OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Metro koadro

Metro koadroa edo metro karratua metro bateko aldeak dituen karratu baten barruan dagoen azalera da. Nazioarteko Unitate Sistemaren azalera unitatea da.
Ikurra m$^2$ da.

## Baliokidetasunak beste unitate batzuetan

1 m² ondorengo hauen baliokidea da:
* 0,000 001 km² = 10$^{-6}$ km²
* 10.000 cm²
* 0,000 1 ha = 10$^{-4}$ ha
* 0,01 area
* 0,000247105381 akre (sistema anglosaxoia)
* 1.195,990 yarda koadro (sistema anglosaxoia)
* 10.763,911 oin koadro (sistema anglosaxoia)
* 1.550,003 1 hazbete koadro (sistema anglosaxoia)

## Ikus, gainera

* Azalera
* Kilometro koadro
* Zentimetro karratu
* Eskala
* Nazioarteko Unitate Sistema

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25343
* Multimedia: Square metre / Q25343
# Metro segundoko

Metro segundoko Nazioarteko Unitate Sistemako unitatea da abiadura edo lastertasuna neurtzeko. Unitate hau eratorria da segundo bakoitzeko higitutako metro kopurua neurtzen baitu. Orokorrean m/s idazten da.
Beste unitate sistema batzuetako unitateekin gordetzen duen erlazioa hauxe da:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q182429
# Metro AG

Metro AG alemaniar korporazio multinazionala da, handizkarientzako cash and carry supermerkatuak kudeatzen dituena. Ernst Schmidtek eta Wilhelm Schmidt-Ruthenbeckek 1964an sortu zuten eta bere merkatu nagusiak Europa eta Asia dira. Bere egoitza nagusia Düsseldorfen dago.
Euskal Herrian, Makro supermerkatuak eta Media Markt dendak kudeatzen ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q169167
* Multimedia: METRO Group / Q169167
# Metro International

Metro International suediar komunikazio-enpresa da. Doako egunkariak argitaratzen dituen munduko konpainia handiena da, 18 herrialdetan kaleratzen duelarik. Gehienetan Metro izenpean kaleratzen da, leku batzuetan baimen falta dela-eta izen ezberdinak erabiltzen dituen arren; esate baterako, Publimetro Txilen eta Metro Directo Espainian.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Metro Internationalen webgunea
* Datuak: Q293008
* Multimedia: Metro (newspaper) / Q293008
# Metro kubiko

Metro kubiko bat (ikurra m³) mila litroren baliokidea da bolumena luzera unitate kubikoetan emanda.
Metro kubiko bat neurtzen duen kutxa kubiko baten alde bakoitzak metro bat neurtzen du.
Unitate erabilia da ur kantita handien trasbaseak egiten direnean edo urmaelen bolumena emateko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25517
* Multimedia: Cubic metre / Q25517
# Michie (Tennessee)

Michie Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. McNairy konderrian dago, Tennessee estatuan. 679 biztanle ditu, 14,560759 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* McNairy konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q384925
* Multimedia: Michie, Tennessee / Q384925
# Michigamme (Michigan)

Michigamme Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Marquette konderrian kokatuta dago, Michigan estatuan. 255 biztanle ditu, 12,054467 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Marquette konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q603682
* Multimedia: Michigamme, Michigan / Q603682
# Michigan

Michigan Ameriketako Estatu Batuetako estatu bat da, Aintzira Handien lurraldean. Estatu Batuetako mendebaldean dago kokatua. Bere hiriburua Lansing da baina hiri garrantzitsuena Detroit da. Guztira 10 milioi biztanle ditu. Biztanle gehienak hirietan bizi dira, hegoaldean.

## Ingurune naturala eta klima

Lower eta Upper penintsulek osatzen dute. Klima kontinentala da, ez oso gogorra, Aintzira Handiak hurbil daudelako.

