OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Onnia tomentosa

Onnia tomentosa Hymenochaetaceae familiako onddo espezie bat da. Haragi larrukara. Ezin da erabili sukaldean.
Sinonimoak: Coltricia tomemtosa. Inonotus tomentosus, Polyporus tomentosus, Polyporus scuitiger, Polyporus kalchbrenneri, Polyporus penkensis.

## Deskribapena

Karpoforoa: Erdizirkularra, 3 eta 10 cm bitartekoa, gainazal irregularra, gaztea denean laua eta gero erdian deprimitua, banda zentrokideekin, ertza uhindua zuri-horixka kolorekoa. Kapelaren azala lehorra, tomentutsu-belusatua, grisa hasieran eta marroia heltzean.
Himenioa: Atzeko aldean, tutu dekurrentez eta poro labirintiko irregularrez osatua, arre-gris ilun kolorekoa.
Hanka: Motza, lodia, erdian edo eszentriko, iletsua, oinarrian meheagoa.
Haragia: Behean gogorra eta harroa gainean.
Etimologia: Polyporus terminoa grekotik dator, ugari, asko, esan nahi duen ”poly” hitzetik, eta poro esan nahi duen “póros” hitzetik. Tomentosus epitetoa latinetik dator, iletsua, belusatua esan nahi duen “tomentosus” hitzetik. Kapelaren gainazalarengatik.

## Jangarritasuna

Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Benetako Polyporus batena baino Inonotus, Phellinus, Hymenochaete, Coltricia … generoen antz gehiago du. Coltricia perennis delakoak kapela gune zirkularrekin du eta haragia uniformeki zikinduta. Onnia triqueter espezieak ere badu antza.

## Sasoia eta lekua

Uztaila-urria. Talde handietan agertzen denean kapelak bat egin ohi dira. Koniferoen erroa usteltzen dute. Mendiko koniferoen basoetan, izei zurietan adibidez.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Brasil, Europa, Errusia, Japonia, Himalaiako eremua, Txina.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 581 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Onnia tomentosa: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7094397
* Multimedia: Onnia tomentosa / Q7094397
# Obelix eta Konpainia

Obelix eta Konpainia (frantsesez: Obélix et Compagnie) Asterixen abenturak kontatzen dituen hogeita hirugarren komikia da. René Goscinnyk eta Albert Uderzok egin zuten. Le Nouvel Observateur astekarian argitaratu zuten lehenengoz eta, album moduan, 1976an. Kapitalismoaren kritika bat da.

## Istorioa

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Obelixek, bere urtebetetzea ospatzeko, bere kabuz menderatu du erromatar gudaroste berria. Zesarrek berriro eskatuko du herrixka bereganatzea eta Kaio Preposterok, galiarren borrokarako grina gutxitzeko asmotan, kapitalismo sartzea proposatzen du.

## Pertsonaiak

* Asterix
* Idefix
* Obelix
* Panoramix
* Julio Zesar
* Kaio Prepostero

## Bitxikeriak

* Kaio Prepostero Jacques Chiracen karikatura da.
* Laurel eta Hardy erromatar legionario gisa agertzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1468556
# Ober-Olm

Ober-Olm Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Mainz-Bingen (barrutia)|Mainz-Bingen]] barrutian. 2014an 4.189 biztanle zituen 17,09 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q22988
* Multimedia: Ober-Olm / Q22988
# Obelix

Obelix, Asterixen komikietan agertzen den fikziozko pertsonaia bat da. Ia beti, bere lagun Asterixekin doa. Idefix izeneko txakur txiki bat du.
Obelixek, gizakiz haraindiko indarra du, txikia zela, Panoramixek, herritarrei, erromatarrak kontrolpean izateko balio dien edabe magikoa prestatzeko erabiltzen zuen pertzean erori zelako. Edabearen eragina, edaten dutenengan iragankorra den arren, Obelixen kasuan, iraunkorra da. Berak, ezin du berriz edabe hori eran, alboko eraginak izugarriak izango baitirateke. Hain zuzen ere, euskaraz Obelixen galera izenburua duen abenturan (frantsesez: le mauvais coup d'Obelix), Obelixek edabe magiko pixka bat hartzen du eta horren ondorioz harri bihurtzen da.
Bere lana, bere berebiziko indarra dela eta, zutarri banatzailea da, eta, beraz, ohikoa da herrixkatik ibiltzen ikustea, zutarri horietako bat inongo arazorik gabe bizkarrean eramaten.
Bere esaldirik ospetsuena "Erotuta daude erromatar hauek" da (frantsesez: Ils sont fous ces romains).
Asterixen abenturetako bitan izan da protagonista nagusia: Lehen aipaturiko Obelixen galeran eta Obelix eta konpainian.

