OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Antonia Jiménez

Antonia Jiménez (El Puerto de Santa María, 1972) espainiar flamenko-gitarrista eta konpositorea da, eta Espainiako emakume bakarretarikoa arlo honetan.

## Ibilbidea

Cádizko probintziako El Puerto de Santa María herrian jaioa, ijito eta ijito ez direnen arteko pitzadurarik gabeko inguru batean hazi zen. Gaztetatik hasi zen gitarra flamenkoa ikasten Antonio Villar-ekin. Andaluziako flamenko-kantari eta dantzari ospetsuekin ibili zen. Espainiako Balet Berria eta Arrieritoak dantza-konpainien laguntzaile bihurtu zen. Gitarra ikasten jarraitu zuen Enrique Vargasekin.
Gitarrak aukera eman zion 18 urte zituenetik atzerrira bidaiatzeko hamarkada batean, eta profesional bihurtu zen Japonian urtebetez egon ondoren. 2000. urtean Madrilera joan zen eta bertan flamenko-dantzariak ezagutu zituen, besteak beste, Merche Esmeralda eta Rocío Molina Cruz koreografoak, Olga Pericet eta Belén Maya dantzariak eta Manuel Liñán dantzari eta koreografoa. Flamenko ikuskizun txalotuan parte hartu zuen Marco Floresekin, eta bere ekoizpena sortu zuen: Dos Tocaoras. Marta Roblesekin aritu zen.
Jiménezek Carmen Linares eta Juan Pinilla bezalako kantariak lagundu ditu.
2005eko Emakumearen Nazioarteko Egunean, Jiménezek eta Marta Roblesek Carmen Linaresi lagundu zioten La Diosa Blanca ikuskizunean, bi gitarrista flamenko agertoki batean elkarrekin aritzen ziren lehen aldian.
Bakarlari gisa aritu zen Frantzian 2017 eta Nimesko 2020ko flamenko-jaialdian, Inma La Carbonera kantariarekin eta Enrique Terrón perkusionistarekin.

## Erreferentziak

* 1 2 The Recent Rise of Female Flamenco Guitarists. 2015-06-08.
* 1 2 Antonia Jiménez. .
* 1 2 «Musique : Antonia Jiménez, rare femme dans le monde masculin de la guitare flamenca (avec AFP)» Imaz Press Réunion : l'actualité de la Réunion en photos 2020-01-17.
* ↑ «Antonia Jiménez» National Institute of Flamenco.
* ↑ Fudez, Antonia. (2017-05-11). «La guitare féminine et flamenca existe» Club de Mediapart.
* ↑ «Antonia Jiménez» Les Archives du Spectacle.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54860991
# Antonia Florentziakoa

Antonia Florentziakoa (italieraz: Antonia da Firenze; Florentzia, ca. 1400 – L'Aquila, 1472ko otsailak 29) sinesdun kristau italiarra eta Corpus Christi monasterioko abadesa zen.

## Erreferentziak

* ↑ aleteia.org (Noiz kontsultatua: 2023-11-02).
* ↑ «Beata Antonia di Firenze» Santiebeati.it (Noiz kontsultatua: 2023-11-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9157769
* Multimedia: Antonia da Firenze / Q9157769
# Antonia Maury

Antonia Caetana de Paiva Pereira Maury, Antonia Maury izenarekin ezagunagoa, (1866ko martxoaren 21a - 1952ko urtarrilaren 8a) astrofisika modernoaren oinarria izango zen izar sailkapen sistema berria diseinatu zuen astronomo estatubatuarra izan zen.

