OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aie-aie

Aie-aie (Daubentonia madagascariensis) lemur bat da, Madagaskarren bizi den primate Strepsirrhini bat. Haginak karraskarien antzekoak dira, erdiko behatz luzea dute eta Picidaeren antzeko ekonitxoa erabiltzen dute. Primate gautarrik handiena da eta janaria behatz luzearekin zuhaitzetan kolpeak ematen aurkitzen du, bere inzisiboak erabiltzen ditu zuloak egiteko eta gero barruan dauden intsektuak jaten ditu.
Gaur egun bere familiako ordezkari bakarra da, baina 1920ra arte Daubentonia robusta izeneko beste espezie bat ere bazegoen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q186778
* Multimedia: Daubentonia madagascariensis / Q186778
* Espezieak: Daubentonia madagascariensis
# Aidone

Aidone Italiako udalerri bat da. Ennako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 4.183 biztanle ditu, 210,78 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Aidonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Enna Piazza Armerina Raddusa Ramacca Mineo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56196
* Multimedia: Aidone / Q56196
# Aiea (Hawaii)

Aiea Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Honolulu konderrian dago, Hawaii estatuan. 10.408 biztanle ditu, 4,578118 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Honolulu konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q423505
* Multimedia: Aiea, Hawaii / Q423505
# Aielli

Aielli Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 1.395 biztanle ditu, 37,52 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Aiellik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Celano Cerchio Collarmele San Benedetto dei Marsi Ovindoli

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47074
* Multimedia: Aielli / Q47074
# Aiello del Friuli

Aiello del Friuli Italiako udalerri bat da. Udineko probintzian kokatuta dago, Friuli-Venezia-Julia eskualdean. 2.117 biztanle ditu, 13,35 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Aiello del Friulik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bagnaria Arsa Campolongo Tapogliano Cervignano del Friuli Ruda San Vito al Torre Visco

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53212
* Multimedia: Aiello del Friuli / Q53212
# Aiello del Sabato

Aiello del Sabato Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 4.000 biztanle ditu, 10,87 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Aiello del Sabatok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Atripalda Cesinali San Michele di Serino Serino Solofra Avellino Contrada

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54995
* Multimedia: Aiello del Sabato / Q54995
# Akitania Berria

Akitania Berria (okzitanieraz Novèla Aquitània; frantsesez eta ofizialki Nouvelle-Aquitaine) Frantziako hego-mendebaldean dagoen eskualde baten izena da. 2016 urteko urtarrilean jarri zen eskualdea funtzionamenduan, Akitania, Limousin eta Poitou-Charentesko eskualde ohiak batzean. Eskualdeko hiriburu edo prefektura Bordele da. Hiriburuaz gain, hiri nagusiak Baiona, Limoges, Poitiers, Paue eta Arroxela dira. Azalerari dagokionean, Frantziako eskualderik handiena da Akitania Berria.
Ipar Euskal Herria eskualde horretan dago. Eskualdeak behin-behinean Akitania-Limousin-Poitou-Charentes izena izan zuen, izen definitiboa onartu zen arte.

## Hiri nagusiak

| Hiria | Departamendua | Biztanleria (2013) |
| Bordele | Gironda | 243.626 |
| Limoges | Vienne Garaia | 135.038 |
| Poitiers | Vienne | 87.424 |
| Paue | Pirinio Atlantikoak | 77.575 |
| Arroxela | Itsas Charente | 74.344 |
| Mérignac | Gironda | 68.386 |
| Pessac | Gironda | 60.663 |
| Niort | Deux-Sèvres | 57.393 |
| Baiona | Pirinio Atlantikoak | 47.492 |
| Brive-la-Gaillarde | Corrèze | 46.794 |
| Angulema | Charente | 41.970 |
| Talence | Gironda | 41.517 |
| Angelu | Pirinio Atlantikoak | 39.184 |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 36. arauaː Frantziako Errepublikako eskualde, departamendu eta hiriburuen izenak. .
* ↑ Aurrerantzean, Akitania Berria, Diario Vasco, 2016-07-13.

## Ikus, gainera

* Bordeleko Akademia (hezkuntza)

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Frantsesez)
* Datuak: Q18678082
* Multimedia: Nouvelle-Aquitaine / Q18678082
# Akishima

Akishima (japonieraz: あきる野市, Akishima-shi) Tokio prefeturako mendebaldean dagoen hiria da. 2010eko erroldaren arabera 17'33 km²-tan 112.521 biztanle zeuden.

