OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Simoko armarria

Simoko armarria (finlandieraz, Simon vaakuna) Finlandia iparraldean dagoen Simo udalerriaren ikur nagusia da.
Armarria 1956. urtean sortu zuen Olof Eriksson artista helsinkiarrak eta, bertako sinbolismoaren bidez, udalerriko bereizgarri nagusiak adierazi nahi izan zituen. Urte bereko irailaren 27an, udalbatzak Simoko ikur ofizialtzat hartu zuen (Barne Ministerioak hurrengo urteko otsailaren 27an onartu zuen). Zelai urdinaren gainean, gurutze moduan antolatuta dauden zilarrezko lau izokin buztan daude. Hain zuzen ere, arrain honek udalerriari izena ematen dion ibaia irudikatzen du; Simo, alegia. Ibai hau, historian zehar, Lappiko komunikabe garrantzitsua eta arrantza gune nagusia izan da, eta horrek ibai-ahoan zegoen herria haztera eraman zuen. Beraz, hornitzaile eta bidelaguna, era berean, udalerriaren bereizgarri eta ikur nagusia da.

## Erreferentziak

* ↑ Suomen kunnallisvaakunat. Suomen Kunnallisliitto, 162 or. ISBN 951-773-085-3..

## Ikus, gainera

* Simo
* Lappiko armarriak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11893573
* Multimedia: Coats of arms of Simo, Lapland, Finland / Q11893573
# Simon & Schuster

Simon & Schuster estatubatuar argitaletxe multinazionala da, ViacomCBSrena dena. 1924an Richard L. Simonek eta M. Lincoln "Max" Schusterrek sortu zuten eta urtero 2000 liburu baino gehiago argitaratzen ditu 35 zigilupean.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q1756332
* Multimedia: Simon & Schuster / Q1756332
# Simocybe haustellaris

Simocybe haustellaris Inocybaceae familiako onddo espezie bat da. Sukaldean erabiltzeko haragi gutxi du.
Sinonimoak: Crepidotus haustellaris, Naucoria effugiens, Ramicola rubi, Ramicola haustellaris, Simocybe rubi.

## Deskribapena

Kapela: 0,5 eta 1,5 cm bitarteko diametrokoa, hasieran giltzurrun formakoa, ondoren laua, grisaxka-arrexka kolorekoa, pruinadun-irintsu gainazalarekin.
Orriak: Buztin kolorekoak, ertz argiagoarekin.
Hanka: Laburra, eszentrikoa, okertua, pruinaduna, arre-grisaxka kolorekoa.
Haragia: Gutxi, arre argi kolorekoa.
Etimologia: Rubi epitetoa latinetik dator, harribitxi gardena eta gorria, esan nahi duen "ruber" hitzetik.

## Jangarritasuna

Ez du interes gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua

Simocybe centunculus delakoarekin nahas daiteke, honek oina garatuagoa du, kapela ez du pruinadun-irintsua eta arre-oliba kolorekoa da.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean, hostozabalen adar hiletan. Urria.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Taiwan, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 420 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10420435
* Multimedia: Simocybe haustellaris / Q10420435
# Simolândia

Simolândia Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. 5.742 biztanle ditu 347,976 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Goiás

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1806958
* Multimedia: Simolândia / Q1806958
# Simon Achidi Achu

Simón Achidi Achu (Bamenda, 1934ko azaroaren 5a - Ameriketako Estatu Batuak, 2021eko maiatzaren 4a) kamerundar politikaria izan zen. Kamerungo lehen ministroa izan zen 1992tik 1996ra.
Britainiar Kamerunen jaio zen. Yaoundéko Unibertsitatean ikasi zuen eta Ikasleen Elkartea sortu zuen. Marseillako Unibertsitatean amaitu zituen ikasketak.
1965etik 1966ra epaile lanetan aritu zen. 1972an Ahmadou Ahidjo presidenteak Justizia ministro izendatu zuen. 1975ean politika utzi eta nekazaria izan zen.
Kamerungo Herriaren Mugimendu Demokratikoko kide izan zen. 1992an Paul Biya presidenteak lehen ministro izendatu zuen martxoko hauteskundeen ondoren, eta lehen agintari anglofonoa bihurtu zen. 1996ko irailera arte jarraitu zuen karguan. Paul Biyaren 2004ko hauteskunde-kanpainako Koordinazio Batzordeko kidea izan zen eta, ondoren, zure alderdiko diziplina-batzordeko burua. 2013an senatari aukeratu zuten.
# Scincella

