OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zaldun Iluna

Zaldun Iluna (ingelesez: The Dark Knight) 2008ko Christopher Nolan estatubatuar zinema zuzendariaren superheroi filma bat da. DC Comics komikietxeko Batman superheroiaren komikietan oinarritua dago. Bertan, Christian Bale, Michael Caine, Heath Ledger, Gary Oldman, Aaron Eckhart, Maggie Gyllenhaal eta Morgan Freeman aktoreek anteztu zuten.
2005eko Batman Begins filmaren jarraipena da, 2012an The Dark Knight Rises (2012) filmak jarraitu zion. Bestalde, Heath Ledger aktorearen azken filma izan zen, bertan burututako Joker pertsonaiaren antzezpena bereziki goiraipatua izan zelarik.
Filmak Oscar Sarietarako 8 izendapen jaso zituen, 2 irabazi zituelarik: Soinu edizio onenaren Oscar Saria (Richard King) eta Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Heath Ledger, hil ondorenean).

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Batman (Christian Bale) krimenaren aurkako borrokara itzuli da. Jim Gordon (Gary Oldman) tenientea eta Harvey Dent (Aaron Eckhart) barrutiko fiskalaren laguntzaz, Batmanek Gotham hiriko krimen antolatua desagertarazteko helburua du. Hirukotea eraginkorra dela frogatzen da, baina bapatean Joker (Heath Ledger) agertuko da, hiritarren artean nahasmena eta izua eragingo duen kriminal berria.

## Aktoreak

| Aktorea | Pertsonaia |
| Christian Bale | Bruce Wayne/Batman |
| Heath Ledger | Joker |
| Aaron Eckhart | Harvey Dent fiskala |
| Michael Caine | Alfred Pennyworth |
| Maggie Gyllenhaal | Rachel Dawes |
| Gary Oldman | Tinent Jim Gordon |
| Morgan Freeman | Lucius Fox |
| Eric Roberts | Sal Maroni |
| Chin Han | Lau |
| Colin McFarlane | Gillian B. Loeb |
| Cillian Murphy | Jonathan Crane doktorea/ Scarecrow |

## Kanpo estekak

* The Dark Knight filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q163872
* Multimedia: The Dark Knight / Q163872
* ↑ «https://twitter.com/eencodings/status/1461370689043193864» Twitter (Noiz kontsultatua: 2021-11-18).
# Zaldunen hondartza

Zaldunen hondartza :
| Ezaugarri orokorrak: ||
| - Kokalekua | Angelu (Lapurdi) |
| - Luzera | ? m |
| - Batez besteko zabalera | ? m |
| - Betetasun maila | Handia |
| - Urbanizatze maila | Hirikoa |
| - Pasealekua | Bai |
| Hondartza mota: ||
| - Hondar mota | Xehea |
| - Bainuaren egoera | Lekuaren arabera |
| - Hondartza nudista | Bai |
| Kirolak: |
| - Surfa egiteko | Bai |
| - Urpekaritza | Bai |
| - Besterik | {{{beste kirolik}}} |
| Ingurumena: ||
| - Landaredia | Bai |
| - Eremu babestua | Bai ([[{{{babestua}}}]]) |
| - Bandera urdina | Bai |
| Segurtasuna: ||
| - Arrisku seinaleak | Bai |
| - Hondartzaina | Bai |
| - Udaltzaingoa | Bai |
| - Sorosle taldea | Bai |
| Sarbideak: |
| - Elbarrientzat | Bai |
| - Sarbide mota | Oinez |
| - Sarbide seinaleztatua | Bai |
| Bestelako informazioa: |
| - Taberna kopurua | {{{taberna kopurua}}} |
| - Kanpina | Bai |
| - Herrigunerako distantzia | 0 m |
Zaldunen hondartza Angeluko hamaika hondartzetako bat da.
Barrako hondartzaren ondoan kokaturik, bertan surf txapelketa asko egiten dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ EODA. Biarritz (Baiona-Angelu-Biarritz). Euskaltzaindia.
* ↑ Angeluko Udala. Plage des Cavaliers. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25473981
# Zaldunen Krak

