OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Muoi neutrino

Muoi neutrino edo neutrino muonikoa leptoien taldeko funtsezko partikula bat da. ½ko espina du, eta bere masa elektroiarena baino milioi bat aldiz txikiagoa da, baina ez hutsa.
Hain masa txikia duenez, beti argiaren abiaduratik hurbileko abiaduran mugitzen da, horregatik zientzialariek neutrinoak masarik ez zuela pentsatzen zuten, eta ondorioz luxoi bat zela. Beranduago neutrinoen oszilazioaren fenomenoa aurkituko zen, nagusiki, neutrinoen zapore aldaketan datzana. Oszilazioaren ondorioz, neutrinoen masa ezin da hutsa izan.
Ez du karga elektrikorik, eta soilik elkarreragin nuklear ahularen bidez elkarreragiten duenez (partikulei dagokienez grabitate elkarreragina ia hutsa bait da) partikula hau detektatzeko oso zaila da, eta gainera, oszilazioaren ondorioz, partikulen fisikako eredu estandarreko beste bi neutrino motetatik (elektroi neutrinoa eta tau neutrinoa) ez dago ezberdintzerik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q279735
# Munxar

Munxar Maltako udalerria da. Udalerriaren azalera 2,8 km$^2$ da eta 2005eko erroldaren arabera, 1.052 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) http://www.citypopulation.de. (Noiz kontsultatua: 2016-6-10).

## Kanpo estekak

* edit
* Malta uhartea ||
* Attard | Balzan | Birgu (Vittoriosa) | Birkirkara | Birżebbuġa | Bormla (Cospicua) | Dingli | Fgura | Floriana | Gudja | Gżira | Għargħur | Għaxaq | Ħamrun | Iklin | Isla (Senglea) | Kalkara | Kirkop | Lija | Luqa | Marsa | Marsaskala | Marsaxlokk | Mdina (Città Notabile) | Mellieħa | Mġarr | Mosta | Mqabba | Msida | Mtarfa | Naxxar | Paola | Pembroke | Pietà | Qormi (Città Pinto) | Qrendi | Rabat | Safi | San Ġiljan (St. Julian's) | Santa Luċija | San Pawl il-Baħar (St. Paul's Bay) | San Ġwann | Santa Venera | Siġġiewi (Città Ferdinand) | Sliema | Swieqi | Ta' Xbiex | Tarxien | Valletta | Xgħajra | Żabbar (Città Hompesch) | Żebbuġ (Città Rohan) | Żejtun (Città Beland) | Żurrieq ||
* Gozo uhartea ||
* Fontana | Għajnsielem | Għarb | Għasri | Kerċem | Munxar | Nadur | Qala | Rabat (Victòria) | San Lawrenz | Sannat | Xagħra | Xewkija | Żebbuġ ||
* Datuak: Q587462
* Multimedia: Munxar / Q587462
# Muolen

Muolen Suitzako udalerria da. Sankt Gallen kantonamenduan dago, Sankt Gallen barrutia barrutian. 2014an 1,200 biztanle zituen 10,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67044
* Multimedia: Muolen / Q67044
Amriswil Hauptwil-Gottshaus Zihlschlacht-Sitterdorf Egnach Häggenschwil
# Muoi

Muoia (grezierako µ letratik izena hartzen du, eta letra horrekin adierazten da) oinarrizko partikula masibo bat da, leptoien bigarren belaunaldikoa. Bere espina 1/2 da. Elektroiak bezala karga elektriko negatiboa du, baina bere masa 200 aldiz handiagoa da, 105.7 MeV/c$^2$. Leptoien barruan sailkatzen da, elektroiarekin (masa: 0.511 MeV/c$^2$), tau partikularekin (masa 1776.82 MeV/c$^2$) eta beste hiru neutrinoekin batera. Beste leptoiekin gertatzen den bezala ez da uste azpi-egiturarik duenik, hau da, bere barruan partikula sinpleagorik ez dagoela uste da.
Beste partikula ezegonkor batzuek baino bizitza luzeagoa du (2,2 µs).
Bere antipartikulari lotuta dago, antimuoia (µ+).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3151
* Multimedia: Muons / Q3151
# NGC 2087

NGC 2087 galaxia espiral bat da, Pictor konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen 1834ko abenduaren 6an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 2087» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 2087» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 2087 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1046835
* Multimedia: NGC 2087 / Q1046835
# NGC 2100

NGC 2100 kumulu ireki bat da, Dorado konstelazioan. James Dunlopek aurkitu zuen 1826ko irailaren 25an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 2100» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 2100» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 2100 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q629111
* Multimedia: NGC 2100 / Q629111
# NGC 2086

