OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Malakako itsasartea

Malakako itsasartea (malaysieraz: Selat Melaka, jawiz: سلت ملاك) hego-ekialdeko Asiako itsasartea da, Malaysiako penintsularen eta Indonesiako Sumatra uhartearen artekoa, Andamango eta Hego Txinako itsasoak lotzen dituena. 930 kilometro luze da, eta 38-393 kilometroko zabal. Izena, Malaka hiritik datorkio.
Garrantzi handiko itsasbidea da, egunean 300 bat itsasontzik zeharkatzen baitute. Ibilbideak Ozeano Bareko Txinako Itsasoak eta Europa lotzen ditu, Indiako ozeanoa eta Suezeko kanalaren bidez. Itsasartean dagoen arazorik larriena pirateria da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-11).
* ↑ Fau, Nathalie. Le détroit de Malacca: porte océane, axe maritime, enjeux stratégiques. geoconfluences.ens-lyon.fr (Noiz kontsultatua: 2016-08-30).
* ↑ Rekondo, Txente. Piratak XXI. mendean. nabarralde.com (Noiz kontsultatua: 2016-08-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48359
* Multimedia: Strait of Malacca / Q48359
# Malakan

Malakan Turkiako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik malakan ponien sailkapen taldean sartzen da.
Turkiaren ipar-ekialdean dauka jotorri, bertako Kaukasoko zaldiak errusiar arrazekin zein europar hainbat arrazen arteko gurutzaketatik garatua. Trakzio-zaldi hau oso arraroa bihurtzen ari da garraioaren motorizazioarekin

## Etimologia

Arrazaren izen ofizialak Ardahan eta Malakin dira.

## Arrazaren historia

Turkiako jatorrizko bertako eta antzinako arraza bakarra da, hau da, modernoa ez dena edo beste harrialdetan banatuta ez dagoena. Arraza duela 150 urte sortu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Malakin» The equinest (USA).
* ↑ (Frantsesez) Rousseau, Élise. (2014). Tous les chevaux du monde. Delachaux et Niestlé, 288-289 or. ISBN 2-603-01865-5..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39076316
# Malakias Armaghekoa

San Malakias Armaghekoa edo Irlandakoa, Maelmhaedhoc O'Morgair izenez jaioa (1094-1148ko azaroak 2), Armagheko artzapezpiku katolikoa eta Lector Armaghekoaren semea izan zen.
Batez ere, Erromara, 1140an eginiko erromesaldi baten ondoren, ustez iragarri zitzaizkion bi profezia jokogatik gogoratzen da. Bere jaia, azaroak 3an ospatzen da.
San Zelsok, apaiz ordenatu zuen 1119an, eta, 1123an, Bangorreko abade izendatu zuten. Urte bete beranduago, Bangorreko gotzain izendatu zuten, eta, 1124an, Armagheko primatua. 1127an, Cormac MacCarthy printzea eta Desmond Guinnessen aitorle bihurtu zen, eta, Connorren arpilaketaren ondoren, han, orain errege zen Cormacen zaintzapean elkarte monastiko bat ezarri zuen. San Zelso hil ondoren, Armagheko artzapezpiku izendatu zuten 1132an, azpijoko ugariren erdian, Jesusen artzain makila usurpatzaile bati erosi behar izateraino iritsi zirenak.
Gizon biziki erlijiotsua, bere laguna zen Bernardo Claravalgoak, Malakiasek, Irlandako elizan diziplina berrezarri zuela gogorarazten du, jentiltza jazarri eta moral katolikoa berrezarri zuela, honen ondoren, bere egoitza, Dawn eta Connorren banatu zuelarik, lehenengoa beretzat hartuz, non priorerri bat ezarri zuen. 1139 hasieran, Erromarantz bidaiatu zuen, Eskozia, Ingalaterra eta Frantziatik igaroz, non San Bernardo bisitatu zuen. Bere asma, Inozentzio II.a aita santuari, Armagh eta Casheleko diozesietarako palioak eskatzea zen.
Malakiasek, Erroman, aurrez aurre, egoera izugarri bat topatzen du, erabat uzteldua eta aitasantutza, italiar jauntxoen mende. Dirudienez, une hauetan izan zituen bere begiztapen profetikoak, aita santuari moral handia sorrarazi ziotenak, Mendebaldeko Eliza katolikoa, oraindik bere azkenetan ez zegoela sentiarazi ziotenak. Bere jaioterrira itzuli zen bi palioekin eta Irlandako primatu izendaturik. 1142an Mellifonteko abadia handia ezarri zuen. 1148an, Erromara itzuli nahi izan zuen, baina, Clairvauxen zegoelarik, gaixotu eta San Bernardoren besoetan hil zen. Mirari ugari ematen zaizkio. Klemente III.a aita santuak kanonizatu zuen 1199ko uztailak 6an. Bere erlikia ugarien zerrenda, Jacques-Paul Mignek idatzitako Patrologiae cursus completus lanaren CLXXXVn liburuan zenbatua agertzen da.
* Datuak: Q356455
* Multimedia: Saint Malachy / Q356455
# Malakias

