OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ostrowice udalerria

Ostrowice Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Drawsko barrutian kokatuta. 150,27 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 2522 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q557603
* Multimedia: History of powiat drawski / Q557603
ieaMendebaldeko Pomeraniako voivoderriko udalerriak :
# Paleokontserbadurismo

Soziologian eta politikan, paleokontserbadurismoa XX. mendearen amaieran Estatu Batuetan sortu zen mugimendu politikoa da, higikunde kontserbadoreen ezaugarriak areagotzen zituena. Paleokontserbadurismoa tradizio kristau protestantetik defendatzeagatik, erregionalismoagatik eta nazionalismoagatik nabarmentzen da.
Michael Foley analistaren arabera, paleokontserbadoreek immigrazioaren murrizketen, kultura-aniztasunaren eta eskala handiko aldaketa demografikoaren aurkako oposizioaren, politika federalaren deszentralizazioaren, merkataritza librearen gaineko kontrolen berrezartzearen, nazionalismo ekonomikoaren eta Estatu Batuetako kanpo-politikaren gidaritzan esku-hartzerik ez egitearen aldeko presioa egiten dute.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Mudde, Cas. (2015-8-28). «The Trump phenomenon and the European populist radical right» The Washington Post.
* ↑ Foley, Michael. (2007). American Credo: The Place of Ideas in US Politics. New York: Oxford University Press, 318 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1074954
# Paleolaginae

Paleolaginae Leporidae familiaren barruan ezaugarririk antzinakoenak dituztenak dira.
# Paleohizkuntzalaritza

Paleohizkuntzalaritza edo paleolinguistika hizkuntzalaritza historikoaren azpi-diziplina bat da, hizkuntzaren sorreratik hasi eta idazketa-sistemen agerpeneraino, hau da, historiaurre osoan, hizkuntza-familien arteko ahaidetasun filogenetikoak aztertzen dituena.

## Sarrera

Paleolinguistek hizkuntza-familien artean egongo liratekeen ahaidetasunak ikertzen dituzte eta makrofamiliak (ahaidetutako hizkuntza-familien taldeak) proposatzen dituzte. Paleolinguista nabarmen batzuentzat, hala nola Greenberg edo Ruhlenentzat, makrofamilia bakoitzaren protohizkuntza berreraikitzea bigarren mailako helburua da. Adibidez, paleolinguista batzuek makrofamilia nostratikoa proposatu dute, familia indoeuroparra, afro-asiarra, uraldarra, altaitarra, dravidikoa eta baita kartveliarra ere, eta batzuetan beste hizkuntza batzuk ere.
Paleolinguistikak hizkuntzalaritzaren, paleoantropologiaren, arkeologiaren eta giza genetikaren ezagutzak lotzen dituen diziplinarteko arlo batean lan egiten du. Hizkuntzaren bilakaerarekin ere oso lotuta dago, bi diziplinak giza hizkuntzaren sorreran eta bilakaeran interesatuta baitaude.
Hizkuntzalari historiko askorentzat ez dago eremu bereizirik paleolinguistikarako, eta paleolinguisten hipotesiak ez dituzte denek onartzen. Paleolinguistek bi metodologiarekin lan egin ohi dute:
* Horietako batzuek hizkuntzalaritza historikoaren metodologia estandarra erabiltzen dute (konparazio-metodoa). Honen adibide ona nostratizisten Moskuko Eskola da, Vladislav Ilitx-Svititxek sortua eta Aharon Dolgopolski, Sergei Starostin eta Vitali Xevoroxkinek osatua, besteak beste, makrofamilia nostratikoaren existentzia defendatzen dutenak. Eskola honetako egileek korrespondentzia fonologiko erregularrak proposatu dituzte, antzekotasun morfologikoak adierazi dituzte eta zenbait protohizkuntzaren zati bat berreraiki dute, hizkuntzalaritza historiko tradizionalak onartutako metodologiaren arabera.
* Beste hipotesi batzuk polemikoak dira, hizkuntzalari historiko batzuek "baliogabetzat" jotzen dituztelako horiek babesteko erabilitako metodoak. Kategoria honetan "konparazio lexiko masiboan" oinarritutako proposamenak daude. Teknika horretan, ahaidetasunak hitz-taldeetatik, "etimologietatik", abiatuta ezartzen dira, eta horietan ahaidetasunak soinuaren eta esanahiaren antzekotasunak zehazten ditu, korrespondentzia fonologikorik ezarri gabe eta berreraikuntzarik egin gabe. Honen adibide dira Ameriketako Eskolako hizkuntzalarien lanak, Joseph Greenberg eta Merritt Ruhlen, biak Stanfordeko Unibertsitatekoak.
Konparazio lexiko masiboaren metodoa, batzuetan, baliogabea dela ikusten da, lotura historiko eta baliogabe baten ondorio diren antzekotasun kasualak bereizteko, arbaso komun batek dituen antzekotasunak eta hizkuntza-kontaktuaren ondorio direnak bereizteko. Hala ere, gero eta hizkuntzalari gehiago ari dira paleolinguistikan (historiaurreko hizkuntzalaritza) eta hizkuntzaren jatorrian eta bilakaeran ikertzen.

