OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Armazém (Santa Catarina)

Armazém Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. 8.834 biztanle ditu 173,578 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Santa Catarina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1764990
* Multimedia: Armazém (Santa Catarina) / Q1764990
# Armação dos Búzios

Armação dos Búzios Brasilgo udalerri bat da, Rio de Janeiroko estatuan kokatua. 40.006 biztanle ditu 70,278 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio de Janeiroko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q680119
* Multimedia: Armação dos Búzios / Q680119
# Armasto

Armasto, euskal mitologiako jainkoa; Akitania erromatarrraren garaian Pirineo aldean. Berari buruzko inskripzioa Valcabrère herrian azaldu zen.
Ez dugu bere ezaugarririk ezagutzen.

## Bibliografia

* Julien Sacazeren lanak:
   * Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique. Extrait de la Revue de Comminges (Saint-Gaudens), 28p., 1885.
   * Inscriptions antiques des Pyrénées. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576p. (Bibliothèque méridionale. 2e série,1892. ; 2). Berrargitalpena fakzimilean, Tolosa, ESPER, 1990.
   * Inscriptions antiques du Couserans. Tolosa, 28p., 1892. Berrargitalpena fakzimilean, Nîmes, C. Lacour, 2001.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254022
# Armatía de Riba

Armatía de Riba, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Oviedo hiriburuan dagoen auzo bat da, Olloniego parrokian. 2004ko erroldaren arabera 15 biztanle zituen.
# Armavir (probintzia)

Armavir (armenieraz: Արմավիրի) Armeniaren hamar probintzietako (marz) bat da. Armavir du hiriburua. 1.242 km²-ko azalera du eta 2013an 267.100 biztanle zituen.

## Komunitateak

| Armavir | Baghramyan | Ejmiatsin |
| Aknalij Alashkert Amasia Araks Arazap Arevadasht Arevik Argavand Armavir Armavir Artamet Artashar Aygeshat Aygevan Bambakashat Berkashat Eghegnut Getashen Hatsik Haykavan Janfida Jrashen Khanjyan Lenughi Lukashin Mayisyan Metsamor Mrgashat Nalbandyan Nor Armavir Nor Artages Norapat Noravan Pshatavan Sardarapat Shenavan Talvorik Tandsut Zartonk | Argina Bagaran Baghramyan Dalarik Ervandachat Hushakert Karakert Koghbavan Lernagog Myasnikyan Nor Kesaria Shenik Vanand | Aghavnatun Aknashen Amberd Apaga Aragats Araks Aratashen Arevashat Arshaluys Artimet Aygek Aygeshat Baghramyan Dasht Doghs Ejmiatsin Eraskhahun Ferik Gai Geghakert Griboyedov Haykashen Haytagh Hovtamej Jrarat Jrarbi Khoronk Lernamerds Lusagyugh Margara Merdsavan Metsamor Mrgastan Musaler Norakert Parakar Ptghunk Shahumyan Shahumyani trchnafabrika Taronik Tsaghkalanj Tsaghkunk Tsiatsan Vardanashen Voskehat |

## Erreferentziak

* ↑ (pdf) Statistical yearbook of Armenia. General Description. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q201147
* Multimedia: Armavir Province / Q201147
# Anthidium maculosum

Anthidium maculosum erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Anthidium maculosum» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2694679
* Multimedia: Anthidium maculosum / Q2694679
# Anthidiellum notatum

Anthidiellum notatum erle espezie bat da, Anthidiellum generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Anthidiellum notatum» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q963090
* Multimedia: Anthidiellum notatum / Q963090
# Anthidium auritum

Anthidium auritum erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Anthidium auritum» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2610610
* Multimedia: Anthidium auritum / Q2610610
# Anthidium loti

Anthidium loti erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Anthidium loti» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2620429
* Multimedia: Anthidium loti / Q2620429
# Anthidium maculifrons

Anthidium maculifrons erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Anthidium maculifrons» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2603333
* Multimedia: Anthidium maculifrons / Q2603333
# Anthidium anguliventre

Anthidium anguliventre erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Anthidium anguliventre» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q767493
# Anthidium anurospilum

Anthidium anurospilum erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Anthidium anurospilum» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q507851
# Anthidium diadema

Anthidium diadema erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Anthidium diadema» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3911882
# Anthidium florentinum