## Geografia

Okutama mendien oinean kokaturik dago, Tama ibaiaren ertzean.

## Historia

Aintzina zetarra ekoizten zuen eremua zen, Mushashi probintziari zegoniona. Haiji, Nakagami eta Sotoyatsu herriek bat egin zuten 1889an eta 1893an Tokioko prefekturaren barnean gelditu zen. Gaur egungo hiriaren mugak 1954ean finkatu ziren.

## Ondasun nabarmenak

Showa Memorial parkea 1983an ezarri zen eta Shōwa enperadorearen (Hirohito) 50. urtebetetzea ospatzeko proiektuaren barneko ekintza izan zen.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz)(Ingelesez) Akishimako webgune ofiziala
* Datuak: Q212494
* Multimedia: Akishima, Tokyo / Q212494
Auzo bereziak : Adachi | Arakawa | Bunkyō | Chiyoda | Chūō | Edogawa | Itabashi | Katsushika | Kita | Kōtō | Meguro | Minato | Nakano | Nerima | Ōta | Setagaya | Shibuya | Shinagawa | Shinjuku | Suginami | Sumida | Taitō | Toshima :
* Hiriak : Akiruno | Akishima | Chōfu | Fuchū | Fussa | Hachiōji | Hamura | Higashikurume | Higashimurayama | Higashiyamato | Hino | Inagi | Kiyose | Kodaira | Koganei | Kokubunji | Komae | Kunitachi | Machida | Mitaka | Musashimurayama | Musashino | Nishitōkyō | Oume | Tachikawa | Tama ||
* Suprefeturak : Nishitama | Hachijō | Miyake | Ogasawara | Ōshima ||
# Akita Inu

Akita Inu (japonieraz: 秋田犬, Akita-inu, akʲita.inɯ ahoskatua) Japoniako bertako txakur arraza historiko bat da, herrialde honetako iparraldeko eskualde menditsuetan sortua. Izena jatorriz Akita prefekturakoa delako datorkio.
Hasiera batean, ehiza txakur gisa erabilia izan zen. Belaunaldiz-belaunaldi, Japoniako gerlariek defentsa eta eraso txakur bezala ere erabili zuten, bai eta hartzak ehizatzeko ere. Akita Inu arraza Amerikar Akitatik ezberdintzen da.
NFZren sailkapenean, nazioartean ezagututako arrazen artean, 5. taldean dago spitz txakur asiarrekin batera.

## Hachikō

Japonian ospe handia duen Hachikō txakurra arraza honetakoa zen.

## Erreferentziak

* ↑ «AKITA» www.fci.be (Noiz kontsultatua: 2022-10-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29164
* Multimedia: Akita Inu / Q29164
# Akitania Berriko Eskualde Kontseilua

Akitania Berriko Eskualde Kontseilua Akitania Berria Frantziako eskualdeko biltzar eztabaidariari emandako izena da.
Egungo lehendakaria Alain Rousset sozialista da.

## Ikus, gainera

* Akitania-Euskadi Euroeskualdea
* Akitania Berria

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Frantsesez)
* Datuak: Q19606429
* Multimedia: Regional council of Nouvelle-Aquitaine / Q19606429
# Akita (prefektura)

Akita prefektura (japonieraz: 秋田県, Akita-ken) Japoniako Honshu uharteko prefektura bat da. Hiriburua Akita hiria da.

## Historia

Akita prefektura antzinako Dewa eta Mutsu probintzien bat egitetik sortu zen.

## Geografia

Hontsu uharteko iparraldean dago, eta mendebaldean Japoniako itsasoa du. Gainerako mugakideak prefektura hauek dira: Aomori iparraldean, Iwate ekialdean, Miyagi hego-ekialdean eta Yamagata hegoaldean.
Prefekturak forma errektangularra du; iparraldetik hegoaldera 181 km luze da, eta 111 km mendebaldetik ekialdera. Ōu mendiek prefekturaren ekialdeko muga eratzen dute, eta Dewa mendiak, garaiagoak, prefekturaren erdialdarekiko paraleloak dira. Japoniako iparraldeko leku gehienetan bezala, neguak hotzak izaten dira.
Kostaldean, Oga penintsula da nabarmentzen da.

## Ekonomia

Tōhoku eskualdean ohikoa den moduan, jarduera tradizionalak dira nagusi: nekazaritza, arrantza eta basogintza. Gazte jendeak Tokiora eta beste hiri handietara emigratzen du. Akita prefekturak du Japoniako populazio-gainbeherarik handiena. Bigarren Mundu Gerraren amaieran baino biztanle gutxiago ditu gaur egun. Eta oso txikia da, halaber, haurren portzentajea populazio osoarekiko.
Akitako arrozak eta sakeak ospe handia dute.

