OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Torrelavega

Torrelavega (Torlavega montañeraz) Kantabriako udalerria da. 2008ean 55.910 biztanle zituen eta 35,5 km²-ko azalera du.

## Demografia

Bilakaera demografikoa :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2010 |
| 7.777 | 9.574 | 12.960 | 15.933 | 19.315 | 23.728 | 31.021 | 42.945 | 55.786 | 59.997 | 56.198 | 55.888 |

## Torrelavegar ezagunak

* Oscar Freire (1976 - ), txirrindularia.
* Julio Abascal Gonzalez (1956), informatikaria eta ikertzailea.

## Ikus, gainera

* Kantabriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Torrelavegako Udalaren webgunea
* Datuak: Q494693
* Multimedia: Torrelavega / Q494693
# Torrelacárcel

Torrelacárcel Teruelgo udalerria da, Comunidad de Teruel eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 231 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Teruelgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1650815
* Multimedia: Torrelacárcel / Q1650815
# Torrelaguna

Torrelaguna Madrilgo Erkidegoko udalerria da, Sierra Norte de Madrid eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.853 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Madrilgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1641236
* Multimedia: Torrelaguna / Q1641236
# Torrejón del Rey

Torrejón del Rey Guadalajarako udalerria da, Campiña del Henares eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.826 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q748951
* Multimedia: Torrejón del Rey / Q748951
# UPV (argipena)

UPV siglak esanahi zenbait ditu:
* UPV, Universitat Politècnica de València edo Valentziako Unibertsitate Politeknikoa;
* UPV/EHU edo Euskal Herriko Unibertsitatea (gaztelaniaz, «Universidad del País Vasco»).
# UROVESA

UROVESA (URO Vehículos Especiales S.A.) galiziar automobil-egile eta defentsa-kontratista da, Santiago de Compostelan egoitza duena. Tona eta edukiera handiko ibilgailu berezien eraikuntzan espezializatua, zehazki, lur orotako ibilgailuak eta kamioiak, sorreratik, Espainiako Indar Armatuen defentsa-kontratista nagusietako bat izan da.
Enpresak uroari (bos taurus primigenius) zor dio izena. Espezie horretatik datoz gaur egungo behi-aziendaren ia etxe-arraza guztiak.

## Egungo modeloak
### Zibilak
#### Ibilgailu arinak

* TT URO VAMTAC

#### Kamioiak

* K3-24.14&16 (Euro 3)
* K6-25.14&16 (Euro 6)
* K5-30.14&16 (Euro 6)

### Militarrak

* URO VAMTAC S3
* URO VAMTAC ST5
* URO VAMTAC SK-95
* K3-24.14&16

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Urovesa, el rey de los todoterrenos militares, gana 5 millones y prevé aumentar un 30% su negocio» Economía Digital.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Así trabaja la factoría gallega de defensa» La Voz de Asturias 2022-03-27.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3327068
* Multimedia: UROVESA / Q3327068
# UR (musika taldea)

UR, Azkoitian sortutako rock, soul eta funk musika taldea da.

## Biografia

Urtzi Azkue Azkoitian bizi den leioarra da. COVID-19 pandemiak eragindako itxialdi garaian terapia gisa abesti batzuk konposatu zituen eta David Gorospe zarauztarra eta André Canto brasildarra gehitu zitzaizkionean UR proiektua sortu zuten. 2021. urtean Baleak diskoa atera dute. Momentuz webgunean ezarri dute, soporte fisikorik gabe. Abestiak euskaraz eta ingelesez eginak daude. Kontzertuak emateko teklatuak gehitzeko asmoa dute.

## Diskografia

* Baleak (2021, autoekoizpena)

## Erreferentziak

* ↑ SA, Baigorri Argitaletxea. (2021-02-13). «Atlantikoaren bi aldeak elkartuta, UR taldearen «Baleak» agertu da» GARA (Noiz kontsultatua: 2021-03-07).
* ↑ «Urtzi Azkue: "Abesti guztiak 'groove' erakoak dira, dantzagarriak eta alaiak"» Urola Kostako Hitza 2021-02-17 (Noiz kontsultatua: 2021-03-07).
* ↑ «Baleak» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2021-03-07).

