OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Darul Aman Jauregia

Darul Aman Jauregia (persieraz: قصر دارالامان‎; paxtuneraz: د دارالامان ماڼۍ‎) Kabul erdigunetik hamasei kilometrotara dagoen jauregi modernoa da.

## Historia

Darul Aman jauregia 1920ko hamarkadan eraiki zuten Amanullah Khan erregearen modernizazio kanpaina erreformistaren barruan. Eraikin neoklasiko ikaragarria da, lautada batek inguratzen duen muino batean.
Kabulgo kanpoaldean etorkizuneko parlamenturako egoitza gisatzat hartu zuten. Eraikina erabilerarik gabe egon zen urte askoan zehar, kontserbadore erlijiosoek Amanullah boterea uztera behartu eta bere erreformak gelditu ondoren.
1969an, sute batek kaltetu zuen. Kabulgo Museoaren egoitza izateko zaharberritu zuten, eta, beranduago, Defentsa Ministerioarena 1970 eta 1980 hamarkadetan. 1978ko apirilak 27an, Saurreko Iraultzaren garaian, eraso zuten.
1990eko hamarkadaren hasieran Kabulen kontrola lortzeko borrokan ari ziren fakzio mujahidinek berriro suntsitu zuten. 2019an jauregia zaharberritzeko eta berreraikitzeko lanak amaitu ziren.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Kabul to Darulaman railway» Sndrewgrantham.co.uk.
* ↑ Ghani, Mariam & Ashraf. (2012-9-8). Palace of Abandoned Dreams. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q902222
* Multimedia: Darul-Aman Palace / Q902222
# Darwin (Australia)

Darwin Australiako iparraldean dagoen kostaldeko hiria da, Iparraldeko Lurraldearen hiriburua dena.
Hiriak aborigenen populaziorik handiena du hiriburu guztien artean, %9.7a.

## Klima

Datu klimatikoak (Hiriko aireportua, 1941–2012) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 35.6 | 36.0 | 36.0 | 36.7 | 36.0 | 34.5 | 34.8 | 36.0 | 37.7 | 38.9 | 37.3 | 37.0 | 38.9 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 31.8 | 31.4 | 31.9 | 32.7 | 32.0 | 30.6 | 30.5 | 31.4 | 32.6 | 33.2 | 33.3 | 32.6 | 32.0 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 24.8 | 24.7 | 24.5 | 24.0 | 22.1 | 19.9 | 19.3 | 20.4 | 23.0 | 24.9 | 25.3 | 25.3 | 23.2 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | 20.2 | 17.2 | 19.2 | 16.0 | 13.8 | 12.1 | 10.4 | 13.2 | 14.3 | 19.0 | 19.3 | 19.8 | 10.4 |
| Euria (mm) | 426.6 | 374.3 | 321.3 | 101.2 | 21.2 | 1.9 | 1.2 | 5.0 | 15.7 | 71.0 | 140.2 | 252.0 | 1731.6 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 21.3 | 20.4 | 19.6 | 9.3 | 2.2 | 0.6 | 0.5 | 0.6 | 2.3 | 6.7 | 12.4 | 16.8 | 112.7 |
| Eguzki orduak | 176.7 | 159.6 | 210.8 | 261.0 | 297.6 | 297.0 | 313.1 | 319.3 | 294.0 | 291.4 | 252.0 | 213.9 | 3086.4 |
| Hezetasuna (%) | 70 | 72 | 67 | 52 | 43 | 38 | 37 | 40 | 47 | 52 | 58 | 65 | 53.4 |
| Iturria: http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_014015_All.shtml Bureau of Meteorology ||||||||||||||

## Argazkiak

* Mitchell kalea hiriaren erdigunean.
* Iparraldeko lurraldeko parlamentua.
* Darwin hiriko finantza barruti edo CBDa.
* Casuarina hondartzaren ikuspegia.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Darwineko udalaren webgunea
* (Ingelesez) Aborigenen artea
* Datuak: Q11568
* Multimedia: Darwin, Northern Territory / Q11568
# Dartry mendiak

Dartry mendiak, irlanderaz: Sléibhte Dhartraí eta ingelesez: Dartry Mountains, Irlandako ipar-mendebaldean dagoen mendikate bat da, Sligo eta Leitrim konderrien iparraldean, eta Melvin aintzira, Gill aintzira eta MacNean aintziraren artean. Truskmore (647 metro) mendia tontorrik garaiena da.

