OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Karpin Abentura

Karpin Fauna (lehen Karpin Abentura) Karrantzako Biañez auzoan dagoen zentroa da. Bertan arrazoi ezberdinengatik libre bizi ezin den fauna basatia jasotzen da. Besteak beste, otsoak, hartz arreak, igarabak, orkatzak, makakoak eta hegazti harrapariak. Zentroak 20 hektarea ditu eta gunea bisitariei zabalduta dago. Hain zuzen ere, fundazio batek uztiatzen du zentroa, bisitarien sarrerekin jasotako baliabide ekonomikoak animalien zainketarako erabiliz.
Babesean hartutako animaliez gain, badu adintxikikoei bereziki zuzendutako gune tematiko bat: dinosauroen harana eta piztien lorategia hain zuzen ere.

## Zentroaren helburua

Karpin Faunan babesean hartutako animaliak gizakiak eragindako egoera kaltegarrien ondorioz ezin dira libre bizi. Hala nola, trafiko ilegala jatorri dutenak, maskota abandonatuak, gatibutzan jaiotakoak, tirokatuak eta orokorrean sufrimendua pairatutako animaliak jaso egiten dira. Babes zentroan ez da animaliekin inolako ikuskizunik egiten eta gatibutzan jaiotako animaliak ez ugaritzearren, bertan bizi direnek ezin dute ugaldu.
Karpin Faunaren helburu nagusia, babesean hartutako animaliek bertan harrera izan arte zeukaten bizi egoera txarrak eten eta bizitza osorako ahalik eta baldintza duinenak eskaintzea da. Modu berean ingurumenaren arloko hezkuntza eta sentsibilizazioa sustatzea du helburu, fauna babestearekin, errespetuarekin eta espezieen biodibertsitatearekin zerikusia duten gaietan. Ikastetxeak bertara joan eta bisita gidatuak egiteko aukera daukate ikasleen ingurumenarekiko sentsibilizazioa sustatzearren.
Karpin Faunak helburu didaktikoa du ere: espezieen eboluzioaren kontzeptua lantzea eta sortu zenetik gaur egunera arte Lur planetak izandako bilakaera aztertzea. Era atsegin eta dibertigarrian egiten du lan hori, baina baita zorroztasun handiz ere. Bisitan parkeko eremu guztiak ezagutu daitezke: “Animalia”, Terrasauro, Gastornisland, Chavarri Jauregia, Dinotxiki eta erakusketa-aretoak.
“Animalia” atalean, Karpin Faunan bizi diren animaliei buruzko gauza gehiago ikas daiteke, espezie bakoitzaren inguruko informazio zehatza ematen duten fitxak erabiliz: habitata, elikadura, ugaltze-aldia eta abar. Gainera, zentroa bisitatzean, inguruetako argazki interesgarriak ateratzea posible da.

## Kokapena

Karpin Fauna inguru paregabe batean dago, eta Kantauriko ibilbideko kultur, hezkuntza eta aisialdi eskaintza zabalaren osagaietako bat da.
Tren edo autobusez: Hara joateko garraiobide publikoa oso urri da, baina autobusa edo trenarekin gerturatzea posiblea da.
* FEVEko Bilbo-Santander trena. Karrantzako geltokia
* Bizkaibuseko Bilbo-Balmaseda-Karrantza autobusa
Errepidez:
* Laredotik: Kostaldetik: A-8 (Colindres-Burgos irteera) eta N-629 lasterbide berria. Bidaiaren iraupena: 65 minutu Bilbotik.
* Bilbotik :BI-630 errepidea. Bidaiaren iraupena: 60 minutu Bilbotik.

## Erreferentziak

* ↑ Eusko Jaurlaritza. Karpin Abentura Parke Ekologikoa. www.turismoa.euskadi.net.
* ↑ Enkartur. Karpin Abentura. .

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q12261334
# Karpinskiy (kraterra)

Karpinskiy kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ01 lau-angelukoan dago. 91,4 kilometroko diametroa du. Izena Alexander Karpinskyren omenez darama.
Zentrokidea da hegoaldeko ertzean dagoen formazio handiago eta zaharragoarekin. Ertz konbinatu horrek barne-pareta handiagoa eta zabalagoa ematen dio Karpinskiyri hegoaldeko aurpegian. Iparraldean Milankovic eta Ricco krater bikoitzaren eraketa dago, Karpinskiy duen krater handiaren iparraldea zeharkatzen duena. Karpinskiytik hego-ekialdera Schjellerup krater txikiagoa dago.

