OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dimka Vladimirova

Dimka Vladimirova (bulgarieraz: Димка Владимирова; Bistrets, 1935eko uztailaren 28a – Sofia, 2024ko uztailaren 10a) bulgariar folk abeslaria izan zen, Le Mystère des voix bulgares abesbatzako kidea.

## Bizitza

Dimka Vladimirova Bistrets herrian jaio zen 1935eko uztailaren 28an. 10 urterekin lehen saria jaso zuen afizionatuen lehiaketan, eta geroago urrezko domina irabazi zuen errepublikako lehiaketan, Burgasen. 17 urte zituela, Sofiara joan zen Estatuko Herri Abesti eta Dantza Taldeko kide izateko lehiaketan parte hartzera, eta Filip Kutev musikagileak onartu zuen. Boris Karlov eta Boris Maxalov musikariak ezagutu zituen, Naxa Pesen talde ibiltariarekin bat egitera gonbidatu zutenak. Hurrengo urtean haiekin eta beste abeslari batzuekin abestu zuen bira nazionalean.
1959an Bulgariako Emakumeen Herri Abesbatzako (gaur egun Le Mystère des voix bulgares abesbatza) kide bihurtu zen. Aldi berean, bakarkako abestiak ere grabatu zituen irratirako, abesti guztiak bere jaioterrikoak zirela esanez. Anastas Naumov eta Kosta Kolev musikagileekin elkarlanean aritu zen askotan.
Liubomir Vladimirov folk musikariaren ama zen.
2024ko uztailaren 10ean hil zen Sofian, 88 urte zituela.

## Erreferentziak

* ↑ 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (Noiz kontsultatua: 2024-07-11).
* 1 2 3 (Bulgarieraz) Димитрова, Илка. «Музикалните послания на народната певица Димка Владимирова» Българско национално радио 2015-11-04 (Noiz kontsultatua: 2024-07-11).
* ↑ (Bulgarieraz) «Напусна ни странджанската народна певица Димка Владимирова» Moreto.net 2024-07-10 (Noiz kontsultatua: 2024-07-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q127375541
# Dimorfita

Dimorfita sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Dimorfita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {As4S3}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Dimorphite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Dimmit konderria (Texas)

Dimmit konderria (ingelesez: Dimmit County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Carrizo Springs da. 2010eko zentsuaren arabera 9.996 biztanle zituen, Dimmit kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Dimmit konderriak 3.456,37 kilometro koadro ditu. Horietatik 14,58 ura dira. Beste 3.441,79 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,89 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 9.996 pertsonetatik 9.833 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 8.616 dira. 81 beltzak edo afroamerikarrak. 7 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 51 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 10 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 14 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q26619
* Multimedia: Dimmit County, Texas / Q26619
# Dimitros Mavroeidis

Dimitros Mavroeidis (grezieraz: Δημήτρης Μαυροειδής) (Marousi, 1985eko uztailaren 4a -) Greziako saskibaloi jokalaria da, egun ACBko Bilbao Basket taldean dabilena.

## Ibilbidea

Mavroeidis 2002an Peristeri taldean bilakatu zen profesional. 2005ean Panioniosen eta 2007an jaioterriko Maroussin jokatu ondoren 2010ean Bilbao Basketek fitxatu zuen.

## Taldeak

* Peristeri (2002-05)
* Panionios (2005-07)
* Maroussi (2007-10)
* Bilbao Basket (2010-)

## Erreferentziak

* ↑ Talkbasket.net - Bilbao agrees terms with Mavroidis.
* Datuak: Q761392
# Dimock (Hego Dakota)

Dimock Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hutchinson konderrian dago, Hego Dakota estatuan. 137 biztanle ditu, 0,422679 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hutchinson konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2308496
# Ektara

Ektara (bengaleraz: একতারা, hindiz: एकतारा, urduz: اِک تارا‎, nepaleraz: एकतारे, punjaberaz: ਇਕ ਤਾਰਾ, tamileraz: எக்டரா) pultsatutako harizko musika tresnarik sinpleenetako bat da. Soilik laguntzaile bezala erabiltzen da, melodia baten atzean laguntza emanez. Ek tarak, literalki hari bat esan nahi du, banbu kanabera batean zehar dihoana, banbu kanabera hau, aldi berean, kalabaza batetara finkatua dagoelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1321111
* Multimedia: Ektara / Q1321111
# Ekron (Kentucky)

Ekron Kentuckyko hiri bat da. Meade konderrian kokatua dago. 2010ean 135 biztanle zituen, 0,30 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Meade konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2454594
# Ekozona

