OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kataluniaren independentziari buruzko autodeterminazio erreferendum loteslearen legea

Kataluniaren independentziari buruzko autodeterminazio erreferendum loteslearen legea (katalanez: Llei del referèndum d'autodeterminació vinculant sobre la independència de Catalunya) 2017ko urriaren 1ean Katalunian egin zen independentziari buruzko erreferenduma arautzen duen legea da. Legeak arautzen ditu erreferendumaren egitea, horrek emaitzaren arabera izango dituen ondorioak eta Kataluniako Hautes-Sindikaturaren eraketa. Legearen arabera, "Kataluniako herria subjektu politiko burujabea da eta, izaera horrekin, bere egoera politikoa libre eta demokratikoki erabakitzeko eskubidea du". Katalan herriaren burujabetzaren ordezkaria Kataluniako Parlamentua dela esaten du. 2017ko irailaren 6an onetsi zen, eztabaida parlamentario handi baten ostean.
Legearen arabera 2015eko Kataluniako Parlamentuko hauteskundeetan jasotako agindua da 1978ko Espainiako Konstituzioak ezarritako paktu politikoarekin haustea, Kataluniako Estatutuari buruzko Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren epaiaren ondotik. Legeak nazioarteko zuzenbidea aipatzen du, tartean Nazio Batuen Erakundeak 1966an onetsitako nartutako Giza Eskubideen Nazioarteko Itunak eta 1999/57 Ebazpena.
Legeak ez du gutxiengo parte-hartzerik ezartzen, Veneziako Batzordeak gomendatzen zuen bezala, boikot deialdiak ekiditeko. Baiezko boto gehiago baldin badaude ezezkoak baino, Kataluniako Parlamentuak Kataluniako Errepublika sortzeko prozesu konstituziogilea formalki deituko du.

## Egitura

* Hitzaurrea
* I. ATALA. Legearen xedea
* II. ATALA. Kataluniaren eta bere Parlamentuaren subiranotasunari buruzkoa
* III. ATALA. Autodeterminazio erreferendumari buruzkoa
* IV. ATALA. Erreferendumaren data eta deialdiari buruzkoa
* V. ATALA. Hauteskunde kanpainari buruzkoa
* VI. ATALA. Erreferendumaren bermeei buruzkoa
* VII. ATALA. Hauteskunde administrazioari buruzkoa
* VIII. ATALA. Kontsultak, kexak eta helegiteak
* Xedapen gehigarriak
* Azken xedapenak

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Schreiber, Krystyna. Referendum law based on international treaties justifies unilateral action. (Noiz kontsultatua: 2017-09-06).
* ↑ (Katalanez) Catalonia to declare independence right away if ‘yes’ vote wins October 1 referendum. (Noiz kontsultatua: 2017-09-06).
* ↑ «Catalonia to split from Spain within 48 hours of secession vote - referendum draft bill» Reuters Tue Jul 04 15:49:07 UTC 2017 (Noiz kontsultatua: 2017-09-06).
* 1 2 Berria.eus. «Erreferendumerako Legea onartu du Kataluniako Legebiltzarrak» Berria (Noiz kontsultatua: 2017-09-06).
* ↑ (Katalanez) «La llei de l’1-O: proclamació d’independència si guanya el sí, autonòmiques si guanya el no» Ara.cat (Noiz kontsultatua: 2017-09-06).

## Ikus, gainera

* Kataluniaren independentziari buruzko erreferenduma
* Kataluniako prozesu independentista
* Kataluniaren independentziari buruzko galdeketak

## Kanpo estekak

* Llei del referèndum d'autodeterminació (Katalanez)
* Law on the Referendum on Self-determination (Ingelesez)
* Datuak: Q31856899
# Kataluniaren independentziari buruzko galdeketa Arenys de Munten

