OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# René Thom

René Thom (Montbéliard, Doubs, Frantzia, 1923 – 2002) matematikaria izan zen.
Hondamendien teoria garatzeagatik da ezaguna, emaitza etenak dituen ekintza etengabea matematikoki lantzen duena. Thomek lehenengo ikasketak Montbéliarden, Lyonen eta Parisen egin zituen. 1943an École Normale Supérieurren sartzea lortu zuen, eta han Henri Cartan eta Bourbaki matematikarien lana ezagutu zuen, berean eragin handia izango zuena. 1946an Estrasburgora joan zen, Henri Cartanekin lan egitera; han, beste matematikari batzuekin aritu zen, haien artean Ehresmann eta Koszulekin. Tesia, Cartanen zuzendaritzapean egin zuena, 1951an aurkeztu zuen Parisen.
1951an beka batekin joan zen Estatu Batuetara, eta han Einstein, Weyl, Steenrod, Calabi eta Kodairaren eraginpean jardun zen lanean. Frantziara itzulita, Grenoblen eta Estrasburgon aritu zen irakasle, eta 1964an Bures-sur-Yvetteko Zientzia Ikasketako Institutuan lanean hasi zen. Hondamendiaren teoriak aplikazio asko ditu fisikan, biologian eta giza zientzietan. Structural Stability and Morphogenesis (1972, Egonkortasun eta morfogenesi estrukturala) liburuan aurkeztu zuen, lehenengo aldiz, teoria hori, eta geroztik, matematikari askok garatu dute. Bestalde, Thomek beste arlo asko landu zituen: topologia (ezaugarri-klaseak bereziki), kobordismo deritzan teoria, eta Thomen zeharkakotasunaren teorema. Lan horiei esker, Fields domina jaso zuen 1958an. Gainera, Ville de Parisko Sari Zientifiko Handia jaso zuen 1974an, eta Londresko Matematika Elkarteko ohorezko kide egin zuten 1990ean. Euskal Herriko Unibertsitateak honoris causa doktore izendatu zuen 1995ean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q164428
* Multimedia: René Thom / Q164428
# René Viviani

René Viviani (Sidi Bel Abbès, Aljeria Frantsesa, 1863ko azaroaren 8a - Le Plessis-Robinson, 1925eko irailaren 7a) frantziar politikaria izan zen. Frantziako lehen ministroa izan zen 1914tik 1915era.
Aljerian jaio zen italiar etorkinen familia batean. Gaztetatik Alderdi Sozialistara lotu zen eta 1893an diputatu hautatu zuten. 1892an Georges Clemenceauren gobernuan sartu zen eta Gaston Doumerguek Hezkuntza Publikoko ministro izendatu zuen 1904an.
1914ko uztailean lehen ministro hautatu zuten, eta handik gutxira gobernua berrantolatu zuen Lehen Mundu Gerra hasi ondoren, eta Alexandre Millerand Gerra ministro izendatu zuen.
1915eko urrian dimisioa eman zuen fronteko erasoaldi batek porrot egin eta hainbat politikarik gobernuan sartzeari uko egin ostean.
* Datuak: Q431074
* Multimedia: René Viviani / Q431074
# René Zavaleta Mercado

René Zavaleta Mercado (Oruro, Bolivia; 1937ko ekainaren 3a – Mexiko Hiria, Mexiko; 1984ko abenduaren 23a) boliviar soziologoa, politikaria eta filosofoa izan zen.
San Andres, Oxford, Vincennes, Santiago, UAM eta UNAM Unibertsitateetan bere ideiak garatu zituen bere ibilbidean, eta Mexikon egoitzarekin duen Latinoamerikako Gizarte Zientzien Fakultatearen (FLACSO) zuzendari fundatzaile gisa amaitu zen (1976 - 1980), .
René Zavaleta Meatze eta Petrolio ministroa izan zen Mugimendu Abertzale Iraultzailearen gobernu iraultzailean. Uruguain eta Txilen gobernu honentzako funtzio diplomatikoak ere bete zituen. Akademiko gisa, La Pazko San Andres Unibertsitate Nagusiako eta Oxfordeko Unibertsitateko ikasle izan zen.
Francisco Zapatak definitu zuen bezala "...gizon bat, jatorriz boliviarra baina bokazio latinoamerikarra, pentsamendua ekintzatik, teoria praktikatik bereizten ez zuen gizonaren irudiarekin bat zetorren".

