OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Manuel Jiménez Moya

Manuel Jiménez Moya (Ordizia, 1877 – Madril, 1947) gipuzkoar idazle eta kazetaria izan zen.
Filosofia eta Letretako ikasketak egin zituen Madrilen. Madrilgo El Correo eta La Epoca, Mallorcako Justicia eta Bartzelonako Miniatura, Fructidor eta El Cine aldizkariak sortu zituen. El Noticiero Universal, Miau, El Progreso, El Resumen eta El Radical aldizkarien zuzendaria izan zen, bestalde. Harenak dira El porvenir del chico, Rotatigraph eta La bella Ramoneta antzezlanak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12262982
# Manuel J. Barrenechea

Manuel J. Barrenechea Naranjo (Santiago, 1857ko irailaren 23a - ib., 1929ko azaroaren 19a) medikua eta Txileko diputatua izan zen. 1915 eta 1918ko hauteskundeetan hautatua izan zen. Txileko Osasun sailaren sorreraren aita bezela ezaguna da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5993321
# Manuel Irurita

Manuel Irurita Almandotz (Larraintzar, 1876ko abuztuaren 19a – Montcada i Reixac, 1936ko abenduaren 3a) nafar apaiz eta gotzaina izan zen. Lleida eta Bartzelonako gotzaina izan zen.
Lekarozko ikastetxean eta Iruñeko apaiztegian ikasi ondoren, apaiz bilakatu zen Valentzian. 1926an Lleidako gotzain izendatu zuten.
Espainiako Gerra Zibila piztu zenean ezkutatu zen baina milizianoek topatu eta atxilotu zuten. Espainiako Gobernuak Montcada i Reixacen hil zutela dioen arren, badaude datua zalantzan jartzen duten adituak.

## Erreferentziak

* ↑ «Hilari Raguer: "Las visitas de Mas y Montilla a Montserrat me recuerdan las de Franco"» El País 2007-1-2.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) www.catholic-hierarchy.org
* Datuak: Q11690613
* Multimedia: Manuel Irurita Almandoz / Q11690613
# Maria Gusakova

Maria Ivanovna Gusakova (errusieraz: Мари́я Ива́новна Гусако́ва; Timoxkino, 1931ko otsailaren 2a - San Petersburgo, 2022ko maiatzaren 8a) errusiar iraupen-eskiatzailea izan zen.
Sobietar Batasuneko taldean lehiatu zen eta hiru domina olinpiko irabazi zituen. 1960ko Neguko Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen 10 km-ko proban eta zilarrezkoa 3x 5 km-ko erreleboan. 1964 jokoetan brontzezko domina lortu zuen 10 km-ko proban.
1962ko Munduko Txapelketan urrezko domina irabazi zuen 3 x5 km-ko erreleboan, zilarrezkoa 10 km-koan eta brontzezkoa 5 km-koan.
# Maria Guisekoa

Maria Guisekoa (frantsesez: Marie de Guise; Bar-le-Duc, 1515eko azaroaren 22a - Edinburgo, 1560ko ekainaren 11) Eskoziako erregina ezkontidea izan zen 1538tik senarra 1542an hil zen arte.
Klaudio Guiseko dukearen eta Antonieta Borboikoaren hamabi seme-alaben alaba zaharrena izan zen. Maria 1534an ezkondu zen Luis II.a Orleanskoarekin, Longuevilleko dukearekin. Senarra 1537an hil zen eta 1538an Maria Jakue V.a Estuardo Eskoziako erregearekin ezkondu zen, eta 1540an erregina koroatu zuten. Senar-emazteek bi seme izan zituzten, 1541ean hil zirenak, eta alaba bat, Maria. Jakue 1542an hil zen, eta Maria haurra 1548an bidali zuten Frantzian heztera. 1554an Eskoziako erregeorde izendatu zuten eta bere alabaren interes dinastikoak babesten eta Frantziarekin harremana mantentzen saiatu zen. Erlijio-erreformako mugimenduekin ere tolerantea izan zen.
* Datuak: Q229846
* Multimedia: Mary of Guise / Q229846
# Maria Helena (Paraná)

Maria Helena Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 5.865 biztanle ditu 486,224 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2003784
* Multimedia: Maria Helena / Q2003784
# Maria Grazia Cucinotta

Maria Grazia Cucinotta (Messina, 1968ko uztailaren 27a -) Italiako aktore eta modeloa da.
Italian telebistan lan egiteagatik ezaguna bada ere, nazioartean zineman egindako lanegatik da ezaguna, tartean Il Postino edo James Bonden The World Is Not Enough filmetan.

