da. 1431n, gaztelua, konponketak egin arren, erorita zegoen, eta ez zuen ez ate faltsurik ez sorospen-tarterik. Joan II.ak Martin Martinitz Kasedakoari, herriko alkateari, agindu zion, konpondu eta defentsa-baldintzetan jartzeko betebeharrarekin. 1450ean, erregearen morroi zen Gartzea Gordillo guardian hasi zen lanean, eta hamar urtez eduki zuen, kopuru handiak gastatuz gotortze-lanetan. 1462an, errege-graziaz, Kaseda Lope de Vegaren gaztelua eta zentsuak jaso zituen, eta, ondoren, Fernando de Alvarado. 1487ko kontu batzuen arabera, jasota dago duela gutxi eraitsi zutela.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | KASEDA. (Noiz kontsultatua: 2022-01-09).

## Ikus, gainera

* Kaseda
* Nafarroako Erresuma

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111557583
# Kasbah

Kasbah (arabieraz: قَـصْـبَـة‎, qaṣbah, eusk: "zitadela") medina gotortu edo islamiar gotorlekua da. Kasbah hitzaren esanahia askotarikoa da, tartean omenaldiaren dorre, hirigune historiko, talaia edo gotorleku izanda.
Marokon eta Iberiar Penintsulan normalean zitadelei kasbah diote, gaztelaniazko bere baliokidea alcazaba izanda. Beste lekuetan, berriz, auzo gotortuak ziren, adibidez, Aljerko kasbah. Saudi Arabian eta Yemenen, "qasaba" izeneko eraikinak dorreak ziren.

## Ikus, gainera

* Ksar
* Ribat

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Ingeborg Lehmann, Rita Henss. (2012). Morocco Baedeker Guide. , 214 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q89468
* Multimedia: Kasbahs / Q89468
# Kaseina

Kaseina (latinetik, caseus = gazta) esnearen proteina nagusia da. Esnean ez ezik, esnekietan ere (jogurt, gazta...) ugaria da. Kaseina fosfoproteina bat da, hots, bere talde prostetikoan azido fosforikoa duen proteina. Gazta egiteko prozesuan hauspeatzen du esneari gatzagia botatzen zaionean.
Esne guztiek ez dute kaseinaren kopuru berdina: behi-esnean, esaterako, kaseina proteina guztien %82a den bitartean, giza-esnean %40a besterik ez da.
Gatzagiaren eraginez gain, ingurunea azidotzen denean kaseinak ere hauspeatzen du (bakterio laktikoek, laktosa azido laktikoa bihurtzean, esnearen pHa jaitsi eta kaseinaren hauspeatzea eragiten dute)
Gutxienez lau kaseina mota daude esnean: α1, α2, β, γ eta K. Denek hauspeatzen dute pH berean (pH = 4,6)
Kaseina hauspeatu dadin inguruneak kaltzioa izan behar du. Kaltzioaren ezean ez dago hauspeatzerik, kaseinak kaltzio kaseinato moduan hauspeatzen baitu.
Proteina honek hainbat erabilera industrial ditu: plastikoak egiteko, adibidez. Hainbat pintura eta itsasgarri batzuk ere kaseinarekin fabrikatzen dira. Ardoak klarifikatzeko ere erabiltzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Nutrizioa eta Dietetika Hiztegia] [2016]
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2002]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193970
* Multimedia: Casein / Q193970
# Kasdorf

Kasdorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Rhein-Lahn barrutia|Rhein-Lahn]] barrutian. 2014an 230 biztanle zituen 4,06 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q561126
* Multimedia: Kasdorf / Q561126
# Klovis I.a

Klovis edo Klodoviko I.a (Tournai, 465 – Paris, 511) frankoen erregea izan zen 481-511 bitartean.