## Erreferentziak

* ↑ Ruhlen, Merritt (1994). On the Origin of Languages: Studies in Linguistic Taxonomy. Stanford, California: Stanford University Press.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1637920
# Paleoklimatologia

Paleoklimatologia historian zehar Lurrak izan dituen ezaugarri klimatikoak eta haien aldaketak aztertzeaz arduratzen den zientzia da. Iraganeko aldaketa klimatikoak eta haien zergatiak aztertzen ditu, hau da, kliman eragina duten faktoreak, eta iraganeko une jakin bateko klima deskribatzen saiatzen da. Klima aldaketan eragina duten faktoreen artean ondorengoak daude: eguzki erradiazioaren intentsitatea, kokapen astronomikoa, erradiazio kosmikoa, ozeanoen eta kontinenteen distribuzioa eta erliebea, atmosferaren konposizioa eta abar.
Paleoklimatologiak zientziaren alor asko biltzen ditu barnean (paleontologia, biologia eta geologia, adibidez), hainbat metodo erabiltzen baititu historian zehar zenbait objektutan (arroketan, sedimentuetan, izotzean, zuhaitzetan, koraletan, maskorretan, mikrofosiletan eta abar) gorde diren datu klimatikoak bildu eta aztertzeko. Ondoren, datu horiek erabiltzen ditu Lurraren atmosferaren eta eskualde desberdinetako klimen antzinako ezaugarriak zehazteko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q191069
* Multimedia: Paleoclimatology / Q191069
# Paleolitoko Venus

Paleolitoko Venusak bolian, harri bigunean (esteatita, kaltzita, kareharria) edo terrakotan egindako Goi Paleolitoko emakume-estatuatxoak dira. Eurasiako aztarnategietan, Pirinioetatik Baikal aintziraraino, agertu dira. Gehienak Gravette aldikoak badira ere, Aurignaciarreko adibide goiztiar batzuk daude, hala nola 2008an aurkitutako Hohle Felseko Venusa (duela 35.000 urte baino gehiagokoa). Berantenak, duela 13.000 urteko Monruzko Venusa esate baterako, Magdaleniar amaierakoak dira. 100 estatuatxo inguru ezagutzen dira (250 inguru baxuerliebeak barne hartuta), denak txiki samarrak (4 eta 25 cm artekoak).

## Venus izendapena eta genero ikuspegia

"Venus" izena Paleolitoko ehun emakumezko estatuatxo izendatzeko erabiltzen den termino generikoa da. Jakina, ez dira benetako Venus. Paul Hurault Vibraye markesari egozten zaio orokorrean izendatze horren jatorria. Espezialista batzuen arabera, Venus izena aukeratu izana, maitasunaren jainkosa bati erreferentzia eginez, Vibraye-ren aldetik, aukeraketa desegokia izan zen. Estatuatxo horien erdiek neska oso gazteak edo emakume zaharrak irudikatzen dituzte. Beraz, emakumezko estatuatxo hauek, antza, ez dute izaera erotikorik. Sexu adierazpenak bilatzeko grina horrek gizonezko arkeologo batzuen joera erakusten du, batzuen iritiz.
Genero ikuspegi desberdin bat sartu zuten debatean Catherine Hodge McCoid eta LeRoy D. McDermott ikerlariek, iradoki zutenean, adibide grafikoekin, emakume artistak izan zitezkeela venusen egileak, emakume batek bere buruari nola begiratzen ager baitzitekeen irudiak zizelkatzeko unean.

