OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alfonso Valín

Alfonso Valín Gasamanes (Barakaldo, Bizkaia, 1985eko maiatzaren 6a - ) euskal herritar futbolari ohia da, erdilari lanetan aritzen zen.

## Estatistikak

2024ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Getxo | DH | 2004/05 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Getxo | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Portugalete | 2.B | 2005/06 | 31 | 0 | 3 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 34 | 0 |
| Portugalete | Denera | Denera | 31 | 0 | 3 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 34 | 0 |
| Bilbao Athletic | 2.B | 2006/07 | 29 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 1 |
| Bilbao Athletic | Denera | Denera | 29 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 1 |
| Lemoa | 2.B | 2007/08 | 26 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 26 | 0 |
| Lemoa | 2.B | 2008/09 | 24 | 4 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 24 | 4 |
| Lemoa | Denera | Denera | 50 | 4 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 50 | 4 |
| Eibar | 2.B | 2009/10 | 32 | 2 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 33 | 2 |
| Eibar | 2.B | 2010/11 | 33 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 34 | 0 |
| Eibar | 2.B | 2011/12 | 26 | 0 | 3 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 0 |
| Eibar | Denera | Denera | 81 | 2 | 5 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 86 | 2 |
| Real Union | 2.B | 2012/13 | 33 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 33 | 0 |
| Real Union | 2.B | 2013/14 | 28 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 0 |
| Real Union | Denera | Denera | 61 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 62 | 0 |
| Toledo | 2.B | 2014/15 | 9 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 10 | 0 |
| Toledo | Denera | Denera | 9 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 10 | 0 |
| Portugalete | 2.B | 2015/16 | 23 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 24 | 0 |
| Portugalete | 3. | 2016/17 | 20 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 20 | 0 |
| Portugalete | Denera | Denera | 43 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 44 | 0 |
| Somorrostro | 3. | 2017/18 | 24 | 2 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 24 | 2 |
| Somorrostro | 3. | 2018/19 | 15 | 2 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 15 | 2 |
| Somorrostro | Denera | Denera | 39 | 4 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 39 | 4 |
| Balmaseda | 3. | 2019/20 | 21 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 21 | 0 |
| Balmaseda | 3. | 2020/21 | 17 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 17 | 0 |
| Balmaseda | Denera | Denera | 38 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 38 | 0 |
| Somorrostro | DH | 2021/22 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Somorrostro | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 381 | 11 | 11 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 392 | 11 |

## Kanpo estekak

* Alfonso Valin Gasamanes
* Datuak: Q20492758
# Alfonso Ventura

Alfonso Ventura Vázquez (Otsagabia, 1926ko abuztuaren 1a - Iruñea, 2009ko urriaren 31) kazetaria eta idazlea izan zen.
Bere ibilbide profesionala La Gaceta del Norte egunkarian hasi zuen, non hirurogeiko hamarkadaren hasieran erredaktore buru izatera iritsi zen. Ondoren, Bilboko Asteleheneko Orriaren zuzendaria izango da. 1977an Alfonso Ventura Deia egunkari sortu berrian hasi zen zuzendariorde lanetan (egunkari horretan artikulu ugari argitaratu zituen), 1978 eta 1981 bitartean. Ondoren, Iparraguirre argitaletxeko argitalpenen aholkulari izan zen 1987ra arte, eta urte horretan Nafarroara itzuli zen egunkari berri bat abian jarri eta zuzentzera, Navarra Hoy.
Horrez gain, Tierra encima eleberrien egilea da, 1966an Urriza saria jaso zuena; Lo matamos entre todos (1966) eta Cambio de Tercio gaztelaniazko eleberriaren sariaren bigarren sailkatua 1978ko edizioan.