Malakias (hebreeraz: מַלְאָכִי‎, Malʾaḫi) profeta txikietan azkena izan zen, bere izena duen liburuaren egilea.
Litekeena da Malakias izen berezia ez izatea, Malakia izenak “nik bidalia” esan nahi duela argudiatu dutelako. Gainera, Bibliako beste liburuetan izena ez da agertzen.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Easton's Bible Dictionary: Malachi
* Datuak: Q5767200
* Multimedia: Malachi / Q5767200
# Malakiasen liburua

Malakiasen liburua (hebreeraz: מַלְאָכִי‎, Malʾaḫi) Itun Zaharreko liburu deuterokanonikoa da. K.a. 430 urtean idatzia. Malakias profetak idatzia dela pentsatzen dute adituek, baina anonimoa dela diote, Malakia izenak “nik bidalia” esan nahi duela argudiatuz. Profetaren eta haren entzuleen arteko elkarrizketa labur bat da, tartean orakuluak dituena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014-7-12 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51675
* Multimedia: Book of Malachi / Q51675
* Jatorrizko testuak: Biblia/Malakias
# Malaka udalerria, Jasper konderria (Iowa)

Malaka udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Jasper konderrian. Azken zentsuaren arabera 328 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Malaka udalerriak 134 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 29.290 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10790225
# Malakako Sultanerria

Malakako Sultanerria Dar al-Islam (jawiz: كسلطانن ملايو ملاك, malaysieraz: Kesultanan Melayu Melako) malaiarrek gidatutako estatu islamikoa izan zen. Parameswarak 1400 inguruan eratua, XV. mendean Malaka bere hiriburua munduko entrepôt nagusienetariko bat izan zen. Malaysiako penintsula ia osoa, Riau uhartedia eta iparraldeko Sumatra gobernatu zituen. 1511n portugaldarrek Mahmud Shah tronutik kendu zuten baina bere ondorengoek inguruko sultanerriak gobernatu zituzten.

## Malakako sultanen zerrenda

| Malakako sultana | Agintaldia |
| Iskandar Shah (Parameswara ere deitua) | 1400–1414 |
| Megat Iskandar Shah | 1414–1424 |
| Muhammad Shah | 1424–1444 |
| Abu Syahid | 1444–1446 |
| Muzaffar Shah | 1445–1459 |
| Mansur Shah | 1459–1477 |
| Alauddin Riayat Shah | 1477–1488 |
| Mahmud Shah | 1488–1511 1513–1528 |
| Ahmad Shah | 1511–1513 |

## Erreferentziak

* ↑ Ahmad Sarji, Abdul Hamid. (2011). The Encyclopedia of Malaysia. 16 Editions Didier Millet, 119 or. ISBN 978-981-3018-54-9..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46652
# Malaka

Malaka (malaysieraz: Melaka; tamileraz: மலாக்கா, txinera tradizionalez: 馬六甲; txinera sinplifikatuz: 马六甲) Malaysiako estatu bat da. Malakako penintsularen hegoaldean dago, Malakako itsasarteetako ekialdeko ertzean. Haren mugak dira Negeri Sembilan estatua iparraldean eta Johor estatua hegoaldean. Hiriburua Malaka Hiria da.
Estatuak 1.664 km² ditu, eta 2010ean 788.706 biztanle zituen, hau da, 470 bizt/km²-ko dentsitatea. Hiru barrutitan banatuta dago: Erdialdeko Malaka (Melaka Tengah) (314 km²), Alor Gajah (660 km²) eta Jasin (676 km²).