## Krater sateliteak

Krater sateliteak krater nagusitik hurbil dauden krater txikiak dira, eta krater horren izen bera hartzen dute letra larri osagarri batekin (baita horien eraketa krater nagusiaren eraketatik independentea bada ere). Konbentzioz, egitura horiek ilargi-mapetan identifikatzen dira, eta dagokien letra krater nagusitik hurbilen dagoen ertzaren erdian kokatzen da.
| Krater sateliteak | Karpinskiy Koordenatua, Diametroa J 71°30′N 175°06′E﻿ / ﻿71.5°N 175.1°E﻿ / 71.5; 175.1﻿ (Karpinskiy J) 25 km |

## Erreferentziak

* (Ingelesez) (WGPSN), IAU Working Group for Planetary System Nomenclature. (2013ko otsailaren 13a). Gazetteer of Planetary Nomenclature. 1:1 Million-Scale Maps of the Moon. Nazioarteko Astronomia Elkartea / USGS.
* (Ingelesez) Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* (Ingelesez) Blue, Jennifer. (25 de julio de 2007). Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS.
* (Ingelesez) Bussey, B.; Spudis, P.. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2.
* (Ingelesez) Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C.. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers ISBN 0-936389-27-3..
* (Ingelesez) McDowell, Jonathan. (15 de julio de 2007). Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report.
* (Ingelesez) Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B.. (1971). Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU. , 136 or..
* (Ingelesez) Moore, Patrick. (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co ISBN 0-304-35469-4.
* (Ingelesez) Price, Fred W.. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press ISBN 0521335000..
* (Ingelesez) Rükl, Antonín. (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books ISBN 0-913135-17-8.
* (Ingelesez) Webb, Rev. T. W.. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6ª edición revisada. Dover ISBN 0-486-20917-2.
* (Ingelesez) Whitaker, Ewen A.. (2003). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press 978-0-521-54414-6.
* (Ingelesez) Wlasuk, Peter T.. (2000). Observing the Moon. Springer ISBN 1-85233-193-3.
* (Ingelesez) Lunar Impact Crater Database. Lunar and Planetary Institute (USRA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6373308
* Multimedia: Karpinskiy (lunar crater) / Q6373308
# Karpo

Karpoa eskumuturreko hezurdura osatzen duen zortzi hezurreko taldea da. Bi ilaratan daude, hurbilekoa eta urrunekoa. Lehenengo ilaran, hurbilekoan, kanpotik barrura (erpurutik hatz txikira) honako hezur hauek daude:
* eskafoidea
* ilargi-formakoa (edo semilunarra)
* piramidala
* pisiformea
Azken hau, piramidalaren gainetik dago. Urruneko ilarakoak, ordena berean, honako hauek dira:
* trapezioa
* trapezoidea
* hezur handia
* kako-hezurra (edo untziformea)
Hezur bakoitza, ondoan dituen hezurrekin artikulatzen da. Orotara, karpoak, aurrealdeko aurpegi ahurra eta atzealdeko aurpegi ganbila ditu.
Orotara, zortzi hezur hauek, eskumutur osoa eratzen dute, lauki formakoa. Forma honen ondorioz, bi aurpegi eta lau ertz ditu. Aurrealdeko aurpegia, flexio giharrak eta arteria erradiala pasatzen den kanal antzeko bat da.

## Gaixotasunak

* Tunel karpiarraren sindromea
* Kienböcken gaixotasuna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q232377
* Multimedia: Carpus / Q232377
# Karpin Galicia

Karpin Galicia 2007an sortutako txirrindularitza taldea da. Galiziako lehen talde profesionala da eta babesle nagusia Valery Karpin, futbol jokalari ohia, da. Taldearen zuzendaria Alvaro Pino, txirrindulari ohia, da.