## Erreferentziak

* «Ventura Vázquez, Alfonso - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2022-01-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110765165
# Alfonso Sánchez Portela

Alfonso Sánchez Portela (Madril, Espainia, 1902ko azaroaren 16a - 1990eko martxoaren 11a) argazkilaria izan zen. Madrilen ikasi zuen Argazkilaritza, aitaren argazki-estudioan; han ikasi zituen lanbide horren teknikak. Hamalau urte zituenerako El Heraldo aldizkariko lankide zen, eta ondoren, El Sol, El Imparcial eta La Voz aldizkarietan lan egin zuen. Berriemaile gisa 1922an iritsi zitzaion ospea, Marokoko gerraren garaian, batez ere Abd el-Krim Rifko buruzagiaren erretratuari esker. Espainiako Gerra Zibilaren ondoren, debekatu egin zioten aldizkarietan lanean jarraitzea, baina erretratuak egiten jarraitu zuen. Ospetsuak izan ziren Caricaturas fotográficas (1949, Argazki-karikaturak) eta El Madrid nocturno (1951, Gaueko Madril) erakusketak. 1989an Espainiako Arte Ederretako Akademiako kide hautatu zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q8195195
* Multimedia: Alfonso Sánchez Portela / Q8195195
# Alfonso Ungría

Alfonso Ungría Ovies (Madril, 1943ko martxoaren 30a - ) zinema zuzendari espainiarra da.

## Biografia

Ekonomikak ikasketak egin zituen. Antzerkia hasi zuen baina gero zinemara pasa zen. Escuela de Argüelles-en parte hartu zuen. Ehun NO-DO baino gehiago zuzendu zituen baina egun batean putetxeko bizitza kontatzen zuen monografiko bat egin zuen eta lanetik bota zuten. Bere lehen bi filmak, El hombre oculto eta Tirarse al monte, frankismoak zentsuratu zituen.
Film labur batzuk egin ondoren, El hombre oculto (1970, Gizon ezkutatua) izan zuen lehenengo film luzea. Zinemaz gainera, telebistarako filmak eta sailak egin izan ditu Espainiako telebista publikorako: Hasta luego, cocodrilo (1991). Soldados du bere filmik bikainena, Max Auben Las buenas intenciones (Asmo onak) eleberrian oinarritua. Bi film egin zituen Euskal Herrian: Albaniaren konkista (1983) eta Ehun metro (1986).

## Filmografia

Zuzendari:
| Urtea | Filma |
| 1970 | El hombre oculto |
| 1971 | Tirarse al monte |
| 1980 | Cervantes |
| 1982 | Gulliver |
| 1982 | Soldados |
| 1983 | Cuentos eróticos (atal 1) |
| 1984 | Albaniaren konkista |
| 1996 | África |
| 1997 | Ehun metro |
| 2001 | El deseo de ser piel roja |
| 2004 | ¡Hay motivo! (atal 1) |
Aktore:
| Urtea | Filma | Zuzendaria |
| 1987 | El pecador impecable | Augusto Martínez Torres |
| 2007 | Les pellícules del meu pare | Augusto Martínez Torres |
Gidoigile:
| Urtea | Filma | Zuzendaria |
| 1979 | Cuentos eróticos | Enrique Brasó |

## Erreferentziak

* Datuak: Q785136
# Antisanti

Antisanti Frantziako administrazioaren menpeko Korsika Garaia departamentuko udalerri bat da, Korsika eskualdean kokatua.

## Erreferentziak

* INSEE

## Kanpo estekak

* Datuak: Q391898
* Multimedia: Antisanti / Q391898
# Antisclerota

Antisclerota Oecophoridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Antisclerota dicentris da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Antisclerota dicentris | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18521901
* Espezieak: Antisclerota
# Antipus wittmeri

Antipus wittmeri Chrysomelidae familiako Kakalardoen generokoa da (Coleoptera ordena). Lehen aldiz Medvedev-ek 1979an deskribitu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Hallan, Joel Kenneth (2010eko ekainaren 6). «Synopsis of the described Coleoptera of the World». Texasko Unibertsitatearen Biology Catalog A&M.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q601315
# Antiquarium

Antiquariuma antzinateko gauzak jasotzera bideraturiko museo edo jauregi bateko aretoa da, edo baita ere helburu hau duen museo zehatz bati ere deitu dakioke.
Horren adibide izan daitezke Sevillako Antiquariuma edo Alcalá de Henaresko harresietako Atiquariuma. Hitza latinezko antiquarius hitzetik dator «antzinatekoaren zalea ».
Antiquarium famatuenetarikoa Municheko Residenza da, Bavierako antzinako erregeen jauregia. Freskoz eta kandelieriz dekoraturiko areto hau antzinateko objektuen bilduma garrantzitsu bat du, bereziki busto eta estatua klasikoei dagokienez.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3618768
# Antirretrobiral

Antirretrobirala edo erretrobirus-kontrakoa erretrobirusen ugalketa edo eragina eragozteko gaitasuna duen botika da. Erretrobirusek hainbat gaitz infekzioso eragiten dute, ezagunena HIESa izanik. Zidobudina, azidotimidina (AZT) ere deitua, izan zen lehenengo antirretrobirala; 1980ko hamarkadaren bukaeran hasi zen baliatzen HIESaren tratamenduan. Gaur egun, erretrobirusen kontrako eraginkortasun handiko tratamenduak (HAART) erabiltzen dira, bi antirretrobiral edo gehiago konbinatzen dituztenak.

