OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Javier Ruescas

Javier Ruescas (Madril, 1987ko abenduaren 14a - ) espainiar idazle eta youtuberra da. Gazte eleberriak idazteagatik ospetsua da. Bere eleberri ospetsuena Bereth-en ipuinak da.

## Biografia

Javier Ruescas Madrilen, 1987ko abenduaren 14an jaio zen. Betidanik gustatu zaio irakurtzea. 11 urterekin hasi zen idazten. Nagusitan izurde hezlea izan nahi zuenbaina azkenean kazetaritza ikasi zuen, lizentziatu zen 2010ean.
15 urterekin hasi zen idazten bere lehengo eleberri luzea, Los protectores de Imeth. Bi urte eta gero amaitu zuen El Zafiro de Kefto, trilogiako lehengo liburua. 2009an argitaratu zuen bere lehengo eleberria, Bereth-en ipuinak. 2010ean, Gazte literaturako saria jaso zuen. Urte horretan, Bereth-en ipuinen bigarren zatia argitaratu zuen.
Tempus Fugit-ekin hasi zen ospetsua izaten gazte literaturan. 2011an, Berteh-en ipuinak-ren hirugarren parte argitaratu zuen. Eta 2013an argitaratu du bere eleberri garrantzitsuena eta ospetsuena; Play,(Lehengo partea da trilogia baten barruan.) eta eramango da zinemara. Urte horretan ere argitaratzen du Pultsazioak. Eleberri honek Francesc Mirallesekin batera idatzita dago.
Bai Play, bai Pultsazioak eleberri hoberen artean izan ziren aukeratuta 2012an eta 2013an. 2015ean Elektro trilogia hasten da, Manu Carbajo zuzendariarekin, zeinen bere jarraipena, Aura, ere argitaratu zuen urte horretan eta Nemesis 2016an. Nemesis horrekin amaitzen da trilogia. 2016ko maiatzaren 12an argitaratu zuen Taupadak, hau ere Francesc Mirallesekin batera idatzita.

## Lanak

* Cuentos de Bereth I: Encantamiento de luna. (2009).
* Tempus Fugit, ladrones de almas (2010).
* Cuentos de Bereth II, La maldición de las Musas (2010)
* Cuentos de Bereth III (2011).
* Play (2013).
* Show (2013).
* Pulsaciones (2013).
* Live (2014).
* Las Crónicas de Fortuna: 1 El secreto del trapecista (2015).
* Las Crónicas de Fortuna: 2 El recuerdo del mago (2015).
* El (Sin)sentido del amor (2015) .
* Electro (2015).
* Aura (2015).
* Las Crónicas de Fortuna: 3 La decisión de la bailarina(2016).
* Némesis (2016).
* Latidos (2016).

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) 05/07/2015 Clarin.com: "Escribió una novela en chat y ahora es best seller"
* Datuak: Q23907072
# Javier Sampedro

Javier Sampedro Sampedro (Guardia, 1939ko martxoaren 7a - 2000ko urtarrilaren 28a) arabar enpresaburu eta politikaria izan zen.
1979an Zentro Demokratikoaren Batasunaren sortzaileetako bat izan zen Araban. 2000. urtera arte jaioterriko alkatea izan zen. Ahaldun izan eta gero, PPren zerrendetan Espainiako Diputatuen Kongresuan egon zen bi urtez.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Javier Sampedro, el polémico primer edil de Laguardia, muere a los 60 años» El País 2000/01/29.
* Datuak: Q44522358
# Javier Sanz

Francisco Javier Sanz Pérez (Madril, 1965) Espainiako idazlea da, gida turistiko anitz eta komunikabideetarako erreportaje egilea, eta ohargarriki Aita Santuari Jesusen Gutunari erantzuna (Respuesta a la Carta de Jesús al Papa) -Fernando Sánchez Dragóren epilogoz (Bartzelona: Planeta S.A.)- liburu egilea, Ekialde Hurbilean erlijio garapena diharduen antzinate ikerlana.

