OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# All My Sons (filma)

All My Sons (euskaraz: Nire Seme Guztiak) 1948ko drama filma da, Irving Reis estatubatuar zinemagileak zuzendu zuena. Arthur Millerren All My Sons antzezlanean oinarriturik dago. Edward G. Robinson, Burt Lancaster, Louisa Horton, Mady Christians, Howard Duff, Arlene Francis eta Harry Morgan izan ziren aktore nagusiak.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Joe Keller (Edward G. Robinson) negoziogizon arrakastatsua da, baina oroipenek ez diote lasai bizitzen uzten. Izan ere, Bigarren Mundu Gerran AEBtako Armadarekin sinatutako kontratuek irabazi handiak ekarri zizkioten. Baina, lantegian lanez lepo eta eskari epeetara iritsi ezinik zebiltzala, hegazkinetarako pieza akasdunak ekoitzi zituzten, bera horren jakitun zelarik. Horren ondorioz, hegazkin batek istripua izan zuen, eta 21 gizon hil ziren.

## Aktoreak

* Edward G. Robinson: Joe Keller
* Burt Lancaster: Chris
* Louisa Horton: Ann Deever
* Mady Christians: Kate
* Frank Conroy: Herb Deever
* Howard Duff: George
* Lloyd Gough: Jim Bayliss
* Arlene Francis: Sue Bayliss
* Harry Morgan: Frank Lubey
* Elisabeth Fraser: Lydia Lubey

## Erreferentziak

* ↑ Gostin, Andres. Todos eran mis hijos. Euskaldunon Egunkaria, 1991ko apirilak 3, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2024-10-4).

## Kanpo estekak

* All My Sons filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* All My Sons, imdb.com (Ingelesez)
* Datuak: Q3731068
* Multimedia: All My Sons (film) / Q3731068
# All Nippon Airways

All Nippon Airways Co., Ltd. (japonieraz: 全日本空輸株式会社, Zen Nippon Kūyu Kabushiki gaisha) (NAZE: NH, NAGE: ANA, eta Callsign: ALL NIPPON ), ANA (Ē-enu-ē) edo Zennikkū (japonieraz: 全日空) ere deitua, Japoniako airelinea internazionala da. 1952an sortua, egoitza nagusiak Tokioko Haneda eta Narita aireportuetan dauka. Herrialdeko airelinearik handiena da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q204284
* Multimedia: All Nippon Airways / Q204284
# All of Us Strangers

All of Us Strangers 2023ko fantasiazko film bat da, Andrew Haigh ingeles zinema zuzendariarena. Taichi Yamada japoniar idazleak 1987an idatzitako Ijintachi to no natsu eleberrian oinarrituta dago.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Adam gidoilaria da. 12 urte zituela, bere gurasoek kotxe istripu bat izan zuten, eta hil egin ziren. Adam haiekin zuen harremanari buruzko gidoi bat idazten ari da, baina zaila egiten ari zaio. Egunak telebistari begira, sofan etzanda eta txikitako argazkiak begiratzen igarotzen ditu. Bakarrik bizi da, Londresko eraikin altu bateko apartamentu batean. Eraikin osoan soilik bera eta bere bizilagun Harry bizi dira. Gau batean, Harryk Adamen atea joko du, eta bakarrik sentitzen diren bi gizon hauen artean harreman bat hasiko da. Aldi berean, gidoilariak bere gurasoen etxea zegoen Londresko aldirietako auzora joatea erabakiko du, eta, bere ezusterako, ama eta aita azkenekoz ikusi zituen bezala topatuko ditu; hil zirenean zuten adin bera dute, eta haien janzkerak zein etxeak berak ere 1980ko hamarkadan gelditu direla adierazten dute.