## Mendi garaienak

| Postua | Mendia | Garaiera |
| 1 | Truskmore | 647 m (2,123 ft) |
| 2 | Truskmore SE Cairn | 631 m (2,070 ft) |
| 3 | Tievebaun | 611 m (2,005 ft) |
| 4 | Annacoona Top (Slievemore) | 597 m (1,959 ft) |
| 5 | Benbulbin | 526 m (1,726 ft) |
| 6 | Arroo | 523 m (1,716 ft) |
| 7 | Benwiskin | 514 m (1,686 ft) |
| 8 | Benwiskin South | 508 m (1,667 ft) |
| 9 | Benbulbin South | 505 m (1,657 ft) |
| 10 | Aganny | 482 m (1,581 ft) |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3702858
* Multimedia: Dartry Mountains / Q3702858
# Darvazako gas kraterra

Darvazako gas kraterra (turkmeneraz: Garagum ýalkymy), batzuetan Infernuko Atea ezizenarekin ezaguna, Turkmenistango Derwezen kolapsatutako gas natural eremu bat da. Geologoek nahita eman zioten su, bertatik ateratzen zen metanoak ihes egin ez zezan. 1971. urtetik sutan dago, itzali ezinda. Gas kraterrak 5.350 metro koadroko azalera du, 69 metroko diametroa eta 30 metroko sakonera.
Turkmenistango gobernuak uste du etorkizunean turismo atrakzioa izan daitekeela. Inguru guztia basamortu bat da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Turkmenistan’s 'door to hell' has been burning for 45 years» Topics (Noiz kontsultatua: 2020-02-11).
* ↑ (Ingelesez) Geiling, Natasha. «This Hellish Desert Pit Has Been On Fire for More Than 40 Years» Smithsonian Magazine (Noiz kontsultatua: 2020-02-11).
* ↑ Davies, Elliott. «I traveled to the middle of the desert to see 'The Door To Hell'» Business Insider (Noiz kontsultatua: 2020-02-11).
* ↑ (Ingelesez) Bland, Stephen. (2014-04-08). «Turkmenistan Has Its Very Own 'Gate to Hell'» Vice (Noiz kontsultatua: 2020-02-11).
* ↑ (Ingelesez) «Q&A: The First-Ever Expedition to Turkmenistan's "Door to Hell"» National Geographic News 2014-07-17 (Noiz kontsultatua: 2020-02-11).
* ↑ (Ingelesez) «Turkmenistan hopes 'Door to Hell' will boost tourism» CTVNews 2014-06-22 (Noiz kontsultatua: 2020-02-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70458
* Multimedia: Derweze gas fire / Q70458
# Darvel

Darvel, Eskoziako gaeleraz: Darbhail eta eskozieraz: Dairvel, Eskoziako udalerri bat da, Ekialdeko Ayrshire konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1016753
* Multimedia: Darvel / Q1016753
# Darvaz (eskualdea)

Darvaz (tajikeraz: Дарвоз, Darvoz; persieraz: درواز‎, Darvāz /dæɾˈvɒːz/) Amu Dariaren ibaiaren bi aldeetara zabaltzen den Asia Erdialdeko lurralde menditsua, Afganistan eta Tajikistan estatuen artean. Darvazko historia ez da ondo ezagutzen. XIV. mendetik aurrera Timur dinastia turko-mongoliarraren mendean izan zen. XIX. mendean Bukharako probintziako lurraldea zen, baina 1895ean bitan banatu zen, Errusiako eta Britainia Handiko inperioek izenpetu zuten hitzarmenaren ondorioz.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2669453
# Del Sol-Loma Linda (Texas)

Del Sol-Loma Linda Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Patricio konderrian dago, Texas estatuan. 726 biztanle ditu, 2,8 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* San Patricio konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q982318
# Delabole

Delabole, kornubieraz: Delyow Boll, Ingalaterrako Kornualles konderriko herri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5253057
* Multimedia: Delabole / Q5253057
# Delacroix (kraterra)

Delacroix Merkurioko talka krater bat da. 158 kilometro diametroko zabalera du. Bere izena Nazioarteko Astronomia Elkarteak 1979an jarri zion. Eugène Delacroix (1798-1863) margolari frantsesaren omenez eman zitzaion.