## Gida turistikoak

* Yemen (Gaesa - 2000)
* Islandia (Gaesa - 2005)

## Liburuak

* Aita Santuari Jesusen Gutunari erantzuna (Respuesta a la Carta de Jesús al Papa) (Planeta - 2002)
* Datuak: Q3752567
# Javier Rodríguez Moreno

Javier Rodríguez Moreno (2002ko uztailaren 22a) Espainiako eskubaloi jokalaria da eta Fc Bartzelonan eta Espainiako talde nazionalean jokatzen du. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 03 ! | Gizonezkoa |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q114980642
# Javier Sardà

Francesc Xavier Sardà Tàmaro, Xavier Sardà edo Javier Sardà (Bartzelona, 1958ko apirilaren 16a) kazetari, irrati esatari eta telebistako aurkezle kataluniarra da.

## Kanpo estekak

* Javier Sardàren IMDBko fitxa ikusgai (Ingelesez)
* Datuak: Q2272579
* Multimedia: Xavier Sardà i Tàmaro / Q2272579
# Irondale (Georgia)

Irondale Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Clayton konderrian dago, Georgia (AEB) estatuan. 8.740 biztanle ditu, 8,292117 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Clayton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3301661
# Ironia

Ironia hitza grezieratik dator (εἰρωνεία 'eirōneía': disimulu, itxurazko ezjakitea) eta literatura baliabide edo erretorikazko figura bat definitzen du. Dena dela, hitz hau asko erabili da eta gaur egun hitz polisemikoa dela esan daiteke. Gehien zabalduta dagoen esanahiaren arabera “hitzekin esaten denaren aurkakoa adierazteko erabili ohi den espresiobidea” bezala definitu daiteke. Zentzu orokorrago batean azaltzen dena esanahi zuzena baino gehiago adierazten duenean erabiltzen da. Hitz egiterakoan ironia intonazio berezi batekin markatu daiteke; horrekin esaten denaren aurkakoa adierazi nahi dela. Normalean, ironia umorearekin dago lotuta.
Idazterakoan ironia markatu daiteke modu desberdinez: harridura marka parentesi artean (!), kakotxak “”.

## Baldintzak

Ironia gertatzeko hiru baldintza bete behar dira:
* Literalki sinesgarria izan behar da.
* Kontraesana agerikoa izan behar da.
* Esaldia enuntziatzeko moduan, modu batean edo bestean, egia edo gezurra bezala, ulergarria izan behar da.

## Jatorria

Ironia erabiltzen Sokrates izan zen lehendabiziko maisu bat. Filosofo honek formula hau bere dialektika barruan kokatzen zuen, bereziki sofisten aurka aritzeko. Helburu horrekin ikasle xume bat izango balitz bezala sofistengana hurbiltzen zen teorikoki ondo ezagutzen zuten gai bati buruz galdetzen; poliki-poliki, egiten zituen galderen bidez hauen ezjakintasuna erakusten zuen.
Haurrengan, bospasei urterekin hasten da ironiko izateko joera. Aurrena umeak literalki hitz egiten dute, gero hasten dira gezurra erabiltzen, umorea pixkanaka sartzen, eta beranduago dator ironia.
Umorearekin dago lotua ironia, baina ez beti, edo behintzat izan ohi du talka edo kritika adierazpen bat ere berekin.

## Bertsolaritzan

Bertsolaritzan ironia oso ohikoa da. Hona hemen Indalezio Bizkarrondo “Bilintx” bertsolariaren adibide bat:
| « | Mando baten gañian Domingo Kanpaña, ez dijoa utsikan asto orren gaña; azpian dijoana mandua da, baña, gañekua ere bada azpikua aña: mando baten gañian bestia, alajaina! | » |

## Bibliografia

* Euskaltzaindia: Literatura terminoen hiztegia. Bilbo: 2008. 426-427 or. Jon Kortazarren artikulua.

