OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hazi geruza

Hazi geruza, orri enbrionario edo orri blastodermiko bat, animalien enbriogenesian eratutako zelula talde bat da. Hazi geruzak, nabarmen, soilik ornodunetan daude. Hala ere, belakiak baino konplexuagoak diren animalia guztiek sortzen dituzte , ehun primarioen bi edo hiru geruza (batzuetan, hazi geruza primario deituak). Erradio simetria duten animaliek, cnidarioak kasu, bi dituzte, ektodermoa eta endodermoa. Simetria bilateraleko animaliek, bi horien arteko hirugarren geruza bat garatzen dute, mesodermo izenekoa. Hazi geruzek, ehun eta organoen sorrerari lekua utziko diote organogenesi prozesuan.
Ezberdintzearen hasieraren lehen froga, hazi geruzen presentzia da.

## Hazi geruzen ikerketaren historia

Hazi geruzen orokortasuna eta garrantzia, XIX. mendean onartu zen. Heinz Christian Pander izan zen horiek errekonozitzen lehena, oilasko enbrioietan, 1817an. Zortzi urte beranduago, 1825ean, Martin Heinrich Rathkek, orri enbrionario baliokideak identifikatu zituen krustazeoetan. Hiru urte beranduago, 1828an, Karl Earnst von Baerrek beste ornodun batzuen enbrioietan aurkitu zituen. 1849an, Julian Huxleyk, ornodunen barne eta kanpoko hazi geruzak, zelentereoen bi geruzen berdinak zirela erakutsi zuen. 1877an, Ray Lankesterrek, Ernst Haeckelen Gastraeari buruzko teorian oinarritua, metazoo guztien balizko amankomuneko arbaso bat, animalien erreinua, hiru talde handitan banatu zuen hazi geruza kopuruaren arabera: homoblastikoak (protozooak), diblastiko edo diploblastikoak (zelentereoak) eta triblastiko edo triploblastikoak (gainontzeko animaliak).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q660498
* Multimedia: Germ layers / Q660498
# Hebro (unitate erregionala)

Hebro (grezieraz: Περιφερειακή ενότητα Έβρου) Greziako unitate erregionala da, Ekialdeko Mazedonia eta Trazian dagoena. Alexandroupoli hiriaren inguruan dago.
Hebro bost udalerritan banaturik dago:
* Alexandroupoli (1)
* Didymoteicho (2)
* Orestiada (3)
* Samotrazia (Samothraki, 4)
* Soufli (5)

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 154. arauaː Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19896760
# Hebron (Connecticut)

Hebron Connecticuteko herri bat da. Tolland konderrian kokatua dago. 2010ean 9.686 biztanle zituen, 95,57 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Tolland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1484910
* Multimedia: Hebron, Connecticut / Q1484910
# Hebron (Indiana)

Hebron Indianako herri bat da. Porter konderrian kokatua dago. 2010ean 3.724 biztanle zituen, 5,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Porter konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2630045
* Multimedia: Hebron, Indiana / Q2630045
# Hebron (Maryland)

Hebron Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Wicomico konderrian dago, Maryland estatuan. 1.113 biztanle ditu, 3,494266 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Wicomico konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q755030
# Hebridetako poni

Hebridetako ponia Eskoziako bertako zaldi arraza bat da, Hebridak uhartediaren uharte ezberdinetan garatutako barietate ezberdinez osatua. Barietate hauek desagertuak daude gaur egun.
Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik Hebridetako abere hauek ponien sailkapen taldean kokatzen dira. Zelta poniak antzinako zaldi motatik oso gertu mantendutako arraz aizan zen.
Garai batean kostaldeko untzioletan lanean aritu ziren zama abereak bezala. Gaur egun arraza desagertutzat jotzen da, Highland arrazak Hebridetakoa bereganatu baitzuen neurri handi batean. Eriskay ponia bakarrik geratzen da, eta hau kopuru txikian. Eriskay poniak Hebridetako ponien ondorengotzat jotzen dira. Beste batzuentzat Eriskaykoa arrazaren azken hondarra da.

