OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tenerife

Tenerife Afrikar kostaldeko uhartea da, Ozeano Atlantikoan kokatua, eta Espainiako Kanaria uharteetako handiena eta populatuena da. Santa Cruz Tenerifekoko probintziak duen uharte nagusia da. Hiriburua Santa Cruz Tenerifekoa da. 2005ean 838.877 biztanle zituen eta 2.034 km$^2$ko eremua.
Jatorri bolkanikoa du. Tontor garaiena Teide da (3.718 metro), sumendia berez eta Espainiako punturik garaiena.

## Klima

Datu klimatikoak (Santa Cruz Tenerifekoa (1981–2010), muturrekoak (1921-egun)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 28.4 | 31.2 | 35.4 | 35.2 | 36.4 | 37.1 | 42.6 | 40.4 | 39.3 | 38.1 | 34.0 | 28.2 | 42.6 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 21.0 | 21.2 | 22.1 | 22.7 | 24.1 | 26.2 | 28.7 | 29.0 | 28.1 | 26.3 | 24.1 | 22.1 | 24.6 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 18.2 | 18.3 | 19.0 | 19.7 | 21.0 | 22.9 | 25.0 | 25.5 | 24.9 | 23.4 | 21.3 | 19.4 | 21.5 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 15.4 | 15.3 | 15.9 | 16.5 | 17.8 | 19.5 | 21.2 | 21.9 | 21.7 | 20.3 | 18.4 | 16.6 | 18.4 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | 9.4 | 8.1 | 9.5 | 9.4 | 12.0 | 13.4 | 16.5 | 14.6 | 16.5 | 14.6 | 10.1 | 10.0 | 8.1 |
| Euria (mm) | 31.5 | 35.4 | 37.8 | 11.6 | 3.6 | 0.9 | 0.1 | 2.0 | 6.8 | 18.7 | 34.1 | 43.2 | 225.7 |
| Euri egunak (≥ 1.0 mm) | 8.0 | 7.2 | 6.9 | 5.5 | 2.9 | 0.9 | 0.2 | 0.8 | 2.7 | 6.1 | 8.8 | 9.4 | 59.4 |
| Eguzki orduak | 178 | 186 | 221 | 237 | 282 | 306 | 337 | 319 | 253 | 222 | 178 | 168 | 2887 |
| Hezetasuna (%) | 64 | 65 | 62 | 61 | 61 | 61 | 58 | 60 | 64 | 66 | 65 | 66 | 62.8 |
| Iturria (1): Agencia Estatal de Meteorología ||||||||||||||
| Iturria (2): Agencia Estatal de Meteorología ||||||||||||||

## Toponimia guantxea

Tenerifek Achinech izena ematen zioten guantxeek. Bestela, gaur egungo toponimian jatorrizko izen hauek gelditu dira, besteak beste: Taco, Tacoronte, Tamaimo, Taganana, Tegueste, Tejina, Teno, Tigaiga, Guancha, Guamasa, Guincho, Güímar, Garachico, Chiguergue, Chirche, Afur, Arico, Abona, Arona, Adeje, Ifonche, Icor eta Isora.

## Udalerri nagusiak

* Santa Cruz Tenerifekoa (hiriburua): 223.148 biztanle (2005).
* San Cristobal de La Laguna: 141.627 biztanle (2005).
* Arona: 65.550.
* La Orotava: 40.355.
* Los Realejos: 36.243.

## Pertsonaia ezagunak

* Rogelio Botanz (1956-), kantautorea.
* Pedro Guerra (1966-), kantautorea.

## Argazkiak

* Teide
* Tenerifeko Auditorioa
* Drago (Icod)
* Playa de las Teresitas

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 70. araua: Mundu zabaleko uharte nagusiak. (Noiz kontsultatua: 2012-5-21).
* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Valores Climatológicos Normales. Santa Cruz De Tenerife. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Valores Climatológicos Extremos. Santa Cruz de Tenerife. .