NGC 2086 nebulosa bat da, Dorado konstelazioan. James Dunlopek aurkitu zuen 1826ko irailaren 24an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 2086» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 5» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 2086 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1046829
* Multimedia: NGC 2086 / Q1046829
# NGC 2089

NGC 2089 galaxia bat da, Lepus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1785eko otsailaren 6an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 2089» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 2089» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 2089 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1046844
* Multimedia: NGC 2089 / Q1046844
# NGC 2090

NGC 2090 galaxia espiral bat da, Columba konstelazioan. James Dunlopek aurkitu zuen 1826ko urtarrilaren 1an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 2090» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 2090» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 2090 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1046854
* Multimedia: NGC 2090 / Q1046854
# NGC 2093

NGC 2093 izar kumulu bat da, Dorado konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen 1826ko urtarrilaren 1an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 2093» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 5» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 2093 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1046872
* Multimedia: NGC 2093 / Q1046872
# NGC 21

NGC 21 galaxia espiral bat da, Andromeda konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1790ean.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 21» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 21» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 21 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q34500
* Multimedia: NGC 21 / Q34500
UGC objektuak
# NGC 2101

NGC 2101 galaxia bat da, Pictor konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen 1837ko urtarrilaren 9an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 2101» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 2101» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 2101 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1046907
* Multimedia: NGC 2101 / Q1046907
# NGC 209

NGC 209 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen 1886ko urtarrilaren 1an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 209» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 209» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 209 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1035732
* Multimedia: NGC 209 / Q1035732
# NGC 210

NGC 210 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1785eko urriaren 3an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 210» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 210» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 210 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q926843
* Multimedia: NGC 210 / Q926843
# Mukiziza hori-berdeska

Mukiziza hori-berdeska (Leotia lubrica) Leotiaceae familiako onddo bat da. Kontsumitzeko likatsuegia da.

## Deskribapena

Karpoforoa: 1 cm inguruko diametroa duen masa erdiesferiko baten forma hartzen du, ertza barrurantz duela. Hori-oliba kolorekoa. Gelatinakara.
Orriak: Ez ditu.
Hanka: Zilindriko samarra, 3 eta 5 cm bitarteko luzerakoa eta 5 mm inguruko lodierakoa, fistulosoa. Hori kolorekoa eta kapela bezala gelatinakara.
Haragia: Kanpoaldearen kolore berekoa, baina zertxobait zurbilagoa.
Etimologia: Leotia terminoa grekotik dator eta leuna, leundua, esan nahi du. Lubrica epitetoa berriz latinetik dator, likatsua esan nahi duen "lubricus" hitzetik. Onddoaren biskositateagatik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Leotia atrovirens delakoarekin, antzeko ezaugarriak ditu, baina urdin-berdexka kolorea. Mitrula paludosa espeziearekin ere nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Uda bukaeratik, baina udazkenean maizago ikusten da. Eguraldi euritsuan, basoetan eta larreetan, banandutako ale multzotan aurkezten da.

### Banaketa eremua

Europa, Ipar Amerika, Asiako mendialdeko eremua, Japonia, Errusia, Zeelanda Berria, Australia, Txile, Erdialdeko Amerika, Kolonbia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 786 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 530 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 569 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 82 or. ISBN 84-87997-86-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1552223
* Multimedia: Leotia lubrica / Q1552223
# Mukiziza marroi

Mukiziza marroia (Phaeotremella foliacea edo Tremella foliacea) Tremellaceae familiako onddo bat da.
Ez da jangarria. Oraindik aztertzen ari diren espeziea da.

## Deskribapena

Ezaugarriak: 3 eta 12 (15) cm bitarteko luzerakoak eta 3 eta 5 cm garaierako fruktifikazioak, biribilduak eta gero 5 eta 15 mm bitarteko lodierako luzapen laminatu eta tolestuekin. Gainazal edo himenioa distiratsua, leuna eta marroi-gorrizka kolorekoa, isla granate edo biolazeoekin; azpikoa tamaina txikiagokoa eta substratuari atxikia.
Haragia: Zeharrargia, loditasun gelatinakara, oso elastikoa, zaila eta usain eta zapore fungikoarekin; lehorrean, kolore iluneko orri mehe-mehe bat besterik ez da, hidratazioarekin hasierako forma berreskuratzen du.
Etimologia: Tremella terminoa latinetik dator, dardaratsua esan nahi duen "tremulus" hitzetik. mamiaren loditasunagatik. Foliacea epitetoa ere latinetik dator, hostotsua esan nahi duen "folium" hitzetik. Karpoforoaren formagatik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Exidia saccharina delakoarekin nahas daiteke bere koloreagatik, baina honek ez ditu tolestura laminaturik.

