OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eskisto-gas

Eskisto-gasa, batzuetan arbel-gasa, gas natural mota bat da, eskistoa (edo arbela) ugari dagoen lurretan ustiatzen dena. Gas mota hau eskisto buztintsu sedimentarioetan dago, nahiz eta eskistoaren barne arrokatsuak iragazkortasun txikikoa izan. Horregatik, gas hau erauzteko haustura hidrauliko deituriko teknika erabili behar da.
Gas hori 400 metro eta 5000 metro artean izan ohi da, eta zulaketa handiak egin behar dira erauzi ahal izateko. Gas hori hasi zen ateratzen Coloradon, Wyomingen, Utahn nahiz Texasen. Leku horiek fabrika handiak dituzte, metodo horrekin ateratako gasa kontsumitzen dutenak. Estatu Batuetan 2008 eta 2012 artean, haustura hidraulikoaren erabilera %40 gehitu da. Hausturaren metodoa hasi zenetik 2011 arte, 2,5 milioi haustura egin dira mundu osoan. Aurrerantzean arazo larria sortuko dela uste da, hurrengo 20 urteetan gasaren eskaria %30 igoko dela aurreikusi delako, eta, beraz, haustura hidraulikoa egiten duten instalazio gehiago beharko delako munduan.

## Euskal Herrian

EAEn, Energiaren Euskal Erakundeak sustatu egin ditu eskisto-gas bilaketa lanak, batez ere Araban. Patxi Lopez lehendakariak 2011ko urrian iragarri zuen EAEko gas-kontsumoa 60 urtez segurtatzeko adina gas zegoela Arabako lautadan. Kalkuluen arabera 184,5 mila miloi metro kubiko gas egongo lirateke bertan, EAEko urteko kontsumoa baino 60 aldiz handiagoa. Eusko Jaurlaritzak Texasko Heyco enpresarekin elkarlana aurrikusten du lehenengo zulaketak egoteko.
Gutxienez, hiru zulaketa egin dira bertan, horietako bat Subillan eta beste bat Mandoiana herriaren alboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q564726
* Multimedia: Shale gas / Q564726
* ↑ Eskisto bituminosoa, Tranqueville Graux (Frantsesez)
* ↑ Eskisto-gasa, etorkizuna? 2012/02/01 Irazabalbeitia, Inaki Elhuyar
* ↑ Eskisto-gasa, etorkizuna? Irazabalbeitia, Inaki Elhuyar
* ↑ Euskadi anuncia el hallazgo de gas para cinco años de consumo español, El Pais aldizkaria, 2011-10-15
* ↑ , Courrier International, 2011-10-18
* 1 2 Araban arbel-gasa ateratzeko hirugarren zuloari alegazioak jarri dizkiote, behar adina ikerketarik egin ez delakoan artikulua Argia.com gunean, 2012-01-10
# Eskisto bituminoso

Eskisto bituminosoa edo arbel bituminosoa kerogenoa duen eskisto mota bat da. Ingelesez shale deritzo arroka mota honi, eta schist izenekotik (eskistoetatik) bereizten dute: shale arrokak sedimentariotzat hartuak dira, eta schist arrokak metamorfikotzat.
Gaur egun eskisto-petrolioa ekoizteko erabiltzen da gehien bat (ez nahastu arbelean modu naturalean dagoen petrolio gordinarekin). Hala ere, kerogenoa erauztea eta arbel-petrolioa sortzea petrolio konbentzionala erauztea baino garestiagoa da, bai ikuspuntu ekonomikotik zein ingurumenaren kalteen ikuspuntutik.