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Tenerifeko Cabildoaren webgunea
* Datuak: Q40846
* Multimedia: Tenerife / Q40846
# Tenero-Contra

Tenero-Contra Suitzako udalerria da. Ticino kantonamenduan dago, Subdistrict Navegna $^{(en)}$ barrutian. 2014an 3,193 biztanle zituen 4,47 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67745
* Multimedia: Tenero-Contra / Q67745
Brione sopra Minusio Mergoscia Minusio Gordola
# Tenet

Tenet 2020ko Christopher Nolan anglo-estatubatuar zinema zuzendariaren espioi film bat da. John David Washington, Robert Pattinson, Elizabeth Debicki, Dimple Kapadia, Michael Caine eta Kenneth Branagh aktoreek antzeztu zuten.
COVID-19 pandemiaren eraginez, hiru aldiz atzeratu zen filmaren estreinaldia zinema aretoetan, azkenik 2020ko abuztuaren 26an estreinatu zelarik Erresuma Batuan eta Euskal Herrian, besteak beste.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Espioi batek Hirugarren Mundu Gerra saihestu behar du, denbora leheneratzea erabiliz.

## Aktoreak

* John David Washington: Protagonista
* Robert Pattinson: Neil
* Elizabeth Debicki: Kat
* Dimple Kapadia: Priya
* Michael Caine: Sir Michael Crosby
* Kenneth Branagh: Andrei Sator
* Aaron Taylor-Johnson: Ives
* Clémence Poésy: Barbara
* Himesh Patel: Mahir
* Denzil Smith: arma trafikaria eta Priyaren senarra
* Martin Donovan: Victor

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «¿Por qué ‘tenet’ es la película más esperada del verano?» Noticias de Gipuzkoa 2020-08-26.

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q63985561
* Multimedia: Tenet (film) / Q63985561
# Tenentzia

Tenentzia errege edo jaun batek bere basailuari egindako lurren lagapena izan zen, beti jaunak jabetza galdu barik eta inolako jaraunspen-eskubiderik gabe. Tenentzia hauen arduraduna tenente zuen izena. Erdi Aroan Iberiar penintsula osoan, Katalunian izan ezik, erabilitako instituzioa izan zen, mendebaldeko Europan existitzen ziren feudoen ez bezalakoa izanik.
Nahiz eta Claudio Sánchez Albornozen ustetan bisigodoena izan, XI. mendearen bukaeran agertu zen. Aragoi eta Iruñeko Erresumetan la honor edo honor regalis zuen izena.
Hasieran jaraunspen-eskubiderik gabekoa izan arren, XII. mendearen hasieran Alfontso I.a Nafarroakoak Soria eta Teruelgo extremaduran zeuden bere tenente batzuei semeei emateko baimena eman zien. Gaztelako Erresuman XIII. mendean gauza bera gertatu zen, nahiz eta Alfontso VIII.a Gaztelakoak kontra azaldu.

## Erreferentziak

* ↑ García de Valdellano, Luis. (2008). Señores y burgueses en la Edad Media hispana. Madril: Espainiako Historia Erret-Akademia, 93 or. ISBN 978-84-96849-53-2..
* ↑ Laliena Corbera, Carlos. (1996). La formación del estado feudal: Aragón y Navarra en la época de Pedro I. Huesca: Instituto de Estudios Altoaragoneses.
* ↑ Garcia de Kortazar Ruiz de Agirre, Jose Angel. (1973). Historia de España. La época medieval. II. Madril: Alianza, 270 or..
* ↑ Montaner Frutos, Alberto. (2011). Cantar de mio Cid. Bartzelona: Galaxia Gutemberg, 864 or. ISBN 978-84-8109-908-9..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3518201
# Tenerife Iparra aireportua

Tenerife Iparra aireportua, antzina Los Rodeos deitua — ofizialki Aeropuerto de Tenerife Norte — (IATA: TFN, NAZE: GCXO) Aenak kudeatzen duen Tenerife uhartea zerbitzatzen duten bi aireportuetako bat da. San Cristóbal de La Laguna udalerriko lurretan dago.
2012an 3.717.944 pertsonek erabili zuten.

## Istripuak

1977ko martxoaren 27an 583 pertsona hil ziren aireportuko pistan, Pan Am eta KLM airelineen Boeing 747 hegazkinek izandako istripuan.

