OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Patio 29

Patio 29 Txileko Santiagoko hilerri nagusiko lursaila da, diktadura militarrean exekutatu politikoak klandestinoki lurperatzeko erabili zena. 2006an monumentu historiko izendatu zuten.

## Historia

Iparraldean Mexiko eta ekialdean O'Higgins etorbideen, hegoaldean Los Copihues eta mendebaldean Los Maitenes etorbideen artean dago. Hilerriko informazioa eguneratu eta digitalizatzerakoan (1987. urtetik aurrera), lursaileen zenbaketa berria egin zen, eta 29. zenbakia gaur egungo 162. eta 157. lursaileen kokapenetan dago
Patio 29 hobi komun gisa erabiltzen zen etxegabekoak, gaixo psikiatrikoak eta senideek identifikatu gabe (NN) kalean hiltzen zirenak lurperatzeko. Hala ere, 1973ko irailetik, bere 2.000 hilobi baino gehiago erabili ziren Diktadura Militarraren biktimak ezkutatzeko.
1979an, Elkartasunaren Bikariotzak (Vicaría de la Solidaridad) lurperatze irregularren eta Paineko biktimen zenbait gorpuren existentzia jaso zuen, ordura arte prozesu formal bat izan zuten kasu bakanetako bat eta 24 baserritarren atxiloketa eta desagertzea ikertzen ari zen ministro bisitan.
Santiagoko Fiskaltza Militarrak 1981ean debekatu zuen Patio 29n lurperatuta zeuden pertsonak erraustea, hobitik ateratzea edo lekualdatzea, gutun ofizial baten bidez.
Hamar urte geroago, aztarnen lehen hobitik ateratzeari ekin zioten eta horiek identifikatzea helburu zuten ikerketak hasi ziren. Hobitik ateratako 107 hilobietan 124 eskeleto aztarna aurkitu ziren.
2006ko uztailaren 11n, Nivia Palmak, Dibameko zuzendariak eta Monumentuen Kontseilu Nazionaleko presidenteorde exekutiboak, Hilerri Nagusiko Patio 29 Monumentu Historiko izendatzen duen dekretua eman zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Patio 29, tras la cruz de fierro. Javiera Bustamante y Stephan Ruderer
* ↑ Patrimonio: Patio 29 declarado Monumento Nacional. Martes, 11 de julio de 2006. DIBAM

## Ikus, gainera

* Santiagoko hilerri nagusia
* Txileko diktadura militarra
* Atxilotu desagertuak

## Kanpo estekak

* Giza Eskubideen, Nazionalitatearen eta Herritartasun Batzordearen txostena Mediku Zerbitzu Juridikoan egin daitezkeen irregulartasunen inguruan, eta horrek Santiago Hiriko Hilerri Nagusiko 'Patio 29an' aurkitutako giza gorputzak oker identifikatzea ekarri zuen.
* Patio 29n esku hartzeko eta hobetzeko proiektua
* Ostegun honetatik aurrera, Patio 29 Monumentu Nazionala da. 2006ko uztailaren 13a. Irrati Kooperatiboa
* Datuak: Q6066310
* Multimedia: Patio 29 / Q6066310
# Pierre Salomon Ségalas

Pierre Salomon Ségalas-Etxepare (Donapaleu, 1792ko abuztuaren 1a - Saint-Vallerin, 1875eko urriaren 19a) baxenafar medikua izan zen, urologian aditua. Académie nationale de médecine erakundeko kidea, 1826an endoskopioren aurrekari bat asmatu zuen.
* Datuak: Q7192450
* Multimedia: Pierre Salomon Ségalas / Q7192450
# Pierre Samuel du Pont de Nemours

Pierre Samuel du Pont de Nemours (Paris, 1739ko abenduaren 14a - Wilmington, Delaware, 1817ko abuztuaren 7a) frantses ekonomialaria eta politikaria izan zen.
François Quesnay ekonomialariaren ikasle izan zen, eta ekonomia politikoari buruzko obra ugari idatzi zuen: Physiocratie (1767), Origines et progrès d´une science nouvelle (1768) eta Table raisonnée des principes de l´economie politique (1773). Estatu Batuetara jo zuen 1814. urtean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q573712
* Multimedia: Pierre Samuel du Pont de Nemours / Q573712
# Pierre Reverdy