## Jarduera-mekanismoa

Lau maila ezberdinetan jarduten dute antirretrobiralek:
* Fusioaren inhibitzaileak. Erretrobirusa zelula ostalari batean sartzea eragozten dute. Enfubirtida eta marabirok dira mota honetakoak. Erresistentzia anitzeko GIBa duten edo bestelako erretrobirus-aurkako botikei intoleranteak diren pazienteak tratatzeko baliatzen dira.
* Alderantzizko transkriptasaren inhibitzaileak. Alderantzizko transkriptasa entzima inhibitzen dute, birusaren RNAko informazio genetikoa erabiliz DNA sintetizatzeko funtsezkoa dena. Bi mota daude:
** Alderantzizko transkriptasaren inhibitzaile nukleosidikoak. Antimetabolitoak dira, nukleosido edo nukleotidoen analogoak, alderantzizko transkripzioa eragozten dutenak; adibidez, zidovudina (1987an merkaturatua), didanosina eta lamibudina.
** Alderantzizko transkriptasaren inhibitzaile ez nukleosidikoak. Alderantzizko transkriptasaren gune aktiboari espezifikoki lotu eta, era horretan, haren konformazioa aldatzeko gaitasuna dute. 1996an nevirapina onartu zen, eta efabirenz, etrabirina, delabirdina eta errilpibirina geroago.
* Integrasaren inhibitzaileak. Integrasa entzima, DNA birikoa zelula ostalariaren genoman sartzea ahalbidetzen duena, inhibitzen dute. Erraltegrabir izan zen lehenbizikoa, eta haren erabilpena 2007. urte amaieran onartu zen.
* Proteasaren inhibitzaileak. Proteasa, erretrobirusek beren heltze-prozesua osatzeko behar duten entzima, inhibitzen dute. Indinabir, erritonabir, lopinabir, atazanabir, darunabir dira mota honetako sendagaiak. Haien merkaturatzeak iraultza terapeutiko handia ekarri zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiesa Hiztegia] [2016]
* 1 2 AZT - the first drug treatment for HIV. animalresearch.info (Noiz kontsultatua: 2020-4-11).
* 1 2 3 4 Torre, Victor; Ugarte-Uribe, Begoña; Lorizate, Maier; Montes, Ruth. GIBaren kontrako tratamendua. Berrikuspen historikoa. Ekaia. EHUko Zientzia eta Teknologia aldizkaria, 2020, ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2020-4-11).
* ↑ Euskalterm: alderantzizko transkriptasa. euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2020-4-9).
* ↑ EPARs for authorised medicinal products for human use: Isentress. European Medicines Agency, archive.wikiwix.com (Noiz kontsultatua: 2020-4-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q583050
* Multimedia: Antiretroviral drugs / Q583050
# Antirrhopa

Antirrhopa Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Antirrhopa grammateus da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Antirrhopa glyceranthes | daturik gabe |
| Antirrhopa grammateus | daturik gabe |
| Antirrhopa melanapta | daturik gabe |
| Antirrhopa orthopa | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4775229
* Espezieak: Antirrhopa
# Antisana

Antisana, Andeetako geruza-sumendi bat da, Ekuadorren eta Quito hiriburutik 50 kilometro hego-ekialdera. 5.704 metroko garaiera du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14082
* Multimedia: Antisana / Q14082
# Antirrazismo

Antirrazismoa, antiarrazakeria edo arrazismoaren kontrakoa arrazakeriaren aurka egiteko hartutako edo garatutako sinesmen, mugimendu eta politika da. Oro har, arrazakeriaren aurkakoak ideia hau sustatu nahi du: arrazakeria kaltegarria eta orokorra dela, eta aldaketa sistematikoak, egiturazkoak eta indibidualak egin behar direla politikan, ekonomian eta gizarte-bizitzan, arrazismoa desagerrarazteko.

