OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Glasgowko Zientzia Museoa

Glasgowko Zientzia Museoa (ingelesez: Glasgow Science Centre) Eskoziako Glasgow hirian dagoen zientzia museoa da.

## Historia

Elisabet II.a Erresuma Batukoak inauguratu zuen museoa 2001eko ekainaren 5ean. Erresuma Batuan toki bisitatuenetakoa da. 2009an martxan jarri ziren Whitelee haize errotak ere berak kudeatzen ditu.

## Egitura

Hiru eraikin nagusi ditu museoak, hirurak ere titaniozko xaflaz estaliak:

### Zientziaren parkea (Science Mall)

Albo batera eroritako ontziaren kasko baten antza dauka eraikinak. Hiru solairu ditu barnean eta 250 zientzia erakusgaitik gora. Erakusgai hauek interaktiboak dira.
* Lehen solairuan: Zientziaren printzipioen demostrazioak izateaz gain antzoki bat eta planetarioa ere badaude. Haurrentzako The Big Explorer atala ere bertan dago.
* Bigarren solairuan: Zientzia karrerak aztertu daitezke My World of Work Live erakusketa interaktiboaren bidez. Hezkuntza taldeentzako laborategi bat ere badago.
* Hirugarren solairuan: BodyWorks erakusketak giza osasunaren inguruko aferak azaltzen ditu, gorputza ezagupena, biziera egokia...

### Glawgowko dorrea (Glasgow Tower)

Solairuak bere kasa mugitzen diren munduko dorrerik garaiena izateko sortu zen baina arazo ugari eman ditu eta inauguratu zenetik egunen %80an itxita egon da konponketa direla eta. 2014ko uztailean ireki zuten berriz. 127 metrotako garaiera dauka.

### IMAX zinema

Eskoziak eraiki zen lehen IMAX zinema izan zen. Zientzia Museoa inauguratu baino lehenago ireki zen, 2000 urtean, eta 370 besaulkitako aretoan 3D filmak ikus daitezke.

## Iruditegia

* Ikuspegi orokorra.
* Glasgowko dorrea.

## Kanpo estekak

* Glasgowko Zientzia Museoaren webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q1807508
* Multimedia: Glasgow Science Centre / Q1807508
# Glasgowko metroa

Glasgowko metroa (ingelesez: Glasgow Subway), Eskoziako Glasgow hiriko garraiobide publikoa da. 1896ko abenduaren 14an zabaldu zen eta gaur egun metro-sareak linea bakarra eta 10,4 kilometro dauzka.
2008an 15 milioi bidaiarik erabili zuten. Astegunetan 40.000 pertsonek erabiltzen dute metroa egunero.

## Ikus, gainera

* Glasgow

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Metroari buruzko informazioa Urbanrail.net webgunean.
* Datuak: Q506290
* Multimedia: Glasgow Subway / Q506290
# Glasgowko udaletxea

Glasgowko udaletxea (Eskoziako gaeleraz: Seómraichean na Cathrach, ingelesez: Glasgow City Chambers) XIX mendean udalaren egoitza izateko altxatu zen eraikina da.

## Historia

Erdi Aroko Tolbooth eraikin zaharra txiki gelditu zen Glasgowko udalaren egoitza izateko eta 1882an eraikin berri bat behar zela ikusita lehiaketa bat diseinu antolatu zuten. William Young arkitekto eskoziarrak irabazi zuen, arkitektura viktoriarra nabarmentzen zen diseinuarekin, eta 1888ko abuztuan Viktoria Erreginak inauguratu zuen. 1889an egin zen bertan lehenengo udal batzarra.
Eraikinak 5.016 metro karratu zituen. 1923an ekialdean gehigarria egin zitzaion eta 1984an Burtsa gehitu zitzaion. Gaur egun 14.000 m²-ko azalera dauka.
Udaletxearen aurrean George Square enparantza dago, Jurgi III.ak ematen dio izena.