## Ekonomia

Automobil industriaren mundu osoko gune nagusia Detroiten dago (Ford, General Motors, Chrysler). Meagintza, burdina, petrolioa. Altzariak.

## Biografiak

* Michael Moore (1954-), zinema zuzendaria.
* Magic Johnson (1959-), saskibaloi jokalaria.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Michigango Estatuko webgunea
* Datuak: Q1166
* Multimedia: Michigan / Q1166

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Michiel Huisman

Michiel Huisman (Amstelveen, 1981eko uztailaren 18a) nederlandar aktorea, musikaria eta abeslaria da, nederlanderazko eta ingelesezko telesail eta filmeetan aritu dena.

## Filmografia
### Zinema

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 2001 | Costa! | Bart | |
| 2002 | Volle maan | Bobbie | |
| 2003 | Phileine zegt sorry | Max | |
| 2004 | Floris | Floris | |
| 2005 | Johan | Johan Dros | |
| 2006 | Zwartboek | Rob | |
| 2007 | Funny Dewdrop | Orpheus | Film labur |
| 2009 | Unmade Beds | X Ray Man | |
| 2009 | The Young Victoria | Ernest printzea | |
| 2009 | Winterland | Francis Young | |
| 2010 | First Mission | Wout | |
| 2013 | World War Z | Ellis | |
| 2014 | Wild | Jonathan | |
| 2015 | The Invitation | David | |
| 2015 | The Age of Adaline | Ellis Jones | |
| 2017 | The Ottoman Lieutenant | İsmail Veli | |
| 2017 | 2:22 | Dylan Branson | |
| 2017 | Indian Horse | Father Gaston | |
| 2018 | Irreplaceable You | Sam | |
| 2018 | The Guernsey Literary and Potato Peel Pie Society | Dawsey Adams | |
| 2019 | The Red Sea Diving Resort | Jacob "Jake" Wolf | |
| 2019 | The Other Lamb | Shepherd | |

### Telebista

| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 1995 | Voor hete vuren | | Atala: "Prettige feestdagen" |
| 1998 | Goede tijden, slechte tijden | Rover | |
| 1998 | Kees & Co | Loopjongen | Atala: "Sonja's trouwdag" |
| 1999 | Suzy Q | Palmer | Telefilma |
| 1999–2002 | Spangen | Pelle | 4 atal |
| 2001 | Dok 12 | Frederik van Kemenade | Atala: "Geen lijk, geen dader" |
| 2001 | Costa! | Bart | 10 atal |
| 2001 | Uitgesloten | Coen | Telefilma |
| 2005 | Meiden van De Wit | Boudewijn Peuts | 9 atal |
| 2006 | Dalziel and Pascoe | Motxiladuna | Atala: "Wrong Place, Wrong Time: Part 1" |
| 2006 | 't Schaep met de 5 pooten | Freddy | Atala: "Het zal je kind maar wezen" |
| 2007–2010 | De co-assistent | Hugo Biesterveld | Protagonista; 41 atal |
| 2009 | Margot | Rudolph Nureyev | Telefilma |
| 2010 | Bloedverwanten | Martijn Zwager | 12 atal |
| 2010–2013 | Treme | Sonny | Protagonista; 35 atal |
| 2012–2014 | Nashville | Liam McGuinnis | 13 atal |
| 2013 | The Sixth Gun | Drake Sinclair | Telefilma |
| 2014–2015 | Orphan Black | Cal Morrison | 6 atal |
| 2014–2016 | Game of Thrones | Daario Naharis | 18 atal |
| 2016 | Harley and the Davidsons | Walter Davidson | Minisaila; 3atal |
| 2018 | The Haunting of Hill House | Steven Crain | Protagonista |

## Erreferentziak

* Datuak: Q2262485
* Multimedia: Michiel Huisman / Q2262485
# Michiel Jansz. van Mierevelt

Michiel Janszoon van Mierevelt (Delft, 1566ko maiatzaren 1a - ibidem, 1641eko ekainaren 27a) herbeheretar margolari eta marrazkilaria izan zen.
Grabatzaile gisa hasi zen bere jaioterrian, eta 1625ean Hagan finkatu zen, izadi hilak eta geroago erretratuak margotuz. Bere erretratuen arrakastaren ondorioz, errege askok babestu zuten. Gai mitologikoko margolan batzuk ere egin zituen.

