OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fosfina

Fosfina edo fosfanoa (${\ce {PH3}}$) gas koloregabea da, sukoia, giro-tenperaturan lehertzen dena eta baratxuri usaina duena. Kantitate txikiak materia organikoaren degradaziotik sortzen dira. Uretan apur bat disolbagarria da eta oso pozoitsua da.
Fosfanoa erdieroaleen eta plastikoen industrietan, sugarren atzeratzaile baten ekoizpenean eta biltegiratutako zerealetan intsektizida gisa erabiltzen da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207877
* Multimedia: Phosphine / Q207877
# Fosfodiesterasa

Fosfodiesterasak edo nukleasak adibidez azido nukleikoetan, nukleotido baten pentosa eta beste baten fosfato taldearen artean ezartzen diren fosfodiester loturen haustura katalizatzen duten entzima hidrolasak dira. Bere lanak zelulen barnean APM ziklikoa eta GMP ziklikoaren kontzentrazioa erregulatzen du. 5 isoenzima daude deskribatuta. Gaur egun, fosfodiesterasen inhibitzaile bezala erabiltzen diren botikak daude (kafeina, aminofilina, sildenafiloa, etab...).
Hidrolizatzen duten lotura mota eta azido nukleiko motaren arabera sailkatzen dira.

## Motak

* Erribonukleasak. ARNko espezifikoak dira, eta, beraz, ARNasa edo RNasa ere deitzen dira.
* Desoxirribonukleasak. ADNko espezifikoak dira, eta, beraz, ADNasa edo DNasa ere deitzen dira.
* Exonukleasak. Polinukleotido baten 5' edo 3' muturretatik azken nukleotidoa banatzen dute. Erabat endeka dezakete azido nukleiko lineal bat.
* Endonukleasak. Polinukleotidoen barnean dauden fosfodiester loturak hausten dituzte. Enzima hauek ez dute mutur aske baten beharrik, eta, beraz, azido nukleiko zirkularrak moz ditzakete. Endonukleasa batzuk, ADNasa I eta ADNasa II kasu ez dira oso espezifikoak hidrolizatzen duten nukleotido sekuentziari dagokionez
** Errestrikziozko endonukleasak. Nukleotido sekuentzia oso espezifikoak ezagutu eta mozten dituzten endonukleasak dira. Entzima mota hau asko erabiltzen da ADN errekonbinatzaile tekniketan.
* Meganukleasak. Biziki espezifikoak dira. Proteinak aldatzen dituzte eta kaltetzen ari den mutazioa konpontzeko gai dira, gaixotasun zehatz bat eraginez. Ez dira zin behatzekin nahastu behar, material genetikoa mozten duten nukleasak.
Gaur egun nukleasa mota hauek erabiltzen ari dira terapia molekularrean gaixotasunak tratatzeko asmoz. Zink behatzdun nukleasak "zink behatz"en domeinuek mutaziotik gertu dauden sekuentzia zehatzak ezagutzeko moduan diseinatzen dira, hala nukleasa domeinuak ADNaren kate bikoitza mozten duelarik. Behin mutazioa zuen sekuentzia ezabatu ondoren, kaltetutako genearen mutaziorik gabeko kopia bat sar daiteke, hala zelulak sekuentzia berreraikitzeko molde bezala erabili ahal dezan, baina inongo mutaziorik gabe. Nukleasa hauek zenbait abantaila eta desabantaila dituzte:

### Abantailak

* Estrategia honekin ez da barneratzen sekuentziarik genoman, hala balizko mutazioak eragozten direlarik.
* Genearen sekuentzia mutatua konpontzen da.
* Eraginkortasun handia
* Ez dago kanpoko gene baten espresioa mantendu beharrik epe luzera.

