OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jules-André Peugeot

Jules-André Peugeot (1893ko ekainaren 11 – 1914ko abuztuaren 2a) Lehen Mundu Gerran Frantziako Armadaren lehen soldadu hila izan zen; gerra hasi baino egun bat lehenago hil zutenean.

## Bizitza gerra baino lehen

1913an derrigorrezko zerbitzu militarrera deitua izan baino lehen, Jules Andre Peugeot irakaslea izan zen.

## Heriotza

1914ko abuztuaren 2ko goizean Mayer tenienteak zuzendutako zalditeriaz osatutako patruila bat Frantzian sartu zen gerra deklaratua izan aurretik. Frantziako lurraldean sartzean, frantziar mugan kokatutako soldadu bat aurre egin zien baina Mayerrek bere sablearekin eraso eta zauritu zuen. 9: 30ean, Alemaniako patruila Joncherey herrian sartu zen.
Momentu hartan Peugeot eta beste soldaduak M. Doucourt-en etxean gosaltzen ari ziren Doucourten alaba, Nicolet, agertu zenean Alemaniarren patruila ikusi zuela esanez. Peugeot eta besteek gosaltzen gelditu zuten eta 9:59an Mayerri gelditzeko agindu zion, baina Mayerrek tiroka hasi zion, Peugeot sorbaldan joz. Peugeot tiroak itzultzen saiatu zuen baina ezinezkoa egin zitzaion; beste soldaduak, beste aldetik, tiroka hasi zioten Mayerri eta buruan eta sabelean jo zioten, momentuan hilez. Peugeot Doucourten etxera bueltatu zen eta 10:37an azkenean hil zen.

## Ikus, gainera

* Albert Mayer, Alemaniar armadaren lehen soldadu hila izan zen, 1914an, Peugeot-en hiltzailea.
* John Parr, britainiar armadako lehen soldadu hila zen, 1914an
* Thomas Enright, lehen amerikar soldadu hiletako bat, 1917an
* Merle Hay, lehen amerikar soldadu hiletako bat, 1917an
* James Bethel Gresham, lehen amerikar soldadu hiletako bat , 1917an
* George Edwin Ellison, gerraren azken soldadu britaniar hila izan zen, 1918ko azaroaren 11an, 9:30ean.
* Augustin Trébuchon, gerraren azken soldadu frantziar hila izan zen, 1918ko azaroaren 11an, 10:45ean
* Henry Gunther, Lehen Mundu Gerran hil zen azken soldadua, 1918ko azaroaren 11an, 10:59an.

## Erreferentziak

* Datuak: Q649050
* Multimedia: Jules-André Peugeot / Q649050
# Jules-Basile Ferron de La Ferronnays

Jules-Basile Ferron de La Ferronnays (Saint-Mars-lès-Ancenis, 1735eko urtarrilaren 2a - Munich, 1799ko maiatzaren 15a), frantziar apaiz katolikoa izan zen. Jacques-Pierre-Louis-Auguste Ferron militarraren semea, Saint-Brieuceko, Baionako eta Lisieuxko apezpikua izan zen. Frantziar Iraultzan espetxeratu eta erbestera joan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Jean, Armand. (1891). Les évêques et les archevêques de France depuis 1682 jusqu'à 1801. Paris eta Mamers.
* Datuak: Q3188332
* Multimedia: Jules-Basile Ferron de La Ferronays / Q3188332
# Jules Balasque

Jules Balasque Historialari lapurtarra izan zen (Baiona, 1815 – 1871ko martxoaren 24a). Legegizon liberala izan zen, Lapurdiko eta bereziki Baionako historiaz arduratu zen. Dulaurensekin batean Études historiques de la ville de Bayonne izenburuko lana egin zuen. Hiru liburuetan argitaratu zen, 1875ean, Balasque hil ondoren.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12261122
# Julepe

