OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Morgan Spurlock

Morgan Valentine Spurlock (Parkersburg, Mendebaldeko Virginia, 1970eko azaroaren 7a – 2024ko maiatzaren 23a) estatubatuar dokumental egile, umorista, telebista ekoizle eta gidoigilea izan zen.
Super Size Me (2004), Where in the World Is Osama bin Laden? (2008), POM Wonderful Presents: The Greatest Movie Ever Sold (2011), Comic-Con Episode IV: A Fan's Hope (2011), One Direction: This Is Us (2013) eta Super Size Me 2 (2017) film dokumentalak egin zituen.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q364421
* Multimedia: Morgan Spurlock / Q364421
# Montour (Iowa)

Montour Iowako hiri bat da. Tama konderrian kokatua dago. 2010ean 249 biztanle zituen, 1,18 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Tama konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1926380
* Multimedia: Montour, Iowa / Q1926380
# Montours

Montours (bretainieraz Montourz) Bretainiako Ille eta Vilaine departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1070951
* Multimedia: Montours / Q1070951
# Montoursville (Pennsylvania)

Montoursville Pennsylvaniako borough bat da. Lycoming konderrian kokatua dago. 2010ean 4.615 biztanle zituen, 9,34 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lycoming konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1185852
* Multimedia: Montoursville, Pennsylvania / Q1185852
# Montour (New York)

Montour Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Schuyler konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 2.323 biztanle ditu, 18,58 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Schuyler konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708746
# Montour Falls (New York)

Montour Falls New York estatuko herri bat da. Schuyler konderrian kokatua dago. 2010ean 1.711 biztanle zituen, 7,79 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Schuyler konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q947730
* Multimedia: Montour Falls, New York / Q947730
# Montour konderria (Pennsylvania)

Montour konderria (ingelesez: Montour County) Pennsylvaniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Danville da. 2010eko zentsuaren arabera 18.267 biztanle zituen, Montour kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Montour konderriak 342,73 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,41 ura dira. Beste 337,33 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 53,3 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 18.267 pertsonetatik 17.530 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 324 dira. 237 beltzak edo afroamerikarrak. 12 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 323 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 10 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 153 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q495687
* Multimedia: Montour County, Pennsylvania / Q495687
# NA-4101

NA-4101 edo Ballariain-Elkarte errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-4100 nafar errepidearen 2,67 kilometroan hasi eta Berriobeiti udalerrian dagoen Elkarte kontzejura arte doa. Errepidea 1,29 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Berriobeiti

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264210
# NA-4104

NA-4104 edo Saratsa-Zuasti errepidea, Nafarroako herri errepidea da, Itza udalerriko Saratsa kontzejuan hasi, eta udalerri bereko Zuasti kontzejura arte doa. Errepidea 2,88 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Itza

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264212
# NA-4103

NA-4103 edo Nabazko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-4102 nafar errepidearen 0,67 kilometroan hasi eta Txulapain udalerrian dagoen Nabatz kontzejura arte doa. Errepidea 0,89 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Txulapain

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264213
# NA-4095

NA-4095 edo Zozaiako errepidea Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea NA-1210 errepide lokala eta Zozaia lotzen du.
Errepidea 0,93 kilometrokoa da.

## Historia

Zozaiarako bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.

## Udalerriak

Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
* Baztan

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Nafarroako, Gobernua. (2016). Nafarroako Foru Komunitateko errepideen katalogoa. .

## Ikus, gainera

* NA-1210
* Zozaia
* Nafarroa Garaiko errepideen sarea

## Kanpo estekak

* Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean
* Datuak: Q12264207
# NA-4105

NA-4105 edo Gartziriaingo errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-4100 nafar errepidearen 5,69 kilometroan hasi eta Txulapain udalerrian dagoen Gartziriaingo kontzejura arte doa. Errepidea 1,29 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Txulapain

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264214
# NA-4061

NA-4019 edo Azpirozko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-1300 nafar errepidearen 18,04 kilometroan hasi eta Larraunen dagoen Azpirotz kontzejura arte doa. Errepidea 0,33 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Larraun