## Filmografia
### Zinema

* Vacanze di Natale '90 (1990)
* Viaggio d'amore (1990)
* Alto rischio (1993)
* Cominciò tutto per caso (1993)
* Abbronzatissimi 2 - un anno dopo (1993)
* Il Postino (1994)
* I Laureati (1995)
* El día de la Bestia (1995)
* Il Sindaco (1996)
* Italiani (1996)
* Il Decisionista (1997)
* A Brooklyn State of Mind (1997)
* Camere da letto (1997)
* Ballad of the Nightingale (1998)
* La Seconda moglie (1998)
* The World Is Not Enough (1999)
* Picking Up the Pieces (2000)
* Just One Night (2000)
* Stregati dalla luna (2001)
* Strani accordi (2001)
* Vaniglia e cioccolato (2004)
* Mariti in affitto (2004)
* Miracolo a Palermo! (2005)
* All the Invisible Children (2005)
* Uranya (2006)
* Last Minute Marocco (2007)
* Sweet Sweet Marja (2007)
* Fly Light (2007)

### Telebista

* Andy e Norman (1991)
* La Ragnatela (1991)
* Scherzi a parte (1992)
* Alta società (1995)
* La Signora della città (1996)
* Solomon (1997)
* Il Quarto re (1997)
* Padre papà (1998)
* Wildside - Lawyer (1998)
* In punta di cuore (1999)
* The Sopranos (1999)
* L' Avvocato Porta (1997)
* Amici di Gesù (2000)
* Il Bello delle donne (2001)
* Amici di Gesù (2001)
* Marcinelle (2003)
* The Simpsons (2005)
* Pompei (2007)

## Erreferentziak

* ↑ Maria Grazia Cucinotta. askmen.com.

## Kanpo estekak

* (Italieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q234775
* Multimedia: Maria Grazia Cucinotta / Q234775
# Maria Gugelberg von Moos

Maria Barbara Flandrina von Gugelberg von Moos (1836–1918) botanika, briologoa eta lore artista ezaguna izan zen. Salenegg Castillo inguratzen duen edertasun naturaleko eremu batean hazi zen, eta interes goiztiarra izan zuen historia naturalean, eta geroago botanikan. Botanika sakon aztertu zuen, bilketa sistematikoak egin zituen eta landareak aztertu zituen.
Bere lan gehienak goroldioei eta hepatikoei buruzkoak izan ziren; Graubünden eskualdean eta Suitzako beste kantoi batzuetan zientziarako berrogeita zazpi espezie berri aurkitu zituen. Georg Brügger botanikarekin ere lan egin zuen, bere hibridoen irudi zehatzak eginez. Bere ilustrazio batzuk, Prímula, Sempervivum eta Saxifraga barne, garrantzitsuak izan ziren garai hartan. Halaber, Gugelberg von Moos izan zen Naturforschende Gesellschaft Graubündenseko kide izendatu zuten lehen emakumea, botanikari egindako ekarpenengatik.
Salenegg Castlen hil zen 1918ko urriaren 29an, laurogeita bi urte zituela.

## Erreferentziak

* «Maria Gugelberg von Moos». Índice Internacional de Nombres de las Plantas (IPNI). Real Jardín Botánico de Kew, Herbario de la Universidad de Harvard y Herbario nacional Australiano (eds.).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16059509
* Multimedia: Maria Gugelberg von Moos / Q16059509
# Maria Hebrearra

Maria Hebrearra edo Miriam profeta alkimia jakintza arloaren sortzailetzat hartzen da. I. eta II. mendeetan bizi izan zen. Alexandriako eskolan lan egin zuen.