Julepe karta espainolezko karta-jokoa da, tuteren aldaera dena. Partida bat irabazteko, jokalariak triunforen kartarik altuena izan behar du. Jokoan, triunforik jaurtitzen ez badu, eskua den jokalariaren itxura irabazten du, lehen jokalariak jaurtitako zutoineko kartarik altuena. Gutxienez bi puntu lortu behar dira puntuak irabazteko. Aurkariak bat baino gutxiago egiten badu, bere puntuetatik ateratako puntuak eman beharko ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Jokosare S.L.. Julepe: Rules of the game. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6305674
# Jules-Amédée Barbey d'Aurevilly

Jules-Amédée Barbey d'Aurevilly (Saint-Sauveur-le-Vicomte, Frantzia, 1808ko azaroaren 2a - Paris, Frantzia, 1899ko apirilaren 23a) idazle frantsesa izan zen.

## Biografia

Jatorriz noblea zen. Ezaguna egin zen probokazio, eztabaida, bitxikeria eta bortizkeriengatik, liburuetan, literatura-kritiketan eta agertu zituenak. Nolanahi ere, ospea eleberriek eta kontakizunek eman zioten. Obra erakargarriak dira, errealismoa eta naturaz gaindikoa, deabrukeria batez ere, era berezian nahasten direlako.
Lanik ezagunenak Le Chevalier Des Touches (1864), L´Ensorcelée (1854, "Sorgindua"), Une vieille maîtresse (1851, "Maitale zaharra") eta Les Diaboliques (1874, "Deabrutuak") dira. Literatura honek, distiratsua estiloan eta gaietan bortitza, eragin handia izan zuen idazle gazteengan, Léon Bloy, Paul Bourget eta Bernanosengan batez ere.

## Bibliografia

* Catherine Boschian-Campaner, Barbey d'Aurevilly, Paris, Seguier, 1989, ISBN 978-2-8773-6027-2.
* Jean-Pierre Thiollet, Barbey d'Aurevilly, H & D, 2006 ; Carré d'Art : Byron, Barbey d'Aurevilly, Dali, Hallier, Anagramme Ed., 2008.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q314963
* Multimedia: Jules Barbey d'Aurevilly / Q314963
# Jules Bastien-Lepage

Jules Bastien-Lepage (Damvillers, 1848ko azaroaren 1a - Paris, 1884ko abenduaren 10a) frantziar margolari naturalista izan zen.
Alexandre Cabanelen ikaslea izan zen Arte Ederren Goi Eskola Nazionalan. 1870. urtean Frantzia-Prusia Gerrann borrokatu zuen.
Bere lehen erakustaldiak 1870 eta 1871ko Aretoetan egin zituen. Lehen arrakastak lortu ondoren, Frantzian eskola naturalistako buruzagi izendatu zuten. 1880 eta 1883 artean Italian lan egin zuen.

## Iruditegia

* Joana Arc-ekoa
* Artzainentzako deikundea, 1875, National Gallery of Victoria
* Akiles eta Priamo, 1876
* Belar ondua pilatzen, 1877, Musée d'Orsay
* Urria, 1878, National Gallery of Victoria
* Sarah Bernhardten erretratua, 1879
* Neska gaztea, 1881
* Fauvette gaixoa, 1881
* Marie Samary Odéon Antzrkikoa, c. 1881, Cleveland Museum of Art
* Ofelia, 1881, Museum of Fine Arts of Nancy
* Pas Mèche, 1882, Scottish National Gallery
* L'Amour au Village, 1882, Pushkin Museoa
* Eskolarako bidea 1882, Aberdeen Art Gallery
* Santu guztien eguna, c. 1882
* Autoerretratua, 1884

## Kanpo estekak

* Datuak: Q541859
* Multimedia: Jules Bastien-Lepage / Q541859
# Jules Ajodhia

Jules Rattankoemar Ajodhia (Wanicako barrutia, 1945eko urtarrilaren 27a – Paramaribo, 2024ko martxoaren 29a) surinamdar politikaria izan zen, Erreforma Progresistaren Alderdiko kidea. Surinamgo presidenteordea izan zen bi aldiz, 1991tik 1996ra eta 2000tik 2005era.

