# Nantesko igarotze azkarreko autobusa

Nantesko igarotze azkarreko autobusa (Busway gisa merkaturatua; frantsesez: busway de Nantes; galoz: busway de Naunnt; bretainieraz: busway Naoned) Bretainiako Nantes hirian dagoen igarotze azkarreko autobus sarea da. Sarea bi line osatzen du, guztira geltoki bakarra partekatzen dituzte Nantesen.
Igarotze azkarreko autobusa 2006ko azaroaren 6an inauguratu zen linearekin, Foch–Cathédrale eta Porte de Vertou geltokien artean, eta 2020ko otsailaren 27an linea inauguratu zen Gare Sud eta Hangar à Bananes geltokien artean.
31 geltokietatik, 7n bi lineak gelditu eta 2n Nantesko tren arinarekin lotura dago.

## Historia
### Aurrekariak

2000. urtean Nantesko tranbiaren linea ireki ondoren, tranbia Saint-Sébastien-sur-Loire eta Vertouraino luzatzea proposatu zen. Hala ere, zenbait ikerketa egin ondoren, ideia baztertu egin zen, maiztasun txikia espero zelako (17 000 bidaiari), eta horrek ez zuen inbertsioa errentagarri bihurtuko (135 milioi euro 4 kilometrotarako).
Nantes Metropolak, orduan, antzeko ezaugarriak dituen beste garraiobide bat bilatzea erabaki zuen, kostu merkeagoa izango duena eta bi udalerriei zerbitzua emango diena, igarotze azkarreko autobusaren alde eginez. Garraiobide hau 2002ko abenduan baliozkotu zen eta 2004ko apirila eta maiatza artean ikerketa bat egin zen.

### Eraikuntza

Lanak 2005eko martxoaren 24an hasi eta 2006ko azaroan amaitu ziren. Aldi horretan, eragin handiak izan ziren trafikoan, Nantesko ibilgailuen trafikoaren ardatz nagusietako batean ari baitziren lanean.
2005eko martxoan, zerbitzuak erabiliko duen marka zehaztu zen: BusWay. Autobusak zerbitzua ematera igaroko zirela ere erabaki zen, Mercedes-Benz enpresako Citaro G modeloa aukeratuz. Hauek, Nantes Metropolari ematen hasi ziren 2006ko irailetik aurrera.
Linearen inaugurazioa azaroaren 4tik 5era bitarteko astebururako aurreikusita zegoenez eta 2006ko azaroaren 6an martxan jarri zenez, Nantesko autobusen sare konbentzionaleko zenbait autobus erabili ziren IAB ibilgailu batzuen gabezia betetzeko, abendura arte iraungo zutenak.
Guztira, 75 milioi euro inbertitu zituzten sare berri horretan (60 azpiegiturarako, 11 ibilgailuetarako eta 4 zergetarako), tranbia batek kostatuko zukeenaren heren bat, gutxi gorabehera. Nantes Metropolak 70 milioi euro jarri zituen, Loirerriak 2,3 eta Europar Batasunak 1,85.

### Bilakaera

Ireki zenetik, linea oso ondo hartu zuten biztanleek, astean 17 000 joan-etorri egiten zirela kalkulatuz. Kopuru hori 34 000 izan zen 2012an eta 42 600 2018an. Zerbitzu hobea emateko, bi artikulatuko autobus bat testatu zen 2009ko azaroan, baina azkenean maiztasuna hobetzea erabaki zen: autobus bat 3 minuturo puntako orduan.
Hala ere, irtenbide horrek ez zuen lineako gainkarga intentsitate bereziko orduetan hobetzea ahalbidetu, eta, beraz, 2015eko abenduan linea elektriko bihurtzea erabaki zen. Horretarako, 2016ko otsailetik aurrera, autobus elektriko eta bi-artikulatu berriak erosten hasi ziren Hess enpresa suitzarrean. Eskaera 2017ko ekainean egin zen eta lehenengo autobusak 2019ko udan iritsi ziren. Ondoren, entsegu-txanda bat izan zen eta lehen ibilgailuak 2019ko urriaren 4an jarri ziren martxan.