Ekozonak edo erreinu biogeografikoak landareen eta animalien banaketa eredu geografikoetan eta haien eboluzioan eta historian oinarritutako eskualde biogeografiko handienak dira. Ekozonak izaki bizidunen garapen independentea izan duten Lurrazaleko area handiak dira, eta elementu geologiko erraldoiez (ozeanoz, basamortu handiz edo mendilerro altuz) banaturik daude. Elementu hauek hesi gisa jokatzen dute landareen eta animalien migrazioak oztopatuz.
Ekozonen eta biomen arteko desberdintasun nagusia da lehen multzoan izaki bizidunen historia ebolutiboa kontuan hartzen dela. Biometan, berriz, izaki bizidunek baldintza klimatikoen eta beste baldintza batzuen aurrean nola moldatu diren hartzen da kontuan. Bioma bat ekozona bat baino gehiagotan ager daiteke. Esaterako, koniferoen baso epel deritzon biomaren adibideak daude Europan eta Zeelanda Berrian, baina lehena Palearktikoan dago eta bigarrena Australasia izeneko ekozonan dago.
Ekozona hitza, hemen azaldutako esangurarekin, duela gutxi hasi zen erabiltzen. Badaude beste hitz batzuk kontzeptu bera adierazteko: erreinu, eskualde edo kontinente.

## WWFren ekozonak

Ekozonen sailkapena Pielouk (1979) eta Udvardyk (1975) finkatutako erreinu biogeografikoetan oinarrituta dago. Naturarentzako Mundu Funtsak (WWF) biologoen talde bat bildu zuten ekozonak finka zitzaten, eta hauek zortzi ekozona sortu zituzten.
* Neartikoa: 54,1 mil. km² (Ipar Amerika gehiena barne hartzen du)
* Paleartikoa: 87,7 mil. km² (Eurasia eta Ipar Afrika gehiena barne hartzen du)
* Afrotropikala: 22,1 mil. km² (Saharaz hegoaldeko Afrika barne)
* Indomalaysiarra: 7,5 mil. km² (Afganistan eta Pakistan, India eta Hego-ekialdeko Asia)
* Australasiarra: 7,6 mil. km² (Australia, Ginea Berria eta inguruko uharteak)
* Neotropikoa: 19,0 mil. km² (Hego Amerika eta Karibea)
* Ozeaniarra: 1,0 mil. km² (Polinesia, Fiji eta Mikronesia)
* Antartikoa: 0,3 mil. km² (Antartika).

## Itsasoko ekozonak WWFren arabera

* Artikoa
* Ipar Atlantiko epela
* Ipar Pazifiko epela
* Atlantiko tropikala
* Mendebaldeko Indo-Pazifikoa
* Erdiko Indo-Pazifikoa
* Ekialdeko Indo-Pazifikoa
* Ekialdeko Pazifiko tropikala
* Hego Amerika epela
* Hego Afrika epela
* Australasia epela
* Ozeano Australa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q944816
* Multimedia: Biogeographic realms / Q944816
# Ekozona afrotropikala

Ekozona afrotropikala Lurrazaleko zortzi ekozona edo erreinu biogeografikoetatik bat da. Hitz hau ekologia, botanika, zoologia eta biogeografian asko erabiltzen da. Lehen Etiopiar ekozona izena zuen.
Ekozona afrotropikalak Saharaz hegoaldeko Afrika, Arabiar penintsulako ekialdea eta hegoaldea, Madagaskar, hegoaldeko Iran, hego-mendebaldeko Pakistan eta mendebaldeko Indiako ozeanoko uharteak hartzen ditu barnean.
Munduko Natura Funtsak bederatzi ekoeskualdetan banatzen ditu ekozona afrotropikala:
* Sahel eta Sudan
* Hegoaldeko Arabiako basoak
* Oihan tropikala
* Ekialdeko Afrikako belardi eta sabana
* Ekialdeko Afrikako goi-ordokiak
* Hegoaldeko Afrikako baso, sabana eta belardiak
* Hegoaldeko Afrikako basamortuak
* Lurmutur inguruko eskualdea
* Madagaskar eta Indiako ozeanoko uharteak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q388614
* Multimedia: Afrotropic / Q388614
# Ekplexita

Ekplexita mineral bat da eta valleriite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Ekplexita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Nb,Mo,W)S2*(Mg1-xAlx)(OH)2+x}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Ekplexite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Ekranoplano