## Erreferentziak

* ↑ Jon Kortazar, 426 or.
* ↑ Jon Kortazar, 427 or.
* ↑ ««Komunikatzen dugu, hitzen bidez esaten duguna baino askoz gehiago»» https://ataria.eus (Noiz kontsultatua: 2018-06-19).
* ↑ Bilintx. Bizitza eta bertsoak.. Antonio Zavalaren edizioa. Donostia: Aurrezki Kutxa, 1978, 253.

## Ikus, gainera

* Sarkasmoa.
* Satira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131361
* Multimedia: Irony / Q131361
# Irondale (Alabama)

Irondale Alabamako hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 12.349 biztanle zituen, 275,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79454
* Multimedia: Irondale, Alabama / Q79454
# Irondale (Ohio)

Irondale Ohioko herri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 387 biztanle zituen, 3,75 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2122573
* Multimedia: Irondale, Ohio / Q2122573
# Ironbridge arroila

Ironbridge arroila (ingelesez Ironbridge Gorge) Shropshire konderrian, Ingalaterran, Severn ibaiak egindako arroila da. Ironbridge herrian dago.
Hasieran Severngo arroila zuen izena baina The Iron Bridge izeneko lehenengo burdinezko zubia bertan eraiki zutenean, izenaz aldatu zuen. Zubia 1779an eraiki zuten Broseley herri industriala, Madeley meatze-herria eta Coalbrookdale industriagunea lotzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q647958
* Multimedia: Ironbridge Gorge / Q647958
# Iron konderria (Utah)

Iron konderria (ingelesez: Iron County) Utahko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Parowan da. 2010eko zentsuaren arabera 46.163 biztanle zituen, Iron kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Iron konderriak 8.549,76 kilometro koadro ditu. Horietatik 11,39 ura dira. Beste 8.538,36 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,4 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 46.163 pertsonetatik 43.789 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 3.563 dira. 204 beltzak edo afroamerikarrak. 907 amerikar natiboak ziren eta 137 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 333 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 49 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 744 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q26723
* Multimedia: Iron County, Utah / Q26723
# Iron konderria (Wisconsin)

Iron konderria (ingelesez: Iron County) Wisconsinko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hurley da. 2010eko zentsuaren arabera 5.916 biztanle zituen, Iron kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Iron konderriak 2.380,62 kilometro koadro ditu. Horietatik 416,96 ura dira. Beste 1.963,66 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,49 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 5.916 pertsonetatik 5.807 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 35 dira. 3 beltzak edo afroamerikarrak. 33 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 18 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 55 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q52250
* Multimedia: Iron County, Wisconsin / Q52250
# Ironbridge

Ironbridge, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Shropshire konderrian. Severn ibaiak zeharkatzen du.
2011n 2.582 biztanle zituen.

## Arroila eta zubia

Udalerri honetatik Ironbridge arroila eta The Iron Bridge zubia daude.
* Datuak: Q1673096
* Multimedia: Ironbridge / Q1673096
# Irondale (Missouri)

Irondale Missourieko hiri bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 445 biztanle zituen, 1,38 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Washington konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q961813
# James Heckman

James Joseph Heckman (Chicago, Illinois, 1944ko apirilaren 19a) estatubatuar ekonomialaria da, mikroekonomian aditua. Gaur egun, irakasle lan egiten du, ekonomia eta finantzak irakasten Chicagoko Unibertsitatean. 2000. urtean Ekonomiako Nobel saria irabazi zuen, 'hautaketei buruzko azterketak' sarituz.

## Erreferentziak

* ↑ Nobelprize.org. The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2000. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q312561
* Multimedia: James Heckman / Q312561
# James Hogg

James Hogg (Ettrick, Selkirkshire, 1770eko abenduaren 9an baitatua - ibidem, 1835eko azaroaren 21a) ingelesez eta eskozieraz idatzi zuen eskoziar idazlea izan zen.
Artzain eta nekazari lanetan aritu zen eta irakurketaren bidez bere burua hezi zuen. Bere garaiko idazle handi askoren laguna izan zen, Walter Scott barne. "Ettrickeko artzain" izenarekin ezagutu zuten, eta izen honekin ere argitaratu zuen.
Olerkiak, kantu bildumak, Walter Scotten biografia eta eleberriak argitaratu zituen. The Private Memoirs and Confessions of a Justified Sinner (Bekatari justifikatu baten memoria pribatuak eta aitorpenak) eleberriagatik gogoratzen da batez ere.