## Arrazaren historia

Poni honi Western Isles Pony ere deitzen zaio . Ewart irakasleak ezaugarritu zuen, eta Hebridetan "lehen hedatuta zegoen oso antzinako barietate baten erlikia bat" zela aipatu zuen. Arrazaren jatorria inoiz ez da benetan argitu.
Arraza XX. mendean galdu egin zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Collins, Harper. (2012). «Western Isles pony» Dictionary.com (Collins English Dictionary).
* ↑ (Ingelesez) Collins, Harper. (2012). «Western Isles pony» Dictionary.com (Collins English Dictionary).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10518891
* Multimedia: Hebridean Pony / Q10518891
# Hebron (Illinois)

Hebron Illinoiseko herri bat da. McHenry konderrian kokatua dago. 2010ean 1.216 biztanle zituen, 5,06 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* McHenry konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2155823
# Hebron (Ipar Dakota)

Hebron Ipar Dakotako hiri bat da. Morton konderrian kokatua dago. 2010ean 747 biztanle zituen, 3,85 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Morton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28131
# Hebron (Kentucky)

Hebron Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Boone konderrian dago, Kentucky estatuan. 6.195 biztanle ditu, 16,654235 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Boone konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5695982
# Hebron (Nebraska)

Hebron Nebraskako hiri bat da. Thayer konderrian kokatua dago. 2010ean 1.579 biztanle zituen, 3,64 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Thayer konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q960489
* Multimedia: Hebron, Nebraska / Q960489
# Hercules (kraterra)

Hercules kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ05 lau-angelukoan dago. 68,3 kilometroko diametroa du. Izena Heraklesren omenez darama.

## Erreferentziak

* (Ingelesez) (WGPSN), IAU Working Group for Planetary System Nomenclature. (2013ko otsailaren 13a). Gazetteer of Planetary Nomenclature. 1:1 Million-Scale Maps of the Moon. Nazioarteko Astronomia Elkartea / USGS.
* (Ingelesez) Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* (Ingelesez) Blue, Jennifer. (25 de julio de 2007). Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS.
* (Ingelesez) Bussey, B.; Spudis, P.. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2.
* (Ingelesez) Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C.. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers ISBN 0-936389-27-3..
* (Ingelesez) McDowell, Jonathan. (15 de julio de 2007). Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report.
* (Ingelesez) Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B.. (1971). Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU. , 136 or..
* (Ingelesez) Moore, Patrick. (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co ISBN 0-304-35469-4.
* (Ingelesez) Price, Fred W.. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press ISBN 0521335000..
* (Ingelesez) Rükl, Antonín. (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books ISBN 0-913135-17-8.
* (Ingelesez) Webb, Rev. T. W.. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6ª edición revisada. Dover ISBN 0-486-20917-2.
* (Ingelesez) Whitaker, Ewen A.. (2003). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press 978-0-521-54414-6.
* (Ingelesez) Wlasuk, Peter T.. (2000). Observing the Moon. Springer ISBN 1-85233-193-3.
* (Ingelesez) Lunar Impact Crater Database. Lunar and Planetary Institute (USRA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q653641
* Multimedia: Hercules (crater) / Q653641
# Hercón dorrea

Hercón dorrea, herritarren artean Torre Costa Rica izenez ezaguna, Coruñan (Espainia) dagoen etxe orratza da. 119 metroko garaierarekin, Galiziako eraikinik altuena da, eta Espainiako 23.a.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3395775
* Multimedia: Torre Costa Rica (Torre Hercón) / Q3395775
# Herdecke

Herdecke Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Ennepe-Ruhr barrutia|Ennepe-Ruhr]] barrutian. 2014an 22.572 biztanle zituen 22,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11337
* Multimedia: Herdecke / Q11337
* Webgune ofiziala
# Herculândia

Herculândia Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 9.278 biztanle ditu 364,252 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1759097
* Multimedia: Herculândia / Q1759097
# Herderita

Herderita]] =

## Ezaugarriak

Herderita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaBePO4(F,OH)}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Herderite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Herdern

Herdern Suitzako udalerria da. Turgovia kantonamenduan dago, Frauenfeld barrutia barrutian. 2014an 1,079 biztanle zituen 13,76 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65761
* Multimedia: Herdern / Q65761
# Hercules in New York