## Banaketa administratiboa
### Hiriak

Hiri handienak:
* Akita (hiriburua, 329.287 biztanle)
* Yokote (101.234 bizt.)
* Daisen (91.143 bizt.)
* Yurihonjō (87.525 bizt.)
* Ōdate (80.587 bizt.)
Hiri guztiak:
| Akita (hiriburua) Daisen Katagami Kazuno Kitaakita Nikaho Noshiro | Oga Ōdate Semboku Yokote Yurihonjō Yuzawa |

### Herriak barrutika sailkatuta

| Kazuno barrutia Kosaka Kitaakita barrutia Kamikoani Minamiakita barrutia Gojōme Hachirōgata Ikawa Ōgata | Ogachi barrutia Higashinaruse Ugo Semboku barrutia Misato Yamamoto barrutia Fujisato Happō Mitane |

## Ondasun nabarmenak

* Shirakami-Sanchi (Gizateriaren Ondarea).
* Kubota gaztelua (Akita).
* Towada aintzira (Towada-Hachimantai Parke Nazionala).
* Tazawa aintzira.
* Oga penintsula.
* Tamagawa onsena.
* Chōkai mendia (2.236m).
* Yasu ur-jauzia.
* Hottai ur-jauzia.
* Chagama ur-jauzia.

## Kanpo estekak

* Akita prefekturaren webgunea
* Datuak: Q81863
* Multimedia: Akita prefecture / Q81863
# Akita amerikar

Akita amerikarra, iraganean Japoniar Txakur Handia izenez ezaguna, berez Japoniako bertako txakur arraza den Akita Inu eta beste zenbait arraza gurutzatuz AEBetan sortutako arraza ezberdin bat da.
1868an Akita Inu, Tosa Inu, Artzain-txakur alemana eta mastin ingelesa arrazak gurutzatuz tamaina handiagoko txakurra sortu zen, borroka txakur gisa erabili zedin.
1901ean Japoian txakur borrokak legezkanporatu zirenez, arraza mantendu ahal izan zen, japoniar txakur arraza handi batean bilakatuz.1931n arraza honetako bederatzi txakur arraza honetako oinarri fundazional gisa onartuak izan ziren.
NFZren sailkapenean, nazioartean ezagututako arrazen artean, 5. taldean dago spitz txakurrekin batera.

## Erreferentziak

* ↑ «AKITA» www.fci.be (Noiz kontsultatua: 2022-10-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q37534
* Multimedia: American Akita / Q37534
# Aiahuaska

Aiahuaska (ketxuazko hitza) Psychotria generoko landareen nahasketen bidez prestaturiko hainbat infusio enteogeniko izendatzeko erabiltzen den hitza da.
Aiahuaskaren prestaketan Psychotria viridis edo Mimosa hostilis erabili ohi dira monoaminooxidasaren inhibitzaileak dituen beste landareren batekin nahastuta, Colaoriopsis caapi edo Ruda siria kasu. Nahastetik lortzen den edabea erritual kolero edo erlijiosoetan eta Amazonas aldeko jatorrizko herrien medikuntza tradizionalean erabilia da. Prestaketa aldatu egiten da nazioen arabera, eta errezeta asko daude, bakoitza osagai ezberdinetakoa. Haatik, ezinbesteko osagaiak lehen aipaturikoak dira, hau da, dimetiltriptamina duen landare bat eta monoaminooxidasaren inhibitzailea duen beste bat.
Amazoniar oihaneko kulturetako eta mexikar basamortuko xamanek erruz erabiltzen dute aiahuaska, bere efektu liluragarriei esker izpirituen mundurako bidaiak egitea errazten baitu.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Aiahuaska, hildakoaren soka
* (Gaztelaniaz) Aiahuaska erretiroa
* Datuak: Q380436
* Multimedia: Ayahuasca / Q380436
# Aia (argipena)

Aia hitzarekin hainbat leku izen daude:
* Aia, Gipuzkoako udalerria.
* Aiako Harriak, Gipuzkoa eta Nafarroa arteko mendilerro granitikoa.
* Aia, Ataun udalerria osatzen duten herrietako bat.
# Aci Castello

Aci Castello (sizilieraz: Jaci Casteddu) Siziliako (Italia) Cataniako probintziako komuna bat da. 17.854 biztanle ditu, eta 8 km². Mugakide ditu Aci Catena, Acireale, Catania, San Gregorio di Catania eta Valverde komunak.
Arrantzaleen herri honen izena normandiar gazteluaren izenetik dator. Gotorleku hori itsasotik sortutako basaltozko harkaitz baten gainean eraiki zen. Erdi Aroan, 1076an, Rogelio Luriakoari babesa eman zion. Setio luze baten ondoren, Frederiko II.a Siziliakoak birrindu zuen; geratzen den zatian, gaur egun museo zibikoa dago.

