OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Karl Gutzkow

Karl Ferdinand Gutzkow (Berlin, Prusiako Erresuma, 1811ko martxoaren 17a - Sachsenhausen, Hesse, Alemaniar Inperioa, 1878ko abenduaren 16a) alemaniar idazlea izan zen.

## Biografia

Alemania Gazte mugimenduko partaide eta eragile izan zen. Elizari, estatuari eta moralari kritika egiten zioten eleberriei esker hasi zen ezaguna egiten (1835, Wally, die Zweiflerin, "Wally eszeptikoa"). Die Ritter vom Geiste (1850-1852, "Espirituaren zaldiak") eleberrian, gizartearen irudi zehatza ematen saiatu zen. Antzezlanak ere idatzi zituen, Zopf und Schwert (1844, "Ileordea eta ezpata"), esate baterako.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Karl Jakob Weber

Karl Jakob Weber (1712ko abuztuaren 12a - 1764) Suitzako arkitektoa eta ingeniaria izan zen, Pompeiako, Herkulanoko eta Estabiako indusketen arduraduna Karlos III.aren babesean Napoliko erregea zenean, Roque Joaquín de Alcubierren zuzendaritzapean lehenengo eta gero bera bakarrik. Bere marrazki zehatzak La Antichità di Ercolano Esposte (1757–1792) argitalpenaren oinarria izan ziren, eta oihartzun handia izan zuten Europako intelektualen artean.
Roque Joaquín de Alcubierre, aurretik indusketen arduraduna, Weberren menpeko bihurtu zen, eta lehia handia mantendu zuen berarekin, baita bere lana sabotatu ere. Alcubierreren teknikak, erregearen mezenasgoa suspertu zuten brontzeak eta beste artelan batzuk eman zituena, testuinguruaz arduratuz gela osoen indusketa barne hartzen zuen, arkeologia modernoaren aurrekari bihurtuz.. Weber hil ondoren, Francisco La Vega arkitekto espainiarra jarri zuten indusketen arduradun.
Weberrek oraindik lurperatuta zegoen Herculanoko Papiroen Villatik jaso zuen planoak, gelaz gela esploratzen ari zena, freskoz estalitako hormetan zehar irekidura suntsitzaileak eginez, oraindik ere bere kokapena ulertzeko balio du, eta Malibuko Getty Villaren eraikuntzan erabili zen.

## Biografia

Weber Arthen (Schwyz) jaio zen Suitzako familia noble katoliko batean. Luzernako gymnasiumean ikasi zuen eta geroago Matematikako ikasketak egin zituen Paviako Collegio Ghislieri ikastetxean. Jatorri noble izan arren, ez zuen berezko diru sarrerarik, eta Napoliko erresuman ezarritako Suitzako mertzenarioen erregimentuan izena ematea aukeratu zuen, eta bertan garatu zuen bere karrera osoa. Urte batzuk igaro ondoren, ingeniaritza militarraren kidegoetarako sarbidea aztertu eta 1743an ingeniari gisa sartu zen Errege Guardian. 1749 amaieran Herkulano induskatzen ari zen taldearekin bat egin zuen, Hasiera batean Alcubierrek deitu zuen, erregeen indusketak zuzentzen zituen ingeniari militar espainiarrak. Villa dei Papiri-az (Papiroen Villa) gain, Herkulanoko Antzokiaren zatirik handiena berreskuratu zuen, Julia Felixen etxea Ponpeiako Via dell 'Abbondanzan, horietatik plano axonometriko bat marraztu zuelarik, baita Estabiako zenbait villa ere, erregeen indusketetan lehen aldiz irizpide profesionalekin.

## Bibliografia

* Christopher Charles Parslow, 1995. Antzinatasuna berraurkitzen: Karl Weber eta Herculaneum, Pompeii eta Stabiae (Cambridge University Press) indusketa. Bryn Mawr Classical Review 96.12.10

## Erreferentziak

* ↑ Pietro La Vegaren anaia

## Kanpo estekak

* AD79 suntsipen urtea
* Datuak: Q123686
# Karl Jaspers

Karl Jaspers (Oldenburg, Alemania, 1883ko otsailaren 23a - Basilea, Suitza, 1969ko otsailaren 26a) psikiatra eta filosofo existentzialista izan zen.