## Sasoia eta lekua

Urte osoan hazten da, koniferoen eta hostozabalen zur hiletan.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Erdialdeko Amerika, Europa, Kolonbia, Errusia, Himalaiako mendikatearen eremua, Japonia, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 97 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 502 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 324 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q882168
* Multimedia: Tremella foliacea / Q882168
# Mukiziza ubel

Mukiziza ubela (Ascocoryne sarcoides) Helotiaceae familiako onddo bat da. Haragi gelatinakara, ez du balio janaria prestatzeko.

## Deskribapena

Karpoforoa: More kolorekoa edo arrosa-morea, masa gelatinakara txikiz osatua, lobulatuak, bilgarriak eta irregularrak, batzuk besteekin elkartzen dira, garuna gogorazten duen askotariko formak hartuz, Tremella baten antza dute. Lehenik eta behin, Fruktifikazio sekundarioak agertzen dira, borra formakoak, eta, ondoren, kolore bereko apotezioak sortzen dira, tolesdunak, izurtuak, oso kupiliformeak, maiz talde estuetan jaiotzen dira.
Etimologia: Sarcoides epitetoa grekotik dator haragia esan nahi duen "sárx-sarcós" hitzetik eta itxura, antzekotasuna esan nahi duen "eídos" hitzetik. Haragiaren antzeko itxura edo testura.

## Jangarritasuna

Sukaldaritzarako baliorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Ascocoryne cylichnium delakoarekin.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean eta neguan, pagoen eta haritzen motzondoetan eta enbor hiletan batez ere.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Jamaika, Nikaragua, Costa Rica, Txile, Argentina, Brasil, Nigeria, Europa, Islandia, Cabo Verde, Kanariak, Islandia, Errusia, Kaukasia, Japonia, Australia, Zeelanda Berria, Indonesia, Taiwan, Hawaii.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 706 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 601 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 85 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 332 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2866408
* Multimedia: Ascocoryne sarcoides / Q2866408
# Mukosa

Mukosa edo muki-mintza epitelioz eta azpiko ehun konjuntibo laxoz (xafla propioa) osatutako geruza bat da, gorputzaren kanpoaldearekin kontaktuan dauden organoen barneko hormak estaltzen dituena. Mukiak jariatzen dituzten guruin askorekin lotuta egon ohi da. Oro har, babesteko, jariatzeko eta xurgatzeko funtzioak dituzte, eta azpisistema immunologiko oso garatuak eta espezializatuak.
Ehun organiko leun eta hezeak dira (ahoaren barnealdekoa, esaterako), eta digestio-organoen (aho-barrunbea, faringea, esofagoa, urdaila, heste meharra, kolona eta ondestea), arnas aparatukoak (sudurreko mukosa, trakea eta bronkioak), urologiakoak (uretra, maskuria, uriak, ureterrak) eta emakumearen genitalak (zati bat) estaltzen dituzte.
Ehun horrek hiru geruza ditu:
* Organoaren argiarekin kontaktu zuzena duen epitelio-estaldura.
* Ehun konektibo areolarraren azpiko geruza bat, zuntz kopuru handiagoko ehun konektiboko geruza batekin batera, Xafla Propioa izenekoa.
* Kasu batzuetan, digestio-hodian, esaterako, amaierako muskulu-geruza fin bat dago, muskulu leuna, muscularis mucosae izenekoa, zeharkako zuntzez osatutako barne-geruza batez eta luzetarako kanpo-geruza batez osatua. Kasu horretan, korioaren ehun konjuntiboari xafla propio deritzo.

## Mukosa nagusiak

* Ahozkoa
* Esofagokoa
* Gastrikoa
* Hesteetakoa
* Sudurrekoa
* Bronkioetakoa
* Uterokoa
* Endometrio
* Zakilekoa

## Erreferentziak

* ↑ Mukosa Euskalterm. Euskara.euskadi.net

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1219805
* Multimedia: Mucous membrane / Q1219805
# Mukwa (Wisconsin)

Mukwa Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Waupaca konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 2.830 biztanle ditu, 33,1 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Waupaca konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1885913
# Mukiziza gorri

Mukiziza gorria (Tremiscus helvelloides edo Guepinia helvelloides) Auriculariales familiako onddo bat da.
Gordinik bota ohi zaie entsaladei.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 12 cm bitarteko altuerakoa eta 5 eta 8 cm-ko zabalerakoa da errezeptakulua, belarriaren edo inbutuaren itxuran, alboan arrailduta. Ertza lobulatua eta izurtua. Gainazal leuna, pruinaduna, gorri-laranjatua edo arrosa-zurixka oinaren oinarrirantz.
Himenioa: Kapelaren azpialdea estaltzen du, arrosa kolorekoa edo gorria da, esporak heltzen direnean pruina zuriz hautseztatzen da.
Hanka: Kapelaren luzapena da eta oinarrirantz mehetuz joaten da. Arrosa-zurixka kolorekoa da.
Haragia: Nahiko lodia, zeharrargitsua, gelatinakara, kapelaren kolorekoa, baina zertxobait zurbilagoa. Usain eta zapore atseginekoak.
Etimologia: Helvelloides terminoa onddoak Helvellaceae familiako genero batzuekin duen antzekotasunagatik datorkio.

