OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Erroaren irizpidea

Matematikan, erroaren irizpidea edo Cauchyren irizpidea, serie baten konbergentzia aztertzeko metodo bat da.
Irizpideak dio, seriea absolutuki konbergentea dela kantitate hori bat baina txikiagoa bada eta dibergentea izango dela bat baino handiagoa denean. Oso erabilgarria izan daiteke potentzia-seerietan.$C=\lim _{n\to \infty }\sup {\sqrt[{n}]{a_{n}}}$
Irizpideak honako hau ezartzen du:
* C>1, seriea absolutuki konbergentea izango da.
* C<1 seriea dibergentea izango da.
* C=1 eta $|a_{n}|$>1 n batetik aurrera, seriea dibergentea izango da.
* Beste kasu batzuetan irizpideak ez garamatza ezta ondorio batetara ere.
Serie batzuetan C=1 den kasuetan eta seriea kobergentea denean, adibidez, $\Sigma 1/n^{2}$.

## Potentzia-serieetan aplikazioa

Irizpide hau potentzia-serieetan erabili daiteke
$f(z)=\sum _{n=o}^{\infty }C_{n}(z-p)^{n}$
non $C_{n}$ koefizienteak diren, p zenbaki konplexuak eta z argumentua aldagai konplexua den.
Seriearen terminoak $a_{n}=c_{n}(z-p)a^{n}$ horrela emanda etorriko lirateke. Orduan erroaren irizpidea aplikatzen zaio $a_{n}$-ri gorago ikusi dugun bezala. Kontutan izan behar dugu batzuetan horrelako serieei 'p-ren inguruko' potentzia-serie esaten zaiela, konbergentzia-erradioa p ardatz duen tarte edo disko handieneko R erradioa baita, eta horrela, serieak z puntu guztietarako bat egiten du tartearen edo diskoaren barruan. Korolario gisa erroaren irizpidea konbergentzia erradioarekin lortzen da hain zuzen ere $1/\lim _{n\to \infty }\sup {\sqrt[{n}]{\mid }}C_{n}\mid$, kontutan izanik emaitza $\infty$ izango dela izendatzailea 0 izanik.

## Erreferentziak

* Knopp, Konrad (1956). «§ 3.2». Infinite Sequences and Series. Dover publications, Inc., New York. ISBN 0-486-60153-6.
* Whittaker, E. T., and Watson, G. N. (1963). «§ 2.35». A Course in Modern Analysis (fourth edition edición). Cambridge University Press. ISBN 0-521-58807-3.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q846705
# Erro mendatea

Erro Nafarroa Garaiako mendate bat da, Erro (Erroibar) eta Zubiri (Esteribar) lotzen dituena. Gaina 801 metrotan dago. N-135 errepideak zeharkatzen du.
| Donibanetik | | Donejakue bidea Nafar bidea | Donejakuera |
| Lintzoain (4,5 km) | Erroko gaina | Erroko gaina | Zubiri (3,7 km) |

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendateak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257148
# Errobi

    Artikulu hau Iparraldeko ibaiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Errobi (argipena)».
Errobi Ipar Euskal Herriko ibaia da. Bere frantsesezko izena Nive da, gaskoierazkoa Niva.

## Geografia

Errobi, Donibane Garaziko lurretan osatzen da, Nafarroa Behereko hiru errekaren urekin:
* Beherobia (emari nagusia),
* Laurhibar,
* Arnegi erreka
Atekagaitzeko arroilek, Itsasu hegoaldean, Lapurdirako sarrera markatzen dute. Aturri ibaiarekin, Baionako lurretan batzen da.
Errobi ibaia oso preziatua da kirol-arrantza egiten dutenentzat (izokinkideak) eta ur-bizietan kirolak (bereziki raftinga) gustuko dituztenentzat.

