OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eztabaida

Eztabaida gai batzuei buruz ikuspuntu, iritzi eta esperientzia desberdinak bateratzen dituen solasaldia da. Debatea, berriz, aurkako iritziak kontrajartzen dituen eztabaida mota bat da, arrazoi edo egia batera heltzea helburu duena; mutur horretara heldu gabe eztabaidak gai buruzko jarrerak argitzea du helburu, maiz iritzi desberdinak bateratu eta komunitatearen eraketan lagundu dezake ordea. Hala ere, ez da ohikoa eztabaida baten ostean posturak bateratzea, eta gai batzuekin oso zaila ematen du, bereziki pertsonaren sinismenei eragiten dietenak. Adibidez, oso konplexua da eztabaidaren bidez kontsentsu batera heltzea erlijioei dagokion gaietan.

## Konposizio tipografikoa

Eztabaida bat idatziz erakutsi nahi denean, ohikoa da lerro bakoitzean parte-hartzaile bakoitzak esandakoa agertzea, maiz marra batez markatua, « – » gisa. Eztabaidaren baitan iritzi bat eman behar bada, « » artean jarri ohi da.
Literaturan, parte-hartzaileen identifikazioa garrantzitsua izaten da, adibidez: «Urlia jaunak esan zuen: […] », « […] , gehitu zuen Urlia andereak.» Eztabaidan parte-hartzaile kopurua handia bada, hasieran jarri ohi da, antzerkigintzan egiten den bezala. Eztabaidaren laburpenaren akta bat baldin badago, orduan prosan adierazten da, adibidez: «Urliak esan du honako hau. Sandiak erantzun dio argudio honekin. Berendiak esan dio hori ez dela posible.»
Sarean, netiketa gordetzen ez duten eztabaidetan, maiz oihukatzen ari dela esateko LETRA LARRIAK erabiltzen dira.

## Eztabaida antolatua: debatea

Debate iritzi kontrajarriak dituzten pertsonen arteko solasaldia da. Ezaugarri batzuk izaten ditu:
* Debatea antolatua eta arautua da.
* Aurretik adostutako gai nagusi bat izaten da eztabaidaren ardatza. Debatean parte hartzen dutenek, aldez aurretik, adostuta izaten dute debateko gai nagusia zein izango den. Gaitik noiz edo noiz apurtxo bat irtetea, digresioak egitea normaltzat hartzen bada ere, neurriz onartzen dira digresioak.
* Debateetan parte hartzen dutenen artean rol batzuk markaturik egoten dira. Alde batetik, zenbat eta formalagoa izan debatea orduan eta ezinbesteago bihurtzen da moderatzaile bat egotea. Moderatzaileak partaideen artean hitz egiteko txandak banatzen ditu, digresio batzuk mozten ditu, errespetuzko arauak, batzuetan, gogora ekartzen ditu.
* Debateak eztabaida formal eta arautuak diren heinean, ohikoa izaten da grabatzea (audio edo bideo formatu batean) edo bestela ohikoa izan da idazkari rola pertsona batek edo batzuk hartzea eta debatean esandakoak idatziz jasotzea. Esandakoaren transkripziori edo laburpenari, batzuetan akta estatusa ematen zaio.
* Debatea ahozko diskurtso mota bat izanik, batzuk nolabaiteko paraleloa bilatu diote idatzizko testuen artean eta zenbait forotan ematen den eztabaida jaso eta arautuekin topatu dira antzekotasun handienak.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Comparing debate, discussion and dialogue» oregonstate.edu (Noiz kontsultatua: 2015-11-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3030248
* Multimedia: Discussions / Q3030248
# Fimbulvetr