## Erreferentziak

* ↑ https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/1466
* Datuak: Q3696612
* Multimedia: Delacroix (crater) / Q3696612
# Del Rey (Kalifornia)

Del Rey Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fresno konderrian dago, Kalifornia estatuan. 1.358 biztanle ditu, 3,152291 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Fresno konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q596836
# Del Rio (Texas)

Del Rio Texasko hiri bat da. Val Verde konderrian kokatua dago. 2010ean 35.591 biztanle zituen, 52,18 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Val Verde konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q970792
* Multimedia: Del Rio, Texas / Q970792
# Del Rey Oaks (Kalifornia)

Del Rey Oaks Kaliforniako hiri bat da. Monterey konderrian kokatua dago. 2010ean 1.624 biztanle zituen, 1,2 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Monterey konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2258788
* Multimedia: Del Rey Oaks, California / Q2258788
# Del Valle Lertxundi plazatxoa

Del Valle Lertxundi plazatxoa :
| Donostia, Parte Zaharra ||
| Dora Salazarren eskultura. ||
| Herrialdea Lurraldea | Euskal Herria Gipuzkoa |
| Del Valle Lertxundi plazatxoa Del Valle Lertxundi plazatxoa Del Valle Lertxundi plazatxoa ||
| Koordenatuak: | 43°19′27.8″N 1°59′07.1″W﻿ / ﻿43.324389°N 1.985306°W﻿ / 43.324389; -1.985306 |
Del Valle Lertxundi plazatxoa, baita ere Kainoietan plazatxoa bezala ezaguna, Donostiako Parte Zaharreko plaza txiki bat da. Santa Korda kaletik Abuztuaren 31 kaleraino doa, San Telmo Museoaren atzealdeko atea hartuz.
Tradizioz "Kañoietan" izena eman zaio plazatxo honi: adibidez, Kañoietako iturria dago bertan, baita Kañoietan elkartea ere. Antzina, kanoi batzuk zeuden leku honetan, eta hortik datorkio herri izendapena.

## Kañoietan Elkartea

Plazatxo honetan Kañoietan Elkarte gastronomikoa dago, 1900an sortutakoa.

## Eraikinak

* Kañoietako iturria
* Emakume eraikitzailea, Dora Salazarraren eskultura.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25474599
# Delacroixi omenaldia

Mahai bazter bat (Frantsesez, Un coin de table) 1872an Henri Fantin-Latourk margolari frantsesak egin zuen margolan ezaguna da. Margolari honek giza-taldeak margotzeagatik ezagun egin zen, Delacroixi omenaldia da sail baten lehenengoa, eta hau da egin zituen artekoen aipatuenetariko bat, batez ere bertan Charles Baudelaire idazlea agertzen delako. Obraren gaia Eugène Delacroix (1798-1863) margolari ospetsuari bere heriotzaren urtemugan omenaldia egitea da. Parisko Orsay museoan ikus daiteke gaur egun.

## Protagonistak

Hamar dira margolan honetan agertzen diren margolari eta idazle. Ezkerretik eskuinera eserita:Louis Edmond Duranty, Fantin-Latour bera, Jules Champfleury eta Charles Baudelaire. Zutik, Louis Cordier, Alphonse Legros, James McNeill Whistler, Édouard Manet, Félix Bracquemond eta Albert de Balleroy. Taldearen atzean, margolanaren erdian, Delacroixen erretratua ikusten da.

## Estiloa

Akademizismo estiloaren barruan kokatuta, oso margolan serio eta iluna dugu hau, oso formala. Aurpegiek ere seriotasun hori adierazten dute. Kolore ilunek ideia hori indartzen dute. Salbuespen bakarra, Delacroixen erretratuaren azpian ikusten den lore-sorta koloretsua. Argia margolanaren erdian fokalizatuta dago, Delacroixen erretratuaren beheko partea, loreak eta inguruan dauden hiru pertsonaien aurpegiak indartuz, batez ere Jules Champfleuryren eta Édouard Maneten aurpegiak.

## Beste taldeko erretratuak

Sail osoak lau margolan ditu. Hauek dira beste hirurak:
* Un atelier aux Batignolles, 1870, Paris, Orsay museoa.
* Mahai bazter bat, 1872, Paris, Orsay museoa
* Autour du piano, 1885, Paris, Orsay museoa.