## Iruditegia

* George Square, atzean udaletxea.
* George Square, 1900ko argazkia.
* Harrera gela.
* Bilera gela.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5566778
* Multimedia: Glasgow City Chambers / Q5566778
# Glasgowko Unibertsitatea

Glasgowko Unibertsitatea (ingelesez Glasgow University, Eskoziako gaeleraz Oilthigh Ghlaschu, eskozieraz Glesga University eta latinez Universitas Glasguensis) Eskoziako Glasgow hirian dagoen unibertsitate bat da. 1451. urtean ezarri zen. A mailako eraikina izendaturik dago.

## Iruditegia

* Urrutiko ikuspegia.
* Armarria.
* Liburutegiaren eraikina.
* Eraikin nagusiaren maketa.

## Kanpo estekak

* Glasgowko unibertsitatearen webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q192775
* Multimedia: University of Glasgow / Q192775
# Glasgowko katedrala

Glasgowko katedrala (ingelesez: Glasgow Cathedral) edo San Mungo edo San Kentigern katedrala Eskoziako Glasgow hiriko katedral garrantzitsuena da, Eskoziako elizari dagokiona. A mailako eraikina izendaturik dago.

## Historia

San Mungo da Glasgowko patroia eta haren omenez altxatu zuten katedrala XII mendean. 1581ean Jakue I.ak inguruko lurrak eman zizkion Glasgow hiriari eliza mantendu ahal izateko eta 1583an udalak horretarako konpromisoa berretsi zuen. 1690etik aurrera ez da apezpikurik bizi izan bertan eta ondorioz ezin da katedrala kontsideratu baina horrela ezagutzen da oraindik.
1451ean sortu zen Glasgowko Unibertsitateak katedral barneko gelatan ematen ziren klaseetan dauka jatorria.

## Iruditegia

* Habeartea.
* Koroa.
* Mendebaldeko ikuspegia.
* Atzealdea.

## Kanpo estekak

* Glasgowko katedralaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q1473348
* Multimedia: Glasgow Cathedral / Q1473348
# Glasgowko Arte Modernoaren Museoa

Glasgowko Arte Modernoaren Galeria (ingelesez: The Gallery of Modern Art, Eskoziako gaeleraz: Gailearaidh Ealaín Úr-nósach) Eskoziako Glasgow hiriburuan dagoen museo bat da, GoMA izenaz ere ezagutzen da. Bertako eta nazioarteko arte garaikidea erakusten du bi urtetako proiektuen bidez. A mailako eraikina izendaturik dago.

## Historia

Royal Exchange Square enparantzan dagoen eraikin neoklasiko batean kokaturik dago. Eraikin hau 1778an eraiki zuen William Cunninghame tabakoaren magnateak. Hasiera batean udaletxea izan zen baina beste hainbat erabilpen ere izan zituen. 1827 eta 1832 artean berriztatze lanak egin eta hainbat elementu gehitu zizkion David Hamilton arkitektoak, zutabe korintiarrak, kupula eta sarrera areto handia.
1996an Arte Modernoaren Galeriak bertan ireki zituen ateak eta ordutik aurrera milioika bisitari izan ditu. 2012 urtean esate baterako 595.977 izan ziren bertan, Glasgow hiri osoaren biztanleria beste.

## Bildumak

David Hockney, Sebastião Salgado eta Andy Warholen lanekin batera eskoziar artista modernoen lanak ere badaude, hala nola John Bellany eta Ken Currierenak.

## Wellingtonen estatua

Galeriaren aurrean Wellington dukearen estatua dago, 1844an Carlo Marochettik egindakoa. Ohikoa da trafikio konoa buruan duela ikustea. Urte askotan zehar polizia konoa kentzen ibili da baina berriz azaltzen zitzaion buruan. Dagoeneko gida turistikotan ere azaltzen hasia zenez bertan uzteko erabakia hartu zuten.
2002an UEFAko Txapeldunen Ligako finala Glasgowen jokatzekoa zenez futbol baloiaren diseinua zeukan konoa ezarri zioten eta 2012ko Olinpiar Jokoetan urre koloreko konoa ezarri zioten.

## Iruditegia

* Wellingtongo kondearen estatua, trafiko kono bat buruan duela.