## Biografia

Antonia Maury Cold Spring hirian jaio zen Hudsonen, New Yorken (AEB), familia zientzialari batean: haren aitona John William Draper astronomoa zen, osaba Henry Draper, medikua eta astronomoa ere, izeba astronomoa eta Mary Anna Palmer Draper patroia eta bere lehengusu Matthew Maury ozeanografoa. Hezkuntza zaindua (batez ere zientifikoa) jaso zuen Vassar eskolan Maria Mitchell astronomo ospetsuaren zuzendaritzapean, 1887an lizentziatua.
Bi urte geroago, Harvardeko Behatoki Astronomikoan sartu zen erakunde hartan gizon batek baino hiru aldiz gutxiago soldata batekin lan egiten zuen Harvard-eko konputadoreen emakume askoren artean. Maury laster gailenduko litzateke ezagutzen den Beta Aurigae izar bitarra ezagutzen eta Mizar izarraren periodoa zehazten.
Hala ere, laster hasi zen desadostasun metodologikoak eta zientifikoak izaten zentroko zuzendari Edward Charles Pickeringekin. Mauryren ustez, behatokiak erabilitako izarren espektroen sailkapen sistema sinpleegia zenez, sistema berri konplexuagoa diseinatu zuen talde berriekin eta izarren itxura fisikoa deskribatzeko erabiltzen ziren azpisail ugariekin.
Pickeringekin zituen desberdintasunak gaindiezinak ziren eta Antonia Mauryk behin betiko behatokia utzi zuen 1896an eta irakaskuntzara dedikatu zen. Hala ere, Maury-k Ejnar Hertzsprung Danimarkako astronomoak aztertu zituen emaitzak eta ondorioak (iparraldeko hemisferioko ia 700 izar biltzen dituen 5.000 argazkiren azterketa) argitaratzen ditu. Honek azpisailak erabili zituen Hertzsprung-Russell diagrama egiteko, izar erraldoiak izar normal edo nanoetatik bereizteko aukera ematen baitzuen.
1918an Harvardera itzuli zen beste astronomo baten zuzendaritzapean, eta bere lanean jarraitu zuen 1948an erretiratu zen arte.
1943an, Henry Draper katalogoa berrikusi zen Antonia Mauryren ideiak txertatzeko. Urtebete geroago, Amerikako Astronomia Elkarteak Annie Jump Cannon saria eman zion.
Azkenean, New Yorken hil egin zen, Drobs Ferry-n haiz zuzen.

## Eponimia

* Maury ilargiko kraterrak izen hau darama bere memorian, ohore bere lehengusuarekin, Matthew Fontaine Maury abizen bereko marinelarekin (1806-1873).

## Erreferentziak

* ↑ «Antonia Caetana de Paiva Pereira Maury» web.archive.org 2010-12-13 (Noiz kontsultatua: 2020-10-21).
* ↑ «Antonia Maury: Un espíritu libre | www-revista.iaa.es» www-revista.iaa.es (Noiz kontsultatua: 2020-10-21).
* ↑ «Planetary Names: Crater, craters: Maury on Moon» planetarynames.wr.usgs.gov (Noiz kontsultatua: 2020-10-21).

## Kanpo estekak

* https://mujeresconciencia.com/2015/11/08/astronomas-en-harvard/
* http://www.sheisanastronomer.org/index.php/history/antoniamaury
* Datuak: Q289010
* Multimedia: Antonia Maury / Q289010
# Antonia Padoani Bembo

Antonia Padoani Bembo (Venezia, c. 1640 – Paris, c. 1720) italiar musikagile eta abeslaria izan zen. Giacomo Padoani medikuaren eta Diana Pareschiren alaba zen. Luis XIV erregearentzat abestu zuen. Bere lanik adierazgarriena L´Ercole amante (1707) da.

### Bizitza

Giacomo Padoani (1603-1666) eta Diana Pareschiren (1609-1676) alaba izan zen. Musika eta literatura ikasi zituen. Hainbat bidaia egin zituen Francesco Corbetta gitarra jolearekin; Viena, Brusela, Hannover, Espainia eta Paris barne. Era berean, Francesco Cavalliren ikaslea zen.
Abesten duen fligia (abeslari alaba) gisa identifikatzen da, kantu egiteko talentu jakin bat izanik. 1659an Lorenzo Bemborekin ( 1637 - 703 ) ezkondu zen, Pietro Bemboren ondorengoak. Ezkontzako lehen urtea pasatzen dute Veneziako Padoani etxean, non gatazkak aitaren eta senarraren artean sortzen diren. Hiru seme-alaba dituzte: Diana, Andrea eta Giacomo. Bere aitaren heriotzarekin, San Moises elizara bizitzera joaten dira Veneziatik. 1672. urtean, Lorenzo Bembo dibortziatu eta Frantziara itzuli zen Louis XIV.aren babespean, Saint-Chaumont-eko Petite Union Chretienne des Dames de Saint Chaumont auzitegiaren babespean (Saint-Chaumont-ko Ladiesko Batasun Kristaua), Notre Dame de la Parroquia Bonne Nouvelle, Pariseko kanpoaldean.