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2040386
# Ramón Tejela

Jorge Ramón Fernández Tejela (Faltzes, 1953ko maiatzaren 24a - Madril, 2013ko urriaren 25a) nafar aktorea izan zen.
Antzerkian lan egin ondoren 1960ko hamarkadan zineman debutatu zuen.

## Filmografia

* Grandes Amigos
* Operación plus-ultra
* Compañeros
* Las Ibéricas, F.C.
* Hay que educar a papá
* Una gota de sangre para morir amando
* Los pistoleros
* Chicas al salón
* Un dólar para Sartana
* El marinero de los puños de oro
* Datuak: Q11702087
# Ramón Valdés

Ramón Esteban Gómez Valdés y Castillo (Mexiko Hiria, 1924ko irailaren 2a – Mexiko Hiria, 1988ko abuztuaren 9a), Ramón Valdés izenaz bakarrik ezaguna, aktore eta komediante mexikarra izan zen. Bere lanik ezagunena Don Ramónen pertsonaia da, El Chavo del 8 (1973) telesailean. Komediante mexikar onenetakotzat hartu dute.
Mexiko Hirian jaio zen, eta familia pobre eta ugari batean hazi zen. 1949an hasi zen aktore lanetan, Calabacitas tiernas filmean. Film horretan, Germán Valdés anaia zaharrenarekin batera agertu zen, «Tin Tan» izenarekin ezaguna. Hari esker, Ramon arte-munduan interesatu zen, eta bere ibilbideari ekin zion Germanen eskutik; izan ere, Germánek paper txikiak edo apartekoak lortzen lagundu zion Mexikoko zinemaren Urrezko Aroan egindako zenbait filmetan. Biek izan zituzten, gainera, beste bi anai-arreba, aktuazioan eta komedian jardun zutenak, Manuel «El Loco Valdés» eta Antonio «El Agua Valdés».
1968an Roberto Gómez Bolaños ezagutu zuen, eta harekin hasi zen lanean Los supergenios de la mesa cuadrada (1968), Chespirito (1970) eta El Chapulín Colorado (1973) bezalako programetan. Hala ere, El Chavo del 8 (1971) produkzioan irabazi zuen Valdések nazioarteko ospea, nahiz eta 1979an utzi zuen proiektua. 1981ean itzulera labur bat egin zuen. Azken urtea izan zen Bolañosekin batera lan egin zuena. 1982an, Venezuelako Federrico telesaileko protagonista izan zen Carlos Villagránekin, eta sei urte geroago berriro ere berarekin lan egin zuen ¡A qué Kiko! (1987) telesailean. Biak Chavo del 8n inspiratutako eratorria izan ziren arren, bi produkzioetako bakar batek ere ez zuen jaso Bolañosekin batera izandakoaren ospea. Gaixotasun batzuk izan ondoren, 1988an hil zen 63 urte zituela.

## Erreferentziak

* ↑ «Montaje de Don Ramón en La Voz arrasa en redes sociales» Teleamazonas 8 de noviembre de 2015.
# Ramón Villeda Morales (udalerria)

Ramón Villeda Morales Hondurasko Gracias a Dios departamenduko udalerri bat da. 587.77 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 9965 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística. Censo de Población y Vivienda 2013. (Noiz kontsultatua: 2020-05-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q924828
# Ramón Sáez Marzo

Ramón Sáez Marzo, (Utiel, 1940ko martxoaren 8a - Valentzia, 2013ko ekainaren 18a) txirrindulari espainiarra izan zen, profesionala 1965etik 1973ra.
"Tarzan Sáez" goitizenarekin ezaguna, Espainiako Vueltan 7 etapa garaipen lortu zituen eta 1967ko Munduko errepideko txapelketan brontzezko domina eskuratu zuen, Eddy Merckx eta Jan Janssenen atzetik.
Amateurretan, 1960ko Erromako Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte, errepideko proban (non ez zuen amaitu) eta taldekako erlojupekoan (8. postuan sailkatu zelarik).