Hercules in New York (euskaraz Herkules New Yorken) 1969ko Arthur Allan Seidelman estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako fantasiazko komedia film independiente bat da. Aubrey Wisbergek gidoia idatzi eta filma ekoitzi zuen. Greziar mitologiako Herkules pertsonaian oinarritua dago. Arnold Strong "Mr. Universe" (Arnold Schwarzenegger), Arnold Stang, Deborah Loomis, James Karen, Ernest Graves, Tony Carroll, Taina Elg, Richard Herd eta Gregory Squirrell aktoreek antzeztu zuten.
Gaur egun aski ospetsua den Arnold Schwarzenegger aktorearen ezagutzen den lehenbiziko zinemako antzezpena izan zen, orduan AEBetara iritsi berria eta Mr. Universe kulturismo lehiaketan lehiatzen zen 22 urte besterik ez zuen austriar etorki gaztea zen, ondorioz ingelesa aleman hiztun baten ahoskera latzaz ahoskatzen zuenez, bere antzezpenak estatubatuar aktore batek bikoiztu zituen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Herkules (Arnold Schwarzenegger) gaztea Olinpoko bizimoduaz aspertua bere aita den Zeus (Ernest Greus) jainkoen jainkoari Lurrera oporrak igarotzeko baimena eskatuko dio. Zeusek semeari ezekoa emango dio, baina istripu baten ondorioz Herkulesek New York hirian amaituko du. Gizakien zibilizazioan bizitzen inongo eskarmenturik ez duenez, eta bere berezko harropuzkeriak, Herkulesi arazo ugari sortuaraziko dizkio, azkenean Candem irakaslearen (James Karen) alaba den Helenek (Deborah Loomis) lagunduko dion arte. Okerrena gizakien bizimodua gustatzen hasi eta Lurrean denbora gehiago bizitzeko irrikia sortzen zaionean hasiko da. Horregatik, Zeusek bere semea zigortu eta Olinpora itzultzearazteko asmoz Nemesis (Taina Elg) jainkosa bidaliko dio...

## Aktoreak

* Arnold Schwarzenegger: Herkules
* Arnold Stang: Pretzie
* Merwin Goldsmith: Maxie
* Rudy Bond: Itsasontziko kapitaina
* Deborah Loomis: Helen Camden
* Taina Elg: Nemesis
* Michael Lipton: Pluton
* James Karen: Camden irakaslea
* Ernest Greus: Zeus
* Tony Carroll: Munstroa

## Kanpo estekak

* Hercules in New York filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Hercules in New York filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q902337
# Hercynita

Hercynita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Hercynita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Fe^{2+}Al2O4}}$. Sistema kubikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Hercynit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q377086
* Multimedia: Hercynite / Q377086
# Hercules (konstelazioa)

Hercules edo Herkules —latinez: Hercules— Ipar hemisferioko konstelazio handi bat da. Herkules heroi mitologikoa irudikatzen du. Ptolomeok deskribatutako 48 konstelazioetako bat da, eta 88 konstelazio modernoetako bat, bosgarren handiena.
Eguzki-apexa, hau da, Eguzkiak galaxiaren erdigunearen inguruko orbitan duen higiduraren norabidea erakusten duen zeruko puntua, Hercules konstelazioan dago, ξ Herculis izarretik gertu.

## Izar nagusiak

* α Herculis (Ras Algethi edo Rasalgethi), 3,31ko magnitudekoa, izar-sistema hirukoitza da. Haren izar nagusia erraldoi gorri aldakor bat da.
* β Herculis (Kornephoros), 2,78ko magnitudekoa, konstelazioko distiratsuena. Izar erraldoia da, horia.
* γ Herculis, 3,74ko magnitudeko erraldoi zuria. Izar bitarra da; 11,9 eguneko periodoa du.
* δ Herculis (Sarin), 3,12ko magnitudeko izar zuria; izar bitarra da.
* ε Herculis, 3,91ko magnitudeko izar bitarra.
* ζ Herculis, 2,89ko magnitudekoa, konstelazioko bigarren distiratsuena, distira desberdineko bi izar horiz osatua.
* η Herculis, 3,49ko magnitudeko erraldoi horia.
Hercules konstelazioak, izarrez gainera, bi kumulu globular nabarmenenetariko bi ditu: M13 eta M92.