## Erreferentziak

* ↑ «eskisto bituminoso – ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2023-06-27).
* ↑ «Pentagonoa prestatzen ari da petroliorik ezarako» Argia (Noiz kontsultatua: 2023-06-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q221378
* Multimedia: Oil shale / Q221378
# Esteban Arze probintzia

Esteban Arze probintzia (gaztelaniaz: Provincia de Esteban Arze) Boliviako Cochabamba departamenduko probintzia bat da. 1245 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 31997 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q283889
* Multimedia: Esteban Arce Province / Q283889
Txantiloi:Cochabamba departamenduko probintzia aurkibidea
# Esteban Arrizabalo

Esteban Arrizabalo Etxebarria edo futbolean ezagunagoa 'Deva' ezizenarekin (Deba, Gipuzkoa, 1910eko urriaren 21a - 1976ko apirilaren 13a) euskal herritar futbolaria izan zen. Atzelari lanetan aritzen zen.

## Kirol ibilbidea

* Athletic (1928-1929)
* Real Sociedad (1929-1931)
* Alavés (1931-1932)
* Sevilla (1932-1938)
* Zaragoza (1939-1941)
* Celta (1941-1947)

## Kanpo estekak

* Jokalariaren profila Athletic-en webgunean
* (Ingelesez) Jokalariaren profila Errealeko webgunean
* Datuak: Q3733380
# Esteban Antonio Aguado

Esteban Antonio Aguado Rojas (Illescas, 1729ko irailaren 2a-Iruñea, 1795eko otsailaren 20a) gaztelar elizgizona izan zen. León et Toledoko kalonje eta Granadako magistrala, 1785ean Iruñeko apezpiku izendatu zuten..

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64733559
# Esteban Antxustegi

Esteban Antxustegi Igartua (Donostia, Gipuzkoa, 1957ko urtarrilaren 17a - ) euskal idazle eta irakaslea da.
Zuzenbidean eta filosofian lizentziaduna, egun Euskal Herriko Unibertsitateko Filosofia Politikoko irakasle titularra da Donostiako Filosofia eta Hezkuntza Zientzien Fakultatean. Filosofia moral eta politikoari buruzko zenbait liburu idazteaz gainera, iritzi-artikuluak idazten ditu zenbait egunkari eta aldizkaritan.

## Lanak
### Saiakera

* Abertzaletasunaren auzia: independentzia ala autonomia (1997, Sabino Arana Kultur Elkargoa)
* Demokraziaren historiak (1998, Gaiak)
Euskal Herriko Unibertsitateko Limes bildumaren zuzendaria da, eta berak itzuli du bilduma horretako lehenengo liburua, Ernest Renanen Zer da nazioa?.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo loturak

* Esteban Antxustegi literaturaren zubitegian
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
* Datuak: Q12257283
# Esteban Arakama

Esteban Arakama Mendiola (Irun, 1973ko otsailaren 11 -) euskal piraguista da, ur bizietako kayak (K1) modalitatean aritzen zena. Santiagotarrak Kirol Elkartean ikasitakoa da, eta gaurko datan bertan jarraitzen du bere burua entrenatzen eta entrenatzaile gisa.

## Ibilbidea

Hona hemen bere emaitzak txapelketa ofizialetan:
| Urtea | Txapelketa | Lekua | Postua | Modalitatea |
| 1996 | Olinpiar Jokoak | Atlanta (AEB) | 34.a | Slalom banakoa |
| 2000 | Olinpiar Jokoak | Sydney (Australia) | 18.a (k) | Slalom banakoa |
Oharra: (k): Kalifikazioa

## Erreferentziak

* ↑ www.sports-reference.com

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) www.coe.es
* Datuak: Q5400742
# Esteban Areta

    Artikulu hau Areta anaietako bigarrenari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Areta (argipena)».
Esteban Areta Vélez (Iruñea, 1932ko apirilaren 14a - Sevilla, 2007ko uztailaren 9a), Areta II izengoitiz ezaguna, nafar futbolari eta entrenatzailea izan zen, atzelari moduan aritzen zena.

