OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Encantsko geltokia

Encants Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Eixample barrutian dago.
Geltokia 1997n inauguratu zen.
* Datuak: Q2184180
* Multimedia: Encants metrostation / Q2184180
# Errezil Bizirik

Errezil Bizirik Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Errezilen sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, eta Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi ez zuen plataformetako bat izan zen. Guztira 252 pertsonek eman zioten boto (emandako boto guztien %56,25a), lau zinegotzi lortu zituen, eta Errezilgo alkatetza.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257136
# Errezilgo udaletxea

Errezilgo udaletxea Gipuzkoako Errezil udalerriko Udalaren egoitza da.

## Kokalekua

Herrigunean dago, San Martin elizaren parean.

## Historia

1909an aurrez zegoen baserria zaharberritu eta gaur egungo eraikina euskal estiloko arkitekturan berreraiki zen

## Erreferentziak

* ↑ Errezilgo udaletxea, 193. orr.. Gipuzkoako arkitektura erregionalistara hurbilketa, 1999. Maria Ordoñez Vicente. Euskomedia.org (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Errezilgo Udal webgunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q25476942
# Errezeta

Errezeta, sukaldaritzako prozedura baten deskribapen ordenatua da. Lehenik eta behin, beharrezkoak diren osagaien zerrenda bat egin ohi da, eta, ondoren, plater bat edo edari berezi bat prestatu ohi da. Kasu batzuetan, erabili beharreko sukaldeko tresna egokien zerrenda, formula horren kostua, balio nutrizionala, jatunen kopurua eta emaitzaren argazkia ere sartu ahal dira.
Batzuetan, errezetetan deskribapen sozial bat sartzen da, edo kritika gastronomiko bat, edo errezeta sortzaileari edo sortzaileei buruzko datu jakingarri batzuk. Testuarekin batera irudiak eskaini ohi dira.
Errezetak testu gehi irudiekin eman ohi ziren hasieran, baina gaur egun beste hainbat formatu erabili ohi dira: audioak, bideoak, aurkezpen digitalak, etab.

## Erreferentziak

* ↑ Agirre, Edorta. (2022). Amantala ta mantela. Pamiela ISBN 978-84-9172-259-5..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q219239
# Errezlanda

Errezlanda, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Aldu-Olotoki mendilerroaren iparraldetik, beste gandor bat luzatzen da lehenbizikoaren paraleloan. Pinudi eta pagadi sarrien gainetik harkaitz zorrotz ikusgarriak gailentzen dira. Mendilerro honetan hainbat gain aurki ditzakegu: Ekiluzea, Santa Ageda, eta denetan altuena, Errezlanda. Zaila da gandor zorrotz horren punturik altuena zehaztea. Hemen Nafarroako kartografia ofizialeko gailurra jarri dugu, baina gandorrean bertan izanik zaila da toki zehatza seinalatzea.

## Kanpo estekak

Errezlanda, http://www.euskal-herria.org/.
# Erreztaleku

Erreztaleku edo Garraztaleku Ganekogortako mendilerroan dagoen mendia da. 586 metroko garaiera du.
Mendi honetara igotzeko ohiko lekua Alonsotegiko Azordoiaga auzoa da. Bilbotik ere igo daiteke: Pagasarri mendira doan ohiko bidetik, Igertutik barrena.

## Ikus, gainera

* Bizkaiko mendien zerrenda.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257137
# Errezu

Errezu Deierriko kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 120 biztanle ditu.
1857ko errolda arte bere udalerria izan zuen baina harrezkero beste hainbat herrirekin batera Lizarrerriko eskualde honen batasun naturalaren isla den Deierri udalerriaren barruan dago.

## Demografia eta biztanleria

Errezuko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 106 | 107 | 119 | 126 | 122 | 116 | 113 | 120 |

## Auzokide ospetsuak

* Patxi Larrainzar (1934-1991) apaiz eta idazlea.
* Casto Intza (1894-1992) musikologo kaputxinoa.