Pierre Reverdy (Narbonne, Frantzia, 1889ko irailaren 11 – Solesmes, Frantzia, 1960ko ekainaren 17a) frantsesezko olerkaria izan zen. 1910. urtean Parisen bizilekua hartu, eta kubismoaren eta surrealismoaren inguruan biltzen ziren Picasso, Braque, Jacob eta Apollinaireren adiskide izan zen. Solesmesko abade-etxetik hurbil zegoen etxe batera erretiratu zen 1925ean, bakarrik bizitzeko asmoz, otoitz egitera eta idaztera.
Obra nagusiak: La lucarne ovale (1916, Argizulo obala), La guitare endormie (1919, Loak hartutako gitarra), Écumes de la mer (1926, Itsasoko bitsak), Ferraile (1937, Txatarra) eta Le chant des morts (1948, Zenduen kantua).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q379931
* Multimedia: Pierre Reverdy / Q379931
# Pierre Rolland

Pierre Rolland (Gien, 1986ko urriaren 10a), Frantziako txirrindularia da, profesionala 2007tik.

## Palmaresa

2007
* Limousingo Toureko etapa bat
* 2. Tropicale Amissa Bongon eta etapa bat
* 2. Doubseko Tourrean
2008
* Dauphiné Libéréko Mendiko sailkapena
* 6. Sartheko Zirkuituan
2009
* 3. Tropicale Amissa Bongon
2010
* 2. Circuit de Lorrainen eta etapa bat
* Nazioarteko Kriteriumeko Mendiko sailkapena
2011
* 10. Frantziako Tourrean, Gazteen sailkapena eta etapa bat
* 5. Circuit de Lorrainen
* 6. Aingo Tourrean
2012
* Étoile de Bessègeseko etapa bat
* 8. Frantziako Tourrean eta etapa bat
2013
* Sartheko Zirkuitua eta etapa bat
* 3. Paris-Camemberten
2014
* 4. Italiako Giroan
2015
* Gaztela eta Leongo Itzulia eta etapa bat
* 10. Frantziako Tourrean
2017
* Italiako Giroko etapa bat
* Route du Sudeko etapa bat
2020
* Saboiako Tourra eta etapa bat
2021
* Ruandako Tourreko etapa bat
2022
* Dauphiné Libéréko Mendiko sailkapena

## Sailkapen orokorra Itzuli handietan

| Itzuli handia | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 |
| Italiako Giroa | — | — | — | — | — | 4. | — | — | 22. | — | — | — | — | — |
| Frantziako Tourra | 20. | 58. | 10. | 8. | 24. | 11. | 10. | 16. | 54. | 27. | — | 18. | 51. | 69. |
| Espainiako Vuelta | — | UT | — | — | — | — | 50. | 50. | — | 56. | — | — | — | — |
Legenda :
| — | Ez zuen parte hartu |
| UT | Utzi, ez zuen amaitu |

## Kanpo estekak

Pierre Rolland - ProCyclingStats
* Datuak: Q381718
* Multimedia: Pierre Rolland / Q381718
# Pierre Ruby

Pierre Ruby (Bron, 1932ko irailaren 20a - Chambray-lès-Tours, 2023ko maiatzaren 26a), Frantziako txirrindularia izan zen.

## Palmaresa

1955
* Prevange
1958
* Perigueaux
1960
* Decize
* 2. Paris-Camemberten
* 5. Milan-San Remon
* 7. Flandriako Tourrean
1961
* Tour de Corrèze
* 7. Lieja-Bastogne-Liejan
* 9. Dauphiné Libérén
1962
* Vienneko Zirkuitua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3386888
# Pierre Ruffey

Pierre Xavier Emmanuel Ruffey (Paris, 1851ko martxoaren 19a - Paris, 1928ko abenduaren 14a) frantziar armadako jenerala izan zen, Lehen Mundu Gerraren hasieran Hirugarren Armada zuzendu zuena.