## Ibilbidea

| Taldea | Maila | Urtea |
| Real Oviedo | 2. maila | 1951-52 |
| Real Oviedo | 1. maila | 1952-53 |
| Real Oviedo | 1. maila | 1953-54 |
| F.C. Barcelona | 1. maila | 1954-1955 |
| F.C. Barcelona | 1. maila | 1955-1956 |
| Valencia CF | 1. maila | 1956-1957 |
| Real Betis Balompié | 2. maila | 1957-1958 |
| Real Betis Balompié | 1. maila | 1958-1959 |
| Real Betis Balompié | 1. maila | 1959-1960 |
| Real Betis Balompié | 1. maila | 1960-1961 |
| Real Betis Balompié | 1. maila | 1961-1962 |
| Real Betis Balompié | 1. maila | 1962-1963 |
| Real Betis Balompié | 1. maila | 1963-1964 |
| Cádiz C.F. | 2. maila | 1964-1965 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2586327
# Esteban Barrenetxea

Esteban Ciriaco Barrenetxea Arriaga (Elorrio, 1890eko abenduaren 26a - Alcázar de San Juan, 1936ko uztailaren 26a), erlijio-izena Frai Esteban de San José, bizkaitar apaiz hirukoiztarra izan zen. Erroman egin zituen apaiz-ikasketak. 1909. urtean apaiztu eta Espainiako Gerra Zibila piztean, Alcázar de San Juanen zela, miliziano batzuek atxilotu eta fusilatu zuten. Dohatsu egin zuen Frantzisko aita santuak 2013. urtean.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Olabarri, Martín. (1973). Trinitarios en la prueba. Historia del martirio de los trinitarios de España en 1936. Madril: Padres Trinitarios ISBN 84-4006180-3..
* Datuak: Q56604217
# Esteban Azkarraga

Esteban Azkarraga (Gipuzkoa, ? - 1648ko abuztuaren 8a) gipuzkoar militar eta funtzionarioa izan zen. Hogeita Hamar Urteko Gerran Katalunian borrokatu ondoren, Amerikara joan zen. 1645 eta 1648 artean Yucatángo gobernadore bilakatu zen.
# Esteban Azkue

Esteban Azkue Larrañaga (Orio, 1944ko otsailaren 24a -) euskal kirolari ohia da, plater-tiroan aditua.
1976an Montrealgo Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, non 11.n postuan bukatu zuen.
1978an, munduko errekorra izan zuen foson 500 platerretik 490 hautsiz.

## Palmaresa

* 1974: Europako txapelduna
* 1977: Munduko txapelduna

## Erreferentziak

* ↑ www.coe.es
* ↑ www.sports-reference.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4116642
# Eo ipso

Eo ipso latinezko proposizio bat da, berez, bere kabuz, edo bestelako arrazoibiderik gabe, adierazteko erabiltzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1135145
# Eo (filma)

    Artikulu hau 2022ko film poloniarrari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Eo (argipena)».
Eo (polonieraz: Io) 2022ko Jerzy Skolimowski poloniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da. 1966ko Au hasard Balthazar filmean oinarrituta dago.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mundua leku misteriotsua da, are gehiago animalia batentzat. Eo asto bat da, eta bere begietatik ikusten duena erakutsiko dio ikusleari. Sarritan jende zintzoarekin egingo du topo: laguntzeko prest egongo dira, alaiak izango dira… baina beste batzuetan une tristeak bizi izango ditu. Hala ere, Eok ez du inoiz bere esentzia eta zintzotasuna galduko.
Skolimowskik urte batzuk lehenago egindako Essential Killing filman hemengo eskema filmikoa berregin zuen film honetarako, baina orduko hartan ingurune biolento batean galduta zegoena gizaki bat izan zen, eta orain asto bat.