## Bizitza

Aita Txilderiko I.a hil zenean (481), Tournaiko franko saliarren errege izendatu zuten. Klotilderekin ezkondu zen.
486ean, Soissonsko guduan Siagrio jeneral erromatarra garaitu zuen, "erromatarretan azkena". Alamanei irabazi zien (495), baita burgundiarrei ere (500). 507an, Loira ibaia gurutzatu zuen Tolosa Garonako Bisigodoen Erresuman gaindi, eta Septimaniako mugetara heldu. Alariko II.a erregea hiltzera heldu zen, Vouilléko guduan. Monarkia franko merovingiarraren fundatzailea eta ia Galia osoko errege bakar bihurtu zen. Ondorioz, Erromako berant inperioaren Ekialdeko enperadoreak kontsul titulua eman zion.
Bere emazte Klotilderen eta Reimseko San Remigio apezpikuaren eraginez katolizismora aldatu zen; katolizismoa babestu eta Orléansko kontzilioa bildu zuen (496an gutxi gorabehera). Bere heriotzaren ondoren, erresuma bere lau semeen artean banatu zen: Txildeberto, Klodomiro, Klotario eta Teodoriko.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Teodoberto I.a
Teodoriko I.a Austrasiakoa
Théodechilde
Ingomer
Clodoald
Klodomir
Gonthaire
Thibald
Chrodesindis
Meroveo
Txilderiko I.a
Txildeberto I.a
Klovis I.a
Chrodoberga
Basina Turingiakoa
Kariberto I.a
Guntram I.a
Sigeberto I.a
Txilperiko I.a
Klotario I.a
Chlothsind
Klotilde (bisigodoen erregina)
Gundowaldo
Chram
Chlotsuinda (?)
Bilichilde :

## Izena

Chlodovech forma frankikoa latindu eta Chlodovechus izena hartu zuen; geroago, berriz, Ludovicus. Frantseseko Louis izena bertatik dator, eta gaztelaniazko Luis ere bai. Euskaraz, jatorrizko Chlodovech formatik sortu zituen Sabin Aranak, bere izendegian, Koldobika izena eta haren laburdura Koldo.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 180. arauaː Goi Erdi Aroko pertsona-izenak. Germaniar jatorriko pertsona-izenak. .
* ↑ (Gaztelaniaz) «Derecho pirenaico / Zuzenbide Piriniarra - NabarraldeDenda» www.nabarralde.com (Noiz kontsultatua: 2018-10-06). 215. or.

## Oharrak

* ↑ Franko saliarrek mende hauetan galdu bide zuten beren hizkuntza, frankoniera zaharra, franko ripuarioek ez bezala.

## Ikus, gainera

* Merovingiar leinua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q82339
* Multimedia: Clovis I / Q82339
# Klovis II.a

Klovis edo Klodoviko II.a (635 – 657ko urriaren 31a) 639 eta 657 urteen artean saliar frankoen errege izan zen.
Neustria eta Burgundiako erregea 639-657 bitartean eta Austrasiakoa 656tik 657ra bitartean. Dagoberto I.aren semea eta Bathilderen senarra. Txilderiko II.a, Klotario III.a eta Teodoriko III.a izan ziren bere semeak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 180. arauaː Goi Erdi Aroko pertsona-izenak. Germaniar jatorriko pertsona-izenak. .
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q309919
* Multimedia: Clovis II / Q309919
# Klovis IV.a

Klovis edo Klodoviko IV.a (682 – 695) 691 eta 695 urteen artean saliar frankoen errege izan zen.
Teodoriko III.aren semea. Batzuetan Klovis III.a izena hartzen du, "beste" Klovis III.a (682–95) usurpatzailetzat jotzen dute eta. Erregea baino Pepin Herstalgoa bere osabaren txotxongilo (roi fainéant) izan zen, bederatzi eta hamahiru urteen artean izan baitzen errege.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 180. arauaː Goi Erdi Aroko pertsona-izenak. Germaniar jatorriko pertsona-izenak. .
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q309934
* Multimedia: Clovis IV / Q309934
# Kloxazilina

Kloxazilina antibiotiko betalaktamikoa da, penizilina familiakoa. Bere ekintza-mekanismoa gainerako penizilinen antzekoa da, zelula-hormaren gainean jarduten du eta entzima batzuk inhibitzen ditu (transpeptidasak eta karboxipeptidasak), eta horrek peptidoglikanoaren sintesia eta bakterio-pareta zelularrerako beharrezkoak diren lotura gurutzatuak sortzea eragozten du.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Farmakoak Hiztegia] [2022]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q422219
* Multimedia: Cloxacillin / Q422219
# Kloštar Ivanić