Scincella Scincidae familiako narrasti genero bat da. Asian eta Ipar Amerikan bizi dira. Genero honetan sailkatutako espezie kopurua eztabaidan dago, birsailkapena ematen ari delako.

## Espezieak

Zerrenda honetan Reptarium webguneak emandako sailkapena ematen da:
* Scincella apraefrontalis Nguyen, Nguyen, Böhme & Ziegler, 2010
* Scincella assatus (Cope, 1864)
* Scincella barbouri (Stejneger, 1925)
* Scincella boettgeri (Van Denburgh, 1912)
* Scincella capitanea Ouboter, 1986
* Scincella caudaequinae (Smith, 1951)
* Scincella cherriei (Cope, 1893)
* Scincella darevskii Nguyen, Ananjeva, Orlov, Rybaltovsky & Böhme, 2010
* Scincella devorator (Darevsky, Orlov & Cuc, 2004)
* Scincella doriae (Boulenger, 1887)
* Scincella forbesora (Taylor, 1937)
* Scincella formosensis (Van Denburgh, 1912)
* Scincella gemmingeri (Cope, 1864)
* Scincella huanrenensis Zhao & Huang, 1982
* Scincella incerta (Stuart, 1940)
* Scincella inconspicua (Müller, 1894)
* Scincella kikaapoa García-Vázquez, Canseco-Márquez & Nieto-Montes De Oca, 2010
* Scincella lateralis (Say, 1823)
* Scincella macrotis (Steindachner, 1867)
* Scincella melanosticta (Boulenger, 1887)
* Scincella modesta (Günther, 1864)
* Scincella monticola (Schmidt, 1925)
* Scincella ochracea (Bourret, 1937)
* Scincella potanini (Günther, 1896)
* Scincella przewalskii (Bedriaga, 1912)
* Scincella punctatolineata (Boulenger, 1893)
* Scincella rara (Darevsky & Orlov, 1997)
* Scincella reevesii (Gray, 1838)
* Scincella rufocaudatus (Darevsky & Nguyen Van Sang, 1983)
* Scincella rupicola (Smith, 1916)
* Scincella schmidti (Barbour, 1927)
* Scincella silvicola (Taylor, 1937)
* Scincella tsinlingensis (Hu & Zhao, 1966)
* Scincella vandenburghi (Schmidt, 1927)
* Scincella victoriana (Shreve, 1940)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1073830
* Multimedia: Scincella / Q1073830
* Espezieak: Scincella
# Skjervøy

Skjervøy Norvegiako udalerria da. Troms konderrian kokatua dago. 477.64 km² ditu eta 2.934 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Nordreisa Kvænangen Loppa Lyngen Karlsøy

## Kanpo estekak

* Datuak: Q128762
* Multimedia: Skjervøy / Q128762
# Sklabiná

Sklabiná Eslovakiako udalerri bat da, Veľký Krtíško barrutian kokatuta. 9,88 km²ko azalera du eta 930 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1330. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1095675
* Multimedia: Sklabiná / Q1095675
# Skjaldbreiður sumendia

Skjaldbreiður sumendia (hau da, "ezkutu zabala" islandieraz) Islandiako mendia da. Bere izenetik ezkutu-sumendi terminoa dator. Duela 9.000 urte erupzio handi batek sortu zuen.