## Bizitza

Jules Rattankoemar Ajodhia Wanicako barrutian jaio zen 1945eko urtarrilaren 27an.
1991ko irailaren 16an presidenteorde izendatu zuten lehen aldiz, eta kargu horretan egon zen 1996ko irailaren 15era arte. Bigarren agintaldia 2000ko abuztuaren 12an hasi zen eta 2005eko abuztuaren 12an amaitu zen. 2005eko maiatzaren 25eko hauteskundeen ostean, Surinamgo Erreforma Progresistaren Alderdian sartu zen.
Arya Diwaker elkarte hinduko kidea zen.
Lucia Kamlawatie Baldewekin ezkondu zen. Seme bat eta bi alaba izan zituzten.
Paramariboko San Bizente ospitalean hil zen, 2024ko martxoaren 29an, 79 urte zituela.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) East, Roger; Thomas, Richard J. (2014). Profiles of People in Power: The World's Government Leaders. Routledge, 493 or. ISBN 978-1-317-63940-4. (Noiz kontsultatua: 2024-04-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Fallece Jules Rattankoemar Ajodhia, exvicepresidente de Surinam» Swissinfo 2024-03-29 (Noiz kontsultatua: 2024-04-02).
* ↑ (Nederlanderaz) «Kabinet van de Vicepresident - Historie» Kabinet van de Vice President jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2018-05-21) (Noiz kontsultatua: 2024-04-02).
* ↑ (Nederlanderaz) «Jules Ajodhia: VHP groeit; strijd moet voortgezet worden — Suriname» Suriname Herald 2017-01-20 (Noiz kontsultatua: 2024-04-02).
* ↑ (Nederlanderaz) «Overleden oud-vicepresident Ajodhia krijgt uitvaart met staatseer» Times of Suriname 2024-03-29 (Noiz kontsultatua: 2024-04-02).
* ↑ (Nederlanderaz) «Ex Vice president Jules Ajodhia en vrouw Lucia Baldew uit Suriname 50 jaar getrouwd» FamilieNieuws 2019-04-07 (Noiz kontsultatua: 2024-04-02).
* ↑ (Nederlanderaz) «Voormalig vicepresident Jules Ajodhia op 79-jarige leeftijd overleden» DBS 2024-03-29 (Noiz kontsultatua: 2024-04-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1949087
* Multimedia: Jules Ajodhia / Q1949087
# Kapare

Kaparea nahiz aitoren seme edo alaba izan ez, hainbat pribilegioren jabe zen pertsona librea izan zen.
Kaparetasuna errekonkistan jaio eta Iberiar Penintsulan baino ez zen existitzen. X. mendean "infantzoiak" sortu ziren zaldunen (orduko latinez miles) baliokidea izanik. XII. mendean maila sozial hau itxi eta errekonkistutako herrietan sorturiko zaldunak kapare bilakatu ziren eta baita izena (orduko gaztelaniaz: fijodalgo edo fidalgo) sortu ere.
Ondasun askorik ez zuten noble hauek ez zituzten zergak ordaintzen eta armak eramateko eskubidea zuten baina, ekonomikoki, petxerok beste diru zeukaten. Denboraren poderioz, gizarte klase honek Espainiako iparraldean gehiengoa osatu zuen (adibidez, 1740an Kantabrian biztanleriaren %90a baino gehiago osatzen zuten).
Hego Euskal Herrian, berriz, foruen arabera, Bizkaia eta Gipuzkoako biztanle guztiak kapareak ziren, hots, libreak, soldadutza eta zergetatik askeak eta eskubide politikoen jabeak. Doktrina honek kaparetasun unibertsala izena du.

