# Karl Malden

Karl Malden, (Chicago, Illinois, 1912ko martxoaren 22a - Brentwood, Los Angeles, 2009ko uztailaren 1a), Mladen George Sekulovich sortua, estatubatuar aktorea izan zen.

## Familia

Karl Maldenen aita Petar Sekulović serbiar siderugia langilea eta esne-saltzailea, eta ama berriz Minnie Sebera txekiar jostun eta aktorea izan ziren, Karl hiru semeetatik zaherrena izan zelarik. Chicagon jaio zen baina bost urte besterik ez zituela Indianako Gary herrira bizitzera joan ziren. Eskolan mutil ospetsua zen, institutoko saskibaloi taldeko izarra baitzen. Saskibaloi partida horietako batean bi aldizr sudurra puskatu eta harrezkero bere ibilbide osoan ezaugarri nagusietako bat izango zuen sudur desitxuratuarekin bizi izan da.
Eskola mailako zenbait antzezlanetan parte hartzen hasi zen. Graduazioaren ostean, eta bere aitaren urratsak jarraituz siderurgiaren alorrean lanean aritu zen lanean, baina bere lanarekin ez oso gustura egon ez, eta arte dramatikoa ikastera unibertsitatera joatea erabaki zuen. Han gerora bere emaztea izango zen Mona Greenberg ezagutu zuen. 1938an bikotea ezkondu eta bi alaba izan zituzten: Mila eta Carla.

## Ibilbidea

1930. urte amaieran, antzerki aktore gisa Broadwayen arrakasta lortu zuen, eta geroago, 1940an bere lehenbiziko estreinaldi zinematografikoa egin zuen They knew what they wanted filmearekin. Bigarren Mundu Gerran parte hartu ostean, bere ibilbidearekin aurrera jarraitu zuen eta 1940ko hamarkada amaieran Elia Kazan zinema zuzendariaren Boomerang (1947) edo Kiss of Death (1947) bezalako filmetan ikusi ahal izan zen.
1950eko hamarkadan Karl Maldenen ibilbideak indar handia hartu zuen eta Otto Premingerren Where the Sidewalk Ends, Henry Kingen The Gunfighter, Alfred Hitchcocken I Confess edo Elia Kazan zuzendariaren A Streetcar Named Desire eta On the Waterfront bezalako filma garrantzitsuetan parte hartu zuen.
1960ko hamarkadako urteak artistaren ibilbidean arrakastatsuak izaten jarraitu zuten, nahiz eta aurreko hamarkadan baino garrantzia gutxiagoko filmetan parte hartu. Fear Strikes Out (1957), Pollyanna (1960), Birdman of Alcatraz (1962), How the West Was Won (1962) edo The Cincinnati Kid (1965) filmak antzeztu zituen.

## Filmografia

* Charlie Chan at the Opera (1936) (izenik gabe)
* They Knew What They Wanted (1940)
* Winged Victory (1944)
* 13 Rue Madeleine (1947)
* Boomerang (1947)
* Kiss of Death (1947)
* The Gunfighter (1950)
* Where the Sidewalk Ends (1950)
* Halls of Montezuma (1951)
* A Streetcar Named Desire (1951)
* The Sellout (1952)
* Diplomatic Courier (1952)
* Operation Secret (1952)
* Ruby Gentry (1952)
* I Confess (1953)
* Take the High Ground! (1953)
* Phantom of the Rue Morgue (1954)
* On the Waterfront (1954)
* Baby Doll (1956)
* Fear Strikes Out (1957)
* Bombers B-52 (1957)
* Time Limit (1957) (zuzendari gisa)
* The Hanging Tree (1959)
* Pollyanna (1960)
* The Great Impostor (1961)
* One-Eyed Jacks (1961)
* Parrish (1961)
* All Fall Down (1962)
* Birdman of Alcatraz (1962)
* How the West Was Won (1962)
* Gypsy (1962)
* Come Fly with Me (1963)
* Dead Ringer (1964)
* Cheyenne Autumn (1964)
* The Cincinnati Kid (1965)
* Nevada Smith (1966)
* Murderers' Row (1966)
* Hotel (1967)
* The Adventures of Bullwhip Griffin (1967)
* Billion Dollar Brain (1967)
* Blue (1968)
* Hot Millions (1968)
* Patton (1970)
* The Cat o' Nine Tails (1971)
* Wild Rovers (1971)
* Summertime Killer (1972)
* Beyond the Poseidon Adventure (1979)
* Meteor (1979)
* Miracle on Ice (1981)
* Twilight Time (1982)
* The Sting II (1983)
* Dario Argento's World of Horror (1985) (documentary)
* Billy Galvin (1986)
* Nuts (1987)
* Absolute Strangers (1991)
* Broadway: The Golden Age, by the Legends Who Were There (2003)

### Telefilmak

* Fatal Vision (1984)
* Alice in Wonderland (1985)

## Kanpo estekak

* Karl Malden aktorearen IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q94992
* Multimedia: Karl Malden / Q94992