### Lana

Antonia Bembok bokalen genero lanak nagusiki osatzen ditu:
Bost ahotsa divertimento
Bi te deum
Salmoen musikazioa, latinezko eta frantsesezko testuak
Opera, L'Ercole (1707)
Cantata, Clizia, soprano eta etengabeko maitalea
Bere lanak Parisko Bibliothèque Nationale-n mantentzen dira eta sei bolumen eta Ormoniche produzioni osatzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q459001
# Antonia Gimeno Travesset

Antonia Gimeno Travesset (Bartzelona, 1941eko abenduaren 2a) aintzidaria da Espainiako emakumezkoen saskibaloi arloan, Espainiako saskibaloiko emakumezkoen lehen selekzioan nazioarteko jokalari gisa eta entrenatzaile gisa.

## Ibilbidea
### Jokalari

1955. urtean 14 urte zituela hasi zen Club Baneston jokatzen. Gero Cottet-Indo CDan jokatu zuen eta Kopa bat (1960) eta Kataluniako hiru txapelketa irabazi zituen (1961, 1962, 1963). 1968tik 1972ra Santa Cruz Tenerifeko Picadero JC taldeko eta, azkenik, OM-eko(Officine Meccaniche) jokalaria izan zen.
Erabateko nazioartekoa izan zen Espainiarekin, jokalari-garaian. 1963ko ekainaren 16an Malgrat de Mar herrian Espainiako lehen saskibaloi-selekzioa osatu zuten lehen hamabi emakumeetako bat izan zen, Suitzako selekzioaren aurkako lagunarteko partida batean. Partida hori porrotarekin (31-40) eta bi egun geroago, lehen garaipenarekin (47-39), burutu zuten. 32 urte zituela, 1983an, Tenerifen amaitu zuen saskibaloi-jokalari karrera.

### Entrenatzaile

1970eko hamarkadan, Santa Cruz Tenerifeko Jasokundearen Ikastetxeak kontratatu zuen kirola koordinatzeko eta saskibaloiaz arduratzeko. 17 urte eman zituen Kanarietan hainbat talde entrenatzen, hala nola Tenerife Krystal CBa, 1976/1977 denboraldian goreneko mailara igotzea lortuz. Antonia Gimeno, Mercedes Marrerok dioenez, "emakumezkoen saskibaloirako funtsezko entrenatzailea izan zen Tenerifen eta Kanarietan".
Halaber, Cajalón Zaragozako eta CN Canoeko entrenatzailea izan zen. Aldi berean, 1991ra arte, Espainiako federazioko teknikaria izan zen, eta bertan entrenatzaile laguntzaile aritu zen Espainiako selekzio emakumezko gazte, junior eta seniorren selekzioan. Kataluniara itzuli zenean, Draft Gramenet zuzendu zuen, eta 2003tik 2005era, CB Sant Justeko sustapen-taldeak.

## Sariak eta aintzatespenak

* 2016 Omenaldia Tenerifeko emakumezkoen saskibaloiaren historiari buruzko festa handian, Santa Cruz-Ofra kirolguneko Sergio Rodríguez kiroldegian, FIk antolatutako ekitaldien barruan. 75. urteurrena zela eta.
* 2013 Emakumezkoen saskibaloiko espainiar aitzindariei omenaldia, emakumezkoen selekzio nazionaleko lehen partidaren 50. urteurrenean (1963ko ekainaren 16an Suitzaren aurka), eta Perugiako Europako urrearen 20. urteurrena (1993), FEBk Alcobendasen antolatua.
* 2009 Kataluniako Saskibaloiaren Historiko izendapoena jaso zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 «Antònia Gimeno Travesset | enciclopèdia.cat» www.enciclopedia.cat.
* ↑ 16 de junio de 1963: la primera Selección Femenina. .
* ↑ Morenilla, Juan. (5 de junio de 2013). Las maravillosas intrépidas de la canasta. ISSN 1134-6582..
* ↑ «Las frases de Antonio Gimeno en 1983 – Basketmanía» eldia.es.
* 1 2 «Llegó a la Isla la entrenadora Antonia Gimeno – Basketmanía» eldia.es.
* ↑ María Marrero, una aventurera del baloncesto. 3 de septiembre de 2018.
* ↑ Administrator. «50 años de la selección femenina» fbm.es.
* ↑ AS, Diario. (5 de junio de 2013). La FEB celebra los 50 años de historia de la Selección femenina. .
* ↑ XVI Festa Social de la Fundació del Bàsquet Català. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31825646
# Arakajun

Arakajun 1994 urtean Zarautzen sortutako rock-kajun musika taldea da.