## Aktoreak

* Andrew Scott: Adam
* Paul Mescal: Harry
* Jamie Bell: Adamen aita
* Claire Foy: Adamen ama

## Erreferentziak

* ↑ «Eraikitzen gaituzten zauriak» Berria 2024-2-14 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113516747
# Adorraga

Adorraga Anue ibarrean dagoen herri hustua da. 1366an nobleziako 4 familia zituen, baina XIV. mendean Nafarroako erresuman izandako hainbat gerren eta izurriteen eraginez, herritarrek, beste herri handiagoetara jo zuten babes bila eta horrela, mendea bukatu orduko husturik zegoen.

## Ikus, gainera

* Anue

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Hustutako herriei buruz Navarreria webgunean.
* Datuak: Q12252806
# Adoor Gopalakrishnan

Moutatthu "Adoor" Gopalakrishnan Unnithan (malabareraz: അടൂര്‍ ഗോപാലകൃഷ്ണന്‍; Adoor, Travancore, gaur egun Kerala, 1941eko uztailaren 3a) indiar zinema-zuzendaria da.
Indiako Zinema eta Telebista Institutuan graduatu zen 1965ean, Punen, eta eskola hartako zuzendari izan zen 1987tik 1989ra. Chitralekha Film Cooperative enpresa sortu zuen, Indiako zinemagintzako lehenengoa. National Film Reiew Corporation enpresako zuzendaria izan zen 1980tik 1983ra. Filmei dagokienez, drama psikologikoak dira batez ere ezagunak. Elippathayam (1981, Arratoientzako tranpa) eta Anantaram (1987, Bakarrizketa) dira film nagusiak, intentsitate dramatiko eta errealismo handikoak biak. Indiako gaur egungo gizartearen zenbait ezaugarri erakusten dituzte, irudi sinbolikoen bitartez. Aipagarriak dira, orobat, Swayamvaram (1972, Norberaren nahia) eta Mukhamukham (1984, Aurrez aurre). Bestalde, Cinemayude Lokam (1983, Zinemaren mundua) liburua ere idatzi du. Padma Shri saria jaso zuen 1984an Indiako Gobernuaren eskutik, eta Indiako zinema-sari garrantzitsuena, Dadasaheb Phalke saria, eman zioten 2004an Indiako zinemari egindako ekarpen baliotsuagatik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q366242
* Multimedia: Adoor Gopalakrishnan / Q366242
# Ador

Ador Valentziako Erkidegoko udalerria da, Safor eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.474 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Valentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q121800
* Multimedia: Ador / Q121800
# Adorez eta Atseginez

Adorez eta Atseginez 1991an Eskoriatzan sortu zen soziolinguistikari buruzko mintegia izan zen. Julen Arexolaleiba izan zen gidari. Mintegiaren helburua Jose Maria Sanchez Carrion Txepetxen oinarri teorikoak garatzea eta hedatzea izan zen. Eta, zentzu horretan, euskara elkarteak sortzeko eta garatzeko lanetan sekulako eragina izan zuen (euskara elkarteak eta beste ekimen asko).

## Kanpo estekak

* 30 urte: Adorez eta Atseginez. Argia.eus
# Adorf/Vogtl.

Adorf/Vogtl. Alemaniako hiri-udalerri bat da, Saxonia estatuan. Azken zentsuaren arabera 4.729 biztanle zituen, 42,92 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46853
* Multimedia: Adorf/Vogtl. / Q46853
# Adopzionismo

Adopzionismoa edo adopzianismoa kristau doktrina bat da, zeinaren arabera Jesus gizaki bat zen, bere adopzioagatik- bataioan, piztueran edo igokundean- jainkozko kategoriara goratua.