## Biografia

Saint-Cyrreko akademia militarrean ikasi zuen eta 1873an graduatu zen, aurrerago Madagaskarren denbora bat emanez. Ondoren, Ecole de Guerre-ko irakaslea izan zen. 1901ean koronel izendatu zuten, lau urte geroago dibisio-buru bihurtu zen eta 1913an Frantziako Gerra Kontseilu Goreneko kide izendatu zuten.
Ruffey hegazkin eta artilleria astunaren aldeko sutsua zen, eta artilleriaren erreforma eta produkzioa hainbat aldiz eskatu zuen Kontseiluan egon zen bitartean, artilleria arinaren aldekoek nagusitu baziren ere. Ruffeyk, Lanrezac-ek bezala (eta Gallienik Lehen Mundu Gerra baino lehen), Belgika gurutzatuko zuen mendebaldera zihoan alemaniar mehatxuaz ohartarazi zuen. Honekin ere, generalissimo Joseph Joffrek, Ardenetan zehar eraso frontala nahi zuena, argi ezan zion "okertuta zaude".
Ruffeyri Hirugarren Armadaren agintea eman zioten gerra hastean, eta Montmedytik Rocroirainoko lerroan erasotzea agindu zioten. Hirugarren armada IV., V. eta VI. gorputzek, VII. Zalditeria Dibisioak eta erreserbako hiru dibisioko talde batek osatzen zuten. Bere armada alemaniarren presiopean egon zen abuztuaren erdialdetik aurrera, porrota jasan zuelarik Ardenetako guduan, Mugetako guduaren zati bat. Abuztuaren 23an, Ruffeyk bere armadaburuei abisatu zien ez bidaltzeko infanteriarik baioneta kargetan artilleriaren su-laguntzarik gabe, ezta arma txikirik ere.
Tanant koronelak, Ruffeyren bigarrena Hirugarren Armadan, hari buruz hurrengoa esan zuen:
| « | "azkarra eta mila ideiaz betea, horietako bakarra bikaina. Arazoa zen hura topatzea" | » |
Bere armada Verdunera atzeratu behar izan zen borroka gogorren ondoren; Joffrek Ruffey oso "urduri" eta "minduta" aurkitu zuen bere menpekoen errendimenduagatik, eta, beraz, agintetik kendu eta Maurice Sarrailek ordezkatu zuen. Ruffey, Louis Bonneau eta abuztuan ordezkatutako beste hainbat general bezala, Limogeko hirira mugitu zen, atzeragoardia lanak egiteko. Hemendik datoz zehazki Frantzian oso ohikoa den esamoldea: Limogé (Kaleratua)
Ruffeyk bere porrota Lorraineko Armadari (40.000 gizon) erreserbako bi dibisio atzean eusteari egotzi zion. Aurrerago Joffreri esan zion bi dibisio horiek eta Zalditeriako 7. Dibisioa edukiz gero, etsaiaren ezkerreko hegala "akabo" ahal izan lukeela. Joffrek "chut, il ne faut pas le dire" ("Isildu, batek ez luke hura esan behar") —, ez dago argi Joffre Ruffeyrekin ados zegoen ala ez.
Ruffeyk ez zuen beste postu aktiborik heldu gerran eta 1928n zendu zen. Les Invalides-en lurperatuta dago.

## Erreferentziak

* ↑ Tuchman 1962, p261
* ↑ Tuchman 1962, p182
* 1 2 Doughty 2005, p65
* ↑ Tuchman 1962, p376

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2183103
* Multimedia: Emmanuel Ruffey / Q2183103
# Pierre Richard-Willm

Pierre Richard-Willm (Baiona, 1895eko azaroaren 3a - Paris, 1983ko apirilaren 12a), euskal antzezlea zen.
1924an Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte, arte lehiaketan hain zuzen ere