## Zineman

1997an, Astérix et Obélix contre César filmean, Obelixen papera, Gérard Depardieuk egin zuen, Asterixena, Christian Clavierrek egin zuen bitartean.
2005ean aipaturiko bi aktoreek, errepikatu egin zuten, Astérix et Obélix : Mission Cléopâtre izeneko filmean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q715597
* Multimedia: Obélix / Q715597
# Ober-Hilbersheim

Ober-Hilbersheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Mainz-Bingen (barrutia)|Mainz-Bingen]] barrutian. 2014an 1.000 biztanle zituen 7,38 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q541722
* Multimedia: Ober-Hilbersheim / Q541722
# Obelixen galera

Obelixen galera (frantsesez: La Galère d'Obélix), Asterixen abenturak kontatzen dituen 33. komikiaren izenburua da. Albert Uderzok bere lagun eta lankide zen René Goscinny hil ondoren egindako bederatzigarren abentura da.
1996an argitaratua izan zen Frantzian. Euskaraz, Elkar argitaletxeak argitaratu zuen, eta argitaletxe honek argitaratutako Asterixen 30. abentura da.

## Istorioa

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Istorioa, K.a. 73 eta K.a. 71. urtean Erromatar Errepublikaren aurka aritu zen Espartako (Kirk Douglas omenduz) eta beste preso batzuek, Julio Zesarri honen galera lapurtzen diotenean hasten da. Handik apur batera, Asterixen herrixkako biztanleak, ohi bezala, erromatarren aurkako borrokan doa, herrixka inguratzen duten lau erromatar kanpamentuetako batetara (Laudanum, Petibonum, Babaorum eta Aquarium). Bat-batean, gainontzeko herritarrek, kanpamentu horietako batetara doazela, Obelixen falta nabaritzen dute. Beti bezala, borroka hasten da, eta, hau ere beti bezala, erromatarrak garaituak dira. Galiarrak herrixkara itzultzean, Obelix, harri bihurtuta ikusten dute. Izan ere, Panoramixek, erromatarren aurkako borrokarako, bi edabe magiko pertz prestatu zituen. Eta Obelixek, bigarrena oso-osorik edan zuen. Orduan, nola edo hala, Panoramix, beste prestaketa batzuk egiten hasten da, Obelix berriz bere onera itzultzeko. Azkenik, lortzen du, baina Obelix, ume txiki forman agertzen da. Aurretik, Espartako eta bere lagunak, Asterixen herrixkara iristen dira, eta Zesarren galera bertan gordetzen dute. Heldu berriek, ondoren, erromatarren aurkako beste borroka batean parte hartzen dute galiarrekin batera. Aurretik, erromatarrek Obelix bahitzen dute eta galeran daramate. Galiarrek, borrokan zehar, Obelix bahituta dagoela jakiten dutenean, bere bila abiatzen dira Espartako eta bere lagunek Zesarri lapurtutako galeran. Laster, harrapatu egiten dute erromatarrek Obelix bahituta duten galera, eta beste borroka bat hasten da, berriz ere, erromatarrak garaituak direlarik. Erromatarrek, edabe magikoa ere lapurtu zuten. Eta, behin erromatarren bigarren galera bereganatu ondoren, horren bila hasten dira, baina ez dute aurkitzen, eta, galerako kupel guztietatik edan ondoren, edabe magikoa, Espartako eta bere lagunek lapurtutako galeran ahaztu dutela konturatzen dira. Bitartean, Panoramixek, Atlantidara joatea proposatzen du. Eta haraxe abiatzen dira, bertan, Obelix berriz helduarora itzultzeko balioko duen erremedioren baten bila. Baina ez dute halakorik lortzen. Piraten zaintzapean geratu ziren erromatarrak, piraten aurka matxinatzen dira, eta garaitu. Hortik laster, galiarrak doazen galera eta erromatarrak doazena, berriz daude. Erromatarrek, katapultaz jaurtitako harri baten bidez, Asterix konorterik gabe uzten dute. Obelix, bere laguna arriskuan ikusirik, erabat izuturik, orduantxe hasten da helduarora itzultzen. Erromatarrak garaitu eta, galerarekin, Aquarium kanpamentura abiatzen da, etxera itzuli aurretik. Beste behin, erromatarrak jipoituak dira, eta, azkenik, beti bezala, galiarrak euren herrira itzultzen dira eta afari batekin ospatzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q947559
# Ober-Flörsheim