## Kanpo estekak

* Glasgowlife.org webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q3094799
* Multimedia: Glasgow Gallery of Modern Art / Q3094799
# Glasgowko Nazioarteko aireportua

Glasgowko Nazioarteko aireportua (ingelesez Glasgow International Airport eta Eskoziako gaeleraz Port-adhair Eadar-nàiseanail Glaschu, formalki Glasgow Abbotsinch Airport deitua) Eskoziako Glasgow hiriko aireportu bat da. Glasgow hiritik 13 kilometro mendebaldera dago, Paisley eta Renfrew hirietik hurbil.
Aireportu hau 1966an ireki zen. 2011an aireportu honek 6,9 bidaiarren joan-etorria izan zuen, urteko bidaiari kopuruaren %5,1eko hazkundea zuelarik. Honek Edinburgheko aireportuaren ondoren, bisitari kopuru gehien zuen Eskoziako bigarren aireporturen postuan kokatu zuen, bai eta Erresuma Batuan hegazkin-trafikoaren arabera zortzigarren postuan ezarri ere.

## Iruditegia

* Kanpoealdea gauez.
* Clyde ibaia eta Glasgowko aireportuaren aireko ikuspegia.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) UK Airport Statistics. (Noiz kontsultatua: 2013-06-01).
* ↑ http://www.caa.co.uk/default.aspx?categoryid=80&pagetype=88&pageid=3&sglid=3

## Kanpo estekak

* Glasgowko Nazioarteko Aireportuaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q8721
* Multimedia: Glasgow International Airport / Q8721
# Glasgow Warriors

Glasgow Warriors Eskoziako Glasgow hiriko errugbi taldea da. Pro 14 Ligan jokatzen du. Eskoziako bi talde profesionaletako bat da, bestea Edinburgh Rugby da. Titulu bakarra du, 2014-15eko Pro 12 Liga.

## Historia

Taldea 1872an sortu zen Glasgow Rugby izenarekin baina 1996an eman zuen profesionalizaziorako pausua Heineken Cup lehiaketan parte hartu ahal izateko. 1998an Caledonian Reds taldearekin bat egin eta Glasgow Caledonians bihurtu zen.
2001-02 denboraldian Zeltiar Liga abiatu zen Irlanda, Gales eta Eskoziako taldeen artean eta lehenengo denboraldian finalerdietara iritsi zen. 2006an Glasgow Warriors izena hartu zuen. 2011 eta 2016 artean garaipenerako play-offak jokatu zituen urtero. 2014an finalista izan zen eta 2015ean Ligako txapelduna. 2023-24an bigarren aldiz irabazi zuen Liga,

## Palmaresa

* United Rugby Championship:
** Txapelduna (2): 2015, 2024.
** Finalista (2): 2014, 2019.
* 1872 Errugbi Kopa:
** Txapelduna (7): 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2017

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q374981
* Multimedia: Glasgow Warriors / Q374981
# Glasheen

Glasheen (irlanderaz An Glaisín), Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen Cork hiriko hegoaldeko auzune bat da. Izena auzune honetako Glasheen Road hiribidea zeharkatzen duen korronteari zor dio, irlanderaz hitz horrek korronte txikia esan nahi du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4139561
# Glasgow hiri erdialdea

Glasgow hiri erdialdea, Eskoziako gaeleraz: Glaschú Lár na Cathrach eta ingelesez: Glasgow city centre, Eskoziako Glasgow hiriko erdigunea da. Bere mugak honakoak dira: ekialdean High Street (Kale Nagusia), hegoaldean Clyde ibaia, mendebaldean eta iparraldean M8 autobidea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5566975
# Guadalhorce

Guadalhorce Andaluziako ibaia da. 1.600 metroko altueran, Alazores mendatean, jaioa eta 154 kilometroko ibilbidea egin ondoren, Málagan bere urak isurtzen ditu. Bere ibilbidean Villanueva del Trabuco, Villanueva del Rosario, Archidona, Antequera, Alhaurín el Grande, Alhaurín de la Torre, Almogía, Álora, Cártama, Coín, Pizarra, Valle de Abdalajís eta Málaga udalerriak zeharkatzen ditu.

