# Robert Jarvik

Robert Koffler Jarvik (1946ko maiatzaren 11n jaioa) estatubatuar zientzialari, ikerlari eta ekintzailea da, Jarvik-7 bihotz artifiziala garatzeko eginkizunagatik ezaguna.

## Biografia

Robert Jarvik Midland-en (Michigan) jaio zen. Gurasoak Norman Eugene Jarvik eta Edythe Koffler Jarvik ziren, eta Stamford-en (Connecticut) hazi zen. Murray Jarviken iloba da, nikotina adabakiaren asmatzailea izan zen farmakologoa.
Jarvik Syracuseko Unibertsitatean lizentziatua da. Ingeniaritza medikoko masterra egin zuen New Yorkeko Unibertsitatean.
Utahko Unibertsitateko Medikuntza Eskolan onartu ondoren, Jarvik bi urteko ikasketak burutu zituen, eta 1971n Willem Johan Kolff-ek kontratatu zuen, Utahko Unibertsitateko sendagile-asmatzaile holandarra, eta hark egin zuen lehen dialisi-makina, eta beste organo artifizial batzuekin lanean ari zena, bihotza barne. Jarvik 1976an lortu zuen M.D. Utah-ko Unibertsitatean. Jarvik mediku zientzialaria da, eta ez zuen praktikak edo egonaldirik egin eta ez du inoiz medikuntza praktikatzeko baimenik izan.

## Karrera

Jarvik Utahko Unibertsitateko organo artifizialen programan sartu zen 1971n, eta orduan Willem Johan Kolff zen bere tutore burua. Garai hartan, programak Clifford Kwan-Gett-en bihotz artifizial pneumatikoen diseinua erabili zuen, eta animalia bati laborategian 10 egunez eutsi zion. Kolffek Jarvik-i esleitu zion Kwan-Gett bihotzaren arazoak gaindituko zituen bihotz berri bat diseinatzea, azkenean Jarvik-7 gailuarekin amaituz.
1982an, taldeak bihotz artifizialaren inplante bat egin zuen - inoizko bigarrena, Domingo Liotta eta Denton Cooley-ren lehenengoa 1969an 13 urtera. William DeVries-ek Jarvik-7 ezarri zion lehen aldiz Barney Clark dentista erretiratuari Utahko Unibertsitatean 1982ko abenduaren 2an. Clarkek maiz bisita egin behar izan zuen ospitalera hurrengo 112 egunetan, eta ondoren hil egin zen. Gaixoaren egoera eguneratzeko maiz prentsaurrekoetan, Jarvik, DeVriesekin batera, munduko komunikabideei Clark-en egoeraren berri eman zien. Jarvik-7 bihotzaren hurrengo inplantazioak Humana-k egin zituen, osasun-aseguru konpainia handi batek. Bigarren gaixoak, William J. Schroeder, 620 egun bizirik iraun zuen. 1983an, Jarvik eta DeVries-ek American Academy of Achievement-en Urrezko Plaka Saria jaso zuten.
2006an, Jarvik telebistako iragarkietan agertzen hasi zen Pfizer-en kolesterolaren Lipitor botikarako. Kongresuko bi kidek, ospetsuen abalen aurkako kanpainaren barruan, ikerketa bat hasi zuten bere telebistako iragarkiak medikuntza praktikatzeko lizentziarik gabe emandako mediku aholkuak ote diren jakiteko. Iragarki batek Jarvik arraunean irudikatzen zuen, berak ez zuen arraunean egiten eta ordezkoa erabili zen. Gero, Jarvik esan zuen ez zuela Lipitor hartu enpresaren bozeramaile izan arte. 2008ko otsailaren 25ean, Pfizerrek Jarvik-ekin iragarkiak etengo zituela iragarri zuen.