## Filmagintza

* 1930 : Toute sa vie
* 1931 : Les Vacances du diable : Dr. Reynolds
* 1931 : Un soir, au front
* 1931 : Autour d'une enquête
* 1932 : Le Petit écart
* 1932 : Kiki
* 1932 : Baby
* 1932 : Les Amours de Pergolèse
* 1932 : Sous le casque de cuir
* 1933 : Pour être aimé
* 1933 : La Fille du régiment
* 1933 : Les Amoureux
* 1934 : Le Prince Jean
* 1934 : La Maison dans la dune
* 1934 : Le Grand Jeu
* 1934 : Fanatisme
* 1934 : Les Nuits moscovites
* 1935 : Stradivarius
* 1935 : Barcarolle
* 1935 : La Route impériale
* 1936 : Anne-Marie
* 1936 : L'Argent
* 1937 : Courrier sud
* 1937 : Un carnet de bal
* 1937 : La Dame de Malacca
* 1937 : Yoshiwara
* 1937 : Au service du tsar
* 1938 : Le Roman de Werther
* 1938 : La Tragédie impériale
* 1938 : Tarakanowa
* 1939 : La Piste du nord
* 1939 : Entente cordiale
* 1941 : Les Jours heureux
* 1942 : La Duchesse de Langeais
* 1942 : La Croisée des chemins
* 1943 : Le Comte de Monte Cristo
* 1945 : La Fiancée des ténèbres
* 1947 : Rêves d'amour
* 1947 : Le Beau voyage

## Erreferentziak

* ↑ Euskadiko Filmategia
* ↑ www.sports-reference.com
* Datuak: Q472701
* Multimedia: Pierre Richard-Willm / Q472701
# Pierre Raymond de Montmort

Pierre Raymond de Montmort edo Pierre Rémond de Montmort (Paris, 1678ko urriaren 27- Paris, 1719ko urriaren 7) probabilitateen kalkulua eta matematika analisia jorratu zituen matematikaria izan zen.
* Datuak: Q474930
* Multimedia: Pierre Rémond de Montmort / Q474930
# Pierre Rode

Jacques Pierre Joseph Rode (Bordele, 1774ko otsailaren 16a - Damazan, 1830eko azaroaren 25a) frantziar biolinista eta musikagilea izan zen.
Viottiren ikasle izan zen. Bidaia ugari egin zituen Europan eta Errusian zehar biolinista gisa. 1795. urtetik Parisko kontserbatorioko maisu izan zen. 1800. urtean Napoleonen biolinista izan zen, eta 1804-1808. urteetan Alexandro I.a tsarrarena. Beethovenek eta Boccherinik lanak idatzi zituzten beretzat. 13 biolin-kontzertu idatzi zituen, biolin-kuartetoak eta biolinerako estudio bat.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q713248
* Multimedia: Pierre Rode / Q713248
# Pierre Rosanvallon

Pierre Rosanvallon (Blois, 1948ko urtarrilaren 1a) frantziar historialaria da.
Frantziako Collègeko historia politiko moderno eta garaikideko katedraren titularra, 2001etik.
Bere ikerketa gaiak demokrazia, desberdintasuna eta ordezkaritza politikoa dira. Bere tesi nagusia zera da: Mendebaldeko gizarte garaikideetan, haustura sozialak hain argi geratu dira, non egungo ordezkaritza politikoaren ereduak ezin direla islatu. Mundu garaikidea desberdintasun sakonek markatzen dutela ukatu ez arren, horiek jada ez dutela gatazka soziala egituratzen uste du.
Pierre Rosanvallon izan zen La République des Idées-en sortzailea, 2002an, bere ideiak artikulu eta liburuen argitalpenaren bidez zabaltzen dituen talde intelektual kontserbadorea.
HEC Parisen, Paris-Dauphine Unibertsitatean eta EHESSen lizentziatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Pierre Rosanvallon
* ↑ Pierre Rosanvallon l'infatigable guetteur
* ↑ Pierre Rosanvallon. La démocratie : un concept et une expérience

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2093915
* Multimedia: Pierre Rosanvallon / Q2093915
# Pigalle (Parisko metroa)

Pigalle Parisko metroaren geltokia da, Parisko 9. barrutian kokatuta dagoena.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Aurkezpena» Île-de-France Mobilités (Noiz kontsultatua: 2020-11-10).