## Ibaiadar nagusiak

* Pereilas
* Río Grande
* Arroyo El Valle
* Nacimiento
* Turón
* Caballos
* Guadalteba
* Fahala
* Campanillas
* Arroyo Marín
* Arroyo del Quinto

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17956
* Multimedia: Guadalhorce / Q17956
# Guadalcanal (argipena)

Guadalcanal izenak hainbat adiera ditu:
* Guadalcanal, Solomon uharteetatik handiena.
* Guadalcanal, Andaluziako (Espainia) udalerria.
* Guadalcanalgo Kanpaina, Bigarren Mundu Gerrako borrokaldi nagusietako bat, Guadalcanal uhartearen inguruan izan zena.
# Guadalete

Guadalete Andaluziako ibaia da. 1.103 metroko altueran, Grazalema mendizerran, jaioa eta 157 kilometroko ibilbidea egin ondoren, Cádizko badiara bere urak isurtzen ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17812
* Multimedia: Guadalete / Q17812
# Guadalfeo

Guadalfeo Granadako probintziako ibaia da. Sierra Nevadan du iturburua, Bérchules udalerrian, eta Mediterraneo itsasoan itsasoratzen da, Salobreñan. Ibaiak euri, elur eta uholde-urak hartzen ditu, eta 71 km luze da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17993
* Multimedia: Guadalfeo / Q17993
# Guadalcanal (uhartea)

    Artikulu hau uharteari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Guadalcanal (argipena)».
Guadalcanal, bertako izena Isatabu delarik, Ozeano Barearen hego-mendebaldean dagoen uharte bat da. Salomon uharteetako handiena da. Bere azalera 5.336 kilometro karratukoa da. 60.000 biztanle inguru ditu. Hiririk garrantzitsuena Honiara da. XVI. mendean Alvaro de Mendañaren espedizioak igaro zuen Ozeano Bareko uharteetako bat izan zen.

## Historia
### Aurkikuntza

Uhartea Alvaro de Mendañak aurkitu zuen 1568an Terra Australis Incognita mitikoa deskubritzeko espedizio batean Filipe II.a Espainiakoaren erregealdian. Uharteari bere izena Pedro Ortega Valencia esploratzaileak eman zion (garai hartan Mendañaren espedizioko kidea) bere jaioterria zen Guadalcanal herriaren omenez, Sevillako probintzian dagoena.

### Kolonizazioa eta independentzia

Uhartea Gaztelako Koroa eta Aragoikoarentzat aurkitua izan zen arren, espainiarren uhartea kolonizatzeko ahaleginek huts egin zuten. XVIII. eta XIX. mendeetan zehar bertara soilik misiolariak eta zenbait europar talde iritsi ziren.
1885ean, Ginea Berriko Alemaniar Konpainiak Salomon uharteen gaineko kontrola ezarri zuen. Alabaina, alemaniar administrazioak gutxi iraun zuen.
1893an, Salomon uharteen hego-ekialdeko zatia britainiar protektoratu bihurtu zen, eta bost urte geroago iparraldeko zatia gehitu zitzaion.
1900ean, Alemaniak bere gainontzeko domeinuak (Buka eta Bougainville uharteak izan ezik) Britainia Handiari eman zizkion britainiarrak Ekialdeko Samoatik erretiratzearen truke. Ordutik aurrera, Salomon uharteen zati bezala, Guadalcanal Britainiar Koroak okupatu zuen.
1920an, Bougainville eta Buka australiar agintepean jarri zituen Nazioen Ligak, Guadalcanal britainiar koroapena 1942 arte mantendu zen bitartean, Japoniar Inperioaren armadak okupatu zuenean, eta, geroago, armada estatubatuarrak birkonkistatua Guadalcanalgo gudua deritzonean.
1976an Britainiar Koroak Salomon uharteei autogobernua eman zien, eta, bi urte geroago, independentzia.