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264204
# NA-4093

NA-4093 edo Artzeko auzoaren errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-4041 nafar errepidearen 0,61 kilometroan hasi eta Donamarian dagoen Artze kontzejura arte doa. Errepidea 1,06 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Donamaria

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264208
# NA-4100

NA-4100 edo Aitzoain-Lizaso errepidea, Nafarroako herri errepidea da, PA-34 nafar errepidearen 2,24 kilometroan hasi eta NA-411 errepidearen 19,60 kilometrora arte doa tartean Berriobeiti eta Ultzama udalerriak zeharkatuz. Errepidea 16,74 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Berriobeiti
* Txulapain
* Ultzama

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264209
# NA-4102

NA-4102 edo Beltzuntze-Usi errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-4100 nafar errepidearen 5,43 kilometroan hasi eta Txulapain udalerrian dagoen Usi kontzejura arte doa. Errepidea 3,10 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Txulapain

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264211
# NA-4063

NA-4063 edo Etxarriko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-1300 nafar errepidearen 13,32 kilometroan hasi eta Larraunen dagoen Etxarri kontzejura arte doa. Errepidea 2,04 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Larraun

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264206
# Munduko Meteorologia Erakundea

Munduko Meteorologia Erakundea (ingelesez: WMO, World Meteorological Organization) Nazio Batuen Erakundearen barneko erakunde espezializatu bat da, 1947an sortua (eta 1950ean ezarria), eta haren helburua da estatuetako meteorologia-zerbitzuen arteko lankidetza ziurtatzea eta erraztea eta neurketa-tresnak eta behaketa-metodoak batzea.
189 estatu eta lurralde kide ditu. Haren jatorria Nazioarteko Meteorologia Erakundea da, 1873an Vienan sortu zen erakundea.
WMOren egoitza nagusia Genevan dago, Suitzan.

## Egitura

WMOk 250 langile inguru ditu. Honela osatuta dago:
* Munduko Meteorologia Kongresua. Lau urtez behin egiten da, eta berari dagokio WMOren politika erabakitzea. Estatu kide bakoitzak ordezkari iraunkor bat du, estatuko meteorologia- edo hidrometeorologia-zerbitzu ofizialeko burua izan behar duena.
* Batzorde Betearazlea. Berari dagokio Kongresuaren erabakiak gauzatzea. Urtean behin biltzen da.
* Sei eskualde-elkarte, eskualde-mailako arazoetarako: I (Afrika), II (Asia), III (Hego Amerika), IV (Ipar Amerika, Erdialdeko Amerika eta Karibe), V (Hego-mendebaldeko Pazifikoa) eta VI (Europa). Antartika ez dago inongo eskualde-elkartetan.
* Zortzi batzorde tekniko, WMOri eta estatuetako meteorologia-zerbitzuei aholku teknikoak emateko
* Idazkaritzak, idazkari nagusia buru, WMOren jarduerak koordinatzen ditu.

## Helburuak

Erakundearen helburuak hauek dira:
* Nazioarteko lankidetza bideratzea, meteorologia-behaketak eta kidekoak egiteko estazio-sareak sortzeko.
* Meteorologia-informazioa azkar trukatzeko sistemak sortzea eta mantentzea sustatzea.
* Meteorologia-behaketen normalizazioa sustatzea, eta behaketen eta estatistiken argitalpen uniformea ziurtatzea.
* Meteorologiaren aplikazioa areagotzea abiazioan, itsas nabigazioan, uraren arazoetan, nekazaritzan eta beste giza jarduera batzuetan.
* Hidrologia operatiboaren arloko jarduerak sustatzea eta zerbitzu meteorologikoen eta hidrologikoen arteko lankidetza estuari eustea.
* Meteorologiaren ikerketa eta irakaskuntza sustatzea, eta jarduera horien nazioarteko alderdien koordinazioan laguntzea.

## Kanpo estekak

* WMOren webgunea
* Datuak: Q170424
* Multimedia: World Meteorological Organization / Q170424
# Munduko Rally Txapelketako rallyak

Honakoa Munduko Rally Txapelketa osatzen duten edo osatu duten rally lasterketen zerrenda da. Hizki lodiz gaur egungo lasterketak adieraziak daude.