Ekranoplanoa (errusieraz: экраноплан), zoru efektu aerodinamikoaz baliatuz, gainazal baten gainetik (gehienbat itsas azalaren gainetik) behe-hegaldi sostengatuak egiten dituen ibilgailua da. Izena errusierazko ekranny effekt (errusieraz: экранный эффект, euskaraz: zoru efektua) terminotik eratorria da.
Hau da, oso behetik hegan egitean, ekranoplanoaren hegalen aurrealdean eta azpialdean sortzen den aire-gainpresioak gorantz bultzatzen du aireontzia. Halaber, ontziak jasaten duen goranzko indarra honen pisuarekin berdintzean, hegaldiari eustea lortzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q309398
# Ekron

Ekron (hebreeraz: עֶקְרוֹן, ʿeqrōn) filistarren pentapolisko bost hirietako bat izan zen, hego-mendebaldeko Kanaanen zegoena.
Adituen arabera, egungo Tel Miqne herrian zegoen, Jerusalemdik mendebalderantz 35 kilometrotara eta antzinako Gathetik iparralderantz 18 kilometrotara dagoena. Hala ere, badaude Aqirren, Qatran, Zikrinen edo Caesarea Maritiman zegoela esaten dutenak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2006-1-27). Antzinateko hirien euskarazko izenak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1323557
* Multimedia: Ekron / Q1323557
# Eksjö udalerria

Eksjö Suediako udalerria da. Jönköpingeko konderrian kokatua dago. 873,3 km² ditu eta 16.885 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Vetlanda udalerria Nässjö udalerria Aneby udalerria Ydre udalerria Vimmerby udalerria Hultsfred udalerria

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q512035
* Multimedia: Eksjö Municipality / Q512035
# Ekthelion I.a

Ekthelion I.a, Gondorreko hamazazpigarren seneskal erregeordea izan zen. Bere aita Orodreth Gondorrekoaren oinordeko izan zen.
Ekthelion I.a, nagusiki, Minas Tiritheko azken mailan zegoen Dorre Zuria berreraiki izanagatik da ezaguna, ordutik aurrera, Ekthelionen Dorre Zuria bezala ezagutua izan zena.
Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2685ean bihurtu zen bere aita Orodrethen oinordeko, eta hamahiru urte beranduago, 2698an hil zen, oinordeko bezala, bere seme Egalmoth utziz.
# Ekuazio diferentzial partzial

Deribatu partzialetako ekuazio (DPE) bat, aldagai bi edo gehiagoko funtzio ezezagun bat eta funtzio horren deribatu partzial batzuk erlazionatzen dituen ekuazio diferentziala da. Ekuzio hauek erabiltzen dira aldagai anitzeko funtzioak tartean sartzen dituzten problemak formulatzeko, eta eskuz ebazteko edo eredu konputazional bat sortzeko erabiltzen dira. Ekuazio diferentzial arruntak deribatu partzialetako ekuazioen kasu partikular bat dira, zeinetan funtzioak aldagai bakarrekoak baitira. Deribatu partzialetako ekuazioak fenomeno ugari deskribatzeko erabil daitezke, hala nola, soinua, beroa, difusioa, elektrostatika, fluido dinamikoak, elastizitatea edo mekanika kuantikoa.
Oro har, deribatu partzialetako ekuazioak analitikoki ebaztea ekuazio diferentzial arruntak ebaztea baino zailagoa izaten da. Deribatu partzialetako ekuazioak ebazteko karakteristiken metodoa, Greenen funtzioa, integralaren transformatua edo aldagaien banantze-metodoa erabil daitezke, besteak beste.

## Erreferentziak

* ↑ Arrizabalaga Uriarte, Naiara. (2020). Ekuazio Diferentzialak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q271977
* Multimedia: Partial differential equations / Q271977
# Ekuazio aljebraiko

Matematikan, bereziki goi mailako aljebran, goi mailako ekuazio aljebraikoa P(x)= 0 formaren ekuazio bat da, non P(x) ez 0 ez konstantea den polinomio bat da, zenbaki osoen koefizienteekin eta bere gradua n ≥ 2 denean. Ekuazioa betetzen duen edozein zenbaki, erro deritzo; ekuazio bat ebazteko arazoak bere erro guztiak aurkitzea esan nahi du. Polinomioaren maila n denean, dagokion ekuazioa n mailakoa dela esaten da.
Esate baterako, koefiziente osoak dituen polinomio hau:
$P(x)=x^{3}-6x-8$
P(x)=0 zehazten du. Hau da: $x^{3}-6x-8=0$. Ekuazio honen emaitzek ekuazioaren erroak zehazten ditu, geometrikoki honela interpretatzen dira.
Funtzio polinomioaren grafikoa y=P(x) kurba bat da non polinomioaren zeroak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q50698
# El Pedroso de la Armuña

