# Konektore igarobidea

Konektore igarobidea (Yanguas Mirandako bidegorria edo Navas de Tolosako bidegorria, batzuetan) Iruñeko Bidegorrien sarea igarobidea bat da, Iruñeko Lehen Zabalguneko Navas de Tolosa kalea auzo berezko Yanguas Miranda kalearekin lotzen duena.
Lehen zatia 2020ko martxoaren 26n ireki zen, eta gaur egun azken zatia osatzen ari da.
Igarobide horri esker, hiriko erdigunea beste auzo batzuekin lotzen duten bidegorri askorekin konektatu daiteke, hala nola Donibane, Iturrama, Sanduzelai edo Txantrearekin.

## Historia
### Aurekarriak

Bi kaleak oso erabiliak izan dira beti. Hiriaren iparraldeko eta mendebaldeko zirkulazio guztia erdialdera bideratzea ahalbidetzen dute, eta, gainera, tokiko aisialdirako gune bat dira. Hortik pasatzen ziren COTUPen autobus linea gehienak, Argentinako plaza helmuga zutenak. Eskualdeko Hiri Garraioa sortu ondoren, eremu hori ezinbesteko lekua bihurtu zen sarearentzat. Navas de Tolosa kaletik mendebalderantz zihoazen lineak, erdialdetik zetozenak. Kontrako noranzkoak, ordea, Armada etorbidea erabiltzen zuen. Gainera, iparralderantz doazen lineak Navas de Tolosa kaletik sartzen ziren Baluarte plazara.
Trafikoa, bai autobusena bai autoena, pilatzean, ingurua gainezka geratzen zen maiz. XXI. mendearen hasieran, Yanguas Miranda kalea, Moret Aita kalearen eta Navas de Tolosa kalearen artean, iparralderantz zirkulatzeko bakarrik erabiltzea erabaki zen, eta, beraz, alderantzizko noranzkoan ibili nahi zuten ibilgailuek nahitaez erabili behar zituzten Jose Alonso eta Moret Aita kaleak. Lehen kale hau errei bakarrekoa zenez, erraz sortzen ziren trabak. Gainera, bizikleta mugikortasunari dagokionez, ez zegoen inongo azpiegiturarik, eta espaloiak nahiko estuak ziren.

### Amabilizazio-plana

Iruñeko Udalak 2017an sustatutako Iruñeko Hiriguneko Amabilizazio Planaren lehen faseko lanen ondoren, eremu osoa birmoldatu zuten. Lehenik eta behin, kaleetatik igarotzea debekatu zen, egoiliarrentzat eta zerbitzu publikoarentzat izan ezik. Era berean, oinezkoentzako guneak handitu ziren eta Yanguas Miranda kaleko iparraldeko zatiko errei bat kendu zen, espaloiak zabalduz eta bestea noranzkoz aldatuz. Modu honetan, hiriaren mendebaldetik datozen erdialdeko autobusak, kale hauetatik igaro zitezkeen. Osagarri gisa, autobus-errei pare bat sortu ziren Yanguas Mirandaren hegoaldean, eta multzoa "ziklo-kale" bihurtu zen; horrela, txirrindulariek galtzada erabil zezaketen joan-etorriak egiteko. Galtzada hori ibilgailu gehienentzat mugatuta zegoen eta gehienezko abiadura 30 km/h-koa zen.
Hala ere, egokitzapen hori ez zen amaitu txirrindularien artean, eta, beraz, planaren bigarren fasean, 2019ko urritik 2020ko martxora bitartean, bereizitako bidegorri bat sortu zen bi kaleetan. Navas de Tolosa kalean, Pio XIIaren igarobide jasangarritik zetorren bidegorria iparraldeko espaloitik Gipuzkoa etorbidearekin bat egiten duen tokiraino luzatu zen. Gero, bidegurutze horren eta Sarasate pasealekuaren arteko zatian, Buztintxuri-Trinitarioak igarobidetik zetorren bidegorria ipar-ekialdeko espaloitik luzatu zen.
Horrela, 2020ko martxoaren 26n, bi kaleak zeharkatuko dituen bidegorriaren lehen zatia inauguratu zen, Pio XII etorbidea eta Sarasate pasealekuaren artean. Lanak egin bitartean, Eskualdeko Hiri Garraioko 4 9 eta 12 lineak desbideratu behar izan ziren, bai eta errei puntualak moztu eta Buztintxuri-Trinitarioak igarobidearen zati bat hartu ere, hegoalderago.