## Historia

Aci Castelloren herria gazteluaren inguruan sortu zen, normandoek 1076an eraiki zutena, VII. mendeko bizantziar gotorleku baten gainean. 1169an, Aci Castelloren populazioa handitu zen Etnaren erupzio batek sumendiaren ondoko herriak abandonatu zirelako. Geroago, gaztelua Cataniako gotzainaren ondasuna bilakatu zen. 1296an, Roger Lauriakoak, Siziliar bezperetan aragoiar ontziteriaren almiranteak, Aci feudoa eta gaztelua Frederiko II.a Siziliakoa leialki laguntzeagatik jaso zuen. Bi gizonen arteko harremanak hoztu zirenean eta Rogerrek anjoukoei eskaini zienean, erregeak gaztelua setiatu eta konkistatu zuen eta Lauriakoa bere lurretatik egotzi. Margarita Lauriakoak, Rogeren ondorengoak, 1320an gaztelua eta lurraldeak berreskuratu zituen eta Blasko II.a Alagonakoari eman zizikion. Gizon honek Palermo anjoutarren erasoetatik defendatzen zuen bitartean, Bertrando di Balzok arpilatu zuen Aci.

## Iruditegia

* Normandiar gaztelua
* Aci Castelloren arrantza portua
* Ziklopear irlak
* Aci Castelloren panoramika
* Magna Graecia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q341293
* Multimedia: Aci Castello / Q341293
# Acico Twin Towers

Acico Twin Towers (arabieraz: أسيكو البرجين التوأمين), Arabiar Emirerri Batuetako Dubai hiriko etxe orratz konplexua da. Nassima bulego dorrea 2008an amaitu zuten eraikitzen hiru urteko eraikitze lanen ostean.
Nikko Hotel Dubai etxe orratza 2009an edo 2010ean amaitzea espero da.

## Dorreak

| Postua | Izena | Garaiera metroetan | Solairuak |
| 1 | Nikko Hotel Dubai | 270 | 60 |
| 2 | Nassima Tower | 200 | 55 |

## Ikus, gainera

* Dubaiko etxe orratzik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Nikko Hotelaren fitxa skyscraperpage.com webgunean.
* (Ingelesez) Acico Office Tower eraikinaren fitxa skyscraperpage.com webgunean.
* Datuak: Q1630922
* Multimedia: Acico Twin Towers / Q1630922
# Acicys

Acicys Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Acicys cladaropa da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Acicys cladaropa | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4674030
# Aci Catena

Aci Catena Italiako udalerri bat da. Cataniako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 27.790 biztanle ditu, 8,53 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Aci Catenak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aci Castello Aci Sant'Antonio Acireale Valverde (Catania)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q341299
* Multimedia: Aci Catena / Q341299
# Aci Sant'Antonio

Aci Sant'Antonio Italiako udalerri bat da. Cataniako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 17.995 biztanle ditu, 14,33 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Aci Sant'Antoniok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aci Bonaccorsi Aci Catena Acireale Valverde (Catania) Viagrande Zafferana Etnea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q341318
* Multimedia: Aci Sant'Antonio / Q341318
# Acid rock

Acid rock (euskaraz rock azidoa) rock psikodelikoaren azpimultzo musikal bat da. Bere ezaugarri nagusiak gitarra elektriko solo luzeak, letra urriak eta bapatekotasun edo inprobisazio musikala dira. Azidoaren aurrizkia bere garaian azpigenero honetako musikari askok LSD droga hartu izanari zor dio. Azpigenero honetako talde eta musika nabarmenenak hauek dira: de The Doors, The Jimi Hendrix Experience, Pink Floyd, Iron Butterfly, Big Brother & The Holding Company, Cream, Vanilla Fudge, Jefferson Airplane, Ultimate Spinach, Black Sabbath, Blue Cheer, Quicksilver Messenger Service, The Great Society, Stone Garden eta The Grateful Dead.
1960ko hamarkadaren amaieraldera AEBetan sortu eta 1970eko hamarkadaren erdialderarte iraun zuen, orduan bi adarretan banatu zen: alde batetik heavy metala, eta bestetik rock progresiboa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q236932
# Acigné

