OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Badia Polesine

Badia Polesine Italiako udalerri bat da. Rovigoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 10.068 biztanle ditu, 44,53 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Badia Polesinek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Canda Castagnaro Giacciano con Baruchella Masi Trecenta Castelbaldo Lendinara Piacenza d'Adige

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34672
* Multimedia: Badia Polesine / Q34672
# Badia Tedalda

Badia Tedalda Italiako udalerri bat da. Arezzoko probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. 970 biztanle ditu, 118,72 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Badia Tedaldak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Casteldelci Pieve Santo Stefano Sant'Agata Feltria Verghereto Borgo Pace Pennabilli Sansepolcro Sestino

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52065
* Multimedia: Badia Tedalda / Q52065
# Badia

Badia itsas ertzean lurrean barneratuz izaten den sakongune handi samarra edo golko txikia da. Gurean ezagunak dira Donostian dagoen Kontxakoa, Pasaiakoa edo Donibane Lohizunekoa, lehenengo biak Gipuzkoan, hirugarrena Lapurdin. Modu batez badiaren aurkakoa lur-muturra izan daiteke; baita penintsula ere. Badia handia bada golkoa bezala har daiteke, esaterako Bizkaiko golkoa; bien arteko desberdintasuna, badia eta golkoa artekoa, ez dago oso zehaztuta. Badiak estuak direnean fiordo esaten zaie.
Ekonomikoki badiek garrantzia handia izaten dute bertan portu handiak eta herriak kokatzen baitira. Halaber, giza presentziaren ondorioz, ekologikoki orokorrean txikituta egoten dira. Badietan olatuen eta haizeen eragina moteldu egiten da, eta horren ondorioz inguru babestuagoak sortzen dira. Arrantzarako toki egokiak dira, bestetik, arrainak arrautzak jartzeko kostaldera hurbiltzen direlako.

## Eraketa

Modu asko daude badiak naturalki sortzeko. Handienak kontinenteen jitoaren ondorioa dira. Gondwana superkontinentea sortu zen arabera, beste kontinenteak aldendu ziren munduko badia handienak sortuz: Gineako golkoa, Pertsiar Golkoa, Alaskako golkoa, Mexikoko golkoa eta Bengalako golkoa, azken hau munduko handiena.
Beste badia batzuk glaziarren eta ibaien eraginez sortu dira. Normalean fiordoak glaziarren eraginez sortu dira. Gurean, aldiz, itsasadarretan sortu dira, hau da, ibaiaren eta olatuen erosioaren ondorioz.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/56637/bay
* ↑ Rosalind Carreck, ed.: The Family Encyclopedia of Natural History. The Hamlyn Publishing Group, 1982. ISBN 011202257.
* ↑ Rosalind Carreck, ed: The Family Encyclopedia of Natural History. The Hamlyn Publishing Group, 1982. ISBN 011202257.

## Ikus, gainera

* Lurmuturra
* Golko
* Fiordo
* Penintsula

## Kanpo estekak

* Mikel Estonbaren artikulua.
* Datuak: Q39594
* Multimedia: Bays / Q39594
# Badia (Italia)

Badia (alemanez: Abtei) Italiako udalerri bat da. Bozen-Hego Tirolgo probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. 3.532 biztanle ditu, 83,18 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Badia/Abteik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cortina d'Ampezzo Corvara in Badia La Valle San Martin de Tor Sëlva Livinallongo del Col di Lana Marebbe

## Kanpo estekak

* Datuak: Q333816
* Multimedia: Badia, South Tyrol / Q333816
# Badia del Vallès

Badia del Vallès Kataluniako udalerria da, Vallès Occidental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 13.679 biztanle zituen. 0,9 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| * | * | * | * | * | * | * | * | * | * | 14.714 | 13.679 |

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Badia del Vallèsko udalaren webgunea.
* Datuak: Q13913
* Multimedia: Badia del Vallès / Q13913
# Badia Calavena

Badia Calavena Italiako udalerri bat da. Veronako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 2.592 biztanle ditu, 26,94 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Badia Calavenak honako udalerri hauekin egiten du muga:
San Mauro di Saline Selva di Progno Tregnago Vestenanova Velo Veronese

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46200
* Multimedia: Badia Calavena / Q46200
# Badharlick

Badharlick, kornubieraz: Bos Harlek, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4840893
* Multimedia: Badharlick / Q4840893
# Badia (Pasaia)

Badia Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Pasaian sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 1.906 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %23,46.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254647
# Argorri

Argorri edo Gatzarri mendia Altzania mendilerroan dagoen mendi arabarra da.