## Ikus, gainera

* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 2. linea (Parisko metroa)
* 12. linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) RATPko web gunea
* (Frantsesez) Île-de-France Mobilitésko web gunea
* Datuak: Q338898
* Multimedia: Pigalle (Paris Metro) / Q338898
# Pifano

Pifanoa edo piccoloa (italieraz flauto piccolo, "txirula txikia") zurezko haize instrumentua da, zehar txirula, oboea, klarinetea, fagota, saxofoia eta korno ingelesa bezala. Azpifamilia zehar txirularena du, azken hau bezala jotzen baita. Ez da mihi bakarrekoa, klarinetea eta saxofoia bezala, ezta mihi bikoitzekoa ere, oboea, korno ingelesa eta fagota bezala. Aldiz, mutur batean, zulotxo bat du, interpretatzaileak haizea bertatik bota dezan. Bere erregistroa, zehar txirularena baino altuago heltzen da.

## Piccoloa eta margolaritza

Edouard Manet margolari frantsesak Piccolojolea izeneko margolana margotu zuen, 1866an. Bertan, ume bat dago, musika tresna hau jotzen.

## Orkestra sinfonikoan

Orkestra sinfonikoetan agertzen den ohiko musika tresnetako bat da. Normalean, Piccolojole bakarra egoten da orkestretan, zuzendariaren ezkerraldean eta lau zehar txirulajoleen eskuinaldean.

## Ikus, gainera

* Orkestra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83509
* Multimedia: Piccolo / Q83509
# Pigeon (Michigan)

Pigeon Michigango herri bat da. Huron konderrian kokatua dago. 2010ean 1.208 biztanle zituen, 2,23 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Huron konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2201257
* Multimedia: Pigeon, Michigan / Q2201257
# Piešťany

Piešťany (Ahoskera; alemanez: Pistyan; hungarieraz: Pöstyén, polonieraz: Pieszczany) Eslovakiako mendebaldean kokatuta dagoen udalerria da, 29.660 biztanle dituena. Trnava eskualdearen mendebaldean kokaturik, bere bainu-etxeak ospetsuak dira.

## Klima

Datu klimatikoak (Piešťany) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 2 | 4 | 10 | 16 | 21 | 24 | 26 | 26 | 21 | 15 | 7 | 3 | 14.6 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -4 | -3 | 0 | 4 | 9 | 12 | 14 | 14 | 10 | 6 | 2 | -2 | 5.2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 18 | 21 | 22 | 31 | 38 | 49 | 48 | 35 | 40 | 29 | 31 | 28 | 391.7 |
| Iturria: MSN Weather ||||||||||||||

## Herri eta hiri senidetuak

* Budapest (Hungaria) IX
* Eilat (Israel)
* Hajdúnánás (Hungaria)
* Heinola (Finlandia)
* Luhačovice (Txekia)
* Montevago (Italia)
* Poděbrady (Txekia)
* Ustroń (Polonia)
* Varaždinske Toplice (Kroazia)

## Erreferentziak

* ↑ MSN. Monthly Averages for Piešťany, Slovakia. .

## Kanpo estekak

* (Eslovakieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q321074
* Multimedia: Piešťany / Q321074
# Pig Latin

Pig Latina (euskaraz literalki txerri-latina) gehienbat, ingeles-hiztunek erabiltzen duten hizkuntza-jokoa da. Batzuetan izkutuan hitz egiteko erabiltzen dute, bestetan aldiz denbora-pasa gisa.
Orokorrean ondorengo bi erregela hauek jarraitzen dituzte:
* Kontsonantez hasten diren hitzetan aurreneko kontsonanteak hartu behar dira eta hitzaren amaierara eraman behar dira, hitz berria bokalez has dadin. Ondoren ay atzizkia gehitu behar zaio:
** mahaia → ahaia-may
** trena → ena-tray
** txalotu → alotu-txay
** Wikipedia → ikipedia-way
* Bokalez edo kontsonante mutuz hasten diren hitzak dauden ordenean uzten dira eta ay atzizkia erantsi behar zaie.
** Amerika → Amerika-ay
** Europa → Europa-ay
** hasiera → hasiera-ay

## Ikus, gainera

* Zapo-erdara

## Kanpo estekak

* Datuak: Q751065
* Multimedia: Pig Latin / Q751065
# Pigalle auzoa

Pigalle auzoa (frantsesez Quartier Pigalle) Frantziako Paris hiriburuko 9. eta 18. barrutien artean zabaltzen den auzoa da. Toki turistikoa da sex shop, eta helduentzako antzokiengatik bereziki ezaguna. Bertan dago Moulin Rouge kabareta.