## Guadalcanalgo kanpaina

Uhartearen inguruan gertaturiko gertakari historikorik garrantzitsuena Guadalcanalgo kanpaina izan da, Bigarren Mundu Gerrako borrokaldi nagusietako bat. 1942 hasieran uhartea japoniar armadaren agintepean zegoen. AEBetako Itsas Armadako Infanteria Guadalcanala urte horretako abuztuak 7an iritsi zen. Lehorreratzeak ez zuen inongo arazorik izan, baina borroka zaildu egin zen une horretatik aurrera, gerra horretako gudurik bortitzenetako bat gertatu zelarik. Azkenik, soldadu estatubatuarrek 1943ko otsailak 9an uhartearen konkista adierazi zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192767
* Multimedia: Guadalcanal / Q192767
# Guadalcázar (udalerria)

Guadalcázar Mexikoko udalerri bat da. San Luis Potosí estatuan kokatua dago. 2010ean 25.985 biztanle zituen 3.703,79 km²ko azaleran. Herriburua [[Guadalcázar (Guadalcázar)|Guadalcázar]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
# Guadalcázar

Guadalcázar Kordobako probintziako udalerria da Valle Medio del Guadalquivir eskualdean dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera herriak 1.519 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Kordobako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko webgunea.
* Datuak: Q854460
* Multimedia: Guadalcázar / Q854460
# Granada (Colorado)

Granada Coloradoko herri bat da. Prowers konderrian kokatua dago. 2010ean 517 biztanle zituen, 1,8268 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Prowers konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2274790
* Multimedia: Granada, Colorado / Q2274790
# Granada (argipena)

Granada izenak hainbat adiera ditu:

## Toponimia
### Euskal Herrian

* Granada, Mendazako jaurerri bat, Nafarroan.
* Granadaerreka, Bizkaiko Meatzaldeko ibaia.
* Granada, Ortuellako lehengo auzoa (Ortuella).
* Granada, Ortuellako industrialdea.
* Granada edo Granada-erreka, Errezilgo baserri eta ingurua (Gipuzkoa).

### Andaluzian

* Granada, hiria.
* Granadako probintzia.
* Alhama de Granada, Granadako probintziako udalerria.
* Beas de Granada, Granadako probintziako udalerria.
* Vega de Granada, Granadako probintziako udalerria.
* La Granada de Río-Tinto, Huelvako probintziako udalerria.

### Katalunian

* La Granada, Alt Penedès eskualdeko udalerria.

### Okzitanian

* Granada, frantsesez Grenade.
* Granada d'Ador, frantsesez Grenade-sur-l'Adour.

### Ameriketan

* Granada, Kolonbiako Meta departamenduko udalerria.
* Granada, Yucatángo hiri bat, Mexikon.
* Granada, Nikaraguako hiria.
* Granadako departamendua, Nikaraguan.

### Historikoak

* Granadako Erresuma, al-Andalusko lurraldea.
* Granadako Erresuma, Gaztelako Erresumako lurraldea.
* Granadako Erresuma Berria.
* Granada Berriko Erregeorderria.
* Granada Berriko Probintzia Batuak.

## Landareak

* Mingrana edo granada, mingranondoaren fruitua.

## Beste batzuk

* Granada, arma militar bat
* Granada 74 Club de Fútbol, desagertutako futbol taldea.
* 1159 Granada, asteroidea.
* Ford Granada, automobil modeloa.

## Ikus, gainera

* Grenada.
# Granada (fruitua)