## Rallyak

| Herrialdea | Rallya | Zorua | Ekitaldiak | Urteak |
| Alemania | Alemaniako Rallya | Asfaltoa | 12 | 2002 - 2008, 2010 - 2015 |
| Argentina | Argentinako Rallya | Lurra | 32 | 1980 - 1981, 1983 - 1994, 1996 - 2009, 2011 - 2015 |
| Australia | Australiako Rallya | Lurra | 21 | 1989 - 1993, 1995 - 2006, 2009, 2011, 2013 - 2015 |
| Austria | Austriar Alpeetako Rallya | Lurra | 1 | 1973 |
| Brasil | Brasilgo Rallya | Lurra | 2 | 1981 - 1982 |
| Bulgaria | Bulgariako Rallya | Asfaltoa | 1 | 2010 |
| Kanada | Rideau Lakes Rallya | Lurra | 4 | 1974, 1977 - 1979 |
| Kanada | Quebeceko Rallya | Lurra | 3 | 1977 - 1979 |
| Txina | Txinako Rallya | Lurra | 1 | 1999 |
| Zipre | Zipreko Rallya | Lurra | 8 | 2000 - 2006, 2009 |
| Boli Kosta | Boli Kostako Rallya | Lurra | 15 | 1978 - 1992 |
| Katalunia | Kataluniako Rallya | Asfaltoa eta lurra | 23 | 1991 - 1992, 2010 - 2015 |
| Katalunia | Kataluniako Rallya | Asfaltoa | 23 | 1993, 1995 - 2009 |
| AEB | Olympus Rallya | Lurra | 5 | 1973 - 1974, 1986 - 1988 |
| AEB | Press-on-Regardless Rallya | Lurra | 2 | 1973 - 1974 |
| Finlandia | Finlandiako Rallya | Lurra | 41 | 1973 - 1994, 1996 - 2015 |
| Frantzia | Korsikako Rallya | Asfaltoa | 35 | 1973 - 1995, 1997 - 2008, 2015 |
| Frantzia | Alsaziako Rallya | Asfaltoa | 4 | 2010 - 2014 |
| Grezia | Akropoliko Rallya | Lurra | 38 | 1973, 1975 - 1994, 1996 - 2009, 2011 - 2013 |
| Erresuma Batua | Galesko Rallya | Lurra | 41 | 1973 - 1995, 1997 - 2015 |
| Irlanda | Irlandako Rallya | Asfaltoa | 2 | 2007, 2009 |
| Indonesia | Indonesiako Rallya | Lurra | 2 | 1996 - 1997 |
| Italia | San Remoko Rallya | Asfaltoa eta lurra | 29 | 1973 - 1994, 1996 |
| Italia | San Remoko Rallya | Asfaltoa | 29 | 1997 - 2003 |
| Italia | Sardiniako Rallya | Lurra | 10 | 2004 - 2009, 2012 - 2015 |
| Japonia | Japoniako Rallya | Lurra | 6 | 2004 - 2008, 2010 |
| Jordania | Jordaniako Rallya | Lurra | 3 | 2008, 2010 - 2011 |
| Kenya | Safari Rallya | Lurra | 29 | 1973 - 1994, 1996 - 2002 |
| Maroko | Marokoko Rallya | Lurra | 3 | 1973, 1975 - 1976 |
| Mexiko | Mexikoko Rallya | Lurra | 10 | 2004 - 2008, 2010 - 2015 |
| Monako | Monte-Carloko Rallya | Asfaltoa | 38 | 1973, 1975 -1995, 1997 - 2008, 2013 - 2015 |
| Zeelanda Berria | Zeelanda Berriko Rallya | Lurra | 31 | 1977, 1979 - 1980, 1982 - 1995, 1997 - 2008, 2010, 2012 |
| Norvegia | Norvegiako Rallya | Elurra | 2 | 2007, 2009 |
| Polonia | Poloniako Rallya | Asfaltoa | 3 | 1973 |
| Polonia | Poloniako Rallya | Lurra | 3 | 2009, 2014 - 2015 |
| Portugal | Portugalgo Rallya | Asfaltoa eta lurra | 35 | 1973 - 1994 |
| Portugal | Portugalgo Rallya | Lurra | 35 | 1995, 1997 - 2001, 2007, 2009 - 2015 |
| Turkia | Turkiako Rallya | Lurra | 6 | 2003 - 2006, 2008, 2010 |
| Suedia | Suediako Rallya | Elurra | 39 | 1973, 1975 - 1989, 1991 - 1993, 1995 - 2008, 2010 - 2015 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2120106
# Munduko Parkea

Munduko Parkea 50.000m karratu edapena eta San Francisco Javier ospital psikiatrikoarekinlurraldea partekatzen duen parke munizipala da. Iruñako Txantrea auzoan kokatuta dago.