## Izena

Jean-Baptiste Pigalle eskultorearen izena daraman plazaren inguruan zabaltzen den auzoa da.

## Historia

1873an Divan Japonais kontzertu aretoa ireki zen auzoan. Bertan sona handia hartu zuen Yvette Guilbert kabaret abeslariak. 1889an Moulin Rouge kabareta ireki zen. Berehala izan zuen arrakasta Parisko aberatsen artean zirkoko ikuskizunetan oinarrituriko show extrabaganteengatik.
XX mende hasieran artista ugari bizi izan ziren bertan, Henri Toulouse-Lautrec marrazkilariaren estudioa bertan zegoen. Pablo Picasso eta Vincent van Gogh margolariak eta André Breton idazlea ere bizi izan ziren bertan aldi batez. 1928an Joséphine Baker dantzari estatubatuarrak Bretonen ondoko eraikinean ireki zuen night club-a eta 1937an Adelaide Hall kantari estatubatuarra izan zen La Grosse Pomme (Sagar handia) kluba ireki zuena. Garai hartakoak dira Moon Rousse eta Caravan klubak ere.
1962an Grand-Guignol antzokiak ateak itxi zituen eta orain Erotismoaren museoa dago bertan.

## Leku interesgarriak

* Moulin Rouge.
* Pigalle enparantza.
* Clichy enparantza.
* Erotismoaren museoa.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Moulin Rouge® Official website. (Noiz kontsultatua: 2017-08-25).
* ↑ (Ingelesez) Bratkovich, Colin. (2014-05). Just Remember This. Xlibris Corporation LLC ISBN 9781483645179. (Noiz kontsultatua: 2017-08-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q576507
* Multimedia: Pigalle, Paris / Q576507
# Pigalle plaza

Pigalle plaza Parisko plaza ezaguna da. Izena Jean-Baptiste Pigallen ohorez jarri zitzaion. 9. barrutiandago.

## Tokia

Pigalle plaza Clichy boulevard eta Rochechouart boulevard artean dago, Sacré-Cœur basilikatik gertu, Montmartre azpian. Ingurua Pigalle auzoa bezala ezagutzen da.

## Izena

Plazaren izena Jean-Baptiste Pigalle (1714-1785) frantses eskultorearena da, beraren omenez eskainita.

## Historia

1826ako ekainaren 1an Udal Kontseiluaren erabaki batek Brack jaunari bere lurretan kale berri bat egiteko baimena eman zion. Kalea egungo Victor-Massé kaletik Montmartrera zihoan eta han lauki erdi-zirkularraren plaza bat sortu zuten. 1864an, toki honi, "Barrière-Montmartre plaza" izena eman zitzaion, egungo Pigalle plaza.
XIX. mendearen bukaeran plaza eta inguruko kaleak margolarien eta literatura kafetegien auzoa izan zen; azken horien artean ezagunena Nouvelle Athènes izan zen.

## Musika

Plazan egile desberdinak inspiratu dira abestiak egiteko:
* Georges Ulmerrek «Un p'tit jet d'eau, une station de métro, entourée de bistrots, Pigalle ...» konposatu zuen.
* Alex Alstonek eta Maurice Chevalierrek «Place Pigalle» abestia egin zuten. Chevalierren orkesta 1946ko apirilaren 9an grabatu zuen; orkestaren zuzendaria Jacques Helian izan zen.

## Pigalle plaza artean

* Marcel Leprin, 1925.
* Eugène Galien-Laloue, 1941an.
* Pierre Gatier (1878-1944), Le Monde de la noce,La Villa Royale, 1909.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q602107
* Multimedia: Place Pigalle (Paris) / Q602107
# Pigeon (Wisconsin)

Pigeon Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Trempealeau konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 1.018 biztanle ditu, 38,6 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Trempealeau konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1886690
# Pigeon Creek (Ohio)

Pigeon Creek Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Summit konderrian kokatuta dago, Ohio estatuan. 886 biztanle ditu, 2,317284 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Summit konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q593019
# Propionibacterium freudenreichii

Propionibacterium freudenreichii Propionibacterium generoko bakterio bat da.