## Jangarritasuna

Erdipurdiko jangarria. Gordinik jan daiteke entsaladan.

### Nahasketa arriskua

Kolore bizi ikusgarriak (gorri-laranjatua) eta duen formagatik, ez da erraza beste espezie batekin nahaste.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean pinuen basoetan.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Erdialdeko Amerika, Karibea, Europa, Kolonbia, Brasil, Venezuela, Errusia, Himalaiako mendikatearen eremua eta Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 668 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 502 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 97 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 324 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1473292
* Multimedia: Guepinia helvelloides / Q1473292
# Mukiziza hori

Mukiziza horia (Tremella mesenterica) Tremellaceae familiako onddo bat da. Ez du balio sukaldaritzarako.

## Deskribapena

Karpoforoa: 2 eta 6 cm bitarteko luzerakoa eta 1 eta 3 cm bitarteko garaierakoa, hasieran globo-masa txiki baten moduan, ondoren tolestu egiten da eta lobulatua, tolesduna, izurtua edo zerebriformea. Kolorea aldatu egiten da hezetasunaren arabera: hori-urre kolore eder batekoa da hezetasunarekin eta laranjagoa eguraldi lehorrarekin. Gainazal leuna eta distiratsua du.
Himenioa: Perretxikoaren gainazal osoa estaltzen du.
Hanka: Ez du hankarik, puntu batetik zurari lotuta dago.
Haragia: Gelatinakara, zaila, usain eta zapore gabea.
Etimologia: Mesenterica epitetoa grekotik dator, hestearen mintza, esan nahi duen "mesenteron" hitzetik, Bere formagatik.

## Jangarritasuna

Ez du sukaldaritzarako balio.

### Nahasketa arriskua

Espezie hau ezin da beste Tremella batzuekin nahastu. Tremella foliacea delakoak antzeko forma du, baina kolore marroi-kanela du tonu granate-moreekin.

## Sasoia eta lekua

Neguan maiz ikusten den arren, udazken hotzetan eta hezeetan ere ateratzen da, hostogalkorren basoetako enbor eta adar hiletan.

### Banaketa eremua

Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 667 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 502 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 623 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 96 or. ISBN 84-87997-86-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19733
* Multimedia: Tremella mesenterica / Q19733
* Espezieak: Tremella mesenterica
# Mukiziza horzdun

Mukiziza horzduna (Pseudohydnum gelatinosum) Exidiaceae familiako onddo bat da.
Gordinik jan daiteke, entsaladan. Kalitate eskasa du, erretxinaren zaporea.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, hasieran zurixka, gris zurbila, urdin-grisaxka, ondoren normalean arre-grisa, papila zeharrargi txiki tenteekin.
Orratzak: Zeharrargiak, bigunak, laburrak, konikoak, zuriak isla hori-urdinxkekin.
Hanka: Ia hankagabea, laburra, lodia, alboan, zurixka.
Haragia: Zuri horixka, erabat gelatinakara, nahiko lodia, zeharrargitsura.
Etimologia: Pseudohyndum terminoa grekotik dator, faltsua, engainagarria, itxuraz antzekoa, esan nahi duen "pseudes" hitzetik eta Hydnum generorik. Hau da Hydnum baten antzekoa. Gelatinosum epitetoa berriz latinetik dator, gelatinakara delako.

## Jangarritasuna

Gordinik jan daiteke, baina kalitate txarrekoa da, erretxinaren zaporea du.

### Nahasketa arriskua

Bere habitata eta ezaugarri bereziak direla eta, ia ezinezkoa da beste espezie batekin nahastea. Hala ere, Pseudohydnum gelatinosum bi forma daude: forma arrea eta forma zuria; lehenengoak kolore arreko kapela du eta bigarrenak zeharrargia, kapela zurixka eta glauko distirak dituena.

## Sasoia eta lekua

Uda amaieran, udazkenean eta neguan nahiko ohikoa, motzondo usteletan eta koniferoen hondarretan, batez ere pinuetan eta izeietan.

### Banaketa eremua

Europa, Asia, Amerika, Madagaskar, Ozeania,.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 665 or. ISBN 84-404-0530-8...
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 500 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 607 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 95 or. ISBN 84-87997-86-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q206711
* Multimedia: Pseudohydnum gelatinosum / Q206711
* Espezieak: Pseudohydnum gelatinosum