## Erakunde eta mugimenduak
### Espainia mailan

- Federación S.O.S Racismo
- Regularización Ya

## Erreferentziak

* ↑ Berria. Estilo Liburua. .
* ↑ Argiak hemen erabiltzen du
* ↑ (Katalanez) Illa, Irina. (2019-4-3). «Antiracisme amb veu pròpia» Directa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q582965
* Multimedia: Anti-racism / Q582965
# Antiscopa

Antiscopa Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Antiscopa epicomia da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Antiscopa acompa | daturik gabe |
| Antiscopa elaphra | daturik gabe |
| Antiscopa epicomia | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4775236
* Multimedia: Antiscopa / Q4775236
* Espezieak: Antiscopa
# Antoni Piotrowski

Antoni Adam Piotrowski (bulgarieraz: Антони Пьотровски, Antoni Pyotrovski) (1853–1924)Poloniako margolari erromantiko eta errealista izan zen. XIX. mendearen amaieran, Bulgariako Askapenean, Mendebaldeko Europako hainbat astekari eta aldizkaritan gerrako korrespontsal eta ilustratzaile gisa lan egin zuen.

## Biografia

Piotrowski 1853an jaio zen langile baten familia batean, Kunów inguruko Nietulisko Duże-n, orduan zatitutako Poloniako Errusiako sektorean. 1869tik aurrera, Piotrowskik pintura ikasi zuen Wojciech Gerson irakaslearekin Varsovian. 1875 eta 1877 artean Munichen ikasi zuen Wilhelm Lindenschmit Gaztearekin, eta 1877tik 1879ra, Poloniako Jan Matejko margolariarekin Krakoviako Arte Ederren Akademian.
1879an, Piotrowski Bulgaria askatu berrira bidaiatu zuen The Graphic eta The Illustrated London News astekari britainiarren korrespontsal gisa, baita Illustration eta Le Monde Illustré aldizkari frantsesen berriemaile gisa. Parisera itzuli zen 1885ean Bulgariara itzultzeko, Serbo-Bulgariar Gerran bulgariar boluntario gisa sartzeko. Borrokan zehar izandako merituengatik Ausardiaren Ordena eman zioten.
Bulgariako Armadako artista gisa Piotrowskik Slivnitsako gudua, Tsaribroden ekaitza eta Bulgariako Piroten sarrera margotu zituen. Gerrako ilustrazioak ere argitaratu zituen Mendebaldeko Europako hainbat aldizkari ilustratuetan. Bere lanen artean, Bulgariako printzeen (knyaze) erretratuak zeuden Alexandro Battenbergekoa eta Fernando Saxonia-Koburgo-Gothakoa; Piotrowskiri Merezimendu Zibileko Agindua eman zion azken honek. Bulgarian margotutako bere bederatzi bataila-eszena historiko guztiak Bulgariako estatuak erosi zituen, eta Sofiako Historia Militarraren Museo Nazionalean daude ikusgai.
Piotrowski Bulgariara itzuli zen 1889an: Batak bisitatu zuen eta bere mihise epikoa The Batak Massacre margotu zuen. Bere margolan honek sari bat irabazi zuen 1892an Plovdiveko Azokan. 1900ean Piotrowski Poloniara itzuli zen eta Varsovian kokatu zen. 1905ean, Mantxurian gerrako berriemaile izan zen. 1924an hil zen Varsovian.

## Liburuak

Idazle gisa ere aritu zen:
* Autobiografia (1911)
* Nosił wilk, ponieśli wilka (1916)
* O chłopie co dyabła oszukał (1916)
* Od Bałtyku do Karpat (1917)
* O sewcykowy dusycce (1917)
* O takim co rozumiał jak dzwirzęta gwarzom (1917)
* O wilcku (1917)

## Iruditegia

* Matxinatuen patruila, 1883.
* Serbia-Bulgariako muga zeharkatuz.
* Batakeko altxamendua, 1899.
* Hegatxabalak.
* Asmoa, 1912.
* Diana, 1920.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.artnet.com/artists/antoni-piotrowski/
* ↑ Ангелова, Леонора (2002). "Антони Пьотровски – свидетел и хроникьор на княжеското време". Antoni Piotrowski – witness and chronicler of the Imperial period – Leonora Angelova. АРТ. .
* ↑ https://gallerease.es/es/artistas/antoni-piotrowski__9085983c6fae
* ↑ Eliza Ptaszyńska, Leon Wyczółkowski na Akademii Sztuk Pięknych w Monachium