## Erreferentziak

* ↑ Margolanen sailak lau obra ditu. Beste hirurak hauek dira: Bagtinollesen tailer bat (1870), Mahai bazter bat (1872), eta, azkena, Pianoaren inguruan (1885 ingurukoa).

## Ikus, gainera

* Eugène Delacroix

## Kanpo estekak

* (Frantsesez):Margolanaren fitxa Orsay museoaren webgunean.
* Datuak: Q1626128
# Del Norte konderria (Kalifornia)

Del Norte konderria (ingelesez: Del Norte County) Kaliforniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Crescent City da. 2010eko zentsuaren arabera 28.610 biztanle zituen, Del Norte kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Del Norte konderriak 3.185,02 kilometro koadro ditu. Horietatik 578,53 ura dira. Beste 2.606,49 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,11 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 28.610 pertsonetatik 23.606 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 5.093 dira. 967 beltzak edo afroamerikarrak. 1.935 amerikar natiboak ziren eta 26 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 938 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 172 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 966 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q156186
* Multimedia: Del Norte County, California / Q156186
# Del Rio (Kalifornia)

Del Rio Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Stanislaus konderrian dago, Kalifornia estatuan. 1.399 biztanle ditu, 5,551086 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Stanislaus konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2391559
# Debagarh barrutia

Debagarh barrutia Indiako barruti bat da, Northern dibisioan, Orissa estatuan. 312.520 biztanle ditu 2.781,66 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Sambalpur barrutia

## Ikus, gainera

* Orissa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2269639
# Debako Udal Azoka

Debako Udal Azoka Deban (Gipuzkoa) dagoen eraikina, arkitektura eklektikoaren adierazgarria.
1995eko martxoaren 10ean, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

## Ezaugarriak

1910an egindako eraikin hau herri-lan edo arkitektura zibilaren tipologia barruan sartzen da eta XX. mendearen hasierako arkitektura joera berriak nabari daitezke bertan.
Azoka honek oinarri laukizuzena du eta sabai zapala. Erdi aldeko egitura harrizkoa da eta, beste dena, hormigoizkoa. Bere betebeharra kontuan izanik (azoka izatea, alegia), aurreko alde osoa zabalik du. Zutabe gainean dauden puntu erdiko arkuz dago osatua aurreko alde hau. Dekoraziorako erabilitako osagaien artean, balaustradaren inguruak eta zutabeen apaingarriak azpimarra daitezke.

## Kanpo estekak

* Kultura Ondasun izendapena EHAAn
* Datuak: Q9031646
* Multimedia: Debako udal-azoka / Q9031646
# Debabarrena-Gipuzkoa

Debabarrena-Gipuzkoa (UCI kodea: DEB) euskal emakumezkoen txirrindulari-talde profesionala izan zen. Hala ere, bere kide gehienak amateurrak ziren.
Egoera ekonomiko txarrean zegoenez, apenas ez zuen etxetik kanpoko lasterketetan parte hartu. Hala ere, 2010eko Emakumezkoen Italiako Giroan parte hartu zuen. 2012. urtearen amaieran, Gipuzkoako korrikalariek alde egin ondoren, Gipuzkoako Foru Aldundiak taldea babesteari eta diruz laguntzeari utzi zion. Honek taldearen desagerpena ekarri zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «El Giro abrazará por primera vez al Debabarrena-Kirolgi» El Correo 2009-12-27.
* ↑ (Gaztelaniaz) «La competencia tumba al Debabarrena-Gipuzkoa» El Correo 2012-11-10.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5800974
# Debagoieneko Ospitalea

Debagoieneko Ospitalea edo Deba Garaiko Ospitalea Osakidetzaren sareko ospitale bat da, Arrasate udalerrian kokatuta dagoena eta Gipuzkoako Debagoiena eskualdeari zerbitzu ematen diona. Ospitalea Debagoieneko Erakunde Sanitario Integratuaren parte da.
Ospitalea 1965ean jarri zen martxan eta Osakidetzaren sarean sartu zen 1980ko hamarkadaren bukaeran.

