OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Klingenthal

Klingenthal Alemaniako hiri-udalerri bat da, Saxonia estatuan. Azken zentsuaren arabera 7.764 biztanle zituen, 50,44 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46866
* Multimedia: Klingenthal / Q46866
# Klingnau

Klingnau Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, Zurzach barrutia barrutian. 2014an 3,480 biztanle zituen 6,71 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67135
* Multimedia: Klingnau / Q67135
# Klingon

Klingon, klingon hizkuntzaz tlhIngan, Star Trek zientzia fikziozko frankiziako estralurtar izaki eta herri bat da. Klingon hizkuntzan mintzatzen dira. 1967an Gene L. Coon gidoilariak sortu zituen.
Izaera zakar, basati eta bortitzekoak dira. Klingon gizartea feudalismoa, autoritarismoa eta militarismoan oinarritzen da.
Arraza honen gauza garrantzitsuenetarikoa guda egitea eta armada potenteak eukitea izango zen, beren historian hainbat guden erregistru daude hauxe frogatzen dutena.
Gudetan hildako gudariek beren ohorea handitzen dute, guda gauza sakratu eta garrantzitsu izanda, gudan borrokatzea Klingon gehienen ametsa da, konfliktu iskiludunetan gauza gorena.

## Hizkuntza

Klingon hizkuntza hizkuntza sortu bat da, hau da, filmetarako eta haien errealidadea askoz errealagoa iruditzeko sortu zen, alegia, benetako hizkuntzaren bila ez ziren joan, baizik eta hizkuntza paregabe bat sortzea, soinu oso ezohikoekin (natural hizkuntzetan) eta estralurtarragoa izatea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54259
* Multimedia: Klingon / Q54259
# Klino-ferri-holmquistita

Klino-ferri-holmquistita mineral bat da eta clino-holmquistite root name taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Klino-ferri-holmquistita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {\square {Li2}{Mg3Fe^{3+}2}(Si8O22)(OH)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Clino-ferri-holmquistite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Ksenia Sydorenko

Ksenia Volodymyrivna Sydorenko ukraineraz Ксенія Володимирівна Сидоренко, (Kharkiv, Kharkiveko oblasta (Ukraina), 1986ko uztailaren 2a) igeriketa sinkronizatuan aritzen den kirolari ukrainiarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina eskuratu zuen Ukrainako taldearekin, ROCeko taldearen (urrezkoa) eta Txinakoaren (zilarrezkoa) atzetik sailkatuz. Hauek osatzen zuten Ukrainako taldea: Maryna Aleksiiva, Vladyslava Aleksiiva, Marta Fedina, Kateryna Reznik, Anastasia Savtxuk, Alina Xinkarenko, Ksenia Sydorenko eta Jelizaveta Jakhno-k.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Igeriketa sinkronizatua, emakumeak taldeka |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .
* ↑ «Ksenia Sidorenko» olympedia.org 2021-10-29an begiratua. (Ingelesez)
* ↑ "Ksenia Sidorenko" Olympics.com 2021-10-29an begiratua
* ↑ Igeriketa sinkronizatua, emakumeak taldeka, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6440768
* Multimedia: Kseniya Sydorenko / Q6440768
# Ksour mendiak

Ksour mendiak (arabieraz: جبال القصور‎, frantsesez: Monts des Ksour edo Djebel Ksour) Aljeriako mendikatea da, Bexar eta El Bayadh probintziak zeharkatzen dituena. Saharako Atlasaren zatirik mendebaldekoena da. Issa mendia da gailurrik garaiena (2.236 metro).

## Erreferentziak

* ↑ Agada, Birgit. Algerien: Kultur und Natur zwischen Mittelmeer und Sahara. Trescher Verlag (Noiz kontsultatua: 2018-8-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15240675
* Multimedia: Ksour Range / Q15240675
# Ktesibios

Ktesibios Alexandriakoa (grezieraz Κτησίϐιος/Ktêsíbios) (K.a. 285-K.a. 222), Alexandrian jaioa, Antzinako Greziako asmatzaile eta matematikari bat izan zen, K.a. III. mendean bizi izan zena. Fenomeno naturalen ikerketari buruz eginiko bere ekarpenak, soilik Arkimedesenen azpitik daude. Aire konprimatuari buruzko lehen tratatua idatzi zuen, bere elaboraziorako ponpa pneumatikoak edo baita kanoiak ere erabiliz. Ikerketa hauek, On Pneumatics airearen elastikotasunaren entseguekin batera, pneumatikaren aita izatearen ospea eman diote. Bere idazkietako bakar bat ere ez da mantendu, bere Memorabilia barne. Bere lanen bilketa, osorik Ateneo Naukratiskoak bildu zuen, nork bere lanean aipatzen duen, Filon Bizantziokoa eta Vitruviogatik ezagutzen den arren.