## Kanpo estekak

* Datuak: Q597947
* Multimedia: Antoni Piotrowski / Q597947
# Antoni Rubió i Lluch

Antoni Rubió i Lluch (Valladolid, 1856ko uztailaren 26a - Bartzelona, 1937ko ekainaren 9a) kataluniar historialaria izan zen, Joachim Rubióren semea.
Institut d'Estudis Catalans eta Centre Excursionista de Catalunya erakundeetako lehendakaria izan zen, eta kataluniarren eta aragoiarren Greziarako espedizioa aztertzen eman zituen urte asko. Erdi Aroko Kataluniako literaturaren azterketarako bideak zehaztu zituen, bestalde, eta jakintsu-talde bat bildu zuen bere ingurura. Obra nagusiak: Documents per la història de la cultura catalana medieval (1908-1921, bi liburuki), La cultura catalana en el regnat de Pere III (1914) eta Diplomatari de l'Orient català (1947an argitaratua).

## Idazlanak

* La expedición y dominación de los catalanes en Oriente juzgados por los griegos (1887)
* Estudio crítico-bibliográfico sobre Anacreonte (1879)
* El sentimiento del honor en el teatro de Calderón (1882)
* Novelas griegas. Traducidas directamente del original (1893)
* Els governs de Matheu de Moncada i Roger de Llúria en la Grècia catalana (1359-1370) (1912)
* La Grècia catalana des de la mort de Frederic III fins la invasió navarresa (1377-1379) (1920)
* Diplomatari de l'Orient català (1301-1409) (1947)
* Documents per la història de la cultura catalana medieval (1907-21)
* El Renacimiento clásico en la literatura catalana (1889)
* Curial i Güelfa (edició i estudi) (1901)
* Notes sobre la ciència oriental a Catalunya en el XIVèn segle (1909)
* Estudi sobre la elaboració de la Crònica de Pere el Ceremoniós (1910)
* La cultura catalana en el regnat de Pere III (1914)
* Joan I humanista i el primer període de l'Humanisme català (1918)
* Del nombre y de la unidad literaria de la lengua catalana (1930)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q3750781
* Multimedia: Antoni Rubió i Lluch / Q3750781
# Antoni Ros-Marbà

Antoni Ros-Marbà (Hospitalet de Llobregat, 1937ko apirilaren 2a) katalan orkestra-zuzendaria da.
Bartzelonako Kontserbatorioan sartu zen, eta hango zuzendaritzan lan egin zuen Toldrárekin batera. Celibidacherekin ikasi zuen Vienan, eta Martinonekin, Dusseldorfen. 1965ean, Radiotelevisión Española orkestra sinfonikoaren zuzendari izendatu zuten, eta hainbat orkestra ospetsu zuzendu ditu harrezkero: Ciudad de Barcelona Orkestra (1967), Espainiako Orkestra Nazionala (1978-1981) eta Holandako Ganbera Orkestra (1979). Era berean, Operako Antzoki Nazional-Errege Antzokiko musika-zuzendari ere izan zen. Estilo eklektikoko zuzendaria da, eta haren errepertorioan nabarmentzekoak dira obra barrokoak eta erromantikoak. Nazioartean karrera zabala osatu du orkestra-zuzendari gisa. Konposizioaren alorrean, Manuel de Fallaren Fuego fatuo eta Concierto desconcertante (1986) obrak suite orkestral gisara moldatu ditu. Espainiako Musikako Sari Nazionala (1989an, Cristóbal Halffterrekin batera) eta Kataluniako Generalitatearen Creu de Sant Jordi saria eman dizkiote.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q2640572
* Multimedia: Antoni Ros-Marbà / Q2640572
# Antoni Rovira i Virgili

Antoni Rovira i Virgili (Tarragona, Katalunia, 1882ko azaroaren 26a - Perpinyà, Katalunia, 1949ko abenduaren 5a) kataluniar politikaria eta kazetaria izan zen.

