OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# José Antonio Ortega Lara

José Antonio Ortega Lara (Madrigalejo del Monte, Espainia, 1958) Espainiako espetxeetako funtzionario ohi bat da, ETAk bahitu eta 532 egunez 1996 eta 1997 artean zulo batean eduki zuena. ETAk egindako bahiketa luzeena izateaz gainera, nabarmena izan zen Ortega Larak nozitu zuen egoera latza ere.

## Bahiketa

1996ko urtarrilaren 17an, José Antonio Ortega Lara bahitu zuten Burgosko bere etxeko garajean, Logroñoko espetxeko bere lanpostutik itzulitakoan. Egun batzuk geroago, ETAk bere gain hartu zuen bahiketaren ardura, une hartan zuen bigarrena (José María Aldaia bahituta zegoen 1995eko maiatzaren 8tik), eta askatzeko baldintza gisa jarri zuten erakundeko presoak euskal espetxeetara eramatea.
1997ko uztailaren 1ean, Guardia Zibilak Arrasateko zulo batean aurkitu zuen, bertan 532 egun eman ondoren. Polizia-operazion 60 agente baino gehiagok parte hartu zuten, eta lau pertsona atxilotu zituzten, epaiketan bahitzailetzat jo zituztenak: Jose Luis Erostegi atzeman zuten Antzuolan, Xabier Ugarte Villar Oñatin, Josu Uribetxeberria Arrasaten eta Jose Migel Gaztelu Bergaran, nor bere etxean, goizaldeko 3ak aldera. Polizi iturrien arabera, Uribetxeberria eraman zuten Ortega Lararen ezkutalekura, baina berak han zegoenik ukatu zuen zenbait orduz, eta lantegi hartako makina bat agenteek mugituz, atxilotuen laguntzarik gabe, goizeko 6.30etan, aurkitu zuten bidea zulora sartzeko, non Ortega Lara aurkitu zuten.
Erreskatatu zutenean, Ortega Larak 23 kilo galduak zituen, muskulu-masa eta hezur-dentsitatea jaitsita. Loaren nahasmenduak, trauma osteko estresa, antsietatea eta depresioa zituen.
ETAren erreakzioa izan zen astebete beranduago, uztailaren 10ean, Miguel Angel Blanco Ermuko (Bizkaia) zinegotziaren bahiketa eta hilketa.
Bahiketa agintzeagatik Julen Atxurra eta Jose Luis Agirre Lete epaitu eta kondenatu zituzten. Sententziak dioenez, aginduei jarraituz Txantxangorri izeneko komandoak (Ortegaren askapen egunean atxilotutako lauak) egin zuen bahiketa eta eduki zuen gero Ortega preso Arrasateko zuloan.

## Jardun politikoa

Alderdi Popularraren militantea izan zen 1987 eta 2008 artean. 2014an, Vox eskuin muturreko alderdi politikoaren aurkezen publikoan parte hartu zuen, alderdi horretako militante ezagun bihurtu zelarik harrezkero.

## Erreferentziak

* ↑ Arrasate Press. (1997-07-04). Ortega Lara Arrasaten aurkitu ondorengo egunetan. Arrasate Press, 10-11 or. (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).
* ↑ Matey, Patricia. (1997-07.03). «Las huellas del secuestro más duro de la historia de España» www.elmundo.es (EL MUNDO | Suplemento de Salud 254 -) (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) 20minutos. (2011-05-25). «La Audiencia Nacional condenó en 2005 a 'Pototo' y Aguirre Lete como responsables del secuestro de Ortega Lara» www.20minutos.es - Últimas Noticias (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Bolinaga, protagonista de una de las páginas más negras de la historia de ETA» La Vanguardia 2015-01-16 (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5938011
* Multimedia: José Antonio Ortega Lara / Q5938011
# José Antonio Osorio Lizarazo

