OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Akagi

Akagi (赤城) japoniar hegazkin-ontziak Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen Ozeano Barea eszenatokian. Bere lehenengo misioan Pearl Harborreko erasoan parte hartu zuen. Midwayko guduan ere parte hartu zuen, baina beste hiru japoniar hegazkin-ontzirekin urperatu zuten. Chuichi Nagumo almirantearen itsasontzi nagusia izan zen ordu arte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q320967
* Multimedia: Akagi (ship, 1927) / Q320967
# Akaia

    Artikulu hau Greziako unitate erregionalari buruzkoa da; erromatar probintzia gaitzat duena beste hau da: «Akaia (erromatar probintzia)»
Akaia (grezieraz: Αχαΐα, Akhaïa axaˈia ahoskatua) Greziako unitate erregionala da, ipar-mendebaldeko Peloponeson dagoena. Patras hiriaren inguruan dago.
Akaia bost udalerritan banaturik dago:
* Aigialeia (2)
* Erymanthos (4)
* Kalavryta (5)
* Patras (Patra, 1)
* Mendebaldeko Akaia (Dytiki Achaia, 3)

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 154. arauaː Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2495811
* Multimedia: Achaea / Q2495811
# Akadiar

Akadiarrek (frantsesez: Acadiens) Akadian bizi den etnia osatzen dute, batez ere Ipar Amerikan, Kanadako Brunswick Berrian, baita Eduardo Printzearen Uhartean, Eskozia Berrian eta Quebecen akadianoek, baita Maine estatu amerikarrean ere.
Cajunek (frantsesez: Acadiens) talde etniko bat osatzen dute Louisianan, eta akadiarrak arbaso gisa kontatzen ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q415054
* Multimedia: Acadians / Q415054
# Akagi mendia

Akagi mendia (japonieraz: 赤城山, Akagi-yama) (euskaraz Gaztelu gorria) Japoniako Honshu uhartearen erdialdeko sumendia da, 1.828 metroko altuera duena. Maebashi hiriaren ondoan dago, Gunma prefeturan. Haruna eta Myōgi mendiekin batera Jōmō-ko hiru mendiak osatzen ditu (Jōmō Gunmaren aintzinako izena da).
3 x 4 kilometrotako kraterra dauka eta beronen ipar-ekialdean Ōno aintzira dago. Ōno aintziraren ondoan Akagi santutegia dago. Gailurrak Kurobi izena hartzen du eta Akagi Hiroba autobus geltokitik hiru ordutako igoera dago.

## Erupzioak

Duela 31.000 urte inguru izan ziren erupzioek eratu zuten sumendiaren konoa. Jakina da IX mendean hainbat erupzio izan zituela eta azkenengoa 1251ean izan zuen. 1938ko erupzioa gertatu izana ez da ziurra, beraz ez da ofizialki onartzen.

## Iruditegia

* Ōno aintzira.
* Ōno aintzira izoztuta.
* Kurobi Ōkami santutegia, gailurretik gertu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q415251
* Multimedia: Mount Akagi / Q415251
# Akaganeita

Akaganeita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Akaganeita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: (Fe³⁺,Ni²⁺)₈(OH,O)₁₆Cl₁.₂₅*nH₂O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Akaganeit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 13-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2251499
* Multimedia: Akaganeite / Q2251499
# Akadia

Akadia (frantsesez: Acadie) Ipar Amerikako eskualde bat da, frantses akadiera edo minoritate txiki batek chiac hitz egiten duten 370.000 biztanle inguru dauzka. Akadiarrak Kanadako Brunswick Berria probintziaren iparraldea eta ekialdea kokatzen dira, baita Quebeceko Gaspésie eta Îles-de-la-Madeleinen, Eduardo Printzearen Uharteko eta Eskozia Berriko uharteetako herri eta eskualde bakartuenak eta Maineko ipar-mendebaldea ere, Estatu Batuetan. Ternuako eta Labradorreko komunitate frankofonoa, akadiarrek ez bezalako jatorria badute ere, batzuetan definizio horretan sartzen da. Beste definizio batzuek, oro har, Luisiana hartzen dute lurralde horretan. (les Cadiens)