## Kanpo estekak

* https://web.archive.org/web/20210923181848/https://urmusika.eus/
* Datuak: Q105805514
# USA (argipena)

USA, United States of America (euskaraz: Amerikako Estatu Batuak, AEB), Ipar Amerikako errepublika federala da.
Horrez gain, USA hurrengoa izan daiteke:
# URO VAMTAC

URO VAMTAC (Vehículo de Alta Movilidad Táctico) 4×4 helburu anitzeko ibilgailu militarra da, UROVESAk Santiago de Compostelan ekoizten duena. Estatubatuar Humveeren kontzeptuan oinarrituta, hamabost urte geroago garatu zutenez, teknologia garatuagoa erabiltzen du. Gaur egun Espainiako Indar Armatuen hornidura-ibilgailua da.
Lur orotako prestazioek eta mugikortasun handiko ezaugarriek aparteko gaitasuna ematen diote oso eremu malkartsuetan eta karga betean abiadura handietan mugitzeko. VAMTAC Afganistanen, Iraken, Kosovon, Kongoko Errepublika Demokratikoan edo Libanon egon da zerbitzuan, Espainiako Indar Armatuek edo Portugal, Errumania eta Maroko bezalako beste batzuek erabilita.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1523687
* Multimedia: URO VAMTAC / Q1523687
# USA Network

USA Network NBCUniversal Streaming and Division-ren NBCUniversal Comcast-en filiala den kable bidezko kanal estatubatuarra da. Jatorriz 1977an sortu zen Madison Square Garden Sports Network izenarekin, kable bidezko telebistako lehen kate nazionaletako bat bezala, 1980an USA Network berriro abiarazi aurretik.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) USA Network-en webgune ofiziala
* Datuak: Q248713
* Multimedia: USA Network / Q248713
# USA Today

USA Today estatubatuar egunkaria da, egunero Virginian argitaratua. Haren lehiakide nagusia New Yorkeko The Wall Street Journal da eta egunero 1,8 milioi ale saltzen dituenez, Estatu Batuetako bigarren egunkaririk salduena da.
Egun, aleak $ 1 bat balio du.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Egunkariaren webgunea
* Datuak: Q39681
* Multimedia: USA Today / Q39681
# USB hub

USB hub bat USB portu bakar batetik beste zenbait izatea ahalbidetzen duen gailua da. Entxufeen ordez USB portuak komunikatzen dituen lapur bat dela esan liteke. Orokorrean ordenagailura konektatzeko kable bat izaten dute alde batean, eta USB sarrera batzuk bestean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q850053
* Multimedia: USB hubs / Q850053
# URI

URI edo Uniform Resource Identifier (euskaraz: Baliabide Identifikatzaile Uniformea), baliabide bat identifikatzeko erabiltzen den testu labur bat da (sintaxi jakin bati jarraitzen dio), sare batean eskuragarri dagoen edozein baliabide (zerbitzua, orria, dokumentua, helbide elektronikoa, entziklopedia...) akatsik gabe identifikatzen duena. Sintaxi hori rfc2396 dokumentuan aurki daiteke.
URI bat URL bat (normalean web-helbideetara jotzen duena) edo URN bat izan daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Learning SPARQL [Book»] www.oreilly.com (Noiz kontsultatua: 2023-07-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61694
* Multimedia: Uniform Resource Identifier / Q61694
# Trentepohlia

Trentepohila Trentepohliaceae familiako alga berde klorofizeo harizpidunak dira. Hauek lurreko euskarrien gainean libre bizi daitezke, hala nola zuhaitz-enborren eta harri hezeen gainean edota likenetan bizi daitezke ere, sinbiotikoki.
Trentepohilaren harizpiek kolore laranja deigarri bat aurkezten dute, klorofilaren kolore berdea estaltzen duten karotenoide handien presentziak eraginda. Trentepohila espezieak onddo-hifekin elkartzen dira, modu honetan eta fikobionteak dira, likenetan oso hedatuak. Trentepohila generoko 40 espezie inguru daude, batez ere eremu tropikaletan eta subtropikaletan banatuta daudenak, baina badira ingurune epeletan dauden espezieak ere, hala nola Britainia Handian eta Irlandan.
Horrela, generoa ia kontinente guztietan agertzen da.
Trentepohlia generoaren izena Johann Friedrich Trentepohl (1748-1806) alemaniar elizgizon eta botanikariaren omenez da.