    Artikulu hau fruituari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Granada (argipena)».
Mingrana edo granada mingranondoaren fruitua da.
Orain dela 5.000 urte Asia mendebaldean eta Afrika iparraldean zaintzen ziren mingranondoak. Antzinako egiptoarrek, mugurdi gustuko ardo arina egiten zuten fruta honekin, egarriari buru egiteko.
Granadak mami edo pulparik ez duenez, baiatzat daukate botanikoek. Laranjaren tamaina eta itxurako (10 cm-ko diametroko esfera) fruitu honen azal gorrikara sendoak gordean dauzka laurehun errubizko (badira topaziozko hazitxo horiak dituztenak ere) ale gozo, hemengo postre negutarra alaitzen dutenak, zitrikoekin batera. Alea zapore konplexukoa da: gozo-gozoa eta, aldi berean, garratz samarra, orekan.
Granada alez ale kontsumitzen da, fresko, azal lodi gogorra eta hazien arteko mintz mingotsak bazterturik. Aleak banan-banan bereizi beharrik ez izateko, granada erditik ebaki eta, erdia buruz behera plater gainean ezarrita, "ipurdian" koilara edo beste zer batez kolpatzea da metodo eraginkorra: horrela astinduta, aurki askatuko ditu bere perla gorriak.
Aleak, gordinik eta osorik, janariaren amaieran eta haragi eta barazkien lagungarri kontsumitzeaz gainera, izozki eta sorbeteak ere egiten dira granadaz; koktel askoren gozagarri den granadina izeneko sirop gorri-gorria aresti arte granada aleekin egin izan da.
Arbolatik bildutakoan aleak ez dira gozatzen, umotzen, frutak geroz eta tonu gorriagoa hartzen badu ere.
Aukeran: hautatu kolore gorriko ale astun, handitxoa, azal distiratsu, gogorrekoa, kolpe edo arraildura arrastorik gabea.
Saihestekoa: azal zimur, orbandun, ebaki, mailatu eta arrastoduna. Ez erosi hasierakoak, umatu gabe ohi datozelako. Irrika arintzeko, hartu ale bat, ireki eta jardun horren arabera.
Kontserbatzeko: arazorik ez, etxe giroan zein hozkailuan; hori bai, luze iraunez gero, azaletik galduko du pisuaren erdia ere, deshidratazioz. Zuritzeko, egin sei ebaki azalean eta aleak berak erakutsiko dizu. Bestela, ebaki horizontalki eta jo azalean koilararen bizkarrarekin, aleak platerera eror daitezen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2003]
* ↑ Euskalterm: [Hipermerkatuetako Produktuak Hiztegia] [2009]
* ↑ Agirre, Edorta. (2022). Amantala ta mantela. Pamiela ISBN 978 84 9172 259 5..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13222088
* Multimedia: Pomegranates / Q13222088
# Granada-jaurtigailu

Granada-jaurtigailua granadak jaurtitzeko erabiltzen den arma da. Ohikoenak modelo eramangarriak dira, banaka hornitzen direnak, nahiz eta eskuadroiei modelo handiagoak ere ematen zaizkien.
NATOk erabiltzen duen granadarik ohikoena 40 mm-ko zatiketa-granada da. Granada hori eraginkorra da hainbat ituen aurka, infanteria eta ibilgailu blindatu arinak barne.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Ertzaintza Lexikoa] [2013]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q184613
* Multimedia: Grenade launchers / Q184613
# Granada (Errezil)

Granada Erdoizta haran eta auzoko baserria da, Errezilen (baina Aia udalerriko mugatik gertu), Granada Erreka izenez ere ezaguna, bertako errekagatik eta parajearen izenagatik.
1501. urtean eraikia da, eta izena du besteak beste Inazio Eizmendi Basarri idazle eta bertsolaria bertan jaio zelako 1913an. 21. mendean jatetxea da eta han ematen dituztenen artean, errekako haztegian hazitako amuarrainak.

## Erreferentziak

* ↑ «B5M > B5Map» b5m.gipuzkoa.eus (Noiz kontsultatua: 2024-08-14).
* ↑ (Ingelesez) «GRANADA ERREKA JATETXEA» GRANADA ERREKA JATETXEA (Noiz kontsultatua: 2024-08-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q129076710
* Multimedia: Granada (Errezil) / Q129076710
# Granada (Mendaza)

    Artikulu hau Nafarroako etxaldeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Granada».
Granada Mendazako jaunerria da, dukego baten titulua hain zuzen ere. 1960an 14 biztanle zituen eta 1800ean 6. Ega ibaiaren ezkerreko aldean dago, zonalde leun batean.
1857ko errolda arte Azedo eta Granada izeneko udalerriaren barruan zegoen; harrezkero Mendazapean dago, Azedo herria bezala.