## Historia

Teodoro Bizantziokoa adopzionista ospetsuenetako bat izan zen. Honek 190. urtean doktrina horren predika Erromara eraman zuena.
Denbora aurrera joan ahala, kristautasunak Erromatar Inperioaren goiko klasetan zabaldu zen heinean, inkarnazioa nagusitu zen doktrina gisa, zeinaren arabera Jesus betidanik Jainko Semea izan baitzen. Adopzionismoa gero eta baztertuagoa izan zen, nahiz eta teologikoki inkarnazioak zailtasun batzuk planteatzen dituen, adopzionismoak eskaintzen ez dituenak (handiena: hainbat pertsona jainkotiar daudela onartzea eta, aldi berean, monoteismoa lantzea). Eztabaida kristologikoak deiturikoetan zehar, Paulo Samosatakoak eta bere ikasle Arriok adopzionismoa berpiztuko zuten (bertsio finago batean). Fotino Sirmiungoa apezpikua ere adopzionista izan zen, Sirmiungo sinodoak 351. urtean kargutik kendu zuena.
Arrianismoa Eliza gazteak bere lehen urteetan aurre egin beharko liokeen heresiarik zabalduena bihurtu zen. Azkenik, Nizeako (325) eta Konstantinoplako (381) Kontzilioen ondoren, adopzionismoa bertan behera utzi zen. Hala ere, doktrina irautea lortu zuen eta VIII. mendearen amaieran Hispanian zehar nahiko hedaturik zegoen.
Nizeako bigarren kontzilio ekumenikoan berriro adopzionismo kondenatu zuten (787an). 794 eta 799 urteetan, Adriano I.a eta Leon III.a aita santuek adopzionismoa heresia gisa gaitzetsi zuten Frankfurt eta Erromako sinodoetan, hurrenez hurren.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2010]
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2002]
* ↑ Manzano Moreno, Eduardo. (2018). Épocas medievales. in: Historia de España. 2 (2. argitaraldia) Bartzelona-Madril: Crítica/Marcial Pons, 172-174 or. ISBN 978-84-9892-808-2..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q366287
# Adore

Adorea, kuraia edo kemena arazo edo oztopo bati aurre egin eta ekimenak garatzeko gogo indarra da, fisikoa nahiz morala. Adoretsua den pertsona batek beldurra eta mina gainditu eta arrisku, ziurgabetasun eta larderiaren gainetik egiten du aurrera.
Mendebaldeko tradizioan, Aristoteles, Tomas Akinokoa edo Kierkegaard bezalako filosofoek landu dute kontzeptua. Ekialdeko tradizioan, berriz, Tao Te Ching edo bushidon agertzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Jeanmart, G.; Blésin, L.. (2009ko udazkena). «Figures du courage politique dans la philosophie moderne et contemporaine, numéro thématique de la revue Dissensus» Revue de philosophie politique de l’Université de Liège (2).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208160
* Multimedia: Courage / Q208160
# Amaren Eguna

Amaren Eguna urtero ospatzen den festa da amen ohorez, herri anitzetan.

## Jatorria

Amaren eguna Antzinako Grezian hasi zen ospatzen Rhea jainkosaren ohorez, Zeus, Poseidon eta Hades jainkoen ama, besteak beste. Erromatarrek "Hilaria" izendatu zuten ospakizuna grekoengandik hartu zutelarik. Martxoaren 15ean ospatzen zen Zibelesen tenpluan eta hiru egunetan zehar eskaintzak egiten ziren.
Lehenengo kristauak, jainkosa grekoari eguna eskaini beharrean, Ama Birjinaren ohorez hasi ziren ospatzen. Santutegi katolikoan, Sortzez Garbiaren eguna abenduaren 8an ospatzen da, eta Panama bezalako herri askotan oraindik ospatzen da egun horretan.

## Mundu zabalkuntza

Anna Jarvis, Anna Reeves Jarvisen alaba eta 1858 aldean mendebaldeko Virginiako ekintzaile bat izan zen, Estatu Batuetako guda zibilean apalatxe komunitateetan osasun zerbitzu publikoa hobetzea helburutzat hartuta emakume antolakuntzan parte hartu zuen aktiboki.
Bere ama galdu zuela 1905ean, hasi zen gutunak igortzen, politiko, abokatu zein bestelako eragin handiko pertsonei Amaren Eguna maiatzaren bigarren igandean izan zedila eskatuz (Urte batzuetan bere amaren heriotzarekin bat egiten zuen datak). 1912an Amaren Egunaren nazioarteko elkartea sortzea lortu zuen, bere eskaera sustatzea helburu bezala.

