OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Accattone

Accattone 1961eko Pier Paolo Pasolini italiar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da. Zinemazale eta kritikariek film honetan Pasoliniren lehenbiziko eleberrien eragina ikusi ohi dute, tartean Ragazzi di vita ("Kaleko mutilak") eta Una vita scellerata ("Bizitza bortitz bat"). Franco Citti, Franca Pasut eta Silvana Corsini aktoreek antzeztu zuten.
"Accattone" izenburua berez filmaren protagonistaren ezizena da, eta italieraz 'zarpail' esan nahi du.

## Sorrera

Pasolini arreta handia erakartzen ari zen Italiako hedabideetan bere idazkiak eta adierazpenak zirela eta. Federico Fellinik bere filmegintza-estudioak ireki zituen, eta Pasolini gonbidatu zuen harekin lan egitera. Pasolinik gidoi ausart bat ondu zuen eta errodatzeari ekin zion, Federico Fellinik hari astebeteko finantzaketa segurtatu ondoren. Gainera, Federicok Ricardo anaia bidali zuen Pasoliniren errodatzeetara Pasoliniren filmegintzako trebezia egiaztatzera.
Ricardok txosten bat prestatu zuen orduan, eta Federico ez zen konbentzituta atera. Ondorioz, Pasolini finantzaketarik gabe geratu zen. Hala ere, Alfredo Bini interesatu zen orduan filma finantzatzeari buruz, eta berak ekoitzi zion filma Pasoliniri.

## Harrera

Filma berrikuntza handia izan zen hainbat alderditatik, hizkuntzaren eta gaien gordintasuna batez ere. Horregatik, Italia kontserbadoreak kritikatu egin zuen, baina ikusleek harrera ona eman zioten, eta Pasolinik Mamma Romari ekin zion honen ondoren, gai berekoa.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Erroma. Vittorio "Accattone" (Franco Citti) egun osoa proxeneta gisa taberna zuloan sarturik igarotzen duen artean, harekin bizi den Maddalena izeneko emakumeak hura mantentze aldera prostituzioan jarduten du. Maddalena (Franca Pasut) atxilotua eta espetxeratua denean, Accattonek bere bizi baliabidea galdu eta bizimodu ziztrina izatera beharturik egongo da. Urteak elkar ikusi gabe egon arren, Ascenza emazteari (Paola Guidi) derrigorrez laguntza eskatu beharko dio.

## Aktoreak

* Franco Citti: Vittorio "Accattone" Cataldi
* Franca Pasut: Stella
* Silvana Corsini: Maddalena
* Paola Guidi: Ascenza
* Adriana Asti: Amore
* Luciano Conti: Il Moicano
* Luciano Gonini: Piede D'Oro
* Renato Capogna: Renato
* Alfredo Leggi: Papo Hirmedo
* Galeazzo Riccardi: Cipolla
* Leonardo Muraglia: Mammoletto
* Giuseppe Ristagno: Peppe
* Roberto Giovannoni: Alemaniarra
* Mario Cipriani: Balilla
* Roberto Scaringella: Cartagine
* Silvio Citti: Sabino
* Monica Vitti (krediturik gabe): Ascenza (ahotsa)

## Kanpo estekak

* Accattone filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Italieraz)
* Accattone film osoa italieraz ikusgai. Youtube.com (Italieraz)
* Accattone filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q338599
* Multimedia: Accattone (film) / Q338599
# Accenture

Accenture plc outsourcing eta zerbitzu profesionalen sare global bat duen enpresa multinazionala da. 1989an Arthur Andersenek sortu zuen. 2002an Enron eskandaluaren ondorioz, Arthur Andersen ia guztiz desagertu ondoren Accenturek bere negozioa hartu zuen. 2019an 492.000 langile zituen 120 herrialde baino gehiagotan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q338825
* Multimedia: Accenture / Q338825
# 258 Tyche