Anthidium florentinum erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Anthidium florentinum» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2709831
* Multimedia: Anthidium florentinum / Q2709831
* Espezieak: Anthidium florentinum
# Anthidium illustre

Anthidium illustre erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Anthidium illustre» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2314705
# Atxiloketa

Atxiloketa estatu bateko erakundeek, poliziak gehienetan, nahiz horretarako eskumena duten beste erakunde eta pertsonek legez beste pertsona bati denbora batez askatasuna kentzeko ekintza eta horren ondoriozko egoera da, atxilotuak delitu edo falta bat burutzeagatik, pertsona hori identifikatu, itaundu eta justiziaren esku utzi bitartean. Atxiloketak beste pertsonak eta ondasunak babesteko nahiz disidentzia politikoaren aurkako neurri gisa ere erabiltzen da. Atxiloketa denboran zehar atxilotua berariaz prestatutako instalazioetara (polizia-egoitzak eta hauetan izaten diren ziegak) eraman nahiz atxilotua izan den tokian bertan edo beste batean atxikia izan daiteke.

## Ikus, gainera

* Espetxe

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1071447
* Multimedia: Detention / Q1071447
# Atxikipen (argipena)

Atxikipen hitzak erabilera zenbait ditu:
* zergei buruz, atxikipena, zergak zergapekoari aurrez jasotzeko prozedura, hirugarren pertsona batek hari egin behar dizkion ordainketen zati bat ogasunari ordaintzen dizkionean, geroago zergapekoak egindo duen aitorpenaren erreserbapean;
* zelulen biologian,
** atxikipen molekula,
** atxikipen zelularra.
# Atxikipen zelular

Atxikipen zelularrak mikroskopio elektronikoz nabaritzen ez diren baina biokimikoki eta funtzionalki froga daitezkeen zelula-zelula edo zelula-matrize estrazelularraren arteko loturak dira. Atxikidura mota hauek zelula mintzean hartzaile espezifikoak daudelako dira posible.
Atxikipen selektibo eta espezifikoa bideratzen dutenak CAM (Cell Adhesion Molecules) edo atxikipen molekulak dira. Molekula hauek familia desberdinetan banatzen dira: kaderinak, integrinak, immunoglobulinen familia eta selektinak.
Atxikipen zelularra funtzio zelular ugarirekin erlazionatuta dago:
* Umekiaren garapena
* Zelulen migrazioa
* Hantura
* Zelulen arteko komunikazioa
* Zelulen desberdintzapena
* Minbiziaren garapena

## Kanpo estekak

* Datuak: Q187640
* Multimedia: Cell adhesion / Q187640
# Atxikorre

Atxikorre Basauriko kanpoaldean dagoen auzoa da. Auzoan baserriak eta etxe zaharrak, industria txikiekin tartekatzen dira.

## Errepideak

2008an Bilboaldeko Metropoliaren Hegoaldeko Saihesbidearen lanak hasi ziren, eta Atxikorren autobidearen bidezubi bat egongo da, hainbat talde ekologisten aurkako erantzuna sortuz.

## Ikus, gainera

* Basauri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254447
# Atxilotzeko europar agindu

Atxilotzeko europar agindua —laburturik, euroagindua izenaz ere ezaguna— Europar Batasuneko estatu kide guztietan indarra duen atxilotzeko agindua da. Agindua emanda, beste estatu kide batek kriminal bat, ustezkoa zein dagoeneko zigortua, atxilotu eta agindua eman zuen estatura eraman behar du, pertsona hori epaitzeko edo espetxean sartzeko.
Euroagindua ezin da eman azterketa kriminal bat egiteko, baizik eta auzipetze kriminal bat egiteko edo espetxe zigorra betetzeko. Gehienez 12 hilabeteko eta handik gorako espetxe zigorra ekartzen duten arau-hausteengatik eman daiteke soilik, eta, epaia eman ondoan, euroagindua eskatzen ahal da espetxe zigorra gutxienez lau hilabetekoa denean.
Atxilotzeko europar agindua indarrean sartu zen estradizio prozesua Europar Batasunaren barruan azkartzeko asmoz, prozesua justizia boterearen esku utziz eta erabakiak hartzeko fase administratiboak eta politikoak kenduz, hori baitzuen oinarri Europako aurreko estradizio sistemak. Martxan jarrita 2004an, euroaginduaren erabilerak gora egin du. Izan ere, kalkulatzen da 2004an 3.000 inguru euroagindu eman zirela, eta 13.500 inguru 2008an.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1357669
* Multimedia: European Arrest Warrant / Q1357669
# Armeniako futbol selekzio nazionala

Armeniako futbol selekzio nazionala herrialde haren futbol gizonezko talde nagusia da. Vazgen Sargsyan Republican Stadium estadioan jokatzen ditu etxeko partidak, Erevan hiriburuan.