## Bizitza

Zuzenbide-ikasketak egin zituen eta medikuntza-doktoretza lortu zuen 1909an. Hurrengo urtean Heidelbergeko psikiatria-klinikan hasi zen lanean. Hango unibertsitatean psikologia -irakasle izan zen eta Basileako unibertsitatean katedra lortu zuen 1949an. Psikologia ikasten hasi zenean sortu zitzaion filosofiarako zaletasuna; bere filosofian, metafisika tradizionalaren kontra, izakiaren zentzua gizakiaren baitan dela baieztatzen du, izakiak ez duela zentzurik bakartua hartzen bada, eta filosofiaren metodoa ez dela analisi objektiboa eta arrazionala, esperientzia existentziala baizik. Gizona bizipenen bidez iristen da gizon izatera, komunikazioaren bidez, ez bakartua. Ideia horiek bereizten dute beste filosofo existentzialistengandik.
Lan nagusiak: Allgemeine Psychopathologie (1913, Psikopatologia orokorra), Psychopatologie der Weltanschauungen (1919, Mundu kontzepzioen psikopatologia), Vernunft und Existenz (1955, Arrazoia eta existentzia), Von der Wahrheit (1946, Egiari buruz), Der philosophische Glaube angesichts der Offenbarung (1962, Filosofia sinesmena eta errebelazioa).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Azurmendi, Joxe 2012: "Bakearen inguruko diskurtsoaren jasangaitza", Die Schuldfrage (Jaspers, 1946) testuari buruz in Barkamena, kondena, tortura, Donostia, Elkar ISBN 978-84-9027-007-3
* Datuak: Q76509
* Multimedia: Karl Jaspers / Q76509
# Julien Dufau

Julien Dufau (Biarritz, 1888ko otsailaren 18a - Agadez, 1916ko abenduaren 28a) lapurtar errugbilaria izan zen, hegaleko edo erdiko moduan aritzen zena. Lehen Mundu Gerran armetara deitua, méharisteen zutabe baten buruan zegoela, segada batean hil zuten.

## Ibilbidea

* Stade bordelais
* Biarritz olympique
* Datuak: Q3189480
# Julien Loubet

Julien Loubet (Toulouse, 1985eko urtarrilaren 11) Frantziako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa

2008
* 3. Frantziako errepideko txirrindularitza txapelketan
2009
* 2. Route du Sudean
2010
* Tropicale Amissa Bongoko etapa bat
2015
* Paris-Camembert
* 2. Classic Sud-Ardèchen
* 2. Doubseko Tourrean
2017
* Finisterreko Tourra
* Route d'Occitanieko etapa bat

## Kanpo estekak

* Julien Loubet - ProCyclingStats
* Datuak: Q721405
* Multimedia: Julien Loubet / Q721405
# Julien Mazet

Julien Mazet (Villenueve-sur-Lot, 1981eko martxoaren 19a-), Frantziako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa

2004
* 4. Nafarroako Itzulian
2005
* 4. Jurako Tourrean
* 6. Limousingo Tourrean
2006
* 3. Route du Sudean
* 5. Etorkizuneko Tourrean
2007
* 5. Herald Sun Tourrean
2009
* 2. Doubseko Tourrean

## Kanpo estekak

Julien Mazet - ProCyclingStats
* Datuak: Q1364416
* Multimedia: Julien Mazet / Q1364416
# Julien El Fares

Julien El Fares (Aix-en-Provence, 1985eko ekainaren 1a) frantziar txirrindulari ohia da. Cofidis taldean izan zen urte asko.