## Historia

IV. mendean Chronographus anni 354 idazlanak azaltzen duenez, Errobi Senpereraino zen nabigagarria.

## Ibaiadar nagusiak

* Ezterengibeleko erreka
* Urepeleko Errobi, Baigorritik datorrena
* Laka, Ortzaizetik
* Baztan, Bidarraitik
* Latsa, Ezpeletatik

## Hidrologia

Errobiko arroak prezipitazio nabarmenak ditu: urteko batez besteko plubiometria 1.680 mmkoa da. Ibaiaren erregimena eurikoa da, ia ez du elurrik.
Aturriren beste ibaiadarrek bezala, emari handia du. Bere emaria 42 urtez, 1967 eta 2008 artean, ikertua izan da Kanbon, hau da, Aturri ibaiarekin elkartu baino 15 km lehenago. Ikertutako eremuak 870 km² ditu, hots, arroaren %85a.
Batez besteko emaria 30,2 m³ segundokoa bada ere, urtaroz urtaro aldatzen da: neguan eta udaberrian 40,8 eta 46,1 m³/s artean dago (gehienezko bi izanik: lehenengoa abendu-urtarrilean, eta bigarrena apirilean); maiatzetik irailera, emaria gutxituz doa, eta txikiena abuztuan du: 11,9 m³/s.
Errobiren batez besteko emariak (m³/s) Kanbon neurtuak Datuak: 1967 eta 2008 artean
Historiako momentuzko gehienezkoa 745 m³/segundokoa zen 1994ko abenduaren 1ean, egunekoa, berriz, 515 m³/segundokoa zen, 1981eko urtarrilaren 16an lortua.
Errobiren datuak Marne Paristik gertu lortutakoak baino handiagoak dira, nahiz eta azken ibai honen arroa 15 bider handiagoa izan (12.920 km² Errobiko 870en aurka).

## Gurutzaturiko herriak

* Ezterenzubi
* Donibane Garazi
* Ortzaize
* Bidarrai
* Luhuso
* Itsasu
* Kanbo
* Haltsu
* Jatsu
* Larresoro
* Uztaritze
* Milafranga
* Basusarri
* Baiona

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak.
* ↑ (Gaztelaniaz) Urzainqui, Tomás. (1998). La Navarra marítima. Pamiela, 201 or. ISBN 84-7681-284-1..
* ↑ Banque Hydro - Station Q9312510

## Kanpo estekak

* Arrantza webgunea
* Datuak: Q974519
* Multimedia: Nive / Q974519
# Erro direktorio

Erro direktorioa fitxategi sistema baten hierarkia osatzen duen lehen mailako direktorioa da. Zuhaitz baten erroa bailitzan, fitxategi eta direktorio-adar guztien hasiera puntua dela esan daiteke.
Unix sistema eragileetan (GNU/Linux, Mac OS X eta BSD besteak beste) erro direktorioa '/' izan ohi da. DOS eta Windows sistemetan, ordea, partizio bakoitzak bere erro direktorioa du, hala nola 'C:\'.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q972090
# Erro kubiko

Matematikan, x zenbakiaren erro kuboa, erro kubikoa edo hirugarren erroa (${\sqrt[{3}]{x}}$ edo x$^{1/3}$ adierazita) a beste zenbaki bat da, zeinaren hirugarren berretura x den, hau da, bere buruaz hiru aldiz biderkatuta. Adibidez, $27$-aren erro kuboa hau da:
    ${\sqrt[{3}]{27}}=3,$
$3\cdot 3\cdot 3=3^{3}=27.$ baita.
Zenbaki erreal bakoitzak erro kubo erreal bakar bat du. Erro kubo erreal funtzioa bakoitia da. Adibideak:
    8-aren erro kubo erreala 2 da, 2$^3$ = 8 baita.
    -8-aren erro kubo erreala -2 da, (-2)$^3$ = -8 baita.
Zenbaki erreala ez bada nulua, orduan bi erro kubo konplexu ere baditu, haien artean konjugatuak direnak. Adibidea:
    ${\sqrt[{3}]{1}}={\begin{cases}\ \ 1\\-{\frac {1}{2}}+{\frac {\sqrt {3}}{2}}i\\-{\frac {1}{2}}-{\frac {\sqrt {3}}{2}}i\end{cases}}$
Zenbaki konplexuek hiru erro kubo konplexu dituzte. Adibidea:
    ${\sqrt[{3}]{-27i}}={\begin{cases}3i\\{\frac {3{\sqrt {3}}}{2}}-{\frac {3}{2}}i\\-{\frac {3{\sqrt {3}}}{2}}-{\frac {3}{2}}i\end{cases}}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1774143
* Multimedia: Cubic root / Q1774143
# Enrike Gesalaga