Zaldunen Krak (kʁak de ʃəvaˈlje; arabieraz: قلعة الحصن Qalʿat al-Ḥuṣn) Sirian dagoen gurutzatuen gaztelua da, Homsetik 40 kilometrora eta hobekien kontserbatzen direnetako bat. Lehendabizikoz kurduek XI. mendean eratu eta Hisn al Akrad ("Kurduen gaztelua") izena eman zioten. 1142an Raimundo II.a Tripoliko kondeak zaldun ostalariei eman zien: haiek 1271ra arte beren eskuetan mantendu zuten.
Zaldunek gaztelua sendotzeko lanak 1140ko hamarkadan hasi zituzten eta 1170ean lurrikara batek gazteluari kalte egin zionean jadanik bukatuta zeuden. Zaldunek Lehenengo Gurutzadan Tripoliko Konderriko muga babestea zuten helburu eta gotorleku hura gune estrategiko nagusi bilakatu zen. XIII. mendean zabaldua, une gorenean 2.000 lagun inguruko goarnizioa izan zuen. 1271n Baibars I.a sultan mamelukoak 36 eguneko setioaren ondoren hartu zuen.
1933an Frantziako Gobernuak zaharberritzeari ekin zion. 1946an Siriak independentzia aldarrikatu zuenean, Libanoko mugatik gertu geratu zen. 2006an, UNESCOk Qalat Salah El-Din zitadelarekin gizateriaren ondaren izendatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q177549
* Multimedia: Krak des Chevaliers / Q177549
# Zalduntza liburu

Zalduntza liburuak prosazko literatura genero bat da, ospe eta arrakasta handikoa Erdi Aroaren amaieran eta Pizkunde hasieran Europako aristokraten artean.
Literatura genero honen parodia bat egin zuen Cervantesek Kixotea idatzi zuenean, garai hartan dagoeneko modaz iragana baitzegoen. Azken jatorrizko liburua, Policisne de Boecia, 1602an argitaratu zen, baina zalduntza liburuetako asko XVII. mende osoan zehar berreditatu ziren.

## Ezaugarriak

Honakoak dira bere funtsezko ezaugarriak:
* Lehen mailako fikzioak: gertakariak pertsonaiak baino garrantzitsuagoak dira, arketipikoak eta lauak direnak, eta akzioak ekarri eta eramaten ditu, honek aldatzen edo eraldatzen ez dituelarik, eta pertsonaien psikologiak ere garrantzirik ez duelarik.
* Egitura irekia: abentura amaiezinak, kontaezinbeste balizko jarraipen, hiperbole edo exagerazioaren beharra, anplifikazioa (belaunaldi bakoitzak bere aitaren balentriak, arma ekintzak edo ospea gainditu behar ditu). Heroiak ez dira hiltzen, beti dago bide ireki bat irteera berri baterako. Sinesgarritasun geografiko eta logikoaren erabateko falta. Liburu oso luzeak, elkargurutzatutako abenturenak.
* Ohore, balio edo abentura bilatzea proba ezberdinen bidez: egitura episodiko bat da, non heroiak proba ezberdinak gainditu behar dituen (adibidez "Maitale leialen arkua" igarotzea Amadis de Gaularen kasuan) bere dama merezi izateko, jauregi bat sorginkeriatik libratzeko edo bere garaiko zaldunik hoberenarentzat gordea dagoen ohoreren bat lortzeko. Ia beti, zaldunaren motibazio nagusiak ospea eta maitasuna dira.
* Zaldunaren bere damarekiko maitasunaren idealizazioa: maitasun gortetarra, dama zerbitzatzea, idolatria masokista, ezkontzaz kanpo harreman sexualak seme ilegitimoekin, baina beti ezkontzen amaitzen dute.
* Indarkeria loriatua: arma ekintzekin irabazitako balio pertsonala, banakako borroka ospea lortzeko, balio altuagoak moralitate altuagoa, jaianak (harroak) izan ezik; zaldun guduak, ordaliak, dueluak, guduak munstro eta erraldoiekin. Kontrapuntu bezala, maitasun masokismoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1159457
* Multimedia: Chivalric romances / Q1159457
# …And Justice for All (abestia)

…And Justice for All (euskaraz …Eta Justizia Denontzat) 1988an …And Justice for All diskoaren barnean thrash eta heavy metal musika jotzen duen Metallica estatubatuar taldeak kaleratu zuen abestia da.
Abestiaren musika eta hitzak James Hetfield, Lars Ulrich eta Kirk Hammettek moldatu zituzten.