## Biografia

Ktesibios, ziuraski, Alexandriako Museoko pertsonarik garrantzitsuenetako bat izango zen Ptolomeo I.a Soter eta honen oinordeko izan zen Ptolomeo II.aren garaian. Oso gutxi ezagutzen da bere bizitza eta lanari buruz. Esaten denez (ziur aski Diogenes Laertziok), Ktesibios, ile-apainketa zerbitzu bat eman zuen antzinateko lehen pertsona izan zen. Bizargin bezala eman zuen bere bizitzaren garai honetan, kontrapisuzko palanka baten bidez, ispilu doigarri bat asmatu zuen. Bere beste asmakuntzak, hidraulikaren barnean egin zituen, organo hidrauliko edo hydraulis bat, egungo organoaren aurrekaritzat jotzen dena eta klepsidra izeneko ur erloju bat garatu zuen. Klepsidrak, Christiaan Huygens herbeheretar fisikariaren garaira arte asmatu ziren erloju guztien artean zehatzena zen. Fisikari herbeheretarrak, pendulu bat erabili zuen erlojuaren makineria erregulatzeko, XVII. mendean. Sifoiaren printzipioa, Ktesibiosi eman zitzaion.
Ktesibiosen lana aipatzen duten antzinateko azken zientzialariak, Proklo (Euklidesen lan batzuk aipatu zituena) V. mendean eta Heron Alexandriakoa dira.

## Literatura

* "The principle of the hydraulic organ", Ch; MacLean,. S.I.M. 1905.
* "The Organ of the Ancients", Henry George Farmer, Isis, Vol. 17, No. 1 (1932), pp. 278-282
* "Histoire mondiale des sciences", Colin Ronan, (1988), 2ª édition, Seuil ISBN-2020362376 (non klepsidren garapenean hobekuntzak lortzeko Ktesibiosen lanak deskribatzen diren).
* "hydraulus dans Dictionnaire des antiquités grecques et romaines" - Daremberg y Saglio 1920.
* "Tittel, article hydraulus, dans Real Encyclopedia der klassichen". Altertum Pauly y Wissowa.
* Datuak: Q41766
* Multimedia: Ctesibius / Q41766
# Książ

Książ edo Książ gaztelua (polonieraz: Zamek Książ eta alemanez: Fürstenstein) Silesia eskualdean dagoen gaztelu bat da, Poloniako Silesia Behereko voivoderrian eta Wałbrzych hiriaren iparraldean
Leku honetan zegoen lehen gotorkelua 1263an Otakar II.a Bohemiakoaren indarrek suntsitu zuten. Gaur egungo gaztelua 1288-1292 artean Bolko I.a Zorrotzak, Świdnica eta Jaworko agintariak, eraikiarazi zuen. 1509-1941 artean Hoberg kondeen jabetzakoa izan zen.
Bigarren Mundu Gerran zehar Riese Proiektuaren bidez Alemania Naziak etorkizuneko Adolf Hitlerren egoitza nagusia bilakatzeko asmoa zuen, baina 1945ean Armada Gorriak gaztelua harpilatu zuren. Ondoren Poloniak hainbat langile elkarteen egoitza izateko erabilia zuen. 1971. urteaz geroztik eskualdeko kirol, kultur eta turismo gunea izan zen.
1990ean bisitari eta turistei irekia izan zen.
* Datuak: Q738109
* Multimedia: Książ castle / Q738109
# Książ Wielki udalerria

Książ Wielki Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Miechów barrutian kokatuta. 137,83 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5161 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1790805
ieaPolonia Txikiko voivoderriko udalerriak :
# Książki udalerria

Książki Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Wąbrzeźno barrutian kokatuta. 86,19 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4221 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q667852
* Multimedia: Gmina Książki / Q667852
ieaKujavia-Pomeraniako voivoderriko udalerriak :
# Książ Wielkopolski udalerria

Książ Wielkopolski ( (Audio·info)) Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Śrem barrutian kokatuta. 147,92 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8576 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q555410
* Multimedia: Gmina Książ Wielkopolski / Q555410
ieaPolonia Handiko voivoderriko udalerriak :
# Księżpol udalerria