### Desabantailak

* Bideragarriak ex vivo terapietan
* Ahalmen inmunogeniko handia
* Bere kaltegabetasunari buruzko azterketak egin behar dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q424304
* Multimedia: Phosphodiesterases / Q424304
# Fosfoellenbergerita

Fosfoellenbergerita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Fosfoellenbergerita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Mg,\square )2Mg12(PO4,PO3OH)6(PO3OH,CO3)2(OH)6}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Fosfoellenbergerite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Fosfoferrita

Fosfoferrita fosfato motako minerala da eta Fosfoferrita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Fosfoferrita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Fe^{2+},Mn2+)3(PO4)2 * 3H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Fosfoferrite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Evans (Colorado)

Evans Coloradoko hiri bat da. Weld konderrian kokatua dago. 2010ean 18.537 biztanle zituen, 26,2946 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Weld konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1948681
* Multimedia: Evans, Colorado / Q1948681
# Evanescence

Evanescence estatubatuar musika talde bat da, metal gotikoan sailkatu daitekeena. Arkansasko Little Rocken 1998an Amy Lee abeslariak eta Ben Moddy gitarjoleak sortu zuten.
Lehenengo bi EP grabatu zituzten, Evanescence EP eta Sound Asleep. Taldeak bere lehen diska 2003.urtean kaleratu zuen, Fallen izenekoa, Wind-up records diskografikarekin. Fallen albumak 15 miloi kopia baino gehiago saldu ditu eta taldeak bi Grammy irabazi zituen. Urte bat beranduago taldeak bere lehen DVD-a kaleratu zuen, Anywhere but home. DVD honek miloi bat kopia baino gehiago saldu zituen mundu osoan. 2006an bigarren estudioko albuma egin zuten, The Open Door. Gaur egun arte 5 milloi kopia saldu ditu.
Talde honek aldaketa asko izan ditu sortu zenetik. Lehenengoa, Moody gitarra-jolea joan zenean izan zen 2003an. Geroago John LeCompt, gitarra-jolea ere, eta Rocky Gray, bateria, 2007.urtean joan ziren. Amy Lee, abeslaria, taldea hasi zen lehenengo egunetik gelditzen den bakarra da.

## Diskografia

1997.urtean grabatzen hasi ziren Understanding abestia. Lehenengo EP-ko abesti bat izan zen. Bakarrik 100 kopia existitzen dira.
Urte bat beranduago bigarren EP-a kaleratu zuten, Sound Assleep izenekoa. Hemen Uderstanding abestia ere sartu zuten baino bertsio berriago bat. EP honen 50 kopia bakarrik existitzen dira, 24 ordutan saldu zituzten guztiak.
2002an taldeak bere diskografikarekin kontratua egin zuen eta bere lehen diskoa atera zuten, Fallen. 2002ko azaroan David Hodges teklistak taldea utzi zuen.
Pentsatu zuten Fallenen singlela bere lehen kanta izatea, Going Under, baino bigarren abestia Daredevil pelikulan sartzean hori hartu zuten single bezala, Bring Me To Life. Abesti honen bideoklipa Errumanian grabatu zuten.
The Open Door 2006.urteko urriaren 3an kaleratu zuten Estatu Batuetan. Albumak 500.000 kopia saldu zituen lehenengo astean. Album honen singlelak Call Me When You're Sober, Lithium eta Sweet Sacrifice izan ziren.

### EPak

* 1998: Evanescence EP.
* 1999: Mystary EP.
* 1999: Sound Asleep EP.
* 2000: Origin (Demo CD).

### Album ez ofizialak

* 2005: Not For Your Ears" (fan batek egina)

### Albumak

* 2003: Fallen.
* 2006: The Open Door.
* 2011: Evanescence.
* 2017: Synthesis.
* 2021: The Bitter Truth.

### DVD

* 2004: Anywhere but Home LIVE.

### Beste abesti batzuk

* 2010 "Together Again (Evanescencen abestia)" Haitirentzako abestia.
* 2010 "Halfway down the stairs" Amy Leek interpretatuta Muppets Revisited albumean, homómnima filmarentzat.
* 2008 "Sally's Song" Amy Leen abestia Nightmare Revisited albumean, The Nightmare Before Christmas filmarentzat.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Evanescence taldearen webgune ofiziala
* (Gaztelaniaz) Evanescence taldearen informazio gehiago
* (Gaztelaniaz) Evanescence youtuben
* Datuak: Q1777698
* Multimedia: Evanescence / Q1777698
# Evangelina Salazar

Evangelina Yolanda Salazar (Buenos Aires, 1946ko ekainaren 15a) argentinar aktore eta abeslaria da, zineman eta telebistan aritutakoa. 1966an Emakumezko Aktore Onenaren Zilarrezko Maskorra irabazi zuen.