## Historia

Erupzio hori eragin zuen laba-eremu zabala hegoalderantz isurtzen zen, Islandiako laku handienaren arroa eratuz, Þingvallavatn, eta baita Þingvellir ere, "Parlamentuko Lautadak", non Islandiako parlamentu nazionala, Althing, sortu zen 930ean.
Sumendiak 1.060 metroko altuera du, eta bere kraterrak 300 metroko diametroa du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1480510
* Multimedia: Skjaldbreiður / Q1480510
# Skjálfandafljót

Skjálfandafljót Islandiako iparraldean dagoen ibaia da.
Vatnajökull izotz geruzaren ipar-mendebalderantz jaiotzen da, Islandiako Lurralde Garaietan. Hemendik Sprengisandur lurralde garaiko bidearekiko paraleloan dihoa, iparralderantz, azkenik, bere urak, Skjálfandi badian isurtzen dituelarik.
Kayakean lehen aldiz bertatik jaitsi zirenak, Erresuma Batuko Sheffieldeko Unibertsitateko talde bat izan zen, 1989an.
Sprengisandur bidearen iparraldeko muturrean, ibaiak, 10 metroko erorketa du Aldeyjarfoss izeneko ur-jauzian, behe lurraldeetan, 1. Ibilbidetik oso gertu, non beste ur-jauzi bat dagoen, Goðafoss, Islandiako ur-jauzien artean ospetsuena dena.

## Kanpo estekak

* Argazkia
* Datuak: Q1339368
* Multimedia: Skjálfandafljót / Q1339368
# Skjåk

Skjåk Norvegiako udalerria da. Oppland konderrian kokatua dago. 2075.56 km² ditu eta 2.331 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Stryn Stranda Lom Lesja Norddal Rauma Luster Fjord Municipality $^{(en)}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q484116
* Multimedia: Skjåk / Q484116
# Sklabiňa

Sklabiňa Eslovakiako udalerri bat da, Martingo barrutian kokatuta. 11,07 km²ko azalera du eta 634 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1242. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q616859
* Multimedia: Sklabiňa / Q616859
# Skjaldmö

Skjaldmö (islandieraz skjaldmær, suedieraz sköldmö, euskaraz Ezkutudun Anderea esan nahi du) eskandinaviar mitologiaren arabera gerlari baten antzera borrokatzea aukeratu zuen andere edo neska gazte birjin bat zen. Hervarar saga eta Gesta Danorum kontakizunetan maiz aipatuak dira.
Nordisk familjebok suediar entziklopediaren arabera skjaldmö andereak beste germaniar herrien kontakizunetan ere agertzen omen zen: godoak, nahiz zinbrioak eta markomanoen istorioetan. Skjaldmö emakumezko gerlari birjinak Walkirien sorreraren oinarri izan zire. Jada XX. mendean, John Ronald Reuel Tolkien idazleak Eraztunen Jauna kontakizuneko Éowyn anderea sortzeko oinarri gisa ere Skjaldmö emakumezko gerlari birjinak, honi Rohango Ezkutudun Anderea ezizena ipini ziolarik (Tolkienek erabilitako ingeleszko Shieldmaiden ezizena, antzinako eskandinavierazko Skjaldmö izenaren parekidea da)..
Eskandinaviar sagetan ezkutudun Andere hauen aipamenak ugari dira, esate baterako Volsunga sagako Brynhildr izeneko Walkiria, Hervarar sagako Hervor anderea, Hrólfs saga Gautrekssonar kontakizuneko Thornbjörg suediar printzesa, edota Gesta Danorum kontakizuneko Hed, Visna eta Veborg pertsonaiak.
Saxo Grammaticus kontakizunaren arabera, Brávellirgo guduan daniarren alde 300 ezkutudun anderek borrokati omen zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Harrison, D. & Svensson, K. (2007). Vikingaliv. Fälth & Hässler, Värnamo. ISBN 978-91-27-35725-9. 71. orr.
* ↑ Sköldmö pertsonaia Nordisk familjebok (1917) liburuan..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1473687
* Multimedia: Shieldmaidens / Q1473687
# Sklabinský Podzámok

Sklabinský Podzámok Eslovakiako udalerri bat da, Martingo barrutian kokatuta. 27,15 km²ko azalera du eta 193 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1258. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q601117
* Multimedia: Sklabinský Podzámok / Q601117
# Skjálfandi