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Kapare. .
* ↑ Sánchez-Albornoz, Claudio. (1965). Estudios sobre las instituciones medievales españolas. Mexiko Hiria: UNAM, 778-787 or..
* ↑ Suárez Fernández, Luis. (1970). Historia de España: Edad media. Madril: Gredos, 141-142 or..
* ↑ Mackay, Angus. (1977). Spain in the Middle Ages: From Frontier to Empire, 1000-1500. New York: St. Martin's Press, 47-50, 56-57, 103-104, 155 or. ISBN 0-312-74978-31..
* ↑ Menéndez Pidal, Ramón. (1967). La España del Cid. (6.. argitaraldia) Madril: Espasa-Calpe, 86-88, 544-545 or..
* ↑ Idazle asko. (2007). Historia de Cantabria. Editorial Cantabria S.A. ISBN 84-86420-50-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q379053
* Multimedia: Hidalgo (nobility) / Q379053
# Kapazitantzia

Kapazitantzia elektrikoa edo kapazitate elektrikoa gorputz batek karga elektriko bat gordetzeko duen gaitasuna da. Elektrikoki kargatzeko gaitasuna duen edozein objektuk kapazitantzia dauka. Energia elektrikoa gordetzen duen gailu arrunt bat kondentsadorea da. Xafla paraleloak dituzten kondentsadoreetan, kapazitantzia xafla eroaleen azalerarekiko zuzenki proportzionala, eta xaflen arteko banaketarekiko alderantziz proportzionala da. Xafletako kargak +q eta −q badira hurrenez hurren, eta "V" xaflen arteko potentzial diferentzia, orduan "C" kapazitantzia honako hau da:
    $C={\frac {q}{V}}.$
honek tentsio/korronte erlazioa ematen du:
    $I(t)=C{\frac {\mathrm {d} V(t)}{\mathrm {d} t}}.$
Kapazitantzia eroaleen geometria -tarteko distantzia barne- eta dielektrikoaren permitibitatearen araberakoa da bakarrik. Dielektriko askotan, permitibitatea, eta beraz kapazitantzia, eroaleen arteko potentzial diferentziarekiko eta hauen karga osoarekiko independentea da.
Kapazitantziaren unitatea Nazioarteko Unitate Sisteman farada (F) da. Izena Michael Faraday fisiko eta kimiko britaniarragatik datorkio. Farad bateko kondentsadore batek, coulomb bateko karga elektrikoarekin kargatzen bada, volt bateko potentzial diferentzia edukiko du xaflen artean. Farad unitatea handia da bai elektronikan bai fisikan, eta oro har azpimultiplo aurrizkiekin erabiltzen da: mikrofarad, nanofarad eta pikofarad.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q164399
* Multimedia: Capacitance / Q164399
# Kapar

Kaparra hitzak hainbat adiera ditu:
* kaparra: kaparrondoaren lore-kimua, ozpinetan beratua jaten dena.
* kaparra: akain mota txikia.
* kaparra: sasi edo lahara Ipar Euskal Herrian,
* kaparra onddo espezie bat da.

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Kapar. .
# Kaparrondo

Kaparrondoa (Capparis spinosa) Mediterraneoan jatorria duen zuhaixka da. Kaparidazeoen familiako sasi egiturako zuhaixka da, enbor eta adar arantzatsuak dituena, 1-2 m luzea. Arrautza egiturako hosto mamitsu samarra izaten du eta 4-6 cm zabaleko lore usaintsua, zuria edo arrosa-kolorea. Lore-kuskua janariak ontzeko erabiltzen da.
Kaparrek edo fruitu gazteek ere balio gastronomikoa dute. Landarearekin lotzen zituen zurtoinaren zati batekin josten dira, baina ez dira kaparrak bezain preziatuak.
* Kapar fruitu konfitatuak.
* Kapar gatzatuak.
* Fruitu heldua.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156251
* Multimedia: Capparis spinosa / Q156251
* Espezieak: Capparis spinosa
# Kapar (onddoa)

    Kapar terminoaren beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Kapar»
Kaparra (Rhizina undulata edo Rhizina inflata) Rhizinaceae familiako onddo espezie bat da.
Interes zientifikoa, besterik ez du, gastronomikorik ez du.