## Filmografia hautatua

* 1963: Lindor Covas, el cimarrón
* 1966: Mi primera novia
* 1966: Del brazo y por la calle
* 1968: Operación San Antonio
* 1970: El Santo de la espada
* 1971: En una playa junto al mar
* 1973: Me gusta esa chica
* 1976: Dos locos en el aire
* 1979: Vivir con alegría
* 2004: Monobloc

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5852614
* Multimedia: Evangelina Salazar / Q5852614
# Evander Holyfield

Evander Holyfield (Atmore, Alabama, 1962ko urriaren 19a -) estatubatuar pisu astuneko boxeolari profesionala da, hainbat alditan munduko pisu astunetako boxeo txapelduna izan dena. Pisu astunetan munduko txapeldun hiru aldiz izandako bigarren boxeolaria da; Muhammad Ali izan zen lehena.

## Biografia

Profesional gisa 1984an hasi zen. 1990ean, James Buster Douglas mendean hartuta, munduko txapeldun geratu zen. Titulua hiru aldiz defendatu ondoren, Riddick Bowek kendu zion, 1992an. Hurrengo urtean berreskuratu zuen atzera, kendu zionari berari irabazita. Berriro galdu zuen 1994an, Michael Moorerren aurkako borrokaldian.
Hogeita hamalau urterekin, berriro ekin zion pisu astunetako titulua lortzeko prestatze-lanari. Orduko txapelduna, zaletuen gogokoena, Mike Tyson zen. Denen harridurarako, Holyfieldek seigarren borrokaldian menderatu zuen Tyson. Holyfield eta Tyson berriro jarri ziren aurrez aurre 1997ko ekainean; borrokaldietako batean, baina, Tysonek hozka egin zion Holyfieldi belarrian (aurretik Holyfieldek Tysoni buruarekin hainbat alditan kolpatu zuen), eta, borroka galtzeaz gainera, boxeatzeko baimena kendu zioten Tysoni denboraldi baterako. Tysonek Holyfieldi barkamena eskatu zion eta azkenik handik urte batzuetara Holyfieldek Tysoni barkatzen ziola iragarri zuen.
Bere ibilbidean zehar maila bikaineko boxeolariekin lehiatu izan da, horien artean Lennox Lewis, Chris Byrd, Sultan Ibragimov, Nikolay Valuev, Francois Botha eta Mike Tyson.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Evander Holyfield boxeolariaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q313451
* Multimedia: Evander Holyfield / Q313451
# Evangeline parrokia (Louisiana)

Evangeline parrokia (ingelesez: Evangeline Parish) Louisianako parrokia bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Ville Platte da. 2010eko zentsuaren arabera 33.984 biztanle zituen, Evangeline Parish kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Evangeline parrokiak 1.760,22 kilometro koadro ditu. Horietatik 44,67 ura dira. Beste 1.715,55 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 19,31 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 33.984 pertsonetatik 23.847 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 776 dira. 9.565 beltzak edo afroamerikarrak. 98 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 112 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 33 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 326 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q504379
* Multimedia: Evangeline Parish, Louisiana / Q504379
# Evandro

Evandro (latinez: Euander antzinako erromatarren artean, Lazioko lehen printzea izan zen. Hermesen eta Carmenta edo Tiburtis izena zuen Arkadiako ninfaren semea zen. Aita hil ondoren, Arkadia utzi eta Pallantium izeneko hiria sortu zuen Lazion. Musika, idazketa eta laborantza-lan berezi batzuk erakutsi zizken laziotarrei. Virgilioren Eneida poeman Eneasen aliatu gisa ageri da, latinoen aurkako gerran.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q837699
# Evangelia Psarra

Evangelia Psarra (Tesalonika, 1974ko ekainaren 17a) arkularia da. Grezia ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Evangelia Psarra
* ↑ Evangelia PSARRA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q468220
# Evangeline Lilly

Nicole Evangeline Lilly (Fort Saskatchewan, 1979ko abuztuaren 3a - ) modelo eta aktorea da.