## Historia

Akadiako biztanleek Wabanaki Konfederazioko kideak eta Frantziako emigranteen ondorengoak zituzten, La Rochelle eskualdekoak ia bakarrik. Bi komunitateak ezkondu ziren, eta ondorioz, Akadiako biztanleriaren zati handi bat mestizoa zen. 1713an Britainia Handiko Erresumak konkistatu zuen Akadia, eta Desordena Handia jasan zuen. 1755 eta 1763 urteen artean Akadiarrak deportatu ziren, eta lurraldea banatuta dago. Erbestetik itzultzean, lege diskriminatzaileak jasaten dituzte Akadiarrek.
Errenazimentu akadiarrak, kleroa tartean dela, beren historia eta kultura berriro ezagutzeko aukera ematen die. Ez zuten onartu 1867ko Kanadako Konfederazioa. 1881eko Akadiako 1. Konbentzio Nazionaletik sinboloak eta erakundeak sortu ziren. Akadiarrei gogor eragiten die Depresio Handiak, eta aktiboki parte hartzen dute bi mundu-gerretan. Brunswick Berriko komunitatea liderra da, eta XX. mendearen bigarren erdia kontestatarioa da, zenbait eskubide eta askatasun gehitzeak markatua.

## Erreferentziak

* ↑ Frantses akadiarra, Gipuzkoako Foru Aldundia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207353
* Multimedia: Acadia / Q207353
# Akadia (Frantzia Berria)

Akadia (frantsesez: Acadie) Frantzia Berriko kolonia izan zen, ekialdeko Quebec, Kanadako itsas-probintziak eta egungo Maine Kennebec ibairaino barnean zituena. Utrechteko Itunaren ondorioz, ingelesen eskuetara pasa zen. Bertokoak akadiarrak zuten izena, egungo cajunen arbasoak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .
* ↑ Williamson, William. (1832). The history of the state of Maine. 2, 27 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2822228
# Abrakebabra

Abrakebabra Irlandako janari laster jatetxe kate bat da. Izatez, herrialde hartako mota honetako jatetxe kate handi eta hedatuena da, bereziki Dublin hirian eta herrialde honetako hegoaldean. Kate honetako lehenbiziko jatetxea 1982. urtean Dublin hiriko Rathmines auzoan ireki zuten. Berehala bertako gazteen artean sekulako arrakasta izan zuen, nagusiki gazte jendeak gaueko ordu txikietan bertaratu eta jateko aukera eskeintzen ziolako.
Denera Irlanda osoan zehar 17 jatetxe ditu, bestalde 6 frankizien jabe ere bada: Bagel Factory (okindegi eta gozotegiak), Chick King (Kentucky Fried Chicken motako oilasko errea saldu edo zerbitzaten duten jatetxeak), Yo Sushi (japoniar jatetxeak), Gourmet Burguer Kitchen (hanburgesa jatetxeak), O'Briens (sandwich jatetxe eta kafetegiak) eta Abrakedabra janari laster jatetxe katea.
Azken urteotan Erresuma Batuan ere zabalkunde saiakera bat egin zuen, herrialde honetan jatetxeak irekiz, baina lasterrera itxi beharra izan zituen. Irlakdako Frankizien Elkarteak 2008 eta 2009an saritu egin zuen.

## Kanpo estekak

* Abrakebabra jatetxe katearen webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q4669331
# Abram (Manchester Handia)

Abram, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Manchester Handian.
2001ean 9.855 biztanle zituen.
* Datuak: Q4669333
* Multimedia: Abram, Greater Manchester / Q4669333
# Abram Samoilovitx Besikovitx

Abram Samoilovitx Besikovitx (errusieraz: Абра́м Само́йлович Безико́вич, Berdyansk, Errusia (gaur egungo Ukraina), 1891ko urtarrilaren 23a - Cambridge, Ingalaterra, 1970eko azaroaren 2a) Errusiar matematikaria izan zen.
San Petersburgon ikasi zuen, Markoven zuzendaritzapean, eta analisiaren arloa landu zuen, gehienbat; 1912an graduatu zen. 1917an matematikako irakasle izendatu zuten Permen (gero Moskuko Unibertsitatea izango zena). Hurrengo urtean, katedra bat lortu zuen San Petersburgon. 1924an Copenhagenera joan zen, Rockefeller beka batekin, eta han Harald Bohrrekin lan egin zuen. Oxforden egon ondoren, postu bat lortu zuen Liverpoolen, eta 1927an Cambridgera itzuli zen. 1950ean Littlewoodek utzitako Cambridgeko Rouse Ball matematikako katedra eman zioten, eta postu hori bete zuen, erretiratu zen arte (1958). Hala ere, erretiratu ondoren, Estatu Batuetako unibertsitate askotan ibili zen; azkeneko urteak Cambridgeko Trinity Collegen eman zituen.
Besikovitxek ekarpen ugari egin zituen geometria fraktalean. Hala ere, bere lanik garrantzitsuena funtzio ia periodikoen azterketa izan zen. Lortutako emaitzak Almost periodic function (1932, Funtzio ia periodikoa) liburu eraginkorrean argitaratu zituen. Horrela, bere lorpenetako bat 1917az geroztik azalduta zegoen Kakeyaren problemaren ebazpena izan zen.
Ohore ugari jaso zuen Besikovitxek: Cambridgeko Unibertsitatearen Adams saria funtzio ia periodikoetan egindako lanari esker (1930), Zientzia Naturalaren Aurrerapenerako Londresko Errege Elkartearen Sylvester domina funtzioen teoria ikertzeagatik (1952), eta Londresko Elkarte Matematikoaren De Morgan domina (1950). Bestalde, 1934an Zientzia Naturalaren Aurrerapenerako Londresko Errege Elkarteko kide ere hautatu zuten. Bere omenez 16953 Besikovitx sateliteak bere izena darama.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q331089
# Abrakadabra