## Palmaresa

1964
* 2. Munduko taldekako erlojupeko txapelketan (afizionatuetan) (José Ramón Goienetxe, Luis Pedro Santamarina eta Juan García Suchekin)
1965
* Kataluniako Voltako etapa bat
* Portugalgo Itzuliko bi etapa
* 3. Udaberriko Klasikoan
1966
* Bartzelona-Andorra
* Mallorcako Itzuliko bi etapa
* 3. Muñecas Famosa Sari Nagusian
1967
* Espainiako Vueltako bi etapa
* Elola Saria
* 3. Munduko errepideko txapelketan
1968
* Espainiako Vueltako etapa bat
* Andaluziako Itzuliko etapa bat
* Levanteko Itzuliko etapa bat
* 8. Setmana Catalanan
1969
* Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketa
* Espainiako Vueltako bi etapa
1970
* Espainiako Vueltako bi etapa
* Masferrer garaikurra
* Luis Puig Saria
* Levanteko Itzuliko etapa bat (taldekako erlojupekoa)
* Aragoiko Itzuliko bi etapa
* Meatze Haranetako Itzuliko etapa bat
1971
* Aragoiko Itzulia eta hiru etapa
* Levanteko Itzuliko etapa bat
* Errioxako Itzuliko etapa bat (taldekako erlojupekoa)
* 2. Masferrer garaikurran
* 3. Pascuas Sari Nagusian
* 4. Udaberriko Klasikoan

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan

| Lasterketa | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | 1972 | 1973 |
| Italiako Giroa | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Frantziako Tourra | - | - | 85. | - | - | - | - | - | - |
| Espainiako Vuelta | - | 19. | 39. | 32. | 19. | 40. | 53. | UT | - |
| Munduko txapelketa | - | - | 3. | UT | 57. | 38. | - | - | - |
—: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Kanpo estekak

* Ramón Sáez Marzo - ProCyclingStats
* Ramón Sáez Marzo - SitiodeCiclismo.net
* Ramón Sáez Marzo - FirstCycling.com
* Datuak: Q537013
* Multimedia: Ramón Sáez Marzo / Q537013
# Ramón Trecet

Ramón Trecet Garmendia (Donostia, Gipuzkoa, 1943ko uztailaren 1a) euskal eta kataluniar jatorriko kazetari, irrati esatari eta telebistako aukezle donostiarra da.
1980ko hamarkadaren bigarren erdialdean TVE2 katean Cerca de las estrellas ("Izarretatik hurbil") saioaren aurkezlea izateagatik ospe handia bereganatu zuen. Bertan, astero NBAko partidu baten erretrasmizioa burutzen zuen.

## Kanpo estekak

* Ramon Treceten IMDBko fitxa ikusgai (Ingelesez)
* Datuak: Q532394
* Multimedia: Ramón Trecet / Q532394
# Ramón Untzaga

Ramón Untzaga Asla (Deustu, 1894 – Cabrero, Txile, 1923ko abuztuaren 31) bizkaitar futbolari izan zen, erdilari moduan aritzen zena. Hamabi urte zituela, gurasoekin Txilera joan zen eta bertan egin zuen bere ibilbidea. Atzerako artazia asmatu zuen.

## Kirol ibilbidea

| Kluba | Urtea(K) |
| Club Minas Lota | 1912-1917 |
| Club Estrella del Mar | 1917-? |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «La chilena es de Bilbao» El Correo 2016-02-17 (Noiz kontsultatua: 2023-06-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) Junquera, Natalia. (2018-04-06). «El vasco con mal genio que inventó la chilena» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2023-06-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4475983
* Multimedia: Ramón Unzaga / Q4475983
# Ramón Vizcaíno

Ramón Vizcaíno (Sestao, Bizkaia, 1907ko urtarrilaren 29a - Donostia, Gipuzkoa, 1999ko apirilaren 24a) bizkaitar enpresa-gizona izan zen.