## Iruditegia

* George Villiers, Buckinghameko I. dukea
* Theodora van Duvenvoord
* Philip William
* Frederiko Henrike, Prince of Orangeko printzea
* Ambrogio Spinola
* Ambrogio Spinola
* Michiel Jansz van Mierevelt, Emakumearen erretratua
* Emakumearen erretratua
* Emakume gaztearen erretratua
* Senar eta emaztearen erretratua tulipan, erraboil eta maskorrekin, 1609
* Frederiko V.a Palatinatukoa, 1613
* Autopsia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q864092
* Multimedia: Michiel Jansz. van Mierevelt / Q864092
# Michigan (aintzira)

Michigan (ingelesez: Lake Michigan) Amerikako Aintzira Handietako bat da, osorik Ameriketako Estatu Batuetan dagoen bakarra. Mendebaldetik ekialdera, Wisconsin, Illinois, Indiana eta Michigan estatuetako lurretan ditu ur ertzak.

## Izena

Michigan izenak, jatorriz, «aintzira» besterik ez du esan nahi, ojibweraz mishigami hitzak «ur handia» esan nahi baitu.

## Geografia

Aintzira Handien arroa osatzen duen bostetako bat da, hirugarrena neurriari dagokionez: 57.800 km² (Kroazia baino pixka bat handiagoa). Munduko seigarren aintzirarik handiena da, eta ur geza dutenen arteko laugarrena. 190 kilometroko luzera, 494 kilometroko zabalera eta, batez beste, 85 metroko sakonera ditu.
Mackinaceko kanalak Huron eta Michigan aintzirak lotzen ditu, biak maila berean baitira. Geologikoki eta hidrologikoki ur multzo bera dira, horrexegatik batzuetan Michigan-Huron aintzira deritze.
Arrantza, merkataritza, garraioak eta ikatz eta burdin meategiak dira Michigan inguruko ekonomiaren oinarriak.

## Hiri nagusiak

Ia 12 milioi lagun bizi dira Michigan aitziraren inguruko herri eta hirietan. 30.000 biztanle baino gehiagoko hiriak honako hauek dira:
| Illinoisen Chicago Evanston Highland Park North Chicago Waukegan | Indianan East Chicago Gary Hammond Michigan City Portage | Michiganen Holland Muskegon St. Joseph Benton Harbor | Wisconsinen Green Bay Kenosha Manitowoc Milwaukee Racine Sheboygan |

## Uharteak

* Beaver
* Ipar Manitou
* Hego Manitou
* Washington
* Rock

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .
* ↑ Great Lakes Factsheet No. 1: Physical Features and Population Epa.gov
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1169
* Multimedia: Lake Michigan / Q1169
# Michigan Center (Michigan)

Michigan Center Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Jackson konderrian kokatuta dago, Michigan estatuan. 4.609 biztanle ditu, 14,761706 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Jackson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2522970
# Michiana Shores (Indiana)

Michiana Shores Indianako herri bat da. LaPorte konderrian kokatua dago. 2010ean 313 biztanle zituen, 0,91 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* LaPorte konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2723421
# Michiel de Ruyter

Michiel Adriaenszoon de Ruyter (Flessinga, Zazpi Herbehere Batuen Errepublika, 1607ko martxoaren 24a - Siracusa, Sizilia, 1676ko apirilaren 29a) herbeheretar amirala izan zen.