258 Tyche, asteroide gerrikoan aurkitutako 258. asteroidearen izena da. Karl Theodor Robert Lutherrek aurkitu zuen 1886ko maiatzak 4an Düsseldorfetik.
Tychek, Eunomia familiako asteroideetatik gertu orbitatzen du, eta, bere konposaketari dagokionez, familia horretako kidea izango litzateke. Hala ere, familia horretako asteroide guztiak baino handiagoa da, 15 Eunomia ezik. Beraz, oso litekeena da familia horrekin zerikusirik ez izatea.
Bere izena, greziar mitologiako Tike izeneko jainkosagatik jasotzen du. Jainkosa honen baliokide erromatarra Fortuna da, honek ere, bere izeneko asteroide bat baduelarik, 19 Fortuna.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q149598
* Multimedia: 258 Tyche / Q149598
# 2591 Dworetsky

2591 Dworetsky asteroide baten izena da. 1949ko abuztuaren 2an aurkitu zuen K. Reinmuth-ek Heidelberg Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1949 PS izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2591 Dworetsky asteroidearen orbitak batez beste 2,939 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,816 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,061 distantziara. Eszentrikotasuna 0,042 da, eta makurdura orbitala 1,54ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 11.4 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q679923
# 2593 Buryatia

2593 Buryatia asteroide baten izena da. 1976ko apirilaren 2an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1976 GB izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2593 Buryatia asteroidearen orbitak batez beste 2,17 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,998 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,342 distantziara. Eszentrikotasuna 0,079 da, eta makurdura orbitala 0,21ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 13.9 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q907016
# 2594 Acamas

2594 Acamas asteroide baten izena da. 1978ko urriaren 4an aurkitu zuen C. T. Kowal-ek Palomar Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1978 TB izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2594 Acamas asteroidearen orbitak batez beste 5,066 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 4,642 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 5,491 distantziara. Eszentrikotasuna 0,084 da, eta makurdura orbitala 5,53ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 11.8 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q149632
* Multimedia: 2594 Acamas / Q149632
# 2589 Daniel

2589 Daniel asteroide baten izena da. 1979ko abuztuaren 22an aurkitu zuen C.-I. Lagerkvist-ek La Silla Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1979 QU izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2589 Daniel asteroidearen orbitak batez beste 2,88 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,647 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,112 distantziara. Eszentrikotasuna 0,081 da, eta makurdura orbitala 2,62ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.2 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q582725
# 259

    Artikulu hau 259. urteari buruzkoa da, zenbakiari buruzkoaren bila bazabiltza, ikus Berrehun eta berrogeita hemeretzi.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31531
* Multimedia: 259 / Q31531
# 2595 Gudiachvili

2595 Gudiachvili asteroide baten izena da. 1979ko maiatzaren 19an aurkitu zuen R. M. West-ek La Silla Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1979 KL izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2595 Gudiachvili asteroidearen orbitak batez beste 2,784 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,377 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,192 distantziara. Eszentrikotasuna 0,146 da, eta makurdura orbitala 9,87ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.2 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q912907
# 2592 Hunan

2592 Hunan asteroide baten izena da. 1966ko urtarrilaren 30an aurkitu zuen Purple Mountain Behatokia-ek Nanking Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1966 BW izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2592 Hunan asteroidearen orbitak batez beste 3,119 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,728 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,51 distantziara. Eszentrikotasuna 0,125 da, eta makurdura orbitala 1,33ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.1 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q149619
# 2596 Vainu Bappu

2596 Vainu Bappu asteroide baten izena da. 1979ko maiatzaren 19an aurkitu zuen R. M. West-ek La Silla Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1979 KN izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2596 Vainu Bappu asteroidearen orbitak batez beste 3,03 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,812 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,248 distantziara. Eszentrikotasuna 0,072 da, eta makurdura orbitala 10,25ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 13.0 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q647374
# 2590 Mourão

2590 Mourão asteroide baten izena da. 1980ko maiatzaren 22an aurkitu zuen H. Debehogne-ek La Silla Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1980 KJ izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak

2590 Mourão asteroidearen orbitak batez beste 2,343 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,067 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,619 distantziara. Eszentrikotasuna 0,118 da, eta makurdura orbitala 6,13ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.4 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q919100
* Multimedia: 2590 Mourão / Q919100
# Agnippe