## Ikus, gainera

* Tenerife Hegoa aireportua

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) (pdf) AENA. (Noiz kontsultatua: 2013-01-12).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Aireportuaren webgunea.
* Datuak: Q932514
* Multimedia: Tenerife North Airport / Q932514
# Tenerife Hegoa aireportua

Tenerife Hegoa aireportua (gaztelaniaz: Aeropuerto de Tenerife Sur) (IATA: TFS, NAZE: GCTS), antzina Tenerife Sur Reina Sofía deitua, Tenerife uhartea zerbitzatzen duen bi aireportuetariko bat da, Kanariar uharteetako garrantzitsuena, eta nazioarteko bidaiariek gehien erabiltzen dutena.
2014an 9.176.274 pertsonek erabili zuten.

## Ikus, gainera

* Ipar Tenerifeko aireportua

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) (pdf) AENA. (Noiz kontsultatua: 2015-01-15).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Aireportuaren webgunea.
* Datuak: Q821984
* Multimedia: Tenerife South Airport / Q821984
# Tenerifeko tranbia

Tenerifeko tranbia Santa Cruz Tenerifekoa hiria eta inguruko herriak elkartzen dituen garraiobide publikoa da. 2007ko ekainaren 2an zabaldu zen eta gaur egun 50.000 pertsonek erabiltzen dute egunero (13 milioi bidaiari urtero).

## Lineak
### Lehen linea

2007ko ekainaren 2an zabaldu zen eta honako geltokiek osatzen dute:
* Intercambiador
* Fundación
* Teatro Guimerá
* Weyler
* La Paz
* Puente Zurita
* Cruz del Señor
* Conservatorio
* Chimisay
* Príncipes de España
* Hospital La Candelaria
* Taco
* El Cordonal
* Hospital Universitario
* Las Mantecas
* Campus Guajara
* Gracia
* Museo de la Ciencia
* Cruz de Piedra
* Padre Anchieta
* Trinidad

### Bigarren linea

2009ko maiatzaren 30ean zabaldu zen eta gaur egun honako geltokiek osatzen dute:
* La Cuesta
* Ingenieros
* Hospital Universitario
* El Cordonal
* San Jerónimo
* Tíncer

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20110714080734/http://www.metrotenerife.com/index.php?option=com_content&task=view&id=393&Itemid=115 Metro Tenerife webguneko albistea.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Tenerifeko tranbiaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q185464
* Multimedia: Tram transport in Tenerife / Q185464
# The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain

The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain (euskaraz Muino bat igo baina mendi bat jaitsi zuen ingelesa) 1995eko Christopher Monger galestar zinema zuzendariaren filma bat da. Bertan Hugh Grant, Ian McNeice, Tara FitzGerald, Colm Meaney eta Kenneth Griffith aktoreek antzeztu zuten.
Jatorriz filma oinarritzen den kontakizun edo istorioa Christopher Monger zinema zuzendariari bere aitonak kontatu omen zion: aitona, biloba bezala, Gales hegoaldeko Rhondda Cynon Taff konderrian dagoen Taff's Well udalerrikoa zen, eta bertan aipatzen den muino edo mendia Garth Hill (307 metro) muinoa da. Halere XX. mendean eskualde hark jasandako urbanizazioaren ondorioz, filma oraindik landa edo baserri giroa hobekiago mantendu izan duten Gales erdialdeko Powys konderriko Llanrhaeadr-ym-Mochnant eta Llansilin herrietan filmatu zen.

