OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Euritmia

Euritmia edertasuna bilatzeko gorputza mugitzea modu harmoniatsuari deitzen zaio. Mugimendu horiek gogo aldartearen adierazpenak izan daitezke eta, ondorioz, espresiobide bat izan daiteke. Literalki elementuen harmonia esan nahi du hitz honek, lan plastikoaren edo musikalaren proportzioen harmonia.

## Euritmia arkitekturan

Arkitekturan kontzeptu antropomorfikoa dago, hau da, eraikuntzek giza gorputzaren proportzioak islatu behar dituztela. Marco Vitruvio Polionek, arte klasikoaren teorikoa, monumentu batean zera eskatzen zuen: ordena, antolaera, euritmia, simetria, itxura eta antolaketa.

## Euritmia antroposofian

Honekin lotuta Rudolf Steiner filosofo austriarrak, Marie von Sivers emaztearen laguntzarekin, hitza bere interesaren arabera moldatu zuen. Euritmiaren kontzeptua haren pentsamenduaren barruan kokatu zuen, antroposofia barruan, arte bat bezala definituz. Steinerren arabera, euritmiak, mugimenduaren bitartez, gorputzaren mugimenduaren bidez, giza gorputzaren barruan hitzaren eta musikaren bidez azaltzen dena erakusten du baina espazioan begien bistakoa bihurturik. Planteamendu horretan euritmia ez da koreografia hutsa, gizakiaren ariman aurki daitekeen errealitatearen azalpena baizik. Horrela euritmia terapeutikoki erabil daiteke eta, ondorioz, eszenatokietan batera medikuntzan eta eskolan erabili izan da, arlo horietan terapia artistiko moduan. Esaterako Waldorf hezkuntzan haurrek euritmia egiten dute.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.eurythmy.org.uk/

## Bibliografia

* Steiner, Rudolf, An Introduction to Eurythmy: Talks Given Before Sixteen Eurythmy Performances , ISBN 0-88010-042-7

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Discover Eurythmy.
* (Ingelesez) Rudolf Steinerren artxiboak.
* Datuak: Q241534
* Multimedia: Eurythmy (anthroposophy) / Q241534
# EuroTrip

EuroTrip (euskaraz EuroBidaia), 2004ko Jeff Schaffer estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. Scott Mechlowicz, Jacob Pitts, Michelle Trachtenberg, Travis Wester eta Jessica Boehrs aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEB, Ohio, Hudson hiria. Scotty Thomas eta Cooper Harris (Scott Mechlowicz eta Jacob Pitts) institutuko ikasleak, Scottyk internet bidez ezagutu duen "Mieke" deritzon alemaniar neskalagun berria topatzeko AEBetatik Europara bidaiatuko dute, tartean Londresetik igaroz. Gainera, Parisen Jenny eta Jamie (Michelle Trachtenberg eta Travis Wester) institutu berdineko ikasgela kideekin topo egin eta laukoteak Europako hainbat herrialde eta hirietan barna Berlinera eramango dituen bidai ero bati ekingo diote.

## Aktoreak

* Scott Mechlowicz: Scott "Scotty" Thomas
* Jacob Pitts: Cooper Harris
* Michelle Trachtenberg: Jenny
* Travis Wester: Jamie
* Jessica Boehrs: Mieke
* Kristin Kreuk: Fiona, Scottyren neskalagun ohia
* Fred Armisen: Italiar nazkagarria
* J. P. Manoux: Giza robota
* Lucy Lawless: Madame Vandersexxx, sex klubeko dominatrixa
* Jana Pallaske: Anna (kamaren dendako neska)
* Diedrich Bader: Jamieren lapurra
* Vinnie Jones: Mad Maynar, Manchester Unitedeko hooligan taldearen burua
* Patrick Malahide: Arthur Frommer
* Diedrich Bader: Mugger
* Nial Iskhakov: Bert Thomas, Scottyren anai gazteagoa
* Matt Damon: Donny, Fionaren mutilagun berria

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q642559
# Evans (Georgia)

Evans Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Columbia konderrian dago, Georgia (AEB) estatuan. 34.536 biztanle ditu, 68,790656 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Columbia konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2437337
* Multimedia: Evans, Georgia / Q2437337
# Evans glaziarra

Evans glaziarra goitira leuneko glaziar bat da. 28 kilometroko luzera eta 7 kilometroko zabalera du, eta ekialderantz doa, ordoki malkartsuan zehar Hektoria glaziarrarekin Shiver Point eta Whiteside Hillen artean bat eginez, Graham Lurraldearen ekialdeko kostaldean.
Sir Hurbert Wilkinsek aurkitu zuen aire bidaia batean 1928ko abenduak 20an, eta Evans lakua deitu zuen Detroiteko E. S. Evansen omenez. British Antarctic Surveyk eginiko beste behaketa batean 1955ean laku bat ez dela adierazi zuen, baina Hektoria glaziarraren mugako harkaitz txikiez eta orain deskribatutako ezaugarriez osatutakoa dela.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5415913
# Evans konderria (Georgia)

Evans konderria (ingelesez: Evans County) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Claxton da. 2010eko zentsuaren arabera 11.000 biztanle zituen, Evans kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Evans konderriak 483,99 kilometro koadro ditu. Horietatik 10,4 ura dira. Beste 473,59 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,04 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 11.000 pertsonetatik 7.669 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1.441 dira. 3.165 beltzak edo afroamerikarrak. 9 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 60 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 5 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 92 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q493044
* Multimedia: Evans County, Georgia / Q493044
# Evans udalerria, Marshall konderria