Agnippe Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Agnippe biscolorella da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Agnippe abdita | daturik gabe |
| Agnippe aequorea | daturik gabe |
| Agnippe albidorsella | daturik gabe |
| Agnippe aulonota | daturik gabe |
| Agnippe biscolorella | daturik gabe |
| Agnippe conjugella | daturik gabe |
| Agnippe crinella | daturik gabe |
| Agnippe deserta | daturik gabe |
| Agnippe dichotoma | daturik gabe |
| Agnippe echinulata | daturik gabe |
| Agnippe echinuloides | daturik gabe |
| Agnippe evippeella | daturik gabe |
| Agnippe fuscopulvella | daturik gabe |
| Agnippe kuznetzovi | daturik gabe |
| Agnippe laudatella | daturik gabe |
| Agnippe leuconota | daturik gabe |
| Agnippe lunaki | daturik gabe |
| Agnippe miniscula | daturik gabe |
| Agnippe novisyrictis | daturik gabe |
| Agnippe omphalopa | daturik gabe |
| Agnippe prunifoliella | daturik gabe |
| Agnippe pseudolella | daturik gabe |
| Agnippe separatella | daturik gabe |
| Agnippe syrictis | daturik gabe |
| Agnippe tarakanovi | daturik gabe |
| Agnippe turanica | daturik gabe |
| Agnippe yongdengensis | daturik gabe |
| Agnippe zhouzhiensis | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4693264
* Multimedia: Agnippe / Q4693264
* Espezieak: Agnippe
# Agnis Čavars

Agnis Čavarst, (Kekava, Letonia, 1986ko uztailaren 31), Letoniako hiruko saskibaloi jokalari profesionala da, 2020ko hamarkadan munduko 10 onenen artean sailkatuta banakakoan.
Riga klubean, eta Letoniako gizonezkoen 3x3 saskibaloi taldean jokatzen du.
Selekzioarekin Europako (urrea, 2017an, zilarra, 2018an) eta Munduko (zilarra, 2019an) txapelketetako lorpenetan parte hartu du.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan (Tokio), Jeļena Ostapenko bere herrikidearekin batera, Letoniako ordezkaritzako bandera-eramaile izendatuko dute. Bere lehenengo olinpiar jokoak izango ditu, eta Edgars Krūmiņš, Kārlis Lasmanis eta Nauris Miezisekin osatuko du taldea; sailkapen fasean, hirugarren amaituko dute, eta final-laurdena igaroko dute azken faserako, non japoniarrei, belgikarrei eta ROC taldeari irabaziko dieten (21-18 finalean). Tokion, urrezko domina irabaziko du Letoniako taldearekin. ROC taldearen (zilarrezkoa) eta Serbiakoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuko dira. Hauek osatuko dute Letoniako taldea: Agnis Čavars, Edgars Krūmiņš, Kārlis Lasmanis eta Nauris Miezis-ek.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Saskibaloia 3x3 gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ NEUF BASKETTEURS ÉTAIENT PORTE-DRAPEAUX LORS DE LA CÉRÉMONIE D'OUVERTURE DES JO
* ↑ La Lettonie, championne olympique de basket 3x3
* ↑ «Agnis Čavars» olympedia.org 2021-12-27an begiratua(Ingelesez)
* ↑ «Agnis Čavars» Olympics.com 2021-12-27an begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ "Saskibaloia, gizonezkoa, emaitzak 2020" olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* (Fr) Proballers (Artxibatua)
* (en) Olympedia (Artxibatua)
* (en) Nazioarteko saskibaloi federazioa (Artxibatua)
* Datuak: Q107429256
* Multimedia: Agnis Čavars / Q107429256
# Agnolo Gaddi

Agnolo Gaddi (Florentzia, 1350 aldean - Florentzia, 1396) italiar margolaria izan zen, Taddeo Gaddiren semea. Aitaren eta batez ere Giottoren eragina nabarmena da haren lanetan; lan gehienak gotiko estilokoak egin zituen. Vatikanoan, Florentzian (Gurutzearen elezaharra, Santa Croceko koroan, 1381) eta inguruetan (Cappella della Cintola, Pratoko katedralean, 1395) jardun zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Agnolo Gaddi Web Gallery of Art
* Datuak: Q363296
* Multimedia: Agnolo Gaddi / Q363296
# Agnone

Agnone Italiako udalerri bat da. Iserniako probintzian kokatuta dago, Molise eskualdean. 4.665 biztanle ditu, 96,85 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Agnonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Belmonte del Sannio Capracotta Carovilli Castelverrino Castiglione Messer Marino Pescolanciano Pescopennataro Pietrabbondante Poggio Sannita Rosello Vastogirardi Schiavi di Abruzzo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q221126
* Multimedia: Agnone / Q221126
# Agnos