Kloštar Ivanić Kroaziako udalerri bat da, Zagreb eskualdean. Azken zentsuaren arabera 5.523 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q686069
* Multimedia: Kloštar Ivanić / Q686069
# Kloštar Podravski

Kloštar Podravski Kroaziako udalerri bat da, Koprivnica-Križevci eskualdean. Azken zentsuaren arabera 2.749 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1012094
* Multimedia: Kloštar Podravski / Q1012094
# Kluane / Wrangell – St. Elias / Glaziarren Badia / Tatshenshini–Alsek

Kluane / Wrangell – St. Elias / Glaziarren Badia / Tatshenshini–Alsek$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Mota | Naturala |
| Irizpideak | vii, viii, ix, x |
| Erreferentzia | 72 |
| Kokalekua | AEB Kanada |
| Eskualdea$^2$ | Europa/Ipar Amerika |
| Izen ematea | 1979 (III. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Kluane / Wrangell – St. Elias / Glaziarren Badia / Tatshenshini–Alsek Ameriketako Estatu Batuetako eta Kanadako herrialdeen mugan dagoen nazioarteko parke sistema da. Yukon eta Britainiar Kolunbiako kanadar lurraldeetan eta Alaskako lurralde estatubatuarrean kokatzen da zehazki.
UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen 1979an bertako glaziar eta pasaia ikusgarriengatik eta bertako animalia espeziengatik. Gunearen eremua 130,000 km2-koa da.

## Parke sistema

Nazioarteko parke sistema hau bi herrialdeetan eta hiru eskualde administratiboetan dago:
* Kluane Parke Nazionala eta Erreserba (Kanada)
* Wrangell - St. Elias Parke Nazionala eta Erreserba (AEB)
* Glaziarren Badiako Parke Nazionala eta Erreserba (AEB)
* Tatshenshini–Alsek Probintzia Parkea (probintzia parkea, Britainiar Kolunbia, Kanada)

## Kanpo estekak

* Informazioa UNESCOren webgunean
* Datuak: Q604604
* Multimedia: Kluane / Wrangell – St. Elias / Glacier Bay / Tatshenshini–Alsek / Q604604
# Klotten

Klotten Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Cochem-Zell (barrutia)|Cochem-Zell]] barrutian. 2014an 1.245 biztanle zituen 16,07 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q269397
* Multimedia: Klotten / Q269397
# Kluben arteko Munduko Kopa txikia

Kluben arteko Munduko Kopa txikia :
| Antolatzaileak | Venezuelako enpresagizonak |
| Garaia | 1952-1975 |
| Eremua | Mundu mailan |
| Parte hartzaileak | gehienetan 4 (2 Europar eta 2 Hego-amerikar) |
| Garaipen gehien | Real Madrid (2) São Paulo FC (2) |
Kluben arteko Munduko Kopa txikia edo La Copita del Mundo 50. hamarkadan Caracas (Venezuela) hiriko Estadio Olinpikoan jokatu ohi zen txapelketa izan zen. 60. eta 70. hamarkadatan ekitaldi berriak izan zituen, batzuetan Trofeo Ciudad de Caracas izenarekin. Bilboko Athletic Klubak 1967ko ekitaldia irabazi zuen.

## Historia

Venezuelako oligarkiak munduko futbol talde onenak ekartzeko asmoarekin hasi zen 1952an. Europarrak Latindar Kopako laurak izaten ziren, hego-amerikarren sailkapen sistema ez da ezagutzen. Ligaxka eran jokatzen zen.
Europako Kopa hasterakoan txapelketa jokatzeari utzi zitzaion 1963 arte. Ekitaldi honetan baina Alfredo Di Stéfano bahitua izan zen eta ordutik aurrera ez zen beste ekitaldirik jokatu. 1965ean Trofeo Ciudad de Caracas izenarekin berrekin zitzaion, jendeak Munduko Kopa txikia deitzen bazion ere. 1967an Athleticek irabazi zuen.
Azken ekitaldia 1975ean izan zuen eta Ekialdeko Alemaniako selekzioak irabazi zuen.
2005ean Europa-Amerika Txapelketa izenarekin ekitaldi berria izan zen.