Abrakadabra ilusionismoan erabiltzen den arao bat da, eta historian zehar, sendatzeko gaitasuna zuela uste zena kuttun batean inskribatuta bazegoen.

## Etimologia

Ekialdeko edo Ekialde Hurbileko hizkuntza askotan bilatu da hitzaren etimologia. Aramerazko "Adhadda kedhabhra" esaldiaren eraldaketa izan daiteke, "Suntsitua izan dadila" esan nahi duena, edo "Evra kedebra" esaldiarena, "Nire hitzetik sortuko dut" dioena. Hebreeratik etor liteke "Ha brakha dabra", (הברכה דברה) "Bedeinkazioak dio", edo "Abreg ad Hâbra", "Bidali zure tximista heriotzaraino".
Etimologia folkloriko ugari ere badira, latinezko edo grekozko antzeko hitzetik eratortzen dituztenak, hala nola Abraxas hitzetik.

## Historia

Hitzaren lehen aipamen ezaguna II. mendean izan zen Liber Medicinalis izeneko liburu batean (batzuetan De Medicina Praecepta Saluberrima izenez ezaguna), Sereno Sammonikok idatzia, Karakala erromatar enperadorearen medikua zena. Liburuaren 52. kapituluan, malaria zuten gaixoek kutun bat eramatea aholkatzen zuen, non hitza agertzen zen hiruki formarekin. Kutunaren botereak, azaldu zuenez, gaixotasun hilgarriak desagerrarazten ditu. Beste enperadore erromatar batzuk, Geta eta Alexandro Severo barne, Sereno Sammonikoren medikuntzaren jarraitzaileak zirenez, agian arao hau erabili zuten.
Basilidesen sektako gnostikoek, formula magiko bezala erabiltzen zuten, izpiritu ongulé en laguntza eskatzeko gaixotasun eta ezbeharren aurka. Abraxas-harrietan agertzen zen, kutun bezala erabiliak. Geroago, erabilera gnostikoetatik haratago hedatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez)Jean Chevalier, Alain Gheerbrant, Dictionnaire des symboles, Robert Laffont/Jupiter, Paris, 1982, 3 or. ISBN 2-221-50319-8.
* ↑ (Frantsesez) Abracadabra hitza TLF hiztegian
* 1 2 (Latinez) Sammonicus, Quintus Serenus. (1786). «CAPVT LII Hemitritaeo depellendo» Quinti Sereni Samonici de medicina praecepta salvberrima. In bibliopolio I. G. Mülleriano, 150-152 or..
* ↑ Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press. Abracadabra

## Ikus, gainera

* Begizko
* Sorginkeria
* Abracadabra

## Kanpo estekak

* Beti ortodoxoak ez diren konjuruak, Juan Garmendia Larrañagaren liburua.
* Datuak: Q205177
# Abram-Perezville (Texas)

Abram-Perezville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hidalgo konderrian kokatuta dago, Texas estatuan. 5.376 biztanle ditu, 5,3 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hidalgo konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q972742
# Abrahámovce (Kežmarokeko barrutia)

Abrahámovce Eslovakiako udalerri bat da, Kežmarokeko barrutian kokatuta. 6,65 km²ko azalera du eta 265 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1286. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q330973
* Multimedia: Abrahámovce (Kežmarok District) / Q330973
# Aizpitarte baserria