## Abiapuntuak

* Araiatik: 2 Ordu eta 15 minutu
* Otzaurtetik: 2 Ordu eta 15 minutu

## Ikus, gainera

* Arabako mendiak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253938
# Argos (Indiana)

Argos Indianako herri bat da. Marshall konderrian kokatua dago. 2010ean 1.691 biztanle zituen, 3,00 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Marshall konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q649429
* Multimedia: Argos, Indiana / Q649429
# Argos

Argos izan daiteke:

## Mitologia

Greziar mitologian, Argos (antzinako grezieraz Άργος, ‘distiratsua’) hainbat pertsonaien izena da:
* Argos Panoptes (Άργος Πανοπτης, Argos ‘begi guztiarena’) mila begidun erraldoia.
* Argos, argonauten itsasontzia egin zuena.
* Argos, jainkoa, Zeus eta Nioberen semea.

## Toponimia

* Argos (Grezia), Peloponesoko hiria;
* Argos (Indiana), Estatu Batuetako herria;
* Argos Akaiakoa, antzinako hiria;
* Argos ibaia, Segura ibaiaren ibaiadarra dena;
# Argos (Grezia)

Argos (grezieraz: Ἄργος, Árgos, ˈarɣos ahoskatua) Greziako herria, Argolidan, Nauplion ondoan, 29,228 biztanle (2001). Arkeologi-leku garrantzitsuak ditu: antzokia (K.a. IV-III. m.), agora, odeoia, bainuetxe erromatarrak eta Erdi Aroko hiria, antzinateko akropoliaren gainean.
Argos Greziako hiri zaharrentzat hartu zuten antzinatean. Argos zaharra izena eman zion Homerok akaziarren inperioari, Argos pelasgiarra, Tessalia zen bitartean. Argos hiria antzinateko mito greziar klasiko askoren kokagunea da.

## Historia

Mizenas eta Tirinto hirien itzalpean egon ondoan (K.a. 1650), Argos doriarren aurka altxatu eta Argolidako hiriburu bihurtu zen, berriz ere. Espartako lazedemoniarren aurkako gudu guztietan parte hartu zuen, zori hoberik gabe askotan. Mazedoniarren esku (K.a. 229) Akaiako Ligako kide izan zen. Erromatarren ondotik (K.a. 146tik aurrera), nolabaiteko garrantzia gorde zuen bizantziarren garaian. Godoen eskuetan egon zen III. eta IV. mendeetan. XIII. mendean Laugarren Gurutzadaren ondorioz fundatu zen Akaiako printzerriko hiri nagusia izan zen (1204, Gilen I.a). Greziako lehen biltzar nazionalak han egin zuen lehen bilkura (1821).

## Herri eta hiri senidetuak

* Abbeville (Frantzia)
* Episkopi (Zipre)
* Ardea (Italia) (Italia)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q189901
* Multimedia: Argos, Peloponnese / Q189901
# Argot

Argota (frantsesetik, argot) antzeko ezaugarriak -lanbidea, jatorria, afizioak, gizarte maila, etab.- dituzten pertsonen multzoek erabiltzen duten hizkera espezifikoa da. Sarritan, beste pertsona batzuk solasaldiak ulertu ez dezaten sortzen da argota.

## Motak

* Soziolektoa gizatalde baten hizkera berezia da (gaizkileen hizkera, ikasleen hizkera, informatikazaleen hizkera, adierazkorra eta batzuetan ezkutukoa izateko helburuarekin); jargoiaren baliokidea da.
* Teknolektoa arlo akademiko edo tekniko baten lexiko berezia da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3462602
* Multimedia: Slang / Q3462602
# Argote

Argote Trebiñuko Konderriko herria da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 22 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Argoteko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 21 | 20 | 18 | 20 | 18 | 21 | 21 | 22 |