## Ikus, gainera

* Deierri

## Kanpo estekak

* Errezuko Arrotxapea kalearen ikuspegia Google Street View-n.
* Datuak: Q12257139
* Multimedia: Riezu / Q12257139
# Errezitatibo

Errezitatiboa, arruntki opera, oratorio, kantata eta antzerako musikalanetan erabiltzen den konposaketa forma bat da, musikarekin lagundutako hitzaldi melodikoa bezala deskribatzen dena.
Errezitatiboa, erraz ezberdin daiteke ariatik, errezitatiboaren erritmoa eta inguru melodikoak ohiko hizkeraren oso antzekoak baitira. Orokorrean, testuak errezitatu egiten dira hitzen azentuak eta paragrafoen arteko tarteak adieraziz, enfasiarekin olerki bat deklamatuko balitz bezala. Elkarrizketa edo monologoa aria edo koroen artean kantatzen denean erabiltzen da, eta istorioari arintasuna ematea du xede.
Errezitatiboak, orokorrean, akonpainamendu sinple bat izaten du, batzuetan, soilik jarraikako baxu bat (klabe bat bakarrik ere izan daitekeena), aldikako notak joz. Recitativo secco eta recitativo acompagnato (edo recitativo stromentato) hitzak, aldika erabiltzen dira, jarraikako baxu batekin bakarrik lagundutako errezitatiboa, orkestra batek lagundutako errezitatibo batetatik bereizteko erabiltzen dira.
Adibide musikala:
Errezitatibo baten adibide ezagun bat, Bachen BWV80 kantatako "Gure Jauna Gotorleku Indartsu bat da" lehena da, baxua eta jarraikako baxuarentzat idatzia (haria eta Organua/klabea).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q202534
# Errezil sagar

Errezil sagarra edo Ibarbia sagarra Errezilen inguruetan jatorria duen sagar barietate bat da. Euskal Herrian ekoizten den sagarrik ezagunena eta ugariena da. Azal gogorra eta latza du, eta zapore gazia. Kolorea berde-horixka da, baina batzuetan iluna ere izan daiteke. Garai bateako Euskal Herriko baleazaleentzat ekoizten zen sagardorako erabilia, hainbat azokatan saltzen zen sagar mota nagusia zen.

## Produkzioa

Errezilen, eta bereziki Ibarbia auzoan du erdigunea sagar mota honen produkzioak. 2015ean bertan zeuden 130 sagastietatik 124tan Errezil sagarra landatzen zen. Hala ere, Errezilen dauden 11.445 sagarrondoetatik 6.459 dira Ibarbia edo Errezil motakoak, 34 hektareako eremuan. Errezilen beste 50 barietate sagar landatzen dira, bereziki sagardoa egiteko, bereziki Mendiola sagarra. Hala ere, Euskal Herriko beste leku askotan landatzen da, eta bereziki famatua da Gabirian egiten dena. Gabirian ere errezil sagarraren eguna ospatzen dute urtero.

## Bilketa

Sagarra zuhaitzetik kolkora bildu badaiteke ere, baserritar gehienek lurretik hartzen dute. 2012an 321.000 kilogramo bildu ziren Errezilen, eta 2013an 85.000 kilogramo, urteen arabera dagoen aldakortasunaren erakusgarri.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Iurrebaso Biteri, Iñaki. (2016). Ibarbia sagarra Errezilen. .
* ↑ «Gabiriako Errezil Sagarra» errezila.blogspot.com.es (Noiz kontsultatua: 2018-05-22).
* ↑ Errezil sagarra. (Noiz kontsultatua: 2018-05-22).
* ↑ «Gabiriako errezil sagarra izar» goiberri.eus (Noiz kontsultatua: 2018-05-22).
* ↑ Administrator. «Igandean da Gabiriako errezil sagar lehiaketa» GITB :: Goierri Irrati Telebista :: (Noiz kontsultatua: 2018-05-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61070213
# Farmington (Mississippi)