## Erreferentziak

* ↑ taxonomy. «Taxonomy browser (Trentepohlia)» www.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2023-04-27).
* ↑ The freshwater algal flora of the British Isles : an identification guide to freshwater and terrestrial algae. (2nd ed. argitaraldia) Cambridge University Press 2011 ISBN 978-0-521-19375-7. PMC 662155166. (Noiz kontsultatua: 2023-04-27).
* ↑ (Alemanez) «Eine Enzyklopädie zu eponymischen Pflanzennamen» Botanischer Garten Berlin 2022-01-24 (Noiz kontsultatua: 2023-04-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1938278
* Multimedia: Trentepohlia / Q1938278
* Espezieak: Trentepohlia (Trentepohliaceae)
# Trent ibaia

Trent ibaia (ingelesez: River Trent) Ingalaterrako ibairik luzeenetariko bat da, denera 297 kilometro luze dituelarik.
Penino mendien hegoaldean du iturburua eta Midlands edo erdialdeko ordokia ureztatu ondoren Burton, Stoke-on-Trent eta Nottinghamgo hiriak igarotzen ditu, eta Humberreko estuarioan itsasoratzen da. Derwent eta Dove dira ibaiadar nagusiak; ikatz hobi garrantzitsuak daude ibaiaren ibilguan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017-12-30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19714
* Multimedia: River Trent / Q19714
# Trente Glorieuses

Trente Glorieuses (frantsesez Hogeitamar Loriotsuak) herrialde garatu gehienek izan zuten hazkunde ekonomiko eta bizi-baldintzen hobekuntza aldiari emandako izendapena da, nagusiki 1946-1975 artean Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundeko kideak. Hain zuzen ere, Bigarren Mundu Gerraren amaiera eta 1973ko petrolioaren krisiaren artean jazo zen.
Izendapena lehenbiziko aldiz 1976an Jean Fourastié frantziar ekonomialariak Hiru Loriotsuen (Trois Glorieuses) zeritzon gertakizun historikoa oroituz sortu zuen.
Hogeitamarkada Loriotsuak iraultza isila izateaz gain Europa jada AEBetan berrogei urte lehenagotik jazo zen kontsumo-gizartean murgildu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3538497
# Trent (Texas)

Trent Texasko herri bat da. Taylor konderrian kokatua dago. 2010ean 337 biztanle zituen, 1,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Taylor konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q974774
# Trent Woods (Ipar Carolina)

Trent Woods Ipar Carolinako herri bat da. Craven konderrian kokatua dago. 2010ean 4.155 biztanle zituen, 7,64 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Craven konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2022457
# Trenta

Trenta Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. 2.614 biztanle ditu, 4,65 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Trentak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cosenza Casole Bruzio Rovito Pedace

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54033
* Multimedia: Trenta (Casali del Manco) / Q54033
# Trent Mitton

Trent Grant Mitton,, (Australia, 1996ko azaroaren 26a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari australiarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen belar-hockeyan Australiako taldearekin, Belgikaren atzetik eta Indiaren aurretik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Daniel Beale, Joshua Beltz, Tim Brand, Andrew Charter, Tom Craig, Matt Dawson, Blake Govers, Jeremy Hayward, Tim Howard, Dylan Martin, Trent Mitton, Eddie Ockenden, Flynn Ogilvie, Lachlan Sharp, Joshua Simmonds, Jacob Whetton, Tom Wickham eta Aran Zalewski-k.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Trent Mitton» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Trent Mitton» FIH (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7838433
# Trent (Hego Dakota)

Trent Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Moody konderrian dago, Hego Dakota estatuan. 206 biztanle ditu, 2,69842 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Moody konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1898599
# Towednack