Kataluniako independentziari buruzko Arenys de Munteko galdeketa Autodeterminazioaren aldeko Arenyseko Mugimenduak (MAPA) bultzatutako udalerri mailako herri-galdeketa bat izan zen. Galdeketa 2009ko irailaren 13an gauzatu zen Arenys de Munten (Maresme, Katalunia). Galdeketa horretan honako galdera egin zitzaien Arenyseko biztanleei: «Ados al zaude Katalunia zuzenbide Estatu independente, demokratiko eta sozial bat bilakatzearekin, Europako Batasunaren barruan?».
Arenys de Munteko galdeketa Kataluniako independentziari buruzko lehenengo herri galdeketa izan zen, baina atzetik 300 udalerritan antzeko ekimenak burutu zituzten 2009ko amaieratik 2010 bitartean.
Nahiz eta guztiz sinbolikoa izan, Kataluniako eta Espainiako politikan berebiziko eragina izan zuen. Aldi berean Espainiako Gobernuak ekintza hau oztopatzen eta ilegalizatzen berebiziko ahaleginak egin zituen.

## Emaitzak

2009ko irailaren 13ko independentziari buruzko galdeketa :
| Bozka aukerak | Bozka aukerak | Botoak | Portzentaia |
| Bai | Bai | 2.569 | %96,2 |
| Ez | Ez | 61 | %2,3 |
| Zuri | Zuri | 29 | %1,1 |
| Baliozko botoak | Baliozko botoak | 2.659 | %99,6 |
| Bozka baliogabeak | Bozka baliogabeak | 12 | %0,4 |
| Guztira | Guztira | 2.671 | %100 |
| Parte hartzea | Parte hartzea | %41,0 | %41,0 |
| Hautesleak | Hautesleak | 6.517 | 6.517 |
| Iturria: Llibertat.cat, 3cat24.cat ||||

## Beste udalerri batzuetan

Epeka, 300 udalerri baino gehiagotan antolatu dituzte ezaugarri bereko erreferendumak:
* 2009ko irailaren 13an: Historiako lehenengo erreferenduma Arenys de Munten.
* 2009ko irailaren 12an bigarren herri kontsulta Sant Jaume de Frontanyàn eta hurrengo egunean Katalunia osoko beste 166 udalerritan.
* 2010eko otsailaren 28an: Hirugarren epea, 80 udalerritan kontsulta eginez.
* 2010eko apirilaren 24an Esparregueran eta biharamunean 210 udalerritan, bai eta Kataluniatik kanpo ere (Herbehereak, Irlanda, Quebec, Suitza eta Hanburgon).
* 2010eko maiatzaren 30ean: Sabadellen.
* 2010eko ekainaren 20an: Bosgarren epea 48 udalerritan.
* 2010eko uztailaren 18an: Puigcerdàn eta Mollet de Peraladan.
* 2010eko abuztuaren 26an: Bell-lloc d'Urgellen.
* 2010eko urrian: Tarragona, Rubí eta Gavàn, baita AEBetan ere.
* 2011ko apirilaren 10ean: Bartzelonan.

## Erreferentziak

* ↑ Galdeketan erabilitako protokoloa
* ↑ http://www.vozbcn.com/2011/07/29/82383/tribunal-referendo-arenys-ilegal/
* ↑ http://www.elperiodico.com/es/politica/20090912/el-alcalde-de-arenys-de-munt-denuncia-grabaciones-ocultas-dentro-del-consistorio-96632
* ↑ http://www.rtve.es/noticias/20090914/chacon-sobre-referendo-arenys-munt-cataluna-no-independentismo-ultraderecha/292237.shtml

## Ikus, gainera

* Kataluniaren independentziari buruzko galdeketak

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Galdeketaren antolatzaileen webgunea
* Datuak: Q2470836
# Kataluniarako Iniziatiba Berdeak - Ezker Batua eta Alternatiboa

Iniciativa per Catalunya Verds - Esquerra Unida i Alternativa (ICV-EUiA) (euskaraz Kataluniarako Iniziatiba Berdeak - Ezker Batua eta Alternatiboa) Iniciativa per Catalunya Verds eta Esquerra Unida i Alternativa alderdiek osatutako koalizioa bat da. Elkarrekin 2003ko Kataluniako hauteskundeetatik aurrera aurkeztu izan ohi dira. Euren ideologia Ekosozialismoa, sozialismoa, feminismoa eta komunismoan oinarritzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q136723
# Kazuhisa Irii