José Antonio Osorio Lizarazo (Bogotá, 1900eko abenduaren 30a – 1964ko urriaren 12a) kolonbiar eleberrigilea, ipuin idazlea, literatura kritikaria, saiakeragilea, politikaria eta kazetaria izan zen. Bere lana giza miseriaren eta momentuko hainbat arazo sozialen inguruan jorratzen du, batez ere herrialdeak bizi zuen modernizazio prozesu gatazkatsu tekniko eta ekonomikoa. Estetikoki, bere lanak errealismoaren eta naturalismoaren eraginak erakusten ditu. Latinoamerikako lehen idazleetako bat izan zen hiri-eleberriaren generoan ausartu zena eta Bogotá literatura-espazio gisa asko arakatu zuen. La Prensa etaBarranquillako El Heraldo egunkarietako zuzendaria izan zen. Ameriketako hainbat herrialdetan bizi izan zen, eta Juan Domingo Perónen Argentinako gobernuaren eta Dominikar Errepublikako Rafael Leónidas Trujilloren diktaduraren kolaboratzaile estua izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Salazar Ávila, Juan Carlos. Imagen de la ciudad en la novela "La casa de vecindad" de José Antonio Osorio Lizarazo Universidad Tecnológica de Pereira.
* ↑ Udem.edu.co Análisis del periodismo narrativo de José Antonio Osorio Lizarazo.

## Bibliografia

* Beltran, Margarita. Eltiempo.com Beste hiriko istorioak. 2003ko abuztuaren 31. 2012ko martxoan kontsultatua.
* Forero Baron, Fabian. Eltiempo.com José Antonio Osorio, Bogotako kronista ahaztua. 2003ko apirilaren 17a. 2013ko azaroan kontsultatua.
* Jaramillo Baron, Vespasiano. Ciudadviva.gov.co "Idazle ahaztu baten oroitzapenak". 2012ko martxoan kontsultatua.
* Gomez Dugand, Alejandro. Cerosetenta.uniandes.edu.co "Barranquilla 2132"-ren berrikuspena. 2012ko urtarrilaren 3a. 2012ko martxoan kontsultatua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5696422
# José Antonio Peláez

José Antonio Peláez Ochoa (Castejón, 1955eko martxoaren 30a) nafar margolari eta grabatzailea da. Autodidakta, Pineda de Marren bizi eta bertan eman ditu margolaritza-tailerrak.
Bere obra, hastapenetan, sustrai neoinpresionistako estetika batetik mugitzen zen. Bere lanak aurrera egin ahala, naturalaren eta paisaiaren erreferentziak ezabatzen ditu, ingurumenarekiko kezka adierazteko, forma geometrikoak eta letrak kontraste eta kontzeptu gisa baliaraziz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q90289801
# José Antonio Páez

José Antonio Páez (Acarigua, Venezuela, 1790eko ekainaren 13a - New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1873ko maiatzaren 6a) politikaria eta militarra izan zen. Venezuelaren independentzia lortzearren Espainiaren aurka borrokatu zen armadako buruzagi nagusia izan zen, eta Venezuelako lehendakari izan zen 1830–1835, 1839–1843 eta 1861–1863 urte bitarteetan.
Venezuelako independentziaren aldeko mugimenduaren burua eta hango lehen lehendakaria (1831-1835) izan zen, kontserbadoreen aldetik. Estatu Batuetan kokatu zen 1850. urtean, Venezuelatik egotzia izan ondoren. 1861ean, Gerra Federalaren garaian, sorterrira itzuli zen, eta kontserbadoreen buru izan zen berriz ere. Diktadura ezarri bazuen ere, iraultza federalaren bultzada gero eta bizkorragoaren ondorioz, berriz ere erbesteratu behar izan zuen 1863. urtean. New Yorken eman zituen azken urteak, eta autobiografia bat argitaratu zuen han (1867).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q304900
* Multimedia: José Antonio Páez / Q304900
# José Antonio Pérez Gabarain

José Antonio Pérez Gabarain (Tolosa, 1944ko otsailaren 16a) gipuzkoar politikaria da, hirutan Andoaingo alkatea izandakoa. Bere bizitza politikoa Euskadiko Ezkerran hasi zuen, 1979tik 1983ra Andoaingo alkate izan zen alderdiarekin. 1993an, PSEra igaro zen, alderdi horrek EErekin bat egin zuenean. PSE-EErekin bi alditan izan zen Andoaingo alkate (1995 eta 1999 artean eta 2003 eta 2009 artean). Gero senatari moduan aritu zen.
# José Antonio Reyes

José Antonio Reyes Calderón (Utrera, Espainia, 1983ko irailaren 1a - Alcalá de Guadaíra, 2019ko ekainaren 1a) espainiar futbolari profesionala izan zen.
16 urterekin Espainiako futbol liga txapelketan debutatu zuen Sevilla Futbol Klub taldearekin, garai hartan Espainiako futbol maila gorenean debuta egin zuen futbolaririk gazteena bihurtuz.
* Datuak: Q276399
* Multimedia: José Antonio Reyes / Q276399
# Itsasaldiaren azelerazio