## Palmaresa
### Munduko Kopa txikia (1952-1963)

| Urtea | Irabazlea | Bigarrena |
| 1952 | Real Madrid | Millonarios FC |
| 1953 | Millonarios FC | River Plate |
| 1954 | SC Corinthians | AS Roma |
| 1955 | São Paulo FC | Valencia CF |
| 1956 | Real Madrid | CR Vasco da Gama |
| 1957 | FC Barcelona | Botafogo FR |
| 1963 | São Paulo FC | Real Madrid |

### Trofeo Ciudad de Caracas (1965-1975)

| Urtea | Irabazlea |
| 1965 | SL Benfica |
| 1966 | Valencia CF |
| 1967 | Athletic Club |
| 1969 | AC Sparta Praga |
| 1970 | Vitória de Setúbal |
| 1975 | Alemaniako Errepublika Demokratikoa |

### Europa-Amerika Torneoa (2005)

| Urtea | Irabazlea |
| 2005 | Feyenoord Rotterdam |

## Garaipenak
### Taldeka

| Taldea | Irabazi | Garaipenak |
| Real Madrid | 2 | 1952, 1956 |
| São Paulo FC | 2 | 1955, 1963 |
| Millonarios FC | 1 | 1953 |
| SC Corinthians | 1 | 1954 |
| FC Barcelona | 1 | 1957 |
| SL Benfica | 1 | 1965 |
| Valencia CF | 1 | 1966 |
| Athletic Club | 1 | 1967 |
| AC Sparta Praga | 1 | 1969 |
| Vitória de Setúbal | 1 | 1970 |
| Alemaniako Errepublika Demokratikoa | 1 | 1975 |
| Feyenoord Rotterdam | 1 | 2005 |

### Kontinenteka

| Taldea | Irabazi |
| Europa | 10 |
| Hego Amerika | 4 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4139
# Kuková

Kuková Eslovakiako udalerri bat da, Svidníkeko barrutian kokatuta. 10,61 km²ko azalera du eta 734 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1362. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1094142
* Multimedia: Kuková / Q1094142
# Kukra Hill

Kukra Hill Nikaraguako Hego Karibe Kostako Eskualde Autonomoko udalerri bat da. 2012ko estimazioen arabera 9559 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Información de Desarrollo. (2012). (pdf) Población Total, estimada al 30 de Junio del año 2012.. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1647889
* Multimedia: Kukra Hill / Q1647889
Txantiloi:Hego Karibe Kostako Eskualde Autonomoko udalerri aurkibidea
# Kukrit Pramoj

Kukrit Pramoj (thailandieraz: คึกฤทธิ์ ปราโมช; 1911ko apirilaren 20a - 1995eko urriaren 9a) Thailandiako politikari, idazle, jakintsu eta irakaslea izan zen. Thailandiako Ordezkarien Ganberako presidentea izan zen 1973 eta 1974 artean. Thailandiako hamahirugarren lehen ministroa izan zen, 1975etik 1976ra bitartean bere anaia Seni Pramojen agintaldien artean. Rama II.a erregearen birbiloba izanik, Thailandiako errege familiako kidea zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q959588
* Multimedia: Kukrit Pramoj / Q959588
# Kukri

Kukri edo khukuri delakoa, Nepalgo aizto kurbatu bat da, lanabes nahiz arma zuri gisa erabilia. Gurkha neoaldar gerlarien usadiozko ezpata izateagatik myndu mailako ospea bereganatu du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q740429
* Multimedia: Kukri / Q740429
# Kuksita

Kuksita fosfato motako minerala da eta dugganita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Kuksita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Pb3Zn3(PO4)2(TeO6)}}$. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kuksite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kuku (argipena)

Kuku izenak adiera hauek ditu:

## Hegaztiak

* Kukua, Cuculus canorus
* Cuculidae hegazti familia
* Ekialdeko kukua, Cuculus saturatus
* Clamator generoko hainba hegazti
* Kuku mokobeltza, Coccyzus erythrophthalmus
* Kuku mokohoria, Coccyzus americanus
* Kuku mottoduna, Clamator glandarius

## Landareak

* Kuku-belarra, Aquilegia vulgaris
* Kuku-praka, Digitalis purpurea

## Arrainak

* Perloi kukua, Aspitrigla cuculus
# La Fayette (Illinois)