## Argumentua

1917, Gales, Lehen Mundu Gerraren testuinguruan, George Garrad (Ian McNeice) eta bere laguntzaile gaztea den Reginald Anson (Hugh Grant) bi ingeles kartografo dira. Bikotea fikziozko Ffynnon Garw herrira iritsi berri dira, Britainiar Gobernuak Galesko mapa berri bat gauzatu nahi baitu.
Herritarrak "Galesko lehenbiziko menditia" ezizenez ezagutzen duten muinotik hurbil bizi dira. Zoritxarrez, bi ingelesek muinoa neurtu eta mendi bat izateko ezinbestekoa baldintza den 1.000 oinetara ailegatzeko 15 oin falta zaizkiola ondorioztatu dute. Hori jakin bezain laster, herritarrak Morgan "Akerra" (Colm Meaney) eta Jones apaizak (Kenneth Griffith) zuzendurik auzolan bidez muinoari behar dituen 15 oinak bere gailurrean lurra pilatuz lortzeko lan egingo dute. Bide batez, herritarrek jada herria utzi eta Galesen zehar euren zereginarekin jarraitu behar duten bi ingelesak nola edo hala eta trikimailu askoren bitartez herrian jarraitzea lortuko dute, honela herritarrek euren muinoa mendi bilakatu eta berehala ingelesak hura berriz neurtu eta mendi bat dela ziurtatuko dutenaren asmoz. Bien bitartean Reginald Anson gaztea Betty Cardiffkoa (Tara FitzGerald) deritzon galestar neska gazteaz maitemindu eta herrian bizitzen gelditzeko ideian pentsatzen hasiko da.

## Pertsonaiak

* Hugh Grant, Reginald Anson
* Ian McNeice, George Garrad
* Tara FitzGerald, Betty Cardiffkoa
* Colm Meaney, Morgan "Akerra"
* Ian Hart, Johnny Shellshocked
* Robert Pugh, Williams "Petrolio"
* Kenneth Griffith, Robert Jones apaiza
* Ieuan Rhys, Thomas sarjentua

## Kanpo-estekak

* The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain filma ikusgai (Ingelesez)
* Datuak: Q784934
# The English (telesaila)

The English (euskaraz: «ingelesea») britano-estatubatuar telesail dramatikoa da, Hugo Blickek BBC eta Amazon Prime Videorako sortua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEB. 1890eko hamarkada. Emakume ingeles aberats bat herrialdera helduko da, mendeku gosez. Gizonezko bat jazarriko du, bere semearen heriotzaren arduraduna dela sinetsita. Bidean, armadatik kaleratu berri duten beste gizon bat ezagutuko du, eta ohartuko da oihartzun handiko istorio bat dutela komunean.

## Pertsonaiak

* Emily Blunt: Lady Cornelia Locke
* Chaske Spencer: Sgt. Eli Whipp/Wounded Wolf
* Rafe Spall: David Melmont
* Tom Hughes: Thomas Trafford
* Stephen Rea: Sheriff Robert Marshall
* Valerie Pachner: Martha Myers
* Toby Jones: Sebold Cusk
* Ciaran Hinds: Richard M Watts
* Malcolm Storry: Red Morgan
* Steve Wall: Thin Kelly
* Nichola McAuliffe: Black Eyed Mog
* Sule Rimi
* Edward Crook
* Cristian Solimeno: Clay Jackson
* Nakota Kennedy
* Miguel Alvarez: Timothy Flynn

## Erreferentziak

* ↑ «The English» Berria 2022-11-12 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107104445
# The Equalizer (filma)

The Equalizer 2014. urtean Antoine Fuqua estatubatuarrak zuzendutako filma da.

## Istorioa

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
McCallek bizimodu berri eta lasai bat hasi du, bere iragan misteriotsua atzean utzi duela pentsatuz. Baina Teri ezagutzean, gangster errusiar ezin bortitzagoen kontrolpean dagoen neska gaztea, ezingo du ezer egin gabe geratu; lagundu beharra sentituko du.