Farmington Mississippiko herri bat da. Alcorn konderrian kokatua dago. 2010ean 2.186 biztanle zituen, 16,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Alcorn konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q892650
* Multimedia: Farmington, Mississippi / Q892650
# Farmington (Missouri)

Farmington Missourieko hiri bat da. St. Francois konderrian kokatua dago. 2010ean 16.240 biztanle zituen, 24,22 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Francois konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q968752
* Multimedia: Farmington, Missouri / Q968752
# Farmington (Washington)

Farmington Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Whitman konderrian kokatuta dago, Washington estatuan. 131 biztanle ditu, 0,937228 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Whitman konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1505702
* Multimedia: Farmington, Washington / Q1505702
# Farmington (Utah)

Farmington Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Davis konderrian dago, Utah estatuan. 24.531 biztanle ditu, 25,904695 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Davis konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q483000
* Multimedia: Farmington, Utah / Q483000
# Farmington (Wisconsin)

Farmington Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Jefferson konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 1.904 biztanle ditu, 44,9 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5435873
# Farmington (Michigan)

Farmington Michigango hiri bat da. Oakland konderrian kokatua dago. 2010ean 10.372 biztanle zituen, 6,89 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Oakland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1369658
* Multimedia: Farmington, Michigan / Q1369658
# Farmington (Minnesota)

Farmington Minnesotako hiri bat da. Dakota konderrian kokatua dago. 2010ean 21.086 biztanle zituen, 38,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Dakota konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1986533
* Multimedia: Farmington, Minnesota / Q1986533
# Farmington Hills (Michigan)

Farmington Hills Michigango hiri bat da. Oakland konderrian kokatua dago. 2010ean 79.740 biztanle zituen, 86,19 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Oakland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q989919
* Multimedia: Farmington Hills, Michigan / Q989919
# Farmington (New York)

Farmington Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Ontario konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 14.170 biztanle ditu, 39,43 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Ontario konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3390894
* Multimedia: Farmington, New York / Q3390894
# Farmington (Pennsylvania)

Farmington Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fayette konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. 735 biztanle ditu, 6,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Fayette konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q548424
# Ensaio sobre a Lucidez

"Ensaio sobre a Lucidez" José Saramago idazle portugaldarrak kaleratutako hamabigarren eleberriaren izenburua da, 2004an argitara emanda.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1216446
# Ensdorf (Bavaria)

Ensdorf Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Amberg-Sulzbach (barrutia)|Amberg-Sulzbach]] barrutian. 2014an 2.205 biztanle zituen 41,46 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q526197
* Multimedia: Ensdorf (Oberpfalz) / Q526197
# Ensenada (Txile)

Ensenada Txileko Los Lagos eskualdeko Llanquihueko probintziako Puerto Varas udalerriko herri bat da. Naturan bertan dago, Llanquihue aintziraren ertzean, Puerto Varasetik 47 kilometrora. Ensenada, praktikan, Puerto Varas hiria eta Todos los Santos aintziraren inguruan dauden herrien arteko lotura gunea da.

## Geografia

Ensenada Llanquihue aintzirak, natura berdeak, larreek, jatorrizko basoek, ibaiek etab... inguratzen dute. Gainera, alboetan, bi sumendi handi ditu: Osorno sumendia ekialdean eta Calbuco sumendia hegoaldean, hauen magalak ia herrira bertara iristen direlarik. Handik, Puntiagudo sumendia eta Tronador muinoa ere ikus daitezke.

## Aktibitate ekonomikoak

Toki honek ia soilik nekazaritzan eta turismoan zentratutako ekonomia bat du. Ospetsuak dira aurki daitezkeen produktu tipikoak, eztia kasu. Honen zapore berezia erleak milaka urte dituzten ulmo basoetatik elikatu izanagatik dator. Puerto Varasen bezala, bertan dasta daitekeen alemaniar gozogintza nabarmentzen da, baita inguruko ibai eta aintziretatik datozen izokinak ere.