## 2007an taldea osatzen zuten txirrindulariak

| Izena | Jaiotza | Herrialde | 2006ko taldea |
| David Abal | 1986.08.25 | | (lehen urte profesionaletan) |
| Carlos Castaño | 1979.05.07 | | Kaiku |
| Gustavo Domínguez | 1980.10.17 | | Orbea |
| Luis Fernández | 1980.01.19 | | Phonak |
| David García Dapena | 1977.09.30 | | (lehen urte profesionaletan) |
| Santos González | 1973.12.17 | | 3 Molinos - Resort |
| David Herrero | 1979.10.18 | Euskal Herria | Euskaltel-Euskadi |
| Eladio Jiménez | 1976.03.10 | | Comunitat Valenciana |
| Gaizka Lasa | 1982.07.01 | Euskal Herria | (lehen urte profesionaletan) |
| Serafín Martínez | 1984.02.14 | | (lehen urte profesionaletan) |
| Ezequiel Mosquera | 1975.11.19 | | Comunitat Valenciana |
| Juan Francisco Mouron | 1984.02.06 | | (lehen urte profesionaletan) |
| Isidro Nozal | 1977.10.18 | Euskal Herria | Liberty Seguros |
| Gonzalo Rabuñal | 1984.08.01 | | (lehen urte profesionaletan) |
| Enrique Salgueiro | 1982.06.04 | | Spiuk |
| Marcos Serrano | 1972.09.08 | | Liberty Seguros |
| Ramón Troncoso Sobrino | 1981.05.26 | | (lehen urte profesionaletan) |
| Gustavo César Veloso | 1980.01.29 | | Kaiku |
| Eduard Vorganov | 1982.12.01 | - Errusia | Dinamo Moscova |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q253127
* Multimedia: Xacobeo Galicia / Q253127
# Karpinskita

Karpinskita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Karpinskita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ni,Mg)2Si2O5(OH)2(?)}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Karpinskite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Karpoko hezur handi

Hezur handia karpoko hezur taldean dagoen zortzi hezurretako bat da. Capitatum ere deitzen zaio. Eskumuturrean dago, eta bikoitia, hanpatua, laburra eta kubo formakoa da. Hiru zatitan banatzen da: Burua, lepoa eta gorputza. Sei aurpegi ditu, eta, horietatik lau, artikularrak dira.
Karpoko bigarren ilarako hirugarren hezurra da eta eskafoide, trapezoide eta gakodun hezurrekin artikulatzen da. Baita 2., 3. eta 4. metakarpoarekin ere.

## Ikus, gainera

* Hatz

## Kanpo estekak

* Datuak: Q752369
* Multimedia: Capitate bone / Q752369
# Karpetobetoniko (argipena)

Karpetobetoniko hitzak adiera zenbait ditu:
* Iberiar Penintsulan iberoen garaian bizi ziren karpetaniar eda betoniarrei buruzkoa;
* gaitzesgarri moduan, espainiar nazionalismoarekin loturiko ideia, ohitura edo pertsonari buruzkoa.
# John van Loen

Johannes "John" Maria van Loen (1965eko otsailaren 4a - ) Herbehereetako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala

Herbehereetako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1985 | 1 | 0 |
| 1986 | 0 | 0 |
| 1987 | 0 | 0 |
| 1988 | 1 | 0 |
| 1989 | 3 | 1 |
| 1990 | 2 | 0 |
| Guztira | 7 | 1 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1387207
* Multimedia: John van Loen / Q1387207
# John von Neumann

John von Neumann Estatu Batuetako matematikaria izan zen, Hungarian jaioa (Budapest, 1903ko abenduaren 28a - Washington, 1957ko otsailaren 8a). Fisika kuantikoari buruzko ikerketak egin zituen, besteak beste. Bigarren Mundu Gerran hidrogenozko bonba egiten lagundu zuen. Theory of Games and Economic Behavior liburua argitaratu zuen 1944. urtean, O. Morgensternekin batera. Buruko minbiziak jota hil zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik hartu da. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q17455
* Multimedia: John von Neumann / Q17455
# Johnbaumita

Johnbaumita fosfato motako minerala da eta apatita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Johnbaumita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca5(AsO4)3OH}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Johnbaumite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# John the Ripper

John the Ripper pasahitzak argitzeko kriptografiako programa bat da. Indar gordina erabiltzen du, hau da behin eta berriz datu desberdinekin prozedura berari ekiten dio, kasu honetan pasahitzak probatuz. DES zein SHA-1 bezalako zifratze algoritmoak apur ditzake eta beste batzuk ere.
Segurtasun tresna ezaguna da, erabiltzaileen pasahitzak seguruak diren egiaztatzeko ahalbidetzen baitie sistema administratzaileei.
Ezagutzen dituen zifratze motetatik antzeman dezake zein erabiltzen den pasahitza gordetzeko eta pasahitzen probak pertsonaliza daitezke. Ezaugarri hauengatik segurtasun arloan erabiliena bilakatu da.