Ober-Flörsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Alzey-Worms (barrutia)|Alzey-Worms]] barrutian. 2014an 1.212 biztanle zituen 10,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q639922
* Multimedia: Ober-Flörsheim / Q639922
# Ober-Mörlen

Ober-Mörlen Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, [[Wetterau barrutia|Wetterau]] barrutian. 2014an 5.730 biztanle zituen 37,65 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q633608
* Multimedia: Ober-Mörlen / Q633608
# Ober-Ramstadt

Ober-Ramstadt Alemaniako hiri-udalerri bat da, Hessen estatuan. Azken zentsuaren arabera 15.252 biztanle zituen, 41,88 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q569633
* Multimedia: Ober-Ramstadt / Q569633
# Opuntia

Opuntia kaktazeoen familiako Opuntia generoko landareen izen arrunta da.
Zurtoin mamitsu arantzadunak eta izar-itxuran antolatutako arantzak izaten ditu; loreak, berriz, gorrixkak edo horixkak. Opuntia motarik ezagunena indipikondoa (Opuntia ficus-indica) da. Haren fruitua, indipikua, jateko ona da.
300 bat landare-espezie biltzen dira genero honetan. Ameriketan, Australian eta Mediterraneo inguruko lurraldeetan hazten dira. Zenbait espezie apaingarri modura landatzen dira.

## Espezie hautatuak

Opuntia hibrido ugari dituenez, zaila da zenbat espezie dituen esatea. Hona hemen nagusiak:
* Opuntia aciculata
* Opuntia anacantha
* Opuntia atrispina
* Opuntia auberi
* Opuntia aurantiaca
* Opuntia basilaris
* Opuntia boldinghii
* Opuntia chaffeyi
* Opuntia chlorotica
* Opuntia clavata
* Opuntia cochenillifera
* Opuntia comonduensis
* Opuntia curvospina
* Opuntia decumana
* Opuntia decumbens
* Opuntia dejecta
* Opuntia echinocarpa
* Opuntia echios
** Opuntia echios var. gigantea
* Opuntia elata
* Opuntia elatior
* Opuntia engelmannii
* Opuntia erinacea
* Opuntia exaltata
* Opuntia excelsa
* Opuntia ficus-barbarica
* Opuntia ficus-indica
* Opuntia fragilis
* Opuntia galapageia
* Opuntia gosseliniana
** Opuntia gosseliniana var. santa-rita
* Opuntia helleri
* Opuntia hickenii
* Opuntia humifusa
* Opuntia hyptiacantha
* Opuntia inamoema
* Opuntia insularis
* Opuntia invicta
* Opuntia jamaicensis
* Opuntia laevis
* Opuntia lasiacantha
* Opuntia leucotricha
* Opuntia lindheimeri
* Opuntia littoralis
* Opuntia longispina
* Opuntia macrocentra
* Opuntia macrorhiza
* Opuntia matudae
* Opuntia maldonandensis
* Opuntia maxima
* Opuntia megacantha
* Opuntia megarrhiza
* Opuntia microdasys
* Opuntia monacantha
* Opuntia oricola
* Opuntia ovata
* Opuntia paraguayensis
* Opuntia phaeacantha
* Opuntia pinkavae
* Opuntia polyacantha
** Opuntia polyacantha var. arenaria (syn. O. erinacea)
* Opuntia pubescens
* Opuntia pusilla
* Opuntia quitensis
* Opuntia rastrera
* Opuntia repens
* Opuntia robusta
* Opuntia rufida
* Opuntia schumannii
* Opuntia soehrensii
* Opuntia stenopetala
* Opuntia streptacantha
* Opuntia stricta
* Opuntia subulata
* Opuntia sulphurea
* Opuntia taylori
* Opuntia tehuantepecana
* Opuntia tomentosa
* Opuntia triacantha
* Opuntia tuna
* Opuntia velutina
* Opuntia violacea