### Turismoa

Turismoarekin lotutako aktibitateen artean, toki honetan kirol eta ibilaldi ugari egin daitezke, hondartzak bisitatu eta uretako kirolak praktikatzetik hasi eta Ralúnen terma naturaletan bainatzeraino, natura parkeetatik ibilaldiak egitea, zaldi gaineko ibilaldiak, kirol arrantza, eskia Osorno sumendian, mendi igoera, txirrindularitza eta askoz gehiago.
Ensenadatik erakargarritasun turistiko askotara iris daiteke, Puerto Varasetik datorren CH-225 Errepideak Petrohué ibaiaren haranean zehar barneratzen jarraitzen baitu, izen bereko urjauzia dagoen tokia. Ibilbideak Osorno sumendiaren magalaren ertza zeharkatzen du eta Todos los Santos aintzirara eta Vicente Pérez Rosales Natura Parkera daroa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3054947
* Multimedia: Ensenada (Chile) / Q3054947
# Enscepastra

Enscepastra Coleophoridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Enscepastra plagiopa da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Enscepastra acutissima | daturik gabe |
| Enscepastra alhagii | daturik gabe |
| Enscepastra curvipalpata | daturik gabe |
| Enscepastra cygnica | daturik gabe |
| Enscepastra lathraea | daturik gabe |
| Enscepastra longirostris | daturik gabe |
| Enscepastra machinopis | daturik gabe |
| Enscepastra plagiopa | daturik gabe |
| Enscepastra recurvata | daturik gabe |
| Enscepastra scolopacina | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5379922
* Espezieak: Enscepastra
# Ensaio sobre a Cegueira

Ensaio sobre a Cegueira José Saramago idazle portugaldarrak kaleratutako zortzigarren eleberriaren izenburua da, 1995ean argitara emanda. Egilearen libururik ezagunenen artean dago, zinemaratua ere izan delarik.

## Hari nagusia

Istorioa egoera distopiko batean datza: epidemia, izurrite edo dena delako baten ondorioz, hiri bateko herritarrak itsu geratzen dira bat batean. Gertakari honen ondorioz agerian geratuko da zein neurritan antolatua dagoen mundua ikusmenaren bidez ulertzeko. Ikusmen ezak, mundu materialean eragin ditzakeen arazoez harago, egun batetik bestera, gizarte-kontsentsuaren balioak eta oinarriak erabat suntsitzen ditu.
Saramago beraren ustean, ez da beharrezkoa inongo epidemiarik gertatzerik itsu geratzeko, gu dagoeneko itsu baikaude, begiekin ez bada, arrazoimenarekin itsu.

## Zineman

2008an Fernando Meirellesek Blindness pelikula estreinatu zuen, eleberri honetan oinarritutakoa eta ekoizpen brasildar-kanadarra dena.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Lello, Livraria. (2023). El año 1998 en que la lengua portuguesa fue Nobel. Porto: Livraria Lello, 11 or. ISBN 9789899095069..

## Ikus, gainera

* Portugesezko literatura
* Literatura unibertsala

## Kanpo estekak

* Datuak: Q826428
# Ensch

Ensch Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Treveris-Saarburg (barrutia)|Treveris-Saarburg]] barrutian. 2014an 471 biztanle zituen 6,83 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q660477
* Multimedia: Ensch / Q660477
# Enschede

Enschede Herbehereetako ekialdean dagoen hiria da, Overijsselgo probintzian kokatutakoa.