## Aktoreak

* Sandra Drzymalska: Kasandra
* Lorenzo Zurzolo: Vito
* Mateusz Kościukiewicz: Mateo
* Isabelle Huppert: kondesa

## Erreferentziak

* ↑ «Eo» Berria 2022-10-15 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Eo, de Jerzy Skolimowski» 242 películas después 2022-12-18 (Noiz kontsultatua: 2023-02-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111601259
* Multimedia: EO (film) / Q111601259
# Eochaid Eskoziakoa

Eochaid Eskoziakoa edo Eochaid MacRun (Eskoziako gaeleraz: Eochaid mac Run), Piktoen erregea eta Eskoziako Erresumako bosgarren erregea izan zen Giric-ekin batera, baina zalantzan jartzen da hala izan ote zen.

## Biografia

Eskoziako lehen erregea izan zen Kenneth I.aren alabaren semea zen Run, Strathclydeko erregea, eta honen semea izan zen Eochaid.
* Datuak: Q448307
# Eodouvilleiceras

Eodouvilleiceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren., hau da, orain dela 145 milioi urtetik 66 milioi urtera gutxi gorabehera.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Sepkoski, Jack. Sepkoski's Online Genus Database - Cephalopodes. (Noiz kontsultatua: 2010-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256906
# Eogaudryceras

Eogaudryceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren., hau da, orain dela 145 milioi urtetik 66 milioi urtera gutxi gorabehera.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Sepkoski, Jack. Sepkoski's Online Genus Database - Cephalopodes. (Noiz kontsultatua: 2010-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256905
# Eocephalites

Eocephalites ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Jurasikoan bizi ziren., hau da, orain dela 200 milioi urtetik 145 milioi urtera gutxi gorabehera.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Sepkoski, Jack. Sepkoski's Online Genus Database - Cephalopodes. (Noiz kontsultatua: 2010-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5381608
# Eskolastika Nursiakoa

Eskolastika Nursiakoa (Nursia, 480 inguruan - Montecassinoko abadia, 547 inguruan) kristau lekaimea izan zen, Benedikto Nursiakoaren arreba bikia tradizioaren arabera. Anaiak Montecassinoko abadia sortu ondoren, berak emakumeentzako monasterio bat fundatu zuen handik hurbil, Piumarolan. Eliza katolikoak eta ortodoxoak santutzat gurtzen dute; jaieguna otsailaren 10ean ospatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Saint Scholastica. osb.org (Noiz kontsultatua: 2016-06-11).
* Datuak: Q231300
* Multimedia: Saint Scholastica / Q231300
# Eskolapioen eliza (Tafalla)

Eskolapioen eliza Nafarroa Garaiko Erdialdea eskualdeko Tafalla udalerrian kokatutako XVII. mendeko kristiau eliza bat da.

## Historia

Kaputxinoen komentu zaharra XVII. mendearen amaierako obra da, eta bere plana gurutze latindarraren ereduari egokitzen zaio, lau ataleko habearte bakarrarekin, burualde eta gurutzadurako beso zuzenekin eta goi-koruarekin oinaldean arku beheratuaren gainean. Kanoi erdiko gangak estaltzen du, parpain-arku sendoz artikulatutako ilargixkak dituena. Moldura ugariko erlaitz jarraitu batek inguratzen du horma. Gurutzaduraren gainean kupula eliptiko beheratu bat dago, zerrenda erradialekin. XVIII. mendearen bigarren erdian, Ebanjelioaren aldetik barroko estiloko bi kapera gehitu ziren. Biak oinplano karratukoak dira eta gurutzaduratik hurbilen dagoen ertz-gangaz estalita daude, eta petxina gaineko ganga lauaz bigarrena. Fatxada, garai hartako komentu-ereduari jarraitzen diona, altueran garatutako paramentu angeluzuzen batera mugatzen da, eta frontoi zuzen zatitu batean amaitzen da, gainean kanpai-horma moderno bat duela. Ate dinteldu sinple batek fatxada erdiratzen du. Bere gainean eta leihoaren alboetan, armarri barrokoak daude.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | TAFALLA. (Noiz kontsultatua: 2022-02-01).