## Oharrak

* ↑ Euskaltzaindiaren 173. arauak honako hau gomendatzen du: "Euskaraz, konstelazioen izenak adierazteko, komeni da nazioarteko formak —latinezko grafia— erabiltzea, hainbat komeniago testuak zenbat eta teknikoago edo jasoago izan. Nolanahi ere, latinezko izenen itzulpenak edo egokitzapenak ere —azalpen-izenak— erabil daitezke, bigarren mailan, testu didaktikoetan edo azalpen gisa".

## Erreferentziak

* ↑ «Konstelazioak (88 konstelazio ofizialak)» 173. Astroen izenak. Euskaltzaindia, 20 or..
* ↑ (Ingelesez) Kanas, Nick. (2012). Star Maps: History, Artistry, and Cartography. Springer New York, 111 or. ISBN 9781461409175..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10448
* Multimedia: Hercules (constellation) / Q10448
# Herne

Herne Alemaniako Ipar Renania-Westfalia estatuan dagoen hiri bat da. Ruhr eskualdean dago, zehazki Bochum eta Gelsenkirchen hirien artean. 2010ean 164.762 biztanle zituen.

## Historia

Eskualde honetako hainbat hiri bezala, XIX. menderarte Herne udalerri txiki bat zen. Orduan ikatz meatzeen ustiaketa eta altzairuaren ekoizpenari ekin zitzaion. Gaur egun Herne hiriak Wanne eta Eickel udalerriak ere bere barne hartzen ditu.
Urtero abuztuan Cranger Kirmes jaialdia ospatu ohi da, Alemania osoko bigarren jaialdirik handiena, urtero 4.500.000 bisitari inguru bertaratzen direlarik. Jaialdi honen jatorria XV. mendearen ingurua kokatzen da eta abuztuko lehen ostiralean hasten da.

## Hiri senidetuak

Herne ondorengo hiriekin senidetuta dago:
* Hénin-Beaumont (Frantzia) (1954)
* Wakefield (Erresuma Batua) (1956)
* Ometepe (Nikaragua) (1988)
* Belgorod (Errusia) (1990)
* Eisleben (Alemania) (1990)
* Konin (Polonia) (1991)

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Herneko Udal webgunea (Alemanez) (Ingelesez)
* Datuak: Q2904
* Multimedia: Herne, Germany / Q2904
# Herne Bay

Herne Bay, Ingalaterrako hego-ekialdeko kostaldean dagoen udalerri bat da, Kent konderrian.
2011n 38.503 biztanle zituen.
* Datuak: Q929286
* Multimedia: Herne Bay, Kent / Q929286
# Herndon (Pennsylvania)

Herndon Pennsylvaniako borough bat da. Northumberland konderrian kokatua dago. 2010ean 324 biztanle zituen, 2,28 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Northumberland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1180735
* Multimedia: Herndon, Pennsylvania / Q1180735
# Herndon (Virginia)

Herndon Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Fairfax konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. 24.655 biztanle ditu, 11,107574 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Fairfax konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1373962
* Multimedia: Herndon, Virginia / Q1373962
# Herne (Belgika)

Herne (nederlanderazko ahoskera: ˈɦɛrnə) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Herfelingen, Herne bera eta Sint-Pieters-Kapelle. 2013ko urtarrilaren 1ean 6.572 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q567808
* Multimedia: Herne, Belgium / Q567808
# Herval

Herval Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 6.191 biztanle ditu 1.757,607 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1756956
* Multimedia: Herval / Q1756956
# Herveiras

Herveiras Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 2.526 biztanle ditu 118,28 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1758745
* Multimedia: Herveiras / Q1758745
# Hertzainak (bilduma)

"Hertzainak" izen bereko taldearen lehenengo diskoa izan zen, 1984an Soñua zigiluak kaleratutakoa.

## Abestiak

* Eh txo!
* Pakean utzi arte
* Kontrola!
* Si vis pacem
* Kamarada
* Ta zer ez da berdin
* Infernuko atean
* Sigarrillos amariyos
* Drogak AEKn
* Arraultz bat pinu batean

## Erreferentziak

* ↑Historia del Rock orrialdetik lortua

## Kanpo estekak

* Diskoa entzungai "Musikazblai" webgunean
* Datuak: Q12259100
# Hertzsprung-Russell diagrama

Hertzsprung-Russell diagramak (ohi H-R diagrama bezala laburtua), izar baten magnitude absolutuaren eta bere azaleko tenperaturaren artean dagoen erlazioari buruzko behaketa ugariren emaitza erakusten du.
1911n egin zuen Ejnar Hertzsprung astronomo daniarrak, eta, modu independentean, bi urte beranduago, 1913an, Henry Norris Russell astronomo estatubatuarrak. Hertzsprungen diagramak, izarren argitasuna, bere kolorearen arabera erakusten zuen, Russellenak, bere espektro motaren arabera erakusten zuen bitartean. Biak, baliokideak dira.