## Diskografia

* Arakajun (1998, Gaztelupeko Hotsak)
* Festa (2001, Gaztelupeko Hotsak)

## Erreferentziak

* ↑ «Arakajun» www.hotsak.com.
* ↑ Arakajun. (Noiz kontsultatua: 2017-10-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61361892
# Arak (edaria)

Arak edo araq (arabieraz: عرق‎, euskaraz: «zuku») Sortaldean ekoitzitako edari alkoholdun anisatu, destilatu eta koloregabea da, Libanon, Sirian, Jordanian, Palestinan eta Iraken hartzen dutena.
Arak ez da botilatik ateratzen den moduan kontsumitzen, baizik eta arakaren 1/3 eta uraren 2/3 gutxi gorabehera nahasten dira, eta izotza gero gehitzen da. Disoluzio honek likoreak tonalitate opaku bat hartzea eragiten du, itxura esnetsu batekin. Arak, ohi bezala, tearekin eta zukuekin nahasten da, eta mezearekin zerbitzatzen da, dozenaka plater txiki izan ditzakeena.
Araken ekoizpen handiena Libanoko iparraldean, Sirian eta Bekaa haranean egiten dute, bere klima egokiagatik eta mahats ekoizpen handiagatik.

## Erreferentziak

* ↑ Forbes, Robert, J.. (1997). Short History of the Art of Distillation from the Beginnings Up to the Death of Cellier Blumenthal. Brill Academic Publishers ISBN 90-04-00617-6..
* Datuak: Q330880
* Multimedia: Arak (drink) / Q330880
# Araka

Araka Gasteizko Arangiz, Abetxuku eta Mendiguren herrien ondoan dagoen mendia da. Erabilera militarreko gunea da, bertan Espainiako Armadaren base militarra baitago, Euskal Autonomia Erkidegoko handiena (700 hektareako azalera). Gainera, AMVISAk, Gasteizko udalaren ur-hornitzaileak, biltegiak eta edateko uraren araztegiak ere baditu.

## Historia

1964 arte nekazaritzarako erabiltzen ziren Arakako lurrak. Urte hartan lursailak desjabetu egin ziren base militarra egiteko. Bertako Centro de Instrucción de Reclutas nº11 delakoan 4.000 soldadu aldi berean bizi izan dira.

## Arakaren berrerabilera

Arakari beste erabilera bat emateko hainbat proiektu egon dira azken urteotan, besteak beste, parke tematiko bat eta auto-zirkuitu bat.

### Parke tematikoa egiteko proiektua

Unidad Alavesa alderdiak Biopolis izeneko ingurumenaren parke tematiko bat sustatu nahi izan zuen 1998-1999an, José Antonio Pizarro ingurumen-zinegotzi eta alkateorde zenean. Proiektuak ez zuen finantzazio pribaturik lortu.

### Auto-zirkuitoa egiteko proiektua

EAJ alderdiak sustatuta, Gasteizko hainbat enpresaburuk erabilera militarreko lur sail horien zati bat (300 hektarea) Espainiako Defentsa Ministerioari erosi nahi izan zizkioten Arakamendi erabilera anitzeko zirkuitua han eraikitzeko. Araka Miñaoko Arabako Teknologia Parketik, eta hortaz Epsilon Euskadiren automobilgintza zentrotik, gertu dago. Zirkuitua eraikiz, Gasteiz inguruko automobilgintzaren sektoreari bultzada bat eman eta Euskadiko ezaugarri horietako lehen zirkuitua eraiki nahi zen. Gasteizek, adibidez, automobilgintzarekin lotutako enpresa sendoak ditu, hala nola Mercedes-Benz autoen eta Michelin pneumatikoen lantegiak. Zirkuitua egiteko helburuen artean, nazioarteko txapelketak egiteko zirkuitu homologatua izatea, teknikariak eta pilotuak hezitzea, bide-segurtasun ikastaroak irakastea eta sektorearekin lotutako industria-gunea sustatzea zeuden.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) "Alonso desiste de construir el parque temático medioambiental en Vitoria" (El País, 2001-10-2)
* ↑ Arakamendi zirkuitua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253800
# Araioses