## Kanpo estekak

* Metallica taldearen "…And Justice for All" abestiaren bideoklipa entzungai eta ikusgai (Ingelesez)
* Datuak: Q426003
# Șamșud

Șamșud Errumaniako udalerri bat da, Sălaj konderrian. 1.785 biztanle ditu, 29,23 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Șamșud $^{(en)}$ Valea Pomilor $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12712945
# Șag

Șag Errumaniako udalerri bat da, Timiș konderrian. 5.303 biztanle ditu, 50,8 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Șag $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12170969
# ǀAi-ǀAis/Richtersveld Mugaz Gaindiko Parkea

ǀAi-ǀAis/Richtersveld Mugaz Gaindiko Parkea (ingelesez: ǀAi-ǀAis/Richtersveld Transfrontier Park) Hegoafrika eta Namibia herrialdeen arteko mugaren bi aldeetan dagoen bakearen parkea da. 2003. urtean sortu zuten, Namibiako ǀAi-ǀAis Hot Springs ehiza-erreserbak eta Hegoafrikako Richtersveld Parke Nazionala bilduz. Guztira 6.045 km2 ditu eta Fish ibaiko arroila du bere barnean. Nama herriko artzain nomadak bertan bizi dira.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PeaceParks.Org. Ai-Ais/Richtersveld Transfrontier Park. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q394755
* Multimedia: Ai-Ais/Richtersveld Transfrontier Park / Q394755
# ǁKaras (eskualdea)

ǁKaras (/ᵏǁʰa.ɾas/ ahoskatua, klaska albokari hobikari erabiliz; lehen Karas, klaskarik gabe, deitua) Namibiako hamalau eskualdeetako bat da. Keetmanshoop da bere hiriburua. "ǁKharas" Namibian eta Botswanan endemikoa den aloe baten namerazko izena da, herrialdeko landarerik ezagunena dena.
Natur aberastasun handiko eskualdea da, bai barrualdean, bai kostaldean. Ibai-diamanteen munduko erreserbarik handienak ditu. Egonkortasun soziopolitikoa, kriminalitate-tasa txikia eta tokiko, eskualdeko eta atzerriko merkatuetarako sarbidea ematen duten azpiegitura onak ditu.
Eskualde honetan abeletxe txikiak daude nagusiki, batez ere ardiak edo ahuntzak. Garrantzi handia hartu dute Naute presan eta Orange ibaian zehar ureztatutako ehiza-aziendak eta etxaldeak.
Eskualdearen ezaugarri dira Lüderitzeko portua eta bertako arrantza eta ontzigintzako industria; diamanteen eremuak kostaldean zehar, Oranjemund gune nagusia izanik; erauzketa- eta meatzaritza-enpresak Namibiako hegoaldean (Klein Karas eta Rosh Pinah eremuak); Kudu gas-eremua, Ozeano Atlantikoan, eta eskala txikiko industriak Lüderitzen eta Keetmanshoopen.
Eremuaren hazkunde ekonomikoaren potentziala handia da, baina garapen orokorreko politika intentsiboa behar du. Gobernu zentralarentzat zergak sortzen dituen eremua da, batez ere diamantearen meatzaritzatik datozenak.

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) citypopulation.de

## Kanpo estekak

* Datuak: Q573467
* Multimedia: Karas / Q573467
# Șagu

Șagu Errumaniako udalerri bat da, Arad konderrian. 3.863 biztanle ditu, 102,66 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Șagu $^{(en)}$ Cruceni $^{(en)}$ Firiteaz $^{(en)}$ Fiscut $^{(en)}$ Hunedoara Timișană $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5063328
* Multimedia: Șagu, Arad / Q5063328
# William Penn