## Ezaugarriak

Propionibacterium freudenreichii bakterioa gazta batzuk egiteko erabiltzen da, besteak beste, emmental eta maasdam gaztak. Produktu horietan fermentazio propionika eragiten du. Erreakzio horren ondorioz sortzen den karbono dioxidoak gazta horietan ikusten diren barruko zuloak egiten ditu. Gaztagileek zulo horien tamainuak kontrolatzen dituzte faktore desberdinen aldaketen ondorioz: azidotasuna, tenperatura eta ontzeko denbora.
Azken urtetako ikerketen ondorioz Propionibacterium freudenreichii jatearen ondorio positiboak aztertu dira. Dirudienez, bakteria horrek traktu gastrointestinala garbitu dezake. Esaten da, halaber, kolon eta ondesteko minbiziaren aurkako eragina izan dezakeela.. Ezaugarri onuragarri horiek direla eta, probiotiko modura erabiltzen da.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20160826155845/http://www.genoscope.cns.fr/spip/Propionibacterium-freudenreichii,467.html
* ↑ https://www.cambridge.org/core/journals/british-journal-of-nutrition/article/increased-induction-of-apoptosis-by-propionibacterium-freudenreichii-tl133-in-colonic-mucosal-crypts-of-human-microbiotaassociated-rats-treated-with-12dimethylhydrazine/2E87FA307D4DCA07811552393F4B820C

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3008030
# Propithecus

Propithecus edo sifaka Indriidae familiako primate Strepsirrhini genero bat da. Beste lemur guztiak bezala Madagaskarren bizi dira. Espezie guztiak daude gaur egun IUCNren zerrenda gorrian, arrisku maila ezberdinekin.

## Espezieak

* Propithecus diadema
* Propithecus candidus
* Propithecus coquereli
* Propithecus coronatus
* Propithecus deckenii
* Propithecus edwardsi
* Propithecus perrieri
* Propithecus tattersalli
* Propithecus verreauxi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q673365
* Multimedia: Propithecus / Q673365
* Espezieak: Propithecus
# Propithecus coronatus

Propithecus coronatus Indriidae familiako primate espezie estrepsirrino bat da. Madagaskarren bizi da. 87 eta 102 zentimetro artean neurtzen ditu, horietatik 47 eta 57 artean isatsa direlarik. Egun-argitan bizi da, uhartearen mendebaldean, hosto erorkorreko basoetan.
Bere larrua zurixka da, eta burua, lepoa eta eztarria marroi iluna. 2 eta 8 kidez osatutako taldetan bizi dira.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Groves, Colin P.; Helgen, Kristofer M.. (2007-12). «Craniodental Characters in the Taxonomy of Propithecus» International Journal of Primatology 28 (6): 1363–1383. doi:10.1007/s10764-007-9226-5. ISSN 0164-0291. (Noiz kontsultatua: 2019-02-19).
* 1 2 Nick., Garbutt,. (2007). Mammals of Madagascar : a complete guide. ([Rev.]. argitaraldia) Yale University Press ISBN 9780300125504. PMC 154689042. (Noiz kontsultatua: 2019-02-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q179384
* Multimedia: Propithecus coronatus / Q179384
* Espezieak: Propithecus coronatus
# Propithecus candidus

Propithecus candidus larru txuria duen lemure bat da. Madagaskarreko ipar-ekialdeko eremu oso murritzetan bizi dira. Bertan simpona izena jasotzen dute. Munduan dauden 25 espezierik mehatxatuen artean kokatzen du IUCNk. Propithecusen barruko 9 espezieetako bat da eta lehen Propithecus diademaren barruan kokatzen zen lau aspiespezieetako bat. 2004 eta 2007an eginiko ikerketek espezie propioa ematea babestu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Mammal species of the world : a taxonomic and geographic reference. (3rd ed. argitaraldia) Johns Hopkins University Press 2005 ISBN 0-8018-8221-4. PMC 57557352. (Noiz kontsultatua: 2023-02-24).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Home page» IUCN (Noiz kontsultatua: 2023-02-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q763853
* Multimedia: Propithecus candidus / Q763853
* Espezieak: Propithecus candidus