## Lanak

* Scottish Pastorals (1801) (olerkiak)
* The Shepherd's Guide (1807) (ardiei buruzko saiakera)
* The Mountain Bard (1807) (olerkiak)
* The Forest Minstrel (1810) (olerkiak)
* The Spy (1810–11) (astekaria)
* The Queen's Wake (1813) (olerkiak)
* The Pilgrims of the Sun (1815) (olerkiak)
* Mador of the Moor (1816) (olerkiak)
* The Brownie of Bodsbeck (1817) (eleberria)
* The Surpassing Adventures of Allan Gordon (1818) (eleberri laburra)
* Jacobite Relics (1819) (protesta jakobiten abestien bilduma)
* Winter Evening Tales (1820) (ipuinak, eleberri laburrak, olerkiak)
* The Three Perils of Man (1822) (eleberria)
* The Three Perils of Woman (1823) (eleberria)
* The Private Memoirs and Confessions of a Justified Sinner (1824) (eleberria)
* Queen Hynde (1824) (olerkiak)
* The Brownie of the Black Haggs (1828) (ipuina)
* The Shepherd's Calendar (1829) (saiakera bilduma)
* Songs, by The Ettrick Shepherd (1831) (abestiak)
* Altrive Tales (1832) (ipuinak)
* A Queer Book (1832) (olerkiak)
* Familiar Anecdotes of Sir Walter Scott (1834) (biografia)
* A Series of Lay Sermons (1834) (diskurtso moralak eta erlijiosoak)
* Tales of the Wars of Montrose(1835) (ipuinak)
* Tales and Sketches of the Ettrick Shepherd (1837)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q941810
* Multimedia: James Hogg / Q941810
# James Harden

James Edward Harden, Jr. (Los Angeles, 1989ko abuztuaren 26a) Kaliforniako saskibaloi jokalari estatubatuarra da. Houston Rockets taldean jokatzen du NBAn. 1,96 m-ko garaiera du eta eskolta gisa jokatzen du.
* Datuak: Q136678
* Multimedia: James Harden / Q136678
# James Harrington

James Harrington (Upton, Northamptonshire, 1611ko urtarrilaren 3a – Westminster, 1677ko irailaren 11) ideologia errepublikar klasikoarekin lotutako teorialari politiko ingelesa izan zen. Kontzepzio ordezkari modernoaren aitzindarietako bat da.
Bereziki aitortzen zaio Ozeanaren Errepublika lanagatik, 1656an argitaratu zen Karlos I.aren exekuzioa eta bere seme Karlos II.aren berrezarkuntzaren artean ireki zen garai ez monarkiko laburrean, eta Oliver Cromwell-i eskainia dago.

## Pentsamendu politikoa

Bere ideia errepublikazaleak (karguen txandakatzeari, botere-banaketari, ganbera biko kongresuari, etab.), Ingalaterrako Whig alderdian eragina izan zuten eta erabakigarriak izan ziren Ipar Amerikako ingeles kolonien finkapen politikorako XVII. mendean, baita XVIII. mendeko Ipar Amerikako eta Frantziako iraultzetarako ere.
Harringtonentzat gobernu forma ideala errepublika da, Senatu batek eta herri batzar batek osatua. Bere lanak ezaugarri protomarxistak ditu, gobernua gizartearen interesen egituran oinarritutako gainegitura bat dela eta estatuaren arrazoia bien arteko harremana dela baieztatuz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q969183
* Multimedia: James Harrington / Q969183
# James Henry Breasted