Itsasaldiaren azelerazioa, planeta baten orbitan dagoen satelite natural baten eraginez (Lurraren kasuan, Ilargia), itsasaldiaren indarrak sorturiko efektu bat da. Lehen objektuaren errotazio abiaduraren murrizte graduala eta satelitearen urruntze progresiboaren ondorioz azelerazio hau amankomunean negatiboa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2477230
# Itsasargi pasealekua

Itsasargi pasealekua :
| Donostia, Antigua eta Igeldo ||
| Igeldoko itsasargia eta Itsasargi pasealekuaren igoera. ||
| Herrialdea Lurraldea | Euskal Herria Gipuzkoa |
| Itsasargi pasealekua Itsasargi pasealekua Itsasargi pasealekua ||
| Koordenatuak: | 43°19′16.06″N 2°00′22.74″W﻿ / ﻿43.3211278°N 2.0063167°W﻿ / 43.3211278; -2.0063167 |
Itsasargi pasealekua Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Antigua auzoan dago eta Igeldo mendiko malda sigi-saga igotzen du. Satrustegi hiribidean eta Funikular plazan hasi eta Igeldoko jolas-parkea eta Igeldo pasealekuan amaitzen da, tartean Igeldoko itsasargiaren albotik igaroz.

## Leku interesgarriak

* Igeldoko funikularra.
* Igeldoko itsasargia.
* Igeldoko jolas-parkea.
* Igeldoko funikularra.
* Igeldoko itsasargia.
* Igeldoko jolas-parkea.

## Kaleak

* Funikular plaza
* Satrustegi hiribidea
* Igeldo pasealekua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25474523
# Itsasargiko golfa

Itsasargiko golfa :
| Sorrera | 1888 |
| Kokapena | Biarritz eta Angelu Itsasargiko golfaItsasargiko golfa (Biarritz) |
| Par | 69 |
| Distantzia (guztira) | 5.402 m. |
| Ibilbideak | 1 (18 zulo) |
Itsasargiko golfa Biarritz eta Angelu artean dagoen golf zelaia da.

## Historia

1888ko martxoaren 13an zabaldu zuten Friederike Hanoverkoa amabitxia izanik. Biarritz Golf Club Ipar Euskal Herriko klub zaharrena da, Biarritzen bizi ziren British Clubeko kide batzuek sortua. Angelutik hondartzaraino zihoan ibilbidea Tom eta Willie Dunn anaiek diseinatu zuten. Gero, 1924tik aurrera, H.S Coltek erreformatu zuen.
Alemaniarren okupazioan zelaia nahiko kaltetua izan zen, bertan kostaldea defendatzeko bunkerrak kokatu zituztelako. Gerra eta gero ez zuten antzinako zelaia guztiz berreskuratu eta egungo 18 zuloak aurreko 12 zuloetatik atera zituzten. 1960ko hamarkadan egungo ibilbidea osatu zuten, 1980ko hamarkadaren hasieran berreraikia izan zena.

## Ibilbidea

Itsasargiko golfa egun par 69 motza da. Hiriaren garapena dela eta, egungo ibilbidea herriaren erdigunean dago bitan zatituta: egoitza eta 1 - 3 eta 10 - 18 zuloak Biarritz eta Angelu arteko mugan daude; 4 - 9 zuloak, berriz, Biarritzen, Hotel Régina et du Golf eta itsasargitik gertu. Ur-oztoporik ez baduen ere, 70 bunker baditu.