La Fayette Illinoiseko herri bat da. Stark konderrian kokatua dago. 2010ean 223 biztanle zituen, 0,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Stark konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2526286
# La Felguerako geltokia

La Felguera Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Llangréu udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Soto Rei — l'Entregu

## Zerbitzuak

Asturiasko Renfe Aldiriak
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
 C-2l'EntreguCiañu • Sama • la Felguera • Barros • Peñarrubia • Tudela Veguin • Mazanea • Soto Rei • les Segaes • el Caleyo • LlamaquiqueOviedo/Uviéu :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8779946
iea  Asturiasko Renfe Aldiriak :
# La Feria (Texas)

La Feria Texasko hiri bat da. Cameron konderrian kokatua dago. 2010ean 7.302 biztanle zituen, 14,04 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cameron konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q631720
# La Feria North (Texas)

La Feria North Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Cameron konderrian dago, Texas estatuan. 225 biztanle ditu, 3,091125 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Cameron konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q981169
# La Femme Nikita

La Femme Nikita kanadar telesaila da, Joel Surnowek CTV Television Network eta USA Networkentzat sortua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Nikitari heriotza zigorra ezarri zioten egin ez zuen krimen batengatik. "Section One" (euskaraz: «1. atala») izenez ezagutzen den gobernu-erakunde sekretu batek erreskatatzen du. Entrenamendu gogor bat gainditu ondoren, Nikita "Section One"ko" 2. mailako agente bihurtzen da. Nikitarentzat bizitza berri bat hasten da, bere edertasun eta xarmaren atzean misio arriskutsu bat ezkutatzen da: "Section One"ko aginduak betetzea. Michael da bere entrenatzailea eta luzarora bere maitalea izango da, baina egiten den maitasuna ezkutatu egin behar da, "Section One"ko arauen aurka doalako.

## Aktoreak

* Peta Wilson : Nikita
* Roy Dupuis : Michael Samuelle
* Alberta Watson : Madeline
* Don Francks : Walter
* Matthew Ferguson : Seymour Birkoff
* Eugene Robert Glazer : Paul L. Wolfe

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1869406
# La Febró

La Febró Kataluniako udalerria da, Baix Camp eskualdean eta Tarragonako probintzian kokatuta dagoena. 16,09 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 46 biztanle zituen.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 931 | 317 | 256 | 228 | 191 | 135 | 86 | 31 | 31 | 55 | 62 | 46 |

## Ikus, gainera

* Tarragonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea
* (Katalanez) La Febróri buruzko informazioa
* Datuak: Q374761
* Multimedia: La Febró / Q374761
# La Fenice

La Fenice (euskaraz "fenixa") Veneziako antzokia da, munduko opera antzokirik ospetsuenetakoa. Bertan italiar opera ezagunenetako asko estreinatu dira.