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Griffith, M. P.. (2004). «The origins of an important cactus crop, Opuntia ficus-indica (Cactaceae): New molecular evidence» American Journal of Botany 91 (11): 1915–1921. doi:10.3732/ajb.91.11.1915..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q158991
* Multimedia: Opuntia / Q158991
* Espezieak: Opuntia
# Opus Maius

Opus Maius (latinez "Lan Handia") Roger Baconek 1260ko hamarkadan latinez idatzitako zientziei buruzko tratatua da. Egileak 1267an Klemente IV.a aita santuari bidali zion. Ondoren Opus Minus (Opus Secundum izenaz ere ezaguna) eta Opus Tertium idatzi zituen.

## Historia

Liburua Erdi Aroko latinez idatzita, Klemente IV. aitasantuak Baconi eginiko eskaera baten ondorioa izan zen; antza, aitasantuak Baconen lanak ezagutu nahi zituen. Liburuak 840 orri ditu eta barruan oso gai desberdinak jorratu zituen filosofoak: natur-zientziak, gramatika, logika, matematika, fisika eta filosofia. Baconek aitasantuari 1267an bidali zion liburua. Harekin batera gutun bat bidali zion; idazki hori Francis Aidan Gasquet monje ikerlariak Vatikanoko Liburutegian aurkitu eta 1897an argitaratu zuen. Ondoren, Baconek Opus Minus liburua argitaratu zuen, aurrekoaren laburpena egiteko asmoz. Azkenik, Opus Tertium idatzi zuen, bi aurrekoen hitzaurre gisa; azken hori aitasantuari 1268an bidali zion.

## Edukia

Opus Maius zazpi ataletan antolatuta dago:
* Lehenengoan benetako jakinduria lortzeko gainditu behar diren oztopoak azaltzen ditu. Okerren jatorria (offendicula) lau kausetan sailkatzen ditu pentsalariak: autoritate ahula edo ez fidegarria, ohiturak, besten ez-jakintasuna eta norberaren jakituriaren falta.
* Bigarrenaren gaia filosofia eta teologia arteko harremanak dira. Azkenean zera dio: teologia eta Liburu Santuak zientzien oinarriak dira.
* Hirugarren atalean Bibliaren hizkuntzei buruzko azterketa azaltzen du: greziera, latina, hebraiera eta arabiera. Baconen ustez, ezagutza horiek behar-beharrezkoak dira Jainkoak jakinduria ezagutarazia ulertzeko.
* Laugarrena, bosgarrena eta seigarrena, hurrenez hurren, matematikei, optikari etazientzia-esperimentuari buruzkoak dira. Halaber, beste gai batzuk azaltzen dira: alkimia, bolbora nola egin, zeru gorputzen tamainu eta kokapenak. Etorriko ziren asmakizunak azaltdu zituen, bestetik: mikroskopioa, teleskopioa, hegan egiteko makinak, lurrunontziak. Bosgarren atalean azaltzen diren optikari buruzko kontzeptuak, antza denez, arabiar egileen lanetan oinarritzen dira, batez ere Kindi eta Alhazen egileen liburuetan; horren barruan ere ikusmenaren fisiologia, begiaren anatomia eta burmuina, argia, ispiluak, lenteak e.a.
* Zazpigarrenean moralari eta etikari buruz aritu zen. 1733an William Bowyer-ek, Londresen, Opus Maiusen edizioa argitaratu zuen baina ez osoa: zazpigarren atal hau ez zen jaso.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.nndb.com/people/582/000114240/
* ↑ http://www.newadvent.org/cathen/13111b.htm
* ↑ https://web.archive.org/web/20060907231554/http://www2.nd.edu/Departments/Maritain/etext/hwp218.htm