William Penn (Berkshire, 1644ko urriaren 14a - Londres, 1718ko uztailaren 17a) enpresari, filosofo, kuakero eta Pennsylvaniako probintzia sortu zuen ingelesa izan zen. Demokrazia eta erlijio askatasunaren aldekoa, Lenape indiarrekin erlazio onak izan zituen. Bere agindupean, Filadelfia hiria diseinatu eta garatu zuten.
* Datuak: Q209152
* Multimedia: William Penn / Q209152
# William Peter Blatty

William Peter Blatty (New York, 1928ko urtarrilaren 7a - Bethesda, Maryland, 2017ko urtarrilaren 12a) estatubatuar idazle, zinema zuzendari eta ekoizlea izan zen. New Yorken jaio zen, Libanoko emigrante katolikoen semea. Literatura ingelesa ikasi zuen Georgetown Unibertsitatean. Bere eleberri ezagunena The Exorcist da, 1971koa. Izen bereko filmerako gidoia idatzi zuen, eta 1973ko Oscar saria jaso zuen. The Exorcist III sekela ere idatzi eta zuzendu zuen.

## Bibliografia
### Eleberriak

* Which Way to Mecca, Jack? (1959)
* John Goldfarb, Please Come Home! (1963)
* I, Billy Shakespeare (1965)
* Twinkle, Twinkle, "Killer" Kane (1966)
* The Exorcist (1971)
* The Ninth Configuration (1978)
* Legion (1983)
* Demons Five, Exorcists Nothing: A Fable (1996)
* Elsewhere (2009)
* Dimiter (2010)
* The Exorcist for the 21st Century (2016)

### Autobiografia

* I'll Tell Them I Remember You (1974)

### Ez-fikziozkoak

* The Exorcist': From Novel to Screen (1974)
* If There Were Demons Then Perhaps There Were Angels: William Peter Blatty's Own Story of the Exorcist (2001)
* Finding Peter: A True Story of The Hand of Providence and Evidence of Life After Death (2015)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q540784
* Multimedia: William Peter Blatty / Q540784
# William P. Murphy

William Parry Murphy (Stoughton, Wisconsin, 1892ko otsailaren 6a - Brookline, Massachusetts, 1987ko urriaren 9a) estatubatuar sendagilea izan zen. 1934ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen George Hoyt Whipple eta George Minotekin batera anemia perniziosoari buruz egindako lanengatik.
Gaztetan Oregonera joan zen bizitzera. Medikuntza ikasi zuen Oregongo Unibertsitatean eta Harvardeko Unibertsitatean amaitu zituen ikasketak.
Bere esperimentuetan txakurrei odola bota zien anemia eragiteko eta gero anemia sendatzeko elikatu zituen. Aurkitu zuen gibela kontsumitzea zela erremediorik eraginkorrena. Minot eta Whipplek substantzia sendagarria isolatu zuten. Ondoren, kimikoek B12 bitamina isolatu ahal izan zuten.
* Datuak: Q80323
* Multimedia: William P. Murphy / Q80323
# William Pearse

William J. "Willie" Pearse (irlanderaz: Liam Mac Piarais, Dublin, Kilmainham Gaol, 1881eko azaroaren 15a - 1916ko maiatzaren 4a, Kilmainham Gaol, Dublin) irlandar errepublikar bat izan zen.
Patrick Pearse anaiarekin batera Irlandar Boluntarioak errepublikar erakundeko kidea izan zen.
1916ko Irlandako Pazko Matxinadako buruzagietako bat izan zenez, britainiar soldaduek atxilotu eta 1916ko maiatzaren 4ean Dublingo Kilmainham Gaol espetxean fusilatu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3291481
* Multimedia: Willie Pearse / Q3291481
# William Petersen

William Louis Petersen (1953ko otsailaren 21a, Evanston, Illinois) estatubatuar zinema, telebista eta antzerkiko aktore eta ekoizle bat da. Nagusiki CSI: Crime Scene Investigation (2000-2009) telesail ospetsuko protagonista den Gilbert "Gil" Grissom doktorea eta To Live and Die in L.A. (1985) filma antzezteagatik ezaguna da. Antzeztutako beste film nabarmenen artean honakoak daude: To Live and Die in L.A. (1985), Manhunter (1986), Young Guns II (1990), Fear (1996) eta Seeking a Friend for the End of the World (2012).