## Biografia

Bizkaian jaio zen arren Sestaoko Labe Garaietako langile baten semea zen, Gipuzkoan egin zuen bere enpresa ibilbidea.
Ia hutsetik abiatuta, egun, mundu osora zabalduta dagoen enpresa-taldea sortu zuen, 40 enpresaz osatua eta bere izena duena. Hotzaren inguruko industriaren aitzindari izan zen, eta bere bizitzan zehar kargu ugari izan zituen enpresarekin eta ekonomiarekin zerikusia zuten erakundeetan, hala nola Gipuzkoako Merkataritza, Industria eta Itsasgintza Ganbaran, Pakea mutuan, Pasaiko Portuan.
Haren semea, José María Vizcaíno, hainbat urtez Confebaskeko presidente izan ondoren, 2001. urtean Círculo de Empresarios Vascos elkarteko buru hautatu zuten. Egun, enpresa-taldearen ardura du.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12266480
# Renault

Renault automobilak eta bestelako ibilgailuak ekoizten dituen Frantziako enpresa bat da. Munduko automobil-industria talde nagusienetakoa osatzen du.

## Historia

Renault auto enpresa Louis Renaultek sortu zuen 1898 urtean. Auto industrian aitzindaria izan zen Frantzian. Hastapenetan, bere taxiek arrakasta handia eduki zuten. Lehen Mundu Gerran zehar, Renaultek munizioa, hegazkinak eta auto militarrak fabrikatzen zituen baita ere. Parisko Renault taxiek soldaduak garraiatzeak garrantzi handia eduki zuen gerra urteetan zehar. Munduko bi gerren bitartean autoak ez ezik kamioiak, nekazaritzako makineria, eta hegazkinen motorrak ere ekoiztu zituen.
Renault enpresan munduko lehenenetariko langile matxinada burutu zen 1936 urtean; orduan, soldataren igoera, sindikatuen onarpena, opor ordainduaren eskubidea, hitzarmen kolektiboa eta lanaldiaren murrizketa, langabeziaren kontrako neurriak bezala lortu zituzten.
II. Munduko Gerran zehar, Renault lantegietan nazientzat materiala ekoiztu zuten. Horregatik Louis Renault atxilotu egin zuten 1944 urtean, Frantziak askatasuna lortu zuenean, eta kartzelan bertan hil zen. Frantziako gobernuak enpresa nazionalizatu egin zuten.
1979tik 1987ra arte, Renault American Motors Corporation enpresaren jabetza nagusia eduki zuen. Gero 1987an Chrysler Corporation enpresari saldu zion. 1986an Frantziako gobernuak pribatizazioa proposatu zuen. 1996rako partzialki pribatizazioa eginda zegoen. 2001eko urtarrilean, Renault etxeak industria dibisioa Volvo enpresari saldu zion. 1977tik 1985ra arte 1 Formulan eraikitzaileen lehiaketan aritu zen, bere motorretan turboa garatu eta erabiliz. Gainera, 2005ean eta 2006an 1 Formulako eraikitzaileen mundiala irabazi zuen.
Gaur egunean Renault enpresaren %15,7 gobernu Frantziaren esku dago da. Renault Nissan konpainiaren %44,4aren jabea da. Eta aldi berean Nissan Renault-en %15aren jabe da.

## Modeloak

1960tik 1994ra arte autoaren modeloak zenbakiarekin identifikatzen ziren. Adibidez R-4, R-5, R-7, R-11, R-12 edo R-18.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Stats F1. (2021-01-07). Renault. .