Agnos Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q535571
* Multimedia: Agnos / Q535571
# Agno (Suitza)

Agno Suitzako udalerria da. Ticino kantonamenduan dago, Agno Subdistrict $^{(en)}$ barrutian. 2014an 4,445 biztanle zituen 2,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67109
* Multimedia: Agno / Q67109
Muzzano Vernate Collina d'Oro Neggio Magliaso
# Agnieszka Skrzypulec

Agnieszka Skrzypulec, (Szczecin, 1989ko ekainaren 3a), Belan lehiatzen den kirolari poloniarra da.
Hiru Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen Londres 2012an (Londres), Rio 2016an (Rio de Janeiro) domina eta Tokio 2020an (Tokio). Tokion, zilarrezko domina eskuratu zuen, Jolanta Ogar lagun zuela, 470 proban.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | 470, emakumezkoa |
| Munduko Bela Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2017 | Tesalonika Grezia | 01 ! | 470, emakumezkoa |
| Europako Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2017 | Monako Monako | 03 ! | 470, emakumezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ "Agnieszka Skrzypulec" olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "Agnieszka Skrzypulec" ISAFen datu basea. (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4693242
# Ammanford

Ammanford, Galesko udalerri eta komunitate bat da, Carmarthenshire konderrian. Frantziako Breuillet udalerriarekin senidetua dago.
2011ko erroldaren arabera 5.411 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2472406
* Multimedia: Ammanford / Q2472406
# Ammeldingen bei Neuerburg

Ammeldingen bei Neuerburg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Eifel Bitburg-Prüm barrutia|Eifel Bitburg-Prüm]] barrutian. 2014an 258 biztanle zituen 4,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q472964
* Multimedia: Ammeldingen bei Neuerburg / Q472964
# Ammer aintzira

Ammer aintzira (alemanez: Ammersee) Alemaniako alpetar aintzira da, Bavaria Garaian dagoena. Azken glaziazioan glaziarrek sortua, 46,6 km²-ko azalera du eta herrialde osoko seigarren handiena da.
* Ekialdeko ertzea
* Udazkena
* Diessen ferria

## Erreferentziak

* ↑ Reber, Jaqueline. (2014). Strukturen und Muster in der Namenwelt, Quantitative und qualitative Untersuchungen zum Toponymenbestand der beiden Solothurner Amteien Dorneck-Thierstein und Olten-Gösgen. Tübingen: A. Francke, 216 or. ISBN 978-3-7720-8533-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q265336
* Multimedia: Ammersee / Q265336
# Amman ibaia

Amman ibaia (galeseraz Afon Aman eta ingelesez River Amman) Gales hegoaldeko ibai bat da. Black Mountain mendilerroan jaio eta Pantyffynnon udalerrian Loughor ibaiari elkartzen zaio.
Ibai honek Ammanford, Pontamman, Glanamman, Brynamman eta Rhosamman udalerriei izen ematen die, bai eta Cwmamman komunitateari. Garnant eta Betws udalerriak ere ibai honen ertzean kokatuak daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7337081
* Multimedia: River Amman / Q7337081
# Ammavaru

Ammavaru (kannadaz ಅಮ್ಮಾವರು) hinduismoko sinesmen baten arabera, denboren hasiera baino lehen existitu zen jainkosa bat izan zen, arrautza kosmikoa jarri zuena, nondik tri-murtiko hiru jainkoak, Brahma sortzailea, Vishnu kontserbatzailea eta Shiva suntsitzailea jaio ziren.
"Amma" hitzak, ama esan nahi du.
Urtero, Ammavarungan sinesten duten India hegoaldeko emakumeek, jainkosaren omenezko erritual bat egiten dute. Arrozez beteriko metalezko ontzi bat erabiltzen da jainkosaren gorputza irudikatzeko. Ontzi hau, sari tradizional batekin janzten da. Ontziaren ahoan, margotutako koko bat, jainkosaren burua sinbolizatzeko erabiltzen da. Batzuetan, beste tresna batzuk erabiltzen dira jainkosaren begiak, belarriak eta sudurra sinbolizatzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2628783
* Multimedia: Ammavaru / Q2628783
# Ammazzali tutti e torna solo

Ammazzali tutti e torna solo, 1968an, Enzo G. Castellari zine zuzendari italiarrak zuzendutako spaghetti western azpigeneroko film bat da. Nabarmena da Sergio Leoneren Il buono, il brutto, il cattivo filmaren eragina, baina ez da oso kalitate onekoa

## Istorioa

* Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilean, Clydek, ofizial sudista batek, iparraldeko armadaren gotorleku batean ezkutatuta dagoen urrez beteriko kutxa bat bereganatzeko agindua jasotzen du.