Aizpitarte baserri barrokoa da, Aian kokatua (Gipuzkoa), XVIII. mendekoa.
2006ko urtarrilaren 10n, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

## Ezaugarriak

Eraikina, harri-hormaz egindako oinplano angeluzuzeneko baserria, Kurpidea bailaran dago, aldapa handiko gune batean. Bi solairu, ganbara eta sotoa ditu. Estalkia hiru isurkikoa da.
Hego-mendebaldera begira dagoen fatxada nagusiaren beheko solairuan, etxebizitzara sartzeko bi orriko ateak dituzten bi sarbide ditu, bai eta beste sarbide txikiago bat ere. Alde honetan hiru leiho tartekatu daude.
Lehen solairuan, estalkipean, lau leiho erregular azaltzen dira. Ipar-mendebaldeko fatxada oso behea da lurzoruaren aldaparen ondorioz. Bertan, zurezko bi orri dituen harlanduz inguratutako atea dago.
Atearen gainean, eta fatxadaren neurria kontuan hartuta, armarri handia aurkituko dugu. Aipatutako guztiaz gain, fatxada honetan bi leiho txiki daude. Ipar-ekialdeko fatxadako beheko solairuan ate bat dago. Fatxada horretan ere bost leiho daude, bi beheko solairuan eta hiru estalkipean. Alde honetan ere itsututako atari zahar bat agertzen da. Hego-ekialdeko fatxada, lurzoruaren aldaparen ondorioz, oso garaia da. Alde horretako beheko solairuan, sotorako sarrera eta bost leiho-bao diferente daude; lehen solairuan berriz, lau leiho.
Fatxada honetako bao guztiak harlanduz inguratuak daude.
Eraikinak oso oinplano erregularra du, eta haritzezko sei ardatz-zutabe ditu. Zutabeak, eraikinaren egitura jarri eta mihiztatzen den harrizko zapata-oinarrien gainean daude. Beheko solairutik hasi eta ganbarara heltzen diren habeak eusteko besoak ditu. Ganbaran, zutabeez gain, estalkia eusteko petralen gainean beste hainbat zutabe partzial daude. Egiturak, arotzeriako arte-markak ditu.

## Kanpo estekak

* Kultura Ondasun izendapena EHAAn
* Datuak: Q8341919
* Multimedia: Aizpitarte baserria / Q8341919
# Aizpun

Aizpun esanahi desberdineko hainbat gauza izan daiteke:
Leku izenak:
Gainera abizena ere bada, hala nola:
* Jesús Aizpun, Nafarroako UPN alderdiko politikaria.
* Rafael Aizpun, Nafarroako Unión Navarra alderdiko politikaria, eta Jesús Aizpunen aita.
# Aizpileta

Aizpileta gaur egun despopulatua geratu den herria da, eta egun Laminoriako Haraneko Musitu herriko eta Erroetako kontzejuko kidea. Erroeta herritik hegoaldera, Arraia-Maeztu udalerrian dago, Araban.

## Toponimia

Donemiliagako goldean, 1025 urtean, hasperen eta guzti dokumentatu zen, Haizpilleta, eta geroago hasierako hasperena galdu eta Aizpilleta izenez ezagutu izan da mendeetan zehar.

## Historia

1025etik dokumentatuta (Donemiliagako goldean), Arraiako ermandadeko kide zen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
* ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
* ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
* ↑ Auñamendi Entziklopedia. 2024-05-13an kontsultatua.
* ↑ Auñamendi Entziklopedia. 2024-05-13an kontsultatua.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Gerardo López de Guereñu: Toponimia alavesa, seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses. Onomasticon Vasconiae. ISBN: 978-84-35479-48-1
* Datuak: Q54680461
# Allotz

Allotz Deierriko kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 123 biztanle ditu.
1857ko errolda arte Allotz eta Egiarte izeneko udalerriaren burua izan zen.
Allozko urtegiak, Euskal Herriko handienetakoa, herri honi zor dio bere izena, bertan bere hustubidea kokatzen delarik.

## Demografia eta biztanleria

Allozko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 120 | 116 | 122 | 124 | 119 | 124 | 115 | 123 |

## Ikus gainera

* Allozko urtegia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253207
* Multimedia: Alloz / Q12253207
# Allotz eta Egiarte

Allotz eta Egiarte Nafarroako udalerri-ohi bat da, Deierrin, Lizarrako merindadean.
1857ko erroldarako desagertuta zegoen eta harrezkero Deierriren barruan kokatuta dago.