Towednack, kornubieraz: Tewydnek, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q200596
* Multimedia: Towednack / Q200596
# Tower (Cork konderria)

Tower (irlanderaz Teamhair) Irlandako Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Gaur egun, Cork hiriko auzunea bilakatu da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1645711
* Multimedia: Tower, County Cork / Q1645711
# Tower City (Ipar Dakota)

Tower City Ipar Dakotako hiri bat da. Barnes konderrian kokatua dago. 2010ean 253 biztanle zituen, 5,38 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Barnes konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48791
* Multimedia: Tower City, North Dakota / Q48791
# Tower City (Pennsylvania)

Tower City Pennsylvaniako borough bat da. Schuylkill konderrian kokatua dago. 2010ean 1.346 biztanle zituen, 0,81 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Schuylkill konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1187340
* Multimedia: Tower City, Pennsylvania / Q1187340
# Tower 49

Tower 49, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 187 metro eta 45 solairu dauzka eta 1985ean amaitu zuten eraikitzen.
Skidmore, Owings and Merrill arkitekto taldeak diseinatu zuen.

## Ikus, gainera

* Ameriketako Estatu Batuetako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Eraikinaren fitxa emporis.com webgunean.
* Datuak: Q1551686
* Multimedia: Tower 49 / Q1551686
# Tower Bridge

Tower Bridge (euskaraz Dorre Zubia) Tamesis ibaia gurutzatzen duen zubi altxagarria da eta Londresen kokatzen da, Tower Hamlets (iparraldean) eta Southwark (hegoaldean) udalerriak lotzen dituelarik. Londresko Dorretik hurbil dago eta honengandik hartzen du bere izena.
Batzuetan modu okerrean Londresko zubia bezala izendatzen da, azken hau ibaiaz gora dagoen hurrengo zubia da ordea. Zubia hau trukean etekinik atera nahi ez duen Bridge House Estates erakundeak mantentzen du eta Corporation of London-en agindupean dago.

## Historia

XIX mendearen erdialdera zubi berri bat egiteko asmoa azaldu zen, baina Pool of London eremuraino sartzen ziren itsasontziei ezin zitzaien pasabidea itxi eta horregatik diseinu lehiaketa bat abiatu zen. 50 diseinutik gora aurkeztu ziren eta Sir Horace Jones arkitektoarena aukeratu zen, eztabaida handia izan bazen ere. Jonesen injeniaria zen Sir John Wolfe-Barryk ere parte hartu zuen diseinuan.
1886 urtean hasi ziren eraikitzen. Bost eraikuntza enpresak hartu zuten parte eta 432 langile kontratatu ziren. Jones 1886an bertan hil zen eta George D. Stevensonek hartu zuen proiektuaren gidaritza. Zortzi urteren ondoren eta £1.184.000 kostuarekin 1894ko ekainaren 30ean ireki zituen ateak.

## Iruditegia

* Tower Bridge egunez.
* Tower Bridge gauez.
* Tower Bridge gunea airetik ikusita.
* Hegoaldeko dorrea, pilarea ibaiaren mailan erakutsiaz.
* Baskula irikien itxiera.
* Hegoaldeko ikuspegia.
* Tower Bridge zubia San Paulo Katedraletik.
* Tower Bridgeko hegoaldeko dorrea Tamesis ibaitik.

## Informazio praktikoa

* Metro geltokia: Tower Hill

## Kanpo estekak

* Tower Bridgeko Webgune Ofiziala
* Tower Bridgen Google Maps-eko kokapena
* Datuak: Q83125
* Multimedia: Tower Bridge / Q83125
# Tower (Minnesota)

Tower Minnesotako hiri bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 500 biztanle zituen, 7,77 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Louis konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2151661
* Multimedia: Tower, Minnesota / Q2151661
# Tower 42

Tower 42, Ingalaterrako Londres hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 183 metro eta 43 solairu dauzka eta 1980an amaitu zuten eraikitzen.
Richard Seifert arkitektoak diseinatu zuen.
1993ko apirilaren 24an Behin-behineko Irlandako Armada Errepublikarraren atentatuak kalte material handiak eragin zituen eraikinean.