## Izenaren zergatia

Izen hau dauka parkea bost zatitan bananduta dagoelako eta zati bakoitzean Kontinente bateko zuhaitzak eta landareak dituelako.

## Kontinenteak eta bere zuhaitzak

* Asia: Japoniako aranak, paulowniak, sahatsak
* Europa: urkia, makala, altzifrea…
* Afrika: palmondoak, akaziak eta Atlaseko zedroak
* Ozeania: eukaliptoak eta akaziak
* Amerika: araukariak, magnoliak, sekuoiak

## Historia

1985ean eraiki zen, Ospitale Psikiatrikoaren lursail handi batean parke publikoa izateko.

## Instalazioak

Bere instalazioak goizeko 7tik arratsaldeko 11ak harte irekitak daude. Haurren parke batekin, gimnasia egiteko zirkuituarekin eta wifiarekin.

## Erreferentziak

* ↑ Parque del Mundo. .
* ↑ San Francisco Javier ospital psikiatrikoa. .
# Munduko Natura Funtsa

Munduko Natura Funtsa edo Naturarentzako Mundu Funtsa (ingelesez: World Wildlife Fund for Nature edo WWF) nazioarteko gobernuz kanpoko erakunde bat da, ingurumenaren kontserbazioari, ikerlanei eta oneratzeari buruzko gaietan lanean diharduena. Lehen, Basa Bizitzaren Mundu Funtsa (ingelesez: World Wildlife Fund) zuen izena, eta horixe du oraindik ere izen ofiziala Ameriketako Estatu Batuetan eta Kanadan. Munduko erakunde kontserbazionista beregain handiena da, bost milioi bazkide baino gehiago baititu mundu osoan. Munduko 90 estatutan lan egiten du, kontserbaziorako eta ingurumenerako 1300 bat proiektu aurrera eramateko.
Irabazteko asmorik gabeko erakundea izaki, bere diru sarreren % 60 inguru lortzen ditu gizabanakoen dohaintzetatik. Diru sarreren % 45 datozkio Ameriketako Estatu Batuetatik, Erresuma Batutik eta Herbehereetatik.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.
* ↑ Berria egunkariaren Estilo Liburua.
* ↑ (Ingelesez) Munduko Natura Funtsaren webgunea, proiektuei buruzko atala.
* ↑ (Ingelesez) Munduko Natura Funtsaren webgunea, datu garrantzitsuak laburbiltzen dituen atala.

## Ikus, gainera

* Ekologismo

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Panda.org, Naturaren Aldeko Mundu Funtsaren webgunea.
* (Gaztelaniaz) WWF Españaren webgunea.
* (Frantsesez) WWF Franceren webgunea.
* Datuak: Q117892
* Multimedia: World Wide Fund For Nature / Q117892
# Morefield

Morefield, Eskoziako gaeleraz: A' Mhór-choille, Eskoziako etxalde txiki bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q942377
# Morehouse (Missouri)

Morehouse Missourieko hiri bat da. New Madrid konderrian kokatua dago. 2010ean 973 biztanle zituen, 2,06 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* New Madrid konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q960295
* Multimedia: Morehouse, Missouri / Q960295
# Morehouse parrokia (Louisiana)

Morehouse parrokia (ingelesez: Morehouse Parish) Louisianako parrokia bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Bastrop da. 2010eko zentsuaren arabera 27.979 biztanle zituen, Morehouse Parish kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Morehouse parrokiak 2.087,75 kilometro koadro ditu. Horietatik 28,88 ura dira. Beste 2.058,87 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 13,4 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 27.979 pertsonetatik 14.506 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 255 dira. 13.078 beltzak edo afroamerikarrak. 36 amerikar natiboak ziren eta 12 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 98 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 9 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 240 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q1125008
* Multimedia: Morehouse Parish, Louisiana / Q1125008
# Moredun