## Biografia

Portugalgo Independentziako Gerran parte hartu zuen 1641. urtean, eta ingelesen eta herbeheretarren artekoan, 1652-1654 urte-bitartean. 1699an, Danimarkako itsas armadarekin batera bi aldiz menderatu zuen Suediako armada. Herbehereen eta Ingalaterraren arteko bigarren gerran (1665-1667) garaipena lortu zuen hasieran Monk ingelesaren aurka, baina ihes egin behar izan zuen Monkek eta Ruperto printzeak bat egin zutenean. Hala eta guztiz ere, Tamesis ibaian gora egin zuen, eta Londresko hiriari setioa ezarri zion Ingalaterrako itsas armadaren ahulezia agerian utzita. Holandako Gerra piztu zenean (1672), eta Hagako Hitzarmena izenpetu ondoren (1673), frantsesek eta ingelesek osatu zuten armada menderatu zuen Ruyterrek. Messinako biztanleek espainiarren mendekotasunaren aurkako matxinada bultzatu zutenean (1674), Mediterraneo itsasora abiatu zen Karlos II.ari laguntzeko asmoz, baina zauritu egin zuten Agostako uretan, eta handik gutxira hil zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q316945
* Multimedia: Michiel de Ruyter / Q316945
# Michigan City (Indiana)

Michigan City Indianako hiri bat da. LaPorte konderrian kokatua dago. 2010ean 31.479 biztanle zituen, 50,73 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* LaPorte konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q989282
* Multimedia: Michigan City, Indiana / Q989282
# Martin Sinković

Martin Sinković (Zagreb, 1989ko azaroaren 10a) kroaziar arraunlaria da.

## Biografia

Udako lau Olinpiar Jokotan esku hartu zuen, bakoitzean domina bana lortuz: zilarra 2012an Londresen skull laukoitzean, urrea 2016an Rio de Janeiron lemazain gabeko bikoan bere anaia Valent-ekin batera eta urrea 2020an Tokyon eta 2024an Parisen lemazain gabeko bikoan, berriro ere, bere anaiarekin batera.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2012 | Londres Erresuma Batua | 02 ! | Skull laukoitza |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 01 ! | Lemazain gabeko bikoa |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Lemazain gabeko bikoa |
| 2024 | Paris Frantzia | 01 ! | Lemazain gabeko bikoa |

## Erreferentziak

* ↑ "Martin Sincović" olimpedia.org. (Ingelesez)
* ↑ "Martin Sinković" FISAren datu basea. (Ingelesez)
* ↑ (Ingelesez) «The Sinkovic Brothers' Pursuit of Olympic Glory: Croatia's Rowing Lege» rowing1.com 2024-07-31 (Noiz kontsultatua: 2024-08-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1897931
* Multimedia: Martin Sinković / Q1897931
# Martin Txilibitu

Martin Txilibitu (izenburu osoa: Martin Txilibitu: Umearen Laguna) irakurketarako euskal testuliburu bat da, Ixaka Lopez de Mendizabal eskola-liburu egileak prestatua eta 1931 urtean lehen aldiz argitaratua.

## Kanpo estekak

* Martin Txilibitu liburua digitalizatua eta osorik irakurgai. Antso Jakintsua Fundazioa.
* Datuak: Q21533903
# Martin Txipia

Martin Txipia nafar erregeorde edo tenente bat izan zen XII. mende amaieran eta XIII.aren hasieran. Zintzo aritu zen Nafarroako erregearen zerbitzura epe aztoratu horretan, eta lehen eskutik hartu zuen parte Nafarroako Erresumaren 1199-1200eko inbasioko borroketan, Gasteizen defentsan, zehatz esateko. 1189. urtean agertzen da aipatuta lehen aldiz. Gaztelar inbasioaren ondoren, Nafarroa subiranoaren beste posizio batzuen buru agertzen da.