## Biografia

Kanadako Alberta herrialdean jaio eta hazi zen Evangeline Lilly. Modelo agentzia famatu batean hasi zen lanean eta denboraldi bat horretan ibili ondoren, aktore lanetara pasatu zen, extra moduan. Pixkanaka paper garrantzitsuagoak egiatan hasi zen eta 2004ean Lost telesaileko protagonista izatera iritsi zen, mundu mailan ospea lortuz.

## Filmografia

Film :
| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharrak |
| 2003 | The Lizzie McGuire Movie | Polizia | |
| 2003 | Stealing Sinatra | Modeloa | |
| 2003 | Freddy vs. Jason | Ikaslea | Kredituetan agertu gabe |
| 2005 | The Long Weekend | Simone | |
| 2008 | Afterwards | Claire | |
| 2008 | The Hurt Locker | Connie James | |
| Telebista ||||
| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Oharrak |
| 2002 | Judgment Day | JD Girl | |
| 2002-2004 | Smallville | Neska zineman | "Kinetic" saioa "Accelerate" saioa "Delete" saioa |
| 2003 | Tru Calling | Gonbidatua | "Morning After" saioa |
| 2004 | Kingdom Hospital | Bensonen neskalaguna | "Heartless" saioa |
| 2004–2010 | Lost | Katherine Anne "Kate" Austen | 98 saioak |
* Datuak: Q160392
* Multimedia: Evangeline Lilly / Q160392
# Ewine van Dishoeck

Ewine Fleur van Dishoeck (Leiden, Herbehereak, 1955eko ekainaren 13a) astronomoa eta kimikaria da. Astrofisika atomiko eta molekularreko irakaslea da Leidengo Behatokian, eta Nazioarteko Astronomia Elkarteko presidente hautatua da.

## Ibilbide zientifikoa

2001etik Herbehereetako Arte eta Zientzien Errege Akademiako eta Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionaleko kidea da. Harvard Society of Fellowseko Junior Fellow-a izan zen.
Gaur egun, bere interes guneak honakoak dira: izarren arteko ingurunea, hodei molekularrak, izarren eraketan eta sistema planetarioan oinarrizko fisikak eta kimikak izandako bilakaera, milimetria azpiko astronomia infragorria eta erdiko astronomia infragorria, oinarrizko prozesu molekularrak eta linea-erradiazioaren eta etengabeko erradiazioaren transferentzia erradiatiboa.
Van Dishoeck Tim de Zeeuwrekin ezkonduta dago, hura ere Leiden-eko Unibertsitateko astronomia-irakaslea da eta 2007ko irailera arte, Europako Behatoki Australeko zuzendari nagusia izan zen.
Frantzisko Aita Santuak 2021ean Zientzien Akademia Pontifiziako kide izendatu zuen.

## Sariak eta goraipamenak

Karrera akademikoan zehar hainbat sari jaso ditu, besteak beste:
* Kimikako Errege Elkarte Holandarraren Urrezko Domina 1994an.
* Spinoza saria 2000. urtean.
* Kimikako Errege Elkartearen Bourke saria 2001ean.
* Lise Meitner Gothenburg saria, 2014. urtean.
* Albert Einstein Munduko Zientzia Saria 2015. urtean.
* Kavli saria astrofisikan 2018an.'

## Erreferentziak

* 1 2 3 Curriculum Vitae. .
* 1 2 3 Zagorski, N.. (2006). «Profile of Ewine F. Van Dishoeck» Proceedings of the National Academy of Sciences 103 (33): 12229–12231. doi:10.1073/pnas.0604740103. OCLC .1567862 PMID 16894155. Bibcode: 2006PNAS..10312229Z..
* ↑ Ewine van Dishoeck. Real Academia de Artes y Ciencias de los Países Bajos.
* ↑ National Academy of Sciences - Members Directory. .
* ↑ ESO - Director General. .
* ↑ Boo, Juan Vicente. (11 de agosto de 2021). El Papa nombra a la Nobel de Física Strickland para la Academia de las Ciencias. , 37 or..
* ↑ NWO/Spinoza Prizes. Netherlands Organisation for Scientific Research.
* ↑ RSC Bourke Award Previous Winners. .
* ↑ Gothenburg Lise Meitner Award 2014, Ewine van Dishoeck. Gothenburg Physics Centre.
* ↑ Astrochemist Ewine van Dishoeck receives Gothenburg Lise Meitner Award 2014. Astronomie.nl 19 de septiembre de 2014.
* ↑ 2015 World Cultural Council Awards. EurekAlert!.
* ↑ Einstein World Award of Science voor Ewine van Dishoeck. Leiden University.
* ↑ Hämmerle, Hannelore. Two international awards for Ewine van Dishoeck. Innovations Report.
* ↑ «2018 Kavli Prize in Astrophysics» kavliprize.org.