## Euskal Herrian

Behin, Idaho estatuko Boise hiriko Bishop Kelly High School institutuan graduatu ondoren sorterria utzi zuen. 1974an, Joanne Brady emaztearekin batera Euskal Herrian bizitzen jarri eta bertan aktore ikastaroak jaso zituen. Oñatiko Unibertsitatean ikasten egon eta euskara eta Euskal Herriko kulturari buruzko jakinmina piztu zitzaizkien, ondorioz, 1975ean Gipuzkoako Arrasate udalerrian bere alaba jaio eta gurasoek Maite Nerea euskal izena ipini zioten.

## Filmografia
### Zinema

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharrak |
| 1981 | Thief | Katz & Jammer Bartender | |
| 1985 | To Live and Die in L.A | Richard Chance | |
| 1986 | Manhunter | Will Graham | |
| 1987 | Amazing Grace and Chuck | Russell | |
| 1989 | Cousins | Tom | |
| 1990 | Young Guns II | Pat Garrett | |
| 1992 | Hard Promises | Joey | Baita ekoizlea ere |
| 1992 | Passed Away | Frank Scanlan | |
| 1995 | In the Kingdom of the Blind, the Man with One Eye is King | Tony C. | |
| 1996 | Fear | Steve Walker | |
| 1996 | Mulholland Falls | Jack Flynn, Mafia gizona | Krediturik gabe |
| 1998 | Gunshy | Jake Bridges | |
| 1998 | Kiss the Sky | Jeff | |
| 2000 | The Skulls | Ames Levritt | |
| 2000 | The Contender | Jack Hathaway | |
| 2011 | Detachment | Sarge | |
| 2012 | Seeking a Friend for the End of the World | Glenn | |

### Telebista

| Urtea | Telesaila/Telefilma | Pertsonaia | Oharrak |
| 1986 | The Twilight Zone | Edward Sayers | Atala: "Need to Know" |
| 1987 | Long Gone | Cecil Cantrell | Telefilma |
| 1990 | The Kennedys of Massachusetts | Joseph P. Kennedy | Telesail laburra |
| 1992 | Keep the Change | Joe Starling | Telefilma |
| 1993 | Curacao | Stephen Guerin | Telefilma |
| 1993 | Return to Lonesome Dove | Gideon Walker | 3 atal |
| 1995 | Fallen Angels | George | Atala: "Good Housekeeping" |
| 1996 | The Beast | Whip Dalton | Telefilma |
| 1997 | 12 Angry Men | Juror #12 | Telefilma |
| 1998 | The Staircase | Joad | Telefilma |
| 1998 | The Rat Pack | John F. Kennedy | Telefilma |
| 2000–2009 2011–2013 2015 | CSI: Crime Scene Investigation | Gil Grissom | 196 atal |
| 2001 | Haven | Jackson Connolly | Telefilma |
| 2007 | Without a Trace | Gil Grissom | Atala: "Where and Why?" |
| 2013 | Blue | Mitch | Atala: "Hard Time" |
| 2015 | Manhattan | Emmett Darrow koronela | 10 atal |

## Erreferentziak

* ↑ Gil Grissom (C.S.I.) talks and sings in basque language (euskera). William Petersen. Youtube.com (Ingelesez)

## Kanpo loturak

* William Petersen aktorearen IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q311892
* Multimedia: William Petersen / Q311892
# William Parsons

Willam Parsons Rosseko 3. kondea (York, 1800ko ekainaren 17a - Birr gaztelua, 1867ko urriaren 31a) astronomo irlandarra izan zen. Honetaz gain parlamentuko ordezkaria ere izan zen.

## Biografia

Yorken jaio bazen ere txikitan Irlandara etorri zen eta Dublingo Trinity Collegen egin zituen lehenengo ikasketak. Ondoren Oxfordeko Unibertsitatean graduatu zen 1822an matematikari. 1841ean aita hil zenean Irlandako Offalyko konderrian lursail handiak eta Birr gaztelua jaso zituen.
Parlamentuko kide izan zen (1821-1834), 1845ean Lorden Ganberako Irlandar ordezkaria, Londresko Royal Societyko lehendakaria (1848-1854) eta Dublingo Trinity Collegeko kantzilerra (1862–1867).