## Historia

1400. urtearen inguruan sortu zen Malakako sultanerria, eta portugesek, Afonso de Albuquerque buru zela, 1511ko abuztuaren 24an menderatu zuten. Portugesek Malaka Hiria gotortu, eta portua sendotu zuten. Kokaleku estrategikoa duenez, Asiako hegoaldeko merkataritza-gune nagusietako bat izan zen, Goa eta Zeilanekin batera. Txina, Japonia, India eta Moluken arteko merkataritzaren erdigunea izan zen.
Frantzisko Xabierkoak zenbait hilabete eman zituen Malakan 1545 eta 1546an, eta 1549an.
1641ean nederlandarrek portugesak garaitu, eta eskualdea bereganatu zuten. Ekialdeko Indietako Konpainia Nederlandarraren base nagusietako bat ezarri zuten bertan. 1824ko Itun Anglo-nederlandarraren bidez, britainiarrek eskuratu zuten nederlandarrei Sumatrako lurralde batzuk ematearen truke.
Geroztik, eta 1946 arte, britainiarren mende egon zen. Lehenik, Ekialdeko Indietako Konpainia Britainiarraren gobernupean, eta gero, Koroaren kolonia gisa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q185221
* Multimedia: Melaka / Q185221
# Maià de Montcal

Maià de Montcal Kataluniako udalerria da, Garrotxa eskualdean eta Gironako probintzian kokatuta dagoena. 17,28 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 410 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa

Hamar herritan banaturik dago:
| Herriaren izena | Biztanleak |
| Bruguers | 63 |
| les Carreres | 26 |
| Dosquers | 6 |
| Jonqueres | 30 |
| Llorenç | 24 |
| Maià de Montcal | 133 |
| el Pla de Baix | 18 |
| la Riera | 45 |
| Usall | 12 |
| Vila-rodona | 8 |

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 525 | 608 | 607 | 601 | 557 | 513 | 425 | 503 | 385 | 325 | 335 | 410 |

## Ikus, gainera

* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea
* (Katalanez) Maià de Montcali buruzko informazioa
* Datuak: Q12601
* Multimedia: Maià de Montcal / Q12601
# Maiztasun metatuen analisi

Estatistikan, maiztasun metatuen analisiak balio batetik behera edo balio horren berdinak diren datuen maiztasunak aztertzen dituen analisi mota da. Adibidez, uztaileko egun guztietatik %82.3etan tenperatura minimoa 21 °C edo txikiagoa dela esatean, 0.823 edo %82.3 portzentajea 21 balioari dagokion maiztasun metatua da. Maiztasun metatuen kalkulua aski sinplea da, datuak ordenatu ondoren, aski baita balio bakoitzeko azpitik zenbat datu geratzen diren zenbatezea. Horrela, maiztasun metatuek propietate hau betetzen dute: balio zenbat eta handiagoa izan, orduan eta handiagoa da maiztasun metatua, balioa gehitu ahala datuak biltzen baitira.
Maiztasun metatuen analisiaren bitartez, fenomeno baten magnitudeak balio batetik behera zenbatetan agertzen den adierazteaz gainera, datuetara probabilitate banaketak doitzeko tresna moduan erabil daiteke, banaketa funtzioaren bitartez; aldi berean, fenomeno bat noizero errepikatzen den adierazten duen itzulera-aldia ere zehazteko erabil daiteke.

## Ikus, gainera

* Maiztasun-banaketa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q73129
# Maj-Britt Johansson

Maj-Britt Johansson (1928ko azaroaren 14a - 2015eko maiatzaren 31) arkularia da. Suedia ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Maj-Britt Johansson
* ↑ Maj-Britt JOHANSSON

## Kanpo estekak

* Datuak: Q75086897
# Maiztasun (estatistika)

Estatistikan, maiztasunak aldagai batek, koalitatibo zein koantitatibo, hartzen duen balio edo kategoria bat datu multzo batean zenbat aldiz azaltzen den adierazten du, kategoria edo balio horretako zenbat datu dauden alegia, modu absolutuan edo erlatiboan.