Moredun, Eskoziako Edinburgh hiriburuko barruti bat da. Liberton auzoaren ekialdean eta Craigour auzoaren hegoaldean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6911232
# Morehead (Kentucky)

Morehead Kentuckyko hiri bat da. Rowan konderrian kokatua dago. 2010ean 6.845 biztanle zituen, 24,41 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Rowan konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1904491
* Multimedia: Morehead, Kentucky / Q1904491
# Morehouse (New York)

Morehouse Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hamilton konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 92 biztanle ditu, 194,77 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hamilton konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708666
# Moreilândia

Moreilândia Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. 10.540 biztanle ditu 403,392 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Pernambuco

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2011296
* Multimedia: Moreilândia / Q2011296
# Morehead City (Ipar Carolina)

Morehead City Ipar Carolinako herri bat da. Carteret konderrian kokatua dago. 2010ean 8.661 biztanle zituen, 17,74 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Carteret konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q614483
* Multimedia: Morehead City, North Carolina / Q614483
# Muskulu piramidala

Muskulu piramidala abdomenean kokatzen den muskulu txiki eta triangeluarra da. Bilaterala da eta lerro zuriaren bi aldeetan kokatzen da. Muskulu zuzenarekin batera abdomenean zuzenen leka osatzen du.

## Jatorria eta ezarpena

Muskulu piramidala beheko aldean bi tokitan ezartzen da: pubiseko sinfisian eta gandor iliakoan. Lerro zuriaren (lerro alba) barruko eta goiko ataletan ezartzen da.

## Funtzioa

Uzkurtzen denean lerro zuria tenkatzen du.

## Inerbazioa eta odoleztapena

Nerbio subkostalaren atal bentralak odoleztatzen du. Goiko eta beheko arteria epigastrikoek odoleztatzen dute.

## Aldakortasuna

Muskulu hau populazioaren %20an faltatzen da. Alde batean edo bitan falta daiteke. Hau gertatzen denean, abdomeneko muskulu zuzenaren beheko atala handiagoa da. Gerta daiteke ere alde batean bi muskulu piramidal aurkitzea.

## Erreferentziak

* ↑ Richard L. Drake, A. Wayne V., Adam W. M. Mitchell. Gray, Anatomia para estudiantes (2015) Elsevier 287. orr IBSN 9780702051319
* 1 2 Michael Schünke, Erik Schulte, Udo Schumacher. Prometheus. Texto y atlas de anatomía. Tomo 1. Ed. 3 (2014). 128 orr. ISBN 8498357640

## Kanpo estekak

* Morphometric variability of pyramidalis muscle and its clinical significance (Ingelesez)
* Datuak: Q1756826
* The pyramidalis muscle free flap (Ingelesez)
# Muskulu popliteo

Muskulu popliteoa, musculus popliteus ere deitua, belaunaren atzean dagoen hankako muskulu bat da, muskulu gastroknemioen (bikien)atzealdean dagoena; laburra, zapaldua eta triangelu formakoa da. Belauna tolestu eta honen barne errotazioaren hasieran laguntzen du.

## Jatorria

Tibiaren atzeko aurpegian hasten da, soleoaren marra lapranaren gainetik.

## Insertsioa edo ezarpena

Bere tendoia femurraren epikondilo lateralera abiatzen da. Muskulu hau ez dago belaunaren kapsularen barnean, baina bai bere tendoia.

## Inerbazioa

L5 eta S1 ornoen artetik ateratzen diren nerbio espinalen adarrek osatutako nerbio tibialak inerbatzen du.

## Funtzioa

Belauna tolestea eragiten du. Behin tolestuta dagoela belaunaren barne errotazioa eragiten du. Bere funtzioa belaunaren flexioarekin batera hasten da belaunaren barne errotazio txiki bat eraginez.
Belauna guztiz hedatuta dagoenean, femurrak barne errotazio txiki bat hasten du tibiaren gainean, belauneko artikulazioa blokeatuz. Batzuetan popliteoari "giltza" izena ematen zaio, izan ere, honi esker aurretik aipatutako belaunaren artikulazioa desblokeatuko du.
Popliteoa belauneko kanpoko menisko edo menisko lateralera lotuta dago; belaunaren flexioan meniskoa atzerantz tiratzen du tolespenean tibiak eta femurrak zapaldu ez dezaten.