Enrike Gesalaga Larreta (Eibar, 1941eko irailaren 4a) gipuzkoar ETAkide ohia da. ETArekin harreman zuelakoan 1969ko apirilaren 11an Mogrovejon atxilotu zuten. Mogrobejoko atxiloketa Andoni Arrizabalagaren atxiloketa eta gutxira gertatu zen. Andoni torturatu eta honek bere kideek Mogrobejoko ezkutalekutik alde egin zutela uste zuenez, Kantabriako ezkutalekuaren berri eman zion poliziari. Honen ondorioz Enrikerekin batera Ione Dorronsoro, Jon Etxabe eta Teo Uriarte atxilotu eta torturatu zituzten.
Burgosko prozesuan 50 urteko gartzela zigorra jaso zuen. Jon Etxabe bezala, ETAren barruan zatiketa egon zenean ETA VI.arekin lerratu zen. Segoviako ihesean parte hartu zuen. 1977ko amnistia eta gero ezker abertzaleko ideologia mantendu zuen eta oinarrizko sindikalgintzan partaidetza izan zuen, hala ere ez zuen politikan parte aktiboa izan.

## Erreferentziak

* ↑ http://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/guesalaga-larreta-enrique/ar-57278/
* ↑ http://paralalibertad.org/teo-uriarte-mirando-atras/
* ↑ https://elpais.com/diario/2011/03/27/espana/1301180409_850215.html
* ↑ http://gara.naiz.eus/paperezkoa/20111126/305959/es/Ladran-luego-cabalgamos

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45365157
# Enrico De Nicola

Enrico De Nicola (Napoli, 1877ko azaroaren 9a - Torre del Greco, 1959ko urriaren 1a) Italiako lehenbiziko presidentea izan zen. Zuzenbidea ikasi zuen Napoliko Unibertsitatean. 1909an aukeratu zuten lehen aldiz diputatu, eta politikaria erretiratu zen faxismoa iritsi zenean. 1946ko ekainaren 28an Batzar Konstituziogileak behin-behineko estatuburu hautatu zuen. 1948ko urtarrilaren 1ean Italiako Errepublikako lehenbiziko presidentea izan zen baina ez zuen aurkeztu nahi izan maiatzeko hauteskunde presidentzialera. Ondoren, Senatuko eta Konstituzio Auzitegiko presidente hautatu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1245
* Multimedia: Enrico De Nicola / Q1245
# Enrico Letta

Enrico Letta (Pisa, 1966ko abuztuaren 20a) italiar politikaria da. Italiako lehen ministroa izan zen 2013ko apiriletik 2014ko otsailera.
Pisako Unibertsitatean Zientzia Politikoa ikasi ondoren, irakaskuntzan aritu zen. 1998an sartu zen politikan, Politika Komunitarioetako ministro izendatu zutenean. 1999an Industria eta Merkataritza ministro izendatu zuten. 2001ean gobernua utzi zuen, Diputatuen Ganberako kide hautatu ondoren eta 2007an Alderdi Demokratikoaren sortzaileetako bat izan zen.
2013ko hauteskundeen ondoren, Giorgio Napolitano presidenteak koalizio gobernu bat zuzentzeko agindu zion. Gobernua Italia krisi ekonomikotik berreskuratzen saiatu zen, baina Lettak dimisioa eman behar zuen 2014ko otsailean, bere alderdiko kideen babesa galdu ondoren.
Politika utzi zuen 2021ean alderdiko idazkari nagusi hautatu zuten arte.
* Datuak: Q674957
* Multimedia: Enrico Letta / Q674957
# Enrico Mollo

Enrico Mollo, (Turin, 1913ko uztailaren 24a-Moncalieri, 1992ko martxoaren 10a) italiar txirrindulari bat izan zen. Bigarren mundu gerra baino lehen, eta gero, garaipenak lortu zituen eta birritan izan zen Italiko Giroko podiumean. Gainera, bere lehen partaidetzan, 1936ko Italiako Giroan, 9. amaitu zuen.

## Taldeak

* Gloria y Frejus (1935).
* Frejus y Gloria (1936).
* Frejus (1937-1938).
* Olimpya (1939-1941).
* Viscontea (1942).
* Benotto (1946).
* Galibier (1948).