## Kanpo estekak

* Van Dishoeck irakaslearen orri pertsonala Leidenen Behatokian
* Datuak: Q1879957
* Multimedia: Ewine van Dishoeck / Q1879957
# Ewing udalerria, Franklin konderria (Illinois)

Ewing udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Franklin konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.361 biztanle zituen, 38.02 milia karratu (98.5 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Ewing udalerrian 608 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 29.940 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5419052
# Ewloe

Ewloe, galesez: Ewlo, Galesko iparraldeko udalerri bat da, Flintshire konderria. Hawarden eta Buckley udalerrien alboan dago, eta Queensferry eta Shotton udalerrietatik hurbil.
2011ko erroldaren arabera 5.420 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3401129
* Multimedia: Ewloe / Q3401129
# Ewingen sarkoma

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Ewingen sarkoma hezur-muineko tumore gaiztoa, pertsona gazteetan agertzen dena (kasuen % 80 dira 30 urte aurretikoak), hezur luzeen diafisian kokatua batez ere. James Ewing estatubatuar patologoaren izena darama, neoplasia hau deskribatu zuena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [1991]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1138580
* Multimedia: Ewing's sarcoma / Q1138580
# Ewing (Kentucky)

Ewing Kentuckyko hiri bat da. Fleming konderrian kokatua dago. 2010ean 264 biztanle zituen, 0,65 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Fleming konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2011090
# Ewing (Virginia)

Ewing Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lee konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. 381 biztanle ditu, 9,752077 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1376274
* Multimedia: Ewing, Virginia / Q1376274
# Ewingita

Ewingita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Ewingita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Mg8Ca8(UO2)24(CO3)30O4(OH)12(H2O)138}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Ewingite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Ewing (Illinois)

Ewing Illinoiseko herri bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 307 biztanle zituen, 2,61 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Franklin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2352231
# Ewing (Missouri)

Ewing Missourieko hiri bat da. Lewis konderrian kokatua dago. 2010ean 456 biztanle zituen, 1,62 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lewis konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q958478
# Ewing (Nebraska)

Ewing Nebraskako herri bat da. Holt konderrian kokatua dago. 2010ean 387 biztanle zituen, 1,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Holt konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2623730
* Multimedia: Ewing, Nebraska / Q2623730
# Founex

Founex Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Vaud kantonamendua barrutian. 2014an 3,847 biztanle zituen 4,79 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69331
* Multimedia: Founex / Q69331
# Foulkesmill

Foulkesmill edota Foulkesmills (irlanderaz: Muileann Fúca) Irlandako udalerri bat da, Wexford konderrian dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4493339
* Multimedia: Foulkesmill / Q4493339
# Foulques de Villaret

Foulques de Villaret (okzitanieraz: Folco del Vilaret; Allenc gaztelua, ? – Teyran, 1327ko irailaren 1a) Jerusalemgo San Joanen Ordenako 25. Maisu Handia izan zen 1305etik 1319ra.
Guillaume de Villaret Maisu Handiaren iloba izan zen, eta Ordenan gora egiten lagundu zion. 1299an Almirante izendatu zuten, eta bi urte geroago Komandante Handia. 1303an, Maisu Handiaren Lugartenientea zen, eta 1305ean osaba hil zenean, Ordenako Maisu Handia aukeratu zuten.
Ordenak Rodas konkistatu zuen 1308-1309an, bai eta Kastellorizo eta Bodrum ere. Ordena eman zen kuartel orokorra uhartera ere eraman zen.
Lurraldea hedatzeko kanpainek zor handiak eragin zituzten, eta ezin izan ziren guztiz ordaindu 1330eko hamarkadara arte.
Jokabide harro eta tiranikoa leporatu zioten. Zaldun-talde bat hura hiltzen saiatu zen, baina ihes egitea lortu zuen eta Lindosen babestu zen. Bitartean, Maurice de Pagnac hautatu zuen Ordenak Maisu Handi gisa.
Joan XXII.a Aita Santuak bi maisuei deitu zien Avignon borroka konpontzeko. Villareti dimisioa formalki aurkezteko bakarrik berretsi zion, eta bien bitartean Pagnac hil egin zen.
1319an, Hélion de Villeneuve Maisu Handi izendatu zuten. Villaret Capuako prior izendatu zuten, baina 1325ean Erromara eraman zuten. Ondoren, ahizparen etxera joan zen bizitzera Teyranen.
* Datuak: Q1439825
* Multimedia: Folco del Vilaret / Q1439825
# Fountain (Colorado)

