# Greenwich meridianoa

Greenwich meridianoa edo Lehenengo meridianoa Ipar Polo eta Hego Polo batzen duen asmatutako zirkuluerdia da, Greenwichetik, zehatzago Londresko aldiriko astronomia-behatokitik.
Greenwich meridianoa jatorrizko meridianoa da: hortik longitudea graduz neurtzen da, hau da 0º longitudea da. Ordu-zona bakoitzak 15º longitudeari dagokio (360º 24 ordu direnez 360/24 = 15)).
Greenwich meridianoaren kontrakoa, hau da zirkulua betetzen duen zirkuluerdia, data aldatzeko nazio-arteko lerroa da, Ozeano Barea zeharkatzen duena. Zenbait uhartedi ordu-eremu ezberdinak ez izateko, lerroa ez da zuzena.
Antzinean, beste lekuak aukeratuak izan ziren erreferentziatzat, adibidez Hierro uhartea, Parisko meridianoa, San Petersburgo (Pulkovo meridianoa) edo Washington. Baina 1884an Washingtonen eginiko konferentzia batean Greenwich erabiltzea erabaki zen.
Iparraldetik hegoaldera, honako herrialdeak zeharkatzen ditu:
* Erresuma Batua
* Frantzia
* Espainia
* Aljeria
* Mali
* Burkina Faso
* Togo
* Ghana
* Antartika
    Koordenatuak (gutxi gorabehera) Estatua, lurraldea edo itsasoa Oharrak 90°0′N 0°0′E﻿ / ﻿90.000°N 0.000°E﻿ / 90.000; 0.000﻿ (North Pole) Ozeano Atlantikoa Ipar Poloa 81°39′N 0°0′E﻿ / ﻿81.650°N 0.000°E﻿ / 81.650; 0.000﻿ (Greenland Sea) Groenlandiako itsasoa 72°53′N 0°0′E﻿ / ﻿72.883°N 0.000°E﻿ / 72.883; 0.000﻿ (Norwegian Sea) Norvegiako itsasoa 61°0′N 0°0′E﻿ / ﻿61.000°N 0.000°E﻿ / 61.000; 0.000﻿ (North Sea) Ipar itsasoa 53°45′N 0°0′E﻿ / ﻿53.750°N 0.000°E﻿ / 53.750; 0.000﻿ (United Kingdom)  Erresuma Batua Greenwicheko Errege Behatokia 50°47′N 0°0′E﻿ / ﻿50.783°N 0.000°E﻿ / 50.783; 0.000﻿ (English Channel) Mantxako kanala 49°19′N 0°0′E﻿ / ﻿49.317°N 0.000°E﻿ / 49.317; 0.000﻿ (France)  Frantzia 42°41′N 0°0′E﻿ / ﻿42.683°N 0.000°E﻿ / 42.683; 0.000﻿ (Spain)  Espainia Pirinioetako Monte Perdidotik hurbil (Huesca). Zaragoza-Fraga arteko AP-2 autopista zeharkatzen du, toki horretan bertan zero meridianoa igarotzen dela adierazten duen arku moduko bat dago, eta autopista bere azpitik pasatzen da. 39°56′N 0°0′E﻿ / ﻿39.933°N 0.000°E﻿ / 39.933; 0.000﻿ (Mediterranean Sea) Mediterraneo itsasoa Castellón (Valentziako golkoa). 38°52′N 0°0′E﻿ / ﻿38.867°N 0.000°E﻿ / 38.867; 0.000﻿ (Spain)  Espainia Dénia (Alacant). 38°38′N 0°0′E﻿ / ﻿38.633°N 0.000°E﻿ / 38.633; 0.000﻿ (Spain)  Espainia Altea (Alacant). 35°50′N 0°0′E﻿ / ﻿35.833°N 0.000°E﻿ / 35.833; 0.000﻿ (Algeria)  Aljeria 21°50′N 0°0′E﻿ / ﻿21.833°N 0.000°E﻿ / 21.833; 0.000﻿ (Mali)  Mali 14°59′N 0°0′E﻿ / ﻿14.983°N 0.000°E﻿ / 14.983; 0.000﻿ (Burkina Faso)  Burkina Faso 11°6′N 0°0′E﻿ / ﻿11.100°N 0.000°E﻿ / 11.100; 0.000﻿ (Togo)  Togo 600 metrotan zehar 11°6′N 0°0′E﻿ / ﻿11.100°N 0.000°E﻿ / 11.100; 0.000﻿ (Ghana)  Ghana 16 kilometrotan zehar 10°57′N 0°0′E﻿ / ﻿10.950°N 0.000°E﻿ / 10.950; 0.000﻿ (Togo)  Togo 10°36′N 0°0′E﻿ / ﻿10.600°N 0.000°E﻿ / 10.600; 0.000﻿ (Ghana)  Ghana Volta aintzira 7°48′N 0°0′E﻿ / ﻿7.800°N 0.000°E﻿ / 7.800; 0.000﻿ (Lake Volta) koordenatuan igarotzen du 5°37′N 0°0′E﻿ / ﻿5.617°N 0.000°E﻿ / 5.617; 0.000﻿ (Atlantic Ocean) Ozeano Atlantikoa Ekuatorea 0°0′N 0°0′E﻿ / ﻿0.000°N 0.000°E﻿ / 0.000; 0.000﻿ (Equator) koordenatuan zeharkatzen du 60°0′S 0°0′E﻿ / ﻿60.000°S 0.000°E﻿ / -60.000; 0.000﻿ (Southern Ocean) Ozeano Atlantikoa 68°54′S 0°0′E﻿ / ﻿68.900°S 0.000°E﻿ / -68.900; 0.000﻿ (Antarctica) Antartika Maud Erreginaren Lurraldea eta Hego Poloa 90°0′S 0°0′E﻿ / ﻿90.000°S 0.000°E﻿ / -90.000; 0.000﻿ (South Pole) koordenatuan

## Beste planetatan

Eguzki-sistemaren zenbait objektuen lehendabiziko meridianoak honako hauek dira:
* Ilargian, Bruce kraterretik pasatzen duena.
* Merkurion Hun Kal kraterretik pasatzen duena.
* Marten Airy-0 kraterretik pasatzen duena.

## Ikus, gainera

* Greenwich Meridianoko Ordua
* Parisko meridianoa
* Koordenatu geografiko sistema

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131108
* Multimedia: Greenwich prime meridian / Q131108