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) (Frantsesez) Renault-en web gune ofiziala
* Datuak: Q6686
* Multimedia: Renault / Q6686
# Renau

Renau Kataluniako udalerria da, Tarragonès eskualdean eta Tarragonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 90 biztanle zituen. 8,2 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 173 | 166 | 161 | 89 | 76 | 56 | 51 | 29 | 27 | 63 | 58 | 90 |

## Ikus, gainera

* Tarragonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Renauko udalaren webgunea.
* Datuak: Q1233541
* Multimedia: Renau / Q1233541
# Renault 19

Renault 19 Renaultek 1988 eta 2001 artean sortutako turismo familiarra da. Hiru eta bost ateko hatchback, lau ateko sedan bi ateko kabriolet karrozeriak ditu. Renault 9/11 ordezkatu zuen eta, era berean, Renault Méganek Renault 19 ordezkatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q728034
* Multimedia: Renault 19 / Q728034
# Renaud Lavillenie

Renaud Lavillenie (ʁə.no la.vi.lə.ni edo ʁə.no la.vil.ni ahoskatua; Barbezieux-Saint-Hilaire, 1986ko irailaren 18a) frantziar pertika jauzilaria da. Valentin bere anaia gaztea pertika jauzilaria ere bada.
Hiru Udako Olinpiar Jokotan parte hartu zuen, bi domina lortuz, urrea Londresen 2012an eta zilarra Rio de Janeiron 2016an, eta zortzigarren postua Tokion 2020an.
Bost domina irabazi zituen Munduko Atletismo Txapelketan 2009 eta 2017 urteen artean, eta urrezko hiru domina Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketan 2012 eta 2018 urteen artean.
Gainera, lau domina eskuratu zituen Europako Atletismo Txapelketan 2010 eta 2018 urteen artean, eta urrezko lau domina Pista Estaliko Europako Atletismo Txapelketan 2009 eta 2015 urteen artean.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Armand Duplantis bat le record du monde du saut à la perche de Renaud Lavillenie - Athlé» L'Équipe 2020-02-08.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1742
* Multimedia: Renaud Lavillenie / Q1742
# Renaud Séchan

Renaud Séchan (Paris, Frantzia, 1952) musikagilea da. Renaudek kafe-antzokietan hasi zuen musikagile karrera, herri-errepertorioarekin (Amoureux de Paname) batez ere. Laisse béton (1978) lanarekin iritsi zitzaion ospea, eta orduan finkatu zuen jendaurrean izango zuen irudia (jeansak, alkandora beltza, foulard gorria). Renaudek gizarte gaiak dotoretzen ditu eta bikain bateratzen ahozko indarkeria (Marche à l'ombre, 1980) eta samurtasuna (Ma gonzesse, 1979; Mistral gagnant, 1985; Halte à tout, 1995).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1716
* Multimedia: Renaud / Q1716
# Renaud de Châtillon

Renaud de Châtillon (Châtillon-sur-Loire, 1125 aldean - Hattin, Siria, 1187ko uztailaren 4a) frantses buruzagi militarra izan zen. Gurutzadetako kristau militar nagusietako bat izan zen 1147-1187 bitartean.