## Erreferentziak

* ↑ Science magazine: The Earliest Pornography?
* ↑ Don's Maps: Venuses of Neuchatel, Monruz and Courbet
* ↑ Pamela Russel, « Forme et imagination : l'image féminine dans l'Europe paléolithique », Paléo, Revue d'Archéologie Préhistorique, 5.liburuki, 1.zk.,‎ 1993, 375–388 or. (DOI 10.3406/pal.1993.1119)
* ↑ Carolina. (jueves, 11 de octubre de 2018). «Edublog Enfermería: Las mujeres en la Prehistoria están cambiando» Edublog Enfermería (Noiz kontsultatua: 2024-04-12).

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Hominides.com: Les Vénus paléolithiques
* Datuak: Q248726
* Multimedia: Venus figurines / Q248726
# Palacios del Sil

Palacios del Sil Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. Bierzo eskualdean dago, itsas mailatik 864 m metrora, eta km²-ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.225 biztanle zituen. 2023 urteko erroldaren arabera 867 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Leóngo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1391476
* Multimedia: Palacios del Sil / Q1391476
# Paladoarseniuro

Paladoarseniuro mineral bat da.

## Ezaugarriak

Paladoarseniuro elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Pd2As}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Palladoarsenide: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Paladio

    Artikulu hau elementu kimikoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Andrea Palladio».
Paladioa elementu kimiko bat da, Pd ikurra eta 46 zenbaki atomikoa dituena. Platinoaren antzeko egitura kimikoa daukan trantsizio-metal zuri zilarkara arraroa da. Platino-meetan aurkitu zen 1803an, eta izena Pallas asteroidearen omenez eman zitzaion izena.
Normalean metal aske gisa ageri da, beste metal batzuekin aleazioak eratuz. Merkataritza-erabilerarako, kobrez eta nikelez osatutako meetatik erauzten da. Hidrogenoarekiko afinitate handia dauka: bere bolumena baino 900 aldiz hidrogeno gehiago xurga dezake. Paladio-konplexuak katalisietan erabiltzen dira (esaterako, autoen katalizatzaileetan). metal bitxi gisa, bitxigintzan erabiltzen da batzuetan. Berriki, metal honek hainbat inbertsio erakarri ditu; 2007an, zenbait ETFk (exchange-traded fund) paladio fisikoa erabili zuten berme gisa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1089
* Multimedia: Palladium / Q1089
# Paladio (Zesar)

Paladio (Palladius; c. 415/419 – Erroma, 455eko maiatzaren 31) Mendebaldeko Erromatar Inperioko zesarra izan zen bi hilabetez 455. urtean.
415 eta 425 urteen artean jaio zen eta Petronio Maximo senatari aberatsaren semea izan zen. Mommaerts eta Kelleyren arabera, bere ama Eparchia izan zen, Avitoren alaba. Pretorren prefektua izan zitekeen 450eko hamarkadan.
455eko martxoaren 17an Petronio Maximo enperadore bihurtu zen Valentiniano III.a hil ondoren. Paladio zesar edo oinordeko mailara igo eta Eudoxiarekin ezkondu zuen Valerianoren alabarekin. Horrela, Teodosiotar dinastiarekin elkartu eta egonkortasun-sentsazioa sortu nahi zuen.
Genserikok eta bandaloek espedizio bat bidali zuten Erromara. Nobleek ihes egin ahal izan zuten, baina Petronio Maximok ez zien herri klaseei baimenik gabe ihes egiten utzi. 455eko maiatzaren 31n, Maximo Paladiorekin ihes egiten saiatu zen, baina nekazarien zohikatz batek hil zituen.
# Palacios del Arzobispo

Palacios del Arzobispo Salamancako udalerria da, Ledesma eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 193 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1904682
* Multimedia: Palacios del Arzobispo / Q1904682
# Palaciosrubios

Palaciosrubios Salamancako udalerria da, Peñaranda de Bracamonte eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 459 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1768274
* Multimedia: Palaciosrubios / Q1768274
# Paladin