## Maiztasun absolutuak

Balio edo kategoria bat zenbat aldiz azaltzen den adierazten dute maiztasun absolutuek. Adibidez, g-e-g-g-e-e-e-e-g-e datu multzoan g kategoriaren maiztasun absolutua 4 da.
Aldagaiko i-garren balioa edo kategoriari dagokion maiztasun absolutua $n_{i}$ hizkiaz izendatu ohi da.

## Maiztasun erlatiboak

Balio edo kategoria bat ehunekotan (edo batekoetan) zenbat aldiz azaltzen den adierazten dute maiztasun erlatiboek. Maiztasun absolutuak datu kopuruaz edo lagin tamainuaz zatituz kalkulatzen dira. Adibidez, g-e-g-g-e datu multzoan g kategoriaren maiztasun erlatiboa (3/5)=0.6 da, ehunekotan %60, da.
Aldagaiko i-garren balioa edo kategoriaren maiztasun erlatiboa $f_{i}$ hizkiaz izendatu ohi da.
Datuen aurkezpenerako, maiztasun erlatiboak hobesten dira absolutuen aldean, adierazgarriagoak baitira.
Gainera, balio edo kategoria bati dagokion maiztasun erlatiboa, datu multzo batean, balio edo kategoria horri dagokion probabilitatearen neurri bat da, jardunbide enpirikoari dagokiona.

## Maiztasun bakunak eta metatuak

Aldagaia koantitatiboa denean gainera, maiztasun bakunak eta metatuak bereizten dira.
Balio bati dagokion maiztasun bakuna balio horri, eta berari bakarrik, dagokion maiztasuna da, balio hori bera hartzen duten balioen kopurua alegia.
Balio bati dagokion maiztasun metatua balio hori edota bere azpitik dagoen balio bat hartzen duten datuen kopurua da. Maiztasun metatuak, absolutuak zein erlatiboak, $N_{i}$ eta $F_{i}$ izendatu ohi dira. Maiztasun metatuak koantilen kalkuluan erabili ohi dira.
Adibidez, (1-2-2-3-3) datu multzoan, 2 balioaren maiztasun metatu absolutua 3 da, 2 edo 2 azpitik 3 datu daudelako. Maiztasun metatu erlatiboa 3/5=0.6 edo %60 izango da.

## Ariketak

* Maiztasun taulak
* Zentralizazio parametroak maiztasun tauletan.
* Maiztasun erlatiboak maiztasun metatuak.
* Maiztasun erlatiboak mediana eta kuartilak.
* Maiztasun erlatiboak pertzentilak.

## Ikus, gainera

* Maiztasun-banaketa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q762856
* Multimedia: Frequency (statistics) / Q762856
# Maiztasun erregulagailu

Maiztasun erregulagailua edota frekuentzia erregulagailua (ingelesez VDF, Variable Frequency Drive edota AFD, Adjustable Frequency Drive) korronte alternoko motor elektriko baten elikatze-tentsioaren maiztasunaren kontrolaren bidez bere abiadura kontrolatzeako helburua duen sistema bat da. Maiztasun bariadorea maiztasun doigarridun driverrak (AFD), KAko bariadoreak mikrodriverrak edota inbertsoreak bezala ere izendatuak dira. Tentsioa maiztasuna bezala askotarikoa denez, maiz TBMB gisa ere izendatuak dira (Tentsio Badiadorea Maiztasun Bariadorea).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6451709
* Multimedia: Variable frequency drives / Q6451709
# Maizterra etxeko garaia

Maizterra etxeko garaia Nafarroa Garaiko Garaioan dagoen garai bat da. Txikirrin kalean dago, herrigunearen ekialdeko muturrean.
Aezkoa ibarrean egituraren zeharkako habeak luzetarako habeen gainean dituen bakarra da. Barnealdean atalak ditu, eta oholez egindako kutxatzarra pasilloaren bukaeran. Egin zaizkion aldaketa batzuk gorabehera, garai honek jatorrizko elementu anitz gorde ditu. Zutabeak prisma-formakoak dira. Beste garai batzuk ez bezala honek sarrerako balkoia atxiki du.