## Jatorria

Mariaren jatorrizko idatzirik ez dira gaur egunera iritsi baina ondorengo zientzilariek aipatuta dakigu haietan zer idatzi zuen. Zosimo Panopolisekoak, IV. mendean Alexandriako alkimista zenak, bere aurreko alkimisten irakaspenak bildu zituen eta hermetismoaren artearen entziklopedia bat osatu zuen. Bertan Mariaren ekarpenak ere sartu zituen eta antzinako jakintsu gisa aipatzen zuen.
Jurgi Sintzelok (VIII. mendeko kronista bizantziarrak) Demokritoren irakaslea zela esan zuen, Al-Nadim arabiarrak (879 urtean) historiako 52 alkimista garrantzitsuen taldean sartu zuen eta Morieno filosofo erromatarrak "Maria profeta" izenaz aipatu zuen. Hainbat testu arabiarretan "Platonen alaba" zela esaten da.

## Lanak

Maria Hebrearrak alkimiaren inguruko hainbat testu idatzi zituen Lanik ezagunena "Kristau filosofo anonimo baten aterakinak" da, baina "Maria eta Arosen arteko elkarrizketa" izenaz ezagutzen da. Hurrengo mendeetako alkimiaren oinarriak ezartzen dira lan honetan, leukosis (zuriketa) eta xantosis (horitzea) esate baterako. Itsasoko gatzaren azidoa eta beste azido bat (oxys) ere aipatzen dira, bigarren hau azido azetikoa izan liteke. Urrea egiteko hainbat errezeta ere badaude, batzuk mandragora bezalako sustraiak erabiliz.
Laborategietan erabiltzeko hiru tresna ere asmatu zituen:
* Tribikosa: destilazioa egiteko alanbike bat zen. Kobrezko hiru beso zituen buztinezko ontzi bat zen. Ontzian distilatu beharreko likidoa sartzen zen eta besoetatik likido bakoitza ateratzen zen.
* Kerotakisa: metalen transmutazioa egiteko labe txikia zen. Artsenikoaren, merkurioaren eta sufrearen lurrinek metalen gainean dituzten efektuak ikertu zituen. Horrela metalak bigundu eta koloreztatzea lortzen zuen. Landare aromatikoen esentziak ateratzeko ere erabiltzen zen, arrosa-olioa esate baterako.
* Maria bainua: Harea eta errautsezko nahasketaren gainean ontzi bat jartzen zen urez beteta. Ontzi horren barruan bigarren ontzi bat jartzen zen, eta urak irakiten zuenean bigarren ontzian zegoena ere berotu egiten zen. Oraindik ere sukaldaritzan oso erabilia den prozedurari hemendik datorkio izena.

## Erreferentziak

* ↑ Emakumea zientzian. "Hamabost emakume zientzialari"
* ↑ (Gaztelaniaz) Alic, Margaret. (2005). El legado de Hipatia: historia de las mujeres en la ciencia desde la antigüedad hasta fines del siglo XIX. Siglo XXI ISBN 978-968-23-1682-1. (Noiz kontsultatua: 2020-01-06).
* ↑ (Ingelesez) Maria the Jewess Summary. (Noiz kontsultatua: 2020-01-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) Guerrero, José Antonio Hernández. (2006). Las palabras de moda. Universidad de Cádiz, Servicio de Publicaciones ISBN 978-84-9828-048-7. (Noiz kontsultatua: 2020-01-06).
* Datuak: Q7499
* Multimedia: Mary the Jewess / Q7499
# Maria Habsburgo-Jagellondarra

Maria Habsburgo-Jagellondarra (1531ko maiatzaren 15a - 1581ko abenduaren 11) Fernando I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa eta Ana Jogalia Bohemia eta Hungariakoaren alaba zen.
Gilen Jülich-Cleves-Bergekoarekin ezkondu zen 1546ko uztailaren 18an, bigarren emazte gisa, eta zazpi seme-alaba izan zituzten, Europako hainbat monarkiekin ezkondu zituztenak.
* Datuak: Q261905
* Multimedia: Archduchess Maria of Austria / Q261905
# Maria Helena Vieira da Silva