## Historia

Arrasateko kooperatibek 1965ean Centro Asistencial de Mondragón zelakoa martxan ipini zuten hainbat espezialitate medikorekin. Roman Balanzategi lehen zuzendaria izan zen, eta medikuen artean Jose Maria Arzamendi eta Jose Felix Legorburu (Kirurgia orokorra), Lorenzo Zallo eta Mariano Morlans (Ginekologia), Paul Zubillaga (Pediatria), Koldo Viar eta Jesus Giraldo (Digestio-aparatua) eta Toribio Agirre (Traumatologia) zeuden. Hurrengo urtean, sukalde eta garbiketa zerbitzuak hasi zituzten Mesedetako Mojek antolatzen.
1976an Barne Medikuntzaren zerbitzua gehitu zuten. Urte batzuk geroago, 1983an instalazioak zabaldu zituzten, eta 1987an ospitalea Osakidetzan sartu zen.
2006an aurkeztu zuten ospitale berria egiteko egitasmoa, aurreko lekuaren ondoan dagoena.

## Artatutako populazioa

Ospitaleak Debagoieneko eskualdeko osasun beharrizanak asetzen ditu, Arrasate, Bergara, Aretxabaleta, Oñati, Eskoriatza, Antzuola, Leintz Gatzaga eta Aramaioko udalerriei zerbitzu emanez, nahiz eta azken udalerri hau Gorbeialdean egon. Guztira 63.490 biztanleko errolda duen eskualdeko erreferentziazko akutuen ospitalea da.

## Elkarlana

Debagoienatik gertuen dagoen hiriburua Gasteiz izanda, eskualdeko ospitalea Txagorritxu eta Santiago Ospitalearekin elkarlanean dago gaixo batzuk tratatzeko. Bestela, espezialitate mediko konkretu batzuekin Donostia Ospitalearekin lan egiten dute, Psikiatria eta Toraxeko kirurgia tartean.
Azkenik, Arrasateko Ospitale Psikiatrikoarekin ere harreman estua dauka eskualdeko erietxeak, hango gaixoak askotan tratatuz.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko ospitaleak

## Kanpo estekak

* Debagoieneko Ospitalearen webgunea
* Datuak: Q12256112
* Multimedia: Hospital Alto Deba / Q12256112
# Debagoieneko tranbia

Debagoieneko tranbia Gipuzkoako Debagoiena eskualdean tranbia-sarea eraikitzeko proiektua izan zen. EuskoTran enpresa publikoak kudeatuko zuen. Proiektua bertan behera utzi zen hasieratik.

## Proiektuaren aurrekariak eta eraikuntza

Debagoieneko garraio publikoa hobetzeko asmoarekin Euskal Trenbide Sareak (Euskal Autonomia Erkidegoko trenbide sareen kudeatzailea), eskualdea zeharkatuko zuen tranbia baten proiektua prestatzen hasi zen. Obrak 2007ko udaberrian zehar hastea espero zen, behin proiektua zehaztu eta parte hartuko zuten enpresak erabakita zeudenean.
Proiektua hiru fasetan eraikiko zen, guztira 28.556 metroko luzeera izango zuen trenbideak, 32 geltoki, eta 179,87 milioi euroko kostua.

#### 1. fasea: Bergara - San Prudentzio - Aretxabaleta - Arrasate

Bergara eta Aretxabaletako udalerriak batuko zituen, trenbidea bikoitza izango zen eta 15.742 metrotako luzeera izango zuen. Guztira hemeretzi geltoki izango zituen ibilbide guztian zehar. Obrek 113 milioi euroko kostua izatea aurrikusi zuen Euskal Trenbide Sareak.

#### 2. fasea: Aretxabaleta - Eskoriatza

Aretxabaleta eta Eskoriatzako udalerriak batuko zituen, trenbidea bikoitza izango zen 2.055 metrotan zehar, eta bakarra beste 592 metrotan zehar. Guztira hiru geltoki izango zituen ibilbide guztian zehar. Obrek 15,9 milioi euroko kostua izatea aurrikusten zuen Euskal Trenbide Sareak.

#### 3. fasea: San Prudentzio - Oñati

San Prudentzio Oñatiko udalerrirekin batuko zituen, trenbidea bikoitza izango zen 7.443 metrotan zehar, eta bakarra beste 2.220 metrotan zehar. Guztira hamar geltoki izango ziren ibilbide guztian zehar. Obrek 50,6 milioi euroko kostua izatea aurrikusten zuen Euskal Trenbide Sareak.