Araioses Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. 39.052 biztanle ditu 1.782,6 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Maranhão

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2041199
* Multimedia: Araioses / Q2041199
# Araizko mendilerroa

Araizko mendilerroa Nafarroa Garaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Monte Plano mendia da, 474 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Araiz mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Monte Plano, 474 m 42°29′57″N 1°41′42″W﻿ / ﻿42.49909582°N 1.695026397°W﻿ / 42.49909582; -1.695026397
* Punputiain, 464 m 42°31′31″N 1°43′45″W﻿ / ﻿42.5251833°N 1.7290729°W﻿ / 42.5251833; -1.7290729
* Beratxa, 446 m 42°31′45″N 1°44′49″W﻿ / ﻿42.52913346°N 1.746964379°W﻿ / 42.52913346; -1.746964379
* Alto de Romerales, 435 m 42°30′58″N 1°44′11″W﻿ / ﻿42.51606634°N 1.73631821°W﻿ / 42.51606634; -1.73631821
* Araiz, 430 m 42°24′37″N 1°41′23″W﻿ / ﻿42.4102515°N 1.6898214°W﻿ / 42.4102515; -1.6898214
* Altos de Candaraiz, 426 m 42°31′46″N 1°45′38″W﻿ / ﻿42.52943346°N 1.760461484°W﻿ / 42.52943346; -1.760461484
* Alto de Sancho Martín, 405 m 42°31′41″N 1°46′48″W﻿ / ﻿42.52802195°N 1.779970448°W﻿ / 42.52802195; -1.779970448
* Alto de las Cabras, 394 m 42°32′16″N 1°48′06″W﻿ / ﻿42.53779726°N 1.801687586°W﻿ / 42.53779726; -1.801687586
* Alto del Carbonero, 390 m 42°28′51″N 1°44′42″W﻿ / ﻿42.4808323°N 1.7449498°W﻿ / 42.4808323; -1.7449498
* Villanueva, 370 m 42°29′02″N 1°47′47″W﻿ / ﻿42.483935°N 1.796438°W﻿ / 42.483935; -1.796438

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Erriberriko udala.
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Araizko mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60291321
# Arak

Arak (persieraz: اراک‎, Arāk), Soltan Abad (persieraz: سلطان آباد‎) ere deitua, Iran mendebaldeko hiria da, Markazi probintziaren hiriburua. 2011n 484.212 biztanle zituen.

## Geografia

Arak 1.750 metroko garaieran dago, mendiz inguratua hegoalde, mendebalde eta ekialdetik. Qom eta Isfahan hiriak hurbil ditu, eta Teheran 260 kilometrora.

### Klima

Hiriak klima kontinentala dauka, Dsa Köppen klima sailkapenaren arabera.
Datu klimatikoak (Arak, 1961-1990) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 17.0 | 21.0 | 25.2 | 29.0 | 35.0 | 41.0 | 44.0 | 41.0 | 38.0 | 31.0 | 24.0 | 20.0 | ' |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 4.2 | 6.8 | 13.5 | 19.6 | 25.6 | 32.6 | 35.8 | 34.9 | 30.8 | 23.1 | 14.8 | 7.6 | 20.8 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -1.3 | 1.0 | 7.3 | 13.1 | 18.4 | 24.4 | 27.5 | 26.3 | 21.9 | 15.2 | 8.0 | 2.0 | 13.7 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -5.7 | -3.8 | 2.0 | 7.0 | 11.0 | 15.3 | 18.8 | 17.5 | 13.0 | 7.8 | 2.6 | -2.2 | 6.9 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | −28.0 | -30.5 | −13.0 | -4.0 | 0.0 | 4.0 | 12.0 | 10.0 | 2.0 | -4.0 | −7.0 | −23.0 | ' |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 54.7 | 47.6 | 53.1 | 53.4 | 31.9 | 1.5 | 0.6 | 1.1 | 0.7 | 18.5 | 31.6 | 51.0 | 345.7 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 10.8 | 9.8 | 11.4 | 9.4 | 7.1 | 1.1 | 0.9 | 0.6 | 0.6 | 4.3 | 6.1 | 8.9 | 71 |
| Elur egunak (≥ 1 mm) | 7.6 | 6.4 | 3.2 | 0.5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0.1 | 0.7 | 4.6 | 23.1 |
| Eguzki orduak | 150.8 | 160.6 | 196.0 | 222.1 | 287.5 | 350.4 | 338.3 | 329.4 | 305.1 | 262.3 | 188.5 | 160.8 | 2951.8 |
| Hezetasuna (%) | 72 | 67 | 55 | 46 | 40 | 28 | 27 | 27 | 27 | 40 | 56 | 67 | 46 |
| Iturria: NOAA (1961-1990) ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Iran: Major Cities. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2017-2-21).
* ↑ Arak Climate Normals 1961-1990. National Oceanic and Atmospheric Administration (Noiz kontsultatua: 2017-2-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q212628
* Multimedia: Arak / Q212628
# Arakako araztegia