## Ulertzen dituen algoritmoak

   * Unix-ekoak: DES, MD5 eta blowfish
   * Kerberos
   * Hash LM (Lan Manager), Windows-en erabilitako zifratze prozedura
Kanpoko moduluak erabilita, hauekin ere lan egin dezake:
   * MD4
   * LDAP
   * MySQL
   * eta beste batzuk

## Ezaugarriak

   * Zenbait prozesagailuentzat optimizatua
   * Hainbat sistema eragiletan eta arkitekturatan egikaritzen da
   * Indar gordinezko eta hiztegiko erasoak ditu
   * Software librea da, beraz doakoa eta pertsonalizagarria
   * Hitzak eraikitzeko hizkien heina zehatz daiteke eta baita luzerak ere.
   * Prozesaketa gelditze eta geroago jarraitzea ahalbidetzen du
   * Hiztegian arauak onartzen ditu
   * Programatu daiteke, Unix-en cron-arekin esaterako

## Ikus, gainera

* Buffer gainezkatze
* Exploit
* DoS
* Password Crack
* Hijacking
* Sniffing
* Troyako zaldi
* Birus
* Segurtasun informatiko

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Kriptopolis Webgunea
* Datuak: Q1702258
# Johninnesita

Johninnesita silikato motako minerala da eta deerite-howieita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Johninnesita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na2Mn2+9Mg7(OH)8[AsO4]2[Si6O17]2}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Johninnesite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# John van den Akker

John van den Akker (Veldhoven, 1966ko maiatzaren 30a) Herbehereetako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa

1986
* Omloop der Kempen
1987
* 2. Omloop der Kempenean
1990
* Murtziako Itzuliko etapa bat
* Étoile de Bessègeseko etapa bat
* 3. Paris-Camemberten
1992
* 2. Luxenburgoko Tourrean
1994
* Volta Limburg Classic
1997
* 2. Olympia's Tourrean eta etapa bat
1998
* Olympia's Tourreko etapa bat
* 4. Volta Limburg Classicean

## Kanpo estekak

John van den Akker - ProCyclingStats
* Datuak: Q2492155
# Johnbaumita-M

Johnbaumita-M fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Johnbaumita-M fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca5(AsO4)3OH}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Johnbaumite-M: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3809694
# Jumpei Saito

Jumpei Saito (japonieraz: 斎藤 純平, 1992ko abenduaren 27a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Blaublitz Akita.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23666632
# Jump River (Wisconsin)

Jump River Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Taylor konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 53 biztanle ditu, 0,964015 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Taylor konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11686876
* Multimedia: Jump River (CDP), Wisconsin / Q11686876
# Jump Up!

Jump Up! Elton John abeslari britainiarrak 1982an plazaratu zuen estudioko diskoaren izenburua da. The Rocket Record Company konpainiak plazaratu zuen, Estatu Batuetan eta Kanadan izan ezik; herrialde horietan Geffen Records izan zen.

## Ezaugarriak

Hau izan zen artistaren 16. albuma. Gehien zabaldu ziren abestiak "Blue Eyes" eta "Empty Garden (Hey Hey Johnny)", azken hau John Lennoni eskainitako omenaldia.

## Abestien zerrenda

* Egileak: Elton John & Bernie Taupin, markatuta dagoena izan ezik.

### A aldea

* "Dear John" – 3:28 (Elton John, Gary Osborne)
* "Spiteful Child" – 4:11
* "Ball and Chain" – 3:27 (John, Osborne)
* "Legal Boys" – 3:08 (John, Tim Rice)
* "I Am Your Robot" – 4:42
* "Blue Eyes" – 3:25 (John, Osborne)

### B aldea

* "Empty Garden (Hey Hey Johnny)" – 5:05
* "Princess" – 5:00 (John, Osborne)
* "Where Have All the Good Times Gone" – 4:02
* "All Quiet on the Western Front" – 6:00

## Erreferentziak

* ↑ https://www.allmusic.com/album/jump-up%21-mw0000678851

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1753142
# Jumpei Arai

Jumpei Arai (japonieraz: 新井 純平, 1989ko uztailaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Giravanz Kitakyushu.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11501251
# Jumpei Arai (1994)