James Henry Breasted (Rockford, Illinois, AEB, 1865eko abuztuaren 27a – New York, 1935eko abenduaren 2a) estatubatuar arkeologo, egiptologo eta historialaria izan zen. 1894an Berlingo Unibertsitatean doktoretza egin ondoren —egiptologian doktoretza lortu zuen lehen estatubatuarra—, Chicagoko Unibertsitateko fakultatearekin bat egin zuen. 1901ean, Haskelleko Ekialdeko Museoko zuzendari bihurtu zen unibertsitatean, eta Egipton sakontzen jarraitu zuen. 1905ean, irakasle titular bilakatu zen, eta Egiptologia eta Ekialdeko Historiako lehen katedra bete zuen Estatu Batuetan.
Breasted landa-ikertzaile amorratua izan zen Egipton eta Levanten, eta interes handia izan zuen idatzi zaharrak jaso eta interpretatzeko, batez ere betiko galtzeko beldur ziren iturri eta egituretakoak. 1919an, Ekialdeko Institutua sortu zuen (geroago, Antzinako Kulturak Aztertzeko Institutua) Chicagoko Unibertsitatean, antzinako zibilizazioen diziplinarteko ikerketarako zentro bat. Urte horretan bertan Amerikako Elkarte Filosofikoan onartu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ «APS Member History» search.amphilsoc.org.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Amerikako Historia Elkartearen esteka
* (Ingelesez) Ekialdeko Institutuko Museoaren 2010eko erakusketa: "Aitzindariak iraganean: Arkeologo Amerikarrak Ekialde Ertainean 1919-1920"
* (Ingelesez) Zientzien Akademia Nazionala
* Datuak: Q365982
* Multimedia: James Henry Breasted / Q365982
# James Herriot

James Herriot, James Alfred Wight jaioa, (Glasgow, 1916ko urriaren 3a - Thirlby, Yorkshire, 1995eko otsailaren 23a) eskoziar albaitari eta idazlea izan zen. Ipuin bizi eta umore handiko ugari idatzi zituen, Yorkshiren albaitari egondako urteetako bizitzan oinarrituta. Lehenengo argitalpenaz geroztik, bere liburuek oso harrera ona izan zuten Britainia Handian eta Estatu Batuetan, eta zinema eta telebistarako egokitu ziren. Bere ipuinetan agertzen duen apaltasun, soiltasun eta errukiagatik, eta britainiar herri-fikzioa eta albaitari-lanbidea bera bultzatzeagatik goraipatua izan zen sarritan.
James Alfred Wight Glasgown jaio eta hazi zen, eta bertan egin zituen albaitaritza-ikasketak (1938). Haiek amaitu eta urtebetera Yorkshirera (Ingalaterra) joan zen albaitari, Thrisk herrira (bere ipuinetan Darrowby gisa izendatzen duena). 1943tik 1945era bitartean Aireko Armadan jardun zuen. Berrogeita hamar urte zituela, ordurako Yorkshire aldeko historia, paraje eta jendeari buruzko ezagutza sakona zuela, herri-albaitari baten bizitzako pasarteak eta gertakariak papereratzen hasi zen. Lehen liburua 1970ean argitaratu zuen: If Only They Could Talk (Mintzatzeko gai balira), eta handik bi urtera, 1972an, bigarrena: It Shouldn't Happen to a Vet (Zergatik gertatu behar zaio albaitari bati). Bi liburuok All Creatures Great and Small izenburupean argitaratu ziren 1972an Estatu Batuetan, eta berehalako eta izugarrizko arrakasta izan zuten. Handik aurrera beste asko idatzi eta argitaratu zituen: All Things Bright and Beautiful (1974, Gauza guztiak argitsuak eta ederrak); All Things Wise and Wonderful (1977, Gauza guztiak zoragarriak); The Lord God Made Them All (1981, Jainko zintzoak egin zituen denak); Every Living Thing (1992, Gauza bizi guztiak); James Herriot's Yorkshire (1979).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q335813
* Multimedia: James Herriot / Q335813
# James Hilton

James Hilton (Leigh, Lancashire, 1900eko irailaren 9a - Long Beach, Kalifornia, 1954ko abenduaren 20a) britainiar eleberrigile eta gidoigilea izan zen.
Ingeles literatura ikasi zuen Cambridgeko Unibertsitatean eta han idatzi zuen lehen eleberria. Graduazioaren ondoren, kazetari aritu zen The Guardian eta The Daily Telegraph egunkarietan. 1931n lortu zuen lehen salmenta arrakasta bere eleberriekin. Ordutik aurrera, bere hainbat eleberrik salmenta izugarriak lortu zituzten eta film bihurtu ziren.