Eskandinaviar mitologian, Fimbulvetr delakoa, Ragnarökaren aurrekaria da.
Gylfagginingen, Edda prosaikoan kontatzen den arabera, negu hauek bata bestearen atzean datoz, tartean inongo udarik gabe. Garai honetarako, elurra norabide guztietatik etorriko da, eta, gizakien arteko amaigabeko guduak aurresaten ziren, non asko hilko ziren.
Mundua, guduz beteko da, baita familien barneko guduekin ere, eskandinaviar pentsamenduaren bihotza trenkatzen duena. Lotura etikoak desagertu egingo dira. Honako hauek gertatuko dira:
       Anaiek borroka egingo dute|eta euren artean hilko dira
       eta arreben semeek|senidetasunak zikinduko dituzte
       Gogorra izango da lurra|adulterio askorekin
       Aizkora aro bat, ezpata aro bat|suntsitutako ezkutuena
       haize aro bat, otso aro bat|mundua behera erori aurretik
       gizakiak ere ez dira|euren artean errespetatuko
       Völuspa, 45. ahapaldia, Edda poetikoa
"Fimbul" aurrizkiak "handiena", "erraldoia" esan nahi du. "Vetr"ek, berriz, "negua" (eskandinaviar hizkuntza kontinentaletako vinter hitzaren baliokidea eta winter hitzarena ingeles eta alemanieraz). Antzinako eskandinavierako veðr hitzarekin ere lotua dago, "ekaitza" edo "klima ekaitztsua" (eta, germaniar hizkuntzetan, "klima"rentzako gaur egungo baliokideak: väder suedieraz, wetter alemanez eta weather ingelesez). Honela, Fimbulvetr hitzak "negurik handiena" esan nahi du.
Europa iparraldeko nazioetan, Suedia, Danimarka eta Norvegia kasu, fimbulwinter hitzako, ohiko hizkeran, bereziki gorria den negu bati erreferentzia egiteko erabiltzen da.
Egon dira zenbait espekulazio, bereziki mito honek, eskandinaviar herrialdeetan, eskandinaviar Brontze Aroaren amaieran, K. a. 650ean gertatuko klima aldaketarekin izan dezakeen loturari buruz. Hori baino lehenago, eskandinaviar herrialdeek, pixka bat epelagoa zen klima bat zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q741922
# Fin Smith

Finlay Smith (Warwick, 2002ko maiatzaren 11) ingeles errugbilaria da, joko-zabaltzaile postuan aritzen dena. 2022tik Premiership Rugbyko Northampton Saints jokatzen du. 2024ko otsailaren 3an egin zuen debuta Ingalaterrako selekzioarekin, Erroman, Italiaren aurka.

## Ibilbidea

* Worcester Warriors: 2021-2022
* Northampton Saints: 2022-

## Erreferentziak

* ↑ Former Warwick School pupil Fin Smith becomes new rising star of England Rugby. warwickshireworld.com (Noiz kontsultatua: 2024-5-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107387975
* Multimedia: Fin Smith / Q107387975
# Fin lorategia

Persiar lorategia$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | i, ii, iii, iv, vi |
| Erreferentzia | 1372-004 |
| Kokalekua | Kaxan Iran |
| Eskualdea$^2$ | Asia-Pazifikoa |
| Koordenatuak | 33°56′47″N 51°22′21″E﻿ / ﻿33.9463772°N 51.3725853°E﻿ / 33.9463772; 51.3725853 |
| Izen ematea | 2011 (XXXV. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Fin lorategia (persieraz: باغ فین‎ Bagh-e Fin) Kaxan hirian kokatua, Iran, persiar lorategi historiko bat da. Barnean Kaxango Fin bainua du, non Amir Kabir, Qajar dinastia kantzillerra, hil zuten erregeren aginduz 1852an. Lorategia, 1590an amaitua, dirauen Irango lorategi antzinakoena da.
2011ko uztailaren 18an, Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Egitura

Lorategia 2,3 ha luze-zabal da eta eremu nagusiaren inguruan harresiak ditu lau dorre borobilekin. Garai bereko beste persiar lorategietan bezala, ura modu ugaritan agertzen da Fin lorategian. Ur-horniketa inguruko mendietako iturri batetik dator, eta presioa hain du handia ezen lorategian ez da ponpa mekanikorik behar ura ren zirkulazioa ziurtateko kanal, urmael eta iturrietan.
Lorategian altzifre ugari daude eta baita ere garai askotako eraikuntzak, oro hay Safavi, Zandiyeh eta Qajar dinastiakoak.
* Kuxak eraikuntza lorategiaren erdigunean dago.
* Kuxak eraikuntzaren sabaia.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.telegraph.co.uk/gardening/gardenstovisit/3349964/The-worlds-50-most-beautiful-gardens-Asia-Africa-Australasia-and-the-Americas.html
* ↑ Bagh-e Fin. gardenreview.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1415856
* Multimedia: Fin Garden / Q1415856
# Finaga

Finaga Basaurin dagoen auzoa da. Auzoa San Migel auzoaren gaineko gune menditsuan dago. Auzoan San Martin baseliza dago, hainbat nekropolitako aztarnak dituena.
2007an Basauriko udalak 370.000 euro gastatu zituen BI-712 errepidean hasten den auzorako errepidea konpontzen.