## Historia

1774an, San Benedetto Antzokia, Veneziako opera antzokirik garrantzitsuena zena berrogei urte baino gehiagoko historiarekin, sute batek suntsitu zuen. Berreraiki eta gutxira, administratzen zuen konpainia eta jabeak ziren veneziarren arteko gatazka legal bat sortu zen. Gatazka hau familiak irabazi zuen, eta, beraz, konpainiak bere kontura antzoki berri bat eraikitzea erabaki zuen Campo San Fantin plazan.
Lanak 1790eko ekainean hasi eta 1792ko maiatzean amaitu ziren. Antzoki berria La Fenice izenarekin bataiatua izan zen konpainiaren birsortzea ohoratzeko, lehenik bere errautsetatik, eta ondoren bere lekualdatzetik. La Fenice 1792ko maiatzak 16an inauguratu zen Giovanni Paisielloren I Giochi di Agrigento izeneko operarekin.
Jada XIX. mendearen hasieran, La Fenicek Europan zuen ospea oso handia zen. Gioacchino Rossinik han bi opera egin zituen, Vincenzo Bellinik beste bi estreinatu zituen, eta Gaetano Donizetti garaile itzuli zen Veneziara hamazazpi urte Milanen eta Napolin eman ondoren.
1836ko abenduan antzokiak beste hondamendi bat jasan zuen. Beste sute batek suntsitu zuen, eta azkar berreraiki behar izan zen, bere ateak berriz 1837ko abenduan irekiz.
1884an hasi zen Giuseppe Verdiren elkarlana antzokiarekin, Ernaniren ekoizpen batekin inauteri denboraldian. Gero, Attila, Rigoletto, La Traviata eta Simon Boccanegra estreinatu ziren hurrenez hurren.
Lehen Mundu Gerran zehar, La Fenice itxia izan zen, eta bere aktibitateak berrabiatu zituenean ekoizpen ugarirekin egin zuen, eta munduko kantari eta zuzendari garrantzitsuak erakarriz. 1930ean Veneziako Bienalak Musika Garaikidearen lehen Nazioarteko Jaialdia hasi zuen, non Igor Stravinski eta Benjamin Britten bezalako konposatzaileak aurkeztu ziren. Jaialdi honen ondorengo edizioetan Luciano Berio, Luigi Nono eta Silvano Bussotti ere aurkeztu dira beste batzuen artean.
1996ko urtarrilak 29an beste sute batek erabat suntsitu zuen antzokia. Sutea eragindakoa izan zela jakin zen, eta Veneziako auzitegi batek erruduntzat konpainiarekin kontratu arazoak zituzten bi argiketari jo zituen. Berreraikitzi lanak 2001ean hasi eta 2003ko abenduak 14an antzokia berriz irekiz amaitu ziren, Beethoven, Wagner eta Stravinskiren lanak zituzten inaugurazio kontzertu batekin. Berreraikuntza Aldo Rossiren ardurapean egon zen, nork XIX. mendeko jatorrizko estiloa errespetatu zuen. Pertsonaren batzuk antzoki berri bat eraikitzeko aukera alferrik galdu izana kritikatu dute.

## Bitxikeriak

Antzoki hau Salma Hayek eta François-Henri Pinaulten ezkon afariaren egoitza izan zen 2009ko apirilaren 26an.
Death at La Fenicek, Donna Leonek sortutako saileko lehen eleberria dena eta Guido Brunetti inspektoreak protagonizatzen duena, agertoki bezala veneziar antzoki hau du.

## Irudiak

* Francesco Bagnararen zirrimarra Lucia di Lammermoor lanaretzat
* Jatorrizko aretoa 1837an
* Agertokia 2005ean

## Kanpo estekak

* (Italieraz)Antzokiaren webgunea
* Datuak: Q223942
* Multimedia: Teatro La Fenice / Q223942
# La Fayette (Alabama)

La Fayette Alabamako hiri bat da. Chambers konderrian kokatua dago. 2010ean 3.003 biztanle zituen, 130,9 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Chambers konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79492
* Multimedia: LaFayette, Alabama / Q79492
# La Felguerako geralekua

La Felguera Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Llangréu udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Gijon — Llaviana

## Zerbitzuak

Asturiasko Renfe Aldiriak
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
 C-5fGijón/XixónTremañes • Sotiello • Pinzales • la Aguda • Ponte Buracos • la Florida • Noreña • el Berron • Xixun • Bendicion • Valdesoto • Carbayin • Curuxona • Tuilla • la Felguera • Sama • Ciañu • San Vicente • l'Entregu • Samartin • Carrocera • Sotrondio • Blimea • BarredosLlaviana :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18223884
* Multimedia: Estación de La Felguera-Vega / Q18223884
iea  Asturiasko Renfe Aldiriak :
# Kontserbadurismo sozial

Soziologian eta politikan, kontserbadurismo soziala edo sozialkontserbadurismoa pentsamendu kontserbadorearen aldaera bat da, bere burua moraltasun tradizionalaren jarraitzailetzat hartzen duena. Kontserbadore sozialek oinarrizko bi printzipio dituzte:
* Familiaren definizio zorrotz bat: kontserbadurismo soziala batzuetan gaurko gizarteen ezkontzari eta familiari buruzko zenbait gairen aurka dago, hala nola homosexualen arteko ezkontza, ohaidetza, sexu-merkataritza, etab.;
* Giza bizitza: kontserbadurismo soziala abortuaren aurka dago ("bizitzaren alde" dagoela esaten dute) eta eutanasiaren aurka.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1414298