## Palmaresa
### 2006

Pirinioetako Tourreko etapa bat

### 2009

Valoniako Tourra
Tirreno-Adriatikoko etapa bat

### 2010

Mediterraneoko Tourreko etapa bat

## Kanpo estekak

* Datuak: Q719979
* Multimedia: Julien El Fares / Q719979
# Julien Gracq

Julien Gracq (jaiotza-izena: Louis Poirier ; Saint-Florent-le-Vieil, Maine eta Loira, 1910eko uztailaren 27a - Angers, Loirerria, 2007ko abenduaren 22a) frantses olerkari, eleberrigile, saiakera-idazle eta antzerkigilea izan zen.
Historia eta geografiako irakaslea izan zen. 1938an, Au château d´Argol (Argolko gazteluan) bere lehen eleberria argitaratu zuen, André Bretónek surrealistatzat harturiko obra. Handik urte batzuetara, Goncourt Saria eman zioten, Le rivage des Syrtes (1951, Syrtes ibai-ertza) eleberriarengatik, baina ez zuen sari hura onartu. Eleberri aipagarriak ditu, orobat, Un beau ténébreux (1945, Edertasun malenkoniatsua), Un balcon en forêt (1958, Balkoia basoan), La Presqu'île (1970, Penintsula) eta Les eaux étroites (1976, Ur estuak). Gracqen idazkera originala, sinbolikoa, metafisikoa da, formalismo orotatik aldendua; oro har, ez du konpromiso ideologikorik erakusten bere garaiarekin, eta etengabe jotzen du Erdi Arora eta erromantizismora. Prosazko bere lanak oso zorrotzak dira, aberatsak, metafora ugariz hornituak. Gracqen saiakera nagusiak: Littérature à l´estomac (1950, Literatura urdailean) literatura-sariekin bilatzen den idazleen komertzialismoa kritikatzen zuen panfletoa; André Breton, Quelques aspects de l´escrivain (1948, André Breton, idazlearen zenbait ezaugarri); Lettrines (1967); Lettrines II (1974); En lisant, en écrivant (1981, Irakurtzen, idazten); Carnets du grand chemin (1992, Bide handiko koadernoak). Harenak dira, halaber, Liberté grande (1947,Askatasun handia) prosazko olerkia, La terre habitable (1951, Bizitzeko lurra) eta Le roi pêcheur (1948,Errege arrantzalea) drama poetikoa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q298051
* Multimedia: Julien Gracq / Q298051
# Julien Green

Julien Green (Paris, 1900eko irailaren 6a - ib., 1998ko abuztuaren 13a) frantses idazlea izan zen.
Lehen Mundu Gerran parte hartu ondoren, Virginian jarri zen bizitzen. Familia protestantean hezi bazen ere, katoliko egin zen. Lehen eleberrietan giro itogarri kezkaz betea agertzen du; Mont-Cinère (1926), Adrienne Mesurat (1927) eta Léviathan (1929) eleberriak dira giro horren erakusgarri. Ondoren, barne-bizitzaren azterketa hartu zuen oinarri Le visionnaire (1934), Minuit (1936), Moira (1950) eta Terre lontaine (1966) lanetan. Autobiografiarako joera ere azaldu izan zuen Partir avant le jour (1963), Mille Chemins ouverts (1964) eleberrietan, besteak beste. 1987an Les pays lointaines argitaratu zuen. Eguneroko bat ere idatzi zuen 1938-1955 urte bitartean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q334952
* Multimedia: Julien Green / Q334952
# Julien Hegi

Julien Hegi (Aiherra, 1860 – 1930) Nafarroa Behereko apaiza eta idazlea izan zen. Santa Graziko, Beraskoitzeko eta Arrokiagako erretore izan zen. Andre dena Mariaren hilabetea argitaratu zioten hil ondoan.
Euskaltzaindia sortu zutenean, Nafarroa Behereko lau euskaltzain urgazleetako bat bilakatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Julien Heguy. .
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ «Euskaltzaindia, 1919: jaiotza baten historia» Euskonews Aldizkaria.
* Datuak: Q12261137
# Julien Brulé

Julien Brulé (Avilly-Saint-Léonard, 1875eko apirilaren 30a) arkularia zen. Frantzia ordezkatu zuen 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Julien Brulé
* ↑ Julien Louis BRULE

## Kanpo estekak

* Datuak: Q934254
# Julien Lepers

Ronan Gerval Lepers (Paris, 1949ko abuztuaren 12a), Julien Lepers izengoitiz ezaguna, frantziar kazetaria da, irratian eta telebistan aritutakoa. 1988tik aurrera Questions pour un champion saioa aurkezteagatik ezaguna da.