## Aurkikuntza zientifikoak

Bere aportaziorik handiena Leviathan teleskopioa izan zen, Birr gazteluko lorategian eraikitako zortzi metrotako eta 183 cm-ko diametrodun lenteko teleskopio erraldoia. 1845ean eraiki zuen eta ia bi mendetan munduko handiena izan zen. Teleskopio honi esker hainbat aurkikuntza egin zituen.
Nebulosen azterketan zentratu zen batez ere eta egitura espirala dutela zehaztu zuen, gaur egunb badakigu galaxia kiribilak direla. Hipotesi nebularra ikertu nahi izan zuen. Garai hartan uste zen gasez egindako multzoak zirela eta berak izar eta planetak ere bazirela esan zuen, grabitatearen eraginez elkarrekin mantentzen zirenak. Oriongo Nebulosa zela eta, John Herschelekin eztabaida bizia izan zuen gasez edo izarrez osaturik zeuden erabakitzeko.
# William Petty

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «William Petty (Shelbourneko II. markesa)»
William Petty (1623ko maiatzaren 27a – 1687ko abenduaren 16a) ingeles zientzia-gizon eta filosofoa izan zen, bereziki ezaguna ekonomian egin zituen ekarpenengatik. Laissez faire filosofia ekonomikoaren aldezle izan zen. Estatistikaren aitzindarietako bat ere izan zen, estimazio-metodo sinpleak aplikatuz eta aritmetika politikoa izeneko joeraren abiaraziz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q278699
* Multimedia: William Petty / Q278699
# William P. Gottlieb

William Paul Gottlieb (1917ko urtarrilaren 28-2006ko apirilaren 23) Ameriketako Estatu Batuetako kazetaria eta argazkilari ospetsua. Bere lan ezagunenak jazzaren «Urrezko Garaiaren» irudiak dira, 1930. eta 1940. hamarkadetan.

## Biografia

Gottlieb Lehigh Unibertsitatean matrikulatu zen, 1938an. Ondoren, Washington Post egunkarian lan egin zuen. Egunkari horretan jazzi buruzko zutabea argitaratzen zuen. Une batean egunkariak, argazkilaria oso garesti ateratzen zela eta, kendu zuen. Orduan Gottliebek argazki-kamera erosi zuen eta bere zutabean argazki propioak argitaratzen hasi zen.
Bigarren Mundu Gerra ondoren Down Beat aldizkarian lan egin zuen, jazzi buruzko garrantzitsuena. Beste aldizkarietan ere kolaboratu zuen, besteak beste, Record Changer, Saturday Review eta Collier's.
Hauek izan ziren erabili zituen kamerak: Speed Graphic, Graflex eta Rolleiflex.
Hil ondoren, bere nahia jarraituz, bere lanak jabari publikoan gelditu ziren.

## Argitalpenak

* Gottlieb, William P. The golden age of jazz: on-location portraits, in words and pictures, of more than 200 outstanding musicians from the late '30s through the '40s. New York: Simon and Schuster, c. 1979. ISBN 0671243756 ISBN 0671247301

## Argazkien protagonistak

William Paul Gottliebek jazzaren «Urrezko Garaiaren» irudi asko egin zituen. Haien protagonistak mundu horren benetako izarrak izan ziren: Louis Armstrong, Duke Ellington, Charlie Parker, Billie Holiday, Dizzy Gillespie, Earl Hines, Jo Stafford, Thelonious Monk, Stan Kenton, Ray McKinley, Benny Goodman, Coleman Hawkins, Louis Jordan, Ella Fitzgerald, Benny Carter.

## Iruditegia

* Ahmet Ertegün, Duke Ellington, William P. Gottlieb, Nesuhi Ertegün, Dave Stuart eta emakume ezezagun bat, William P. Gottlieben etxean, Marylanden. Argazkilaria Delia Potofsky Gottlieb izan zen.
* Sy Oliver Gottlieben argazkian, 1946ko irailean.
* Sarah Vaughan, 1946an.
* Charlie's Tavern, New York, 1946-1948 artean.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.nytimes.com/2006/04/25/arts/william-gottlieb-89-jazz-photographer-is-dead.html
* ↑ Ficha. Virginiako Unibertsitatea.
* ↑ http://teachinghistory.org/history-content/website-reviews/14828 Ficha. Teachinghistory.org.