Paladinak edo Hamabi Pareak elezaharretako hamabi zaldun dira, Karlomagnoren gorteko kide nagusiak VIII. mendean. Frantziako erregeen zikloko gesta kantetan agertu ziren lehenbiziko aldiz, XII. mendean, eta Arturiar Kondairako Mahai Biribileko zaldunena bezalakoa zen haien eginkizuna.
Paladinen izenak desberdinak dira kontakizun batetik bestera, baina hamabi dira beti, Errolan buru dela. Haien agerpenik garrantzitsuena Errolanen kantua da, 778ko Orreagako guduan oinarriturik dagoena. Kantu epiko horren arabera, Errolanen aitaorde Ganelonen saldukeriaren erruz, sarrazenoek zelata egin zioten Karlomagnoren armadari Orreagako malkarretan, eta hamabi paladinak hil ziren borrokan: Errolan, Olivier, Gérin, Gérier, Béranger, Otón, Sansón, Ivón, Ivoire, Girart, Ansels eta Turpin artzapezpikua.

## Erreferentziak

* ↑ Erdi Aroko epopeia handiak. Amarauna, amarauna.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2024-9-24).
* 1 2 Paladins Of Charlemagne: The Twelve Peers Explained. timelessmyths.com (Noiz kontsultatua: 2024-9-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q470845
# Palacios de la Valduerna

Palacios de la Valduerna Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. Bañezako eskualdea eskualdean dago, itsas mailatik 794 m metrora, eta km²-ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 466 biztanle zituen. 2023 urteko erroldaren arabera 351 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Leóngo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q137186
* Multimedia: Palacios de la Valduerna / Q137186
# Palacios del Pan

Palacios del Pan Zamorako probintziako udalerria da, Tierra del Pan eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 234 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Zamorako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1752366
* Multimedia: Palacios del Pan / Q1752366
# Paladina

Paladina Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 3.958 biztanle ditu, 2,09 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Paladinak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Almenno San Salvatore Almenno San Bartolomeo Sorisole Almè Bergamo Valbrembo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q101350
* Multimedia: Paladina / Q101350
# Otway (Ohio)

Otway Ohioko herri bat da. Scioto konderrian kokatua dago. 2010ean 87 biztanle zituen, 0,53 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Scioto konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2672461
* Multimedia: Otway, Ohio / Q2672461
# Papaina

Papaina papaia-landaretik lortzen den entzima proteolitikoa da.

## Ezaugarriak

Ezagutzen den entzimarik termoegonkorrena da. Uretan eta glizerinan neurri batean urtzen den hauts zuri eran agertzen da; ez da urtzen disolbatzaile organiko ohikoetan.

## Erabilera

Animalien proteinetan dauden loturak hidrolizatzeko duen gaitasunagatik, haragia biguntzeko, larruak ontzeko, botiken eta lurrinen prestaketan, digestioa errazteko eta abarretarako erabiltzen da. Landare zeluletako proteinak ere hidrolizatzen ditu.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q410420
* Multimedia: Papain / Q410420
# Papamoscas

Papamoscas Burgosko katedralean dagoen automata bat da. Erloju batekin koordinatuta dago eta orduak ematen direnean kanpaia jotzeko eskuineko besoa mugitzen du. Gaur egungo automata XVIII. mendekoa da; aurrekoa XVI. mendekoa zen. Erlojua, bestetik, Erdi Arotik dago dokumentuta.

## Izena

Dirudienez, irudi honek bere izena txori batetik hartu du. Txoria euli-txori arrunta da (Ficedula hypoleuca), gaztelaniaz "papamoscas cerrojillo". Txori honek euliak harrapatzeko ahora irekita izaten du intsektuak barrura sartu arte.

## Deskribapena

Papamoscas habearte nagusiaren goi aldean dago jarrita, triforio gaineko leihoan, 15 metrotan, basilikaren lehen tramuaren oinetan.
Irudiaren gorputz erdia bakarrik ikusten da, erlojuaren esferaren gainean. Kortesano moduan jantzita dago: kasaka gorria eta gerrikoa, lepoa, maukak eta besaburuko berdeekin. Aurpegia Mefistoles antzekoarena da, hau da, gaizkile batena. Eskuineko eskuarekin partitura bat eta kanpaiaren kanpai-mihian lotuta dagoen katea heltzen ditu. Orduero mekanismoa martxan jartzen da: automatak besoa mugituz kanpaiaren mihia mugitzen du eta, danga bakoitzarekin, ahora ireki eta ixten du. Esaten da lehen soinuak sortzen zituela ere bai baina apaizek garrasiak errespeturik gabekoak zirela eta, soinua kendu zuten.