## Demografia

Bi udalerriak batera argitaratutako azken erroldan, 1842an, herrian 142 pertsona eta 28 etxe zeuden.

## Ondasun nabarmenak

* Andre Mariaren eliza

## Ikus gainera

* Allotz
* Egiarte

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) 1842tik aurrera izandako udalerrien biztanleri datuak aurkitzeko webgunea.
* Datuak: Q12253208
# Aleksis Kivi

Aleksis Kivi (Nurmijärvi, 1834ko urriaren 10a - Tuusula, 1872ko abenduaren 31) finlandiar idazlea izan zen, finlandierazko lehen eleberri esanguratsua idatzi zuena, Seitsemän veljestä ("zazpi anai").

## Biografia

Ehungile familia batean jaio zen Aleksis Kivi 1834 urtean. 1846an Helsinkiko eskola utzi behar izan zuen 12 urte eskasekin baina 1959an Helsinkiko Unibertsitatean sartu zen literatura ikasteko asmoz, baina antzerkiak erakarri zuen bereziki. Bertan estreinatu zuen bere lehen antzezlana, Kullervo, Kalevala poema epikoan oinarritzen zena. Unibertsitatean Johan Vilhelm Snellman kazetaria ezagutu zuen, gerora bere aldeko sutsua izango zena.
1863tik aurrera antzerkiak idazteari ekin zion. Seitsemän veljestä ("zazpi anai") lan famatua idazteko ere 10 urte behar izan zituen. Hasiera batean kritikoek ez zuten begi onez ikusi, narratsa zela esanez, baina gerora finlandierazko lehen eleberri esanguratsua kontsideratua izan zen. 1865 urtean Finlandiako Saria irabazi zuen Nummisuutarit antzezlanarekin.
1872an hil zen bakarrik zoroetxe batean.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Etusivu. (Noiz kontsultatua: 2017-11-24).
* Datuak: Q216904
* Multimedia: Aleksis Kivi / Q216904
# Aleksejs Saramotins

Aleksejs Saramotins (Riga, 1982ko apirilaren 8a), Letoniako txirrindulari ohia da. Bere herrialdeko txapelduna izan zen urte askotan.

## Palmaresa

2005
* Letoniako errepideko txapelketa
2006
* Letoniako errepideko txapelketa
2007
* Letoniako errepideko txapelketa
2008
* Scandinavian Race
* 3. Le Samynen
2009
* Druivenkoers Overijse
* Munsterland Giroa
2010
* Letoniako errepideko txapelketa
* Isberguesko Sari Nagusia
2012
* Letoniako errepideko txapelketa
* 7. Boucles de la Mayennen
* 7. Tro Bro Leonen
* 9. Limousingo Tourrean
* 10. Rund um den Henninger-Turmean
2013
* Letoniako errepideko txapelketa
* Doubseko Tourra
* 2. Jurako Tourrean
* 5. Strade Bianchen
* 9. Polynormanden
2014
* Burgosko Itzuliko etapa bat
2015
* Letoniako errepideko txapelketa
2016
* 3. Almeriako Klasikan
* 8. Paris-Roubaixen
2017
* Letoniako erlojupeko txapelketa

## Kanpo estekak

Aleksejs Saramotins - ProCyclingStats
* Datuak: Q948042
* Multimedia: Aleksejs Saramotins / Q948042
# Aleksis Kivi Saria

Aleksis Kivi Saria (finlandieraz: Aleksis Kiven palkinto) Finlandiako Elkarte Literarioak (Suomalaisen Kirjallisuuden Seura, SKS) bizitza osoko baten lanari saritzen duen ohoregarria da. Helburua Finlandiako literatura indartzea da. Saria hiru urtetan behin ematen da eta egun 14.700 eurokoa da. Sariak Aleksis Kivi idazlearen izena darama.