El Pedroso de la Armuña Salamancako udalerria da, Peñaranda de Bracamonte eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 260 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1768261
* Multimedia: El Pedroso de la Armuña / Q1768261
# El Pedregal

El Pedregal Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina - Alto Tajo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 90 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko webgunea.
* Datuak: Q1653693
* Multimedia: El Pedregal, Guadalajara / Q1653693
# El Pedroso

El Pedroso Sevillako udalerria da, Sierra Norte eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.267 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Sevillako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1445311
* Multimedia: El Pedroso / Q1445311
# El Pedroso de la Armuñako geltokia

El Pedroso de la Armuña Espainiako Salamancako probintziako tren geltoki bat da, El Pedroso de la Armuña udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Medina del Campo — Vilar Formoso

## Zerbitzuak

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
19PalentziaVenta de Baños • Dueñas • Valladolid–Unibertsitatea • Valladolid–Campo Grande • Viana de Cega • Valdestillas • Matapozuelos • Pozaldez • Medina del Campo • el Campillo • el Carpio • Fresno el Viejo • Cantalapiedra • el Pedroso de la Armuña • Pitiegua • Gornecello • Moriscos • SalamancaSalamanca Alamedilla :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5846171
* Multimedia: El Pedroso de la Armuña train station / Q5846171
# El Pego

El Pego Zamorako probintziako udalerria da.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 372 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Zamorako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1768968
* Multimedia: El Pego / Q1768968
# El Pedernoso

El Pedernoso Cuencako udalerria da, Mancha de Cuenca eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.261 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Cuencako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1768717
* Multimedia: El Pedernoso / Q1768717
# El Pedróko geltokia

El Pedró Bartzelonako tranbiaren geltoki bat da, Cornellà de Llobregat udalerrian dago.
Geltokia 2004n inauguratu zen.
# El País Vasco (argipena)

El País Vasco izenak (gaztelaniaz, Euskal Herria) orri batera baino gehiagotara eraman gaitzake Wikipedia honetan:
* El País Vasco, Donostian 1920ko hamarkadan argitaratu zen egunkaria.
* El País Vasco, Pío Barojaren liburua, 1953koa.
* El País Vasco, José Miguel Azaolaren liburua, 1988koa.
# Druento

Druento Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 8.994 biztanle ditu, 27,54 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Druentok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fiano La Cassa Pianezza Robassomero Venaria Reale Collegno San Gillio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9336
* Multimedia: Druento / Q9336
# Elizabeth Lada

Elizabeth Lada (AEB, XX. mendea) astronomo estatubatuarra da, izar-kumuluen eta hodei molekularren azterketan espezializatua.

## Biografia
### Hezkuntza

1983an, fisikako gradua lortu zuen Ladak, Yale Unibertsitatean, eta astronomiako doktoretza, Texasko Unibertsitatean, 1990ean. Floridako Unibertsitateko astronomia-irakaslea da. Hiru urte eta erdi urte eman zituen doktoratu ondoko ikertzaile gisa Marylandeko Unibertsitateko Astrofisikako Smithsoniar Zentroan, eta gero 3 urte Hubble bekadun gisa.

### Ikerketa

Inguruneak izarrak eta planetak eratzeko prozesuan nola eragiten duen ulertzea da Ladaren ikerketaren ardatza. Bereziki, hodei molekularren barruan txertatutako izar gazteen jatorria, propietateak, bilakaera eta helmuga aztertzen ditu. Horren barruan sartzen dira disko zirkunestelarren, protoplanetarioen, Hasierako Masa Funtzioaren ikerketen, Izarrak Eratzeko Tasen ikerketen eta izarrak eratzen dituzten hodei molekularren propietate fisikoen ikerketen eraketa, bilakaera eta bizitza erabilgarria. Ladaren lana izarrak sortzeko tokiko inguruneetan kontzentratu da, baina galaxiako eta Magallaesen Hodei Handiko ingurune urrunagoetan izarrak nola sortzen diren aztertzeko ere zabaldu da. Espezializazio-arloak: Izarren eraketa, gehitutako clusterrak, NMF hodei molekularrak eta disko zirkunestelarrak.