## Palmaresa

* 1992 artean Sobietar Batasunaren parte izan zen. Ordutik ez da inoiz sailkatu Munduko Futbol Txapelketa edo Europako Futbol Txapelketarako.

## Uniformea

* 2011 ||
* 2012 ||
* 2014 ||
* 2016 ||

## Jokalari aipagarrienak

2018ko ekainaren 4ean eguneratua.
| Parte hartzeak JokalariaParte hartzeakUrteak 1Sargis Hovsepyan1321992–2012 2Roman Berezovsky941996—2015 3Robert Arzumanyan742005-2015 Henrikh Mkhitaryan742007- 5Artur Petrosyan691992–2004 6Harutyun Vardanyan621994–2004 7Marcos Pizzelli612008- 8Gevorg Ghazaryan572007- 9Hamlet Mkhitaryan561994-2008 10Romik Khachatryan541997-2008 | Goleatzaileak JokalariaGolak 1Henrikh Mkhitaryan19 2Artur Petrosyan11 3Yura Movsisyan10 4Gevorg Ghazaryan9 Edgar Manucharyan9 Yura Movsisyan9 7Ara Hakobyan7 8Armen Shahgeldyan6 Artur Sarkisov6 Aras Özbiliz6 |

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q183326
* Multimedia: Armenia national association football team / Q183326
# Armeniako keinu hizkuntza

Armeniako keinu hizkuntza edo harsneren (armenieraz: հարսներէն) Armenian erabiltzen zen keinu hizkuntza da. Ez dago zuzenean erlazionatuta Europako keinu hizkuntzekin, nahiz eta balitekeen monjeen keinu hizkuntzarekin lotura izatea. Hizkera tabuak zirela eta garatu zen, eta gaur egun desagertuta dago.
Armenian zegoen gizarte patriarkalean, ezkondu berri den emakume batek ezin zuen hitz egin senarraren, haren ahaideen eta beste pertsona batzuen aurrean, eta harsneren erabiliz komunikazio sinplea egin zezakeen. 1930eko hamarkadan, hizkuntzaren azterketa bat burutu zen Tavux probintzian.
Gaur egungo Armeniako gorrek beste keinu hizkuntza bat erabiltzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Henry, Elizabeth. «Armenian Women's Sign Language» Gallaudet University (Noiz kontsultatua: 2024-05-03).
* 1 2 (Ingelesez) Torosyan, Lilly. «‘Harsneren: Language of the Armenian Bride’ to premiere at POM 2019» H-pem 2019-11-12 (Noiz kontsultatua: 2024-05-03).
* ↑ (Ingelesez) Kekejian, Carla. «Harsneren: Language of the Armenian Bride» Center for the Study of Women 2017-03-15 (Noiz kontsultatua: 2024-05-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16963717
# Armeniar

Armeniarrak (armenieraz: հայեր, hɑˈjɛɾ ahoskatua) Armeniar goi-ordokian jatorria duen talde etnikoa da.
Armeniarrek Armenia eta de facto independentea den Karabakh Garai Errepublikako biztanleria osatzen dute. Gainera, mundu osoan 5 milioi laguneko diaspora dago, Errusian, Estatu Batuetan, Frantzian, Georgian, Iranen, Libanon eta Sirian komunitate inportanteak dituena. Irango eta Errusiako komunitateak izan ezik, armeniar genozidioak sortu zuen diaspora.
Armeniar gehienak Armeniar Eliza Apostolikoaren kideak dira. IV. mendearen hasieran, Armeniako Erresuma kristautasuna estatu-erlijio izendatu zuen lehendabizikoa izan zen.
Armeniera dute ama hizkuntza. Elkarrekiko ulergarritasun osoa duten bere bi aldaerak ditu: ekialdeko eta mendebaldekoa. Mesrop Maxtotsek 405ean armeniar alfabeto asmatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Von Voss, Huberta. (2007). Portraits of Hope: Armenians in the Contemporary World. New York: Berghahn Books, xxv or. ISBN 9781845452575..
* ↑ Hovannisian, Richard G.. (1997). The Armenian people from ancient to modern times: the fifteenth century to the twentieth century. 2 Palgrave Macmillan, 427 or..
* ↑ Armenia first nation to adopt Christianity as a state religion. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79797
* Multimedia: Armenians / Q79797
# Armeniar alfabeto