## Klima

Datu klimatikoak (Twenthe, 1981-2010)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 4.8 | 5.7 | 9.5 | 13.9 | 18.0 | 20.5 | 22.8 | 22.5 | 18.7 | 14.1 | 8.9 | 5.2 | 13.7 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 2.3 | 2.6 | 5.6 | 8.9 | 12.9 | 15.4 | 17.6 | 17.1 | 14.0 | 10.2 | 6.0 | 2.9 | 9.6 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -0.5 | -0.6 | 1.5 | 3.4 | 7.1 | 9.6 | 12.0 | 11.5 | 9.2 | 6.2 | 3.0 | 0.3 | 5.2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 71.5 | 51.6 | 65.1 | 45.2 | 62.4 | 67.7 | 74.5 | 71.0 | 65.4 | 67.5 | 68.9 | 74.1 | 784.9 |
| Eguzki orduak | 52.8 | 82.6 | 114.0 | 169.9 | 202.1 | 184.6 | 202.4 | 184.4 | 137.4 | 112.3 | 58.9 | 46.0 | 1547.4 |
| Iturria: KNMI ||||||||||||||

## Ikus, gainera

* Herbehereetako hiri nagusien zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ Twenthe, long-term averages, time period 1981-2010 (in Dutch). (Noiz kontsultatua: December 29, 2012).

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Enschedeko Udalaren webgunea
* Datuak: Q10002
* Multimedia: Enschede / Q10002
# Ensdorf (Sarre)

Ensdorf Alemaniako udalerria da. Sarre estatuan dago, [[Saarlouis (barrutia)|Saarlouis]] barrutian. 2014an 6.411 biztanle zituen 8,39 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q375399
* Multimedia: Ensdorf (Saar) / Q375399
# Enseiucarrean

Enseiucarrean Deustuko Unibertsitateko Euskal Kultura Mintegiaren (EKM) aldizkaria izan zen.

## Laguntzaileak

* Joan Otaegi
* Alfonso Irigoien
* Juan Manuel Etxebarria
* Xabier Kalzakorta
* Ricardo Zierbide
* Iratxe Zuazola
* Joseba Abaitua
* Karmen Isasi
* Aritz Urien
* Adolfo Arejita
* Sonia González
* Itziar Urrutia
* Jose Antonio Ereño
* Joxe Azurmendi
* Txuma Lasagabaster
* Aitor Ibarrola
* Patxi Salaberri Zaratiegi
* Oihane Etxeberria
* Saioa Gabikagojeaskoa
* Itziar Turrez
* Jürgen Lange
* Rosa Miren Pagola
* Ion Bediaga
* Jose Mari Etxebarria
* Gontzal Aldai
* Iñaki Gaminde
* Juana Madariaga
* Josu Penades
* Unai Elorriaga
* Koldo Jule Garai
* Joan Mari Irigoien
* Laura Mintegi
* Arantxa Urretabizkaia
* Asier, Lubaki
* Nerea Zuloaga
* Patxo Fernandez de Larrinoa
* Ainhoa Segura
* Eugenio Coseriu
* Ana Isabel Morales
* Anjel Lobera
* Paloma Rodriguez
* Xabier Agirre Urteaga
* Josu Lartategi
* Irene Zubizarreta
* Karmele Rotaetxe
* José María Sánchez Carrión Txepetx
* Aloña Arronategi
* Goizalde Gezuraga
* Nerea Kaltzakorta
* Estibaliz Zubiaur
* Juanra Madariaga
* Axier Fullaondo
* Roman Garate
* Enrique del Hoyo
* Bittor Uraga
* Joseba Eskubi
* Fernando Martinez Rueda
* Mikel Iriondo
* Joxean Artze
* Tere Irastortza
* Felipe Juaristi
* Patxi Ezkiaga
* Joseba Sarrionandia
* Juan Kruz Igerabide
* Bernardo Atxaga
* Xabier Barrutia
* Roberto Manjon
* Ander Ros Kubas
* Joseba Santxo