## Ikus gainera

* Tafalla
* Erdialdea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111709489
* Multimedia: Church of the Escolapios, Tafalla / Q111709489
# Eskolapioen eraikina

Eskolapioen eraikina edota Eskolapioen ikastetxea Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen eraikin eta ikastetxe bat da.

## Kokalekua

Iruñeko Bigarren Zabalgunean dago, Iruñeko zezen plaza eta Medialuna parkearen alboan, eta Aralar kalea, Erriberri kalea, Felipe Gorriti kalea eta Leire kalearen artean.

## Historia

1926an Victor Eusa iruindar arkitektoak proiektatu eta eraiki zuen.

## Eraikina

Eraikinaren oinplanoa simetrikoa izateaz gain erdigunean kapera bat du. Bere izkinak nabarmentzen dira, bakoitzak berezko tratamendu eta apaindurak dituelarik, honek Iruñeko Bigarren Zabalguneko oinplano ortogonal sareari dinamismoa ezartzen dio, bereziki Erriberri eta Arrieta kaleetako izkinari, hau bertikaltasunaren adibide bikaina da, gainaldean San Migel Aralarkoaren irudia duelarik. Eusaren Art Déco espresionistaren heduaroa ederki adierazten du.

## Kanpo estekak

* Iruñeko Eskolapioen ikastetxeko webgunea (Gaztelaniaz)
* Eskolapioen eraikinari buruzko orrialdea irakurgai. (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q12257209
* Multimedia: Colegio Calasanz-Escolapios, Pamplona / Q12257209
# Eskolapio

Eskola Jainkozaleetako elizgizon erregularren Ordena (latinez: Ordo Clericorum Regularium pauperum Matris Dei Scholarum Piarum, Sch.P.oS.P.), eskuarki Eskolapioak edo Piaristak deitua, erlijio-ordena katolikoa da, irakaskuntzan jarduten duena. José de Calasanzek fundatu zuen 1617an, Erromako ume behartsuei heziketa emateko helburuz. Handik Italia eta Erdialdeko Europara hedatu ziren. 2012an 1.318 kide zituen, mundu osoko 208 etxetan banatuak.

## Erreferentziak

* ↑ History of the Order. piaristfathers.org (Noiz kontsultatua: 2016-01-19).
* ↑ Ephemerides Calasanctianae, 2013ko apirila, 321–322

## Kanpo estekak

* Datuak: Q273894
* Multimedia: Piarist Order / Q273894
# Eskolaz kanpoko jarduera

Eskolaz kanpoko jarduerak eskolak berak antolatu eta gehinetan eskolan bertan baina eskola ordutegitik kanpo ikasleei eskaintzen zaizkien borondatezko jarduerak dira. Kirol-jarduerak, eskolaren eskaintzan ez dauden gaiak (musika tresna batekin trebakuntza-ikastaroak, hizkuntzak, ...) edo eskolako gaiak sendotzeko izan daitezke. Gehienetan, eguerditan edo arraytsaldez, klaseen ondoren, antolatzen dira. Jarduera akademikoaren osagarri moduan antolatzen dira eta haurren hezkuntzarako egokiak izan badaitezke ere, haurren hipereskolatzea ekar dezaketela ere kritikatu da, jolaserako denbora eskasa utziz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257210
# Eskolastika Mendizabal Imatz

Eskolastika Mendizabal Imatz (Bermeo, Bizkaia, 1863ko otsailaren 10a - ibidem, 1969ko maiatzaren 14a) emakume jakituna izan zen, euskara baino ez zekien eta eskolatu gabea zen, baina liluratu egin omen zuen Elbira Zipitria andereñoa. Bizkaiko amama izengoitia jarri zion Gotzon Garitaonandiak.