## Ikus gainera

* Euskal Herriko garaiak
* Nafarroako kultura ondasunak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492376
* Multimedia: Casa Maisterra (Garayoa) / Q20492376
# Maiztasun-poligono

Estatistikan, maiztasun poligonoa histogramatik eratortzen den datu diagrama bat da, histogramako zutabeetako goi aldeak lotuz eratzen dena. Bereziki, banaketa estatistikoaren itxura hauteman eta probabilitate-banaketa batekin alderatzeko erabiltzen da.

## Maiztasun bakunen poligonoa

Histogramako zutabeen goialdeko erdipuntuak zuzenez lotuz eratzen da maiztasun bakunen poligonoa.

## Maiztasun metatuen poligonoa

Histograma metakorretik abiatzen da maiztasun metatuen poligonoa. Datu multzoaren jatorritik, zuzenak luzatzen dira, hurrengo tarteko behe mugatik altxatzen zutaberaino. Diagrama hau bereziki interesgarria da koantilak begiztatzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12262890
* Multimedia: Frequency polygons / Q12262890
# Lycodryas

Lycodryas Lamprophiidae familiako narrasti genero bat da. Madagaskar eta Komoreetan bizi dira.

## Espezieak

* Lycodryas carleti (Domergue, 1995)
* Lycodryas citrinus (Domergue, 1995)
* Lycodryas cococola Hawlitschek, Nagy & Glaw, 2012
* Lycodryas gaimardi (Schlegel, 1837)
* Lycodryas granuliceps (Boettger, 1877)
* Lycodryas guentheri (Boulenger, 1896)
* Lycodryas inopinae (Domergue, 1995)
* Lycodryas inornatus (Boulenger, 1896)
* Lycodryas maculatus (Günther, 1858)
* Lycodryas pseudogranuliceps (Domergue, 1995)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2745938
* Multimedia: Lycodryas / Q2745938
* Espezieak: Lycodryas
# Malaussanne

Malaussanne (okzitanieraz Malaussana) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q858886
* Multimedia: Malaussanne / Q858886
# Margarita Borboikoa

Margarita Borboikoa (?, 1211 – Provins, 1256ko apirilaren 12a), Nafarroako erregina ezkontidea izan zen 1234-1253 bitartean. Artxibald VIII.a Borboikoaren eta Gigone Forezekoaren alaba zen.

## Bizitza

Tibalt I.a 1253an hil zenean, Tibalt semea bilakatu zen Nafarroako errege. Hau adin txikikoa zen bitartean, Margarita Nafarroako erregeordea izan zen, Jakue I.a Aragoikoarekin laguntzarekin.
Gaztelako Erresumak Nafarroa konkistatzeko politikari eutsi eta 1250ean Fernando III.a Gaztelakoak eta haren oinordeko Alfontso X.a Gaztelakoak azpijokoak egin zituzten Tibalt II.a Leonor Gaztelakoarekin ezkon zedin. Gaztelar presioa saihesteko, 1252an Margaritak, Jakue I.a Aragoikoarekin aliaturik, ezkontza behin betiko ukatu zuen. Tibalt Luis IX.a Frantziakoa eta Margarita Proventzakoaren alaba Elisabetekin ezkondu zen.
Margarita Provinsen hil zen 1256ko apirilaren 12an, disenteriak jota ziur asko.