Armeniar alfabetoa (armenieraz: Հայոց գրեր Hayoc' grer edota Հայոց այբուբեն Hayoc' aybowben) armeniera idazteko alfabeto bat da. 405ean Mesrop Maxtots armeniar hizkuntzalari eta elizgizonak garatu zuen. Jatorrizko alfabetoak 36 hizki zituen; ondoren, beste bi hizki gehitu zitzaizkion.
Hasiera batean, asiriar alfabetoan oinarritu zela uste zen, baina hizkien ordenak greziar alfabetoarena jarraitzen du, 36 hizkiz osatua baitago, horietatik 21 greziar alfabetotik datoz, beste 11 hizkik greziar estiloa dute eta 4 hizki asiriar alfabetotik datoz.

## Alfabetoa

Hona alfabetoko letren hurrenkera, euskarazko transliterazioarekin, eta zenbaki gisa armeniera zaharrean eduki izan duten erabilpenarekin.
| larria | xehea | izena | euskaraz | zenbaki gisa |
| Ա | ա | Aib | a | 1 |
| Բ | բ | Ben | b | 2 |
| Գ | գ | Gim | g | 3 |
| Դ | դ | Da | d | 4 |
| Ե | ե | Jetx | e/je | 5 |
| Զ | զ | Za | z | 6 |
| Է | է | E | e | 7 |
| Ը | ը | Et | e | 8 |
| Թ | թ | To | t | 9 |
| Ժ | ժ | Zhe | zh | 10 |
| Ի | ի | Ini | i | 20 |
| Լ | լ | Liun | l | 30 |
| Խ | խ | Khe | kh | 40 |
| Ծ | ծ | Tsa | ts | 50 |
| Կ | կ | Ken | k | 60 |
| Հ | հ | Ho | h | 70 |
| Ձ | ձ | Dza | dz | 80 |
| Ղ | ղ | Ghat | gh | 90 |
| Ճ | ճ | Txe | tx | 100 |
| Մ | մ | Men | m | 200 |
| Յ | յ | Ji | i/j | 300 |
| Ն | ն | Nu | n | 400 |
| Շ | շ | Xa | x | 500 |
| Ո | ո | Vo | o/vo | 600 |
| Չ | չ | Txa | tx | 700 |
| Պ | պ | Pe | p | 800 |
| Ջ | ջ | Je | j | 900 |
| Ռ | ռ | Ra | r | 1000 |
| Ս | ս | Se | s | 2000 |
| Վ | վ | Vev | v | 3000 |
| Տ | տ | Tiun | t | 4000 |
| Ր | ր | Re | r | 5000 |
| Ց | ց | Tso | ts | 6000 |
| Ւ | ւ | Hin | _ | 7000 |
| Փ | փ | Piur | p | 8000 |
| Ք | ք | Ke | k | 9000 |
| Օ | օ | O | o | 10000 |
| Ֆ | ֆ | Fe | f | 20000 |

## Erreferentziak

* ↑ 163. araua - Georgieraren eta armenieraren alfabetoetan idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistemak. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2014.05.15).
* 1 2 J-rekin hitz hasieran
* ↑ Hitz hasieran, Vo
* ↑ letra hau ez da erabiltzen egungo [ekialdeko] armenieran, baina digrafo batzuetan ager liteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11932
* Multimedia: Armenian alphabet / Q11932
# Armeniar egutegia

Armeniar egutegia Armeniako egutegi tradizionala da. Egiptoar egutegia bezala Eguzki egutegian oinarrituta dagoen egutegia da.