Kazuhisa Irii (japonieraz: 入井 和久, Irii Kazuhisa, 1970eko urriaren 18a -) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Honda FC, Kashima Antlers eta Kashiwa Reysol.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1825261
# Kazuhisa Kawahara

Kazuhisa Kawahara (japonieraz: 河原 和寿, Kawahara Kazuhisa, 1987ko urtarrilaren 29a -) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata, Tochigi SC, Oita Trinita eta Ehime FC. 2007ko sub-20en Munduko Futbol Txapelketan ere parte hartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ FIFA

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q763983
# Kazuhisa Kono

Kazuhisa Kono (japonieraz: 河野 和久, Kono Kazuhisa, 1950eko abenduaren 30a -) Japoniako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1974 | 1 | 0 |
| Guztira | 1 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* Datuak: Q675087
# Kazuhiro Suzuki

Kazuhiro Suzuki (japonieraz: 鈴木 和裕, Suzuki Kazuhiro, 1976ko azaroaren 16a -) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Ichihara, Kyoto Purple Sanga eta Mito HollyHock. 1995eko sub-20en Munduko Futbol Txapelketan ere parte hartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ FIFA

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1574414
# Kazuhisa Iijima

Kazuhisa Iijima (japonieraz: 飯島 寿久, 1970eko urtarrilaren 6a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight, Kawasaki Frontale eta Avispa Fukuoka.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1185628
# Kazuhito Kishida

Kazuhito Kishida (japonieraz: 岸田 和人, 1990eko apirilaren 3a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Renofa Yamaguchi FC.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11475967
# Kazuhiro Ogura

Kazuhiro Ogura (japonieraz: 小倉 一浩, 1972ko maiatzaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11458903
# Kazuhiro Sato

Kazuhiro Sato (japonieraz: 佐藤 和弘, 1990eko irailaren 28a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Zweigen Kanazawa.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q17158986
# Kazuhisa Hamaoka

Kazuhisa Hamaoka (japonieraz: 濱岡 和久, 1981eko otsailaren 28a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita eta Ehime FC.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3246116
# Kazuhito Esaki

Kazuhito Esaki (japonieraz: 江﨑 一仁, 1986ko urriaren 31 - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama eta Blaublitz Akita.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q6381487
* Multimedia: Kazuhito Esaki / Q6381487
# Károly Németh

Károly Németh (Páka, 1922ko abenduaren 14a – Budapest, 2008ko martxoaren 12a) hungariar politikaria izan zen. Hungariako estatuburua izan zen 1987tik 1988ra.
Elikagaien industrian harakin-lanetan hasi zen. 1945etik Hungariako Alderdi Komunistako kide izan zen. Alderdiko batzorde nagusiko kide izan zen, eta Nekazaritza Saila zuzendu zuen. Politburoko kide eta alderdiko batzorde nagusiko idazkari ere izan zen, bai eta parlamentuko diputatu ere.
1985eko martxoan, egoera ekonomiko zail baten erdian, alderdiaren batzorde zentraleko idazkariorde nagusi izendatu zuten. 1987ko ekainean, Hungariako Herri Errepublikako Presidentetza Kontseiluko presidente bihurtu zen, eta urtebete geroago kargua utzi zuen.
* Datuak: Q256990
* Multimedia: Károly Németh / Q256990
# Kápolnásfalu

Kápolnásfalu ("kapera duen herria" esan nahi duena; errumanieraz: Căpâlnița) Errumaniako udalerri bat da, Hargita konderrian. 2.036 biztanle ditu, 26,5 kilometro koadroko luze-zabalean banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Kápolnásfalu

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q5063800
* Multimedia: Căpâlnița, Harghita / Q5063800
# Károly Huszár