## Bortuz Harunzko Lurraldeko tenente

1189tik, Donibane Garaziko posizioaren burua zen, Antso VI.a Jakintsuak gotorlekuaren arduradun (tenente) jarrita. Rokabrunako tenentea (erregeordea) ere izan zen 1194ko urtarriletik, Antso VII.a erregeak izendatuta. Ordurako militar zaildua zen, Eneko Almorabiten zaldun lanetan aritu ondoren.
1194ean nafarrek Donibane Garazi erresumara gehitu zuten, Akitaniako Dukerriarekin (Ingalaterrako Erresumarekin) auzi irekia zegoen unean; izan ere, Rikardo Lehoi Bihotzek lurralde osoa Berengelaren doteari zegokiola zioen unean eta, beraz, Akitania eta, bide batez, Ingalaterrako Koroaren jabetzakoa zela.

## Gasteizko tenente Gasteizko setioan

Lau urte geroago, 1198an, Nafarroako erregeak Gasteiz esleitu zion erregeorde lanetan, postu horretan Petri Remiritzi errelebua hartuz. Alfontso Errandoitz Gendulaingoa zebilen orduan Gasteizko gobernari, eta bete-betean egokitu zitzaien biei Nafarroa inbaditzeko gaztelar eraso eta setioari aurre egitea, 1199ko ekainaren 5ean edo lehenago hasia. Zazpi hilabetez erasotzaileei tinko eutsi ondoren, Martin Txipiak eta beste gasteiztarrek Antso VII.aren gorazarrea jaso zuten, baita baimena ere hiribildua Alfontso VIII.aren tropei errenditzeko, 1200eko urtarrilaren 25ean.
Luis Javier Fortun EHUko historia irakaslearen arabera, Antso nafar erregeak haren lana ontzat jo zuen, hurrengo urteetan beste nafar herrien buru jarri baitzuen: Mendigorria, Artaxoa, Miranda, Azagra eta Milagro.

## Erreferentziak

* ↑ «Gaztelu guztiak - hiru» www.hiru.eus (Noiz kontsultatua: 2020-05-08).
* 1 2 3 4 5 Urzainqui, T. Olaizola, J.M. 1998, 213-228. or.

## Bibliografia

* Urzainqui, Tomas; Olaizola, Juan M. (1998). La Navarra marítima. Pamplona: Pamiela ISBN 84-7861-284-1..
* Datuak: Q93710036
# Martin Ugalde Kultur Parkea

Martin Ugalde Kultur Parkea Andoaingo (Gipuzkoa) ipar-ekialdeko gune bat da, Gudarien hiribidean kokatua, euskarari eta euskal kulturari lotutako hainbat enpresa, erakunde eta elkarte biltzen dituena. 2002an inauguratu zen, eta izena Martin Ugalde andoaindar idazleari zor dio. Bertan dute egoitza, besteak beste, Berria egunkariak, Euskalgintzaren Kontseiluak, Gaindegiak, Aztikerrek, Soziolinguistika klusterrak eta Euskal Herrian Euskarazek.
Parkearen eraikin zaharrenak Laborde Anaiak enpresakoak izanak dira, 20. mendeko arkitektura arrazionalistako Gipuzkoako adibide bikainetakoa.

## Ikus, gainera

* Martin Ugalde
* Laborde Anaiak eraikina

## Kanpo estekak

* Martin Ugalde Kultur Parkea
* Datuak: Q16518328
# Martin Uriarte

Martin Uriarte Odriozola (Zeanuri, Bizkaia, 1879ko ekainaren 27a - Zornotza, Bizkaia, 1960ko urriaren 21a) predikaria eta euskal idazlea izan zen. Karmeldarra. Karmen´go Argia aldizkarian argitaratu zituen lan aipagarrienak.