## Urteak

Urteak Armeniar alfabetoaren lau letra bidez konposatzen dira. Ondorengo taulan adierazten da Armeniar alfabetoaren letren eta balore numerikoen arteko erlazioa:
Armeniar Alfabetoa :
| | Izena | Xehea | Larria | Transliterazioa | Balore numerikoa |
| 1 | Ayb/Ayp | ա | Ա | a | 1 |
| 2 | Ben/Pen | բ | Բ | b/p | 2 |
| 3 | Gim/Keem | գ | Գ | g/k | 3 |
| 4 | Da/Ta | դ | Դ | d/t | 4 |
| 5 | Yech` | ե | Ե | ye/ye | 5 |
| 6 | Za | զ | Զ | z | 6 |
| 7 | Eh | է | Է | ē/eh | 7 |
| 8 | Ët`/Ut | ը | Ը | ə/ut | 8 |
| 9 | T`o/Toh | թ | Թ | t῾/t | 9 |
| 10 | Zhe | ժ | Ժ | ž/zh | 10 |
| 11 | Ini/Eenee | ի | Ի | i/i ou e | 20 |
| 12 | Liun | լ | Լ | l | 30 |
| 13 | Xeh/Kheh (aspirado) | խ | Խ | x/kh | 40 |
| 14 | C'a/Dzah | ծ | Ծ | tz/dz | 50 |
| 15 | Ken/Gen | կ | Կ | k/g | 60 |
| 16 | Ho | հ | Հ | h | 70 |
| 17 | Dz'a/Tsah | ձ | Ձ | dz/ts | 80 |
| 18 | Ghat/Ghad (R francês) | ղ | Ղ | ł/gh (R frantsesa) | 90 |
| 19 | Cheh/Djeh | ճ | Ճ | č/j | 100 |
| 20 | Men | մ | Մ | m | 200 |
| 21 | Yi/Hee | յ | Յ | y/h edo beste letra batzuekin konbinatuta | 300 |
| 22 | Nu | ն}} | Ն | n | 400 |
| 23 | Sha | շ | Շ | sh/sh | 500 |
| 24 | Vo | ո | Ո | vo/vo or o | 600 |
| 25 | Ch`a | չ | Չ | ch/ch | 700 |
| 26 | Peh/Beh | պ | Պ | p/b | 800 |
| 27 | Jheh/Cheh | ջ | Ջ | j/ch | 900 |
| 28 | Rra | ռ | Ռ | rr/ r | 1000 |
| 29 | Seh | ս | Ս | s | 2000 |
| 30 | Vew/Vev | վ | Վ | v | 3000 |
| 31 | Tiun/Deoon | տ | Տ | t/d | 4000 |
| 32 | Reh | ր | Ր | r | 5000 |
| 33 | C`o/Tzoh | ց | Ց | č/tz | 6000 |
| 34 | Hiun/hyun | ւ | Ւ | w/v edo beste letra batzuekin konbinatuta | 7000 |
| 35 | P`iur/Pure | փ | Փ | p῾/p | 8000 |
| 36 | K`eh/Keh | ք | Ք | q/k | 9000 |
| 37 | Oh | օ | Օ | ō/o | 10000 |
| 38 | Feh | ֆ | Ֆ | f | 20000 |

## Hilabeteak

Armeniar egutegiaren hilabeteak hauek dira:
| 1 | Նավասարդ | Navasard |
| 2 | Հոռի | Hoṙi |
| 3 | Սահմ | Sahm |
| 4 | Տրե | Tre |
| 5 | Քաղոց | K‘ałoc‘ |
| 6 | Արաց | Arac‘ |
| 7 | Մեհեկ | Mehek |
| 8 | Արեգ | Areg |
| 9 | Ահեկան | Ahekan |
| 10 | Մարերի | Mareri |
| 11 | Մարգաց | Margac‘ |
| 12 | Հրոտից | Hrotic‘ |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28251
# Armeniar goi-ordokia

Armeniar goi-ordokia (armenieraz: Հայկական լեռնաշխարհ) edo Armeniar goi-lautada Kaukasiako goi-ordokia da, Kaukaso mendilerroaren hedapena. Gehiengoa Turkian dago baina Armenia osoa, Irango ipar- mendebaldea eta Azerbaijango mendebaldea ere hartzen ditu. 400.000 km²-ko azalera du eta tontorrik garaiena Ararat mendia (5.165 metro) da.
"Burdin Aroko epizentroa", Edengo lorategiaren balizko kokapentzat ere hartu dute.