## Deskribapena

Kapela: Fruktifikazio sesila, 3 eta 15 cm bitartekoa, kanpoko azala marroia, leuna, matea edo distiratsua du. Izurtzen den forma lau samarra du, eta kuxin txiki batzuk eratzen ditu lurrean edo goroldiotan. Ertza izurtua, tolesduna eta zurixka du gaztetan. Barruko aldea horixka edo okre kolorekoa du, eta lurraren gainazalean finkatzen diren errizoma adarkatu ugari ditu.
Hanka: Ez du oinik.
Haragia: Kolore marroi argia du, mehea, harroa, zahartzean larrukara bihurtzen da.
Etimologia: Rhizina terminoa grekotik dator, erroa esan nahi duen "rhiza" hitzaren txikigarritik. Inflata epitetoa berriz latinetik dator, puztuta, esan nahi duen "inflatus" hitzetik. Bere itxuragatik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Pachyella violaceonigra delakoarekin, hau ere lurrari itsatsita egoten da, baina mamitsuagoa eta hauskorragoa da.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian eta udazkenean, koniferoen basoetan, karedun lurretan eta sarritan erreta daudenetan.

### Banaketa eremua

Europa, Ipar Amerika, Asiako iparraldea, Afrikako hegoaldea, Australia.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 740 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel.. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 538 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 685 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 328 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2305506
* Multimedia: Rhizina undulata / Q2305506
# Kapaz PFC

Kapaz PFC (izen osoa Kəpəz Peşəkar Futbol Klubu) Azerbaijango futbol talde bat da, Gəncə hirikoa. 3 aldiz irabazi du Azerbaijango futbol liga eta 4 aldiz kopa.

## Historia

Taldea 1959an sortu zen Toxucu izenarekin, dena dela Kapaz bezala ezagutzen zenez 1982an izena aldatu zuen. 1967an bigarren mailako irabzlea izan zen eta 1968an Sobietar Batasuneko lehen mailan aritu zen urtebetez.
Azerbaijango liga abiatu zenean talde indartsuenetrakoa zen Kapaz. FK Ganja izenaz ari zela hiru liga irabazi zituen. 2000 urteko kopa irabazi ondoren gainbehera hasi zen, batez ere diru arazoen erruz. Horregatik 2009an taldea birfundatu beharra izan zen Kapaz PFC izenarekin eta bigarren mailan jokatzen hasi zen. 2010an lehen mialara igo zen baina 2013an berriz jeitsi da.

## Palmaresa
### Sobietar Batasunean: 0

* Bigarren maila (1): 1967.

### Azerbaijanen: 7

* Liga (3): 1995, 1998, 1999.
* Kopa (4): 1994, 1997, 1998, 2000.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q846357
* Multimedia: Kapaz PFK / Q846357
# Kapaʻa (Hawaii)

Kapaʻa Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kauai konderrian dago, Hawaii estatuan. 11.652 biztanle ditu, 26,843532 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Kauai konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q658046
* Multimedia: Kapaa, Hawaii / Q658046
# Kaparetasun unibertsal