## Diagramaren erabilerak

H-R diagrama, izar motak ezberdintzeko eta izar eboluzioa ikertzeko erabiltzen da. Diagramaren azterketa batek, izarrek, diagramaren toki zehatz batean taldetan bilduta aurkitzeko joera dutela erakusten du. Nagusiena, goiko eta ezkerreko ertzetik (beroa eta dizdiratsua), beheko eta eskuineko ertzera doana da (hotza eta ez hain dizdiratsua), eta honi, sekuentzia nagusi deritzo. Talde honetan, euren energia, hidrogenoa helio bihurtzeko egiten dituzten erreakzio termonuklearretatik lortzen duten izarrak daude. Beheko eta ezkerreko ertzean, nano zuriak daude, eta, sekuentzia nagusiaren gainetik, erraldoi gorriak eta izar superrerraldoiak daude.

## Kumuluen H-R diagramak

H-R diagrama bat egiterako orduan dagoen zailtasunetako bat, ardatz bertikaleko kopurua, magnitude absolutua, zuzenean ezin dela ikusi da. Behatutako kopurua, bandaren batean dagoe itxurazko magnitudea da, eta magnitude absolutu bat lortzeko, distantzia bat behar da. Distantziak, astronomian, lortzen biziki zailak dira. Nahiko gertu dauden norbanako izarren kasuan, dagoen metodo bakarra, paralajea da. Baina, gutxi gora-behera distantzia berera aurkitzen diren izarren kasuan, kumulu globular eta kumulu irekiak kasu, ardatz bertikalean itxurazko magnitudea jartzean, ezagu daitekeen diagrama bat dago. Diagrama hori diagrama teoriko batekin alderatzean, kumulu baten distantzia eta bere adina ebaz daitezke.

## Diagrama teorikoa diagrama esperimentalaren aurka

Jatorrizko diagramak, bere ardatzetan, kopuru behagarriak ditu: magnitudea eta espektro mota edo kolorea. Baina, izar barnealdeen eboluzioaren simulazioek, bi kopuru ezberdin eragiten dituzte: argitasuna eta tenperatura. Bere ardatzetan bi kopuru horiek dituen H-R diagrama, batzuetan, H-R teorikoa deitua da. Itxuraz, behaketen bidez lorturikoaren nahiko antzerakoa da, baina bien arteko harreman zehatza, erabilitako izar atmosfera ereduaren xehetasunen mende dago, eta ez da txikikeria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3270143
* Multimedia: Hertzsprung–Russell diagram / Q3270143
# Herval d'Oeste

Herval d'Oeste Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. 21.724 biztanle ditu 217,334 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Santa Catarina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1784481
* Multimedia: Herval d'Oeste / Q1784481
# Herve

Herve, Belgikako hegoaldeko udalerria da, Valoniako Lieja probintzian dagoena. 2011ko erroldaren arabera, 17.152 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Direction générale Statistique et Information économique. 2011ko errolda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q683465
* Multimedia: Herve / Q683465
# Herulo