## Biografia

Eskolastika Mendizabal Imatz “Bizkaiko amama” 1863ko zezeilaren 10ean jaio zen Mañuko (Bermeo) Irezabaleta baserrian eta 106 urterekin hil zen,1969ko maiatzaren 14an Mañun, bere baserrian. Euskara baino ez zekien eta eskolatu gabea zen, baina oso jakituna ei zen eta haren kondairak eta euskara aberatsak erabat liluratu zuen Elbira Zipitria andereño aitzindaria. Bere ikastolako haurrak ere eraman ei zituen “Bizkaiko amama”renera, Mañura, haren berbak entzun zitzaten.
Bizimodu gogorra izan zuen, jaio eta gutxira hil zitzaion ama eta beste andra batekin ezkondu zen haren aita. Hark bigarren emaztearekin hainbat seme-alaba izan zituen eta neba-arrebak zaintzen eta etxeko beharretan gogor aritu behar izan zuen Eskolastikak. Mañuko Karmengo eleiza (1888) eraikitzen ere berak lagundu ei zuen. Buru gaineko sorkia jarri eta otzara bete harri hartuta Bermeora bidaiak egiten, gora eta behera ibiltzen ei zen, eleiza eraiki zutenean. Buru gainean bendeja ere jarrita (bildotsa, esaterako) joaten ei zen Bermeoko nahiz Bilboko plazetara.
Faustino Abaroarekin ezkondu zen eta 3 seme eta 5 alaba izan zituen. Senarra baina, gazterik hil zitzaion eta berak atera behar izan zuen familia aurrera. Gotzon Garitaonandia apaiz euskaltzalearekin harreman sendoa izan zuen. Izan ere, abadea Irezabaleta baserrian Eskolastika eta Abaroa sendiarekin bizi izan zen zazpi bat urtetan, hil zen arte. Garitaonandiak jarri ei zion “Bizkaiko amama” izengoitia eta haren bidez ezagutu zuen Elbira Zipitriak ere Eskolastika. Mañuko Karmengo eliza zaintzeko ardura izan zuen urte askotan. Ondoren, bere semeak egingo zituen sakristau lanak eta gaur egun haren ilobek, Juan Abaroak eta Iziar Abaroak, dute ardura hori.

## Erreferentziak

* ↑ «Elbira Zipitria Mañun dago lurperatuta - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2024-06-06).
* ↑ «Elbira Zipitria euskal pedagogiaren aitzindariari eskainitako dokumentala, gaur gauean, ETB1en eta eitb.eus-en» EITB 2023-02-13 (Noiz kontsultatua: 2024-06-06).
* ↑ Mañua. 2023-01-22 (Noiz kontsultatua: 2024-06-06).
* ↑ «Elbira» primeran.eus (Noiz kontsultatua: 2024-06-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q126374376
# Florstadt

Florstadt Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, [[Wetterau barrutia|Wetterau]] barrutian. 2014an 8.690 biztanle zituen 39,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* (Alemanez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q570394
* Multimedia: Florstadt / Q570394
# Florissant (Missouri)

Florissant Missourieko hiri bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 52.158 biztanle zituen, 32,53 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Louis konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q636684
* Multimedia: Florissant, Missouri / Q636684
# Florânia

Florânia Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. 10.196 biztanle ditu 504,797 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Norte

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1787072
* Multimedia: Florânia / Q1787072
# Floriston (Kalifornia)

Floriston Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Nevada konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. 80 biztanle ditu, 0,95 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Nevada konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5461916
* Multimedia: Floriston, California / Q5461916
# Floro

Floro izenak pertsonaia eta toki-izen ezberdinak biltzen ditu:
* Florø, Norvegiako hiri bat;
* Benito Floro, asturiar futbol entrenatzaile bat;
* Luzio Anneo Floro, Antzinako Erromako historialari bat;
* San Floro, italiako herri bat;
* Floro International Corporation, Filipinetako armagintza enpresa;
* Florentino Floro, epaile filipinarra;
* Floro Dery, irudilari filipinarra;
* Sergio Floro, futbolari espainiarra.
# Florisel de Niquea