## Telebista saioak

* France 2 :
** Télématin (1986-1987 eta 1989-1990)
* France 3
** La Nouvelle Affiche (1986)
** Questions pour un champion (1988-egun)
** Au pied du mur ! (1992)
** Miss France (1992-1995)
** C'est l'été (1998)
** Intervilles (2006-2008)
** Questions pour un super champion (2006-egun)
** Eurovision Abesti Lehiaketa (1999, 2000,2005,2007 eta 2008)
** Le Tournoi d'Orthographe (2009)
** Globes de Cristal Saria (2012)
* TSR
** À tout coeur
* Datuak: Q3189566
* Multimedia: Julien Lepers / Q3189566
# Jose Luis Zuloaga

Jose Luis Zuloaga "Zulu" (Bilbo, 1954ko abuztuaren 23a - Ice Tooth mendia, 1996ko irailaren 16a) alpinista euskalduna izan zen.

## Gaztaroa

Gaztelueta eskolan ikasi zuen, Paco Chavarrirekin batera. Biek mendia, Pirinioetako udaleku batean ezagutu zuten, Saquesen.
Zulu eta Paco 16 urterekin hasi ziren eskalatzen Atxarten, asteburuetan. Bertan, ezagutu zituzten Kike de Pablo, Emilio Hernando, Javier Alonso "Javo" eta Bilbo inguruko beste hainbat gaztetxo. Beranduago, gehiago eskalatzen hasi zirenean, Pedro Udaondo, Regil anaiak, Angel Landa, Jose Ramon Telleria eta enparauekin hasi ziren ibiltzen. Eginora ere joaten ziren, noiz edo noiz, eta bertan ezagutu zuen Juanito Oiartzabalek Zulu.
Kike de Pablo eta Zulu Alpeetan zirela, Bossonseko glaziarrean izotz eskaladako praktikak egiten, Zulu erori, eta tibia eta peronea hautsi zituen, oso modu itsusian. Ia urte eta erdi egon zen ezer egiteko modurik gabe. Geroztik, beste bi bider apurtu zuen hanka leku berean. Guztira hiru urte egin zituen makuluekin, 19tik 22ra bitartekoak.

## Ibilbidea

* 1983 Nanga Parbat (8.125 m) Kinshofer bidetik. Gailurra, Kike de Pablo eta biak.
* 1984 Yalung Kang (8.505 m) hego aurpegiko bide berri batetik. 7.500 metrora iritsi ziren Paco Chavarri eta biak.
* 1985 Batura Muztagh mendigunean esplorazioak. Bojohaghur Duanasir mendian (7.329 m) ahalegina; Maidon Sar (6.498 m) mendiaren lehen igoera, mendebaldeko ertzetik eta Shispare mendian (7.611 m) ekialdeko espoloitik ahalegina, Kike de Pablo eta biak.
* 1986 Mazeno Peak (7.120 m) hego-mendebaldeko hormatik. Bide berri bat zabaldu zuten, 2.600 metrotik gora oso espoloi zailean. Era alpetarrean egin zuten saioa. Gailurretik 200 metrora geratu ziren Kike de Pablo, Alberto Posada eta Zulu bera.
* 1986 Gyanchung Kang (7.952 m) hego aurpegitik, era alpetarrean. 7.100 metrora iritsi ziren Kike de Pablo eta biak.
* 1988 Kanchenjunga (8.586 m) ipar aurpegitik. 7.900 metrora iritsi ziren Felipe Uriarte, Xabier Ansa, Juanito Oiarzabal, Atxo Apellaniz eta Zulu bera.
* 1989 Makalu (8.463 m) mendebaldeko Pilaretik. 8.350 metrora iritsi ziren Kike de Pablo, Juanito Oiarzabal, Atxo Apellaniz eta Zulu.
* 1990 Everest (8.898) hego-mendebaldeko hormatik edo Bonington bidetik. Zailtasunik handienak gainditu ondoren, Sagarmatha´90 espedizioko kideek ezin izan zuten pasa 8.250 metrotik.
* 1996 Shishapangma (8.027 m) hego-mendebaldeko aurpegitik. Mendi hartarako altuerara egokitzen ari zirela hil zen Ice Tooth mendian, elur-jausi batek harrapatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105413507
# Jose Luis Ábalos