## Lanak
### Eleberriak

* Catherine Herself (1920)
* Storm Passage (1922)
* The Passionate Year (1924)
* Dawn of Reckoning (AEBetako izenburua: Rage in Heaven) (1925)
* Meadows of the Moon (1926)
* Terry (1927)
* The Silver Flame (AEBetako izenburua: Three Loves Had Margaret) (1928)
* Murder at School (AEBetako izenburua: Was It Murder?) (1931)
* And Now Goodbye (1931)
* Contango (Ill Wind) (1932)
* Rage in Heaven (1932)
* Knight Without Armour (AEBetako eleberria: Without Armor) (1933)
* Lost Horizon (1933)
* Goodbye, Mr. Chips (1934)
* We Are Not Alone (1937)
* Random Harvest (1941)
* So Well Remembered (1945)
* Nothing So Strange (1947)
* Morning Journey (1951)
* Time and Time Again (1953)

### Ez-fikziozkoa

* Mr. Chips Looks at the World (1939)
* The Story of Dr. Wassell (1944)
* H.R.H.: The Story of Philip, Duke of Edinburgh (1956)

### Ipuinak

* "The Failure" (1924)
* "Twilight of the Wise" (1936)
* "The Bat King" (1937)
* "It's a Crazy World" (1937)
* "From Information Received" (1938)
* "The Girl Who Got There" (1938)
* To You, Mr Chips! (collection) (1938)
* "You Can't Touch Dotty" (1938)

### Antzezlanak

* And Now Goodbye (Philip Howardekin) (1937)
* Goodbye, Mr. Chips (Barbara Burnhamekin) (1938)

### Gidoiak

* Camille (1936)
* We Are Not Alone (1939)
* Lights Out in Europe (1940)
* Foreign Correspondent (1940)
* The Tuttles of Tahiti (1942)
* Mrs. Miniver (1942)
* Forever and a Day (collaboration) (1943)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q43227
* Multimedia: James Hilton / Q43227
# Ipar-ekialdea (Botswana)

Ipar-ekialdea Botswanako barrutietako bat da. Iparraldean eta ekialdean, Zimbabweko Hegoaldeko Matabeleland probintziarekin du muga, eta mendebaldean eta hegoaldean Erdialdea barrutiarekin. 2001ean, 132.422 biztanle zituen. Masunga da hiriburua. Kalangera (baKalanga) da hizkuntza nagusia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57636
* Multimedia: North-East District, Botswana / Q57636
# Ipar-ekialdeko Estatu Batuak

Ipar-ekialdeko Estatu Batuak Ameriketako Estatu Batuetako eskualdea da. Errolda Bulegoaren definizioarne arabera, eskualdeak 9 estatu barne hartzen ditu:
* Connecticut
* Maine
* Masachusets
* New York
* New Hampshire
* Pennsylvania
* Rhode Island
* Vermont
Batzuetan ere:
* Delaware
* Maryland
* Virginia
* Mendebaldeko Virginia
* Washington Hiria (Ez da estatua; barruti federala da)
2006ko erroldaren estimaketen arabera eskualdeak 54.741.353 biztanle ditu. Ipar-ekialdeko Estatu Batuek iparraldean Kanadarekin egiten dute muga, mendebaldeko Mendebaldeko Erdialdeko estatuekin, hegoaldean Hegoaldeko estatuekin eta ekialdean Ozeano Atlantikoarekin.
Hiririk handiena New York da. Eskualde hau da, AEBetako eskualde guztietan aberatsena.