## Ezkontza eta seme-alabak

1232an, Tibalt I.a Nafarroakoarekin ezkondu zen. Sei seme-alaba izan zituzten:
* Leonor (1233-?), umea zela hil zena.
* Tibalt, Nafarroako erregea 1253-1270 bitartean.
* Henrike, Nafarroako erregea 1270-1274 bitartean.
* Margarita, Federiko III.a Lorrenakoa dukearekin ezkondu zena (1255), eta Tibalt II.a Lorrenakoa dukearen ama.
* Beatriz, Oto IV.a Borgoinakoa dukearekin ezkondu zena (1258).
* Piarres (?-1265).
Zuhaitz genealogikoa :
Tibalt II.a Nafarroakoa
Tibalt Nafarroakoa
Henrike I.a Nafarroakoa
Joana I.a Nafarroakoa
Joanes Enrikez Lakarrakoa
Theobald II, Duke of Lorraine
Guy II of Dampierre
Isabelle of Lorraine
Archambaud VIII of Bourbon
Mathilde of Bourbon
Catherine of Lorraine
Margarita Borboikoa
Guigues III.
Margarita Nafarroakoa (1240-1307)
Jean de Lorraine, Comte de Toul
Alix Guigone de Forez
Adalasia
Matthias de Lorraine
Agnes of Lorraine
Frederick of Lorraine, Bishop of Orléans
Hugh of Burgundy
Beatrice of Burgundy
Beatriz Nafarroakoa
Isabella of Burgundy
Jeanne de Bourgogne
Marguerite de Bourgogne :

## Erreferentziak

* ↑ Tibalt II. Auñamendi Entziklopedia [on line], 2020, aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2020-3-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1815122
* Multimedia: Margaret of Bourbon (1211–1256) / Q1815122
# Margarita Brunswick-Lüneburgekoa

Margarita Brunswick-Lüneburgekoa honako bat izan daiteke:
* Margarita Brunswick-Lüneburgekoa (1442–1512)
* Margarita Brunswick-Lüneburgekoa (1573-1643)
* Margarita Saxoniakoa, Brunswick-Lüneburgeko dukesa (1469-1528)
# Margarita Brunswick-Lüneburgekoa (1442–1512)

Margarita Brunswick-Lüneburgekoa (1442 – Wienhausen, 1512ko apirilaren 8a) Brunswick-Lüneburgeko dukesa izan zen jaiotzez eta Mecklenburg-Stargardeko dukesa ezkontzaz. Frederiko II.a Brunswick-Lüneburgekoaren eta Magdalena Brandenburgokoaren alaba zen, Frederiko I.a Brandenburgokoaren biloba amaren aldetik.
1452an Henrike Mecklenburg-Stargardekoaren hirugarren emazte bilakatu zen. Bere senarraren heriotzaren ostean Plau am Seen bizitzera joan zen, senarrak eskaini zion lurra. Bere senarraen semea zen Ulrike II.a Mecklenburg-Stargardekoaren heriotzarekin leinua erori zen eta herrialdea Mecklenburg-Schwerinen esku geratu zen, Margarita mantentzeko inongo beharrik ez zuen leinua. Margarita Cellera itzuli zen bizitzera, non Brunswick-Lüneburg eta Mecklenburg-Schwerinen arteko gatazka sortu zen Plau am Seeren inguruan.
Margaritak 46 urte eman zituen senarraren heriotzetik pobrezia handian. Gutunetan gosea eta egarria zuela esaten zien sendikoei. 1499an Wienhausen abadian onartu zuten. Bere ahizpa Anak lagundu zion ekonomikoki, baina 12 guilder baino ez zizkion bidaltzen urtero.
1512ko apirilaren 8an hil zen.
# Margarita Brunswick-Wolfenbüttelekoa

Margarita Brunswick-Wolfenbüttelekoa (1516/1517 – 1580ko urriaren 28a) Bruswick-Wolfenbütteleko printzesa izan zen jaiotzez eta Münsterbergeko, Oelseko eta Bernsadteko dukesa ezkontzaz. Henrike II.a Brunswick-Wolfenbüttelekoaren eta Maria Württembergekoaren alabarik zaharrena izan zen.
1561eko irailaren 8an Oleśnican Joan Münsterberg eta Oelsekoarekin ezkondu zen. Ezkontzagatik Ząbkowice Śląskie gaztelua eskuratu zuen, garaian Frankenstein deitua. Lau urte eman zituzten umerik izan gabe eta Joan hil zen, senarrak aurretik zuen ume batek bere gaztelua saldu zuelarik. Honek gatazka sortu zuen Margarita eta familia politikoaren artean, Rodolfo II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoak konpondu behar izan zuena.
Margarita Brunswickera itzuli zen eta bertan bizi izan zen Stauffenburgeko jaurerria eskuratu zuen arte.
# Margarita Borgoinakoa

Margarita Borgoinakoa, (frantsesez: Marguerite de Bourgogne; 1290 aldean - Château Gaillard, Les Andelys, 1315eko abuztuaren 14), Nafarroako (1305-1315) eta Frantziako (1314-1315) erregina ezkontidea izan zen. Aita Roberto II.a Borgoinakoa (1248-1306) eta ama Ines Frantziakoa (1260-1327) zituen.