## Erreferentziak

* ↑ Granada :: Bernardo Estornes Lasa. Auñamendi Entziklopedia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12258719
# Granada (Minnesota)

Granada Minnesotako hiri bat da. Martin konderrian kokatua dago. 2010ean 303 biztanle zituen, 1,53 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Martin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2170834
* Multimedia: Granada, Minnesota / Q2170834
# Granada (Nikaragua)

Granada mendebaldeko Nikaraguako udalerria eta Granadako departamenduko hiriburua da. Nikaragua aintziraren ipar-mendebaldeko ertzean eta Mombacho sumenditik hurbil dago. 2012an 123.697 biztanle zituen.
Francisco Hernández de Córdoba, espainiar konkistatzaileak, sortu zuen, 1524an. Beraz, Nikaraguako hiririk zaharrena, eta Erdialdeko Amerikako kokaleku kolonial zaharrenetako bat da. Herrialdeko turismogunerik garrantzitsuena da.

## Pertsona ezagunak

* Ernesto Cardenal (1925-2020), askapenaren teologoa.

## Hiri senidetuak

* Badajoz (Espainia)
* Santa Ana de Coro (Venezuela)
* Terrassa (Espainia)
* Frankfurt am Main (Alemania)
* Dos Hermanas (Espainia)
* Cartago (Costa Rica) (CRC)
* Antigua Guatemala (GUA)
* Comayagua (HON)
* Santa Tecla (SLV)

## Erreferentziak

* ↑ Granada: The oldest city in Central America Granadanicaragua.net

## Kanpo estekak

* Datuak: Q205648
* Multimedia: Granada, Nicaragua / Q205648
# Granace

Granace, (korsikeraz: Granaccia) Korsikako hegoaldeko udalerria da, Hego Korsika departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 66 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q273682
* Multimedia: Granace / Q273682
# Guantanamera

«Guantanamera» kubatar abesti herrikoia da. Hitz ezagunenak Julián Orbónek moldatu zuen, José Martíren Versos sencillos bertsoen lehenengo estrofetan oinarrituta. Ofizialki, musika José Fernández Díaz "Joseíto" musikagilearena da. Abestiak hainbat moldaketa eta bertsio izan ditu. Euskal Herrian ezagunena 1999koa da, Hertzainak Mundu berria daramagu bihotzean bere albumerako egina, non taldeak Robert Wyatten hitzak abestu zituen.

## Errreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Gómez Sotolongo, Antonio. (2008). Al son son y al vino vino. Artículos, entrevistas, crónicas y reseñas de discos. Ediciones Lulu, 69- or. ISBN 978-1-4357-4625-1..
* ↑ (Gaztelaniaz) García Morales, Alfonso. (2009). Houvenaghel, Eugenia; Logie, Ilse ed. Alianzas entre historia y ficción: homenaje a Patrick Collard. Geneva: Editorial Droz, 163 or. ISBN 978-90-70489-17-5..
* ↑ (Ingelesez) Associated Industry Publications, ed. The United States Patents Quarterly. 35, 1816 or..
* ↑ Sarasola, Juanma. (2009-01-22). «Mezua: Guantanamoko sonaren sona (Infernua II)» Berria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q835454
# Guantanamoko Badia Basea

Guantanamoko Badia Basea (ingelesez Guantanamo Bay Naval Base) Ameriketako Estatu Batuen kontrolpean dagoen base militar kubatarra da. Kubako uhartearen hego-ekialdean kokatuta dago.
Ameriketako Estatu Batuetako gobernuak, bertara eramaten dituzte arriskutsuak diren presoak, gehienbat preso islamistak edo Al-Kaidakoak direnak.

## Instalazioak

Base militar honek ondorengo instalazioak ditu:
* Presoentzako segurtasun goreneko kartzelak (Delta Kanpamendua, Echo Kanpamendua, eta Iguana Kanpamendua)
* Zenbait auzitegi
* Militarrentzako etxeak

## Historia

2014ko abenduaren 20an, Guantanamoko lau preso afganiar etxera eraman zituzten AEBetako hegazkin militar. Egun berean jakin zenez, Guantanamoko presoak AEBetara eramateko debekua ez zen deuseztatuko.

## Erreferentziak

* ↑ «Guantanamoko lau preso afganiar etxera bidali dituzte», Berria, 2014-12-20
* ↑ «Guantanamoko presoak AEBetara eramateko debekua ez da indargabetuko», Berria, 2014-12-21

## Kanpo estekak

* Datuak: Q762570
* Multimedia: Naval Station Guantanamo Bay / Q762570