## Eskualdeko hiriak

Hauek dira eskualdeko hiririk handienak:
* New York, New York
* Boston, Masachusets
* Philadelphia, Pennsylvania
* Baltimore, Maryland
* Washington Hiria
* Richmond, Virginia
* Virginia Beach, Virginia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24460
* Multimedia: Northeastern United States / Q24460
# Ipar-Ekialdeko Rhodesia

Ipar-Ekialdeko Rhodesia, Afrikako hego-erdialdean lurraldeak ziren British South Africa Company-k sortu eta administratuak zirenak beste erdia bezala, Ipar Mendebaldeko Rhodesia. Lurralde zabal hauek Zambezi ibaiaren iparraldera geratzen ziren lurrak ziren. Bemba eta Chewa bertako agintariekin hitzarmenak sinatu arren, ez zuten lurraldeen kontrol osoa eduki Bemba-ren erresistentzia armatua garaitu zuten arte 1899an. 1900ean Britainiako protektoratua izatera pasatzea aldarrikatu bazuten ere hau ez zen 1924rarte izan.
1911n Ipar Ekialdeko Rhodesiak eta Ipar Mendebaldeko Rhodesiak bat egin zuten Rhodesia eratuaz.

## Ikus, gainera

* Ipar Mendebaldeko Rhodesia
* Rhodesia
* Rhodesiako Errepublika
* Zambia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2753015
# Ipar-Mendebaldeko Rhodesia

Ipar-Mendebaldeko Rhodesia hego erdialdeko Afrikan zegoen eta 1891 sortu zen lurralde bat zen. 1890ean Barotseko Lewanika Erregeak eta Hegoafrikako Britainiar Konpainiak (British South Africa Company) sinatutako akordioaren arabera lurralde hauek britainiarrak administratzera pasatu ziren. 1924tik aurrera Erresuma Batueko gobernuaren administraziopera pasatu zen Britainiar protektoratu ofizial bezala.
1911n Ipar Ekialdeko Rhodesiak eta Ipar Mendebaldeko Rhodesiak bat egin zuten Rhodesia eratuaz.

## Ikus, ere

* Ipar Ekialdeko Rhodesia
* Ipar Rhodesia
* Rhodesia
* Rhodesiako Errepublika
* Zambia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2400545
# Jokabide-terapia

Jokabide-terapia konduktismoaren ekarpenetan eta ikaskuntzaren analisi esperimentalean oinarritutako tekniken multzoa da. Pertsonaren portaera patologikoak aldatzen laguntzea da psikoterapia-mota honen helburua, portaera horren agerpena eragiten duten aldagaiak eta ingurunea sistematikoki manipulatuz. Oinarri enpiriko eta teorikoa, zientifikoa, bere garapenetan funtsezko ezaugarritzat hartzen da. Hala ere, zenbait ikerketa enpirikori zalantzak sortu zaizkie, patologia jakin batzuk tratatzeko eraginkorrak zirela frogatu zutela baitzirudien, iruzurrak eta datuen manipulazioa aurkitu baitira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Psikiatria Hiztegia] [2017]
* ↑ Marks, D. F. (2019). The Hans Eysenck affair: Time to correct the scientific record. Journal of Health Psychology, 1–12.
* ↑ Marks, D. (13 de diciembre de 2020). “The whole mess started very early in his career”. Science, Behaviour, Homeostasis. https://web.archive.org/web/20211006115936/https://davidfmarks.com/2020/12/13/the-whole-mess-started-very-early-in-his-career/
* ↑ O’Grady, C. (July 15, 2020). Misconduct allegations push psychology hero off his pedestal. Science Mag. https://www.sciencemag.org/news/2020/07/misconduct-allegations-push-psychology-hero-his-pedestal
* ↑ Pelosi, A. J. (2019). Personality and fatal deseases: Revisiting a scientific scandal. Journal of Health Psychology, 24, 4, 421–439.
* ↑ O’Donohue, W., Snipes, C. & Soto, C. (2016). The design, manufacture, and reporting of weak and pseudo-tests: the case of ACT. Journal of Contemporary Psychotherapy, 46, 1, 37–40.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16262180