Károly Huszár, Károly Schorn jaioa (Viena, 1882ko irailaren 10a – Budapest, 1941ko urriaren 27a) hungariar politikaria izan zen. Hungariako estatuburu eta lehen ministroa izan zen 1919tik 1920ra.
Irakasle izateko ikasi zuen eta 1903tik nekazari sozialista kristauen mugimenduan parte hartu zuen. 1910 eta 1918 artean Alderdi Nazional Kristauaren diputatua izan zen Hungariako parlamentuan eta Néppart egunkariko editore burua izan zen. Boluntario borrokatu zuen Austria-Hungariako armadan Lehen Mundu Gerrako hainbat frontetan. János Hadiken gobernuan Hezkuntza eta Erlijioen ministroa izan zen.
1919ko martxoan atxilotu zuten Hungariako Sobietar Errepublika ezarri ondoren, eta gero Vienan erbesteratu zen. Sobietar Errepublika amaitu ondoren, Hezkuntza eta Erlijio ministro izan zen berriro István Friedrichen gobernuan 1919ko abuztutik azarora bitartean.
1919ko azaroaren 14an koalizio gobernua osatu zuen. 1920ko urtarrilean, jabe txikien alderdiak irabazi zituen hauteskundeak ospatu ziren, monarkiaren berrezarpenaren aurkakoa zena. Martxoan Miklós Horthy erreinuko erregeorde bihurtu zen.
Huszárreko gobernuak Parisko Bake Biltzarran parte hartu zuen. 1920ko martxoan dimisioa eman zuen, bake-ituna ez sinatzeko.
1920tik 1928ra Batzar Nazionaleko diputatu eta presidenteorde izan zen. 1928 eta 1934 artean Gizarte Segurantzako Institutu Nazionaleko presidentea izan zen.
* Datuak: Q546153
* Multimedia: Károly Huszár (politician) / Q546153
# Károly Morvay

Károly Morvay (Budapest, Hungaria, 1943ko martxoaren 27a) hungariar filologo eta unibertsitate irakaslea da. Daniela Grau politikari eta ekintzaile katalanarekin ezkonduta dago, eta gaur egun Elnen bizi da.
Batez ere katalan hizkuntza eta kultura ikertzen eta sustatzen aritu da Hungarian. Horrez gain, euskarari buruzko zenbait lan idatzi ditu.

## Lanik aipagarrienak
### Gramatika

* DUK: Rövid baszk nyelvtan — Euskal gramatika llaburra (2007, L'Harmattan, ISBN 978-963-236-058-4)

### Hiztegigintza

* Diccionari català-hongarès — Katalán-magyar kéziszótár (1990, Diccionaris Enciclopedia Catalana, ISBN 978-84-7739-062-6) - Egilekidea: Kálmán Faluba
* Diccionari hongarès-català — Magyar-katalán kéziszótár (1996, Diccionaris Enciclopedia Catalana, ISBN 84-412-2584-2) - Egilekideak: Kálmán Faluba, László Major, Ignasi Bou Palmés eta Ildikó Szijj
* Els Bons usos es perden: petit diccionari fraseològic cerdanià(2012, Institut d'Estudis Catalans)
* DUN: Magyar-baszk szószedet - Hungariera-euskara hiztegi txikia (2016, L'Harmattan) - Egilekideak: Izaskun Perez Gonzalez eta Oxel Uribe-Etxebarria Lete

## Erreferentziak

* ↑ (Katalanez) Institut de Projecció Exterior de la Cultura Catalana. (2012). (pdf) BIOGRAFIES GUARDONATS 2012 - XXIV PREMIS JOSEP MARIA BATISTA I ROCA, MEMORIAL ENRIC GARRIGA TRULLOLS. (Noiz kontsultatua: 2016-09-22).
* Datuak: Q26482520
# Kányád

Kányád (errumanieraz: Ulieș) Errumaniako udalerri bat da, Hargita konderrian. 1.068 biztanle ditu, 65,29 kilometro koadroko luze-zabalean banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Kányád Székelydálya Jásfalva Ége Miklósfalva Abránfalva Petek Homoródszentlászló

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5058039
* Multimedia: Ulieș, Harghita / Q5058039
# Kármánen lerroa