## Aktoreak

* Denzel Washington: Robert "Bob" McCall
* Marton Csokas: Nicolai Itchenko/Teddy Rensen
* Chloë Grace Moretz: Alina/"Teri"
* Melissa Leo: Susan Plummer
* Bill Pullman: Brian Plummer
* Johnny Skourtis: Ralph/"Ralphie"
* Haley Bennett: Mandy
* David Harbour: Frank Masters
* Vladimir Kulich: Vladimir Pushkin
* David Meunier: Slavi
* Alex Veadov: Tevi
* James Wilcox: Pederson
* Mike O'Dea: Remar
* Anastasia Mousis: Jenny
* Robert Wahlberg: Harris detektibea
* Timothy John Smith: Gilly detektibea
* Dan Bilzerian: Teddy's #3

## Erreferentzia

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13562643
* Multimedia: The Equalizer (film) / Q13562643
# The Enforcer

The Enforcer (euskaraz Betearazlea) 1976ko James Fargo estatubatuar zinema zuzendariaren ekintza filma bat da. Clint Eastwood, Harry Guardino, Bradford Dillman, Tyne Daly, DeVeren Bookwalter eta Brian Blessed aktoreek antzeztu zuten.
1970eko hamarkadan Clint Eastwood aktorea ospetsu bilakatu zuen Harry Zikina Callahan inspektorearen saileko hirugarren filma da, aurretik Dirty Harry (Harry Zikina, 1971) eta Magnum Force (Magnum Indarra, 1973).

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Oraingo honetan, Harry Callahan (Clint Eastwood) inspektoreak San Francisco hiriaz nagusitu nahi duen Herri Ekintza Iraultzailea izeneko talde terrorista bateko kideei aurre egin beharko diete. Callahan eta Kate Moore (Tyne Daly) laguntzaile berriak terroristek bahitu duten alkatea (John Crawford) ere erreskatatu beharko dute.

## Aktoreak

* Clint Eastwood: Harry Callahan inspektorea
* Tyne Daly: Kate Moore inspektorea
* Harry Guardino: Al Bressler tenientea
* Bradford Dillman: Jerome McKay kapitaina
* John Mitchum: Frank DiGiorgio inspektorea
* DeVeren Bookwalter:Bobby Maxwell
* Albert Popwell: Big Ed Mustapha
* John Crawford: Alkatea
* Robert Hoy: Buchinski
* Michael Cavanaugh: Lalo
* Jocelyn Jones: Miki
* Dick Durock: Karl
* M. G. Kelly: Aita John
* Kenneth Boyd: Abdul
* Joe Spano: Robber (krediturik gabe)

## Kanpo estekak

* The Enforcer filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q592457
# The Epic

The Epic, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen etxebizitza etxe orratz bat da. Guztira 187 metro eta 58 solairu dauzka eta 2007an amaitu zuten eraikitzen.
Schuman, Lichtenstein, Claman & Efron eta FXFOWLE Architects arkitekto taldeek diseinatu zuten.

## Ikus, gainera

* Ameriketako Estatu Batuetako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Eraikinaren fitxa emporis.com webgunean.
* Datuak: Q2671628
* Multimedia: The Epic / Q2671628
# The English Patient

The English Patient (euskaraz: «ingeles gaixoa») 1996ko Anthony Minghellak zuzendutako film dramatiko erromantikoa da, Michael Ondaatjeren izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bigarren Mundu Gerran, iraganik gabeko gizon bat (Ralph Fiennes) larriki zaurituta dago. Hana (Juliette Binoche) erizainak gizona zaintzeko lana hartzen du, italiar monasterio huts batean.

## Pertsonaiak

* Ralph Fiennes - László de Almásy kondea
* Juliette Binoche - Hana
* Kristin Scott Thomas - Katharine Clifton
* Willem Dafoe - David Caravaggio
* Naveen Andrews - Kip Singh tenientea
* Colin Firth - Geoffrey Clifton
* Kevin Whately - Hardy sarjentua
* Jürgen Prochnow - Müller maiorra