Księżpol Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Biłgoraj barrutian kokatuta. 141,28 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6962 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2461121
ieaLublingo voivoderriko udalerriak :
# Ktenasita

Ktenasita sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Ktenasita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Zn(Cu,Zn)4(SO4)2(OH)6 * 6H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Ktenasite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kurt Masur

Kurt Masur (Brieg, Alemania —gaur egun Brzeg, Polonia—, 1927ko uztailaren 18a - Greenwich, Connecticut, 2015eko abenduaren 19a) orkestra-zuzendaria izan zen.

## Bizitza

Pianoa eta txeloa ikasi zituen Breslauko Musika Eskola Nazionalean, Alemanian (gaur egun Wrocław, Polonia), 1942tik 1944ra. 1946tik 1948ra, Leipzigeko Kontserbatorioan osatu zituen ikasketak, piano, konposizio eta zuzendaritzaren alorretan. Kurt Masur aditua da garai klasikoko eta erromantikoko musikan, eta orkestra-zuzendari gisa nabarmendu da ibilbide profesionalean.
1960tik 1964ra, Ekialdeko Berlinen, Opera Komikoaren zuzendari musikala izan zen, eta Dresdengo Orkestra Filarmonikoarena, 1967tik 1972ra. 1970. urtean, Leipzigeko Gewandhaus Orchestraren zuzendari izendatu zuten, eta hainbat bira egin zituen talde horrekin. Bestalde, munduko orkestra nagusiekin aritu da zuzendari gonbidatu gisa. Amerikan, Cleveland Orchestrarekin 1974an egin zuen debuta, eta 1981ean zuzendu zuen, lehenengoz, New Yorkeko Orkestra Filarmonikoa. 1991n, orkestra horren zuzendari musikal izendatu zuten.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Kurt Masurren web-orria

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q157921
* Multimedia: Kurt Masur / Q157921
# Kurt Koffka

Kurt Koffka (Berlin, 1886ko martxoaren 18a - Northampton, 1941eko azaroaren 22a) alemaniar psikologoa izan zen. Irakaslea izan zen Estatu Batuetako zenbait unibertsitatetan. Wertheimerrekin eta Köhlerrekin batera Gestalt psikologia sortu zuen; teoria hori landu eta ezagutarazi zuen, batez ere Estatu Batuetan. Mugimendua ikusmenaren bidez antzemateko arazoak aztertu zituen. Lan nagusiak: The Grouth of the Mind (1924, Adimenaren garapena), Principles of gestalt psychology (1935, Gestalt psikologiaren hatsapenak).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q61323
# Kurt Marti

Kurt Marti (Berna, 1921eko urtarrilaren 31 – 2017ko otsailaren 11) suitzar idazlea izan zen.
1953az gero apaiz gisa jardun zuen, eta gerra hotzaren garaian iraultzailetzat eta komunisten aldekotzat hartua izan zen. Susmo horiek eragin handia izan zuten beragan, eta eragin hori eta alternatiboa izan daitekeen ororen aurreko konfiantzarik eza nabarmentzen da Zum Beispiel Bern 1972 (Esaterako, Berna 1972, 1973) izenburuko bere egunkari politikoan. Marti abertzale kritikoa izan zen, beraz, baina era berean hizkuntzaren eraberritzaile handitzat hartua da; idazketa jolas gisa ikusten zuen, inongo helbururik gabeko jolasa, baina dibertigarria, eta ondorio iraultzaileekikoa. 1959. urtean Republikanische Gedichten (Olerki errepublikanoak) argitaratu zituen, Suitzako egoera politikoa harturik gaitzat; olerki horietan bere konpromiso eza nabarmentzen zuen, eta erdi-mailako klasearen botererik eza. Apaiz jarduteak eragin handia izan zuen bere obra literarioan, bere fede erlijiosoaren adorea eta bere ideia utopikoak ezinbesteko osagaiak izan baitziren, esaterako, Dorfgeschichten (1960, Herriaren kontakizunak), Bürgerliche Geschichten (1981, Kontakizun burgesak) eta Nachtgeschichten (1987, Gaueko kontakizunak) kontakizunak idazteko. Bestalde, Marti da dialektoa literatura adierazpenerako hizkuntza dela dioen ideiaren aldeko sutsuenetako bat, eta horren erakusgarri dira Rosa loui (1967) olerki-bildumako lanak. 1998. urtean Hileta otoitzak olerki-liburua eman zuen argitara, hildakoak lurperatzeko eta bizi kontsolamendua emateko zereginaren poetizazioa agertzen duena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q123494
* Multimedia: Kurt Marti / Q123494
# Kurt Jooss