Kaparetasun unibertsala XVI. mendean zehar garatutako elaborazio teorikoa izan zen, Hego Euskal Herriko oinetxe edo baserriak nobleak zirela zioena; hortaz, haien ondorengo guztiak kapareak ere baziren, haien odola judu, mairu, Inkisizioak zigortutako edo bestelako ezein sekta arbuiagarrirengandik garbi baitzegoen.
Garai haietako egile askok doktrina aldarrikatu zuten musulmanen konkista Euskal Herrirantz ailegatu ez zela argudiatuz. Kaparetasun unibertsalari esker euskaldun askok lana lortu zuten administrazioan. Espainiar nobleziak doktrinarekin bat egin zuen, izan ere, kideetako askok euskal jatorria zuten.
Gipuzkoak eta Bizkaiak noblezia unibertsala eskuratu zuten, Jaurerriko 1526ko Foru Berrian aditzera ematen denez. Araban, Aiarako lurretan, kapare zela froga zezaketenei bakarrik onartzen zitzaien herritartasuna. Eta Nafarroan dozena bat herribildu eta tokiri eta zortzi bailarari kaparetasun kolektiboa ezagutzen zien agiria eman zien erregeak XV. mendean zehar.
Hegoaldeko Espainian ez bezala, Iberiar Penintsulako iparraldean nobleen kopurua handia zen eta apenas ez zuten desberdintasunik herri xehearekin. Asturiasen kapareek ia biztanleriaren %80a osatzen zuten eta Kantabrian kopurua handiagoa izaten zen: XVI. mendean %83a eta 1740 inguruan %90a. Beraz egia soziologiko honek foruek lege bilakatu zuten. Gainera, Espainiako kapareek ez bezala (On Kixote edota Tormesko itsumutila liburuetan ere horrela agertzen dira), euskal kapareek ez zituzten eskulanak baztertzen.

## Erreferentziak

* ↑ gipuzkoamuseobirtuala.net. Kaparetasun unibertsala. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Arrieta Alberdi, Jon. La idea de España entre los vascos de la Edad Moderna. in: Anales 1997-1998..
* ↑ (Gaztelaniaz) Auñamendi Eusko Entziklopedia. Limpieza de sangre. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Aranzadi, Juan. (2012-3-7). Milenarismo vasco: Edad de Oro, etnia y nativismo. Penguin Random House Grupo Editorial España, 508–509 or. ISBN 978-84-306-1581-0..
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Editorial Cantabria S.A.. (2007). Historia de Cantabria. ISBN 84-86420-50-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lenero Ferrari, Juan Jose. La Hidalguia en el pueblo Cantabro. Valle de Anievas.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61070667
# Karl Herrligkoffer

Karl Maria Herrligkoffer (Schweinfurt, Alemania, 1916ko ekainaren 13a - Munich, Alemania, 1991ko irailaren 9a) alemaniar sendagilea izan zen. 1953 eta 1986 artean, Herrligkofferrek Alemania eta Austriako espedizio ugari antolatu eta zuzendu zituen zortzimilakoetara Himalaian eta Karakorumen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106489
* Multimedia: Karl Herrligkoffer / Q106489
# Karl Janotta

Karl Janotta (Viena, 1880ko maiatzaren 15a - 1966) austriar politikaria izan zen, "interlingue" izeneko hizkuntza artifizialaren aldekoa.

## Bibliografia

* Repetitorie del grammatica
* Litt manuale de Occidental
* Complet grammatica

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111841090
# Karl Johans gate

Karl Johans gate edo Karl Johans kalea, Norvegiako Oslo hiriko kale nagusia da. Karlos XIV.a Joan Suediakoa eta Norvegiakoaren omenez izendatu zen.
Bertan hiriko hainbat eraikin nabarmen daude, tartean Osloko Errege Jauregia, Storting eraikina edo Osloko katedrala.
* Datuak: Q1490775
* Multimedia: Karl Johans gate, Oslo / Q1490775
# Karl Jenkins