## Garraioa

Araba Bus sareko eta lineek zerbitzua ematen diote herri honi:
* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 7 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Armentia Trebiñu • Argote • Albaita • Baxauri • Obekuri • Navarrete • Bernedo • Villafria • Villaverde | Lagran⁠ |
| 9 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Armentia Trebiñu • Argote • Albaita • Baxauri • Obekuri • Navarrete • Bernedo • Meanuri • Meano • Ekora • Oion • Logroño (Portales)Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Armentia Trebiñu • Urizaharra • Leza (ospitalea) • Guardia • Guardia (hotel-gasolindegia) • Logroño (Portales) | Logroño (geltokia) |
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
* Eskualdeko Garraioa
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 16 | Armentia T. Trebiñu | Arluzea • Markiz • Saseta • Urarte • Paritza • Lañu • Albaita • Fuidio • Faidu • Mesantza • Samiano • San Martin Galbarin • Torre • Argote • Axarte • Agilu • Marauri • Ogeta • Saratsu • Pedruzo • San Vicentejo • Imiruri • Uzkio | Armentia T. Trebiñu |

## Ikus, gainera

* Trebiñu (barrendegia)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253939
* Multimedia: Argote (County of Treviño) / Q12253939
# Arriona
## Irispideak

Arantzazutik, Urbiara abiatu behar da lehenik. Santutegia baino zertxobait goraxeago dago bidegurutze bat. Bideetako bat ezkerretara doa, gorantz, bestea, berriz, eskuinetara, lautadan edo igoera txikian. Urbiara doan bidea ezkerrekoa da, baina eskuinekoa hartu behar da. Bide hau, Urkullu errekako labardira doa. Eskuinean Gazteluaitz mendia erreferentzia puntu bezala hartuta, haizpitarte batean sartu behar da, bideak hegoalderantz bira egiten duen aldi berean. Ezkerretara, Iturrigorri izeneko futbol zelai txiki bat uzten da. Futbol zelai hau utzi eta berehala, bidea atzean utzi behar da, pagaditik Gazteluaitz eta Arriona artean dagoen mendatera igotzeko. Ezkerretik, margo horiz eginiko seinaleek, tontorrera segurtasunez heltzea ahalbidetzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254138
# Arripis

Arripis arrain pertziformeen generoa da, Australia eta Zeelanda Berriko ur gezetan bizi dena. Arripidae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak

* Arripis georgianus (Valenciennes, 1831)
* Arripis trutta (J. R. Forster, 1801)
* Arripis truttaceus (G. Cuvier, 1829)
* Arripis xylabion Paulin, 1993

## Erreferentziak

* ↑ Froese, R.; D. Pauly.. Family Arripidae - Australian salmon. FishBase.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1660586
* Multimedia: Arripis / Q1660586
* Espezieak: Arripis
# Balenciaga ontziolak

    Artikulu hau Zumaiako enpresari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Balenciaga (argipena)».
Balenciaga ontziolak Zumaian dagoen lantegia da. Elkartea 1919ko maiatzaren 4an eta ontziola 1921ean sortu ziren.

## Sortzaileak

Balenciaga y Cía. lantegia Jose Migel Balentziaga Irigoyen, Balendin Agirrezabalaga Irigoien, Victoriano Arrate Loiola, Benigno Arrieta Larrañaga eta Bernabe Balentziaga Irigoien bazkideek sortu zuten. Lantegiaren helburua makinariaren eta, bereziki, itsas makinariaren eta arantza-baporeen eraikuntza eta konponketa zen.

## Jose Ajuria

Jose Ajuria (Aberasturi, Araba, 1882-Zumaia, 1962), lantegiko dinaminatzaile garrantzitsua izan zen. 19167tik Zumaiako mediku titularra izan zen. Halaber, ontzialan sortzaileen artean egon zen eta gerente lana egin zuen. Frankismo garaian errepresioaren biktima izan zen. Gerraren irabazleek mediku kargua kendu zioten eta espetxeratu zuten. Behin kalean, deserritu zuten. Berriro ere Zumaian gerente lanari ekin zion erretreta hartu arte, 1959an. 1962an Zumaian hil zen.
2010eko hamarkadan Gabriel Maria Betondo Agirre zen enpresako presidentea.

## Ekoizpena

Balengiaga Ontziolak enpresak Europa Batasuneko mailan lan egiten duen itsas eraikuntzaren lantegi pribatu nagusietariko bat da. Bertan 95m. arteko luzerako itsasontziak egiten dira: atoiontziak, offshore, stand-by eta salbamendu, PSV, ROV, dive support vessel, zamaontziak, roll on/off, ferryak, arrantzontziak...

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) EL ASTILLERO – ASTILLEROS BALENCIAGA SHYPYARD. (Noiz kontsultatua: 2024-04-01).
* ↑ «BALENCIAGA SA - Informe de empresa | DatosCif» www.datoscif.es (Noiz kontsultatua: 2024-04-01).