## Lehiaketak

Biarritz Cup izeneko txapelketa klubaren lehiaketa nagusia da. Jose Maria Olazabalek 1983an txapelketa hau irabazi zuen.
1970 eta 1972 artean bertan Frantziako Open egin zuten, Barry Jaeckel estatubatuarra, Lu Liang Huan formosarra eta David Graham australiarra hurrenez hurren garaileak izanik.
1981 eta 1984 artean Open Timex lehiaketa, Tour europarraren saria zena, Biarritzen egin zuten.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko golf zelaien zerrenda

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Itsasargiko golfari buruzko webgunea
* Datuak: Q1975585
# Itsasarte

Itsasartea aintzira, itsaso edo ozeano bi lotzen duen ur kanala da, eta beraz, lur multzo bien artean dago. Itsasartea eta Kanala hitzak sinonimoak izan litezke.
Itsasarte asko garrantzi ekonomiko eta estrategikoa dute, ibilbide komertzialen zati bat direlako eta hori dela eta lekuak kontrolatzeko gudak izan dira.
Nahiz eta ibaiak eta kanalak ere lur multzo bien artean dauden eta aintzira bien edo aintzira eta itsaso baten ibilbidea diren, ezin dira itsasarteen kategorian sailkatu, itsasarteak normalean zabalagoak direlako eta bere korronteak ez direlako norabide bakarrekoak izan.
Itsasarteak istmoen kontrakoak dira. Hau da, itsasarteek lur multzo bien artean daude eta ur multzo bi lotzen dute, istmoek, aldiz, ur multzo bien artean daude eta lur multzo bi lotzen dute.

## Itsasarte nagusiak

Munduan dauden itsasarte nagusiak honako hauek dira:
* Palkeko itsasartea, India eta Sri Lanka artean.
* Mantxako kanala, Ingalaterra eta Frantzia artean.
* Gibraltarko itsasartea, Espainia eta Maroko artean.
* Bosforo itsasartea eta Dardaneloetako itsasartea, Mediterraneo eta Itsaso Beltza lotzen dutenak.
* Magallanes itsasartea, Ozeano Atlantikoa eta Ozeano Barea lotzen duena, Txileko Magallanes eta Txileko Antartika eskualdean.
* Beringeko itsasartea Alaska eta Siberia artean.
* Ormuzeko itsasartea Persiar Golkoa eta Omango Golkoa lotzen duena.
* Malakako itsasartea, Indiako ozeanoa eta Hegoaldeko Txinako Itsasoa lotzen duena.
* Bass itsasartea, Australia eta Tasmania artean.

## Ikus, gainera

* Istmo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q37901
* Multimedia: Straits / Q37901
# Itsasarteko Parke Naturala

Itsasarteko Parke Naturala Iberiar penintsularen hegoaldeko muturrean dago eta Algeciraseko Getaresen badiatik Tarifako Gracia lurmuturreraino doan ur-lurgunea babesten du. Parke natural bezala 2003an izendatu zen eta babesten duen eremua 18.910 hektareakoa da. Europa osoan hegoalderen dagoen gune babestua da eta ezaugarri bereziko balio ekologiko, paisajistiko, historiko eta kulturalak batzen ditu. Mediterraneoko Kontinentearteko Biosferaren Erreserbaren zati da.
Parkeko kostaldea bi itsasok bustitzen dute: ekialdetik Mediterraneo itsasoak eta mendebaldetik Ozeano Atlantikoak. Gibraltarko itsasartea, itsaso hauek elkartu eta Europa eta Afrika banatzen dituena hegazti migratzaileen eta itsas ugaztunen igarobidea da. Bi kontinenteen arteko distantziarik txikiena soilik 14 kilometrokoa da, eta historiaurretik pasabide hau gizakien igarobide ere bada.
Bi itsasoren elkarketak itsas ingurunea berebiziko interesa duen biodibertsitate handi bat hartzen duen gune pribilegiatu bihurtzen du. Toki hartako klima tenperatura leunengatik eta batere euririk egiten ez duen urtaro lehor bategatik bereizten da.
Andaluziako parke guztiek bezala, organo aholku-emaile bat, Batzar Errektorea dena, eta zuzendaritza organo bat ditu. Parke hau sortu zenetik, parkearen zuzendari kontserbatzailea Jesús Cabello Medina da, basoetako ingeniari teknikoa, Ingurugiro kontseilaritzako karrerazko funtzionarioa. Batzar Errektoreko presidentea Ildefonso Sena Rodríguez da, kazetaria eta irakaslea, 2008ko otsailean bere bigarren agintaldirako aukeratua.