## Kanpo loturak

* (Ingelesez):Opus Maius Encyclopaedia Britannican.
* Datuak: Q4373704
# Opwijk

Opwijk (nederlanderazko ahoskera: ˈɔpʋɛi̯k) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Herri hauek hartzen ditu barnean: Mazenzeleeta Opwijk bera. 2013ko urtarrilaren 1ean 13.679 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q930292
* Multimedia: Opwijk / Q930292
# Opus (argipena)

Opus izenak hainbat adiera du:
* Opus Dei erakunde katolikoa.
* Opus, soinua digitalki kodetzeko sistema bat.
* Opus, Jugoslaviako rock progesiboko musika taldea, 1970eko hamarkadakoa.
* Opus, Austriako pop-rock taldea, 1980ko hamarkadakoa.
* Opus 12 dorrea edo Tour Opus 12, Parisko La Défense inguruneko eraikina.
* Opus Maius, Roger Baconen Erdi Aroko tratatu bat.
* Opus Magnum edo Magnum opus, maisulan bat adierazteko modua.
# Opzio

Finantzetan, opzioa edo aukera da etorkizuneko egun jakin batean aurrez itundutako prezioan aktibo bat erosteko edo saltzeko eskubidea.

## Erreferentziak

* ↑ «opzio», Euskalterm

## Ikus, gainera

* Akzioen gaineko opzio (ordainsaria)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q187860
# Opus (audio kodeka)

Opus audio digitala kodetzen duen formatu bat da, non txikiagotze prosezu horretean galerak dituelarik. Bere garapena Xiph.Org fundazioak egin zuen (FLAC-ek asmatzailak), Skype eta Mozilla-ren lankidetzarekin. Hainbat entzunaldi frogetan,erakutsi du kalitate hobea duela beste edozein audio kodetzaileekin alderatuz.

## Ikuspegi orokorra

Opus-en bit-tasa 6 kbps-tik 510 kbps-ra dago kokatuta eta konstantea edo aldakorra izan daiteke, tramaren tamainak 2.5ms eta 120ms-ren artean daude eta 8kHz etik 48kHz-era bost laginketa maiztasun ditu.

## Erabilera

Opus kodetzailearen zehaztapen nabarmen bat bere latentzia baxua da, horri esker oso erabilia da Internet bidezko audio trasmisioetan, adibidez:
* Bideokonferentzietan
* Chat-etan
* Streaming-etan

## Kanpo estekak

* Beste formatu batzuekin konparaketa (Ingelesez)
* Audio demoa (Ingelesez), Firefox 15 edo berriago bat behar da.
* Dohako audio bihurgailua
* Datuak: Q1466199
* Multimedia: Opus Audio Codec / Q1466199
# Osage (Wyoming)

Osage Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Weston konderrian dago, Wyoming estatuan. 151 biztanle ditu, 5,013706 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Weston konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1942284
* Multimedia: Clay Spur Bentonite Plant and Camp / Q1942284
# Osage konderria (Kansas)

Osage konderria (ingelesez: Osage County) Kansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lyndon da. 2010eko zentsuaren arabera 16.295 biztanle zituen, Osage kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Osage konderriak 1.864,39 kilometro koadro ditu. Horietatik 37,11 ura dira. Beste 1.827,28 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 8,74 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 16.295 pertsonetatik 15.890 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 330 dira. 44 beltzak edo afroamerikarrak. 108 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 35 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 212 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q375002
* Multimedia: Osage County, Kansas / Q375002
# Osage (Oklahoma)

Osage Oklahomako herri bat da. Osage konderrian kokatua dago. 2010ean 156 biztanle zituen, 0,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Osage konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2093266
# Osage Beach (Missouri)

Osage Beach Missourieko hiri bat da. Camden konderrian kokatua dago. 2010ean 4.351 biztanle zituen, 25,25 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Camden konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q958606
* Multimedia: Osage Beach, Missouri / Q958606
# Osage City (Kansas)

Osage City Kansasko hiri bat da. Osage konderrian kokatua dago. 2010ean 2.943 biztanle zituen, 8,32 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Osage konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2619892
* Multimedia: Osage City, Kansas / Q2619892
# Osage konderria

Osage konderria honako konderrietako baten izena izan daiteke:
* Osage konderria (Kansas)
* Osage konderria (Missouri)
* Osage konderria (Oklahoma)
# Osagarriaren sistema