Hegazkintza eta astronautikaren alorrean, atmosfera eta kanpo-espazioaren arteko muga zehazten duen lerroa da. Nazioarteko Aire-nabigazio Federazioak (FAI) onartzen duen definizioa da honako hau. Erakunde honek astronautika eta aeronautikaren inguruko legeak araupetzen ditu eta diziplina honetan hausturiko markak ikuskatzeko arduraduna da. FAIk astronautikoa deritzo Kármán lerrora arte burututako hegaldiari eta astronautikoa lerroaz gaindiko hegaldiei. Theodor von Kármán (1881-1963) ingeniari eta fisikari hungariar-estatubatuarrak izena eman zion lerro honi. Kármánek aire-nabigazioan eta astronautikaren alorrean lehenengo ikerkertak burutu zituen. Hungariarrak zehaztu ahal izan zuen zein altitudean atmosfera meheagoa bihurtzen den aire-nabigazioaren interesetarako. Izan ere, puntu honetan ibilgailuek abiadura orbitala baino azkarrago bidaiatu beharko lukete aerodinamika nahikoa izateko euren buruak eutsi zezaten. Kármánek gune hau itsas-mailatik 100km-ra finkatu zuen eta bertan atmosfera hain mehea bihurtzen da, ezen aireontzi berak hegorik ezta helizerik ere ez duen behar hegan egiteko. Beraz, behin aireontziek abiadura orbitalak bezain azkar bidaiatzen dutenean beste-nolako indarrak erabil ditzakete euren pisua higiarazteko. Altitude honetan atmosferaren bataz besteko presioa 3.2 × 10−2 Pa-koa da eta dentsitatea 5.6 × 10−7 kg m−3
Hala ere, gaur egun ez dago mundu-mailan onarturiko definiziorik aire-espazioa eta kanpo-espazioaren arteko muga zehazteko.

## Erreferentziak

* ↑ FAI
* ↑ International Law: A Dictionary, by Boleslaw Adam Boczek; Scarecrow Press, 2005; page 239: <<The issue whether it is possible or useful to establish a legal boundary between airspace and outer space has been debated in the doctrine for quite a long time. . . . no agreement exists on a fixed airspace - outer space boundary . . .>>.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q275565
# Katu jendea

Katu jendea Eider Rodriguezek 2010 urtean argitaratutako liburua da. Horrekin 2008ko Igartza saria irabazi zuen.

## Kanpo estekak

* Katu jendea, Gizapedian.
* Datuak: Q57673445

## Erreferentziak

* ↑ Berria.eus. «Eider Rodriguezen 'Katu jendea' egitasmoak irabazi du Igartza saria» Berria (Noiz kontsultatua: 2018-10-26).
# Katua eta sagua

Katua eta sagua (Katz und Maus) Günter Grass idazle alemaniarrak 1961ean argitaratutako eleberria da. "Danzig trilogia" osatzen du "Latorrizko danborra" eta "Zakur urteak" liburuekin batera.

## Argumentua

Liburuak Joachim Mahlke (Mahlke Handia) gaztearen bizitza azaltzen digu. Hau, bere lagun eta ikaskideekin batera, bizitza normala izaten saiatzen da, Bigarren Mundu Gerrak kutsatutako giro batean, nahiz eta gerra urrun egon oraindik.
Gazteek urperatutako ontzi baten bizkarrean aurkitzen dute bere olgeta-gunea, baita han gizontzen hasi ere. Han Mahlkek, zeinak oso zintzur-sagar handi eta mugikorra zuen, sagu bat bezala, erakustaldiak egiten zituen bere murgiltzeekin, eta behin eta berriro sartzen zen ontzian altxor txiki batzuk ekartzen. Hala ere, gerrak gazteak harrapatu zituen azkenean eta Mahlkek bere balentriak errepikatu beharko ditu guda-zelaian.