José Luis Ábalos Meco (Torrent, Valentziako Erkidegoa, 1959ko abenduaren 9a) espainiar politikaria eta Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agenda ministroa da. Aurretik, 2018 eta 2020 artean, eskumen berberak izan zituen Sustapen Ministerioko buru gisa. Diputatuen Kongresua izan da ix, x, xi, xii, xiii eta xiv legealdietan. Gainera, PSOEko Antolakuntza idazkaria da 2017tik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3820056
* Multimedia: José Luis Ábalos / Q3820056
# Jose Luis Zabala

Jose Luis Zabala Arrondo (Irun, 1898ko abenduaren 15a - Bartzelona, 1946ko apirilaren 23a) euskal herritar futbolaria izan zen, Real Unionen jokatu zuena.
Espainiako futbol selekzioarekin lau aldiz aritu zen, 1924 eta 1931 artean. Parisko Olinpiar Jokoetan ere izan zen.
Erretiratu ondoren, entrenatzaile bilakatu zen Katalunian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11929124
# Jose Manuel Agirre

Jose Manuel Agirre izan daiteke:
* Jose Manuel Agirre Miramon (1813-1887), politikari eta legelaria.
* Jose Manuel Agirre Eizagirre (1943-), harri-jasotzailea.
* Joxe Manuel Agirre Arostegi (1957-), artisaua.
# Jose Manuel Agirre Eizagirre

    Artikulu hau harri-jasotzaileari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Jose Manuel Agirre».
Jose Manuel Agirre Eizagirre, ezizenez Endañeta (Itziar, Deba, Gipuzkoa, 1943ko urtarrilaren 10a -), Gipuzkoako harri-jasotzaile ohia da.
Itziarko Endañeta Berri baserrian jaioa, 1964an hasi zen 125 kg-ko harriarekin Sarasola menderatuz. Gipuzkoako herri-kirolaririk onena izendatu zuten 1969, 1972 eta 1973. urteetan. Harri errektangular eta kubiko handiekin ez zuen parekorik eta askotan aurkariei abantaila ematen zien.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ debainformacion.blogspot.com.es
* ↑ Endañeta-Ostolaza Baleike.com
* Datuak: Q12260669
# Jose Mallea-Olaetxe

Jose Mallea-Olaetxe (Munitibar, Bizkaia, 1941) apaiz ohia, ikertzailea eta idazlea da.

## Biografia

Munitibarren jaioa, Oñatin eta Haro ikasi zuen apaiza izateko. Aldizkari desberdinetan kolaboratu zuen: Erein, Gure Txokoa, Zeruko Argia, Euskonews & Media,... Estatu Batuetara bidali zuten bere lana betetzeko. Nevadako Unibertsitatean doktoreago egin zuen; bere tesia Juan Zumarragari buruzkoa izan zen. 1987tik Center for Basque Studies Renoko euskal mintegian kolaboratu zuen. Haren lan ezagunena euskaldunek hamar AEBko estatuetan zuhaitzetan utzitako testuak edo arboglifoak ikertzea izan da.

## Obrak
### Liburuak

* Speaking through the aspens: Basque tree carvings in California and Nevada, University of Nevada Press, 2000. ISBN 10: 0874177626 Bere liburu ezagunena da. Joskol eta Ulemendi izengoitiak erabili ditu.
* Shooting from the lip : bertsolariak ipar amerikan : improvised Basque-verse singing, North American Basque Organization (NABO), 2003, ISBN 10: 0615124038 2003. Bertsolaritzari buruzko lana.
* The Basques of Reno and the Northeastern Sierra, Arcadia Publishing, 2009, 128 or., ISBN: 9780738569611.
* The power of nothing : the life and adventures of Ignacio "Idaho" Urrutia, Susanville, Kalifornia: Idaho Grocery, 2000.
* Juan Zumarraga, bishop of Mexico, and the Basques : the ethnic connection, University of Nevada, Reno, 1988.

### Liburuen edizioak

* Pedro Juan Etxamendi: California'ko bertsolari eta musikari. Pedro Juan Etxamendy, Auspoa, 288 zk., Gipuzkoako Foru Aldundia, Kultura Zuzendaritza, 2004. ISBN: 84-7907-446-9.