## Ikus, gainera

* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak

* imdb.com
* Datuak: Q63026
# The Entity

The Entity (euskaraz Izakia) 1981eko Sidney J. Furie kanadar zinema zuzendariaren zuzendutako beldurrezko filma bat da. 1981eko filma izan arren, mundu osoko zinema aretoetan 1982an zehar estreinatu zen eta AEBetan 1983ko otsailaren 4ean estreinatu zen. Barbara Hershey, Ron Silver, David Labiosa eta Margaret Blye aktoreek antzeztu zuten.
Frank De Felitta idazlearen izenburu berdineko The Entity liburuan oinarritua dago, honetan ustezko izaki ikustezin baten jazarpen etengabea jasaten zuen Doris Bither kaliforniar emakumearen benetako istorio beldurgarria kontatzen da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Carla Moran (Barbara Hershey) hiru seme-alaben kaliforniar ama ezkongabea etengabeko izu-ikaran bizi da, naturaz gaindiko izaki ikusezin batek etxean hainbat aldiz sexualki bortxatu eta jazarpena egiten baitio. Inork sinistu ez arren, azkenean zientzialari talde batek etxe hartan naturaz gaindiko zeozer badela euren kabuz sumatu eta emakumeari laguntza eskainiko diote, izaki edo izpiritu gaiztoa atzematen saiatuz.

## Aktoreak

* Barbara Hershey: Carla Moran
* Ron Silver: Sneiderman doktorea
* David Labiosa: Billy Moran
* George Coe: Weber doktorea
* Margaret Blye: Cindy Nash
* Jacqueline Brookes: Cooley doktorea
* Michael Alldredge: George Nash
* Alex Rocco: Jerry Anderson
* Allan Rich: Walcott doktorea
* Richard Brestoff: Gene Kraft
* Raymond Singer: Joe Mehan
* Natasha Ryan: Julie
* Melanie Gaffin: Kim

## Kanpo estekak

* The Entity filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* The Entity filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q2714553
# The Escape (2017ko filma)

The Escape 2017ko Dominic Savage ingeles zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Tara Londresko bazter auzo bateko ama gazte bat da. Etxean egiten du lan, haurrak zaintzen eta senarrari afaria prestatzen. Baina aspertuta dago bizimodu horrekin. Londresen ibiltzen hasiko da. Senarra langileak ez du ulertuko emaztea zertan dabilen. Baina Tarak bizimodua aldatzeko asmoa du.

## Aktoreak

* Gemma Arterton: Tara
* Dominic Cooper: Mark
* Frances Barber: Alison
* Marthe Keller: Anna
* Jalil Lespert: Phillipe

## Erreferentziak

* ↑ «Film Sinopsia» Berria 2018-04-25 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39073801
# The Essex Serpent (telesaila)

The Essex Serpent britainiar telesaila da, Clio Barnardek Apple TV+entzat egina. Sarah Perryren izen bereko eleberrian oinarrituta dago.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Cora Seasborne alargundu berri den emakume bat da. Errespetuz tratatzen ez zuen ezkontidetik libratu ostean, Londres viktoriarra atzean utzi eta fikziozko Essex kostaldera joango da bizitzera. Hango biztanleen artean suge mitologiko baten presentzia aspalditik izan da hizketagai, eta, orain, Cora istorio horrekiko geroz eta erakarpen handiagoa sentitzen hasi da.

## Pertsonaiak

* Claire Danes: Cora Seaborne
* Tom Hiddleston: Will Ransome
* Frank Dillane: Luke Garrett
* Hayley Squires: Martha
* Clémence Poésy: Stella Ransome
* Jamael Westman: Dr. George Spencer
* Dixie Egerickx: Jo Ransome
* Michael Jibson: Matthew Evansford
* Ryan Reffell: John Ransome

## Erreferentziak

* ↑ «Itsasoz garraiaturiko misterioa» Berria 2022-05-14 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105982644
# Tolosa Okzitania-6 kantonamendua

Tolosa Okzitania-6 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania (eskualdea) eskualdean. Guztira 1 udalerri ditu eta Tolosa Okzitania da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1727645
# Tolosa Okzitania-9 kantonamendua

Tolosa Okzitania-9 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania (eskualdea) eskualdean. Guztira 3 udalerri ditu eta Tolosa Okzitania da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1727652
# Tolosa Okzitania-Baiona burdinbidea

Tolosa - Baiona trenbidea Tolosako Matabiau eta Baionako geltokiak lotzen dituen trenbidea da.