Maria Helena Vieira da Silva (Lisboa, Portugal, 1908ko ekainaren 13a - Paris, Frantzia, 1992ko martxoaren 6a) margolaria izan zen.
Arkitektura-eskemetatik sortutako forma lineal abstraktuak dira bere obraren ezaugarri nagusia. Lisboan sortu zen, baina Frantzian bizi izan zen bere margolari-bizitzako parterik handienean, Bigarren Mundu Gerran Brasila erbesteratu zen aldia izan ezik. 1956an lortu zuen frantses herritartasuna. Eskultura ikasketak egin zituen Parisen, eta Fernand Léger eta Stanley William Hayterren irakaspenen bidez iritsi zen pinturara. Apaindura sobera erabiltzeagatik kritikatua izan zen, bere lehen obretan hutsuneak garrantzi handia hartu zuen. Bere lanetan, lerro bertikal eta horizontalen bitartez irudizko hiri-paisaien sentipena sortzen da: Hiri urrezkoa (1956).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q242399
* Multimedia: Maria Helena Vieira da Silva / Q242399
# Loreauville (Louisiana)

Loreauville Louisianaeko herri bat da. Iberia parrokian kokatua dago. 2010ean 887 biztanle zituen, 1,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Iberia parrokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3240542
* Multimedia: Loreauville, Louisiana / Q3240542
# Loredana Boboc

Loredana Boboc (Bucarest, Errumania, 1984ko maiatzaren 12a) Errumaniako gimnasta artistikoa da, 2000. urtean taldekako lehiaketan txapeldun olinpikoa, eta bi aldiz munduko txapelduna, taldekakoan, 1999. eta 2001. urteetan.

## Kirolari ibilbidea
### 1999

Tianjingo 1999ko Munduko Txapelketan, urrea eskuragtu zuen taldekakoan, Errusia eta Ukrainaren aurretik. Taldekideak: Maria Olaru, Andreea Raducan, Simona Amanar, Andreea Isarescu eta Corina Ungureanu izan ziren.

### 2000

Sidney 2000ko Olinpiar Jokoetan urrezko domina eskuratu zuen taldekakoan, Errusiaren eta Estatu Batuen aurretik. Taldekideak: Simona Amânar, Andreea Isãrescu, Maria Olaru, Claudia Presacan eta Andreea Rüducan izan ziren.

### 2001

2001ean Ganten (Belgika) egin zen Munduko Txapelketan, urrezko domina lortu zuen taldekako lehiaketan, Errusiaren (zilarra) eta Estatu Batuen (brontzea) aurretik. Taldekideak: Andreea Raducan, Andreea Ulmeanu, Silvia Stroescu, Carmen Ionescu eta Sabina Cojocar izan ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Ficha. .
* ↑ Ficha. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q887573
# Loredana Marcello

Loredana Marcello (1533 - 1572ko abenduaren 12a) Veneziako dogaressa edo dukesa bilakatu zen Doge Alvise I Mocenigo-rekin (ca. 1570-1577) ezkondu ostean. Gutun eta olerki ugariren egilea izateaz gain, botanika ikasten zuen eta garaiko Venezian emakume errenazentista hezi eta jantzi baten eredu zen.
# Lorea Zulaika

Lorea Zulaika Arriaga (Ziortza-Bolibar, 1996ko irailaren 7a) musikaria da.