Florisel de Niquea XVI. mendean Feliciano de Silvak idatzi zuen zalduneria liburu espainiar bat da, amadistar zikloko hamargarrena, lehen aldiz 1532an Valladoliden inprimatu zena. Bere izenburu osoa La crónica de los muy valientes y esforzados caballeros don Florisel de Niquea y el fuerte Anaxartes hijos del muy excelente príncipe Amadís de Grecia da. Liburu honen egileak aurretik Lisuarte de Grecia eta Amadis de Grecia ere idatzi zituen.

## Edizioak

Florisel de Niqueak arrakasta esanguratsua izan zuen, sei aldiz behintzat berrinprimatu baitzen: hiru Sevillan (bat 1536an eta beste biak 1546an), beste bat Lisboan (1566) eta beste bi Zaragozan (1584 eta 1587)

## Liburuaren banaketa eta ustezko jatorria

Lan hau bi liburutan banatzen da, lehenak hirurogeita bederatzi atal eta bigarrenak hirurogeita lau dituelarik. Itzulpen faltsuaren topikoa jarraikiz, testua jatorrian grezieraz Argineseko erregina zen Zirfeak idatzi zuela esaten da, eta ondoren latinera itzulia, nondik ustez Feliciano de Silvak gaztelaniara itzuli zuen.

## Istorioa

Lan honetako orrialdeetan Amadis de Grecia eta Florisel de Niquearen eta honen anaiordea zen Anaxartesen abenturak kontatzen dira, azken hau Amadis de Greciak eta Kaukasoko erregina zen Zaharak ezkontzatik kanpo izandako semea. Pertsonaiak Amadis eta Galaorren eredu amadistarraren arabera eginak daude, soilik lan honetan, protagonista nagusia, Don Florisel maitale ez konstantea delarik eta Anaxartes, bigarren protagonista, oso leiala.
Don Floriselek, Brimartes Apoloniakoa erregearen alaba zen Helenaz maitemintzen bada ere, baditu beste harreman batzuk eta ezkontzaz kanpoko bi seme-alaba: Florarlán de Tracia, Arlanda de Tracia printzesaren semea, eta Diana, Guindaya uharteko erregina zen Sidoniaren alaba. Lan honetan Don Farlanges de Astrak ere paper garrantzitsu bat du, Don Floriselen lagun ona dena, Anaxartesen arreba bikia den Alastrexereataz maitemintzen dena.

## Kronologia

Zalduneria liburuen generoan oso ez ohikoa bada ere, lan hau bere kokapen kronologikoarekin hasten da, lehen liburuko lehen ataleko lehen lerroetan aipatzen denez, Zahara erreginak Anaxartes eta Alastraxerea bikiak 115ean erditu baitzituen.

## Jarraipenak

Feliciano de Silvak liburu hau Rogel de Greciarekin jarraitu zuen, Florisel de Niquea lanaren hirugarren zatia dena. Lan hau Pedro de Lujanek jarraitu zuen Silves de la Selvarekin. Silvak alde batera utzi zuen Lujanen lana eta 1551n Cuarta Parte de Don Florisel de Niquea izenburuko liburu handi bat idatzi zuen, amadistar ziklo espainiarraren azken liburua izan zena. Mambrino Roseok italieraz Silves de la Selvaren jarraipen bat idatzi zuen, Esferamundi de Grecia izenekoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8961882
# Espainiako Historiaren Errege Akademia

Espainiako Historiaren Errege Akademia (ofizialki gaztelaniaz: Real Academia de la Historia) Espainiako historia ikertzen duen erakundea da, 1735ean ilustratuen talde batek sortua, Julián Hermosillaren zuzendaritzapean. Egoitza Madrilen du, Nuevo Rezado izeneko etxean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q2720582
* Multimedia: Real Academia de la Historia / Q2720582