## Klinika

Belaunaren mailan, atzeko aldean, bikien insertzioaren gunean, gune popliteoa osatzen du. Bertan oso erraza da pultsoa hartzea.
Korrikalarietan oso ohikoa izaten da muskulu honetako tendoien lesioa (popliteoko tendinitisa).

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Palastanga. Anatomia y movimiento humano: Estructura y funcionamiento. Ed. Paidotribo 264. orr. ISBN:9788480115003
* ↑ (Gaztelaniaz) Dauber, W. Feneis. Nomenclatura anatómica ilustrada. Ed. Elsevier Masson 96. orr. ISBN: 84-87114-33-4

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1308051
* Multimedia: Popliteus muscles / Q1308051
# Muskulu liso

Muskulu lisoa tortzel-formako zelula ildaskatugabez eratutako muskulu-ehuna da, errai-paretetan eta odol-basoetan aurkitu ohi dena. Muskulu lisoa hainbat organotan dago: hestegorrian, urdailean, hesteetan, odol-hodietan, umetokian eta maskurian.
Ardatz-formako zelulek osatzen dute, eta nukleo zentral bat dute, beste edozein zelularen antzekoa; ez du zeharkako ildaskarik, nahiz eta luzetarako ildaxka txiki batzuk dituen. Muskulu leunak uzkurtzeko estimuluaren erdian nerbio-sistema begetatibo autonomoa dago. Muskulu lisoa ugaltze- eta iraitz-aparatuan, odol-hodietan, larruazalean eta barruko beste organo batzuetan dago.
Muskulu lisoaren funtzioak oso desberdinak dira kokapenaren arabera, digestio-hodia osatzen duten zuntzek mugimendu peristaltikoak uzkurtzean eragiten dituzte, odol-hodien paretetan daudenek hodien kalibrea gutxitzea edo handitzea eragiten dute uzkurtu edo erlaxatu ahala. Bronkioetan kokatutakoek kalibrea handitu edo gutxitu dezakete bronkioetan. Dermisean daudenak biloa tentetu ditzakete. Irisaren muskulu-zuntzek begi-niniaren dilatazioa edo konstrikzioa ahalbidetzen dute, inguruneko argitasun-mailaren arabera.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [1991]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208453
# Muskulu ziliar

Muskulu ziliarra kristalinoa bere dilatazio edo uzkurtzearen bidez egokitze mugimenduetan mugitzeaz arduratzen den begiko muskulu edo giharra da. Kornearekin lotua dago, eraztun forma du eta lotailu batzuen bidez inguratzen du. Muskulu ziliarrak eta inguruko ehunek gorputz ziliarra eratzen dute, eta egitura horrek kristalinoa lautzen edo biribiltzen du, eta horrela bere luzera fokala aldatzen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Oftalmologia Hiztegia] [2018]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q239972
* Multimedia: Ciliary muscle / Q239972
# Muslim ibn al-Hajjaj

Abū al-Ḥusayn ‘Asākir ad-Dīn Muslim ibn al-Ḥajjāj ibn Muslim ibn Ward ibn Kawshādh al-Qushayrī an-Naysābūrī (arabieraz: أبو الحسين عساكر الدين مسلم بن الحجاج بن مسلم بن وَرْد بن كوشاذ القشيري النيسابوري‎; c. 815 – c. 875eko maiatza) edo Muslim Nayshāpūrī (persieraz: مسلم نیشاپوری‎‎), normalean Imam Muslim deitua, IX. mendeko eruditu musulmana izan zen. Nixapurrekoa jatorriz, bere hadith-bilduma sunien gustukoenetariko bat da.

## Erreferentziak

* ↑ Ahmad, K. J.. (1987). Hundred Great Muslims. Des Plaines, Illinois: Library of Islam ISBN 0933511167..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q140124
* Multimedia: Muslim ibn al-Hajjaj / Q140124