## Ikus, gainera

* Erresuma Batuko eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Eraikinaren fitxa skyscrapernews.com webgunean.
* Datuak: Q1331574
* Multimedia: Tower 42 / Q1331574
# Tower Heist

Tower Heist (euskaraz Dorre Lapurreta), 2011ko Brett Ratner estatubatuar zinema zuzendariaren lapurreta komedia film bat da. Ben Stiller, Eddie Murphy, Casey Affleck, Alan Alda, Matthew Broderick, Téa Leoni, Michael Peña eta Gabourey Sidibe aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEB, New York. Arthur Shaw (Alan Alda) bere langileei iruzur egin eta sosik gabe utzi dituen eskrupulurik gabeko aberats bat da. Langileek, Arthur bizi den eraikineko Johs Kovacs (Ben Stiller) arduraduna buru dutela, Arthurrek etxeorratz baten atikoan dagoen luxuzko apartamentuan lapurreta egitea erabakiko dute.

## Aktoreak

* Ben Stiller: Josh Kovacs
* Eddie Murphy: Slide
* Casey Affleck: Charlie Gibs
* Alan Alda: Arthur Shaw
* Matthew Broderick: Fitzhugh jauna
* Téa Leoni: Claire Denham
* Michael Peña: Enrique Dev'Reaux
* Gabourey Sidibe: Odessa

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q778979
* Multimedia: Tower Heist / Q778979
# Thomaston (Alabama)

Thomaston Alabamako herri bat da. Marengo konderrian kokatua dago. 2010ean 417 biztanle zituen, 80,1 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Marengo konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66905
# Trennewurth

Trennewurth Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Dithmarschen (barrutia)|Dithmarschen]] barrutian. 2014an 255 biztanle zituen 7,79 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q528451
* Multimedia: Trennewurth / Q528451
# Trenoweth (Scilly uharteak)

Trenoweth, Ingalaterrako Kornualles konderriko udalerri bat da, Scilly uharteetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22336916
# Treninnick

Treninnick, Ingalaterrako Kornualles konderriko Newquay udalerriaren hego-ekialdean dagoen auzune bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7838335
# Trenoweth

Trenoweth, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Mabe parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7838343
# Trenka

Trenka kaputxadun beroki zuzen eta luzea da, urre-bortxaz loturiko botoi oblongoz lotzen dena. Normalean, artilez egiten dituzte, tartanezko forru dutenak.
Britainiar armadak Lehen Mundu Gerran eta Bigarren Mundu Gerran erabili zituen eta Montgomery mariskalak jendarteratu zuen (adibidez, Italian egun beroki hauei montgomery esaten diete). Gerra ondoren, unibertsitate ikasleek eta intelektualek (Jean-Paul Sartrek edo José Afonsok adibidez) erabili zituzten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q118673
* Multimedia: Duffle coats / Q118673
# Trenkada (argipena)

Trenkada hitzak adiera zenbait ditu:
* arkitekturan, trenkada edo tabikea (azken hau, Hego Euskal Herrian), eraikin bateko barne-espazioak banatzeko pareta mehea;
* biologian, trenkada edo septua, barrunbe bat barrunbe txikiagoetan banatzeko pareta (adibidez, sudur-trenkada).
# Trenkada (arkitektura)

Trenkada eraikin bateko barne-espazioak banatzeko horma mehea da. Gehienetan, adreiluz egiten dira. Zurezkoa baldin bada, holtz esaten zaio.

## Erreferentziak

* ↑ Trenkada Euskaltzaindiaren hiztegi batuan.
* ↑ Holtz Euskaltzaindiaren hiztegi batuan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7522554
# Trent

Trent Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 656 biztanle zituen, 35,42 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q673775
* Multimedia: Trent (Rügen) / Q673775
# Trimmis

Trimmis Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, Landquart Region $^{(en)}$ barrutian. 2014an 3,304 biztanle zituen 42,87 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69099
* Multimedia: Trimmis / Q69099
Calfreisen $^{(en)}$ Castiel $^{(en)}$ Furna Haldenstein Maladers Says $^{(en)}$ Untervaz Zizers Pagig $^{(en)}$ Valzeina $^{(en)}$ Arosa Chur
# Trimorphodon

Trimorphodon Colubridae familiako narrasti genero bat da. Ameriketako Estatu Batuetatik Erdialdeko Amerikara hedatzen dira.