## Erreferentziak

* ↑ Bizkaiko Foru Aldundia. Finagako San Martin, altxor bat Basaurin, Bizkaiko sekuentzia kronologiko eta kultural osoenarekin. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257876
# Erreaktibo mugatzaile

Erreaktibo mugatzailea, erreakzio kimikoetan, erreakzioa osatu denean guztiz agortzen den substantzia da. Gainera, kontzentrazio espezifiko edo mugatzaile bat eragin dezake, honek kantitateak gelditu ditzakeelako
Ekuazio kimikoetan koefizienteak erreaktibo edo produktu horren korpuskulu kopurua adierazten du, edo erreaktibo eta produktuen mol kopurua.
Ekuazioa doitua dagoenean, hau da, bi aldeetan atomo kopurua berdindu denean, kalkulu estekiometriko deitutakoak egiten dira. Estekiometria erreaktiboen eta produktuen arteko erlazio kuantitatiboen kalkulua da, hau da produktu baten zenbat mol lortuko diren erreaktibo baten substantzia kantitatea zehatz batetik abiatuta. Produktu eta erreaktiboen molen erlazioa ekuazio doitutik lortzen da.
Normalean erreakzio kimikoetan erreaktiboen kantitateak ez dira zehatzak izaten, ekuazio doituak agindutako proportzioak. Erreaktibo bat soberan erabiltzen da, beste erreaktiboren baten kantitate gehienak erreakziona dezan. Agortutako erreaktibo hori erreaktiboa mugatzailea da, eta agortzen denean erreakzioa gelditu egingo da eta beraz agortutako erreaktiboa mugatzailea izango da. Dena bere menpe dagoenez sortutako produktuaren kantitatea mugatzen du.
Zati batean kontsumitzen diren erreaktiboak gehiegizko erreaktiboak izango dira, eta erreakzioa gelditzen denean berreskuratu egiten dira.
Erreaktibo mugatzailearen kontzeptuak erreakzio bat egitean kimikariek erabiltzen duten produktu garestiena guztiz kontsumituko dela ziurtatzen laguntzen die.
Erreaktibo mugatzaile guztiak erreakzionatzen duenean lortzen den produktuaren kantitateari errendimendu teoriko deritzo.

## 1. prozedura

Erreaktibo mol proportzioa erlazio estekiometrikoak definitzen duen mol proportzioarekin konparatzea datza:
${\ce {aX + bY->cZ}}$
X eta Y erreaktiboak,Z produktua eta a, b eta c koefiziente eskiometrikoak
${\frac {molX}{molY}}\leq {\frac {a}{b}}$
orduan X erreaktibo mugatzailea izango da

### Adibidea

Sodio kloruroaren ekuazioa berdindua horrela geldituko litzateke
6 mol Na eta 8 mol Cl baditugu zein da erreaktibo mugatzailea?
${\ce {2NaCl -> 2Na +Cl2}}$
${\ce {2mol NaCl-> 2molNa + 1molCl}}$
${\frac {molX}{a}}$
6 mol (Na)/2 mol = 3 mol
8 mol(Cl)/1 mol= 8 mol
Erreaktibo guztietan koefiziente baxuena duena da erreaktibo mugatzailea. Beraz, Na da mugatzailea kasu horretan.

## Erreferentziak

* ↑ «Reactivo limitante y rendimiento» www.eis.uva.es (Noiz kontsultatua: 2019-04-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2704619
# Erreaktibotasun

Erreaktibotasuna substantzia batek erreakzio kimiko bat jasatean erakusten duen erreakzio-abiadura da. Konposatu kimiko puruetan, erreaktibotasuna laginaren propietate fisikoen araberakoa da. Esaterako, substantzia bat ehotzen bada, bere azalera espezifikoa handitu egiten da eta bere erreaktibotasuna ere emendatu egiten da. Konposatu ezpuruetan, erreaktibotasunak ezpurutasunen eragina jasaten du. Konposatu kristalinoetan, forma kristalinoak eragina izan dezake erreaktibotasunean. Edozein kasutan, erreaktibotasunaren baldintzatzaile nagusia konposatuaren propietate subatomikoak dira.