## Geologia

Parkea Mendilerro Betikoen inguruan dago, geologikoki Algecirasko Batasun geologikoarekin bat dator, Maroko iparraldetik ere hedatzen dena, baita orogenia ondorengo lurraldeetatik ere. Algecirasko Batasuna oligozeno-behe miozenoko harea-mika-margazko flyschez osatua dago. Orogenia ondorengo lurraldeak parkearen mendebaldeko zatian daude, eta guztiak Laugarren Arokoak dira. Nagusiki metaketa alubialak dira.
Parkeko eraketa geologiko garrantzitsuenak Sierra de El Bujeo eta Sierra del Cabrito dira. Kostaldeari dagokionez urazpiko eraketa karstikoak nabarmentzen dira.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q3108464
* Multimedia: El Estrecho Natural Park / Q3108464
# Itsasaldi gorri

Itsasaldi gorria itsasoaren kostaldean edota estuarioetan jazotako mikroalgen (zehazki dinoflagelatuak) pilaketa da, itsasaldiekin batera mota ezberdinetako alga kopuru handiaren etorreraren ondorioz sortua (milimetro kubiko bakoitzek milaka eta miloika zelula). Itsasaldi gorria itsas ingurunean sortutako hainbat baldintzen ondorioz, tartean alga gorriak, ura gorritzen duen fenomenoa da, eta toxina kopuru handien pilatzea ere eragiten du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1211248
* Multimedia: Red tide / Q1211248
# Itsasbazterreko arrantza

Itsasbazterreko arrantza (Hegoaldean batzuetan baxurako arrantza) kostaldetik gertu egiten den arrantza da, ontzi txiki edo ertainetan, hain zuzen. Ontziek aparatu eta makina modernoak eta konkretu batzuek izaten dituzte, espezie konkretuak eta arrainen multzoak non dauden jakiteko lana errazten dutenak. Ontzi askok zamategiak prestatuta izaten dute, harrapatutakoa kontserbatzeko eta ez usteltzeko. Arrantzaldia egun bat iraun ohi du, gehienez.

## Ikus, gainera

* Itsas zabaleko arrantza

## Erreferentziak

* ↑ Baxura sarrera Euskaltzaindiaren Hiztegian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12397617
# Jean Arné

Jean Baptiste Pierre Arné (Baiona, 1891ko otsailaren 26a - ?) euskal arraunlaria izan zen, arraunketa olinpikoan aditua.
Behin hartu zuen parte Joko Olinpikoetan: Stockholmen hain zuzen ere.
Société Nautique de Bayonne izan zuen kluba.

## Erreferentziak

* ↑ www.sports-reference.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12260283
# Jean Arlaud Tontorra

Jean Arlaud Tontorra, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.065 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Ribagorza eskualdea eta Frantziako Pirinio Garaiak eta Garona Garaia departamenduen artean dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11941436
* Multimedia: Pic Jean Arlaud / Q11941436
# Jean Arp

Hans Arp edo Jean Arp (Estrasburgo, 1886ko irailaren 16a - Basilea, 1966ko ekainaren 7a) franko-alemaniar eskultore, margolari eta olerkaria izan zen.
* Datuak: Q153739
* Multimedia: Hans Arp / Q153739
# Jean Babilée

Jean Babilée (jaiotza-izena: Jean Gutmann; Paris, 1923ko otsailaren 3a – ibidem, 2014ko urtarrilaren 30a) frantses dantzaria eta koreografoa izan zen. Parisko Opéran egin zituen ikasketak (1936-1940), eta Volinineren eta Gsovskyren ikasle izan zen han. Ballets des Champs-Élysées konpainiako dantzari nagusi izan zen 1945etik 1950era, eta han sortu zituen Jeu de cartes (1945, Karta-jokoa, Stravinski, Janine Charrat), Le Jeune Homme et la Mort (1946, Gizon gaztea eta Heriotza, Bach, Wakhévitch, Cocteau, Roland Petit) eta Till Eulenspiegel (1949, R. Strauss, Tom Kéogh) lanak. Hainbat herrialdetan dantzatu zuen, hala nola Estatu Batuetan, Kanadan eta Italian. 1952an, Parisko Opérak kontratua egin zion, eta, 1955ean, bere konpainia sortu zuen. Konpainia horrekin sortu zituen Balance à trois (1955, J.-M. Damase, Tom Kéogh), Le Camaléopard (1956) eta Sable (1956) lanak. Frantziako hainbat eszenatokitan aritu ondoren, Ballet-Théâtre Contemporain konpainian lan egin zuen Amienseko egoitzan, eta han sortu zituen Hai-Kai (Webernen musikarekin) eta Histoire du soldat (1971n, Stravinski). 1972-1973an, Rhineko Balletaren zuzendari artistikoa eta koreografoa izan zen. Maurice Béjartek harentzat sortu zuen Life (1979, New York). 1983an, dantzara itzuli zen Jacques Higelinen Rock ikuskizunarekin, Neguko zirkuan. 2000n, Le Mystère Babilée zuzendu zuen Patrick Bensardek, Babiléeren ibilbide profesionala kontatzen duen dokumentala.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q3170487
# Jean Antoine Nollet