## Espezieak

* Trimorphodon biscutatus (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* Trimorphodon lambda Cope, 1886
* Trimorphodon lyrophanes (Cope, 1860)
* Trimorphodon paucimaculatus Taylor, 1938
* Trimorphodon quadruplex Smith, 1941
* Trimorphodon tau Cope, 1870
* Trimorphodon vilkinsonii Cope, 1886

## Kanpo estekak

* Datuak: Q740763
* Multimedia: Trimorphodon / Q740763
* Espezieak: Trimorphodon
# Trimont (Minnesota)

Trimont Minnesotako hiri bat da. Martin konderrian kokatua dago. 2010ean 747 biztanle zituen, 1,91 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Martin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1927239
* Multimedia: Trimont, Minnesota / Q1927239
# Txonta

Txonta zenbait hegazti paseriformeren izen arrunta da, Fringillidae familiako Fringilla edo Passeridae familiako Montifringilla generoetakoak. Txolarrearen tamainako txori intsektujale kantaria da. Fringilla generokoak benetako txontak dira; txonta arrunta (Fringilla coelebs), negu-txonta Fringilla montifringilla eta txonta urdina (Fringilla teydea) ezagunenak dira. Montifringilla generokoak, berriz, elur-txontak dira.
Euskal Herrian oso hegazti arrunta da, txonta ez ezik, beste izen asko ere dituena, besteak beste, pinpina, elurtxori, artatxori, txintxin...

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ «Txonta arrunta» txoriak.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30241
# Txonta urdin

Txonta urdina (Fringilla teydea) Fringilla generoko animalia da. Hegaztien barruko Fringillidae familian sailkatua dago. Kanariar Gobernuak, txonta urdina, Tenerife uhartearen sinbolo gisa hartzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Fringilla
* Fringillidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q847168
* Multimedia: Fringilla teydea / Q847168
* Espezieak: Fringilla teydea
# Txongil

    Artikulu hau buztinezko ontziari buruzkoa da; Espainiako Urrezko Mendeko erabilera gaitzat duena beste hau da: «Txongil (Espainiako Urrezko Mendea)»
Txongila edo kantxila ura fresko gorde eta bertatik edateko buztinezko ontzia da. Bi zulo ditu: zulo handia ura sartzeko erabiltzen da, eta txikia, bertatik edateko, porroitik antzera. Iberiar Penintsulako kulturetako ontzi tradizional bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23788
* Multimedia: Botijos / Q23788
* 1 2 Zehazki hiztegia (noiz kontsultatua: 2024-06-04)
# Txondar-betiledun hori

Txondar-betiledun horia (Anthracobia melaloma) Pyronemataceae familiako onddo espezie bat da. Ez du sukalderako balio. Askomizete oso txiki bat da, eta batzuetan ia ez da ikusten lurrean.

## Deskribapena

Karpoforoa: 1 eta 5 mm bitarteko diametrokoa, ganbiletik disko formakora,
Himenioa: Hasieran laranja kolorekoa, gero hori-laranja kolorekoa; kanpoko aldeak ile arrexka argi koloreko oso laburrak izaten ditu.
Etimologia: Melaloma epitetoa grekotik dator, beltza, esan nahi duen "mela" hitzetik eta ertza, esan nahi duen "loma" hitzetik. Ziliatura beltzak dituelako karpoforoaren ertzean.

## Jangarritasuna

Ez du sukaldaritzarako balio.

### Nahasketa arriskua

Anthracobia maurilabra delakoarekin nahas daiteke, honek ile ilunagoak ditu eta hori zurbil koloreko himenioa.

## Sasoia eta lekua

Ohikoa udaberritik aurrera, sua egondako lekuetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Argentina, Txile, Europa, Errusia, Japonia, Australia, Hegoafrika.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 767 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 565 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4773839
* Multimedia: Anthracobia melaloma / Q4773839