## Tranbiaren ezaugarriak

Geltoki bakoitzaren luzeera 30 metrotakoa izango zen, eta tranbia ibiliko zen trenbidearen zabalera 1,0 metrotakoa izango zen. Ibilbide guztia trenbide bikoitzekoa izango zen.
Tranbia bakoitzak 18,6 metroko luzeera izango zuen eta 120 pertsonarentzako edukiera (70 zutik eta 50 eserita), 120 plaza horietatik 2, mugikortasun gutxiko pertsonentzako gorderik erreserbaturik egongo ziren. Tranbiak 30 km/h abiadura izango zituen oinezkoentzako guneetan eta 50 km/h abiadura hiriko beste gune guztietan, eta 80 km/h abiadura hiriguneetatik kanpo.

## Geltokiak

Debagoieneko tranbiaren lehen faseak 17.542 metroko luzeera izango zuen, eta guztira 19 geltoki. Euretarik 7 Bergarako udalerrian egongo ziren, Arrasatek 9 geltoki izango zituen, eta Aretxabaletak azkenik 3 geltoki.
Ibilbideak 33,6 minutuko iraupena izango zuen. Ibilbideko 1.235 metro tunelak izango ziren, eta 629 metro, bidezubiak.

## Kanpo estekak

* Euskotranen webgunea
* Datuak: Q12256114
# Debako erraldoi eta buruhandien konpartsa

Debako erraldoi eta buruhandien konpartsa 1949an Udalak Zaragozako enpresa bati erositako bi erraldoietan oinarritzen da, Erregea eta Erregina. 1980ko hamarkadan Jose Ignazio Urbietak eta Pepita Beristainek bi hauek berritu zituzten eta, herrian ospetsuak ziren pertsonengan oinarrituta, beste bi berri sortu zituzten.

## Erraldoiak

* Lehenengo bikotea: Erregea eta Erregina.
* Herriko ospetsuen bigarren bikotea: Karlos Alzibar "Karlosmonte", tren-geltokiko maletazaina, eta Jose Izaga Garaizabal, Udal Bandako Zuzendaria.
* Hirugarren bikotea 2005ean Gillermo Berasaluzek egin zuen, Salvador Martínez eta Juan Karlos Duñabeitia Lizarrako dultzaineroen omenez. Hala, haurrek erabiltzeko moduko beste bi erraldoi-txiki egin ziren.

## Buruhandiak

2005ean Palentziako Iván de León artisauak lau egin zituen: Zezena, Zuhaitza, Iratxoa eta Sorgina. 2008an beste lau gehitu ziren: Paletas, Txankletas, Tony eta Magila. Azken hauek Irungo Xabier garatek egin zituen.

## Ateratzen diren egunak

Bi dira erraldoien egun nagusiak:
* Debarren eguna: Hainbat herritako erraldoien konpartsak biltzen dira Deban, Debako Erraldoien Konpartsa anfitrioi izanik. Herrian zehar kalejira egin ostean, plazan dantzak egiten dituzte. Arratsaldean, Plaza Zaharrean beste dantza batzuk egiten dituzte.
* San Roke jaietan: Abuztuak 14ean txupinazo ostean eta Abuztuak 16an (San Roke Eguna) zezenketa ostean irtetzen dira kalejiran. Abuztuak 18an, zezenketa bukatutakoan Plaza Zaharrean agurra egiten dute, Debako Bandak eta Lizarrako dultzaineroek musikatutako lau dantzarekin.

## Erreferentziak

* ↑ Erraldoi eta buruhandiak 1999-2009. Jose Ignacio Urbietaren omenez.. Debako Udala.

## Ikus gainera

* Erraldoiak (folklorea)
* Buruhandiak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61364492
# Craps

Craps edo krapak bi dado edo seikorekin jokatzen den apustu-jokoa da.
Jokalariak bi dadoak jaurtitakoan, emaitzen batura kalkulatzen da:
* 7 edo 11 puntu lortzen badu, irabazi egiten du.
* 2, 3 edo 12 puntu lortzen badu, galdu egiten du.
* Bestelako emaitza bat suertatzen bada (4, 5, 6, 8, 9 edo 10), bi dadoak behin eta berriz jaurti behar dira, 7 puntu edo lehenengo jaurtiketan lortutako puntuak suertatu arte. 7 puntu suertatzen bada, jokalariak galdu egiten du. Lehenengo jaurtiketako puntu kopurua suertatzen bada, irabazi egiten du.