## Argazki-erakusketak

* Lertxun-marrak: Euskal Artzainen Artea Mendebaldeko Ameriketan, Bilbo, 2016.

## Erreferentziak

* ↑ https://aboutbasquecountry.eus/2010/11/27/los-arboles-guardan-una-parte-de-la-historia-de-los-vascos-en-usa/
* ↑ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/mallea-olaechea-jose-luis/ar-91472/
* ↑ https://dokumeta.gipuzkoa.net/handle/10690/106970
* ↑ https://www.euskaltzaindia.eus/dok/iker_jagon_tegiak/auspoa/56084.pdf

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Mallea-Olaetxea WorldCaten webgunean.
* (Ingelesez) : Jose Mallea Youtubeko bideo batean.
* Datuak: Q109331824
# Jose López Zabalegi

Jose López Zabalegi (Aiegi, Nafarroa Garaia, 1869-?) armadako sarjentu apal bat besterik ez zen, baina gerra piztu zuen ia, XIX. mende amaieran, 1893an.

## Gertakariak

López Obanos eta Gares artean zegoen "Isabel infanta" gotorlekuan zegoela, bi soldadurekin eta Antero Señorena zibilarekin batera altxatu zen armetan, 1893ko ekainaren 2ko gauean, "Gora Foruak!" oihukatuz, Nafarroako herria gamazadaren jardunaldi bizietan bizi zenean. Hasierako gune horri Garesko bizilagun bat eta Obanosko bi batu zitzaizkion, Arraiza inguruan (Nafarroa) ezarri zen karlisten gisako partida bat eratuz.
Ekintza horretatik bi egunera, bi kidek amore eman zuten Garesen, beste bik Arraizan. Sarjentuarekin bat egin zutenen artean beste Obanosko bat zegoen, Jose Etxeberria, Amotegin jaioa. Ihes egin eta ezkutatu egingo ziren. Lópezek bere herrikide baten babesa izan zuen, lehenik Obanosen eta gero Uxueko lurraldean ezkutatu zuena. Lastozko gurdi batean ezkutaturik garraiatzen zuen. Ondoren, Frantziari pasatu zitzaion Luzaidetik, gero Parisen zirku batean lan eginez.
Kondenatu zituztenean, Foru Aldundia bera atera zen bere alde, eta laster geratu ziren libre, altxamendu handiagoen prebentzioan.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.hiru.eus/eu/historia/historia-de-euskal-herria-en-imagenes/-/journal_content/56/21564/4049053
* ↑ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/lopez-zabalegui-jose/ar-89690/
* ↑ https://www.naiz.eus/eu/iritzia/articulos/presos-y-crueldad-espanola

## Kanpo estekak

* Argazkia Auñamendi Entziklopedian.
# K.a. III. mendea

Kristo aurretiko III. mendeak K.a. 300etik K.a. 201. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Mendeak: | K.a. IV.a - K.a. III.a - K.a. II.a |
| Hamarkadak: | K.a. 290koa K.a. 280koa K.a. 270koa K.a. 260koa K.a. 250koa K.a. 240koa K.a. 230koa K.a. 220koa K.a. 210koa K.a. 200koa |
| K.a. III. mendearen taula ||

## Gertaerak

* K.a. 264-241: Lehen Gerra Punikoa.
* K.a. 218-202: Bigarren Gerra Punikoa.

## Pertsona nabarmenak

* Epikuro, greziar filosofoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25321
* Multimedia: 3rd century BC / Q25321
# K.a. VII. mendea

Kristo aurretiko VII. mendeak K.a. 700etik K.a. 601. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Mendeak: | K.a. VIII.a - K.a. VII.a - K.a. VI.a |
| Hamarkadak: | K.a. 690koa K.a. 680koa K.a. 670koa K.a. 660koa K.a. 650koa K.a. 640koa K.a. 630koa K.a. 620koa K.a. 610koa K.a. 600koa |
| K.a. VII. mendearen taula ||

## Gertaerak

* K.a. 605: Karkemishko gudua, non babiloniarrek egiptoarrak eta asiriarrak mendean hartu zituzten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25340
* Multimedia: 7th century BC / Q25340
# K.a. VIII. mendea