## Idazlan nagusiak

* Bederatziurrena Ume Jesus´en Teresatxu zorundunari (1923)
* Egi biribillak, esaera zaharren bilduma, epeka-epeka Karmen´go Argia aldizkarian emana.
* Basarri-gaiak; Loretako illa, argitaratu gabe utzia.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* «Martin Uriarte», Literaturaren Zubitegia.
* Datuak: Q12263171
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Martin Tourskoa

Martin Tourskoa (latinez: Sanctus Martinus Turonensis; Savaria, Panonia, gaur egun Hungaria, 316 edo 336 – Candes, Galia, gaur egun Frantzia, 397ko azaroaren 8a) Toursko apezpikua izan zen. Kristaudiko santurik garrantzitsuenetako bat da. Haren jaieguna azaroaren 11n ospatzen da.
San Martin Tourskoari eskainiak daude Donejakue bideko eliza asko, besteak beste Euskal Herrian.

## Bizitza

Erromako gudarostean militarra izan zen, eta ondoren kristau bihurtu eta apaiz egin zen. Mendebaldeko lehen monasterioa sortu zuen (Marmoutierkoa). Haren hilobiak Donejakue bideko erromes ugari erakartzen zituen. Elezahar asko sortu ziren Martini buruz, eta kristau santu ospetsuenetako bat bilakatu zen. Europa elkartzen duen zubi espiritualtzat hartzen da, Hungariari eta Frantziari loturik baitago

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015/12/16 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Lanzi, Fernando: Saints and Their Symbols: Recognizing Saints in Art and in Popular, 104. orrialdea. Liturgical Press, 2004. ISBN 0-8146-2970-9.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q133704
* Multimedia: Martin of Tours / Q133704
# Martin Ugarte

Martin Ugarte Azurmendi "Saletxe" (Legazpi, Gipuzkoa, 1916ko otsailaren 14a - 1996ko uztailaren 18a) euskal idazlea izan zen. Legazpiko Telleriarte auzoko Saletxe baserrian jaio eta bizi izan zen, eta handik datorkio goitizena.
Gaztetan artzain ibili zen aitarekin batera, eta, hamazazpi urte zituela, Legazpiko Patrizio Etxeberria lantegian sartu eta han egin zuen lan berrogei bat urtez. 1972an On egiñaren obaria izeneko eleberria argitaratu zuen. 1959 eta 1969 artean Olerti poesia aldizkarian eta Zeruko Argia aldizkarietan argitaratu zituen bere olerki eta idazlan gehienak. 1993an Legazpi barrutiko itzen bilduma argitaratu zuen, herriko hizkera, hiztegia eta adizkera biltzen dituena.

## Lanak
### Narrazioa

* On egiñaren obaria. Arriantxo "sasi-mendikua"ren bizi moldez, nobela tajura tolestua (1821-1909) (1972, Itxaropena)

### Poesia eta atsotitzak

* Jatorriaren errotik (1986, Legazpiko udal kuktur-etxea. ISBN: 84-7086-162-x) Liburuak hiru atal ditu:
** "Aizkorri" artzai poema
** "Tankalaren leloan. Gure errota, ta errotarien azkena", sei kantu ta eraskia.
** "Ezagupen zentzuz", atsotitz bilduma egileraren komentarioekin.

### Lexikografia

* Legazpi barrutiko itzen bilduma (1993, Legazpiko Udala)

## Erreferentziak

* Artikulu honetako edukiaren zati bat Euskal Herriko Ahotsak proiektuaren webguneko orri honetatik hartu dugu, Aitortu-PartekatuBerdin 2.0 Generikoa (CC BY-SA 2.0) lizentziarekin argitaratu baitute webgunea (ikus webgune hartako lege oharra).

## Kanpo loturak

* Martin Ugarte, Literaturaren Zubitegian.
* Datuak: Q12263170
# Martin Txiki

Martin Txiki edo San Martin Txiki euskal mitologiako pertsonaia da. Pertsonaia honen inguruko ipuin eta kontakizun ugari daude. Horietako askoren jatorria Gipuzkoako Goierri eskualdeko Ataun eta Aralar mendilerroan dago, eta kontakizun gehienetan jentilak ere agertzen dira.
Hori dela eta, Ataunen urtero azaroaren 11an Jentilen etorrera izeneko ikuskizuna antzeztu ohi da.
Bestalde, Aragoiko Tena, Ansó eta Broto ibarretan ere antzeko pertsonaiaren kontakizun eta kondairak ere badaude, eta bertakoek San Martinico esaten diote.