## Biografia

Giza eta gizarte zientzietako batxilergoa egin zuen Markina-Xemeingo Lea-Artibai ikastetxean. Ondoren, EHUn Lehen Hezkuntzako Gradua, musika espezialitatean. 13 urterekin hasi zen gitarra ikasten, eta Lea-Artibain antolatzen ziren ekitaldietan eta kantu txapelketetan parte hartzen bakarlari gisa, halere, bere lehen diskoa Azalera taldearekin borobildu zuen. Lehen diskoaren ostean desegin zen taldea, baina Loreak bere bideari jarraitu zion. Konfinamendu sasoian sortzeari ekin eta bakarlari gisa kontzertuak ematen hasi zen. Ildo honetatik Gasteizko Oihaneder Euskararen Etxeak antolatutako Egin Leku deialdiaren irabazleetako bat izatera heldu zen. Abesten eta konposatzen ikusten du etorkizunean bere burua.
2021ean Kadira taldea osatu zuen Urki Gojenola eta Aritz Aramendirekin batera eta lehen bideoklipa atera zuten. 2023an diskoa argitaratu dute, taldearen izena daramana.
Musikaz gain, gazte gaztetatik izan du interesa euskalgintzan eta kulturgintzan. Euskeraren erabilera neurtzeko kale neurketan parte hartu zuen beste zenbait partaiderekin.

## Diskografia
### Azalera

* Azalera (2018, autoekoizpena).

### Kadira

* Kadira (2023, autoekoizpena)

## Argitalpenak

* 2019an Euskararen erabilera neurtzeko kale neurketa Bilboko Hezkuntza Fakultatean. (Talde lanean)

## Erreferentziak

* ↑ Arruabarrena, Jone. ««Neure buruarekin hobeto sentitzen naiz gitarra jotzen dudanean»» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-01-21).
* ↑ Bitarlan. «LANSAREAN Euskal herrian lana euskaraz» Lansarean (Noiz kontsultatua: 2021-01-21).
* ↑ «Kadiraren “Adio” abestiaren bideoklipa estreinatu dugu» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2024-01-01).
* ↑ Blogak.eus. «Azalera "Emakumeen ahalduntzeari buruzko kanta da 'Etxelila'"» blogak.eus (Noiz kontsultatua: 2021-01-21).
* ↑ «Kadira» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2024-01-01).
* ↑ Etxebarria, Aiora Aginaga; Muruaga, Ibai Bilbao; Urquiza, Irati Etxebarria; Gonzalez, Amaia Izarzugaza; Gorostidi, Eider Larrabeiti; Arandia, Ibai Urrutia; Arriaga, Lorea Zulaika. (2019). (AR) Euskararen erabilera neurtzeko kale-neurketa Bilboko Hezkuntza Fakultatean. (Noiz kontsultatua: 2021-01-21).

## Kanpo estekak

* Lorea Zulaika. Facebook
* Azalera taldearen "Hare ale" bideoklipa
* Lorea Zulaika. Youtube
* Datuak: Q104969586
# Loreak Mendian

Loreak Mendian Donostian 1995ean Xabi Zirikiainek eta Victor Sernak sortutako moda marka da.

## Historia

Xabi Zirikiain ingeniaria izan zen eta bitxilore bat duen logo bat egiteagatik ospea lortu zuen Donostia aldean. Victorrek, enpresa-ikasketak bukatu ondoren, logoa merkaturatzea proposatu zuen. Enpresa bat eratu eta Xabik logoak diseinatzeari eta Victorrek administrazioari ekin zieten.
Enpresa zabaldu eta bi kanalen bitartez saltzen ditu bere produktuak:
* Marka-anitzeko denden bitartez Frantzian, Belgikan, Suitzan, Australian edo Japonian dago.
* Bere dendak ditu Espainian (Madril, Bartzelona), Euskal Herrian (Bilbo, Donostia, Irun eta Gasteiz), Australian (denda 2 Melbournen) eta Frantzian (Parisen).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q9023725
# Loreen Etxea

Loreen Etxea (serbokroazieraz: Kuća cveća or Kuća cvijeća, Кућа цвећа; mazedonieraz: Куќа на цвеќето; eslovenieraz: Hiša cvetja) Josip Broz Tito (1892-1980), Jugoslaviako Errepublika Sozialisten Federazioko buruzagia (1945-1980) eta Jovanka Broz (1924-2013) senar-emazteak lurperatuak dauden mausoleoaren izena da. Belgradeko (Serbia), Dedinje auzuneko Jugoslaviako Historia Museoaren eremuan kokatzen da.