Jumpei Arai (japonieraz: 新井 純平, 1994ko azaroaren 12a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11501249
# Jumpei Obata

Jumpei Obata (japonieraz: 小幡 純平, 1988ko abenduaren 13a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock eta FC Ryukyu.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q6311233
# Jumpei Shimmura

Jumpei Shimmura (japonieraz: 新村 純平, 1988ko urriaren 13a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokyo Verdy.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3300227
# Jumpei Kusukami

Jumpei Kusukami (japonieraz: 楠神 順平, 1987ko abuztuaren 27a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale eta Cerezo Osaka.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3189956
# Kamenín

Kamenín Eslovakiako udalerri bat da, Nové Zámkyko barrutian kokatuta. 28,04 km²ko azalera du eta 1477 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1183. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1044018
* Multimedia: Kamenín / Q1044018
# Kameoka (Kyoto)

Kameoka (japonieraz: 亀岡市, Kameoka-shi) Japoniako Honshuko uhartearen mendebaldean dagoen hiria da, Kyoto prefeturako hirugarrena. 2012ko erroldaren arabera 92.889 biztanle ditu.

## Geografia

Kyotoen ekialdean eta Osakaren iparraldean kokaturik dago.

## Historia

Historian zehar Kyotoren nekazalgunea izan da, gaztainak, babarrun beltzak, arroza, matsutakea eta arbia ekoiztu ditu. Abeltzaintza ere joarrtu du, behiak, oilaskoak eta ayu arraina.
K.a. 300 urtean jadanik hasi ziren lehenengo koloniak arroza ereiten. 741ean Shōmu enperadoreak hainbat tenplu altxatu zituen eta Heian-kyo hiriburuaren suburbio bihurtzen hasi zen. 1577an Kameyama gaztelua eraiki zen eta bere inguruan herria eratuz joan zen. Gaztelu honek San'in eskualdearen eta Kyotoren arteko bidea gordetzen zuen. 1869an izena aldatu eta Kameyama Kameoka bihurtu zen. Gaur egun Kyoto eta Osaka hirien suburbioa dela esan daiteke.

## Ondasun nabarmenak

* Anaoji tenplua
* Hozu ibaia

## Iruditegia

* Anaoji tenplua.
* Izumo-daijingū tenplua.
* Hozu ibaia.

## Hiri senidetuak

* Knittelfeld (Austria)
* Stillwater (Oklahoma) (AEB)
* Jandira (Brasil)
* Suzhou (Txina)

## Kanpo estekak

* (Japonieraz)(Ingelesez) Kameokako webgune ofiziala
* Datuak: Q633996
* Multimedia: Kameoka, Kyoto / Q633996
# Kamera laster

Kamera lasterra zinema eta bideogintzan, irudiak naturalean baino lasterrago ibili edo iragaiten direnean “kamera lasterrean” doazela esan ohi da, arruntean. Berez, teknikoki, kamera geldoa erabili behar da efektu hori lortzeko, hau da, irudiak zineman ohikoa den segundoko hogeita lau edo hogeita bost fotogramako lastertasunez baino gutxiagotan hartu behar dira: irudiak banako gutxiagotan zatituz mugimendua lasterrago ikusiko da, arinago, proiektatutakoan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013-5-11 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Time-Lapse

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16517932
# Kamenz

Kamenz (alemanez: Kamenz), sorbieraz: Kamjenc) Alemaniako ekialdean dagoen Saxonia estatuko udalerria da. Dresdendik 40 km ipar-ekialdera eta Bautzendik 30 km ipar-mendebaldera dago. 53,15 km²ko eremua du eta 2013an 15.301 biztanle zituen.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81722
* Multimedia: Kamenz / Q81722
# Kaukaso (mendikatea)

Kaukaso Eurasiako mendi sistema da, Asiaren eta Europaren artean kokatua, Kaspiar itsasoaren eta Itsaso Beltzaren artean ipar-mendebaldetik hego-ekialderantz 1.200 kilometroz luzatzen dena.