## Kanpo estekak

* "Katua eta sagua" irakurtzeko on-line (Armiarma)
* Datuak: Q1736859
# Katuaren fuga

Fuga G minorren (K. 30, L. 499) edota Katuaren fuga (italieraz Fuga del gatto), Domenico Scarlatti italiar musikagilearen mugimendu bateko klabizenbalo sonata bat da.
Musikalanaren ezizena musikagileak ez zuen inoiz erabili izan, XIX. mendearen hasieran sortua baita, orduan sortutako kondairaren arabera, Scarlattiren Pulcinella izeneko katuak musikagilearen mklabizenbaloaren teklatutik igarotzean sortutako ausazko doinuak Scalattiren arreta piztuarazi eta ausazko nota horietan oinarrituz musikalan osoa garatu omen zuen. Hortaz, XIX. mendean zehar, musikalan hau eskeinitako kontzertuetan katuaren fuga ezizenarekin aurkeztu eta ezizenak ospea bereganatu zuen.

## Kanpo estekak

* Katuaren fuga musikalana entzungai. Youtube.com
* Datuak: Q3408309
* Multimedia: Cat's fugue / Q3408309
# Katu beltz

Katu beltza antzinatik magikoa bezala hartuta izan da. Dena dela, animaliaren balorazio ez da beti berdina izan: Antzinako Egipton orokorrean animalia sakratutzat hartzen zen bitartean, gaur egun, mendebaldeko herrietan zorteko txarreko eramailetzat ezagutzen da.

## Antzinako Egiptoan

Katuak Bastet jainkosaren gurtzarekin lotzen zen. Sakratuak ziren.

## Erdi Aroan

Erdi Aroan katu beltzak sorginekin lotzen ziren. Kondaira askotan katu beltzak, berez, sorginak ziren, magiaren bidez animaliak bihurtuta. Horregatik, katuak orrokorrean eta beltzak bereziki, ehizatzen ziren eta akabatzen ziren, sarritan modu krudeletaz, bizirik erreak, buruak moztuta...

## Ingalaterrako Viktoriar Aroa

Garai horretan katu beltza ikustea zantzu ona izan zitekeen, bereziki ezkonberrien kasuan. Katu beltzak prosperitatea zekarren. Arrantzaleen eta marineleen artean, bestetik, itsasontzian katu bat eramatea gauza ona zen, zorte ona erakartzen zuelako. Eta haien etxeetan ere ohikoa zen katu beltza izatea gizonen buelta ziurtatzeko.

## Anarkosindikalismoaren ikurra

Orokorrean anarkismo eta bereziki anarkosindikalismoa katu beltza sinbolotzat hartu du. Katu hau ileak puntan erakusten ditu. Industrial Workers of the World (IWW) sindikatuaren Ralph Chaplinek katu horren irudiarekin greba basatiak, sabotajeak eta muturreko sindikalismoa adierazi nahi zuen.

## Erreferentziak

* ↑ http://sobreleyendas.com/2008/07/29/gatos-negros-mitos-y-supersticiones/

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz): Katu beltzen inguruko kondairak.
* Datuak: Q1327677
* Multimedia: Black cats / Q1327677
# Katu botaduna

Katu botaduna edo Katu oskiduna Europako herri ipuin bat da, Charles Perrault frantses idazleak bildua bere 1697. urteko Contes de ma mère l'Oye (euskaraz: «Nire antzara amaren ipuinak») ipuin liburuan, Le Maître chat («Katu Maisua») izenez. Lehenago, 1634. urtean, Giambattista Basile italiar idazleak ere bildu zuen, Cagliuso izenburuarekin.
Euskaraz, Susaetak Haurrentzako liburuak bere bildumarako argitaratu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ editorialsusaeta.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11834
* Multimedia: Puss in boots / Q11834
# Katua Usategian

Katua Usategian (ingelesez: Cat Among the Pigeons) Agatha Christiek idatzitako eleberri bat da. 1959an argitaratu zen. Hercule Poirot detektibe ospetsua eleberri honetan ere agertzen da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ramateko sultanerrian gertatutako iraultza dela eta, Ali Yusuf printzeak bere hegazkin-pilotu ingelesarekin ihes egin behar du. Bere familiaren bitxi baliotsuak pilotuaren esku utzi behar izan ditut. Bitxi horiengatik, hilketa batzuk gertatzen dira Ingalaterrako Meadowbank neskentzako ikastetxean.