## San Martin Txiki eta jentilak

Aspaldian Muskiako koban Basajaunak bizi omen ziren. Han inguruko mendialdeko lurrak erabilita, sekulako garitza biltzen omen zuten. Behealdean, ibarrean, kristauak bizi omen ziren, eta artean ez omen zuten garirik ereiten, gari-hazirik ez zeukatelako.
Behin San Martin Txiki oinetako handiak jantzita, igo omen zen Muskia mendiko kobara, eta hango gari-piloak ikusita, basajaunekin egin zuen apustu gari-meten gainetik salto egin zezakeela.
Basajaunek beren aldiko kemenean jardun omen zuten. San Martin Txiki, berriz, gari-piloen erdira erori omen zen, baita abarkak gari-alez bete ere.
Gero, handik alde egitean, San Martin Txiki bere etxera zihoala, basajaun bati bururatu omen zitzaion hark botinetan gari-haziak zeramatzala, eta hortaz aizkora txikia hartu, eta bota omen zion, baina ez zuen hura harrapatu. Kristauek ez omen zekiten garia noiz erein, baina halako batean baten batek basajaun bati aditu omen zion nola algaraz esaten zuen:
| « | Ja jaaai! Balekite, hartuko lukete: Orri irtete, arto egite. Orri erortze, gari egite. Eta San Lorentzotan arbi egite. | » |
Ordutik zabaldu omen zen garia herri guztietan.

## Erreferentziak

* ↑ Jentilen etorrera. "...Ez dira ordea jentilak protagonista bakarrak: basajaunak, SanMartintxiki, sorginak, lamiak,.... Ataungo Udal webgunea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3754081
# Marlboro

Marlboro (AEBtan ˈmɑːrlˌbʌroʊ, eta EBan ˈmɑːrlbərə, ˈmɔːl- ahoskatua) Philip Morris enpresak merkaturatutako zigarreta-marka da. Richmonden bere plantarik handiena du. Marlboro 1972tik munduan gehien saldu den zigarro marka da. 2017tik aurrera, Marlborok % 40ko merkatua zuen Estatu Batuetan, hurrengo 7 markak baino gehiago lehia konbinatuan.
Philip Morris tabako-fabrikatzaileak filial bat ireki zuen New Yorken 1902an bere zigarro marka asko saltzeko. "Marlboro" marka 1908an erregistratu zuten Estatu Batuetan, baina 1923ra arte ez zen zigarro bakar bat ere merkaturatu izen horrekin. 1924an marka kaleratu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ After Bans, Tobacco Tries Direct Marketing
* ↑ John Wells. (2010-1-6). John Wells's phonetic blog: Marlborough. in: Phonetic-blog.blogspot.com..
* ↑ «Building Leading Brands» www.pmi.com.
* ↑ (Ingelesez) CDCTobaccoFree. (2018-8-1). «Tobacco Brand Preferences» Centers for Disease Control and Prevention.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15075
* Multimedia: Marlboro (cigarettes) / Q15075
# Marlboro konderria (Hego Carolina)

Marlboro konderria (ingelesez: Marlboro County) Hego Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua McCormick da. 2010eko zentsuaren arabera 28.933 biztanle zituen, Marlboro kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Marlboro konderriak 1.256,85 kilometro koadro ditu. Horietatik 14,5 ura dira. Beste 1.242,35 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 23,02 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 28.933 pertsonetatik 12.457 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 800 dira. 14.652 beltzak edo afroamerikarrak. 1.265 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 74 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 23 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 459 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q512816
* Multimedia: Marlboro County, South Carolina / Q512816