## Erreaktibotasunaren zergatia

Oro har, erreakzio kimikoak gertatzen direnean, konposatu kimikoak egoera egonkorragora igarotzeko izaten da. Kimika kuantikoak sakonago eta zehatzago azaltzen du arrazoi hau.
Sistema bateko elektroiek egonkortasun handiagoa eduki dezaten, orbital atomikoek beterik, edo ahalik eta beteen, egon behar dute. Esaterako, hidrogeno-atomo bakarti batek elektroi bakarra dauka bere lehen orbitalean, baina orbital horrek beterik egoteko bi elektroi behar ditu. Orduan, bi hidrogeno-atomok erreakzionatu eta H$_2$ eratzen dutenean, egonkortasun handiagoa lortzen dute (100 kilokaloria moleko, edo 420 kilojoule moleko).
Arrazoi beragatik, karbonoak ia beti lau lotura kimiko eratzen ditu. Bere balentzia-konfigurazioa 2s$^2$ 2p$^2$ da, alegia, erdi beterik. Erdi beterik egotetik erabat beterik egotera igarotzeko behar duen aktibazio energia hain txikia da, erreakzioa ia erabatekoa izaten dela. Prozesu honetan energia-kantitate esanguratsua askatzen da. Lau lotura berdinen konfigurazio honi sp$^3$ hibridazio deritzo.

## Zinetika kimikoa eta erreaktibotasuna

Erreakzio jakin baten abiadura,
    Erreakzionatzaileak → Produktuak
ondoko legeak zehazten du:
    $Abiadura=k*[A]$
non erreakzio-abiadura kontzentrazio molarrean erreakzioaren unerik geldoeneko segundo batean dagoen aldaketa den, [A] erreakzionatzaile guztiek ordena zuzenean (erreakzio-ordena deitzen dena) daudenean daukaten kontzentrazio molarraren produktua den, eta k erreakzio-konstantea den (zirkunstantzia-multzo jakin baten funtzioan, normalean tenperatura eta presio konstanteetan, eta kontzentrazioarekiko modu independentean). Konposatu baten erreaktibotasuna handiagoa izango da k-ren balioa altuagoa denean eta abiadura handiagoa denean. Esaterako,
    A+B → C+D
bada, orduan:
    $Abiadura=k*[A]^{n}*[B]^{m}$
non n A-ren erreakzio-ordena den, m B-ren erreakzio-ordena den, n+m erreakzio osoaren ordena den, eta k konstantea den.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q778774
# Erreakzio-abiadura

Kimikan, erreakzio-abiadura erreaktibo edo produktuen kontzentrazioan denborarekin ematen den aldaketa da. Bere ohiko unitatea ${\text{mol}}/{\text{l}}\times {\text{s}}$ da, non mol kantitatea den.
Erreakzio kimiko guztiak ez dira abiadura berean gertatzen; badira ia bat-batean gertatzen diren erreakzioak eta badira, kontrara, denbora luzea behar dutenak. Erreakzio-abiaduraz arduratzen den kimikaren atala zinetika kimikoa da. Gainera, ingeniaritza kimikoan, enzimologian eta ingurumen-ingeniaritzan ere erabiltzen den kontzeptua da.

## Zinetika kimikoa

Erreakzioa gertatzeko, molekulen arteko talkak gertatu behar du; gainera, erreakzionatuko duten taldeek elkarrekin topo egin behar dute erreaktiboen eta produktuen arteko trantsiziozko egoera batean, eta talkaren energiak nahikoa handia izan behar du trantsiziozko egoera horretara heltzeko eta, hala, produktuak sortzeko. Hiru baldintza horiek batera betetzen direnean, erreakzioa azkarra da, eta, bestela, motelagoa.
Erreakzio baten abiadura bizkortzeko hainbat modu daude: katalizatzaileak erabiliz, tenperatura aldatuz, erreaktiboen kontzentrazioak aldatuz... Hidrogeno eta oxigeno gasak elkarrekin daudenean, giro-tenperaturan, ez da erreakziorik gertatzen, baina platino-hautsa gehitutakoan erreakzioa bortizki gertatzen da, leherketa baten moduan. Platinoaren gainean oxigenoa adsorbatzen da, eta oxigeno diatomikoaren atomoen arteko loturak ahuldu eta errazago erreakzionatzen du hidrogenoarekin, eta ura ematen du. Erreakzioaren bukaeran, platinoa hasieran bezala egongo da, hau da, berreskuratu egingo da.