## Datak

Azken urteetan maiatzaren lehenengo igandea ondorengo egunetan izan zen:
* 2013: Maiatzak 5
* 2014: Maiatzak 4
* 2015: Maiatzak 3
* 2016: Maiatzak 1
* 2017: Maiatzak 7
* 2020: Maiatzak 3

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47502
* Multimedia: Mother's Day / Q47502
# Amaren eskuak (filma)

Amaren eskuak 2013. urtean Mireia Gabilondok eginiko filma da.
Zuzendari bergararraren bigarren film luzea izan zen Karmele Jaioren izen bereko eleberrian oinarriturik.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Nerea (Ainara Gurrutxaga) emakume heldua da, ingeles batekin (Mark Schardan) ezkondua eta alaba bat duena. Erabat estresaturik bizi da eta bizitzari zentzua aurkitu ezinik dabil. Ama ospitalean dagoelarik, ama gaztea zenean marinel batekin izan zuen maitasun-harremanaren berri du.

## Pertsonaiak

* Maira Arendo
* Naiara Arnedo: Maite
* Loli Astoreka: Dolores
* Aitor Beltrán: Germán
* Laia Bernués: Dolores
* Iñaki Font: Carlos
* Ainara Gurrutxaga: Nerea
* Amaia Mitxelena: Bittori
* Vicky Peña: Pilar
* Mark Schardan: Lewis
* Mikel Tello: Xabier
* Maialen Vega: Luisa
* Esther Remiro: Luisa
* Javi Alaiza
* David Landatxe
* Patricia López Arnaiz
* Aroa Madurga: Maialen
* Naia Madurga: Maialen
* Eneko Sagardoy: erizaina

## Kanpo estekak

* www.imdb.com
* www.filmaffinity.com
* Datuak: Q16516111
# Amaren Alabak

Amaren Alabak sei zuberotar emakumek osatutako musika talde berezia da. A capella kantatuz, emanaldietan kantuak koreografiaz laguntzen dituzte, eszenografia xume batekin.
Nagusiki euskaraz kantatzen badute ere, erdaretako kantoriak ere sartzen dituzte beren errepertorioan, hala nola frantsesezkoak, okzitanierazkoak, gaztelaniazkoak eta portugesezkoak. Zuberotar tradizioko kantu moldea eta eragin modernoak nahasten dituzte.
2019an hiru abestitako EPa atera zuten Jon Jupiterrekin batera.

## Taldekideak

* Maider Bedaxagar
* Graxi Bedaxagar
* Lüxi Agergarai
* Arantxa Camus
* Ihitz Iriart
* Maika Etxekopar

## Diskografia

* Anderegatik (2007, ZTK Diskak)
* Plazandere (2013, ZTK Diskak)
* COUPAGES#3 (2019, Bidehuts) - Jon Jupiter eta Amaren Alabak

## Erreferentzia

* ↑ «Anderegatik» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2020-01-05).
* ↑ «Plazandere» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2020-01-05).
* ↑ «cOUPAGES#3» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2020-01-05).

## Ikus, gainera

* Folk musika
* Zuberoako musikarien zerrenda

## Kanpo estekak

* Maider Bedaxagarri elkarrizketa, Argia astekarian.
* Amaren Alabak taldearen orria, Myspace webgunean.
* Datuak: Q12253312
# Amarens

Amarens Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 67 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Amarens udalerrian erroldatutako biztanleak 67 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak

### Etxebizitza

2007an 42 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 32 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 29 etxebizitza nagusietatik 18 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 7 etxek hitu gela zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 15 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Amarens udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 4 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 12 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 4 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 12 | 40-44 | 8 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 8 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 4 | 10-14 | 8 |
| 4 | 5-9 | 4 |
| 0 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 45 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (14 gizon eta 11 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Amarens udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1214374
* Multimedia: Amarens / Q1214374
# Amares

Amares Portugalgo Bragako barrutian dagoen udalerria da.