## Martinillo

Baina Papamoscas ez da automata bakarra. Ezkerrean, balkoi txiki batean, Martinillo edo Martinillos dago. Honek laurdenak markatzen ditu; horretarako bi besoak mugitzen ditu eta horrekin alboetan dauden bi kanpai astintzen ditu. Laurden bakoitza bi danbadek markatzen dute, Papamoskarenak baino ozenagoak diren kanpaikadak.

## Papamoscas literaturan

Idazle askok aipatu dute automata hau haien liburuetan, besteak beste, Edmundo de Amicis eta Benito Pérez Galdós. Herri-literaturan ere bere arrastroa utzi du Papamoscasek.

## Bibliografia

* ORTEGA, Fernando: Burgos. Paseos literarios. CELYA: Salamanca, 2002.

## Kanpo estekak

* Papamoscas eta Martinillo bideo batean.
* (Gaztelaniaz):Papamoscasen kondaira.
* Datuak: Q9055172
* Multimedia: El Papamoscas / Q9055172
# Papandreu

Papandreu Greziar jatorriko abizen bat da, ezaguna abizen hori daramaten politikari familia dela eta:
* Georgios Papandreu, 1888an jaiotako greziar politikaria.
* Andreas Papandreu, aurrekoaren semea eta Greziako Lehen Ministroa.
* Georgios Papandreu, 1952an jaiotako greziar politikaria, aurrekoaren biloba eta Greziako Lehen Ministroa.
* Georgios Papandreu, (1859–1940), historialaria eta hizkuntzalria
* Giorgos Papandreu, (1969), futbolaria
* Dimitrios Papandreu (1891-1949), Damaskinos Atenaskoaren jaiotza izena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1556865
# Papaia

Carica papaya Carica generoko landare belarkara da, Caricaceae familian. Fruitua, normalean, papaia, bonba-fruta, edo olokotoia bezala ezagutzen da Papaia-landarea espezie zuhaiztar hostoiraunkor bat da.

## Sailkapena eta deskribapena

Adarkatu gabeko enborra du (soilik adarkatzen da enborra zauritzen denean), eta 1,9 eta 2,5 m arteko altuera du landuta, gainean hosto oso zorrotzeko hostotzarekin. Ale helduetan testura zaporetsua eta zurruna mantentzen du, ez oso zurkara, eta orbain ugari ditu hostoen hazkuntzaren eta erorketaren ondorioz. Izerdia toxikoa da gizakiarentzat, eta narritadura alergikoak eragin ditzake azala ukitzean. Izerdi horrek entzima oso erabilgarria du, papaina, haragia biguntzeko erabiltzen dena: parrilla edo barbakoetan papaia berdearen azala ebakitzean jariatzen den zukua erabiltzen da, oso samur eta mamitsu uzten duen haragiaren gainean bustitzeko.
Hostoak txandakatuak dira, enborraren eta adarren apexean aglomeratuak; patenteak dira, 25-75 cm-ko diametrokoak, lauak, gutxi gora behera altuak, eta zartada ertain eta sendoekin palmatuak, irradiatzaileak; oinarria lobulu gainjarriekin hertsiki lotuta dago; 7-11 lobulu handiekin, bakoitza oinarri zabalarekin edo pixka bat okertua eta akuminatua, apize zorrotzarekin, partzialki pinatinerbatua. Gainaldea berde ilun edo berde horixka da, distiratsua, eta agerian markatzen dute nerbio hondoratuek, zuri-horixkak, eta zainek erretikulatuak; azpitik kolore berde horixka du, zurbila, eta opakua, nerbio eta zain irten eta ikusgarriekin; txortena borobildua da, berde horixka kolorekoa, more argi edo morez tindatua, fistularra, ahula eta 25-100 cm artekoa.
Papaiaren zuhaixkek hiru oin mota dituzte: batzuk lore emeak dituzte, beste batzuk lore hermafroditek eta beste batzuk lore arrak. Lore emeek kaliza bat dute, koroa edo bost puntako izarra, oso nabarmena eta bereizten erraza. Honen gainean obulutegia dago, sepaloz estalita; hauek bost zuri horikoak dira, eta oso samurrak direnean, punta morez apaintzen da; ez daude soldatuak. Estigmak bost dira, horia, eta haizemaile-forma dute. Oin honen fruituak handiak eta globotsuak dira. Lore hermafroditek bi sexu desberdinakoak dira, eta haien zuhaitzak hiru lore mota ditu. Pentandria deitzen zaio, emakumezkoen lorearen antzekoa, baina petaloak banatzean bost lorezil ikusten dira eta obularioa lobulatua da. Lore horren fruituak globotsuak eta lobulatuak dira. Beste lore-mota bat elongatua deritzona da, eta hamar lore ditu, bi txandatan jarrita; lorea luzea da eta zilindro formakoa, obulutegia bezala, eta fruitu luzeak ematen ditu. Azken lore-mota ertaina edo irregularra da, ez da ondo eratutako lorea, eta fruitu deformatuak eratzen ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Vázquez-Yanes, C., A. I. Batis Muñoz, M. I. Alcocer Silva, M. Gual Díaz y C. Sánchez Dirzo. 1999. Árboles y arbustos potencialmente valiosos para la restauración ecológica y la reforestación. Reporte técnico del proyecto J084. CONABIO - Instituto de Ecología, UNAM.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34887
* Multimedia: Carica papaya / Q34887
* Espezieak: Carica papaya
# Papalotla (udalerria)