## Kanpo loturak

* (Ingelesez): William P. Gottlieb Collection Ameriketako Estatu Batuetako Kongresuaren Liburutegian.
* Datuak: Q622278
* Multimedia: William P. Gottlieb / Q622278
# William Pars

William Pars (Londres 1742ko otsailaren 28a - Erroma, 1782). Ingalaterrako erretratuen eta paisaien margolaria eta ilustratzailea izan zen.

## Bizitza eta lanak

London-en jaioa, burdin grabatzaile baten semea. Ikasketak St. Martin´s Lane Academy-ko Shipley-ren marrazki eskolan egin zituen baita Duke Richmond's Gallery-n ere. 17 urte zituela, 1761 urtean, Incorporated Society of Artis-en, erretratu eta miniaturak erakusketa batean parte hartu egin zuen eta horrela 1763 Society of Artists-eko kide egin zuten. 1764 urtean Society of Arts-en historiko margolan baten sari modura domina bat jaso zuen.
1764 urteko ekainean, Dilettanti Society-k antolatuta, Richard Chandler eta Nicholas Revett-ekin batera, Greziarako bidaiara joan zen. Bidaia honen emaitza 'Ionian Antiquies' (4 liburuki) izan zen, Pars-ek eginiko marrazkiekin hain zuzen ere.
1766 urteko abenduaren 2an Pars Ingalaterrara itzuli zen eta hortik lasterrera Henry Templerekin Suitzara marrazketak egitera joan zen, baita Tirol eta Erromara ere. 1769 urtean Royal Academy-ko lehen erakusketan Greziako zazpi irudi aurkeztu zituen. Elkargo horretan 1770 urtean bazkide izendatu zuten eta ondorengo urtean Europa inguruko beste zortzi irudi egin zituen, Tyrol eta Suitzakoan batez ere, baita erretratu bat ere. Akademia horretako erakusketetan aldian-aldian eta batez ere erretratuak aurkeztu zituen 1776 urtera arte.

## Erreferentziak

* ↑ Lee, Sidney, ed. (1895).
* ↑ Litekeena Richmond Etxea, Whitehall, London.
* ↑ Ionian Antiquies (Moby´s Newt Ltd.

## Ikus, gainera

* James Stuart (1713-1788). Pars-ek bezala, Nikolas Revett gidatuak Greziako zaharkinak irudikatu zituen.

## Kanpo estekak

* William Pars online (ArtCyclopedia)
* Biografia (handprint.com - scroll down page)
* Biografia eta lanak ("Artearen Historia")
* William Pars, Sepulchral Monumentu at Mylasa
* San Pedro Erroma (1770s Pintura - V&A)
* Datuak: Q8016608
* Multimedia: William Pars / Q8016608
# William Petty (Shelburneko II. markesa)

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «William Petty»
William Petty Fitzmaurice, Lansdowneko I. markesa, Shelburneko II. markesa eta Wycombe II. baroia (Dublin, 1737ko maiatzaren 2a - Westminster, 1805eko maiatzaren 7a) Whig alderdiko politikari britainiarra izan zen. Erresuma Batuko lehen ministroa izan zen 1782tik 1783ra.
Irlandan jaio eta hezi zen. Oxfordeko Unibertsitatean ikasi ondoren, armadan sartu zen eta Zazpi Urteko Gerran parte hartu zuen. Gerrako bere jardunari esker, Jurgi III.a Erresuma Batukoaren laguntzaile izendatu zuten. 1760an Parlamentuan sartu zen eta 1761ean Lorden Ganberan. 1763an George Grenvilleren gobernuan sartu zen eta Pitt "Zaharra"ren gobernuan ere egon zen.
1782an Rockingham lehen ministroa hil zen eta Petty bere oinordekoa izan zen. Boterean egon zen urtean, bake-akordioa lortu zuen Estatu Batuetako independentistekin. 1783an oposizioak dimisioa eman zuen.
* Datuak: Q312573
* Multimedia: William Petty, 2nd Earl of Shelburne / Q312573