## Aktoreak

* Chuck Connors: Clyde MacKay
* Frank Wolff: Lynch kapitaina
* Alberto Dell'Acqua: Kid
* Ken Wood: Blade
* Hercules Cortes: Bogard
* Franco Citti: Hoagy
* Leo Anchóriz: Decker
* Ugo Adinolfi: hegoaldeko soldadua
* John Bartha: iparraldeko ofiziala
* Men Fury: Buddy
* Antonio Molino Rojo:
* Alfonso Rojas: iparraldeko soldadua

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Trailerra Youtuben
* Datuak: Q542918
# Amman (muhafazah)

Amman, ofizialki Muhafazat al-Asima (arabieraz: محافظة العاصمة‎) Jordaniako 12 muhafazah edo probintzietako bat da. Erdialdeko eskualdean kokatua, 7.579 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 4.536.500 biztanle zituen 2020an. Hiriburua Amman da.

## Barrutiak

Gobernazioa 7 barrutitan (liwa) banaturik dago:
* Amman
* Al-Jiza
* Al-Mwwqqar
* Na'oor
* Sahab
* Um al-Basatin
* Wadi al-Sayr

## Erreferentziak

* ↑ Jordan. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2022-3-7).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q472788
* Multimedia: Amman Governorate / Q472788
# Ammeldingen an der Our

Ammeldingen an der Our Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Eifel Bitburg-Prüm barrutia|Eifel Bitburg-Prüm]] barrutian. 2014an 23 biztanle zituen 2,62 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q472952
* Multimedia: Ammeldingen an der Our / Q472952
# Ammerbuch

Ammerbuch Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Tübingen (barrutia)|Tübingen]] barrutian. 2014an 11.180 biztanle zituen 48,06 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q473107
* Multimedia: Ammerbuch / Q473107
# Amonio

Amonioa katioi monobalente bat da, amoniakoaren molekulatik abiatuta eratuta dagoena (NH$_3$), non nitrogenoak, erdialdeko atomoa dena, bere banatu gabeko elektroi parea, protoi batekin (H$^+$) lotura kobalente datibo bat osatzeko erabiltzen dituen, honela, amonio ioia sortuz: NH$_4$$^+$. Molekulako nitrogenoak hibridazioa aurkezten du sp$^3$:
Amonioa gernuaren osagaietako bat ere bada, urea, sodio eta kloruroarekin batera.
h$^2$ → H$^+$
h$^1$ — H
h$^1$ — H
h$^1$ — H
Amonioa uretan, orekan dago honako erreakzio honen arabera:
NH$_4$$^+$ ⇔ NH$_3$ + H$_2$O
(NH$_4$ ⇔ NH$_3$ + H$^+$)
# Amonio karbonato

Amonio karbonatoa konposatu ez-organikoa da (NH$_4$)$_2$CO$_3$ formula duena. Berotzean degradatzen da amoniakoa eta karbono(IV) oxidoa emanez eta, ondorioz, altxagarri kimiko eta suspertzeko gatz moduan erabiltzen da.

## Produkzioa

Bi modu nagusi dago amonio karbonatoa sintetizatzeko.
Ohikoena amoniakoa eta karbono(IV) oxidoa ur hotzetan nahastea da.
    2NH$_3$ + H$_2$O + CO$_2$ → (NH$_4$)$_2$CO$_3$
Bestetik, kaltzio karbonatoa eta amonio sulfatoa nahasturik ere lor daiteke.
    (NH$_4$)$_2$SO$_4$ + CaCO$_3$ → (NH$_4$)$_2$CO$_3$ + CaSO$_4$

## Erabilera

Altxagarri edo legamia kimiko bezala erabiltzen da labean egiten diren oreak altxatzeko. Dena dela erabilera hori urritzen joan da deskonposaketak sortzen duen amoniakoak usain txarra eman dakiokeelako oreari. Horrelako arazorik ez duen sodio bikarbonatoa gailendu zaio.
Elikagaien industrian azidotasuna erregulatzeko usatzen da. Europar Batasunean E503 E zenbakia du.
Halaber, konortea galdu edo zorabiatu diren pertsonak suspertzeko gatzen osagarrietako bat da.