Acigné (bretainieraz Egineg) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1021782
* Multimedia: Acigné / Q1021782
# Aci Bonaccorsi

Aci Bonaccorsi Italiako udalerri bat da. Cataniako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 3.499 biztanle ditu, 1,72 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Aci Bonaccorsik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aci Sant'Antonio San Giovanni la Punta Valverde (Catania) Viagrande

## Kanpo estekak

* Datuak: Q341290
* Multimedia: Aci Bonaccorsi / Q341290
# Aci Trezza

Aci Trezza (sizilieraz: 'a Trizza) Siziliako (Italia) hego-ekialdeko herri bat da, Aci Castello udalerriaren parte bat. Cataniatik 10 kilometrotara dago, eta 5.000 biztanle ditu. Joniar itsasoaren kostaldean kokatua, itsas aktibitatezko historia luzea du. Italiar askoren udako oporleku da. Herriko patroia San Joan Bataiatzailea, eta haren jaia ekainaren 24an ospatzen da.

## Ziklopeen uharteak

Aci Trezzaren kostaldean, zutabe formako hiru uharte daude. Tokiko kondairak dioenez, Odisean ziklopeek Ulisesi jaurtikitako harriak dira. Ziklopeek ola bat omen zuten, Etna mendiaren magalean, geroago herriaren ingurura aldatu zutena.

## Erreferentzia kulturalak

Giovanni Vergaren eleberria I Malavoglia Aci Trezzan girotuta dago.
1948an, Luchino Viscontik Aci Trezzan egin zuen La terra trema film neorrealista, VergarenIMalavoglia nobelan oinarritua. Aktoreak ez ziren profesionalak, baizik eta tokiko biztanleak. Film horri museo bat eskaini zioten herrian, gau egun filmeko parte hartzaileetako batek zuzendua.

## Iruditegia

* Aci Trezzako arrain-lonja
* Ziklopeen uharteak
* Ziklopeen uharteak eguzki-sarreran
* Arrantza-portua
* Kai-muturra eta Latxea uhartea
* Aci Trezzako panoramika
* Forma basaltikoak. Ziklopearen itsasertza
* Magna Graecia

## Kanpo estekak

* (Italieraz) Catania hiriko webgune ofiziala
* Datuak: Q341300
* Multimedia: Aci Trezza / Q341300
# Acidithiobacillales

Acidithiobacillales berriki onartutako proteobakterio ordena bat da, bi genero baino ez dituena, bakoitza bere familiatan jarria. Jatorrian, biak zeuden Thiobacillus generoaren barnean, baina ez zuten ereduzko espeziearekin harremanik, betaproteobakterioa dena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q149934
* Multimedia: Acidithiobacillales / Q149934
* Espezieak: Acidithiobacillales
# Aldaketa 16

Aldaketa 16 informazio orokorreko euskarazko astekaria izan zen, Cambio16 taldeak argitaratua. Lehenengo alea Donostian aurkeztu zen 2003ko urriaren 7an bere zuzendariaren eskutik Gorka Landaburu. Manuel Domínguezek editatutako aldizkariak, bi milioi euroko inbertsioa izan zuen eta momentu gorenean 30 pertsona lan egiten zuten eta 15.000 ale saltzen zituen batazbeste.
Aldizkariaren helburua Euskal Herriko kiosko guztietan salgai egotea izan zen. Honez gainera Bartzelona eta Madrileko leku zehatz batzuetan eta guztira 67 herrialdetan. Politika, ekonomia, kultura eta gizarte gaiak landu ziren, eta helburu bikoitzarekin jaio zen: euskal informazioaren merkatuan era horretako argitalpenen alorrean zegoen hutsunea betetzea batetik, eta bestetik, nazioartean euskara hedatu eta euskal nortasunaren zantzuak, sinboloak, erakundeak, kultura eta tradizioa defendatzeko bailiabiderik eragingarriena bilakatzea.
Beraien asmoa, aurkezpenean esan zuten moduan hau zen: "Aldaketa16 euskaldun guztien arteko lotura izatea da, hala Euskal Herrian bizi direnena nola munduan sakabanatuta dauden euskaldunen komunitateena. Euskararen normalizazioarekin eta hedapenarekin batera, Aldaketa16 agertoki libre eta independente izan dadin nahi dugu, askotarikoa eta egiatia, iritzi eta planteamendu guztiak plazaratzeko gunea, betiere errespetuz eta askatasunez adierazita".
Aldi berean zera defendatzen zuten, betiere beraien hitzen arabera: "Aldaketa16 aldizkarian gauzei beren izenez deituko diegu, baina horretarako irakurle eta berriemaile izango zareten guztien laguntza behar dugu. Zeuen irizpideekin bat datorren komunikabidea eskaini nahi dizuegu, norberak bere iritziari eutsita, elkarrekin garapenean eta elkarbizitzan, bakean eta askatasunean aurrera egiteko".
Gorka Landaburu Aldaketa 16ko zuzendaria izan zen 2003-2010 artean. Urte honetan, arazo ekonomikoak tarteko, aldizkaria editatzeari utzi zioten.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.euskomedia.org/aunamendi/24310
* 1 2 http://sustatu.eus/1064415153