## Erreakzio-mekanismoa

Erreakzio bat gertatzeko jarraitutako bideari erreakzioaren mekanismo esaten zaio, eta, zenbait kasutan, katalizatzaileak mekanismo horretan eragiten du.
${\ce {aA + bB -> cC}}$
Abiadura erreaktiboak desagertzeko abiadura moduan edo produktuak sortzeko abiadura moduan defini daiteke, hau da,
$v=-{\frac {1}{a}}{\frac {d[A]}{dt}}=-{\frac {1}{b}}{\frac {d[B]}{dt}}={\frac {1}{c}}{\frac {d[C]}{dt}}$
eta abiadura hori erreaktiboen kontzentrazioarekin lotuta egongo denez, oro har hau da abiadura-ekuazioa:
$v=k[{\text{A}}]^{m}[{\text{B}}]^{n}$
non $k$ abiadura-konstantea den, eta $m$ eta $n$ abiaduraren erreakzio-ordenak bi erreaktiboekiko.
Erreakzioa gertatzen hasten denean, erreaktiboen kontzentrazioak txikituz doaz pixkanaka, eta produktuenak, aldiz, handituz. Hortaz, produktuen arteko talkak ugarituz doaz, eta idatzita dagoenaren alderantzizko erreakzioa gerta daiteke. Beraz, erreakzioa idatzitako bi noranzkoetan gertatzen da, bakoitzean abiadura batez. Erreakzio zuzenaren abiadura txikituz doa pixkanaka, eta alderantzizkoarena handituz. Bi abiadurak berdindutakoan, itxuraz behintzat ez da erreakziorik gertatzen, eta erreakzioa orekara iritsi dela esaten da.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3394849
# Erreaktibo (argipena)

Erreaktibo terminoak adiera zenbai ditu:
* kimikan, erreaktiboa, erreakzio kimiko bat eragiten duen konposatua;
* psikologian,
** erreaktiboa, proba edo test psikologiko bat osatzen duten galdera edo atazetako bakoitza;
** erreaktiboa, proaktiboaren aurkako kontzeptua.
# FC Encamp

Futbol Club Encamp Andorrako futbol taldea da, Encamp parrokian egoitza duena. Herrialde hartako ligetan jokatzen duen talde zaharrena da, izan ere lehenengo sortu zen FC Andorra taldeak Espainiako ligetan jokatzen baitu, Kataluniako taldeen bigarren B mailan hain zuzen ere.

## Palmaresa
### Andorran: 12

* Liga (2): 1996, 2002
* Kopa (0): Finalista 2000 urtean

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q611146
# FC Drita

FC Drita (albanieraz: Klubi Futbollistik Drita) Kosovoko futbol talde onenetakoa da, Gjilan hirikoa. Kosovoko 3 Liga irabazi ditu.

## Palmaresa

* Kosovoko Liga (3): 2003, 2018, 2020
* Kosovoko Kopa (1): 2001
* Kosovoko Superkopa (1): 2018

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1718607
# FC Dinamo City

FC Dinamo City, aurrez KS Dinamo Tirana, Albaniako futbol talde onenetakoa da, Tirana hiriburukoa. Albaniako 18 Liga eta 13 Kopa irabazi ditu.

## Historia

1950an sortu zen KS Dinamo Tirana izenarekin Albaniako Barne Ministerioaren babesturik. Estatuak babesten zuen beste taldearekin (Partizanirekin) lehia estua izan zuen eta 1950 eta 1964 artean bien artean irabazi zituzten liga guztiak.
XXI mendean puntako taldea izaten jarraitu du eta 3 Liga, Kopa bat eta Superkopa bat eskuratu ditu.
2023ko abuztuan izena aldatu zuen eta FC Dinamo City bihurtu zen.

## Palmaresa
### Albanian: 33

* Albaniako Liga (18): 1950, 1951, 1952, 1953, 1955, 1956, 1960, 1967¹, 1973, 1975, 1976, 1977, 1980, 1986, 1990, 2002, 2008, 2010.
** ¹ UEFArentzat ez-ofiziala.
* Albaniako Kopa (13): 1950, 1951, 1952, 1953, 1954, 1960, 1971, 1974, 1978, 1982, 1989, 1990, 2003.
* Albaniako Superkopa (2): 1989, 2008.

### Nazio artean: 0

* Balkandarren Kopa (0): finalista 1969an.