## Bizitza

Antiokiako printzea izan zen 1153-1160 urteetan, hango printzesa Konstantzarekin ezkondurik. Armeniarren, bizantziarren eta musulmanen aurka borrokatu zen. Haiek preso eduki zuten 1160-1177 bitartean. Ondoren Jordan ibaiaren haranzko lurretako jaun izan zen. Musulmanen karabanei eraso asko egin zizkien hurrengo urteetan. Tiberiadesko guduan berriro preso hartu zuten musulmanek, orduan Guy Lusignangoaekin batera, eta 1187an Saladinek bere eskuz hilarazi zuen.
Imad al-Din arabiar kronikariak honela deskribatu zuen Renaud de Châtillonen heriotza (arabiar kroniketan Renaud, Arnat izenez deitua da):
| « | Salah al-Dinek Guy Lusignangoa erregea bere albora gonbidatu zuen, Arnat dendara sartzean, Salah al-Dinek erregearen aldamenean jarrarazi eta bere gaiztakeriak oroitarazi zizkion: "Zenbat aldiz hitza eman eta hautsi duk, errespetatu ez dituan zenbat akordio sinatu dituk!" Arnatek bere itzultzaileari hau erantzun zezan agindu zion: "Errege guztiek honela jokatu izan dute. Haiek egin ez dutenik ez dut nik egin." Bien bitartean, Guy egarriz aspereneka, burua mozkor baten moduan atzera-aurreratuz eta bere aurpegiak sekulako izua erakusten zuela zegoen. Salah al-Dinek hari hitz lasaigarriak zuzendu, ur izoztua eman ziezaioten agindu eta Guyri edateko eskaini zion. Erregeak edan eta ondoren gainontzeko ura Arnati eman zion, Arnatek ere ur hartatik edan zuelarik. Orduan sultanak Guyri honakoa esan zion: "Arnati ura eskaintzeko baimenik ez didak eskatu. Ez nauk, hortaz, hari mesede hori emateko derrigortua. Hitz horiek aipatu ostean, sultana dendatik atera, zaldi gainean jesarri eta urrundu egin zen, presoak haren hitzekin erabat izuturik utziz. Sultanak bere gudarosteak ikuskatu eta dendara itzuli zen. Jada bertan, Arnat bere aurrera ekar zezaten agindu zuen, harengana ezpata eskuan zuela aurreratu eta bat-batean lepoa eta omoplatoaren artean ezpata-kolpea eman zion. Arnat seko hilda lurrera erori zen, morroiek lepoa ebaki eta haren gorpua hanketatik tiraka erregearen oinetan laga zuten, erregea dardarka hasi zen. Salah al-Dinek erregea hain ikaratua ikusita, ahots lasaigarriz honako hau esan zion: "Gizon hau gaiztoa eta zitala izateagatik hil da." | » |
Guyri bizia barkatu zitzaion. Damaskon denbora batez preso egon ondoren, egoera onean zegoela askatasunean laga zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Maalouf, Amin. (2005). Las cruzadas vistas por los árabes. Madril: Alianza Editorial, 270-271 or..
* Datuak: Q316831
* Multimedia: Reynald of Chatillon / Q316831
# Pszów

Pszów ( (Audio·info)) Poloniako Silesiako voivoderriko hiri-udalerri bat da, Wodzisław barrutian kokatuta. 20,44 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 14186 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1001243
* Multimedia: Pszów / Q1001243
ieaSilesiako voivoderriko udalerriak :
# Ptah

Ptah "Magiaren Jauna" egiptoar mitologiako jainko sortzaile bat da. "Irakasle eraikitzailea", igeltserotzaren asmatzailea, arkitekto eta artisauen patroia. Botere sendagarria ere bazuela esaten zen.

## Ikonografia

Jainkoak, krobitxetean bildutako gizon baten forma zuen, buruan kaskotxo bat zuela, menat lepokoa, Uas zetroa Djed pilarearekin eta Ankharekin. Oinarri baten gainean zegoen, Maaten ikurra.

## Historia

Antzinako Inperioaren garaian, jainkorik boteretsuena zen, Menfisen botereari lotua, baina, denborarekin, nabarmentasuna galdu zuen Ra eta Amonen aurrean. Antzinako Egiptoko hiriak, Ptah munduaren sortazaile bezala (Menfis edo beste jainkoetatik sortutako jainko bezala (Tebas) bezala hartzeko borrokan zebiltzan.

## Mitologia

Menfiseko kosmogoniaren arabera, Ptahk gainontzeko jainkoak sortu zituen, euren sortzailearen atribuzio eta moduak direnak, nomoak ezarri zituen, hiriak eraiki zituen, jainko bakoitzari bere gurtza tokia eman zion, euren tenpluak eraiki zituen, eta jaso beharreko ofrendak adierazi zituen.
Bere emaztea Sekhmet zen, eta, bere seme-alabak, Perfum, Imhotep eta Patekoak

## Sinkretismoa

Jatorrizko Nunarekin identifikatua izan zen. Garai berantiarretan, Osirisekin identifikatua izan zen, honela, Ptah-Sokar-Osiris hil jainkoa sortuz, momia itxuran irudikatua, Osiris bezala.