## Erreferentziak

* ↑ Encyclopædia Britannica. (2007). Armenian Highland. .
* ↑ Dikšit, S. K.. (1960). Introduction to Archaeology. Mosku.
* ↑ W. Willcocks, H. Rassam. Mesopotamian Trade. Noah's Flood: The Garden of Eden. , 459-460 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q211263
* Multimedia: Armenian Highland / Q211263
# Armeniar Eliza Katolikoa

    Ez nahasi Armeniako Eliza Apostolikoarekin.
Armeniar Eliza Katolikoa (armenieraz: Հայ Կաթողիկե Եկեղեցի, translit.: Hay Kat’voghike Yekeghets’i; latinez: Ecclesiae Armenorum) Erromatar Eliza Katolikoa osatzen duten hogeita lau sui iuris elizetako bat da, armeniar tradizio liturgikoari jarraitzen diona eta armeniera klasiko hizkuntza liturgiko gisa erabiltzen duena. Ekialdeko Eliza katoliko hau eliza patriarkal gisa antolatuta dago, Ekialdeko Elizetako Kanonen Kodeko IV. tituluak agintzen duen moduan. Ekialdeko Elizetarako Dikasterioaren ikuskaritzapean dago eta Ziliziako armeniarren patriarka-catholicosa du buru. Gaur egun, Beiruten dago bere egoitza nagusia.
Historikoki armeniar katolikoak Armeniako Eliza Apostolikoaren baitan sortu ziren. Ziliziako armeniarren patriarkatuaren berezko lurraldea Ekialde Hurbilean dago, baina hortik kanpo Egoitza Santuaren mende dauden barruti armeniarrak daude, baita parrokiak eta hainbat herrialdetan sakabanatutako komunitateak ere, apezpiku latindarren jurisdikziopean.

## Erreferentziak

* ↑ Ekialdeko Elizetako Kanonen Kodea, can. 55-150 (Latinez)
* ↑ (Ingelesez) Chow, Gabriel. (2023-01-27). «Armenian Patriarchal See of Cilicia» GCatholic.org.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64842
* Multimedia: Armenian Catholic Church / Q64842
# Auckland Grammar School

Auckland Grammar School (AGS) Zeelanda Berriko eskolarik handien eta zaharrenetarikoa da. Mutilentzako zentroa da bakarrik, 9 eta 13 urte arteko eta maila sozio-ekonomiko altukoentzat. Halaber, ingelesez soilik irakasten dute.
Aucklanden sortu zuten 1868an.
Ikasle ezagunen artean Sir Edmund Hillary dugu.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) AGS-en webgunea
* Datuak: Q37819
* Multimedia: Auckland Grammar School / Q37819
# Auckland City FC

Auckland City Football Club Zeelanda Berriko futbol talde bat da, Auckland hirikoa. 2004an sortu zen arren Ozeania guztiko talderik indartsuena da.

## Palmaresa
### Zeelanda Berrian: 11

* Zeelanda Berriko Liga (8): 2005, 2006, 2007, 2009, 2014, 2015, 2018, 2020.
* Charity Cup (4): 2011, 2013, 2015, 2016

### Nazioartean: 10

* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa (0): hirugarren 2014an.
* Ozeaniako Txapeldunen Liga (9): 2006, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017.
* OFC Presidentearen Kopa (1): 2014.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Webgune ofiziala
* Datuak: Q630544
* Multimedia: Auckland City FC / Q630544
# Auckengill

Auckengill, Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da. John o' Groats udalerritik 6 milia hegoaldera dago, eta Nybster herritik 0,5 milia iparraldera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1851807
* Multimedia: Auckengill / Q1851807
# Auckland uhartea

Auckland uhartea (maorieraz: Mauka Huka) Ozeano Bareko biztanlerik gabeko artxipelago bereko uharte nagusia da. Zeelanda Berriko eremu azpiantartikoaren parte da. UNESCOren Gizateriaren Ondarearen zerrendan sartuta dago eskualdeko beste Zeelanda Berriko uharte Subantartikoekin batera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q758654
# Auckland