Kurt Jooss (Wasseralfingen, Württemberg, 1901eko urtarrilaren 12a - Heilbronn, 1979ko maiatzaren 22a) alemaniar dantzari eta koreografoa izan zen. Rudolf von Labanen laguntzaile izan zen, eta Essen Operako dantza-zuzendaria (1929). Ida Rubinsteinen taldeak 1934an aurkeztu zuen Pertsefona, Stravinskiren lan batean oinarritua; hori du lan aipagarriena. 1934an Britainia Handira joan zen. Geroago, bere sorterrira itzuli eta dantza talde bat eratu zuen; ballet-irakasle eta koreografo nagusi izan zen Düsseldorfeko Operan. Koreografia lan nagusiak: Gaztetasuna, Gau trena eta Erregin aztia.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q62011
* Multimedia: Kurt Jooss / Q62011
# Kurt Schuschnigg

Kurt Alois Josef Johann Schuschnigg, 1919 arte Kurt Alois Josef Johann Edler von Schuschnigg gisa ezaguna (Riva del Garda, Austria-Hungariako Inperioa, 1897ko abenduaren 14 – Muters, Austria, 1977ko azaroaren 18a), austriar politikaria eta idazlea izan zen.

## Biografia

Zuzenbide-ikasketak egin ondoren, Innsbrucken izan zen abokatu. 1927tik aurrera diputatu izan zen Alderdi Kristau Sozialaren eskutik. 1934an, Dollfuss hil zutenean, hautatu zuten Austriako kantziler.
Alemaniarekiko ezadostasunak leuntzen saiatu bazen ere, zenbait gauzatan amore eman behar izan zion Alemaniari; Austriaren independentzia onartzearen truke nazi moderatu batzuk hartu behar izan zituen bere gobernuan. Hitlerrek, Austria, Hungaria eta Txekoslovakiaren arteko balizko aliantza bat saihestearren, Barne ministerioko karguan Seyss-Inquart Austriako Alderdi Naziko buruzagia jartzera behartu zuen Schuschnigg (1938). Dimisioa eman zuen Schuschniggek, eta alemaniarrek Austria inbaditu zutenean Dachaura deportatu zuten. Gerra bukatzean Estatu Batuetara joan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q738635
* Multimedia: Kurt Schuschnigg / Q738635
# Kurt Hamrin

Kurt Hamrin (Stockholm, 1934ko azaroaren 19a – Florentzia, 2024ko otsailaren 4a) suediar futbolaria izan zen.
Bere jaioterriko AIK Fotboll taldean hasi zuen bere kirol ibilbidea. 1956an Italiara iritsi zen eta Juventus FC, Calcio Padova, ACF Fiorentina, AC Milan eta SSC Napoli taldeetan jokatu zuen. Italiako Calcioko golegile nagusietako bat da. Azken denboraldian Suediara itzuli zen IFK Stockholmen jokatzeko.
Suediako futbol selekzio nazionalarekin 37 partida jokatu zituen 1953 eta 1965 artean. 1958ko Munduko Futbol Txapelketako txapeldunordea izan zen, eta finaletik bizirik atera zen azken jokalaria.

## Palmaresa

Fiorentina
* Europako Futbol Errekopa: 1960–61
* Mitropa Kopa: 1966
* Italiako futbol kopa: 1960–61, 1965–66
AC Milan
* European Cup: 1968–69
* Europako Futbol Errekopa: 1967–68
* Italiako Futbol Liga: 1967–68
Suedia
* Munduko Futbol Txapelketa txpeldunordea: 1958
* Datuak: Q363766
* Multimedia: Kurt Hamrin / Q363766
# Kurt Lewin