## Palmaresa

1935
* Lombardiako Giroa.
1936
* Bernocchi Kopa.
* 3. Tre Valli Varesinen.
* 9. Italiako Giroan.
1937
* 3. Italiako Giroan.
* 4. Suitzako Itzulian.
1938
* Hiru Itxasoen Giroa.
1939
* Suitzako Itzuliko Mendiko sailkapena.
1940
* 2. Italiako Giroan.
1941
* 2. Emiliako Giroan.
* 3. Venetoko Giroan.
1946
* Asti Hiriko Kopa.
* Tre Valli Varesine.
* Apeninoetako Giroa.

## Kanpo estekak

Enrico Mollo - ProCyclingStats
* Datuak: Q1169555
# Enrike Galartza

Enrike Galartza Etaio, pilota arloan Galartza V.a deituraz ezaguna (Baraibar, Nafarroa Garaia, 1976ko maiatzaren 15a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Aurrelari jokatzen zuen, Aspe enpresarekin. Estatistika ofizialek diotenez, 1,84 metro luze da, eta 84 kg pisatzen zuen profesionala zenean. Estreinako partida 1998ko martxoaren 22an jokatu zuen, Lekunberriko (Nafarroa Garaia) pilotalekuan, eta 2010ean erretiratu zen profesionaletatik. Lortutako garaipen nabarmenena 2004ko bigarren mailako buruz buruko txapela du. Dohain handiko jokalaria, teknika bikainekoa, ez zuen beregandik espero zena eman, eta lehen mailako txapelketa nagusietan ez zuen lorpen aipagarririk egin.

## Kirol lorpenak

* 2004ko Bigarren Mailako Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa:
| Urtea | Txapelduna | Txapeldunordea | Tantoak | Pilotalekua |
| 2004 | Galartza V.a | Berraondo | 22-12 | Labrit |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Cuatro bajas en el cuadro: Asegarce da la baja a Agirre y Aspe a Lasa III, Del Rey y, los próximos días, a Galarza V, además de fichar a Larrinaga», Diario de Navarra, 2010-01-05.
* Datuak: Q8776148
# Enrico Franzoi

Encrico Franzoi (Mestre, Venezia, 1982) italiar txirrindulari ohia da, errepidean zein ziklo-krosean aritutakoa. 2005 urteaz geroztik profesionala izan zen.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Txirrindulariaren webgunea ofiziala.
* Datuak: Q953648
* Multimedia: Enrico Franzoi / Q953648
# Enrico Ruggeri

Enrico Ruggeri (Milan, 1957ko ekainak 5) italiar kantagile bat da.
Kantuaren munduan 1970eko hamarkadan debutatu zuen zenbait talde alternatiborekin, Decibel kasu. 1981ean, baina bere bakarlari karrera kantagile bezala hastea erabaki zuen, bere herrialdeko beste artista batzuentzat ere konposatuz.
San Remoko kantu jaialdian ohi parte hartzen du abeslari eta konposatzaile bezala, eta bi alditan irabazi du: 1987an Si può dare di più (Gehiago eman daiteke) kantuarekin une horretarako espreski Gianni Morandi eta Umberto Tozzirekin osatutako hirukote batekin, hirurak futbol zale porrokatuak, eta 1993an, oraingoan Mistero (Misterioa) abestiarekin, baina urte horretan bertan Eurovision Abesti Lehiaketan Sole d'Europa (Europako eguzkia) abestiarekin parte hartu zuen.
Bere proiektuen artean gaztelaniaz Gente con alma izeneko disko bat grabatzea zegoen, azkenik Sony BMGrekin argitaratu zuena.

## Diskografia
### Albumak

* 1977: Punk
* 1980: Vivo da re
* 1981: Champagne molotov
* 1983: Polvere
* 1984: Presente studio-live
* 1985: Tutto scorre
* 1986: Difesa francese
* 1986: Enrico VIII
* 1987: Vai Rrouge (zuzenean)
* 1988: La parola ai testimoni
* 1989: Contatti
* 1990: Il falco e il gabbiano
* 1991: Peter Pan
* 1993: La giostra della memoria
* 1994: Oggetti smarriti
* 1996: Fango e stelle
* 1997: Domani è un altro giorno
* 1998: La gente con alma
* 1999: L' isola dei tesori
* 2000: L' uomo che vola
* 2001: La vie en rouge (zuzenean)
* 2002: La vie en rouge
* 2003: Gli occhi del musicista
* 2004: Punk prima di te
* 2005: Amore e guerra
* 2006: Cuore muscoli e cervello (hiru CD)
* 2007: Il regalo di Natale
* 2008: Rock show
* 2009: All in l' ultima follia di Enrico Ruggeri (hiru CD)
* 2009: Il regalo di Natale
* 2010: La ruota