## Pertsonaiak

* Ali Yusuf printzea: Ramateko printzea, matxinada batean tronutik kendua.
* Bob Rawlison: hegazkin-pilotu ingelesa, Ali Yusufen adiskide mina.
* Joan Sutcliffe: Bob Rawlisonen arreba.
* Jennifer Sutcliffe: Joan Sutclifferen alaba eta Meadowbank ikastetxeko ikaslea.
* Julia Upjohn: Meadowbank ikastetxeko ikaslea.
* Honoria Bulstrode: Meadowbank ikastetxearen sortzailea eta hango zuzendaria.
* Miss Chadwick: Meadowbank ikastetxearen beste sortzailea eta hango irakaslea.
* Eleanor Vansittart: Meadowbank ikastetxeko zuzendariordea eta irakaslea.
* Grace Springer: Meadowbank ikastetxeko irakaslea.
* Angèle Blanche: Meadowbank ikastetxeko irakaslea.
* Ann Shapland: Honoria Bulstroderen idazkaria.
* Adam Goodman: Meadowbank ikastetxeko lorezain gaztea.
* Hercule Poirot: detektibe belgikar ospetsua. Julia Upjohn neskak laguntza eskatzen dio.
* Kelsey inspektorea: Meadowbank ikastetxeko gertakariak ikertzeko ardura duen inspektorea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q914197
# Khestu

Khestuak edo kherestuak, nagusia eta mutila, Zuberoako maskaradetako bi pertsonaia dira. Ez dago garbi gorrien edo beltzen taldekoak diren. Lanbidez zikiratzaileak dira, eta zamalzaina zikiratzea da haien joküa. Makila bizkarrean zeharka dutela ibiltzen dira, eta bearneraz solas egiten dute.

## Erreferentziak

* ↑ Marsan, Geneviève. Negutik udaberrira: ohiko ihauteak Pirinioetan. Maskarada Zuberoan. Itzultzailea: Jean-Louis Davant, euskonews.eus (Noiz kontsultatua: 2023-2-17).
* ↑ Bedaxagar, Marcel, Lajoux, Jean Dominique, Truffaut, Thierry, Fourquet, François, Fernandez de Larrinoa, Kepa. Maskaradak: Xiberoko herri ihauteriak. carnivalkingofeurope.it (Noiz kontsultatua: 2023-2-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261450
# Khersongo Nazioarteko Aireportuko aire-erasoa

Khersongo Aireportuaren aurkako aire-erasoa 2022ko martxoaren 16an gertatutako aire-eraso bat izan zen, Errusiak Ukraina inbaditu zuenean, Kherson hirian kokaturiko Khersongo Nazioarteko Aireportuaren aurkakoa. The Wall Street Journal egunkariak jakinarazi zuenez, "Ukrainak aire-eraso bat egin zuen Khersongo aireportuaren aurka, Errusiako aire-base bat [z]ena". Egunkarian agertzen zenez, "[aireportuko] pistaren satelite bidezko irudiek zazpi helikoptero errusiar suntsitu edo kaltetu erakutsi zituzten, horietako batzuk sutan bilduta."

## Testuingurua

Khersongo guduaren testuinguruan, indar errusiarrek Khersongo Nazioarteko Aireportua hartu eta aire-base gisa erabiltzen hasi ziren.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Trofimov, Alan Cullison, Isabel Coles and Yaroslav. (2022-03-17). «Ukraine Mounts Counteroffensive to Drive Russians Back From Kyiv, Key Cities» Wall Street Journal ISSN 0099-9660. (Noiz kontsultatua: 2022-03-18).
* ↑ «Russia claims to have besieged Ukraine's Kherson, Berdyansk | Daily Sabah» web.archive.org 2022-02-27 (Noiz kontsultatua: 2022-03-18).
* ↑ (Ingelesez) «Russian forces advance on Kyiv: fighting on fourth day of invasion» the Guardian 2022-02-27 (Noiz kontsultatua: 2022-03-18).
* ↑ (Ingelesez) «Russia says it "blocks" Ukraine's Kherson, Berdyansk - RIA» Reuters 2022-02-27 (Noiz kontsultatua: 2022-03-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111269794