Heruloak (latinez: Heruli III. mendean Eskandinaviatik irten eta Erromatar Inperioa inbaditu zuen germaniar herria izan zen.
Erdi Aroko historialarien arabera, 260 inguruan godoekin bat egin zuten eta Itsaso Beltza eta Egeo itsasoko kostaldeak eraso zituzten. Hala ere, ez ziren Danubio aldean geratu eta 400 eta 407. urteetan zehar frisiar eta saxoiekin batera pirateria egin zuten Ipar itsasoan eta Mantxako kanalako kostaldeetan. Pirata hauek Litus armoricus edo Armorikako defentsa-lerroa erabat suntsitu zuten. Atlantikoko kostaldean establezimenduak eratu, eta Iberiar Penintsularaino ailegatu ziren. 456. urtean, zazpi itsasontzitan zeuden 400 herulok Bizkaiko golkoa eta Galiziako kostaldea eraso zuten.
Odoakro buru zutela Italia indarrez hartu eta Mendebaldeko inperioa suntsitu zuten 476an. VI. mendean lombardiarrek Italia hartu zutenean desagertu ziren: batzuk Eskandinaviara itzuli eta besteak Ekialdeko Erromatar Inperioko mertzenario bilakatu ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q220643
* Multimedia: Heruli / Q220643
* ↑ Euskaltzaindia. (2015-1-30). 174. araua: Antzinateko herriak. Ekialdeko eta Europako herriak. , 9 or..
* ↑ « Ad sedes propias redeuntes, Cantabriarum et Vardaliarum loca maritima crudelissime deproedatio sunt  » — Hidazio. Fontes Hispaniae Antiquae. IX, 74 or..
* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Herulo. .
# Hervartov

Hervartov Eslovakiako udalerri bat da, Bardejoveko barrutian kokatuta. 9,87 km²ko azalera du eta 506 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1406. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q429180
* Multimedia: Hervartov / Q429180
Bardejoveko barrutiko udalerriak :
HiriakBardejovHerriakAbrahámovce • Andrejová • Bartošovce • Becherov • Beloveža • Bogliarka • Brezov • Brezovka • Buclovany • Chmeľová • Cigeľka • Dubinné • Frička • Fričkovce • Gaboltov • Gerlachov • Hankovce • Harhaj • Hažlín • Hertník • Hervartov • Hrabovec • Hrabské • Hutka • Janovce • Jedlinka • Kobyly • Kochanovce • Komárov • Koprivnica • Kožany • Krivé • Kružlov • Kríže • Kurima • Kurov • Kučín • Kľušov • Lascov • Lenartov • Lipová • Livov • Livovská Huta • Lopúchov • Lukavica • Lukov • Malcov • Marhaň • Mikulášová • Mokroluh • Nemcovce • Nižná Polianka • Nižná Voľa • Nižný Tvarožec • Ondavka • Ortuťová • Osikov • Oľšavce • Petrová • Poliakovce • Porúbka • Raslavice • Regetovka • Rešov • Richvald • Rokytov • Smilno • Snakov • Stebnícka Huta • Stebník • Stuľany • Sveržov • Tarnov • Tročany • Vaniškovce • Varadka • Vyšná Polianka • Vyšná Voľa • Vyšný Kručov • Vyšný Tvarožec • Zborov • Zlaté • Šarišské Čierne • Šašová • Šiba :
# Herkulano

Herkulano (latinez: Herculaneum) egun Ercolano hirian, Campanian, zegoen antzinako erromatar hiria. Gaur egun, hiriaren hondakinak besterik ez dauden arren, garai batean Ponpeia baino aberatsagoa izan zen. Ezaguna da, Ponpeia bezala, Vesuvioren errautsek eta harriek estali zutelako oso-osorik 79. urteko abuztuaren 24an, eta horregatik, garai horretan zegoen bezala kontserbatu da. 1997an Gizateriaren ondare izendatua izan zen, Ponpeiarekin batera.
1738az geroztik egindako indusketa-lanei esker, bizimodu erromatarra ederki erakusten duten ateak, kaleak, etxeak, dendak, tenpluak, mosaikoak, horma-pinturak, eskulturak, etab. aurkitu dira. Lehen erromatar hezurdurak (I. mendekoak) Herkulanon topatu ziren. Aurkikuntza hau garrantzitsua da erromatarrek III. mendera arte gorpuak errausten zituztelako, eta zaila delako garai hori baino lehenagoko hezurdurak aurkitzea.
Herkulanoko erromatarren luxuzko etxeak daude, eta horien artean Villa dei Papiri da ezagunena, itsasora bistak zituen Lucio Calpurnio Piso Caesomnio-ren (Julio Zesarren aitaginarrebaren) luxuzko jauregia.

## Eraikin publikoak

* Hiri inguruko termak
* Palestra
* Antzerkia

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2006-1-27). Antzinateko hirien euskarazko izenak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q178813
* Multimedia: Herculaneum / Q178813