## Izenaren jatorria

Tito 1980ko maiatzaren 4ean hil zen. Ordutik eta Jugoslaviako Errepublika Sozialisten Federazioa desagertu bitartean bere hilobia loreez estalia egon zen. Hortik datorkio "Loreen Etxea" izena.

## Historia

“Loreen Etxea” 1975. urtean eraiki zen, Stjepan Kralj arkitektoaren egitasmo batean oinarritua. Hasiera bateko asmoa, Josip Brozen atsedenaldietarako neguko lorategi (902 m2-ko azalera) bat eraikitzea izan bazen ere, Titoren hil eta gero mausoleoan bihurtu zen. Hiru eremuk osatzen dute: erdiguneko lorategia eta albo bietako korridore paralelo zabalak. Sarbidearen beste aldean, Belgrad hiriaren ikuspegia dagoen zabalgunearen erdian, Titoren nahiari jarraikiz lurperatu zuten 1980an.
Jugoslaviako Errepublika Sozialisten Federazioa desagertu zenean, mausoleoa eta museoa bisitariei itxita egon zen eta guardia militarrak egiten zuen zaintza kendu zuten. Hamar urte pasatxo geroago, mausoleoa eta museoa berriz ere zabaldu ziren. Bisitari gehienak maiatzaren 25an hurbiltzen dira, Titoren jaioteguna eta iraganeko Jugoslaviako Gazteriaren Eguna ospatzera.

## Argazki galeria

* Loreen Etxearen sarrera nagusia.
* Loreen Etxearen barrualdea.
* Loreen Etxea, museoa.
* Jovanka Brozen hilobia.

## Ikus, gainera

* Josip Broz Tito

## Kanpo estekak

* Datuak: Q734539
* Multimedia: House of Flowers / Q734539
# Loreak

Loreak hitzarekin honakoa esan daiteke:
* Lore, landareen organoa
* Loreak, filma
# Loredo

Loredo Kantabriako herri txiki bat da, Ribamontán al Mar udalerrian dagoena. 700 biztanle inguru ditu. Loredo Santanderren aurrean dago. Loredo ondoan Los Tranquilos hondartza dago eta han Elisaren jaia ospatzen da. Urtero Loredon festa bat egiten da. Festa hori (derbya) zaldietako lasterketa bat da eta hondartzan egiten da. Jendeak bere apustuak egiten ditu. Udan, 10 egunetan modeloen pasarela bat egiten da eta atrakzio parkea ipintzen da.
Jai nagusia (Virgen de Latas), Somo herriarekin batera ospatzen da irailaren 8an.
Somo eta Loredo arteko mugan kiroldegia dago eta han, bideo jolasak eta puzgarriak jartzen dira umeek jolasteko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5978922
* Multimedia: Loredo / Q5978922
# Loreen

Lorine Zineb Nora Talhaoui (Stockholm, 1983ko urriaren 16a), Loreen izen artistikoaz ezagunagoa, suediar pop abeslaria eta ekoizlea da, berbere jatorrikoa. 2004an Suediako Idol telebista saioaren lehen denboraldian parte hartu zuen, laugarren postuan sailkatuz. 2011an Melodifestivalen lehiaketan parte hartu zuen "My Heart Is Refusing Me" kantarekin; abestia Suediako salmenta-zerrenda ofizialeko lehen hamar sailkatuen artean sartu zen. Hurrengo urtean, Melodifestivalen irabaztea lortu zuen "Euphoria" kantarekin, eta ondorioz Suedia ordezkatu zuen 2012ko Eurovision Abesti Lehiaketan, hau ere irabazi zuelarik. Abestiak entzute handia lortu zuen Europako hainbat herrialdetan, salmenta-zerrenda ofizialetako lehen postuetan sartuz. "Crying Out Your Name" (2012) eta "Statements" (2017) kantekin ere Suediako hogei salduenen artean sartu zen; azkenekoa bere hautagaitza izan zen 2017ko Melodifestivalenen. 2023an lortuko zuen bigarrenez Melodifestivalen irabaztea, "Tattoo" abestiarekin, eta abesti horrekin ere izan zen 2023ko Eurovision Abesti Lehiaketako txapelduna.