### Elkarlanak

* 1995: Tributo ad Augusto
* Datuak: Q592751
* Multimedia: Enrico Ruggeri / Q592751
# Enrike Albizu

Enrike Albizu Perurena (Valentzia, 1926ko uztailaren 15a - Irun, 2014ko otsailaren 4a) gipuzkoar margolaria izan zen, Bidasoko Eskolako kidea.

## Biografia

Valentzian jaio zen, eta gerra ondoren familia Iruna aldatu zen. Montes Iturriozen ardurapean zegoen Irungo Udal Margoketa Akademian egin zituen lehenengo Pintura ikasketak. Geroago, Valentziako Academia San Carlosera joan zen, eta lau urte eman zituen han ikasten. Madrilgo San Fernando Goi Eskolan amaitu zituen ikasketak. Ameriketan, Alemanian eta Parisen izana da, Boursier de l'lnstitut Françaisek beka bat emanda. Gipuzkoako Foru Aldundiak emandako laguntza bati esker Erroman ere izan zen. 1956 urtean Caracasera joan zen bizitzera eta 1960 urtean Gipuzkoara itzuli zen. Lan egiteko estudioa egin zuen Hondarribian, Pinpirin izenekoa.
Bere lanean Gipuzkoako kostaldeko arrantzaleen erretratuak landu ditu gehienbat.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Fallece el pintor hondarribitarra Enrique Albizu», Diario Vasco, 2014-02-05.
* ↑ (Gaztelaniaz) Arozamena Ayala, Ainhoa.- Auñamendi Entziklopedian
* ↑ (Gaztelaniaz) Seisdedos, Juan Luis (1974).- Albizu próximo y lejano, Albizu: óleos y dibujoas katalogoan
* Datuak: Q12256874
# Erreki

Errekia, haragi errea edo okela errea haragia edo okela prestatzeko modu bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q720254
* Multimedia: Asado / Q720254
# Errekibei erreka

Errekibei erreka Altsasuko Ubagoa dermioan jaio eta Erkudengo baselizatik pasatzen den erreka da. Kapitansorotik igarotzen da eta San Martingo errekarekin elkartzen da Errekalde erreka sortzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257116
# Errekoletak kalea

Errekoletak kalea Nafarroako hiriburua den Iruñeko Alde Zaharreko kale bat da.

## Izena

Izena kale honetan bertan dagoen Agustinar Errekoletoen komentuari zor dio.

## Kokapena

O-ko Andre Maria plaza eta Errekoleten plaza artean dago.

## Kalea

Kale hau Agustinar Errekoletoen komentuaren albotik doa.

## Ondarea

* Agustinar Errekoletoen komentua
* O-ko Andre Maria plaza
* Iruñeko harresiak
* Ate Berria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25475263
# Errekoleten plaza (Iruñea)

Errekoleten plaza Nafarroako hiriburua den Iruñeko Alde Zaharreko plaza bat da.
Iruindar herri hizkeran Baratxurien plaza izenez ezaguna da, duela hamarkadetatik honuntz Sanferminetan plaza honetan baratxuri saltzaileen saltokiak egoten baitira.

## Izena

Izena plaza honetan bertan dagoen Agustinar Errekoletoen komentuari zor dio.

## Kokapena

Takonerako parkea, Takonerako aldapa eta Errekoletak kalearen artean dago, Iruñeko Alde Zaharraren sarreran eta Kale Nagusiaren hasieran.

## Plaza

Plaza honetan Agustinar Errekoletoen komentua dago, bai eta San Lorentzo elizaren atzealdea ere.

## Ondarea

* Agustinar Errekoletoen komentua
* San Lorentzo eliza
* Errekoleten plazako iturria
* Kapilauen etxea
* Takonerako aldapa
* Takonera parkea

## Erreferentziak

* ↑ La Plaza de los Ajos. Curiosidades de Pamplona. (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25479245
# Erreketako tigre-burduntzia

Erreketako tigre-burduntzia (Cordulegaster boltonii) Cordulegastridae familiako odonatua da.