Skjálfandi, fiordoa baino gehiago badia da, Islandiako iparraldean kokatuta dagoena. Skjálfandi hitzak, "lurrikararen badia" esan nahi du, bertan sarri gertatzen den fenomenoa delako. Hala ere, mugimendu hauetako gehienak, soilik sismografoen bidez baino ezin dira nabaritu.
Badia, jatorrian, glaziarren aktibitateagatik sortua, bi ibairen itsasoratze lekua da: Skjalfandi Floi, jatorri glaziarrekoa, eta Laxa, azken hau, bere uretan aurkitzen diren izokinengatik ospetsua.
Badiako herririk garrantzitsuena Húsavík da, hain zuzen ere, Kinnarfjöll mendikate ederraren parean, badiaren beste aldean dagoena eta urte osoan zehar elurrez estalia dagoena. Bere punturik altuena, 1.100 metroko garaieran dago, eta jatorri bolkanikokoa da.
Garðar Svavarsson bikingo suediarra, Islandian bizitzen jarri zen lehen europarra izan zen, 860an. Bere etxea, badia honetan eraiki zuen, non zenbait negu eman zituen, uhartea berriz uztea erabaki aurretik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q679298
* Multimedia: Skjálfandi / Q679298
# Socastee (Hego Carolina)

Socastee Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Horry konderrian kokatuta dago, Hego Carolina estatuan. 22.213 biztanle ditu, 35,921078 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Horry konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2691345
# Scutum (konstelazioa)

Scutum edo Ezkutua —latinez: Scutum— zeru hego hemisferioko konstelazio bat da. Bere izenak latinez ezkutu esan nahi du. Nazioarteko Astronomia Elkarteak onartutako 88 konstelazioetako bat da.
1690ean Johannes Hevelius poloniar astronomoak Scutum Sobiescii edo Scutum Sobiescianum ("Sobieskiren Ezkutua") izendapenaz sortu zuen, Joan III.a Sobieski poloniar erregearen omenez.
1973ko apirilaren 6ean Pioneer 11 zunda konstelazio honen norantzaruntz jaurtia izan zen, baina 1995etik aurrera seinaleak igortzetik laga zuenez, gaur egun nora ezean dabil.

## Oharrak

* ↑ Euskaltzaindiaren 173. arauak honako hau gomendatzen du: "Euskaraz, konstelazioen izenak adierazteko, komeni da nazioarteko formak —latinezko grafia— erabiltzea, hainbat komeniago testuak zenbat eta teknikoago edo jasoago izan. Nolanahi ere, latinezko izenen itzulpenak edo egokitzapenak ere —azalpen-izenak— erabil daitezke, bigarren mailan, testu didaktikoetan edo azalpen gisa".

## Erreferentziak

* ↑ «Konstelazioak (88 konstelazio ofizialak)» 173. Astroen izenak. Euskaltzaindia, 21 or..
* ↑ (Ingelesez) Ragep, F. Jamil; Palmeri, JoAnn; Marché, Jordan D.; Bracher, Katherine; Bolt, Marvin; Jarrell, Richard; Hockey, Thomas; Williams, Thomas et al.. (2007). Biographical Encyclopedia of Astronomers. Springer, 503 or. ISBN 9780387304007..
* ↑ (Ingelesez) Kanas, Nick. (2012). Star Maps: History, Artistry, and Cartography. Springer New York, 126 or. ISBN 9781461409175..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10529
* Multimedia: Scutum (constellation) / Q10529
# Solway (Minnesota)

Solway Minnesotako hiri bat da. Beltrami konderrian kokatua dago. 2010ean 96 biztanle zituen, 2,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Beltrami konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2227628
# Solveig Gunbjørg Jacobsen