## Kanpo estekak

* (Albanieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q34120
* Multimedia: KS Dinamo Tirana / Q34120
# FC Dinamo Mosku

Moskuko Dinamo (errusieraz Футбольный клуб Динамо Москва), Moskuko futbol talde bat da, Errusiakoa. Sobietar Batasunaren garaian, MVDri lotua egon zen. Egun, Errusiako Premier Ligan jokatzen du.
Errusiako futbol talderik zaharrena da eta inoiz bigarren mailara jeitsi ez den bakarra, ez Sobietar Ligan ez eta Errusiakoan ere. Hala ere ez du inoiz Errusiako Liga irabazi.

## Historia

Dinamoren sustraiak XIX mendean aurkitzen dira, 1887an sorturiko Morozovtsi Orekhovo-Zuevo Moskva taldean hain zuzen ere. Lantegi hortako langileek osatu zuten. XX mende hasieran Moskuko hainbat liga irabazi zituen. 1923an hartu zuen gaur egungo Dinamo izena eta egitura.
Sobietar Batasunaren garaian oso talde oparoa izan zen 11 Liga eta 6 Kopa irabaziz. Europa mailan ez zuen titulurik lortu baina 1972ko Errekoparen finalera iritsi zen. Bartzelonan jokatu zen final hura eta 3-2 galdu zuen Glasgow Rangersen aurka.
Errusiako Liga 1992an abiatu zen eta 1994ko bigarren postua du emaitzarik onena. 1995ean Errusiako futbol kopa irabazi zuen. 2016an 15. postuan gelditu eta historian lehen aldiz maila galdu zuen baina hurrengo urtean gora egin du berriz.

## Palmaresa
### Sobietar Batasuneko txapelketak: 18

* Sobietar Batasuneko Liga (11):
** 1936, 1937, 1940, 1945, 1949, 1954, 1955, 1957, 1959, 1963, 1976
* Sobietar Batasuneko Kopa (6):
** 1937, 1953, 1967, 1970, 1977, 1984
* Sobietar Batasuneko Superkopa (1):
** 1977

### Errusiako txapelketak: 1

* Errusiako Liga (0):
** bigarrena 1994ean.
* Errusiako Kopa (1):
** 1995

### Nazioarteko txapelketak: 1

* Europako Errekoparen
** Txapelduna (0)
** Finalista (1) 1972
* Atlantiar Kopa
** 2015

## Areto futbola

Areto futbol talde indartsua ere badu. Hona hemen palmaresa:
* Kontinente arteko Kopa:
** Txapelduna (1): 2013
** Finalista (1): 2014
* UEFA Kopa:
** Txapelduna (1): 2007
** Finalista (5): 2005, 2006, 2012, 2013, 2014
* Errusiako Liga (10): 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2011, 2012, 2013, 2016
* Errusiako Kopa (9): 2003, 2004, 2008, 2009, 2010, 2011, 2013, 2015, 2016

## Kanpo estekak

* (Errusieraz) Dinamoren webgunea
* Datuak: Q17497
* Multimedia: FC Dinamo Moscow / Q17497
# FC Domagnano

FC Domagnano San Marinoko futbol talde onenetakoa da, Domagnano hirikoa. San Marinoko 4 liga eta 8 kopa irabazi ditu.

## Palmaresa

* San Marinoko Liga (4): 1989, 2002, 2003, 2005.
* San Marinoko Kopa (8): 1972, 1988, 1990, 1992, 1996, 2001, 2002, 2003.
* San Marinoko Superkopa (Trofeo federale) (3): 1990, 2001, 2004.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q913906
# Ertzilla kalea

Ertzilla kalea :
| Bilbo. ||
| Ertzilla kaleko eraikin baten aurrealdearen xehetasuna. ||
| Herrialdea Probintzia Udalerria | Euskal Herria Bizkaia Bilbo |
| Bilbo erdigunea Ertzilla kalea Ertzilla kalea Ertzilla kalea ||
| Koordenatuak: | 43°15′51.65″N 2°55′55.33″W﻿ / ﻿43.2643472°N 2.9320361°W﻿ / 43.2643472; -2.9320361 |
Ertzilla kalea Bizkaiko Bilbo hiriburuaren erdigunean dagoen kalea da. Alonso Ertzillaren omenez jarri zioten izena.