## Erreferentziak

* ↑ Ullmann's encyclopedia of industrial chemistry. (Sixth edition. argitaraldia) ISBN 978-3-527-30673-2. PMC 751968805. (Noiz kontsultatua: 2021-01-03).
* ↑ «CFR - Code of Federal Regulations Title 21» www.accessdata.fda.gov (Noiz kontsultatua: 2021-01-03).
* ↑ (Ingelesez) Union, Publications Office of the European. (2004-01-29). «CELEX1, European Parliament and Council Directive No 95/2/EC of 20 February 1995 on food additives other than colours and sweeteners» op.europa.eu (Noiz kontsultatua: 2021-01-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q204873
* Multimedia: Ammonium carbonate / Q204873
# Amonio klorato

Amonio kloratoa ${\ce {NH4ClO3}}$ formula kimikoa duen konposatu kimiko inorganikoa da. Oso ezegonkorra da eta lehergailuak egiteko erabiltzen da.
Azido klorikoa amoniakoarekin edo amonio karbonatoarekin neutralizatuz lortzen dute:
$HClO_{3}\ +\ NH_{3}\to NH_{4}ClO_{3}$

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2008]
* ↑ R. B. Gillespie, P. K. Gantzel & K. N. Trueblood. (1962). «The crystal structure of ammonium chlorate» Acta Cryst. 15: 1271-1272. doi:10.1107/S0365110X62003345..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1392795
* Multimedia: Ammonium chlorate / Q1392795
# Amonio bikarbonato

Amonio bikarbonato NH$_4$HCO$_3$ formula duen konposatu kimikoa da, azido karbonikoaren gatz azidoa dena. Giro-tenperaturan ez da oso egonkorra eta amoniako askatzen du, batez ere, hezetasun gutxiko lekuetan.
Okindegietan gehigarri leudante gisa erabiltzen dute baina ez masa handietan. Suteak itzaltzeko hautsen osagaia ere bada.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2008]
* ↑ Calaveras, Jesús. (2004). Nuevo Tratado de Panificación y Bollería. , 123 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q421123
* Multimedia: Ammonium bicarbonate / Q421123
# Amonio bisulfato

Amonio bisulfatoa, amonio hidrogenosulfato gisa ere ezaguna, (NH$_4$)HSO$_4$ formula duen solido zuri kristalinoa da. Azido sulfurikoa amoniakoarekin partzialki neutralizatzearen emaitza da.
Azido sulfonikoa hidrolizatuz lor daiteke. Purutasun handiko gatza lortzen da horrela.
    H$_3$NSO$_3$ + H$_2$O → [NH$_4$]$^+$[HSO$_4$]$^−$
Amonio sulfatoa beroaren bidez deskonposatuz ere lor daiteke.
    (NH$_4$)$_2$SO$_4$ → (NH$_4$)HSO$_4$ + NH$_3$
Azido sulfurikoaren ordezko moduan balia daiteke azido ahulagoa behar denenan, nahiz eta sodio bisulfatoa gehiago erabiltzen den zeregin horretan.
Letovicita mineral arraroak antzeko egitura du:${\ce {(NH4)3H(SO4)2}}$.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q423524
* Multimedia: Ammonium bisulfate / Q423524
# Albertville-2 kantonamendua

Albertville-2 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Savoia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Guztira 15 udalerri ditu eta Albertville da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17173436
# Albertville (Minnesota)

Albertville Minnesotako hiri bat da. Wright konderrian kokatua dago. 2010ean 7.044 biztanle zituen, 11,32 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Wright konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2009839
# Albertville (Quebec)

Albertville Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Bas-Saint-Laurent eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen La Matapédia konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 256 biztanle zituen 102.27 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2831866
* Multimedia: Albertville, Quebec / Q2831866