## Bizitza pertsonala

Jarvik bi aldiz ezkondu da.
Jarvik-ek semea eta alaba ditu bere lehen emaztearekin, Salt Lake Cityko idazle eta Elaine Jarvik kazetariarekin. 2011n berak eta bere alabak, A Man Enters antzezlana idatzi zuten, Jarvik dibortziotik bere seme-alabekin izandako harreman faltan inspiratuta.
Jarvik Parade aldizkariko Marilyn vos Savant zutabegilearekin ezkonduta dago 1987ko abuztuaren 23az geroztik.
Iturri batzuen aurka, Jarvik ez da Azken Eguneko Santuen Jesukristoren Elizako kidea.

## Erreferentziak
### Inline aipamenak

* ↑ "Men in the News: A Pair of Skilled Hands to Guide an Artificial Heart: Robert Kiffler Jarvik". Article in The New York Times, 3 December 1982. Retrieved from on 2006-06-23.
* ↑ Maugh II, Thomas. (2008-05-14). «Dr. Murray E. Jarvik, 84; UCLA pharmacologist invented nicotine patch» Los Angeles Times.
* ↑ Dr. Murray Jarvik, co-inventor of nicotine patch, dies at 84 in Santa Monica. International Herald Tribune 2008-05-10.
* 1 2 "Milestones". Rime Magazine, March 2, 2009 p.18
* ↑ "Men in the News: A Pair of Skilled Hands to Guide an Artificial Heart: Robert Kiffler Jarvik". Article in The New York Times, 3 December 1982. Retrieved from on 2007-05-27.
* ↑ "Is this celebrity doctor's TV ad right for you?". Article in NBC News, 1 March 2007. Retrieved from on 2007-05-27.
* ↑ Archived copy. . Great Lives from History: Inventors and Inventions -- Robert Jarvik
* ↑ Liotta/Cooley "Orthotopic Cardiac Prosthesis for Two-Staged Cardiac Replacement," which appears in Volume 24 (1969) of the American Journal of Cardiology (pp. 723-730).
* ↑ Artificial Heart – Early developments
* ↑ «Golden Plate Awardees of the American Academy of Achievement» www.achievement.org (American Academy of Achievement).
* ↑ American Medical Association Journal of Ethics October 2010, Volume 12, Number 10: 818-823
* ↑ Bazell, Robert. (1 March 2007). «Is this celebrity doctor's TV ad right for you?» NBC News.
* 1 2 (Ingelesez) «A Man Enters» Utah Stories 2011-11-03.
* ↑ About Marilyn. .
* ↑ Brother Paul's Mormon Bathroom Reader
* ↑ Skousen, Paul B.; Moon, Harold K. (November 1, 2005), Brother Paul's Mormon Bathroon Reader, Cedar Fort, p. 39. Archived at Google Books. Retrieved March 21, 2016.

### Erreferentzia orokorrak

* Frazier, O H; Myers, T J; Jarvik, R K; Westaby, S; Pigott, D W; Gregoric, I D; Khan, T; Tamez, D W et al.. (2001). «Research and development of an implantable, axial-flow left ventricular assist device: the Jarvik 2000 Heart.» Ann. Thorac. Surg. 71 (3 Suppl): S125–32; discussion S144–6. doi:10.1016/S0003-4975(00)02614-X. PMID 11265847..
* Jarvik, R K; Lawson, J H; Olsen, D B; Fukumasu, H; Kolff, WJ. (1978). «The beat goes on: status of the artificial heart, 1977.» The International Journal of Artificial Organs 1 (1): 21–7. PMID 352968..

## Kanpo estekak

* Jarvik Heart webgune ofiziala.
* Google Patenteak Bihotz Artifizialetarako Winchell Patentarekin esteka
* Pfizer-ek Lipitor Esfortzu berria abiarazten du
* Jarvik eta Pfizer-i buruzko MSNBC artikulua
* Kongresua aztertzen du medikuaren papera botikaren iragarkian
* Datuak: Q588120