Papalotla Mexikoko udalerri bat da. Mexikoko estatuan kokatua dago. 2010ean 4.147 biztanle zituen 3,19 km²ko azaleran. Herriburua [[Papalotla (Papalotla)|Papalotla]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3308488
* Multimedia: Papalotla Municipality, Mexico (state) / Q3308488
# Papalotla de Xicohténcatl (udalerria)

Papalotla de Xicohténcatl Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 26.997 biztanle zituen 24,46 km²ko azaleran. Herriburua [[Papalotla (Papalotla de Xicohténcatl)|Papalotla]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3892452
* Multimedia: Papalotla de Xicohténcatl Municipality / Q3892452
# Papahānaumokuākea Itsas Monumentu Nazionala

Papahānaumokuākea Itsas Monumentu Nazionala Hawaiiko Artxipelagoko Ipar-mendebaldeko Uharteetan dagoen itsas eremu babestua da. Munduko itsas eremu babestu handiena da. Hawaiiko hizkuntzan duen izena, Papahānaumokuākea, estatu horretako biztanleek aukeratua, Hawaiiko uharteen agerpenarekin lotutako tradizioei eta mitoekin lotuta dago. Herri-tradizioen arabera, Papahnaumoku uhartez erditu zen jainkosa da, eta haren senarra Wakea izan zen. Estatu Batuetako Good Morning America telebista-programak eta USA Today egunkariak "Munduko zazpi mirari berrietako" bat izendatu zuten.
Eremu babestua 7000 espezie ingururentzako habitat naturala da, horietatik laurdena endemikoak dira. Hauek dira aipagarrienak: dortoka berdea eta Hawaiiko itsas txakur fraidea, galtzeko zorian dauden espezieak, Telespiza cantans, Telespiza ultima, Acrocephalus familiaris, Laysan ahatea edo Laysaneko albatrosak bezalako itsas hegaztiak, landare-espezie ugari (pritchardia barne) eta artropodo-espezie asko. NOAAko Itsas Arrantzako Zerbitzu Nazionalaren arabera (NOAA National Marine Fisheries Service), otarrain arantzadunen populazioak ez ziren berreskuratu beren ekosistemako aldaketa ozeanografikoetatik, eta Ipar Pazifikoan eragina izan zuten 1980ko hamarkadaren amaieran eta 1990aren hasieran; izan ere, horrek beste espezie batzuen populazioa murriztu du, itsas hegaztiak eta itsas-txakurrak barne. 2005ean monumentu izendatu zutenean, arrantza komertziala 2011n amaitu behar zen. Turismo-leku gisa sustatuko da eremuan, eta bisitariek urpean igeri egiteko eta antzeko jarduerak egiteko aukera izango dute.

## Erreferentziak

* ↑ Guinness World Records 2013 (en español). Según se cita en la pág. 41

## Ikus, gainera

* Koralezko hesi handia
* Galapago uharteak
* Valdés penintsula

## Kanpo estekak

* Datuak: Q787425
* Multimedia: Papahānaumokuākea Marine National Monument / Q787425