# Gimel

Gimel alfabeto semitiko askoren hirugarren hizkia da. Feniziar alfabetoan agertzen da, baita alfabeto aramearrean ere. Alfabeto hebrearrean ג idazten da, alfabeto siriakoan ܓ eta arabiar alfabetoan ج (azken honetan 5. letra da). Feniziar alfabetoan zein eratorritako guztietan, arabiarrean izan ezik, kontsonante ahozkatu belar herskariaren soinua aiderazten du, NAF: [g]. Arabiera Estandar Modernoan hiru soinu ezberdin egiteko erabiltzen da: NAF: [g], NAF: [ʒ] eta NAF: [d͡ʒ].
Ez da ezagutzen letra Proto-Kanaanitarra, baina ziurrenik izena arma baten izenetik eratorria zen, edo baliteke jaurtitzen zen arma baten izena izatea. Hau Proto-Sinaitarr glifo batetik eratortzen da, azpian agertzen den hieroglifikoan oinarritua.
Letra honetatik greziar alfabetoko gamma (Γ), alfabeto latinoko C eta G eta alfabeto zirilikoko Г letrak eratortzen dira.

## Gimel hebrearra

* Alfabeto hebrearra
* א  ב  ג  ד  ה  ו ז  ח  ט  י  כך ל  מם  נן  ס  ע  פף צץ  ק  ר  ש  ת
Aldaera ortografikoak :
| Inprentako tipografiak | Inprentako tipografiak | Inprentako tipografiak | Hebreera Kurtsiboa | Rashi Idazkera |
| Serif | Sans-serif | Monospace | Hebreera Kurtsiboa | Rashi Idazkera |
| ג | ג | ג | | |
Gimel letra hebrearra (גִּימֵל) alfabetoko 3. letra da. Dagesh bat jaso dezakeen 6 letretako bat da. Gaur egun hitz egiten den Hebrearrean ez dago aldaerarik ahoskeran dagesh hori jarrita, baina aspaldi bazen. Gainera Yemendar hebreeran Gimel letrak NAF: [g - ʒ - d͡ʒ] soinuak adierazten ditu dagesh bat duenean eta NAF: [ɣ] ez duenean.
Gimel letra geresh batekin jarraituta idazten denean (ג׳) atzerriko hizkuntzetatik mailegatutako NAF: [d͡ʒ] fonemarako erabiltzen da.

## Gamal/Gomal siriakoa

* Alfabeto siriakoa
* ܐ  ܒ  ܓ  ܕ  ܗ  ܘ ܙ  ܚ  ܛ  ܝ  ܟܟ  ܠ ܡܡ  ܢܢ  ܣ  ܥ  ܦ ܨ  ܩ  ܪ  ܫ  ܬ
* Gamal/Gomal
* Madnḫaya Gamal
* Serṭo Gomal
* Esṭrangela Gamal
Alfabeto siriakoan hirugarren letra ܓ da. Ekialdeko ahoskeran Gamal izena du eta mendebaldean Gomal (ܓܵܡܵܠ). Bi soinu ezberdin izan ditzakeen 6 letretako bat da. Ahoskera indartsua denean (qûššāyâ) NAF: [g] ordezkatzen du, "gasteiz" hitzan bezala. Gamal/Gomal ahoskera leunean ematen denean (rûkkāḵâ) normaldi NAF: [ɣ] soinua du. Gaur egunko Garshuni eta hizkuntza neo-aramearretan arabieratik eta persiarretik datozen hitz mailegatuak idazteko NAF: [d͡ʒ] fonema beharrezkoa denean Jamal/Jomal moduko letra erabiltzen da, finean letra bera baina tilde batekin azpian edo barruan delarik (ܓ̰).

## Arabiar ǧīm

* Arabiar alfabetoa
* ا   ب   ت   ث   ج   ح خ   د   ذ   ر   ز   س ش   ص   ض   ط   ظ ع   غ   ف   ق   ك ل   م   ن   ه   و   ي
Arabierazko alfabetoko ج letra (ǧīm, arabieraz جيم) Gimel hizkiari asoziatutakoa da. Modu ezberdinetan idazten da hitzan duen kokapenaren arabera:
| Posizioa hitzan: | Isolatua | Bukaeran | Erdian | Hasieran |
| Hizkiaren forma: | ج‎ | ـج‎ | ـجـ‎ | جـ‎ |
Arabiera Estandar Modernoak hiru ahoskera ditu letra honentzat: NAF: [d͡ʒ - ʒ - ɡ]. Ahoskera aldaerak gertatzen dira arabiera estandar modernoan Arabieraren barietateak garrantzi handia duelako:
* Aljeriar arabieran, Irakiar arabieran eta beste dialekto batzuetan NAF: [d͡ʒ] ahoskatzen da.
* Egipziar arabieran eta Yemeniar arabierako dialekto batzuetan (Tihami, adibidez), NAF: [g] ahoskatzen da, beste hizkuntza semitikoetan bezala.
* Maghrebtar arabieran (Aljerian ezik) eta Sortaldeko arabiarrean NAF: [ʒ] ahoskatzen da.
* Kuwaiteko arabieran eta Golkoko arabieran NAF: [j] ahoskatzen da modu kolokialean hitz egiterakoan.
* Beduinoek palatalizatzen dute, eta NAF: [ɡʲ] ahoskatu, ziurrenik Arabiera Klasikoan ahoskatzen zen modua.
* Sudaniar arabieran eta Yemeneko beste dialektoetan NAF: [ɟ] ahoskatzen da, Arabiera Klasikoan oinarritua ere.
Egipziarrek beti erabiltzen dute ج letra NAF: [g] soinua egiteko, adibidez 'golf' hitza aipatu behar dutenean. Hala ere ez da desegokia erabiltzea ʒ edo d͡ʒ soinuak adierazteko. Hala ere bi hauek traskribatzeko beharra dagoenean, biak berdintzen dira NAF: [ʒ] soinura eta چ letra erabili. Persiar, Urdu, Sindhi eta antzekoek چ letrari NAF: [t͡ʃ] soinua esleitzen diote.
Persiar-Arabiar idazkeran jīm deitzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17525296
* Multimedia: Gimel (letter) / Q17525296