## Kanpo estekak

* Ontziolaren historia.
* Datuak: Q54986759
* Multimedia: Astilleros Balenciaga / Q54986759
# Balendin Enbeita

Balendin Enbeita Goiria (Muxika, Bizkaia, 1906ko maiatzaren 20a - 1986ko azaroaren 20a) bertsolari eta euskal idazlea izan zen.

## Biografia

Muxikako Usparitxa-Jauregi baserrian jaio zen, Kepa Enbeita Urretxindorraren eta Benita Goiriaren semea. Aitari jarraiki, txikitandik erakutsi zuen bertsolaritzarako zaletasuna. 1929an, hogeita hiru urte besterik ez zituela, Bizkaiko Lehen Txapelketa irabazi zuen, eta Espainiako Gerra Zibilaren ondorengo lehen bi txapelak ere jantzi zituen.
Gerratean, Eusko Gudarostearen barnean, Bizkaiko frontean izan zen eta 1937ko abenduaren 1ean hamabi urteko espetxe zigorra ezarri zioten. 1941era arte kartzelan izan zen.
Umetan hildako batez gain, sei seme-alaba izan zituen: Kepa, Abel, Libe, Moises, Joseba Andoni eta Jon.
Bertsolari eskolen mugimendua harekin batera sortu zela esan liteke, hark eman baitzituen lehen urratsak bertsolarien eskolaratze-bidean, Garriko bertso-eskola sortuz; baina plazagizona izateaz gain, bertsoak idatziz ere eman zituen. Eta bestelakorik ere paratu zuen paperetan: garaiko aldizkarietan hainbat poesia eskaini zituen eta baita Jesukristoren bizitza kontatzen duen antzerki-obra musikal bat ere.
Baserriko teilatua konpontzen ari zela erorita hil zen, Bizitzaren joanean liburuaren bigarren partea prestatzen ari zenean.
Gaur egun, Bilboko Areatzako parkean haren omenezko eskultura bat dago.

## Lorpenak

* Bizkaiko Bertsolari Txapelketa:
** Txapelduna (2): 1958, 1959.
** Finalista (3): 1958, 1959, 1962.

## Lanak
### Biografia

* Bizitzaren joanean (1986, Elkar)

### Bertsoa

* Nere apurra (1974, Auspoa)

## Erreferentziak

* 1 2 Arana Martija, Jose Antonio. Balendin Enbeita Goiria. Euskaltzaindia.

## Kanpo loturak

* Balendin Enbeita literaturaren zubitegian
* Bertsozale.com: Balendin Enbeita
* Datuak: Q804900
* Multimedia: Balendin Enbeita / Q804900
# Balentin Aurre-Apraiz

Balentin Aurre-Apraiz (Ajangiz, Bizkaia, 1912ko azaroaren 3a - 2007ko apirilaren 19a), «Aurraitz», «Mendi-bide», «Agerrekoa» ezizenetaz ere ezaguna, euskal idazlea izan zen. Aldizkari askotan ezagutarazi ditu bere idazlanak: Txitra eta Txori galduak (itzulpena, Tagore), Gogo-zelaietan eta Errimiña (olerkiak).

## Biografia

Ajangizko Mendieta-Agerre baserrian jaioa, Gerra garaian gudari izan zen. 1937ko ekainean zauritu egin zuten, Artxanda mendia defenditzen ari zela, eta egun batzuk geroago atxilotu zuten faxistek, Basurtuko erietxean, zaurietatik osatzen ari zela, Otz samiña poema idatzi zuen.
1958an Venezuelara joan zen, baina ez zen han laketu eta 1964an Euskal Herrira itzuli zen. 1968an Arantzazuko Batzarrean parte hartu zuen.

## Lanak
### Poesia

* Egunen bidean (1994, Karmel)

## Erreferentziak

* ↑ Juan Luis Zabala: Balendin Aurre Apraiz, gerra aurretik hasi eta ostean jarraitutako poesia bide bat. Berria, 2012-11-03
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Zabala, Juan Luis. (2012-11-03). «Balendin Aurre Apraiz, gerra aurretik hasi eta ostean jarraitutako poesia bide bat» Berria.

## Kanpo loturak

* Balentin Aurre-Apraiz literaturaren zubitegian
* Datuak: Q12254722
# Balen

Balen (nederlanderaz ahoskatua: ˈbaːlə(n)) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Balen bera eta Olmen. 2015eko urtarrilaren 1ean 21.570 biztanle zituen.