### Familia

Elizabeth Lada Charles J. Ladaren arreba da eta konferentzia askotara elkarrekin joan dira. 1996an ezkondu zen Richard Joseph Elston astronomoarekin (2004an hil zen), eta harekin lan egin zuen, bereziki, NOAOren eta FLAMINGOS proiektuaren esparruan. Elkarrekin seme bat dute, Joxe, 199914,15ean jaioa,

## Sariak eta aintzatespenak

* 1992an Estatu Batuetako Astronomia Elkarteak Annie Jump Cannon saria eman zion.
* Hubble bazkide ere izendatu zuten Marylandeko Unibertsitatean lanean ari zela.
* 1999an NSF CAREER saria jaso zuen.
* 1998an, Karrera Goiztiarreko Presidentetza Saria jaso zuen Zientzialari eta Ingeniarientzat (PECASE).

## Erreferentziak

* 1 2 https://astro.ufl.edu/directory/elizabeth-lada/. .
* ↑ (Ingelesez) «In a 'wild place': Astronomers find seven planet-forming disks, doubling total» EurekAlert! (Noiz kontsultatua: 2022-09-27).
* ↑ «Charles J. Lada et Elizabeth Lada, « Embedded Clusters in Molecular Clouds », Annual Review of Astronomy and Astrophysics, vol. 41,‎ - Bilatu» www.bing.com (Noiz kontsultatua: 2022-09-27).
* ↑ Jannuzi, Buell T.; Bechtold, Jill. (2004-07). «Richard Joseph Elston» Physics Today 57 (7): 76–77. doi:10.1063/1.1784315. ISSN 0031-9228. (Noiz kontsultatua: 2022-09-27).
* ↑ «Annie Jump Cannon Award in Astronomy» American Astronomical Society 27 de junio de 2016.
* ↑ «Listing of all Hubble Fellows 1990-2016» Space Telescope Science Institute.
* ↑ «UF :: Astronomy» UF.
* ↑ «NSF Award Search: Advanced Search Results.» NSF.
* ↑ «The Presidential Early Career Award for Scientists and Engineers: Recipient Details - National Science Foundation» NSF.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25324825
# Elizabeth Lake (Kalifornia)

Elizabeth Lake Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Los Angeles konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. 1.651 biztanle ditu, 16,946856 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Los Angeles konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5363096
# Elizabeth Langdon Williams

Elizabeth Langdon Williams, astronomoa izan zen. 1879ko otsailaren 8an jaio zen Putnamen. Elizabeth 1903an graduatu zen MIT (Massachusetts Institute of Technology) unibertsitatean, gorenezko mailarekin. Bertan ikasketak amaitu zituen lehen emakumea izan zen. 1905ean Percival Lowellek Elizabehtei kontratatu zion Bostongo bere bulegoan lan egiteko.

## X planet proiektua

X planetako proiektuan kontratatu zuten arte, Elizabeth Langdonei beraien proiektuan X planetaren ikerketan kalkuluak egiteko kontratatu zioten .
Williamsek Planet X proiektuan egin zuen eginkizuna gizakiaren ordenagailuaren burua zen, kalkulu matematikoak eginez Lowell-ek objektu ezezagun bat bilatu behar zuen eta tamaina Neptuno eta Urano orbitetan dauden desberdintasunetan oinarrituta. Bere kalkuluek planeta ezezagunaren kokapena aurreikustea ahalbidetu zuten, baina Lowell 1916an hil zen eta proiektua eten egin zen. Hala ere, 1920ko hamarkadaren amaieran, proiektua berriro hasi zen eta Clyde Tombaugh kontratatu zuten hura zuzentzeko. Tombaugh-ek Lowell-en iragarpenak (Williams kalkuluetan oinarrituta) erabili zituen 1930ean Pluton izeneko planeta berri gisa identifikatutako 1915ean ateratako zeruko eskualde batean irudia kokatzeko.

## Azken urteak

1935ean, George Hall Hamilton hil zen eta Elizabeth Langdon Williams alarguna geratu zen, eta etxez aldatu behar izan zuen Lebanon New Hampshire herrira bere anai txikinarekin. 1981ean, 101 urte zituela hil zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q37999385
* Multimedia: Elizabeth Langdon Williams / Q37999385
# Elizabeth Lucar

Elizabeth Lucar (Elizabeth Withypoll) (1510 - 1537ko urriaren 29a) ingeles emakume kaligrafoa izan zen. Pertsona adimentsua, ingelesez, latinez, gaztelaniaz eta italieraz zuzenki hitz egiten zuen. Musikaria ere izan zen eta algoritmoen funtzionamendua ezagutzen zuen. Errege eta hiritar proiektuak onartzen zituen familia merkatari ospetsuaren kide izan zen. Bere ezkontza interesagatik egin zen, Merchant Taylors konpainiaren enpresaren oinordekoekin. Bere bizitza laburra emakume kristau adimentsu gisa, ama eta emakumea, hainbeste gaitasunekin, mendeetan zehar iruzkindu da hainbat arrazoirengatik.