## Kanpo estekak

* Enseiucarrean (1986-1999)
# Euprymna scolopes

Euprymna scolopes, Hawaiiko txipiroia, Sepiolidae familiako Sepiolidae espeziea da, Ozeano Bareko erdialdekoa, Hawaii uharteetatik eta Midway uharteetatik gertu dauden kostaldeko ur baxuetan dagoena. Ale tipoa Hawaiien bildu zen eta Historia Naturalaren Museo Nazionalean, Washington D.C., topatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Reid, A. & P. Jereb 2005. Family Sepiolidae. In: P. Jereb & C.F.E. Roper, eds. Cephalopods of the world. An annotated and illustrated catalogue of species known to date. Volume 1. Chambered nautiluses and sepioids (Nautilidae, Sepiidae, Sepiolidae, Sepiadariidae, Idiosepiidae and Spirulidae). FAO Species Catalogue for Fishery Purposes 4, v. 1. Roma, FAO. p. 153–203.
* ↑ (Ingelesez) «Research | Smithsonian National Museum of Natural History» naturalhistory.si.edu (Noiz kontsultatua: 2023-03-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q150870
* Multimedia: Euprymna scolopes / Q150870
* Espezieak: Euprymna scolopes
# Eupselia

Eupselia Oecophoridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Eupselia satrapella da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Eupselia anommata | daturik gabe |
| Eupselia aristonica | daturik gabe |
| Eupselia axiepaena | daturik gabe |
| Eupselia beatella | daturik gabe |
| Eupselia beltera | daturik gabe |
| Eupselia callidyas | daturik gabe |
| Eupselia carpocapsella | daturik gabe |
| Eupselia holoxantha | daturik gabe |
| Eupselia hypsichora | daturik gabe |
| Eupselia iridizona | daturik gabe |
| Eupselia iridozona | daturik gabe |
| Eupselia isacta | daturik gabe |
| Eupselia leucaspis | daturik gabe |
| Eupselia melanostrepta | daturik gabe |
| Eupselia metabola | daturik gabe |
| Eupselia philomorpha | daturik gabe |
| Eupselia satrapella | daturik gabe |
| Eupselia syncapna | daturik gabe |
| Eupselia theorella | daturik gabe |
| Eupselia tristephana | daturik gabe |
| Eupselia trithrona | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10278250
* Multimedia: Eupselia / Q10278250
* Espezieak: Eupselia
# Fiduziario (argipena)

Fiduziario hitzak bi aldeen artean elkarren konfiantzan oinarritzen den harreman bat da. Erabilera zenbait ditu:
* fiduziarioa, fideikomiso bat eskuratzen duen pertsona;
* diru fiduziarioa, erakunde batek ordainduko duelako konfiantzan oinarritzen dena (adibidez, txanponak eta billeteak, estatu baten aldetik) eta urre, zilar edo bestelako balio materialik ez duena.
# Fiebre (musika taldea)

Fiebre 1980ko hamarkadan Iruñean sorturiko pop-rock taldea izan zen.
Diska bakarra atera zuen, ¿A dónde vas?... patatas traigo. Taldea desegin ondoren 1990 urtean Marino, Toño eta Patxik Balerdi Balerdi taldea sortu zuten.

## Diskografia

* ¿A dónde vas?... patatas traigo (1987, Oihuka)

## Erreferentziak

* ↑ «Grupos Nacionales Nuevaola80: Fiebre» Grupos Nacionales Nuevaola80 (Noiz kontsultatua: 2018-02-22).
* ↑ Txiribita. (2012-08-01). «Fiebre - A Donde Vas Patatas Traigo (1987)» EKAITZALDI (Noiz kontsultatua: 2018-02-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61364018
# Fidias

Fidias, grezieraz Φειδίας, (Atenas K.a. 480 inguru - Olinpia K.a. 430 inguru), Antzinako Greziako eskultore ospetsuena izan zen. Margolari eta arkitekto izan zen ere, lehen greziar klasizismoko garaikidea.
Periklesen garaian bizi izan zen, Bere babesle nagusia izan zena, eta Atenasko Akropolia berreraikitzeko proiektu handiaren zuzendaritza agindu zion. «Lehen klasizismo grekoa» deritzon etapan aritu zen.