## Banaketa administratiboa
### Fregesiak

| Amares Barreiros Besteiros Bico Caires Caldelas Carrazedo Dornelas | Amares Barreiros Besteiros Bico Caires Caldelas Carrazedo Dornelas | Ferreiros Figueiredo Fiscal Goães Lago Paranhos Paredes Secas Portela | Ferreiros Figueiredo Fiscal Goães Lago Paranhos Paredes Secas Portela | Prozelo Rendufe Santa Maria do Bouro Santa Marta do Bouro Sequeiros Seramil Torre Vilela | Prozelo Rendufe Santa Maria do Bouro Santa Marta do Bouro Sequeiros Seramil Torre Vilela |

## Demografia

Bilakaera demografikoa (1801 – 2011) :
| 1801 | 1849 | 1900 | 1930 | 1960 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| 5 411 | 8 030 | 12 746 | 13 878 | 16 845 | 16 478 | 16 715 | 18 521 | 18 889 |

## Erreferentziak

* ↑ "Instituto Nacional de Estatística"

## Kanpo estekak

* (Portugesez) Amaresko udalaren webgunea.
* Datuak: Q455012
* Multimedia: Amares / Q455012
# Amargasaurus

Amargasaurioa dinosauro espezie bat izan zen. Amagasaurus latinez, Amargako narrastia esan nahi du, Argentinako erreka hortan topatu zuten eta. Hamar metro eta bost tona inguru zituen. Kretaziko gorenean bizi izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q311282
* Multimedia: Amargasaurus / Q311282
* Espezieak: Amargasaurus
# Amaren besoetan

Amaren besoetan Sorotan Bele taldearen abestia da.

## Ikus, gainera

* Sorotan Bele

## Kanpo estekak

* Sorotan Bele taldearen "Amaren besoetan" abestia entzungai
* Sorotan Bele taldearen "Amaren besoetan" abestiaren hitzak irakurgai
* Datuak: Q12253314
# Amargadhi

Amargadhi (nepaleraz अमरगढी) Nepalgo Mahakali Guneko hiriburua da nahiz eta hiri handiena Mahendranagar den. 18.390 biztanle zituen 1991ean.
Ingurune menditsua da, Amargadhi bera 1.702 metrotako garaieran dago. 85 kilometro iparraldera Api mendia du, 7.132 metrotako altuera duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3428727
* Multimedia: Amargadhi / Q3428727
# Amaren hilkortasun-tasa

Amaren hilkortasun-tasa bizirik jaiotako 100.000 haurreko, haurdunaldiarekin eta erditzearekin loturiko arrazoiengatik, eta erditzetik berrogeita bi egunerako bitarteko tartean, hiltzen den emakume kopurua da.

## Erreferentziak

* ↑ Velasco, Casilda. Emakumeen osasuna, noizko?. Berria egunkaria, 2005eko apirilak 13, eibz.educacion.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2019-6-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25381037
# Amrod

Amrod Tolkienen legendarium ospetsuko pertsonaia bat da, Noldor printze bat, Fëanor eta Nerdanelen semea eta Amrasen anaia bikia. Bere aitarekin eta bere beste anaiekin Melkor Erdialdeko Lurraldera jazarriko zutela zin egin zuen, suntsitu eta silmarilak berreskuratzeko.
Beleriandera iristean, bere anaia Amrodekin Gelion eta Aros ibaien arteko eskualdea okupatu zuen, honen zati bat, ondoren, gizakien hiru etxeei eman zitzaielarik. Baina Nirnaeth Arnoediad guduan Glaurungek gudalosteek lurralde hori kendu zioten, Ossiriandera kanporatua izan zelarik.
Bere bizitza alderraia Thingol hil ondoren silmarila bere seme Dior Eluchilen eskuetara pasa zenean utzi zuen, eta Celegormek honen berri izan zuenean bere anaiak bildu zituen eta Menegrothera joan ziren silmarila berreskuratzeko prest, Elfoen Arteko Bigarren Gudua izan zena.
Une horretan ezin izan zuten silmarila berreskuratu, Diorren alaba zen Elwingek bitxia salbatuz ihes egin baitzuen, baina hau Sirion ibaiaren itsasoratzean bizi zela jakin zutenean, biziraun zuten anaiak berriz batu ziren eta Fëanorren bitxia berreskuratzen saiatzera joan ziren; eta han anaien arteko hirugarren sarraskia gertatu zen, non Amras erori zen.
# Amroth (Pembrokeshire)