## Erreferentziak

* ↑ «Brooklyn Museum: Elizabeth Lucar»
* ↑ G. Ballard, 'Elizabeth Lucar', in Memoirs of Several Ladies of Great Britain (W. Jackson for Author, Oxford 1752), 36-37. orr.
* Datuak: Q5363125
# Elizabeth Lee Hazen

Elizabeth Lee Hazen (Misisipi, AEB, 1885eko abuztuaren 24a –Seattle, AEB, 1975eko ekainaren 24a) estatubatuar fisiologo eta mikrobiologoa izan zen, nistatinaren garapenari egindako ekarpenagatik ezaguna.
Oso gaztetatik zientzia eta ikerketara bideratu zuen bere hezkuntza, eta, azkenean, mikrobiologiarekiko grina handia garatu zuen. 1948an Rachel Fuller Brownekin elkartu zen nistanina garatzeko, gizakien infekzio fungikoetarako lehen tratamendu farmakologiko ez-toxikoa. Bere ikerketak hainbat aplikazio izan zituen, besteak beste, kutsatutako zuhaitzak salbatzea eta lizunen ondorioz hondatutako pinturak eta artelanak zaharberritzea.

## Biografia

Elizabeth 1885eko abuztuan jaio zen Richen, Mississippin. William Edgar Hazen eta Maggie Harper gurasoak lau urte zituela hil ziren, eta osaba-izeba batzuek adoptatu zuten, beste bi nebekin batera.
Emakumeentzako Misisipi Unibertsitatean (garai hartan Mississippi Industria Institutua eta Unibertsitatekoa) izan zen, eta Zientzietan lizentziatura lortu zuen 1910ean. Jacksoneko (Mississippi) bigarren hezkuntzako eskolan biologiaren irakaskuntzarekin jarraitzen zuen bitartean, Tennesseeko Unibertsitateko eta Virginiako Unibertsitateko udako eskoletara joan zen. Ikasketak amaitu ondoren, Hazen Columbiako Unibertsitateko Biologia Sailean onartu zuten graduondoko ikasketak egiteko, eta unibertsitate horretan biologiako masterra egin zuen 1917an, eta mikrobiologiako doktoretza bat 1927an.
Lehen Mundu Gerran diagnostikorako laborategiko teknikari gisa aritu zen. 1920ko hamarkadan, Columbiako Unibertsitatean ikasten ari zela, Hazenek errizinarekin lan egin zuen eta toxina botulinikoan zuen eragina aztertu zuen.

## Sariak

Bizitzaren amaiera aldera, hainbat sari jaso zituen arrakastagatik:
Kimioterapiako Squibb saria
Medical Mycological Society of the Americas erakundearen Benham Rhoda saria
Hobart and William Smith Colleges-en ohorezko titulua Kimikarien Institutu Amerikarreko Pioneer Kimika Saria
1975ean hil ondoren, Hazen Inventor Nazionalen Ospearen Aretoan izendatu eta onartu zuten 1994an.

## Erreferentziak

* 1 2 Windsor, Laura Lynn. (2002). «Women in Medicine: An Encyclopedia» ABC-CLIO: 92–93..
* ↑ Sicherman, Barbara; Hurd Green, Carol. (1980). «Notable American women: the modern period: a biographical dictionary» Belknap Press of Harvard University Press: 76..
* 1 2 3 Shearer, Benjamin F.; Smith Shearer, Barbara. (1996). «Notable women in the life sciences: a biographical dictionary» Greenwood Press: 164–169..
* ↑ Rachel Brown and Elizabeth Hazen, Archive and history. .
* ↑ «General and Local Immunity to Ricin» The Journal of Immunology. 13: 171-218.
* ↑ Elizabeth Lee Hazen, Hall of Fame/Inventor profile. .

## Kanpo estekak

* Brown and Hazen Papers, 1937-1981. Schlesinger Library, Radcliffe Institute, Harvard University.
* Datuak: Q4795000
* Multimedia: Elizabeth Lee Hazen / Q4795000