## Bizitza

Fidiasen bizitzaz xehetasun gutxi ezagutzen dira. Jakina da, Maratoiko bataila amaitu eta gutxira Atenasen jaio zela. Bere hezkuntzaz datu ugari daude. Hegias Atenaskoa, Ageladas Argosekoa eta Polignoto Tasosekoa margolaria, hirurak, bere irakasle izan zirena jotzen da. Brontzea lantzeko teknika Argoseko eskolan ikasi zuen Ageladasekin, Miron eta Polikletorekin batera. Bere jarduera artistikoa K.a. 464an omen zuen.
Pausaniasek Fidiasen bi ikasle aipatzen ditu, era berean bere eromenoi izan zirela. Bata Agorakrito zen, Ramnuten egin zuen Nemesis eskulturaz ezaguna; bestea Pantarkes elistarra, K.a. 436ko 86. Olinpiadetan irabazle. Alkamenes ere Fidiasen jarraitzaile izan zen.

## Lanak
### Hastapenak

Fidiasen lehenetariko lanak, Maratoiko oroitzapenerako laudoriozko lanak ziren, greziar garaipenaren ospakizun. Delfosen brontzezko multzo handia jaso zuen. Hauen artean Atena eta Apolo greziar jainkoen eskulturak, Atikako heroi ugari eta Miltiades Gaztea jenerala. Atenaseko Akropolian, Fidiasek Atenaren estatua erraldoia ezarri zuen, itsasotik urrundik ikusgarri zena. Pelene eta Platean Fidiasek Atenaren beste bi estatua egin zituen. Eta Eliseko jendearentzat urrez eta boliz egindako Afrodita jainkosarena.

### Zeusen Olinpiako estatua eta Partenoiko Atena

Antzinako greziarren artean, beste guztien gainetik ospez nabarmendu ziren Fidiasen bi lan: urre eta bolizko Zeusen estatua erraldoia Zeusen Tenpluan, Olinpian; eta Partenoiko Atena greziar jainkosaren eskultura. Bi eskulturak K.a. V. mendearen erdialdean eraikiak izan ziren. Hainbat erreplika egin izan dira, antzina eta garai modernoan. K.a. V. mendetik, aurkitu diren Zeusen estatuaren kopiak, Elideko txanponetan eginiko kopia txikiak dira. Horrek buruaren eta estatuaren itxuraren nozio orokor bat ez besterik ematen digu. Partenoiko Atenarenak, marmolezko bi kopia txiki aurkitu dira Atenasen.

## Erreferentziak

* ↑ «:: Greziar simmetria - Belleza al desnudo ::» static.bbmuseoak.eus (Noiz kontsultatua: 2022-07-04).
* ↑ Podlecki, Anthony J.. (2011). Perikles and his circle. (Transferred to digital printing 2011. argitaraldia) Routledge ISBN 978-0-415-67066-1. (Noiz kontsultatua: 2024-05-10).
* ↑ Hurwit, Jeffrey M.. (2001). The Athenian Acropolis: history, mythology, and archaeology from the Neolithic era to the present. (Repr. argitaraldia) Cambridge Univ. Press ISBN 978-0-521-42834-7. (Noiz kontsultatua: 2024-05-10).
* ↑ «Hermes jainkoaren buru handi bat agertu da Atenasko erdi-erdian» naiz: 2020-11-15 (Noiz kontsultatua: 2022-07-04).
* ↑ «Fidias - Museo Nacional del Prado» www.museodelprado.es (Noiz kontsultatua: 2022-07-04).

## Ikus, gainera

* Greziar arkitektura
# Fiedlerita

Fiedlerita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Fiedlerita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: Pb₃Cl₄F(OH)*H₂O.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Fiedlerit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1057224
* Multimedia: Fiedlerite / Q1057224
# Fiefbergen

Fiefbergen Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Plön (barrutia)|Plön]] barrutian. 2014an 560 biztanle zituen 5,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q556643
* Multimedia: Fiefbergen / Q556643