Karl Jenkins (Penclawdd, Gower, Gales, 1944ko otsailaren 17a) Galesko musikagilea da.
Oboe jo zuen Erresuma Batuko Orkestra Infantilean. Gaztetan jazzean eta rockean aritu zen hasieran Nucleus bandarekin eta gero 1972an rock progresiboan lantzen zuen Soft Machine taldearekin Canterburyn.
Iragarkietarako hainbat doinu sortu ditu, Adiemus esate baterako, Delta Airlines-erako sortu zuena. Doinuak arrakasta handia sortu zuenez geroago Adiemus proiektua sortu zuen. Proiektu horren lehen diskoko lehen doinua iragarkiko Songs of sanctuary izenekoa izan zen.
Musikagile moduan hainbat genero lantzen zituen Adiemus proiektu berritzailearekin hasi zen. Jenkins-ek proiektu hau zuzendu zuen herri askotan: Japonia, Alemania, Espainia, Finlandia, Holanda eta Belgika. Baita Royal Albert Hallen eta Londresko Battersea estazio elektrikoan. Adiemus proiektuaren lehen diskoa (Songs of Sanctuary, 1994) oso ondo saldu zenez beste disko berri batzuk ere sortu zituzten geroago, bakoitza gai desberdin baten inguruan.
Bakarka ere sortu ditu lanak Adiemus proiektutik kanpo. 1998an plazaratu zuen Imagined Oceans, Ilargiko 14 itsasoen izenekin sortutako piezak batzen dituen diskoa.
1999an argitaratu zuen Gizon armaduna - Bakearen aldeko meza (The Armed Man - A Mass For Peace) lanean gerren bukaeraren apologia egin zuen,eta klasiko garaikide bat izatera heldu da obra horretako Agnus Dei pieza. 2005ean Requiem/In These Horizons Stones Sing diskoan 18 abesti argitaratu zituen, non horietako lehen 13 abestiak bere aitaren omenezko requiema diren. Kazakhstango Mende-Orkestrak grabatu zuen disko hori.

## Obra batzuk

* Adiemus: Songs of Sanctuary (1995)
* Adiemus II: Cantata Mundi (1997)
* Adiemus III: Dances of Time (1998)
* Adiemus IV: The Eternal Knot (2000)
* Adiemus V: Vocalise (2003)
Doinu arrakastatsuenen bildumak:
* The Journey - The Best Of Adiemus (1999)
* Dies Irae
Beste lan batzuk:
* Eloise (opera)
* Imagined Oceans (1998)
* The Armed Man: A Mass for Peace / Gizon armaduna - Bakearen aldeko meza ( 1999)
* Dewi Sant (2000)
* Diamond Music (1996)
* Over the Stone (2002) bi arpatarako kontzertua
* Ave Verum (2004) baritonorako ( [[Bryn Terfel]entzat konposatua])
* Requiem Mass (2005)
* Quirk (2005)
* River Queen (2005) izen bereko River Queen filmerako egina, Zelanda Berriko Vincent Ward zuzendariarena
* Music of the Spheres lan hau Mike Oldfield zuzendu zuen gero (2008)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Karl Jenkins Biography, Songs, & Albums» AllMusic (Noiz kontsultatua: 2023-09-27).

## Ikus, gainera

* Gizon armaduna - Bakearen aldeko meza

## Kanpo estekak

* Karl Jenkins-en webgune ofiziala
* Calyx-ek (Canterbury music website) argitaratutako biografia
* Karl Jenkins on MySpace
* Karl Jenkins-en musika Telebistan gune honetan: ADmusicDB.com
* Karl Jenkins-en biografia, BBC Wales
* Elkarrizketa Karl Jenkins-ekin
* Karl Jenkins musika zuzentzen 'The Armed Man' musika-lanaren Benedictus zatia.
* Datuak: Q333168
* Multimedia: Karl Jenkins / Q333168
# Karl Friedrich Mohr

Karl Friedrich Mohr (Koblenz, 1806ko azaroaren 4a - Bonn, 1879ko irailaren 28a) alemaniar kimikaria eta botikaria izan zen. Farmazia eta toxikologiako irakasle izan zen Bonnen. Kimikarako tresna asko asmatu zituen (Mohrren balantza, besteak beste). Analisi bolumetrikoaren ezagutza zabaldu eta analisi horren erabilera erraztu zuen. Burdina(II) eta amonio sulfato hidratatuak [(NH$_4$)$_2$Fe(SO$_4$)$_2$.6H$_2$O] haren izena hartu zuen: Mohrren gatza. Ardogintzaren prozesua ere aztertu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q62540
* Multimedia: Karl Friedrich Mohr / Q62540