## Deskribapena

Burruntzi handia da, 74-84 mmko luzera izaten duena. Buru handia du, puntu bakar batean elkar ukitzen duten begi berdeak, torax beltza, hiru marra horirekin, eta abdomen beltza, eraztun horiekin. Emeak obipositore luze eta zorrotza du.

## Habitat

Larbak joaira biziko ibai eta erreketan bizi dira.

## Banaketa

Europaren zati handienean banaturik dagoen Cordulegaster generoko espezie bakarra da.

## Erreferentziak

* ↑ «ArgazkiGaleria - Elhuyar Aldizkaria» aldizkaria.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2024-07-24).
* ↑ Fernando Pedro PEREZ: Euskal Herriko intsektuak: kilkirrak, matxinsaltoak eta txitxiburduntziak Euskomedia.org
* ↑ Golden-ringed dragonfly (Cordulegaster boltonii) Arkive.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q232843
* Multimedia: Cordulegaster boltonii / Q232843
* Espezieak: Cordulegaster boltonii
# Erreklamazio-gutun

Erreklamazio-gutunak kontsumitzailearen tresna dira; haien bidez, kontsumitzaileak adierazten du, administrazioaren aurrean, edo enpresa baten aurrean, ez dela ados geratu erositako produktu batekin edo jasotako zerbitzuren batekin. Garai batean paperezko eskutitz formatuan igortzen ziren baina gaur egun, gehien bat, posta elektroniko mezuaren formatua erabili ohi da.
Erreklamazio-gutuna erreklamazio formal baten lehen fase bezala uler daiteke; erreklamazio-egileak erantzun egokirik jasotzen ez badu, erreklamazio formal egiterakoan beste urrats batzuk hartu ahal ditu geroago, kontsumo arbitraje erakunde baten aurrean edo epaitegi baten aurrean, -salaketa-, eta hasieran bidalitako erreklamazio-gutunak, edo posta elektroniko mezuak, erreklamazio formalean erabiliko den dokumentazioaren parte bat izango dira.

## Erreferentziak

* ↑ «Kontsumoko arbitrajearen prozedura» www.euskadi.eus 2018-02-21 (Noiz kontsultatua: 2020-10-30).

## Ikus, gainera

* Erreklamazio-orria.

## Kanpo estekak

* Erreklamazio-orri bat bete gabe. (EAEko Eusko Jaurlaritzak argitaraturiko eredua).
* Erreklamazio-gutun bat.
* KontsumoBIDE: Kontsumo arloko erreklamazioak, erreklamazio-orriak eta salaketak egiteko materialak.
* Datuak: Q109331110
# Erreklamazio-orri

Erreklamazio-orriak kontsumitzailearen tresna dira; haien bidez, kontsumitzaileak adierazten du, administrazioaren aurrean, edo enpresa baten aurrean, ez dela ados geratu erositako produktu batekin edo jasotako zerbitzuren batekin
Euskal Herrian orain dauden arauekin, erreklamazio-orri horiek establezimendu guztietan eduki behar dituzte, publikoarentzat eskuragarri. Inprimaki zenbakiduna da, eta bertan, bezeroaren eta enpresaren datu pertsonalak idatzi behar dira, bai eta erreklamazioa zein den ere, modu xumean idatzita. Bi aldeek sinatutakoan, establezimenduak kopia bat hartzen du, eta kontsumitzaileak beste bat. Teoriaz behintzat, administrazioek, enpresek, Arbitraje Batzordearen bidez, hamar-hamabost eguneko epean eman beharko lukete gatazkaren laudoa edo nolabaiteko erantzuna.

## Ikus, gainera

* Erreklamazio-gutuna.

## Kanpo estekak

* Erreklamazio-orri bat bete gabe. (EAEko Eusko Jaurlaritzak argitaraturiko eredua).
* Erreklamazio-gutun bat.
* KontsumoBIDE: Kontsumo arloko erreklamazioa nola egin.
* KontsumoBIDE: Kontsumo arloko erreklamazioak, erreklamazio-orriak eta salaketak egiteko materialak.
* Datuak: Q4224670
# Errekoleten plazako iturria (Iruñea)

Errekoleten plazako iturria Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen iturri bat da.