### Bigarren linea

linearen arrakastaren ondoren eta ohiko autobusen C5 linearen saturazio progresiboa ikusita, Nantes Metropolak 2019ko ekainaren 7an iragarri zuen igarotze azkarreko autobus linea bihurtzeko izapideak hasiko zituela. Horretarako, lineako ibilgailu zaharrak erabiliko ziren, beste elektriko batzuekin ordeztu zirenak. Geltokietan mugikortasun urriko pertsonentzako banagailuak eta arrapalak ere jarri ziren. linea 2020ko otsailaren 27an inauguratu zen.
COVID-19 pandemian, gaueko zerbitzuetan Commerceraino egiten zen luzapena bertan behera uztea erabaki zen.

## Sarea

Sareak bi linea ditu, guztira 3 udalerri, 31 geltoki eta 13,0 kilometro egiten dituzte.
| Linea | Ibilbidea | Inaugurazioa | Luzera (km) | Geltokiak | Azken luzapena |
| | Foch–Cathédrale ↔ Porte de Vertou | 2006 | 7,0 | 15 | 2020 |
| | Gare Sud ↔ Hangar à Bananes | 2020 | 6,0 | 16 | 2020 |

### Geltokiak

Dauden 31 geltokiak hurbileko erreferentzia leku baten izena jasotzen dute. Hala, Nantesko katedralaren ondoan dagoen geltokiak Foch–Cahédrale du izena, eta Nantesko uhartean dagoen tokian dagoenak, Île de Nantes.

### Disuasio-aparkalekuak

Sareak 7 disuasio-aparkaleku ofizial ditu guztira, seinaleztatuta eta araututa.
| Aparkalekua | Hornitutako geltokia | Inaugurazioa | Tokiak | Modalitatea |
| Bourdonnières 1 | Bourdonnières | 2006 | 241 | doan, ibilbidea ordaintzen da |
| Bourdonnières 2 | Bourdonnières | 2006 | 96 | doan, ibilbidea ordaintzen da |
| Chapeau Verni | Chapeau Verni | 2006 | 50 | doan, ibilbidea ordaintzen da |
| Gréneraie | Gréneraie | 2006 | 215 | doan, ibilbidea ordaintzen da |
| Maraîchers | Maraîchers | 2006 | 76 | doan, ibilbidea ordaintzen da |
| Porte de Vertou 1 | Porte de Vertou | 2006 | 207 | doan, ibilbidea ordaintzen da |
| Porte de Vertou 2 | Porte de Vertou | 2006 | 749 | doan, ibilbidea ordaintzen da |

## Ustiapena

Gaur egun, Semitan enpresak ustiatzen du sarea.

### Flota

Sarean 42 ibilgailuk egiten dute lan guztira.
| Eraikitzailea | Eredua | Zenbakia | Urtea | Luzera (m) | Garaiera (m) | Edukiera | Ateak | Lineak |
| Mercedes-Benz | Citaro G | 20 | 2006 | 17,940 | 3,400 | 155 | 4 | |
| Hess | lighTram | 22 | 2018-2019 | 24,500 | 3,500 | 200 | 4 | |