Arakako araztegia, Gasteizen, ura arazten den tokia da. Instalazio horretan lortzen dena, ura edangarria bihurtzea da,(adibidez Gasteizen, Arakako araztegian) eta hiritik igaro denean, ibaira itzularazteko kutsatu gabe (adibidez Gasteizen, Krispiñan). Arakako araztegian dagoen ura, Zadorratik eta Uribarri-Ganboa urtegiko presatik dator eta edangarria denean Gasteizko hirietara igarotzen da. Krispiñan dagoen ur zikina hiritik etortzen da eta han garbitzen da. Ura garbituta dagoenean Zadorra ibaira itzultzen da, Mediterraneora eramaten duena.
Urteko kontsumoaren ebaluazioa erakusten duenez 1987tik 2011 urteraino asko jaitsi dugu ur-kontsumoa. Igandeetan eta larunbatetan kontsumoa txikiagoa da, zergatik lantegi asko itxita egoten dira eta ekainetik uztailera kontsumoa handiagoa da, zergatik igerilekuak betetzeko eta landareak ureztatzeko ur gehiago behar dute beroagatik. Lan egunetan, 9etan kontsumoa handiagoa da (goizago jaikitzen garelako) eta jaietan 11etan (jendea beranduago esnatzen delako).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253801
# Andorra (Teruel)

Andorra Teruelgo udalerria da, Andorra-Sierra de Arcos eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 8.403 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Teruelgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q492533
* Multimedia: Andorra (Teruel) / Q492533
# Andorra 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

Andorrak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen. Hau herrialdearen 12. olinpiar agerpena izan zen.

## Leihakideak

Honakoa Andorraren leihakideen zerrenda da, kirolen arabera.
| Kirola | Gizonezkoak | Emakumezkoak | Guztira |
| Atletismoa | 1 | 0 | 1 |
| Kanoa | 0 | 1 | 1 |
| Guztira | 1 | 1 | 2 |

## Atletismoa

Andorrak World Athleticsen partez unibertsalitate-plaza bat jaso zuen, gizonezko korrikalari bat bidal zezan.
| Leihakidea | Leihaketa | Sailkapena | Sailkapena | Finalerdia | Finalerdia | Finala | Finala |
| Leihakidea | Leihaketa | Emaitza | Postua | Emaitza | Postua | Emaitza | Postua |
| Pol Moya | Gizonezkoak 800 metro | 1:47.44 | 7 | Ez zen sailkatu | Ez zen sailkatu | Ez zen sailkatu | Ez zen sailkatu |

## Kanoa

Andorrak kanoarako leihakide bat sailkatu zuen minimo olinpikoak betez. Zehazki, 2019ko munduko kanoa-slalom txapelketari esker lortu zuen, La Seu d'Urgellen ospatutakoa. Honek herrialdearen itzulera markatu zuen 12 urte kanoa olinpikoan parte hartu gabe.
| Leihakidea | Leihaketa | Sailkapenak | Sailkapenak | Sailkapenak | Sailkapenak | Sailkapenak | Sailkapenak | Finalerdia | Finalerdia | Finala | Finala |
| Leihakidea | Leihaketa | 1. Jaitsiera | Postua | 2. Jaitsiera | Postua | Hoberena | Postua | Denbora | Postua | Denbora | Postua |
| Mònica Dòria | Emakumezkoen C-1 slaloma | 113.78 | 6 | 119.69 | 14 | 113.78 | 9 S | 128.32 | 11 | Ez zen sailkatu | Ez zen sailkatu |
| Mònica Dòria | Emakumezkoen K-1 slaloma | 110.57 | 11 | 110.54 | 13 | 110.54 | 14 S | 118.15 | 16 | Ez zen sailkatu | Ez zen sailkatu |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33195909
* Multimedia: Andorra at the 2020 Summer Olympics / Q33195909
# Andorra la Vella