Solveig Gunbjørg Jacobsen (Grytviken, Hego Georgia, 1913ko urriaren 8a - Buenos Aires, Argentina, 1996ko urriaren 25a) Antartikako Konbergentzia delako lerrotik hegoaldera jaio eta hazi zen lehen pertsona izan zen.
Aita, Fridthjof Jacobsen, 1904an Hego Georgia uhartean lanagatik ezarri zen norvegiar hiritarra zuen. Ama, berriz, Klara Olette Jacobsen. Aitak Grytvikengo balea ehiza estazioan egin zuen lan. Hasieran estazioko kudeatzaile laguntzailea izan zen. Ondoren, 1914tik 1921era, estazioko kudeatzailea. Fridthjof eta Klara Olette senar-emazteen beste alabetako bi (Signe Fon eta Åse) Hego Georgia uhartean ere jaio ziren.
Hego Georgian bizi zen James Wilson britainiar saripeko magistratuak erregistratu zuen Solveigen jaiotza.
Solveig Buenos Airesen (Argentina) hil zen 83 urte zituela eta Molden (Norvegia) ehortzi zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q455987
# Solway Group

Solway Investment Group Limited Suitzan egoitza duen meatzaritza eta metalen nazioarteko talde pribatua da. Ipar Mazedonian, Ukrainan, Indonesian eta Guatemalan egiten dituzte lanak. Aleksandr Bronstein da taldearen sortzailea, egungo zuzendaritza batzordeko presidentea Dan Bronstein da, bere semea.

## Egitura

Maltan erregistraturiko Solway Holding LTD konpainiaren pean ageri da, Suitzako Solway Investment Group, eta bere enpresa subsidiarioak: Mazedoniako Busim Dooel Radovish; Ukrainako Pobuzhsky Ferronikel Plant; Guatemalako Compañia Procesadora de Niquel de Izabal SA eta Compañia Guatemalteca de Niquel SA; Argentinako Minera San Jorge; Kongoko Kaminex Limited; Filipinetako Homonhon Chromite; Indonesiako Aquila Nickel LTD eta Asera Bahoomahi Sorowallo; eta Errusiako, KurilGeo.
Mining Secrets ikerketaren arabera, gutxienez 23 sozietaterekin harremantzen da Solway, horietako batzuk paradisu fiskaletan erregistratuak.

## Kritikak

Enpresari hainbat hutsegite edo okerreko jokabide leporatu dizkiote, ingurumenaren aurkako delituak barne, Guatemalan egindako operazioetan. Enpresa banku-transakzio susmagarrietan inplikatuta egon da.
2023ko ekainaren 20an ARGIA aldizkariak salatu zuen Guatemalako kasuari buruz Paolina Albani kazetariari egindako elkarrizketa ezabatzea eta 15.000 euro ordaintzea eskatu diola Solway multinazionalak.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Group, Solway Investment. «Solway Investment Group Announces its Investments in Macedonian Assets» www.prnewswire.com (Noiz kontsultatua: 2023-06-20).
* ↑ (Ingelesez) COMPANY OVERVIEW – Solway Investment Group, GmbH. (Noiz kontsultatua: 2023-06-20).
* ↑ Canada’s HudBay to sell Guatemala’s Fenix nickel project to Russia’s Solway. .
* 1 2 3 «Zein dago Solway multinazionalaren atzean?» Argia (Noiz kontsultatua: 2023-07-14).
* ↑ (Ingelesez) RTS-swissinfo.ch/ds. (2022-03-07). «Data leak implicates Swiss mining company in pollution coverup» SWI swissinfo.ch (Noiz kontsultatua: 2023-07-14).
* ↑ (Frantsesez) «Guatemala – Un groupe minier suisse aurait dissimulé des cas de pollution» 24 heures 2022-03-06 (Noiz kontsultatua: 2023-06-20).
* ↑ Artola Arin, Leire. «"Organizazio kriminal gisa jokatzen ari da meatzaritza enpresa"» ARGIA.
* ↑ (Ingelesez) France), Eli Moskowitz (OCCRP), Lilia Saúl Rodriguez (OCCRP), Léa Peruchon (Forbidden Stories), and Julie Pietri (Radio. «Mining Secrets: Major Nickel Producer Accused of Polluting Guatemala’s Largest Lake» OCCRP (Noiz kontsultatua: 2023-06-20).
* ↑ (Ingelesez) Shedrofsky (OCCRP), Joachim Dyfvermark (SVT), Linda Kakuli (SVT), Holger Roonemaa (Eesti Ekspress), and Karina. «Mining Secrets: Solway-Linked Companies Moved Nearly $2 Billion in Suspicious Funds» OCCRP (Noiz kontsultatua: 2023-07-14).
* ↑ «Solway multinazionalak ARGIAri mehatxu egin diola publikoki salatu dugu» Argia (Noiz kontsultatua: 2023-06-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20949723
# Solva