## Kokalekua

Abando eta Indautxu auzoetan barna hedatzen da. Mazarredo zumarkalean hasi, Isozaki Ateko Elkarbizitzaren plazaren parean, eta Indautxu plazan amaitzen da.

## Eraikin eta estatua interesgarriak

Ertzilla kalearen inguruan honako eraikin eta estatua interesgarri hauek daude:
* Jado plazako eraikina: Bilboko alkatea izan zen Gregorio Ibarretxe arkitektoak eraikina.
* Moyua plaza.
* Espainiako Zerga Agentzia Administrazioren eraikina.
* La Aurora eraikina.
* Jose Antonio Agirre lehenbiziko lehendakariren estatua.
* Ercilla hotela.
* Ertzilla kalearen 43. zenbakiko eraikina
* Indautxu plaza.
* Jado plazako eraikina
* Espainiako Zerga Agentzia Administrazioren eraikina
* La Aurora eraikina
* Jose Antonio Agirreren estatua
* Ercilla hotela
* Alonso Ertzillaren omenezko bustoa

## Erreferentziak

* ↑ «BilbaoIzan, ERCILLA KALEA» www.bilbao.eus (Noiz kontsultatua: 2018-10-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34551259
* Multimedia: Calle Ercilla, Bilbao / Q34551259
# Ertzillako garaia

Ertzillako garaia Bizkaiko Iurreta udalerrian dagoen garai bat da, Gaztañatza auzoko Ertzilla Handi baserriaren alboan dago. Bizkaiko kultura ondasuna izendatua dago.
Bertaratzeko, Amorebieta-Durango errepide nagusitik Gaztañatza auzorako sahiesbidea hartu behar da. Garaia bidegurutzetik 200 metrora dago, A-8 autobidetik igaro ondoren.

## Historia

Ertzilla baserriko garaia XVI. mendearen bigarren erdialdean eraiki zuten eta XIX. mendearen hasieran aurreko ipilareak eta kanpoaldeko bildukina eta barrualdeko trenkadak osatzen zuten ohol asko galdu zituen. Hala ere, jazenetan zeuden ohol zaharren muntaiaren aztarnei esker jatorrizko itxura eta egitura zaila berreraiki ahal izan dira.

## Eraikina

Itxura apaleko eraikina da, baina muntai konplexua dauka, pieza guztiak oso ondo uztartzen dira metalezko iltzerik gabe, buruhausgarri ikaragarri batean bezala. Haritz egurrezko egitura hareharrizko lau pilare tronkopiramidaleen gainean jazota dago eta horien gainean rodezno izeneko harrizko diskoak daude.
Asturiasko garaiak ez bezala, bi isurialdeko estalkia du eta bertan teilategaleko hegalkinaren azpian ganbara txiki bat dago.

## Ikus gainera

* Euskal Herriko garaiak
* Bizkaiko kultura ondasunak

## Kanpo estekak

* Ertzillako garaia. Bizkaiko Kultura Ondarea. Bizkaia.nt
* Datuak: Q20492400
# Eru

Erua (Vicia ervilia) Fabaceae familiako urteko sastraka landarea da, 50 cm inguru luze hazten dena, sortako lore horiak eta lekako fruitua ematen duena. Landare horren aleaz jateko irina egiten da. Mediterraneo aldeko lurralde guztietan izaten da. Turkiako zenbait aztarnategi arkeologikotan K.a. VI. edo VII. milurteko aleak topatu dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Daniel Zohary and Maria Hopf, Domestication of Plants in the Old World, third edition (Oxford: University Press, 2000), p. 116.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q163064
* Multimedia: Vicia ervilia / Q163064
* Espezieak: Vicia ervilia
# Erupzio freatiko

Erupzio freatikoa, leherketa freatikoa, erupzio ultrabolkanikoa edo lurrun erupzioa ere deritzona, magmak lurpeko urak edo gainazaleko urak berotzen dituenean gertatzen da. Magmaren muturreko tenperaturak (500 eta 1.170 °C) ia berehala lurruntzen du ura, eta lurrun, ur, errauts, harkaitz eta bonba bolkanikoen eztanda eragiten du. Saint Helens mendian, Washingtongo estatuan, ehunka lurrun leherketa izan ziren sumendiaren erupzio pliniarraren aurretik. Gertakari geotermiko hain bizia izateak lohi-sumendia sor dezake.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1067217
* Multimedia: Phreatic explosions / Q1067217