# Sasha Waltz

Sasha Alexandra Waltz (Karlsruhe, Alemania, 1963ko martxoaren 8a) alemaniar koreografoa, dantzaria eta opera-zuzendaria da, Europako koreografo berritzaileenetako bat, Sasha Waltz & Guests dantza-konpainiako burua eta Berlin State Balleteko zuzendari-kidea.

## Biografia

Sasha Waltz bost urterekin hasi zen dantzan, Waltraud Kornhaasekin, Mary Wigmanen ikaslearekin Karlsruhen. 1983tik 1986ra, Amsterdamen ikasi zuen School for New Dance Development, eta, ondoren, New Yorken, Pooh Kaye, Yoshiko Chuma eta Lisa Krausekin lan egin zuen. Garai horretan, Tristan Honsinger, Frans Poelstra eta Mark Tompkins izan zituen laguntzaile.
Berlinera itzuli zenean, 1992an bere lehen koreografia garrantzitsua sortu zuen, Dialoge. Hurrengo urtean, Jochen Sandigekin, bere konpainia propioa sortu zuen, Berlinen kokatutako Sasha Waltz & Guests, eta Travelogue I - Twenty tono Eight lan fundatzailea sortu zuen, Nasser Gousset-ekin dantzatu zuena eta bere post-antzerkiaren lehen trilogiaren hasiera markatu zuena. 1996an, Sophiensιle kultura-zentroa sortu zuen, Berlinen (Mitte), Europa mailako erreferente gunea. Urte horietakoak dira Na Zemlje (1998), Dialoge 99/Y eta Dialoge 99/II ekoizpenak, Berlingo museo judurako.
1999tik 2004ra, Berlingo Schaubühne am Lehniner Platz zuzendu zuen, Jens Hillje eta Thomas Ostermeier eszena-zuzendariarekin batera. Urte horietan nazioartean ospe handia izan zuen, eta bigarren trilogia egin zuen, Körper, S eta noBody piezekin. Azken pieza hori Aita Santuen Jauregiko patioan aurkeztu zen 2002ko Avignongo Jaialdian.
2005etik aurrera, lehen opera estreinatu zuen, Dido & Aeneas, Staatsoper Unter den Linden-eko Akademie für Alte Musik-ekin, eta Schaubühne-rekin lankidetzan jarraitu zuen, konpainia independente gisa, Gezeiten estreinatu zen 2006an. Hèctor Berliozen Romeo eta Julieta koreografiatu zituen Parisko Operaren Balleterako 2007an. Urte berean «urteko koreografo» izendatu zuen Ballet-Tanz aldizkariak.
2009ko martxoan, Sasha Waltz & Guests enpresak Dialoge 09 - Neues Museum aurkeztu zuen Berlingo Neues Museum-en, 10 urteko lanen ondoren berriro ireki baino hilabete batzuk lehenago.
2012. urtean Loreen Merkatua aurkeztu zuen Sasha Waltz konpainiarekin, Juan Kruz Garaio Esnaolak sortutako lana, konpainiako dantzari eta laguntzaile artistiko estua.
2017an, 25 urte betetzear zituela, Kataluniako Antzoki Nazionalean, Bartzelonan, Kreatur lana aurkeztu zuen, 14 dantzarirekin. Ikuskizun horrek koreografioaren jatorrira itzultzea esan nahi du, beste forma artistiko batzuekin elkarrizketa bilatzen ari zela: mugimendua, hitza, musika, arte plastikoak, eszenografia, etab. Iris van Herpen moda-diseinatzaileak, Urs Schönebaum argitzaileak eta Soundwalk Collective musika-taldeak hartu zuten parte ikuskizunean.
2019tan Berlingo Ballet Nazionala zuzentzen hasi zen Johannes Öhmanekin, eta Nacho Duatorekin.

## Koreografia nagusiak

| 1992 : Dialoge 1993 : Travelogue I - Twenty to Eight 1994 : Tears Break Fast 1995 : All Way Sis Steps 1996 : Albereda de les cosmonautes 1997 : Zweiland 1998 : Na Zemlje 1999 : Dialoge 99/II , Berlingo Juduen Museoan Museu 2000 : Körper 2000 : S 2002 : noBody 2003 : Insideout 2004 : Impromptus 2005 : Dido i Enees Henry Purcell-ena | 2005 : Gezeiten 2005 : Fantasie i Fugue a tres 2006 : Solo für Vladimir Malakhov 2006 : Dialoge 06 - Radiale Systeme 2006 : Dialoge Chiostro di San Martino 2007 : Medeamaterial sobre una música de Pascal Dusapin 2007 : Romeu i Julieta d'Hector Berlioz per l'Òpera de París 2009 : Dialoge 09 al Neues Museum 2010 : Matsukase, posada en escena de l'òpera de Toshio Hosokawa 2011 : Continu 2013 : La consagració de la Primavera, Ígor Stravinskiren musika |

## Sariak eta aintzatespenak

* 2007an «Urteko koreografo» izendatu zuen Ballet-Tanz aldizkariak
* 2008: Europa Antzerki Errealitate Berrien X. Saria
* 2009: Arteen eta Letren Ordenaren intsignia ofiziala

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Sasha Waltz» Teatro Real (Noiz kontsultatua: 2024-05-16).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La danza salvaje de Sasha Waltz» ELMUNDO 2019-04-04 (Noiz kontsultatua: 2024-05-16).
* 1 2 Pourquoi le tombeau de Juliette est une boîte à musique dans le Journal de l'opéra de Paris, núm.16 sept-oct 2007, p.15.
* ↑ Llibret de l'espectacle Travelogue - Twenty to Eight presentat al Théâtre de la Ville el 20 de maig de 2008.
* 1 2 3 Sasha Waltz & Guests. körper. Teatre Lliure desembre de 2006.
* ↑ Panorama de la danse contemporaine. 90 chorégraphes, per Rosita Boisseau, Edicions Textuel, París, 2006, p. 599. (en francès)
* ↑ Article sobre noBody dins l'Humanité (en francès)
* ↑ El Mercat coprodueix, amb la companyia Sasha Waltz, la peça ‘casi’. 13 de febrer de 2012.
* ↑ Guntín, Ester. Les criatures de Sasha. Núvol. L'apuntador.
* ↑ Marimon, Sílvia. (28/09/2017). «La societat pertorbada de Sasha Waltz arriba al TNC» ara.cat.
* ↑ Palmares. .
* ↑ Discours de Christine Albanel prononcé à l'occasion de la remise des insignes d'Officier dans l'ordre des Arts et des Lettres à Sasha Waltz.. Govern Francès Ministeri de Cultura 27 d'abril de 2009.

## Kanpo estekak

* Sasha Waltzen leku ofiziala Artxibatua 2007-07-12
* Datuak: Q444559
* Multimedia: Sasha Waltz / Q444559