## Herritar ospetsuak

* Tom Boonen, Txirrindularitza Munduko txapelduna 2005ean.

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q723651
* Multimedia: Balen / Q723651
# Balenciaga (argipena)

Balenciaga izenak hainbat adiera izan ditzake:
* Balentziaga, honela idatzia euskara batuan abizen euskaldun hau.
* Cristobal Balentziaga (1895-1972), jostun eta moda-diseinatzailea. Eta honen ondotik:
** Balenciaga, Cristobal Balentziagak sortutako moda etxea.
** Cristobal Balenciaga museoa.
** Cristobal Balentziagaren jaiotetxea.
** Cristóbal Balenciaga telesaila, 2024koa.
* Balenciaga ontziolak, Zumaiako enpresa bat.
# Balenge

Balenge bantu hizkuntza hitz egiten duen eta Ekuatore Ginean eta Gabonen bizi den herria eta herri horretako kidea da. Egun Bataren hegoaldean dagoen kostaldean (Gabongo mugaraino) bizi dira eta balengera dute ama hizkuntza.

## Erreferentziak

* ↑ «Estilo Liburua» Berria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22138872
# Ashur-rim-nisheshu

Ashur-rim-nisheshu, Asiriako errege bat izan zen. Bere erregealdia, K.a. XIV. mendearen hasieran izan zen, K.a. 1398tik K.a. 1390 arte. Ashur-rim-nisheshu, bere aurretik Asiriako erregea izan zen Ashur-bel-nisheshuren semea izan zen. Bere ondorengoa, Ashur-nadin-ahhe II.a izan zen.
* Datuak: Q661455
* Multimedia: Ashur-rim-nisheshu / Q661455
# Ashurst (Hampshire)

Ashurst, Ingalaterrako hegoaldean dagoen herri bat da, Hampshire konderrian.
2011n 2.093 biztanle zituen.
# Ashville (Alabama)

Ashville Alabamako hiri bat da. St. Clair konderrian kokatua dago. 2010ean 2.212 biztanle zituen, 44,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Clair konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79396
* Multimedia: Ashville, Alabama / Q79396
# Ashur Dan III.a

Ashur Dan III.a, Asiriako errege bat izan zen. K.a. 773tik K.a. 755 arte gobernatu zuen.
Ashur Dan III.a, Adad-nirari III.aren semea zen, eta bere anaia Salmanasar IV.aren oinordeko bihurtu zen K.a. 773. urtean. Ashur Dan III.aren erregealdia, asiriar monarkiarentzako garai zailean zegoen. Erregearen agintaritza, gorteko dignatario handien eraginaren ondorioz, oso mugatua zen, bereziki Shamshi-ilugatik, armadako komandante buruzagia zena. Kanon eponimoaren arabera, K.a. 765ean, Asiriak, izurrite bat jasan zuen, eta, hurrengo urtean, erregeak ezin izan zuen kanpainarik egin. K.a. 763an, matxinada bat piztu zen, K.a. 759an amaitu zena, beste izurrite batek lurraldea suntsitu zuenean. Bere aurreko erregeen eta bere erregealdia, astronomikoki datatuak dira, Asiriar kroniketan agertzen den eguzki eklipse baten oinarriturik, Asiriar eklipsea edo Bur Sagale deitua. Ashur Dan III.aren oinordekoa, bere beste anaia bat, Ashur-nirari V.a izan zen.
# Ashur Dan II.a

Ashur Dan II.a Asiriako errege bat izan zen. K.a. 935 eta K.a. 912 artean gobernatu zuen. Bere aita Tiglath-Pileser II.aren oinordekoa izan zen. Asiria bere muga naturalen inguruan berreraikitzen burubelarri sartu zen, Tur Abdinetik Arbel ingururaino. Gobernu bulegoak eraiki zituen probintzia guztietan, eta ekonomiaren bultzatzaile izan zen, lur osoa lantzeko goldeez ornituz, ale ekoizpen errekorra lortuz. Errege boteretsuek jarraitu zuten, nortzuk, oinarria, Asiria, bere garaiko herrialderik boteretsuena bihurtzeko erabili zuten.
# Ashurst Wood

Ashurst Wood, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Sussex konderrian.
2011n 1.833 biztanle zituen.
* Datuak: Q2683248
* Multimedia: Ashurst Wood / Q2683248
# Ashvale (Blaenau Gwent)