Kurt Tsadek Lewin (Mogilno, Kujavia-Pomerania, Polonia, 1890eko irailaren 9a - Newtonville, Massachusetts, AEB, 1947ko otsailaren 12a) alemaniar psikologo eta filosofoa izan zen (1933an estatubatuar naziotasuna eskuratu zuen). Taldeen psikologia, bizi-espazioa eta pertsonen arteko harremanak ikertzeko interesa agertu zuen. Psikologia sozialaren sortzailetzat jo ohi da saritan.
Berlingo Gestalt Psikologia Eskolako lau handienetako bat da, Max Wertheimer, Wolfgang Köhler eta Kurt Koffkarekin batera. Gizarte zientzietan "eremuaren teoria" proposatu zuen, eta psikologia sozialean oinarrizkoak diren beste autore batzuk trebatu zituen. Nortasunaren teoria dinamiko bat (1935) eta Gatazka sozialen konponbidea (1948) lanak nabarmentzen dira.
Haggbloom eta cols. (2012) 18. lekuan kokatzen dute, psikologian autore handien berrikuspen orokorrean. Bizitza osoan zehar psikologiaren ikasketa zientziaren filosofiako berezko proposamenekin konbinatu zuen, garapen teorikoa ikerketa enpirikoarekin lotzen saiatuz motibazioaren, haurren garapenaren eta portaera sozialaren azterketan, ikasteko edo lan egiteko lekuak zientziaren laguntzarekin gizatiartuz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q77106
* Multimedia: Kurt Lewin / Q77106
# Krisokola

Krisokola Cu,Al)$_2$H$_2$Si$_2$O$_5$(OH)$_4$·nH$_2$O formula kimikoa duen mineral silikatoa da. Jatorri sekundariokoa da eta kobre-meen oxidazio-zonetan eratzen da. Berarekin batera kuartzoa, limonita, azurita, malakita, kuprita eta kobrearen mineral sekundario gehiago ageri ohi dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q407485
* Multimedia: Chrysocolla / Q407485
# Krisotemis

Krisotemis (antzinako grezieraz: Χρυσόθεμις) greziar mitologian, Agamenon eta Klitemnestraren seme-alabetako bat zen. Bere ahizpak eta neba, Ifigenia, Elektra eta Orestes ziren. Bere amak bere aita hil zuenean, ez zen kontu horretan sartu, Elektrak berarekin bere aitaren heriotzagatik mendekua aurrera eramatea proposatu zionean. Gainera, bere amaren adulterioarekin ere, antzera jokatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1146076
# Krisostomos II.a Ziprekoa

Krisostomos II.a (grezieraz: Χρυσόστομος Β΄), Irodotus Dimitriou jaioa (grezieraz: Ηρόδοτος Δημητρίου; Tala, 1941eko apirilaren 10a – Nikosia, 2022ko azaroaren 7a) Zipreko artzapezpiku ortodoxoa izan zen 2006tik hil zen arte.
Hamabi urterekin Agios Neofitosko monasterioan sartu zen, Pafosen. 1963an graduatu ondoren, diakono ordenatu zuten. 1972an Teologian graduatu zen Atenasko Unibertsitatean eta presbitero ordenatu eta Agios Neofitosko abade izendatu zuten.
Makarios III.a babestu zuen eta Atenasko Batzarrak zuzendutako kolpearen aurka agertu zen. 1978an Pafoseko apezpiku izendatu zuten.
2006an Krisostomos I.a artzapezpikuak kargua utzi behar izan zuen osasun arrazoiengatik eta Krisostomos II Zipreko Eliza Ortodoxoko artzapezpiku berria aukeratu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2617902
* Multimedia: Chrysostomos II of Cyprus / Q2617902
# Krisotalita

Krisotalita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Krisotalita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {K6Cu6Tl3+Cl17(OH)4*H2O}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Chrysothallite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Krispin Sorarrain

Krispin Sorarrain Uzkudun (Asteasu, 1889ko azaroaren 19a – Alkiza, 1974ko irailaren 11) Alkizako alkatea eta kronista izan zen.

## Bizitza

Asteasuko Elizmendi bailarako Motxe baserrian jaio zen. 1893an umezurtz gelditu eta Zizurkilgo osaba-izebarengana joan zen bizitzera.
Baserriko lanak egiteaz gain bizargina zen eta Asteasun bertan zuen bizartegia. Soinujolea ere bazen. Esaten denez, 1913ko Santiago egunean, uztailaren 25ean, Billabonatik abiatu zen soinua joz eta Hernioraino ailegatu zen jotzeari laga gabe. Igandeetan soinua jotzen zuen Alkizako plazan eta inguruko herrietatik ere deitu egiten zuten ezkontza, festa eta antzekoetrako.
1915ean Maria Hermenegilda Amunarriz Blanzako anoetarrarekin ezkondu eta Iriarte baserria aldatu zen. eta zortzi seme-alaba izan zituzten. 1922 Alkizako Perurena baserrira mugitu zen familia eta bertan jaio ziren 4 seme-alaba gazteenak, tartean Antonio Sorarrain euskal idazlea. Krispin 1930ean alargundu zen.