## Irabazleak

| 1936 Otto Manninen 1937 F.E. Sillanpää 1938 Maria Jotuni (Kaarlo Sarkia) 1939 V.A. Koskenniemi (Ilmari Kianto) 1940 Maila Talvio (Yrjö Jylhä) 1941 Larin Kyösti 1942 Aino Kallas 1943 Martti Merenmaa 1944 L. Onerva 1945 Toivo Pekkanen 1946 Aaro Hellaakoski 1947 Mika Waltari 1948 Einari Vuorela 1949 Viljo Kojo 1950 Ilmari Kianto 1951 Heikki Toppila | 1952 Yrjö Jylhä 1953 Lauri Viljanen 1954 P. Mustapää 1955 Aale Tynni 1956 Lauri Viita 1957 Lauri Pohjanpää 1958 Helvi Hämäläinen 1959 Viljo Kajava 1960 Väinö Linna 1961 Eeva-Liisa Manner 1962 Juha Mannerkorpi 1963 Matti Hälli 1964 Arvo Turtiainen 1965 Eila Pennanen 1966 Paavo Haavikko 1967 Eeva Joenpelto | 1968 Elina Vaara 1970 Veikko Huovinen 1972 Veijo Meri 1974 Pentti Saarikoski 1976 Tuomas Anhava 1978 Antti Hyry 1981 Eila Kivikk'aho 1984 Eino Säisä 1987 Sirkka Selja 1990 Hannu Salama 1993 Kerttu-Kaarina Suosalmi 1996 Erno Paasilinna 1999 Martti Joenpolvi 2002 Aila Meriluoto 2005 Sirkka Turkka |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1812708
# Aleksei Nikolaevitx Errusiakoa

Aleksei Nikolaevitx (errusieraz: Алексе́й Никола́евич; San Petersburgo, 1904ko abuztuaren 12a/uztailaren 30a - Jekaterinburg, 1918ko uztailaren 17a) Errusiako azken tsarevitxa izan zen.
Nikolas II.a Errusiakoa eta Alexandra Feodorovnaren semea izan zen, gazteena eta gizonezko bakarra. Hemofiliak jota jaio zen, bere gurasoak Rasputinen metodoekin sendatzen saiatu zirenak.
Boltxebikeek hil zuten, bere guraso eta ahizpekin batera, 1917ko uztailaren 17an Jekaterinburgen. Errusiako Eliza Ortodoxoak kanonizatu zuen 2000. urtean, bere familiarekin batera. Bere gorpuzkiak 2007an aurkitu ziren.
* Datuak: Q154045
* Multimedia: Alexei Nikolaievich of Russia / Q154045
# Aleksei Rybalkin

Aleksei Vladimirovitx Rybalkin (errusieraz: Алексей Владимирович Рыбалкин) (Taganrog, 1993ko azaroaren 16a-) errusiar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa

2010
* 3. Bizkaiko Itzulian (Junior)
2011
* Besayako Itzulia eta etapa bat
* 5. Europako Junior Txapeketan
2012
* Bidasoko Itzulia eta bi etapa
* 2. Santikutz Klasikan
2014
* 3. Etorkizuneko Tourrean
* 4. Gaztela eta Leongo Itzulian
* 4. Portugalgo Etorkizuneko Tourrean
2015
* Madrilgo Erkidegoko Itzuliko Gazteen Sailkapena
* Portugalgo Itzuliko Gazteen Sailkapena
2017
* 8. Austriako Itzulian
2018
* 2. Sibiuko Itzulian
2019
* 5. Aingo Tourrean

## Erreferentziak

* ↑ 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (Noiz kontsultatua: 2023-11-03).

## Kanpo estekak

* Aleksei Rybalkin - ProCyclingStats
* Datuak: Q18402432
* Multimedia: Alexey Rybalkin / Q18402432
# Aleksita

Aleksita mineral bat da eta aleksite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Aleksita mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {PbBi2Te2S2}}$. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Aleksite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3609614
* Multimedia: Aleksite / Q3609614
# Alekto

Alekto, greziar mitologian, (antzinako grezieraz Ἀληκτώ, "gupidagabea"), Erinietako bat da (Furiak erromatar mitologian), Tisifone (hilketaren mendekatzailea) eta Megera (jeloskorra)ren ahizpa.
Hesiodoren arabera, Gea (lurra)ren alaba zen, Uranok, honen seme Kronosek zikiratu zuenean isuritako odolaren bidez ernaldua izan zena.
Alekto, delitu moralak zigortzeaz arduratzen den Erinia da (sumina, harropuzkeria, etab...), batez ere, gizakien aurkakoak badira. Bere funtzioa, Nemesisek duenaren oso antzerakoa da, baina azken honek, jainkoen aurkako delitu moralak zigortzen ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1643451
# Alma (Buffalo konderria, Wisconsin)

Alma Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Jackson konderrian dago, Wisconsin estatuan. 716 biztanle ditu, 20,478793 kilometro koadroko azaleran banatuta. Alma hiria mendebaldeko mugan dago.

## Ikus, gainera

* Jackson konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4733520