Ashvale, galesez: Dyffryn Onnen, Galesko udalerri bat da, Blaenau Gwent konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4806148
* Multimedia: Ashvale, Blaenau Gwent / Q4806148
# Ashur-uballit I.a

Ashur-uballit I.a edo Assur-uballit I.a K.a. 1365-K.a. 1330 bitartean Asiriar Inperioko erregea izan zen. Haren erregealdiak, Asiriaren suspertzearen hasiera adierazten du, inperio bat (mesoasiriar inperioa) ezarri baitzuen, lau mendez iluntasunean egon ondoren.
Ashur-uballit I.aren gobernupean, Asiriak gainetik kendu zuen, behin betirako, Mitanniren agintea. Shubiluliuma I.a errege hititak Mitanni eraso ondoren, azken erresuma hau gainbehera joan zen eta, honela, botere harremanetan aldaketa bat egon zen inguruan, Asiria tokiko potentzia bihurtuz. Ashur-uballit I.ak hala ulertu zuen eta «Errege Handi» titulua onartu zuen, haren aurretik egon ziren erregeek sekula erabili ez zuten titulua. Gainontzeko potentzietako erregeek ez zuten parekotzat onartu, Asiriaren indar militarra gailendu zen arte.
Egiptoko Akenaton faraoiarekin merkataritza eta diplomazia harremanak izan zituen. Bestalde, haren alaba Muballitat-Sherva Burna-Buriash II.a Babiloniako erregearekin ezkondu zen, eta honengandik seme bat izan zuen, Kharakardash, Babiloniako tronua heredatu zuena. Baina tronura igo eta gutxira, Kharakardash erail zuten. Erantzun bezala, Ashur-uballit I.ak Babilonia eraso eta tronuan bere birbiloba Kurigalzu II.a jarri zuen, artean umea zena. Horrela, Babilonia kontrolpean atxikitzea lortu zuen.
Mendebaldean, Asiriak, Mitannik Khabur ibaiaren arroan utzitako botere hustasuna betetzeagatik borrokatu zuen, Ninive bezalako hiriak hartuz.

## Erreferentziak

* 1 2 Global.britannica.com
* ↑ Federico LARA PEINADO: Assur-Uballit I, Rey de Asiria (1363-1328 a.C.) Mcnbiografias.com
* Datuak: Q299468
# Ashur Dan I.a

Ashur Dan I.a, Asiriako errege bat izan zen, inperio ertainaren garaikoa, 45 urteko erregealdia izan zuena, K.a. 1179tik K.a. 1134 arte.
Bere aita Ninurta-apil-Ekurren oinordekoa izan zen, hnela, Tukulti-Ninurta I.aren heriotzaren ondoren galdutako egonkortasun dinastikoa berreskuratuz. Dirudienez, errege honek, jada, Babiloniaren kontrola galdu zuen Asiria batean gobernatzen zuen, baina ez da ezagutzen, garai honetan, asiriar inperioak ze muga zehatz zituen.
Babiloniaren aurkako espedizio bat bidali zuela ezagutzen da, Zab txikia zeharkatu eta zenbait hiri hartuz, Zaban eta Irria kasu, Sallu mugako lurraldeaz gain, bi herrialdeen arteko etengabeko gatazken arrazoia.
Ashur Dan hil ondoren, Babiloniako erregeek, Asiriako barne arazoetan parte hartu zuten, Ninurta-Tukulti-Ashur oinordekoa, honen anaia Muttakil-Nuskuren aurka babestuz.
# Arronches

Arronches Portugalgo Portalegreko barrutian dagoen udalerria da. 2006ko erroldaren arabera, herriak 3.251 biztanle ditu.

## Kanpo estekak

* (Portugesez) Arronchesko udalaren webgunea.
* Datuak: Q700311
* Multimedia: Arronches / Q700311
# Arrola (Bizkaia)

Arrola (532 metro) Gaztiburu mendilerroko tontor bat da, Nabarnizko udalerrian (Busturialdea). Arrola mendiaren gailurrean Maruelezako kastroa dago eta bertan egin diren indusketak ikustea posible da.

## Abiapuntuak

* Nabarnizetik ordu 1 eta 15 minutu.

## Ikus, gainera

* Bizkaiko mendien zerrenda.

## Kanpo estekak

* Arrolako Kastroa "Bizkaiko Foru Aldundia" webgunean
* Datuak: Q12254156