Amroth, Galesko kostaldeko udalerri eta turismogune bat da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. Tenby udalerritik 11 kilometro ekialdera dago.
2011ko erroldaren arabera 1.231 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4748719
* Multimedia: Amroth / Q4748719
# Amritsarreko sarraskia

Amritsarreko sarraskia edo Jallianwala Bagheko sarraskia (punjaberaz: ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ) 1919ko apirilaren 13an britainiarrek burutu zuten sarraski bat izan zen. Igande arratsaldea zen Amritsar hirian, Punjaben, Indiako iparraldean eta jendetza handia bildu zen. Jende gehiena indiarren Urteberri eguneko jaia ospatzera joan zen eta hizlariei entzuteko, britainiarren zapalkuntza koloniala probintzia horretan gogor kritikatzen zutelako. 379 eta 1.000 pertsona artean hil zituzten.

## Gertakizunak

Hasiera batean manifestazioa normaltasunez eta baketsu ari zen, baina jendetzaren txalo eta oihuek hiriko komandantea zen Dyer jeneral ingelesa bere senetik atera zuten. Arratsaldeko bostetan berrogeita hamar soldaduko tropa batzarra egiten ari zen plazaren sarreran jartzeko agindu zuen. Aurretik ezer esan gabe, soldaduak jendetzarengandik laurogei bat metrora jarri ziren eta britainiar ofiziala, irain batzuk entzun zituela eta beldurtuta, babesik ez zuen jendetzaren kontra tiro egiteko agindu zuen. Hamar minutuan 1.600 tirotik gora egin zituzten. Tiroketak hamar minututik gora iraun zuen eta ia laurehun lagun erori ziren tiroek jota. Indiako Kongresu Nazionalak hildakoak 1.000tik gora izan zirela adierazi zuen.
Sarraskia, ikara eta indarkeriaren ostean indiarrak hirian sakabanatu ziren. Jendeak, haserre, eraikin publikoak erre eta eraso, Banku Nazionala desegin eta britainiar zibilak mehatxatu zituzten. Horregatik, britainiarrak etxe barruetan ezkutatu ziren, soldaduek babestuta. Gaueko hamarretan, laguntzako tropak heldu ziren eta azkenean egoera kontrolatzea lortu zuten. Gerra legea ezarri zuten eta atxilotu zituztenak gogor zigortu zituzten. India osoak harrituta hartu zuen sarraskiaren berria. Gandhik mendeku eta ankerkeriatzat deskribatu zuen hilketa eta betiko markatu zuen britainiarrek Indian zuten harrera.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/india-iparraldeko-amritsar-hirian-sarraskia-egin-zuten-soldadu-britainiarrek-jallianwala-bagh-lorategian-urteberri-indiarra-ospatzen-ari-zen-jendetza-armagabearen-aurka
* ↑ 1919 Jallianwala Bagh Massacre | Discover Sikhism. (Noiz kontsultatua: 2017-04-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208855
* Multimedia: Jallianwala Bagh massacre / Q208855
# Amroha barrutia

Amroha barrutia Indiako barruti bat da, Moradabad dibisioan, Uttar Pradesh estatuan. 1.840.221 biztanle ditu 2.321 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Meerut barrutia

## Ikus, gainera

* Uttar Pradesh

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1891677
* Multimedia: Amroha district / Q1891677
# Amriswil

Amriswil Suitzako udalerria da. Turgovia kantonamenduan dago, Arbon barrutia barrutian. 2014an 13,534 biztanle zituen 19,1 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69768
* Multimedia: Amriswil / Q69768
Egnach Erlen Hefenhofen Muolen Sommeri Zihlschlacht-Sitterdorf