### Koronabirusaren krisia

Lanetarako prestaketek aurrera egin zuten erritmo onean, 2020ko martxoa iritsi zen arte. Wuhanen koronabirus bidezko pandemiarekin mundu erdia geldiaraziz, proiektu guztiak gelditu ziren. Hala ere, Konektore igarobideko lanak atzerapenik gabe burutu ahal izan ziren, funtsezkoa ez zen jardueraren erabateko geldialdia apirilean dekretatu baitzen. Konfinamenduaren amaieran, ia geldirik egon zen mugikortasuna suspertzen hasi zen pixkanaka. Orduan konturatu ziren agintariek garraio publikoa gutxiago erabiliko zutela, kutsatzeko aukera gehiago baitago. Jende askok mugitzeko ibilgailu pribatua erabil ez dezan, Bizikletaren aldeko Hirien Sarea bezalako elkarteek neurriak hartzea eskatzen dute, pertsona gehiagok bizikleta aukeratu dezaten eta ez autoa. Ondorioz, Iruñeko Udalak mugimendu horrekin bat egitea eta bizikletaren erabilera edo oinezkoen mugikortasuna aholkatzea erabaki zuen, #AskeZara kanpainarekin.
Horretarako, lau jarduera-ildo desberdineko plan bat onartu zuen, besteak beste, bizikleta bidezko mugikortasuna hobetzea. Hori dela eta, besteak beste, igarobidea behin betiko eraikitzeko zain, Udalak iragarri zuen igarobidea behin-behinean egokituko zuela, proiektuan bezala, bolardoen edo aldi baterako beste elementu batzuen bidez.

### Armadarekin konektatzea

2020ko ekainaren 23an, Iruñeko Udalak Donibaneko igarobidea eraikitzeko lanen hasiera iragarri zuen. Etorbidean hasten da, Yanguas Miranda kalearekiko bidegurutzean (Bake plaza), eta Europa plazan amaitzen da, Donibane eta Ermitagaña auzoen artean. Jarduera horrekin batera, Konektore Igarobidearen amaiera ere iragarri zen, Sarasate pasealekuaren eta Bake plazaren artean.

## Konektibitatea

Igarobideak 5 igarobide ditu guztira. Hasieran, Pio XII eta Armada etorbideen arteko bidegurutzean, Pio XIIaren igarobide jasangarria eta Donibaneko igarobidea lotzen ditu, eta bertara iristen dira bidegorriak Donibane, Ermitagaña edo Mendebaldetik. Pixka bat aurrerago, Gipuzkoa etorbidearen bidegurutzean, Sanduzelai, Arrotxapea eta Buztintxurira jaisten den Buztintxuri-Trinitarioak igarobidearekin lotzen da. Ekialderago, Txintxilla kalean Iturramako igarobidearekin eta Sarasate pasealekuarekin gurutzatzen da, Gazteluko plazarekin, Iturramarekin eta Nafarroako Unibertsitatearekin lotzen dena. Ondoren, hartu hegoalderantz Yanguas Miranda kaletik eta Txantrea-Labrit igarobide jasangarriarekin lotu Txantrea, Arrotxapea eta Ezkaba auzoetara. Azkenik, Bake plazan, Donibaneko igarobidearekin lotzen da berriro, Armada etorbidera.

## Erreferentziak

* ↑ «Hiriguneko Amabilizazio-plana» Iruñeko Udala (Noiz kontsultatua: 2020-06-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) Navarra.com. «Nuevos pasos de cebra y una calzada más grande: arrancan las obras para 'reurbanizar' la calle Navas de Tolosa» Navarra.com (Noiz kontsultatua: 2020-06-25).
* ↑ www.noticiasdenavarra.com (Noiz kontsultatua: 2020-06-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) Pamplona, Europa Press. (2020-05-26). «El Ayuntamiento de Pamplona completa el carril bici en Navas de Tolosa» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-06-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) Navarra, Diario de. (2020-03-25). «Las líneas L4, L9 Y L12 retoman su recorrido habitual por la calle Navas de Tolosa» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-06-25).
* ↑ www.noticiasdenavarra.com (Noiz kontsultatua: 2020-05-25).
* ↑ www.noticiasdenavarra.com (Noiz kontsultatua: 2020-06-25).

## Ikus, gainera

* Iruñeko Bidegorrien sarea
* Pio XIIaren igarobide jasangarria
* Donibaneko igarobidea
* Buztintxuri-Trinitarioak igarobidea
* Txantrea-Labrit igarobide jasangarria

## Kanpo estekak

* Iruñeko Udalako Bizikleta web-gunea
* Datuak: Q96634130