Fountain Coloradoko hiri bat da. El Paso konderrian kokatua dago. 2010ean 25.846 biztanle zituen, 63,4592 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* El Paso konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1003250
* Multimedia: Fountain, Colorado / Q1003250
# Foundation (telesaila)

Foundation 2021eko estatubatuar telesaila da, Apple TV+entzat egina. Isaac Asimoven izen bereko sailean oinarrituta dago.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Etorkizuneko mundu batean, gizakia galaxia osoan zehar hedatu da, eta gobernu inperialetan antolaturik dago. Denbora eta espazio tarteak horrenbeste areagotu izanak, ordea, aurrerapen zientifikorik eza eta ustelkeria ekarri ditu inperio galaktikora. Zibilizazioaren akabera modu matematikoan aurreikusiko du gizon batek; bien bitartean, protagonista talde bat hura eragozten eta mundu hobeago bat eraikitzen ahalegindu da.

## Pertsonaiak

* Jared Harris: Hari Seldon
* Cleon enperadorearen klonak
** Lee Pace: Brother Day (Cleon XII)
** Cassian Bilton: Brother Dawn (Cleon XIII)
** Terrence Mann: Brother Dusk (Cleon XI)
* Lou Llobell: Gaal Dornick
* Leah Harvey: Salvor Hardin
* Laura Birn: Eto Demerzel
* Alfred Enoch: Raych Seldon
* Alexander Siddig: Xylas

## Erreferentziak

* ↑ «Galaxiarteko inperioaren eraberritzea» Berria 2021-09-25 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* 1 2 3 4 (Ingelesez) Pantozzi, Jill. (2021-9-22). «Foundation's Lee Pace: 'I Love Science Fiction'» io9.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56281007
# Foundryville (Pennsylvania)

Foundryville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Columbia konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. 260 biztanle ditu, 1,426256 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Columbia konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1132577
# Fountain (Ipar Carolina)

Fountain Ipar Carolinako herri bat da. Pitt konderrian kokatua dago. 2010ean 427 biztanle zituen, 2,41 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pitt konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2030880
# Foulksrath gaztelua

Foulksrath gaztelua (ingelesez Caislean Ratha, irlanderaz Caisleán Chill Chainnigh) Jenkinstowngo udalerrian kokatzen den gaztelua da, Irlandako Kilkennyko konderrian.

## Historia

Purcell leinu anglo-normandiarrak altxatutako dorretxea da. Oliver Cromwellen gudalosteak konkistatu zuen eta honek bere ofizialen esku utzi zuen gaztelua.
1946an egoera kaskarra zela eta, gaztelua behera botatzear egon ziren baina herriko jendeari esker mantendu eta berriztu egin zen. Gaur egun Irlandako Youth Hostel elkarteak kudeatzen du.

## Mamuak

Diotenez hainbat mamu daude gazteluan. famatuena dorrean hil omen zuten neska gazte batena da. 1992an BBC kateko mamu ehiztariak bertan izan ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8564973
* Multimedia: Foulksrath Castle / Q8564973
# Frankton (Bordeleko tranbia)

Frankton Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Blancahòrt udalerrian dago.

## Kokapena

C linea (Bordeleko tranbia) :
* Datuak: Q98573096
# Franks Field (Wisconsin)

Franks Field Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Ashland konderrian dago, Wisconsin estatuan. 160 biztanle ditu, 3,279008 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Ashland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5492243