Kristo aurretiko VIII. mendeak K.a. 800etik K.a. 701. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Mendeak: | K.a. IX.a - K.a. VIII.a - K.a. VII.a |
| Hamarkadak: | K.a. 790koa K.a. 780koa K.a. 770koa K.a. 760koa K.a. 750koa K.a. 740koa K.a. 730koa K.a. 720koa K.a. 710koa K.a. 700koa |
| K.a. VIII. mendearen taula ||

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25346
* Multimedia: 8th century BC / Q25346
# K.a. IV. mendea

Kristo aurretiko IV. mendeak K.a. 400etik K.a. 301. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Mendeak: | K.a. V.a - K.a. IV.a - K.a. III.a |
| Hamarkadak: | K.a. 390koa K.a. 380koa K.a. 370koa K.a. 360koa K.a. 350koa K.a. 340koa K.a. 330koa K.a. 320koa K.a. 310koa K.a. 300koa |
| K.a. IV. mendearen taula ||

### Gertaerak

* K.a. 339: Filipe II.a Mazedoniakoak Eszitia erasotzea erabaki zuen. Borrokaldian zehar 90 urteko Ateas eszitiarren erregea hil zen eta mazedoniarrek eszitiar armada hartu zuten.

### Heriotzak

* K.a. 355: Eudoxo Knidokoa (grezieraz Ευδοξος) (Knido, egungo Turkia) filosofo, astronomo, matematikari eta mediku greziarra, Platonen ikaslea. (j. K.a. 460)
* K.a. 339: Ateas eszitiarren erregea (j. K.a. 429).
* K.a. 339: Espeusipo greziar filosofoa, Platonen iloba. (j. K.a. 393).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25335
* Multimedia: 4th century BC / Q25335
# K.a. X. mendea

Kristo aurretiko X. mendeak K.a. 1000etik K.a. 901. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Mendeak: | K.a. XI.a - K.a. X.a - K.a. IX.a |
| Hamarkadak: | K.a. 990koa K.a. 980koa K.a. 970koa K.a. 960koa K.a. 950koa K.a. 940koa K.a. 930koa K.a. 920koa K.a. 910koa K.a. 900koa |
| K.a. X. mendearen taula ||

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25425
* Multimedia: 10th century BC / Q25425
# K.a. XII. mendea

| Mendeak: | K.a. XIII.a - K.a. XII.a - K.a. XI.a |
Kristo aurreko XII. mendea K.a. 1200. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1101. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.

## Gertaerak

* Ugaritikoa galdu egin zen hizkuntza mintzatu bezala.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q171812
* Multimedia: 12th century BC / Q171812
# K.a. IX. mendea

Kristo aurretiko IX. mendeak K.a. 900etik K.a. 801. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Mendeak: | K.a. X.a - K.a. IX.a - K.a. VIII.a |
| Hamarkadak: | K.a. 890koa K.a. 880koa K.a. 870koa K.a. 860koa K.a. 850koa K.a. 840koa K.a. 830koa K.a. 820koa K.a. 810koa K.a. 800koa |
| K.a. IX. mendearen taula ||

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25424
* Multimedia: 9th century BC / Q25424
# K.a. V. mendea

Kristo aurretiko V. mendeak K.a. 500etik K.a. 401. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Mendeak: | K.a. VI.a - K.a. V.a - K.a. IV.a |
| Hamarkadak: | K.a. 490koa K.a. 480koa K.a. 470koa K.a. 460koa K.a. 450koa K.a. 440koa K.a. 430koa K.a. 420koa K.a. 410koa K.a. 400koa |
| K.a. V. mendearen taula ||

## Pertsona nabarmenak

* Hippodamo Miletokoa (grezieraz Ἱππόδαμος, Ippodamos) greziar hirigile eta arkitektoa.
* Eudoxo Knidokoa (grezieraz Ευδοξος) (Knido, egungo Turkia, K.a. 460 – K.a. 355) filosofo, astronomo, matematikari eta mediku greziarra, Platonen ikaslea.
* Dario I.a Handia (antzinako persieraz: Dārayava(h)uš‎; K.a. 540-K.a. 486) persiar erregea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25339
* Multimedia: 5th century BC / Q25339