## Ezaugarriak

SNCF erakundeak ustiatutako trenbideak batzuetan bide bi (Tolosa eta Puyoô artean) eta bestetan bat (Puyoô eta Baiona artean) ditu. TGV (Aturbe eta Puyoô artean), Corail Intercités, ter eta Corail Lunéa zerbitzuek erabiltzen dute.
Trenbide hauekin du lotuena:
* Bordele-Irun
* Puyoô-Akize
* Bordele-Sète
* Paue-Canfranc
* Portet-Saint-Simon - Puigcerda
Zeharkatutako udalerri nagusiak Tolosa, Aturbe, Lurda, Paue eta Baiona dira.
1860ko hamarkadan eraiki zuten: ekialdeko aldea, Tolosa eta Montréjeau artekoa, 1861 eta 1862an jarri zuten martxan; mendebaldekoa, Paue eta Baiona artekoa 1863 eta 1864an eta erdialdekoa, Montréjeau, Aturbe eta Paue artekoa, 1866 eta 1867an. Hasieran bide bakarra egin arren, 1869 eta 1900 artean, pixkanaka-pixkanaka, beste bide bat gehitu zuten Tolosa eta Puyoô artean.
Lurdara doazen erromesek trenbidea betetzen dute apiriletik urrira. Jadanik 1908an, Ama Birjinaren agerraldiaren 50. urteurrena zela eta, 525 tren bereziak bete ziren. 2005ean, berriz, 440 izan ziren, horietatik %44a Frantziatik irtenak eta %33a Italiatik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2415158
* Multimedia: Ligne de Toulouse à Bayonne / Q2415158
# Tolosa Okzitaniako barrutia

Toulouseko barrutia Garona Garaia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 819.507 biztanle ditu 2.531 kilometro koadrotan. Guztira 226 udalerri ditu. Bere hiriburua Tolosa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q702642
# Tolosa Okzitania-8 kantonamendua

Tolosa Okzitania-8 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania (eskualdea) eskualdean. Guztira 2 udalerri ditu eta Tolosa Okzitania da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1408407
# Tolosa Okzitania-5 kantonamendua

Tolosa Okzitania-5 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania (eskualdea) eskualdean. Guztira 1 udalerri ditu eta Tolosa Okzitania da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1727643
# Tolosa Okzitania-7 kantonamendua

Tolosa Okzitania-7 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania (eskualdea) eskualdean. Guztira 4 udalerri ditu eta Tolosa Okzitania da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1231504
# The Fast and the Furious (2001eko filma)

The Fast and the Furious 2001eko Rob Cohen estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko filma da. The Fast and the Furious sailaren sortzailea izan zen. Bertan, Vin Diesel, Paul Walker eta Michelle Rodriguez aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Dominic "Dom" Toretto (Vin Diesel) gidari eta konbiktu ohia hiru Honda Civic EJ1 Turbo 1995 beltz gidatzen dituen talde baten buruzagia da. Besteak Jesse (Chad Lindberg), Leon (Johnny Strong), Vince (Matt Schulze) eta Letty (Michelle Rodriguez) dira. Kamioiak lapurtuz, jada 6.000.000 dolar baino gehiago lortu dituzte. Brian O'Conner (Paul Walker) taldea atxilotzeko Los Angelesko polizia eta FBIk bidalitako isilpeko agentea da.

## Aktoreak

* Vin Diesel: Dominic 'Dom' Toretto
* Paul Walker: Brian O'Conner/Brian Earl Spliner
* Michelle Rodriguez: Leticia "Letty" Ortiz
* Jordana Brewster: Mia Toretto
* Chad Lindberg: Jesse
* Johnny Strong: Leon
* Matt Schulze: Vince
* Rick Yune: Johnny Tran
* Reggie Lee: Lance Nguyen
* Ted Levine: Tanner sarjentua
* Thom Barry: Bilkins agentea
* Stanton Rutledge: Muse agentea
* Noel Guglielmi: Hector
* Ja Rule: Edwin
* David Douglas: gidaria
* RJ De Vera: Danny Yamato
* Vyto Ruginis: Harry
* Beau Holden: Ted Gassner

## Kanpo estekak

* Filmaren IMDBko fitxa irakurgarria (Ingelesez)
* Datuak: Q155476
* Multimedia: The Fast and the Furious / Q155476