## Biografia

Bartzelonan egin zituen zuzenbideko ikasketak eta El poble catalá aldizkarian hasi zen idazten. Societat catalana d´editions argitaletxea sortu zuen beste idazle batzuekin batera (1911) eta Esquerra catalanista alderdia 1915ean. La nació astekaria kaleratu zuen ondoren, eta La veu de Catalunya aldizkarian nazioarteko politikari buruzko artikuluak idatzi zituen.
Acció catalana alderdiko kide izan ondoren Acció republicana adarra sortu zuen 1930ean eta urtebete geroago bi alderdiak bildu ziren Partit catalanista republicá alderdia sortzeko. 1931. urteko hauteskundeko emaitza kaskarrak jaso ondoren Esquerra alderdiko kide egin zen. Kataluniako legebiltzarreko diputatu hautatu zuten Tarragonatik (1932).
Aipatuez gainera, La publicitat, La nau eta La humanitat aldizkarietan idatzi zuen. Politikari buruzko obrak ere idatzi zituen: Història dels moviments nacionalistes (1912-1914), Història nacional de Catalunya (1022-1934, 7 liburuki) eta Els darrers dies de la Catalunya republicana (1940).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q2857084
* Multimedia: Antoni Rovira i Virgili / Q2857084
# Antoni Tàpies

Antoni Tàpies i Puig (ənˈtɔni ˈtapiəs; Bartzelona, 1923ko abenduaren 13a - ib., 2012ko otsailaren 6a) kataluniar margolaria izan zen. Bere belaunaldiko artistarik ospetsuenetariko bat, agian Bigarren Mundu Gerra osteko kataluniar artistarik onena ere izan zen. Dau-al-Set estiloa jorratu zuen surrealismo eta dadaismoarekin lotuta dagoena. Bere lanek Paul Klee eta Joan Miróren lanetan eragin handia izan zuten.
Hasieran surrealismoa landu zuen, eta gero arte abstraktua lantzen hasi zen frantses pintoreen eraginez. 1950. urtean bere lehen erakusketa egin zuen Bartzelonan. 1953. urtean New Yorkera joan zen, eta bere obra ezagutzera eman zen Estatu Batuetan zehar. Nazioarteko erakusketa handietan hartu zuen parte. Pintura lanez gainera, aipagarria da bere lan grafikoa ere (grabatuak, litografiak, serigrafiak). 1979an Berlingo Akademiako kide hautatu zuten, 1981ean Frantziako arte ederretako urrezko domina irabazi zuen, eta 1984an Basileako Rembrandt saria.
1960. urteaz geroztik, pintura lanetan jarraitu bazuen ere, eskultura lanetan jardun zuen gehienbat. Material ugari erabili zituen bere eskulturetan: brontzea (1987, Cruz anudada), zeramika (1988, Sillón con barra), aluminioa eta altzairua (1990, Silla y nube). Bartzelonan badago bere lanez beteriko museo bat, Fundació Tàpies izenekoa.

## Ikus, gainera

* Bartzelonar ezagunen zerrenda

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo loturak

* (Katalanez) (Ingelesez) Tàpies elkargoaren webgunea
* Datuak: Q158099
* Multimedia: Antoni Tàpies / Q158099
# Antoni Palau i Verdera

Antoni Palau i Verdera (1734, Blanes, Girona – 1793) kataluniar naturalista, mediku eta botaniko bat izan zen. Urte luzez Madrilgo Errege Lorategi Botanikoan lan egin zuen. Espainiako Erresuman Lineoren sailkapen metodoa hedatzeko bultzatzaile nagusienetakoa izan zen. Bere Lineoren idazlanen itzulpenei landareen gaztelaniazko herri hizkerazko edo tokian-tokiko izenak gehitu zizkien.
Bere ondorengoa izan zen Jordán de Assoren Flora Aragonesa idazlana aberasten parte hartu zuen.

## Idazlanak

* 1778. Explicación de la filosofía y fundamentos botánicos de Linneo
* 1784-1788. Parte práctica de Botánica: Parte práctica de botánica del caballero Carlos Linneo que comprehende.... Ocho vols. de la traducción de Species plantarum de Linneo
* Gómez Ortega, Casimiro & Palau y Verdera, Antonio. 1785. Curso elemental de Botánica teórico y práctica, dispuesto para la enseñanza del Real Jardín Botánico de Madrid. Madrid, Imp. Real. (1788)
* Datuak: Q548758
* Espezieak: Antonio Paláu y Verdera