Auckland (ingelesez, ˈɔːklənd ahoskatua) edo Tāmaki-makau-rau zein Ākarana (maorieraz) Zeelanda Berriko hiririk handiena da, Ipar Uhartean kokatuta dagoena.
1.440.300 biztanle zituen 2022ko ekainean. Herrialdeko hiriburua Wellington den arren, Auckland hiri handiena da eta hiriburu ekonomikoa ere.
Europar jatorrikoak gehienak diren arren, aniztasuna gero eta handiagoa da, eta asiar biztanleak hiriko biztanleen %31 izatera iritsi ziren 2018an. Atzerrian jaiotako biztanleak ere asko dira, %39a.
Inguruko muinoak oihan tropikalez estalita daude, eta paisaia 53 gune bolkanikoz zipriztindua dago. Hirigunearen erdialdeak istmo estua hartzen du Tasmaniako itsasoko Manukau Harbour eta Ozeano Bareko Waitemata Harbour portuen artean. Bi ozeano desberdinetan portu bana duen munduko hiri bakanetakoa da.

## Klima

Datu klimatikoak (Auckland) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 23.3 | 23.7 | 22.4 | 20.0 | 17.4 | 15.2 | 14.5 | 15.0 | 16.2 | 17.8 | 19.6 | 21.6 | 18.9 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 15.3 | 15.8 | 14.6 | 12.3 | 10.0 | 8.0 | 7.1 | 7.6 | 8.9 | 10.5 | 12.1 | 13.9 | 11.3 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 75 | 65 | 94 | 105 | 103 | 139 | 146 | 121 | 116 | 91 | 93 | 91 | 1240 |
| Eguzki orduak | 229 | 195 | 189 | 157 | 140 | 110 | 128 | 143 | 149 | 178 | 188 | 197 | 2007 |
| Iturria: NIWA Science climate data ||||||||||||||

## Historia

* 1840tik 1865 arte herrialdeko hiriburua izan zen.

## Demografia

"Munduko hiri polinesiarrik handiena" deitzen zaio, Aotearoako maoriez gain, Ozeaniako beste nazio batzuetatik (Cook Uharteak, Niue, Tokelau, Samoa, Tonga) joandako komunitateek biztanleriaren ehuneko adierazgarria osatzen dutelako. Ozeano Bareko uharteetan jatorria dutenak % 14 dira Auckland eskualdean eta % 28 Manukau izeneko udalerrian.

## Erakundeak

* Auckland Grammar School, hiriko eskola zentro ezaguna da.

## Pertsonaia ezagunak

* Edmund Hillary (1919-2008), mendizale eta esploratzailea jaio zen bertan.

## Herri eta hiri senidetuak

Aucklandek honako hiri senidetuak ditu
* Brisbane - Australia
* Guangzhou - Txina
* Ningbo - Txina
* Qingdao - Txina
* Hamburgo - Alemania
* Galway - Irlanda
* Fukuoka - Japonia
* Tomioka - Japonia
* Shinagawa - Japonia
* Kakogawa - Japonia
* Utsunomiya - Japonia
* Busan - Hego Korea
* Pohang - Hego Korea
* Nadi - Fiji
* Taichung - Taiwan
* Los Angeles - Estatu Batuak

## Erreferentziak

* ↑ «Auckland (New Zealand): Statistical Areas - Population Statistics, Charts and Map» www.citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2023-01-08).
* ↑ «New Zealand’s population reflects growing diversity | Stats NZ» www.stats.govt.nz (Noiz kontsultatua: 2023-01-08).
* ↑ NIWA Science. Climate Data and Activities. .
* ↑ «Auckland: Pacific power» New Zealand Herald 2010-12-28.
* ↑ Auckland Council. Auckland International Relations. .

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Auckland hiriko webgune ofiziala
* Datuak: Q37100
* Multimedia: Auckland / Q37100
# Arrasate Telebista

Arrasate Telebista 1990eko otsailaren 13an hasi, eta 2000ko maiatza bitarte, Arrasateko telebista katea izan zen. Euskara hutsean emititzen zuen lehen herri telebista izan zen, AED elkarteak sortuta.
2000. urtean Debagoieneko beste kateekin bat egin eta Goiena Telebista sortu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254087
# Arrasaundi

Arrasaundi Nafarroa Garaiko tontor bat da, Iruñerriko punturik garaiena eta Andimendi mendikatean kokatuta, 1.261 metroko garaiera baitu.