## Kokalekua

Alde Zaharran dago, Errekoleten plazaren erdian.

## Historia

XVIII. mendearen amaieran Luis Paret margolariak diseinatu zuen, garai hartan Iruñean arkitekto honek diseinatu zituen lau iturrietako bat da. Ura lehenbizikoz hiritik kanpo zetorrela aprobetxatuz eraiki zen (zehazki Subizako iturburutik).
Jatorriz iturria gaur egun dagoen lekutik metro batzuetara zegoen, San Lorentzo elizatik hurbilago.

## Eraikina

Obelisko itxura duen iturria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25479614
# Errua biktimari leporatu

Errua biktimari leporatzea normalean emakumeen edo, orrokorrean, biktimak ahulagoak direnen aurkako delituetan ematen den agresioa zuritzeko jarrera da. Funtsean, modu batez, bere jarrerarekin, janzkerarekin edo izaerarekin biktimak erakarri du gertatu zaiona, modu batez errua agresioaren erasotzaileari kenduz. Horrela biktimak gona motza eramatea, gaizki begiratzea, irifar egitea, kale bakarti batean egotea zurigarriak izan daitezke. Kontzeptu honen bidez erruduna biktima bera da.

## Non sortzen den kontzeptua?

Normalean argumento hauek inguru arrazistak, matxistak eta, orokorrean, faxismoarekin lotutako inguruetan. Adibide batzuk:
* Pertsona beltz bat zurien taberna batean sartzea: arazoak bilatzen ari da.
* Neska batek gona motza eramanez: gizonezkoei probokatzen ari da.
* Eskolako bulling egoeretan, ikasle ahul batek biolento bati gaizki begiratu dio: probokatu dio.

## Kontzeptuaren historia

Jatorrizko kontzeptua "Victim blaming" da, William Ryan psikoloagoak lehen aldiz erabilita bere Blaming the Victim liburu klasikoan. Liburu horretan Daniel Patrick Moynihan egilearen The Negro Family: The Case for National Action liburuaren ideiak kritikatzen zituen. Ryanen arabera Moynihanek pobreziaren errua pobreei beraiei botatzen zien, pobreen kultura egiturei. Kontzeptua lasten biktimen defendatzaileek jaso zuten.

## Bortxaketa kasuetan erabiltzen diren zurigarriak

2016ko Sanferminetan izandako taldeko bortxaketan akusatuen defentsa horrelako kontzeptuetan oinarritu zen: biktima ez zuen oihu egin, erasotzaileekin aurretik hitz egiten egon zen, bera bakarrik zebilen festetan, bortxaketa gertatu zenean ez zen mugitzen... Kanpaina desberdinek horrelako zurikerien gezurra azaldu nahi izan dute horrelako argumentuekin:
* Gona motzak ez du bortxaketa eragiten, bortxatzaileak eragiten du baizik.
* Gauez bakarrik ibiltzea ez du bortxaketa eragiten, bortxatzaileak eragiten du baizik.
* Maite jolasetan ibiltzea ez du bortxaketa eragiten, bortxatzaileak eragiten du baizik.
* Mozkortzea ez du bortxaketa eragiten, bortxatzaileak eragiten du baizik.
Mezua, laburbidua, zera dio: biktimak inoiz ez du bortxaketa baten errua, bortxatzaileak baizik. Horrelako kanpainen zabaltzearen aldeko kolektiboek fokoa emakumeen gainean jarri beharrean, gizartean jarri nahi dute, ez emakumeei haien burua hobeto babesteko baizik eta gizarteak garbi izan dezan bortxaketa ez dela zilegi.

## Ikus baita ere

* Demonizazio
* Biktimologia

## Erreferentziak

* ↑ https://books.google.es/books?id=pOyPsK8yClsC&redir_esc=y
* ↑ http://richgibson.com/fascismcrisis.htm
* ↑ https://web.archive.org/web/20060904104748/http://lilt.ilstu.edu/gmklass/pos334/archive/ryan.htm Illinois state U. archives.
* ↑ https://elpais.com/tag/caso_la_manada/a

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Victim blame.
* Datuak: Q1716206
* Multimedia: Victim blaming / Q1716206