## Gurtza

Jatorria Menfisen zuen. Oso gurtua izan zen, Menfisen ezezik, Deir el-Medina eta Serabit el-Jadim (Sinai)n, non, speos bat eraiki zitzaion. Karnaken Ptah jainkoari eskainitako tenplu bat dago, Amonen tenplu handiaren iparraldeko muturrean, Tutmosis III.ak eraikia eta Shabako eta beste errege ptolemaiko batzuk berriztatua. Nubian eta Abidosen ere eraiki zizkioten tenpluak.
Ptahren apaiz gorena, artisauen nagusi gorena zen eta "Maisu eraikitzaile" titulua zuen.

## Epitetoak

"Magiaren Jauna", "Iluntasunaren Jauna", "Egiaren Jauna", "Suge eta arrainen Jauna" eta "Aurpegi ederrekoa" tituluak izan zituen.

## Izen teoforoak

Jainko honengandik dator Egiptoren izena, Homerok erabilia ibaia zein herrialde osoa izendatzeko. Aigyptos hitz greziar hau, beste hizkuntza batzuetara pasa zena, Hat Ka Ptahtik dator "Ptahren izpirituaren etxea", Menfiseko tenplu baten izena, ondoren, Hiku-ptah hiriari izena eman ziona.
Bere izena, Merenptah eta Siptah izeneko XIX. dinastiako faraoiek hartu zuten, baita beste pertsonaia batzuk ere, Ptah-hotep, Ptah-Shepses, Kai-Ker-Ptah etab... bezala.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q146321
* Multimedia: Ptah / Q146321
# Ptahhotep

Ptahhotep, Ptahhotep I.a edo Ptahhotpe (egiptoeraz: ptḥ ḥtp, euskaraz: «Ptahren bakea») Antzinako Egiptoko bisirra izan zen Egiptoko V. dinastian, K.a. XXV. mende eta K.a. XXIV. mendeen artean.

## Erreferentziak

* ↑ Mourad, Anna-Latifa. (2015). The tomb of Ptahhotep I. ISBN 978-0-85668-851-5. PMC 925485495. (Noiz kontsultatua: 2022-07-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q573606
* Multimedia: Ptahhotep / Q573606
# Psárov

Psárov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 110 biztanle ditu eta 10,88 kilometro koadroko azalera. Táborko barrutian dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2168830
* Multimedia: Psárov / Q2168830
# Psáře

Psáře Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 127 biztanle ditu eta 8,3 kilometro koadroko azalera. Benešoveko barrutian dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1951943
* Multimedia: Psáře / Q1951943
# Rendezvous with Rama

Rendezvous with Rama (euskaraz Topaketa Ramarekin), 1973ko Arthur C. Clarke britainiar idazlearen zientzia fikziozko eleberri bat da.

## Argumentua

Asteroide handi batek Padua eta Verona hiriak suntsitu ostean, Lurrarekin talka egiteko mahatxagarria izan daitekeen edozein espazio objektu detektatzeko gai den sistema sofistikatu bat sortu da. Honela Rama detektatu da, abiadura sinistezinean bira egiten duen eta kalkulu guztien arabera eguzki-sistematik gehiago igaroko ez den asteroide bitxia. Baina beldurgarriena Rama objektu artifiziala izan daitekeelako zantzuak agertzen hasten direnean hasiko da, horrek berarekin batera ekarriko dituen ondorioekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q741222
# Renedo (Cabuérniga)

Renedo, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Cabuérniga udalerrian dagoen herri bat da. 2013an 143 biztanle zituen.
* Datuak: Q6105503
* Multimedia: Renedo, Cabuérniga / Q6105503
# Rendon (Texas)

Rendon Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tarrant konderrian dago, Texas estatuan. 13.533 biztanle ditu, 63,763545 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Tarrant konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q970214
# Rendsburg

Rendsburg Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Rendsburg-Eckernförde (barrutia)|Rendsburg-Eckernförde]] barrutian. 2014an 27.325 biztanle zituen 23,73 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q490457
* Multimedia: Rendsburg / Q490457