### Tarifak

Sarearen tarifikazioa Nantesko beste garraiobideen berdina da, eta garraio-titulu berberekin dago eskuragarri.
| Ustekabeko txartelak | Ustekabeko txartelak | Ustekabeko txartelak | Aldi baterako abonamenduak | Aldi baterako abonamenduak | Aldi baterako abonamenduak |
| Txartela | Deskripzioa | Prezioa | Abonamendua | Deskripzioa | Prezioa |
| Ticket 1h | Ordubeteko txartel mugagabea | 1,70 € | Billet mensuel (-18) | Hilabeteko txartel mugagabea | 24,80 € |
| Ticket 1h (bus) | Ordubeteko txartel mugagabea autobusan | 2,00 € | Billet mensuel (-26) | Hilabeteko txartel mugagabea | 32,80 € |
| 10 tickets 1h | Ordubeteko 10 txartel mugagabeak | 15,60 € | Billet mensuel (+26) | Hilabeteko txartel mugagabea | 55,20 € |
| Navette aéroport | Aireportuko anezkako txartel bakarra | 9,00 € | Formule illimitée (-18) | Urtebeteko txartel mugagabea | 210,40 € |
| Groupe scolaire | Eskola taldeko txartel berezia | 9,50 € | Formule illimitée (-26) | Urtebeteko txartel mugagabea | 224,00 € |
| Ticket 24h | Egun bateko txartel mugagabea | 5,80 € | Formule illimitée (+26) | Urtebeteko txartel mugagabea | 492,80 € |
| Ticket 24h / 4 prs. | Egun bateko txartel mugagabea (4 pertsona) | 10,00 € | Formule illimitée (+60) | Urtebeteko txartel mugagabea | 272,00 € |

## Bidaiariak

| Urtea | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 |
| Bidaiariak (milioika) | 0,15 | 5,3 | 5,8 | 6,4 | 6,6 | 7,1 | 7,5 | 8,7 | 8,8 | 8,7 | 8,9 | 9,5 | 9,8 | 9,3 |

## Etorkizuna

Aurreikusita dago linea Vertoura luzatzea eta linea berrantolatzea Gare Sud geltokian.

## Irudiak

* Autobus bat Porte de Vertoun
* Beaulieu geltokia
* Autobus bat Foch-Cahédralen
* Sareko azpiegitura
* Autobus bat Foch-Cahédralen

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Lekualdaketak Nantesen hegoaldea berrikusten ari dira.. 2007-01-11 (Noiz kontsultatua: 2021-06-21).
* ↑ «INFOTRANSPORTS - 2005ean gertatu zen.» infotransports.free.fr (Noiz kontsultatua: 2021-06-21).
* ↑ (Frantsesez) Webmaster. «Busway Nantesarra bezala» Semitan - Transporter. Progresser. Partager. (Noiz kontsultatua: 2021-06-21).
* ↑ (Frantsesez) transporturbain. (2019-06-26). «BHNS: zein aplikazio?» transporturbain.canalblog.com (Noiz kontsultatua: 2021-06-21).
* ↑ Autobus Hess Bi-artikulatua Nantesen.. (Noiz kontsultatua: 2021-06-21).
* ↑ (Frantsesez) Ville de Nantes, Nantes Métropole. «5 iragarki indartsu garraio publiko nanterako» metropole.nantes.fr (Noiz kontsultatua: 2021-06-21).
* ↑ (Frantsesez) «Nantes: tren geltokia eta Hangar à Bananes artean, C5 linea busway linea bihurtu da ostegun honetan.» actu.fr (Noiz kontsultatua: 2021-06-21).
* ↑ (Frantsesez) «Autobusak eta tranbiak Nantesen: Tan enpresak bere sarrera desmuntatzen du, ordutegi berriak astelehenean, azaroaren 2an.» actu.fr (Noiz kontsultatua: 2021-06-21).
* ↑ (Frantsesez) «Nantes Metropolako aparkaleku disuasorioak» nantesmetropole.opendatasoft.com (Noiz kontsultatua: 2021-06-20).
* ↑ (Frantsesez) Webmaster. «Zenbaki giltzarriak» Semitan - Transporter. Progresser. Partager. (Noiz kontsultatua: 2021-06-20).
* ↑ «OMNIBUS NANTES - Ibilgailuak» omnibus-nantes.fr (Noiz kontsultatua: 2021-06-21).
* ↑ (Frantsesez) Webmaster. «Tarifa guztiak» Tan - Ma vie sans arrêt (Noiz kontsultatua: 2021-06-20).

## Ikus, gainera

* Nantes
* Igarotze azkarreko autobusa
* Nantesko garraiobideak

## Kanpo estekak

* Nantesko igarotze azkarreko autobusaren webgune ofiziala
* Datuak: Q2928801
* Multimedia: TAN Nantes Busway / Q2928801