## Diskografia

* Heal (2012)
* Nude (2017) (EP)
* Ride (2017)
* Så mycket bättre 2020 - Tolkningarna (2020) (EP)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q483376
* Multimedia: Loreen / Q483376
# Luis Granadakoa

Luis Granadakoa (Granada, 1504 – Lisboa, 1588ko abenduaren 31) espainiar domingotarra, predikaria eta idazlea izan zen.
Kordobako Scala Coeli komentuko burua izan zen, eta domingotarren probintziala (1557). Portugalen Henrike printzearen eta Katalina erregina alargunaren aitorle izan zen, eta ez zituen onartu. ez apezpiku, ez kardinal karguak. Hizlari bikaina izan zen; bera izan zen XVI. mendeko Espainiako hizlari nagusia. Rhetorica ecclesiastica idatzi zuen, sermolarientzat. Aszetikako liburuetan ere maisutasuna erakutsi zuen: Libro de la oración y meditación, Memorial de la vida cristiana, Guía de Pecadores (1556), hizkuntza askotara itzulia), eta Introducción al símbolo de la Fe (1582). Bi hagiografia ere idatzi zituen: Vida del maestro Juan de Avila eta Vida de fray Bartolomé de los Mártires.
Frai Luis Granadakoaren aszetika liburuek eragin handia izan zuten Axular (1556-1644) euskal idazlearengan. Frai Luis Granadakoaren zenbait pasarte Gero (1643) liburuko zenbait pasarteren iturri zuzena izan zirela uste da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/01/12 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ J.B. O'CONNOR: Ven. Louis of Granada. Catholic Encyclopedia (1913)
* Datuak: Q608713
* Multimedia: Luis de Granada / Q608713
# Luis I.a (Bavariako dukea)

Luis I.a, Kelheimgoa deitua, (alemanez: Ludwig der Kelheimer; Kelheim, 1173ko abenduaren 23a – ib., 1231ko irailaren 15a) Bavariako dukea izan zen 1183-1231 urteetan. Oton Wittelbaschekoaren semea zen eta Palatinatuko duke ere egin zuen Frederiko II.a enperadoreak 1214an. 1225-1228 urteetan enperadoreorde izan zen, Frederiko II.a Bosgarren Gurutzadan zegoen bitartean. Enperadorearekikoa eten zuen hura eskumikatu zutenean (1227).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2019/2/22 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q552286
* Multimedia: Louis I, Duke of Bavaria / Q552286
# Luis I.a Bavariakoa

Luis I.a Bavariakoa (alemanez: Ludwig Karl August; Estrasburgo, 1786ko abuztuaren 25a – Niza, 1868ko otsailaren 29a) Bavariako erregea izan zen 1825-1848 urteetan. Maximiliano I.aren semea zen. Napoleonen gudarostean jardun zuen, baina ondoren frantsesen mendekotasunaren aurka borrokatu zen. Agintaldiaren hasieran ideia liberalen alde jokatu zuen, 1831tik aurrera baina, neurri autoritarioak hartu zituen. 1833an, amore eman eta Deutscher Zollverein («Alemaniako aduana batua») elkartean sartu zen Bavaria. Greziako kultura klasikoa ongi ezagutzen zuen eta monumentu neoklasikoz bete zuen Europako kulturagune nagusi egin nahi izan zuen Municheko hiria. Asmo hauek guztiak, eta Lola Montez dantzariarekiko grina itsuak eragin zizkioten gastu handiek eta bere katolikotasun itxiak herriaren haserrea piztu zuten eta 1848an agintea utzi behar izan zuen, Maximiliano II.a semearen alde. Ondoko urteetan atzerrian bizi izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2019/2/22 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q44361
* Multimedia: Ludwig I of Bavaria / Q44361