    Artikulu hau Andorrako hiriburuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Andorra (argipena)».
Andorra la Vella (katalanez, "Andorra Zaharra" esan nahi du) Andorrako hiriburua da. Estatuko azalera txikiena izanik, biztanle kopuru handiena daukana da. Biztanleria oso askotarikoa da: % 43 espainiarrak dira; % 33, andorratarrak; % 11, portugaldarrak, eta %, 7 frantziarrak. Katalana hizkuntza ofiziala da, baina gaztelania eta frantsesa asko erabiltzen dira.
Diru iturri garrantzitsuena turismoa du. 1278tik aurrera Andorrako hiriburu da.

## Herriak

* Andorra la Vella
* Santa Coloma d'Andorra

## Klima

Datu klimatikoak (Andorra la Vella) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 1 | 1 | 3 | 5 | 9 | 14 | 18 | 17 | 15 | 9 | 4 | 1 | 8 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -6 | -7 | -6 | -4 | 0 | 3 | 6 | 6 | 4 | 1 | -4 | -6 | -1 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 114 | 97 | 100 | 106 | 132 | 112 | 78 | 105 | 102 | 124 | 141 | 118 | 1329 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 12 | 11 | 13 | 15 | 16 | 13 | 10 | 11 | 11 | 11 | 12 | 11 | 146 |
| Iturria: World Climate Guide ||||||||||||||

## Ekonomia

Hiriaren diru-sarrera nagusia turismoa da, merkataritza eta zergarik gabeko banku-sistemaz gain. Gainera, altzari, tabako eta koñakaren onurak ere badaude.

## Garraioak

Ez du berezko aireporturik: hurbilena hiru ordura dago, haren biztanleria txikiaren eta leku menditsuan egotearen ondorioz. Gainera, ez du tren geltokirik ere, L'Hospitalet-près-l'Andorre frantziar hiriko autobus zerbitzu bat dagoen arren.

## Herri eta hiri senidetuak

Ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
* Valls (Katalunia)
* Sant Pol de Mar (Katalunia)
Andorra la Vella Iberoamerikako Hiriburu Hirien Batasunaren (gaztelaniaz: Unión de Ciudades Capitales Iberoamericanas - UCCI; portugesez: União de Cidades Capitais Ibero-americanas) partaide da, 1982ko urriaren 12tik. Jarraian agertzen diren hiriekin senidetasun harremanak ditu:
| Asuncion (Paraguai) Bogota (Kolonbia) Brasilia (Brasil) Buenos Aires (Argentina) Caracas (Venezuela) Davao Hiria (Filipinak) | Guatemala Hiria (Guatemala) Habana (Kuba) La Paz (Bolivia) Lima (Peru) Lisboa (Portugal) Madril (Espainia) | Managua (Nikaragua) Manila (Filipinak) Mexiko Hiria (Mexiko) Montevideo (Uruguai) Panama Hiria (Panama) Quito (Ekuador) | Rio de Janeiro (Brasil) San Jose (Costa Rica) San Juan de Puerto Rico (Puerto Rico) San Salvador (El Salvador) Santiago (Txile) Santo Domingo (Dominikar Errepublika) | Sucre (Bolivia) Tegucigalpa (Honduras) |

## Iruditegia

* Andorra La Vella parrokia

## Erreferentziak

* ↑ Andorra la Vella, Andorra. World Climate Guide.
* ↑ (Gaztelaniaz) Unión de Ciudades Capitales Iberoamericanas. (Noiz kontsultatua: 2018-07-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1863
* Multimedia: Andorra la Vella / Q1863
# Andorrako Euskal Etxea

Andorrako Euskal Etxea, ofizialki Euskal Etxea D'Andorra, Andorrako Santa Coloma d'Andorra udalerrian dagoen euskal etxe bat da. 2001ean sortua izan zen eta Avinguda d'Enclar etorbidearen 49. zenbakian dago.
# Andorno Micca

Andorno Micca Italiako udalerri bat da. Biellako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 3.033 biztanle ditu, 11,89 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Andorno Miccak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Biella Callabiana Fontainemore Gaby Miagliano Pettinengo Piedicavallo Rassa Sagliano Micca Tollegno Campiglia Cervo Rosazza San Paolo Cervo Tavigliano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18017
* Multimedia: Andorno Micca / Q18017