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21533950
# Aldaketa teknologiko

Aldaketa teknologikoa edo garapen teknologikoa teknologiaren edo prozesuen asmakuntza, berrikuntza eta hedapen ziklo orokorra da. Funtsean, aldaketa teknologikoak teknologien asmakuntza (prozesuena ere) eta horien komertzializazioa (edo kode ireki gisa askatzea)ikerketa eta garapenaren bidez, teknologien etengabeko hobekuntza, eta teknologien hedapena industrian edo gizartean.

## Aldaketa teknologikoaren modelatzea

Bere lehen garaietan, aldaketa teknologikoa "Berrikuntzaren Eredu Lineal" moduan irudikatu zen, baina gaur egun, neurri handi batean, baztertu da eredu hori; eta ikerketaren, garapenaren, hedapenaren eta erabileraren fase guztietan berrikuntza barneratzen dituen aldaketa teknologikoaren eredu batek ordezkatu du. Aldaketa teknologikoa maiz ikasketa kurba baten bidez modelatzen da.
Aldaketa teknologikoa sarri beste eredu batzuetan barneratzen da (adibidez, klima-aldaketaren ereduetan) eta askotan faktore exogenotzat hartzen zen. Egun, aldiz, maizago sailkatzen da faktore endogeno gisa. Hau da, eragin dezakegun zerbait dela irudikatzen da.

### Asmakuntza

Zerbait berria sortzea, edo teknologia "iraultzea" da asmakuntzaren helburua eta ikerkuntzarekin dago lotuta. Teknologia berriak patentatu ohi dira, ingurune industrialetan behinik behin, ustiatzeko eskubideen jabetza mantentzeko.

### Hedapena

Hedapena teknologia gizartean edo industrian zabaltzean datza. Teknologiaren teoria baten hedapenak, oro har, S formako kurbari jarraitzen dio; izan ere, teknologiaren lehen bertsioak ez dira arrakastatsuak, baina geroago berrikuntza-aldi arrakastatsu bat izaten da, ezarpen askorekin, eta, azkenik, behera egiten du, teknologia horrek merkatuan potentzial maximoa lortu ondoren.

## Aldaketa teknologikoa gizarte-prozesu gisa

Aldaketa teknologikoa gizarte-prozesu gisa onartzen da, testuinguru sozialaren eta komunikazioaren garrantzian oinarrituta. Eredu horren arabera, aldaketa teknologikoa aldaketa sozial baten ondorioa da, non ekoizleek, teknologia ezartzen eta beste batzuek ere (gobernuak, esaterako) parte hartzen duten, jokalari horiengan kultura-ingurunek, erakunde politikoek eta marketin-estrategiek eragin handia dutela.

### Elementuak

Aldaketa teknologikoaren prozesuaren funtsezko lau elementu nabarmendu dira: 1) teknologia berritzaile bat (2) hainbat kanalen bidez komunikatua (3) sistema sozial bateko kideei (4) denbora batez ezar dezaten. Elementu horiek Everett M. Rogers-en berrikuntzen hedapenaren teoriatik eratorri dira.

## Erreferentziak

* ↑ Derived from Jaffe et al. (2002) Environmental Policy and technological Change and Schumpeter (1942) Capitalism, Socialisme and Democracy by Joost.vp on 26 August 2008
* ↑ From [[The New Palgrave Dictionary of technical change" by S. Metcalfe. • "biased and biased technological change" by Peter L. Rousseau. • "skill-biased technical change" by Giovanni L. Violante.

## Ikus, gainera

* Berrikuntza
* Iraultza teknologikoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q762702