## Ezkontza

1305eko irailaren 23an, Corbeilen, Luis I.a Nafarroakoarekin ezkondu zen; ordurako Luis Nafarroako erregea zen, eta 1314an Frantziako errege bilakatu zen. Alaba bat izan zuten, Joana, 1311n jaioa.

## Heriotza

1314an Margarita -Joana eta Zuria ahizpekin batera- atxilotu zuten, adulterio egiteaz salatua. Adulterioaren salaketa haren koinatak, Elisabet Frantziakoak, egin zuen. Hori zela eta, bere bizitzaren azken bi urteak Les Andelysko Château Gaillarden eman zituen preso; eta hantxe hil zuten estrangulaturik, erregearen aginduz.
Istorio hau Maurice Druonek La Reine Étranglée eleberrian agertu zuen.

## Familia

| Aitona Hugo IV.a Borgoinako duke | Amona Iolanda Dreuxkoa | Aitona Luis IX.a Frantziako erregea | Amona Margarita Proventzakoa |
| Aita Robert II.a Borgoinako duke | Aita Robert II.a Borgoinako duke | Ama Aines Frantziakoa | Ama Aines Frantziakoa |
| Margarita Borgoinakoa Nafarroako erregina Frantziako erregina ||||
Zuhaitz genealogikoa :
Jeanne de Navarre
Maria Nafarroakoa
Hugh IV, Duke of Burgundy
Blanka Nafarroakoa
Robert II of Burgundy
Yolande of Dreux, Duchess of Burgundy
Karlos II.a Nafarroako erregea
Margarita Borgoinakoa
Joana II.a Nafarroakoa
Luis IX.a Frantziakoa
Filipe Nafarroakoa
Agnes of France, Duchess of Burgundy
Margarita Proventzakoa
Luis Nafarroakoa
Ines Nafarroakoa
Joana Nafarroakoa :

## Erreferentziak

* ↑ 19 avril 1314: Les amants scandaleux. Herodote.net 2015.

## Ikus, gainera

* Nesle dorrearen gertaera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70590
* Multimedia: Margaret of Burgundy, Queen of France / Q70590
# Margarita Brunswick-Lüneburgekoa (1573-1643)

Margarita Brunswick-Lüneburgekoa (Celle, 1573ko apirilaren 6 – 1643ko abuztuaren 7a) Alemaniako noble bat izan zen, Welf leinuko kide eta, ezkontzaz, Saxonia-Coburgeko dukesa. Cellen jaioa Gilen Brunswick-Lüneburgekoaren eta Dorotea Danimarkakoaren bederatzigarren alaba izan zen. Guztira 15 anai-arreba izan ziren.
1599ko irailaren 16an Coburgen Jon Kasimiro Saxonia-Coburgekoarekin ezkondu zen, bigarren emazten gisa. Ezkontza ospatzeko Jon Kasimirok Coburg Taler txanpona sortu zuen: alde batean musua ematen zuen bikote bat agertzen zen eta WIE KVSSEN SICH DIE ZWEY SO FEIN (Musu on bat biren artean) eta bestean moja bat WER KVST MICH - ARMES NVNNELIN (nork emango dizu musua orain, moja gaixoa?) inskripzioa zuen. Moja hori Ana Saxoniakoa zen, bere lehengo emaztea, adulterioagatik preso sartu zuena. Margaritaren ama Anaren lehengusina zen, eta txanpona bera umiliatzeko sortua zen.
Jon Kasimiro eta Margaritaren arteko ezkon-bizitza ona izan zen, baina ez zuten seme-alabarik eduki. Jon Kasimiro 1633an hil zen eta Saxonia-Coburg bere anaia Jon Ernesto Saxonia-Eisenachekoaren eskura pasa zen. Margarita bere jaioterrira itzuli zen eta 70 urterekin hil zen bertan.