Osagarria immunitate-sistemaren proteinen multzoa da, partikula arrotzen (bakterio, birusen...) suntsiketan parte hartzen duena.
Hamabi proteina osatzen dute osagarria. Proteina hauek ez dira immunoglobulinak, ez dute, beraz, zer ikusirik antigorputzekin. Immunoglobulinak termoegonkorrak dira, eta osagarriaren proteinak, aldiz, termolabilak.
Osagarriaren eginkizuna hirukoitza da:
* hantura eragiten du
* opsonizazioa eragiten du, hots, makrofagoak erakartzen ditu. Makrofago horiek partikula arrotzak fagozitatzen dituzte.
* jarduera litikoa du, hots, zelula arrotzak zuzenean suntsitzen ditu.
Osagarriak ez du inoiz bakarrik jarduten. Osagarria aktiba dadin, antigorputzak antigeno arrotzari lotu egin behar dira lehen. Antigorputzik egin ezean, osagarria ez zaio partikula arrotzari lotzen. Antigeno-antigorputz sistemak osagarria aktibatzen du, beraz. Osagarriaren proteinak antigeno-antigorputz sistemari lotzen zaizkio, eta ur-jauzi moduan funtzionatzen dute: proteina bat aktibatzeak hurrengo aktibatzea eragiten du. Azken emaitza partikula arrotzaren suntsiketa da.
Antigorputzen aldean, osagarria ez da espezifikoa. Antigorputza oso espezifikoa da, eta dagokion antigenoari bakarrik lotuko zaio. Edozein osagarri, aldiz, lotuko zaio antigeno-antigorputz sistemari, partikula arrotzen lisia eragiteko.
Antigorputzen funtzio nagusia partikula inbaditzaileak (bakterioak, birusak...) ezagutzea da, eta baita osagarria aktibatzea ere, honek partikula arrotz horiek apur ditzan. Baina antigorputz guztiek ez dute osagarria aktibatzen: G immunoglobulinak eta M immunoglobulinak besterik ez dute osagarria erakartzen.
Osagarriaren 12 proteinak C hizkiarekin eta zenbaki batekin izendatzen dira: C1, C2, C3...etab.
Osagarriaren jarduera oso eraginkorra da zelula arrotzen aurrean, hauek suntsitzeko bi arma dituelako:
Birusak, eritrozitoak eta bakterio Gram negatiboak lisatzen dituzte osagarriaren proteinek. Bakterio Gram positiboak ezin dituzte zuzenean suntsitu, eta osagarriaren opsonizazioaren ondorioz deusezstatzen dira (makrofagoen bitartez)

## Ikus, gainera

* Osagarria finkatzeko proba

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q334848
# Osage (Iowa)

Osage Iowako hiri bat da. Mitchell konderrian kokatua dago. 2010ean 3.619 biztanle zituen, 5,80 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Mitchell konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q986187
* Multimedia: Osage, Iowa / Q986187
# Osage (ibaia)

Osage (ingelesez: Osage River) Estatu Batuetako ibaia da, Missouri ibaiaren adarra. Kansasen jaio, Missouriko estatutik igaro eta Jefferson City hirian elkartzen da Missouri ibaiarekin. 650 km da luze.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2018-2-11 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1619907
* Multimedia: Osage River / Q1619907
# Osage konderria (Missouri)

Osage konderria (ingelesez: Osage County) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Linn da. 2010eko zentsuaren arabera 13.878 biztanle zituen, Osage kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Osage konderriak 1.581,06 kilometro koadro ditu. Horietatik 15,81 ura dira. Beste 1.565,25 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 8,78 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 13.878 pertsonetatik 13.738 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 84 dira. 28 beltzak edo afroamerikarrak. 29 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 14 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 64 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q489894
* Multimedia: Osage County, Missouri / Q489894
# North udalerria, Lake konderria (Indiana)

North udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Lake konderrian. Azken zentsuaren arabera 156.686 biztanle zituen, 58.87 milia karratu (152.5 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, North udalerriak 59215 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 27.095 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7057032
# Northampton (Massachusetts)

Northampton Massachusettseko hiria bat da. Hampshire konderrian kokatua dago. 2010ean 28.549 biztanle zituen, 88,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Hampshire konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q49186
* Multimedia: Northampton, Massachusetts / Q49186