## Geografia

Kaukaso Europa edo Asiakoa den eztabaidan dago. Geologikoki, Eurasiaren erdian dago. Historikoki, greziarrentzat Bosforo itsasartea eta Kaukaso ziren Europaren mugak. Erdi Aroan, berriz, Bosforon eta Don ibaian kokatu zituzten. Philip Johan von Strahlenbergek 1730ean Errusiarako egindako ikerketan mendikatea Asian kokatu zuen. Politikoki, Europa eta Asiaren arteko muga, Europako Errusia eta Georgia eta Asiako Armenia eta Azerbaijanen artekoa da, zehatzago, Kura eta Kvirila ibaiek eratzen dutena.
Kaukaso sistema bi zatitan banaturik dago:
* Kaukaso Handia. 1.200 kilometroko mendikate zuzena da, Itsaso Beltzaren ipar-ekialdeko bazterrean dagoen Sotxi hiritik Kaspiar itsasoaren kostaldean dagoen Bakuraino luzatzen dena.
* Kaukaso Txikia. 1.125 kilometroko mendikatea da, aurrekoaren paraleloa, 100 kilometro hegoalderago kokatua. Bien arteak Likhi mendikatea dago, Kolkida sakonunetik Kura sakonunera doana.
Gailur gehienak 2.000 metrotik gorakoak dira, eta Elbrus da garaiena (5.642 metro). Dykhtau (5.203 metro), Xkhara (5.201 metro) eta Kazbek (5.047 metro) dira beste gailur nagusiak. Kaukaso Handiak 2.000 inguru glaziar ditu. Ibai nagusiak Rioni, Kura eta Aragvi dira. Mendi maldak basoz estaliak daude.

## Mendirik garaienak

Hona hemen Kaukasoko mendirik altuenak.

## Ekonomia

Aberastasun iturriak, ibaietako elektrizitate indarraz gainera, zura, ehiza eta meatzeak (burdina, ikatza, beruna, zinka, kobrea, molibdenoa eta manganesoa) dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017/11/15 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) NASAren eskualdeko argazkiak, visibleearth.nasa.gov
* (Ingelesez) Eskualdeko mendirik altuenak, peakbagger.com
* Datuak: Q5477
* Multimedia: Caucasus mountains / Q5477
# Kaukaso Txikia

Kaukaso Txikia (errusieraz: Малый Кавказ; azerbaijaneraz: Kiçik Qafqaz Dağları; georgieraz: მცირე კავკასიონი; armenieraz: Փոքր Կովկաս) Kaukasiako mendikatea da, Kaukaso mendikatean bigarren nagusiena dena. Mendirik altuena 4.090 metroko Aragats da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q216593
* Multimedia: Lesser Caucasus / Q216593
# Kaukasoar

Kaukasoar arraza edo "zuria" erabili izan da Europa, Ipar Afrika, Afrikako Adarra, Ekialde Hurbila, Erdialdeko Asia eta Hegoaldeko Asiako jende multzo zenbait nahiz guztiak izendatzeko. Historikoki, eskualde handi horietako biztanle guztiak deskribatzeko erabili izan da terminoa, azalaren kolorea kontuan hartu barik batzuetan.
Kontzeptua 1800 inguruan Johann Friedrich Blumenbach zientzialari eta antropologo klasiko alemaniarrak garatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7129609
# Kaukasiar kreazko borobila

Kaukasiar kreazko borobila (alemanez: Der Kaukasische Kreidekreis) Bertolt Brecht idazleak 1948an argitaratu zuen antzezlana da. 2006. urtean Itxaro Bordak euskaratu zuen.
Antzezlan honetan gai konkretu baten inguruan harilkatu zituen gogoetak, hain zuzen ere, jabetzaren inguruan. Jabetzaren gaiaren inguruan hausnarrean jarduteko honako egoera hau aurkezten da.

## Erreferentziak

* ↑ kritikak.armiarma.eus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q891857
* Multimedia: The Caucasian Chalk Circle / Q891857
# Kaukaso Handia

Kaukaso Handia (errusieraz: Большой Кавказ; azerbaijaneraz: Böyük Qafqaz; georgieraz: დიდი კავკასიონი) Kaukasiako mendikatea da, Kaukaso mendikateko garrantzitsuena. Mendirik altuena 5.642 metroko Elbrus da.
Kaukaso Handia hiru zatitan banatzen da:
* Mendebaldeko Kaukaso, Itsaso Beltzetik Elbruseraino.
* Erdialdeko Kaukaso, Elbrusetik Kazbekeraino
* Ekialdeko Kaukaso, Kazbeketik Kaspiar itsasoraino

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q486986
* Multimedia: Greater Caucasus / Q486986