## Alkate eta kronista

1924an Argia astekarian herriko kronikak idazten hasi zen, Ernio-Mendi goitizenarekin. 1936a arte hogeita hamar kronikatik gora idatzi zituen. Kontuan hartu behar da herrian beste kronista batzuk ere aritu zirela garai berean. Hona 1924ko azaroaren 16ko alean publikatu zuen kronikaren zati bat:
   'Baserritarrak pozik gabiltza. Udazken ederra jaungoikuak eman digu, artua galanki, babarruna asko, sagarra beñere ezagutu den geyena, aurten sagardo ederrak izango diran ustea degu ¡nai nuke! Onenak etxian gelditu ta txarrenak besteri ema; nik beintzat ez det inun pitarrik eskatuko aurten, baizik ¡sagardua! eta ¿zeñelin edan biardira? Gaztañak basuan gelditu zaizkigula, sardiñ zarrak txarrak eta garesti daudela.¡A! sagardo onak berak emango du egarria ¡ala beharrko!'
1931ko udal hauteskundeetan alkate aukeratu zuten eta 1934an zinegotzi. II. Errepublikaren kontrako matxinatuen Burgosko Juntak 1936ko abuztuaren 27an kargugabetu zuen alkatearekin eta gainerako zinegotziekin batera. 500 pezeta isuna ordaindu behar izan zuen.

## Erreferentziak

* ↑ «Krispin Sorarrain, Asteasuko soinujolea - Asteasu» Aiurri.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-05).
* ↑ Aranburu Ugartemendia, Pello Joxe. (2001). Alkiza auzo eta hiribilduaren azterketa historikoa (1348-1950). Alkizako udala, 479 or. ISBN 84-606-3058-7..
* Datuak: Q89493201
# Krispin Beobide

Krispin Beobide (Azpeitia, Gipuzkoa, 1848ko urriaren 25a - Tolosa, Gipuzkoa, 1891ko maiatzaren 28a) euskal idazlea izan zen.

## Biografia

Frantziskotar apaiztu zen. Apaiz ikasketak Donapaleun egin zituen, eta 1875ean Gasteizen apaiztu eta Tolosara joan zen. 1884. urtean Tolosako komentuko nagusi izendatu zuten. Urtebete geroago bere lan nagusia eman zuen argitara: Asis-co loria edo Francisco Santu aundiyaren eta pobrien aita-lenaren bizitza, 562 orrialdekoa. 1966. urtean Auspoa Bildumak bere lanaren bigarren argitalpena plazaratu zuen Asis-ko loria izenburupean.
Karlistaldian Tolosako komentua liberalen eskuetan erori zen eta Krispinek Zarauzkora joan behar izan zuen. Anaia hil zenean, hark utzitako lekua bete zuen Tolosan.
Euskal Herria aldizkarian C. Otaegi eta A. Zabalarekin batera Guadalupeko peregrinazioko donzeleen kantak plazaratu zituen 1885ean. Hurrengo urtean Jesus aurraren bederatzi-urrena kaleratu zuen, 1889 eta 1896an berrargitaratu zena.
Beobidek erabili zuen euskalkia gipuzkera izan zen.

## Lanak
### Erlijioa

* Asis-co loria edo Francisco Santu aundiyaren eta pobrien aita-lenaren bicitza (1885, Tolosa)
* Jesus Aurraren bederatzi-urrena (1887, Tolosa)
| « | Itsasuan nai luke Franziskok ontzi bat Aprikara eramango duana, onen billa dabill. Eldu zan Vitoriara, eta emen, beste lekuetan bezela, besuak zabalik pozez egin zioten zeruko Serafin eder oni ongi etorria. Eman zion Santuari erriak Santa Maria Madalenako etxia, nun ere gero Andre Berengelak, D Juan Castillako infantiaren alabak, Cantabriako amaikagarren Jaun, Lope Diaz Harokuaren billobak, egin zuan bere kontura praile-etxe guziz aundi ta ederra, milla berreun ta amalauban. | » |
| Asis-co loria, Krispin Beobide ||

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo loturak

* Krispin Beobide literaturaren zubitegian
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
* Datuak: Q12261644