Solva, galesez: Solfach, Galesko hego-mendebaldeko Pembrokeshire konderrian dagoen kostaldeko komunitate eta udalerri bat da. Lower Solva eta Upper Solva herriak barne hartzen ditu.
2011ko erroldaren arabera 865 biztanle zituen.

## Iruditegia

* Hondartza.

## Kanpo estekak

* Solva udalerriko webgunea
* Datuak: Q1022259
* Multimedia: Solva / Q1022259
# Solvang (Kalifornia)

Solvang Kaliforniako hiri bat da. Santa Barbara konderrian kokatua dago. 2010ean 5.245 biztanle zituen, 6,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Santa Barbara konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q822559
* Multimedia: Solvang, California / Q822559
# Solwayko fiordoa

Solwayko fiordoa (Eskoziako gaeleraz: Tràchd Romhra, ingelesez: Solway Firth) Eskoziako hegoaldeko Dumfries eta Galloway eta Ingalaterrako Cumbria artean kokatzen da, Irlandako itsasoan. Man uhartea ere gertu dago.

## Etimologia

Eskandinaviako Sulewad hitzetik dator.

## Geografia

Kostaldea muino txikiz osatuta dago eta ingurunearen ekonomia nekazaritzan eta arrantzan oinarritzen da, nahiz eta azken aldian turismoak ere indar handia hartu duen.
Ingalaterrako Eden ibaia eta Eskoziako Esk ibaiaren estuarioek osatzen dute Solwayko fiordoa, baina beste ibai batzuek ere isurtzen dituzten beren urak bertara.
Hiru uharte txiki daude fiordoaren Eskoziako aldean, Hestan, Rough eta Little Ross.

## Iruditegia

* Cumbriako kostaldea.
* Solwayko fiordoaren hareatzak.
* Rough uhartea.
* Nith ibaiaren estuarioa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q195413
* Multimedia: Solway Firth / Q195413
# Solvay (New York)

Solvay New York estatuko herri bat da. Onondaga konderrian kokatua dago. 2010ean 6.584 biztanle zituen, 4,28 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Onondaga konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2538840
* Multimedia: Solvay (Onondaga County) / Q2538840
# Siomara Sosa

Eva Siomara Sosa (Guatemala, 1975ko otsailaren 9a) abokatua, zigorgabetasunaren aurkako fiskaltza bereziaren (FECI) fiskal ohia, egun atxiloturik dagoena.