Jean Antoine Nollet (Pimprez, 1700eko azaroaren 19a - Paris, 1770eko apirilaren 25a) frantses fisikari eta elizgizona izan zen.
Fisika esperimentala irakatsi zuen lehena izan zen. Soinu uhinak uretan hedatzen direla frogatu zuen (1743).

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q994738
* Multimedia: Jean-Antoine Nollet / Q994738
# Jean Baptista Harambillet

Jean Baptista Harambillet (Ezpeleta, 1917) lapurtar pilotaria izan zen. Eskuzko jokalari aparta izan zen. Munduko txapelduna izan zen trinketean. Martin Harambillet, aita, pilotari ona izan zen halaber.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Jean Baptiste Daranatz

Jean Baptiste Daranatz (Ezpeleta, ? - 1937) lapurtar historialaria eta idazlea izan zen. 1889. urtean, apaiz egin zen. Azkueren lankidea izan zen haren Diccionario Vasco-Español-Francés hiztegian, eta RIEV eta Gure Herria aldizkarietan eman zituen argitara bere lanak, 1921. urteaz geroztik. Harenak dira Eskuara olerkia (1911), Recherches sur la ville et l´Eglise de Bayonne (1910, Baionako eliza eta hiriari buruzko azterketa) eta Curiosités du Pays Basque (1927, Euskal Herriko bitxiak, bi liburuki). Botanikari buruzko lan zenbait ere utzi zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12260287
# Jean Aurel

Jean Aurel (Răstolița, Errumania, 1925eko azaroaren 6a - Paris, 1996ko abuztuaren 24a) zinemagile frantsesa izan zen, errumaniarra jatorriz.

## Biografia

Oso gazte zela joan zen Parisera. Goi Mailako Zinema Ikasketetarako Institutu ospetsuan (IDHECen) egin zituen ikasketak, eta nouvelle vague frantsesaren sorreran parte hartu zuten kritikari asko ezagutu zituen, François Truffaut haien artean. Askoz ezagunagoa da gidoigile gisa zuzendari gisa baino. Bere lehen lan famatua René Clairrentzat idatzi zuen, Porte des Lilas (1957). 1960an Le trou idatzi zuen J. Giovaniren eleberrian oinarrituta. De l'amour (1965, Maitasunaz) izan zen Aurelek zuzendutako lehen film luzea, Stendhalen eleberri batean oinarrituta eta Anna Karina eta Michel Piccoli protagonista zituena. Stendhalen lanen moldaketak izan ziren, era berean, Lamiel (1967) eta Manon 70 (1968). Les Femmes (1969) filmean Brigitte Bardot izan zen protagonista. 1970eko hamarkadatik aurrera zuzendaritza ia erabat utzita, gidoigintzan aritu zen, Truffautekin batera, lankidetza emankorrean. Elkarrekin idatzi zituzten L'Amour en fuite (1979), La Femme d'à côté (1981, Aldameneko emakumea) eta Vivement dimanche ! (1983, Igandean biziki). Staline (1985) izan zen bere azken lana, Boris Souvarineren testuan oinarritutako sobietar diktadoreari buruzko dokumentala.

## Filmografia

* Les Fêtes galantes, Watteau (1950)
* L'Affaire Manet (1951)
* Le Cœur d'amour épris du roi René (1952)
* Les Aventures extraordinaires de Jules Verne (1952)
* 14-18 (1963)
* La Bataille de France (1964)
* De l'amour (1964)
* Lamiel (1967)
* Manon 70 (1968)
* Les Femmes (1969)
* Êtes-vous fiancée à un marin grec ou à un pilote de ligne ? (1971)
* Comme un pot de fraises (1974)
* Staline (1985)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q336795
# José María San Juan

José María San Juan Borda nafar historia irakasle eta politikaria da. Ángel Lasunciónek kargua utzi zuenean Espainiako diputatua izan zen.