## Probabilitateen azterketa

Craps jokoan irabaz daitezkeen era guztiek (4, ..., 11 puntu eginez, 2,3 eta 12 emaitzak kendurik) erabateko gertakizun multzo bat osatzen dute. Beraz, erabateko probabilitatearen teorema erabiliz, P(I) irabazteko probabilitatea izanik, kontuan hartuz 7 edo 11 eginez zuzenean irabazten duela:
$P(I)=P(4)\cdot P(I/4)+P(5)\cdot P(I/5)+P(6)\cdot P(I/6)+P(7)+P(8)\cdot P(I/8)+P(9)\cdot P(I/9)+P(10)\cdot P(I/10)+P(11)$
Adibidez, P(I/4) probabilitateak lehenengo aldian 4 puntu eginez, azkenean irabazteko probabilitatea adierazten du. Lehenengoan 4 puntu eginez, azkenean irabazi egingo da baldin eta hurrengo jaurtiketetan 4 puntu 7 puntu baino lehenago egiten bada. Orokorrean, zorizko saiakuntza batean bitez A eta B gertakizun bateraezinak. Zorizko saiakuntza behin eta berriz burutzen bada, D: A B baino lehenago suertatzea delako gertakizunaren probabilitatea honela kalkulatzen da:
    $P(D)={\frac {P(A)}{P(A)+P(B)}}$
Beraz, adibidez, 4 puntu 7 puntu baino lehenago ateratzeko probabilitatea honela kalkulatzen da, gogoratuz bi seiko jaurtitzean probabilitate bereko 6$^2$=36 emaitza posible daudela:
    $P(I/4)={\frac {P(4)}{P(4)+P(7)}}={\frac {3/36}{3/36+6/36}}={\frac {1}{3}}$
Irabazi ahal izateko lehenengo jaurtiketan atera behar diten beste emaitzekin, 7 eta 11 ezik, berdina eginez:
    $P(I/5)={\frac {P(5)}{P(5)+P(7)}}={\frac {4/36}{4/36+6/36}}={\frac {2}{5}}$
    $P(I/6)={\frac {P(6)}{P(6)+P(7)}}={\frac {5/36}{5/36+6/36}}={\frac {5}{11}}$
    $P(I/8)={\frac {P(8)}{P(8)+P(7)}}={\frac {5/36}{5/36+6/36}}={\frac {5}{11}}$
    $P(I/9)={\frac {P(9)}{P(9)+P(7)}}={\frac {5/36}{5/36+6/36}}={\frac {2}{5}}$
    $P(I/10)={\frac {P(10)}{P(10)+P(7)}}={\frac {3/36}{3/36+6/36}}={\frac {1}{3}}$
Horrela,
${\begin{aligned}P(I)&=P(4)\cdot P(I/4)+P(5)\cdot P(I/5)+P(6)\cdot P(I/6)+P(7)+P(8)\cdot P(I/8)+P(9)\cdot P(I/9)+P(10)\cdot P(I/10)+P(11)\\&=3/36\cdot 1/3+4/36\cdot 2/5+5/36\cdot 5/11+6/36+5/36\cdot 5/11+4/36\cdot 2/5+3/36\cdot 1/3+2/36\\&=0.4929\end{aligned}}$
Beraz, pareko apustuetan, jokalaria galtzen ateratzen da epe luzera, irabazteko probabilitatea erdia baino zertxobait txikiagoa delako (eta galtzekoa erdia baino pixka bat handiagoa), dadoak egoki eginak badaude betiere.

## Erreferentziak

* ↑ J. M. Durá, J. M. López: Fundamentos de estadística, Ariel, 1988. 116. orrialdea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q869499
* Multimedia: Craps / Q869499
# Crary (Ipar Dakota)

Crary Ipar Dakotako hiri bat da. Ramsey konderrian kokatua dago. 2010ean 142 biztanle zituen, 2,30 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Ramsey konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q631196
* Multimedia: Crary, North Dakota / Q631196
# Cras-sur-Reyssouze

Cras-sur-Reyssouze Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q844248
* Multimedia: Cras-sur-Reyssouze / Q844248