## Biografia

Guatemalako San Carlos Unibertsitatean ikasi zuen zuzendaritza eta bertan lortu zituen abokatu eta notario tituluak, ondoren zuzenbide tributarioan espezializatu zen. Mariano Galvez Unibertsitatean irakasle izan da eta FECIn 2016an hasi bazen ere, fikal kargua 2018an lortu zuen.
2022ko otsailaren 15ean, Siomara Sosa epaitegira bere egoeraren berri galdetzera joan zenean, atxilotua izan zen. Kanadako Enbaxadaren diplomatikoek babesa agertu zioten FECIko fiskal ohiari eta horrek gatazka politkoa sortu zuen. Egun batzuk arinago, bere abokatua, Leily Santizo ere atxilotua izan zen. Atxiloketa etxean igaro zuten biek maiatzean kasuaren erreserba altxatu zen arte, non akusazioaren nondik norakoa ezagutzeko aukera izan zuten. Amerikarteko Giza Eskubideen Auzitegiak atxiloketen gaineko ardura adierazi zuen. Amerikako Estatu Batuetako Gobernuak ere atxiloketen gaineko ardura azaldu zuen, jazarpen politikoa zela adierazita.
Sosak bere aldetik, barne mailako fiskaltzaren kontrako salaketa jarri zuen, izan ere bere esanetan, fiskalak, Odebrecht kasuaren harira, Juan Francisco Sandovalen kontra deklaratzea bilatzen zuen, Ministerio Publikoak salaketa artxibatu zuen. Odebrecht kasuan 50 pertsona baino gehiago akusatu ziren, haien artean Ricardo Martinelli Panamako lehendakari ohia.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Capturan a Eva Sosa, exfiscal antimafias que se puso a disposición de la Justicia en cuatro ocasiones. (Noiz kontsultatua: 2022-09-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) Sanchez, Glenda. «Detienen a la exfiscal de la FECI Eva Siomara Sosa» República.gt (Noiz kontsultatua: 2022-09-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) Ligan a proceso a las abogadas anticorrupción Leily Santizo y Siomara Sosa por colusión. (Noiz kontsultatua: 2022-09-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) Guatemela, elPeriodico de. (2022-04-09). «Siomara Sosa sin acceso a expediente para defenderse» elPeriodico (Noiz kontsultatua: 2022-09-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) SeventhQueen; Redacción. (2022-05-20). «Juez levanta la reserva en el caso de exfiscales Leily Santizo y Siomara Sosa» CRN Noticias (Noiz kontsultatua: 2022-09-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) EE. UU. reitera preocupación por arrestos “por motivos políticos” de fiscales anticorrupción. (Noiz kontsultatua: 2022-09-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) El MP resuelve no sancionar ni destituir a auxiliar fiscal que fue denunciado por coacción a la ex subjefa de la Feci, Siomara Sosa. (Noiz kontsultatua: 2022-09-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) Ricardo Martinelli, señalado en el caso Odebrecht, inicia proceso para ser candidato presidencial en Panamá. (Noiz kontsultatua: 2022-09-10).

## Ikus, gainera

* Leily Santizo
* Virginia Laparra

## Kanpo estekak

* Siomara Sosaren curriculuma
* Datuak: Q113882703
# Sion (Suitza)

    Artikulu hau Suitzako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Sion (argipena)».
Sion (alemanez Sitten) Suitzako hegoaldean dagoen hiria da, Valais kantonamenduaren hiriburua dena.

## Klima

Datu klimatikoak (Sion, 1981-2010) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 4.4 | 6.9 | 12.5 | 16.6 | 21.0 | 24.5 | 27.0 | 26.1 | 21.7 | 16.7 | 9.5 | 4.7 | 16.0 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -0.1 | 1.8 | 6.5 | 10.4 | 14.9 | 18.1 | 20.1 | 19.2 | 15.2 | 10.3 | 4.3 | 0.6 | 10.1 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -3.8 | -2.3 | 1.4 | 4.5 | 8.7 | 11.8 | 13.8 | 13.3 | 9.9 | 5.6 | 0.4 | -2.6 | 5.1 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 51 | 47 | 42 | 35 | 49 | 54 | 58 | 57 | 44 | 52 | 52 | 64 | 603 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 6.8 | 5.5 | 6.5 | 5.2 | 7.4 | 7.7 | 7.7 | 7.9 | 6.2 | 6.8 | 7.0 | 7.4 | 82.1 |
| Elur egunak (≥ 1.0 cm) | 3.0 | 1.6 | 0.5 | 0.1 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.7 | 2.4 | 8.3 |
| Eguzki orduak | 92 | 124 | 176 | 197 | 218 | 245 | 269 | 244 | 204 | 158 | 98 | 68 | 2093 |
| Hezetasuna (%) | 78 | 72 | 64 | 61 | 63 | 63 | 64 | 68 | 73 | 77 | 79 | 81 | 70 |
| Iturria: MeteoSwiss ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Climate Normals Sion 1981-2010. Federal Office of Meteorology and Climatology (MeteoSwiss) (Noiz kontsultatua: January 21, 2013).

## Kanpo estekak

* Udalaren webgune ofiziala (Frantsesez)
* Datuak: Q68136
* Multimedia: Sion / Q68136