Evans udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Marshall konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.172 biztanle zituen, 37.12 milia karratu (96.1 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Evans udalerrian 596 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 24.941 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5415972
# Evansita

Evansita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Evansita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Al3(PO4)(OH)6 * 6H2O}}$. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Evansite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q415880
* Multimedia: Evansite / Q415880
# Evanston (Wyoming)

Evanston Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Uinta konderrian dago, Wyoming estatuan. 11.747 biztanle ditu, 26,756972 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Uinta konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q871241
* Multimedia: Evanston, Wyoming / Q871241
# Evans City (Pennsylvania)

Evans City Pennsylvaniako borough bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 1.833 biztanle zituen, 2,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Butler konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1134130
* Multimedia: Evans City, Pennsylvania / Q1134130
# Evans Mills (New York)

Evans Mills New York estatuko herri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 621 biztanle zituen, 2,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3458095
# Evansdale (Iowa)

Evansdale Iowako hiri bat da. Black Hawk konderrian kokatua dago. 2010ean 4.751 biztanle zituen, 10,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Black Hawk konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1933379
* Multimedia: Evansdale, Iowa / Q1933379
# Evanston (Illinois)

Evanston Illinoiseko hiri bat da. Cook konderrian kokatua dago. 2010ean 74.486 biztanle zituen, 20,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cook konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q462799
* Multimedia: Evanston, Illinois / Q462799
# Errolda

Errolda udalerri batean bizi diren herritarren zerrenda edo erregistro bat da, horretan izena eman ondoren toki edo eremu horretan botoa eman, eskolaratu, osasun-zerbitzuak jaso eta beste hainbat eskubide dutenak zehaztu eta ziurtatzeko erabiltzen dena. Zentsua zerrenda osatu baino zenbaketa egitea helburu duen eragiketa estatistika bat den bitartean, erroldak izaera administratiboa duen zerrenda da eta norbera zerrendan badagoen da garrantzitsuena.

## Ikus, gainera

* Zentsu
* Erregistro zibil

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15194024
# Erroldak esleitutako leku

Erroldak esleitutako lekua (ingelesez Census-designated place edo CDP) Ameriketako Estatu Batuetako Errolda Bulegoak zehaztutako biztanle-gune mota bat da. Esleitutako leku hori estatistika helburuetarako erabiltzen da bakarrik.

## Erreferentziak

* U.S. Census Bureau, Geography Division, "Cartographic Boundary Files", Census-designated place. Cartographic Operations Branch, July 18, 2001.
* U.S. Census Bureau, "Census 2000 Statistical Areas Boundary Criteria", Census Designated Places (CDPs) - Census 2000 Criteria.
* U.S. Census Bureau, Geographic Areas Reference Manual, United States Department of Commerce.

## Ikus, gainera

* Gehitu gabeko eremu

## Kanpo estekak

* Datuak: Q498162
* Multimedia: Census-designated places in the United States / Q498162
# Errolan Harria

Errolan Harria Nafarroako monolito bat da, Aralar mendilerroko Atako haranean dagoena. 1894an aurkitu zuen Juan Iturralde Suitek. Euskal Herrian identifikatutako lehen monolitoetako bat da. Kondairaren arabera Errolanek Aralarko San Migelen santutegia dagoen tokitik Madotz herria suntsitzeko asmoz bota zuen, baina arroparekin trabatuta erdi bidean geratu zen, eta albo batean dituen ildoak Errolanen eskuko hatzen arrastoak dira.

## Deskribapena

Monolitoak 1,15 metroko altuera du eta zutik dago. Prisma triangeluar itxura du. Lehen aldeak 0,45-0,50 metroko zabalera du, bigarrenak 0,60-0,80 metro artekoa eta hirugarrenak 0,52 metro ingurukoa. Orientazioa 130 gradukoa da. Inguruko kareharria da.
Monolitoak zazpi marka ditu albo batean. Horietako sei paraleloak dira. Ezkerretik eskuinera jaisten dira eta beren artean 0,02 eta 0,07 metro artean dituzte. Luzeenak 0,30 metroko luzera du eta laburrenak 0,08 metrokoa.
* Lehen aldea, markekin
* Marken xehetasuna
* Bigarren aldea
* Hirugarren aldea

## Kondaira

Euskal elezaharrak dioenez, Errolanek, Orreagako gudura joan aurretik, Aralarko San Migelen santutegia dagoen tokitik Madotz izeneko herria suntsitu nahi izan zuen. Horretarako, harri handi bat hartu eta jaurti egin zuen, baina ukabila arroparekin trabatu izanak bulkada gutxitu zuenez, harria erdibidean geratu zen, Atako Haranean. Kondairaren arabera Errolan Harriak albo batean dituen ildoak Errolanen eskuko hatzen arrastoak dira. Antzeko kondaira errepikatzen da Urrotz herrian dagoen iruinharri etzandaren inguruan non Eloko Iga mendiko gailurrera igo zen Errolan eta handik harritzar handia botatzeko ahaleginean zebilela, indarra egitean behi-gorotz batekin estropezu egin, irrist egin eta handik bortz kilometrotara dagoen Urrotz herriraino amildu ziren, gizona eta harria, non han dagoen oraindik, bi metro luze eta bat zabal. Kondaira bera Erratzun ere ezaguna da..

## Historia

1894an aurkitu zuen Juan Iturralde Suitek, eta 1895eko azaroaren 16an induskatu zuen. Euskal Herrian identifikatutako lehen monolitoetako bat da.
XX. mende amaieran zuhaitz batek bota zuen eta berriz ere zutik jarri zuten.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 (Gaztelaniaz) «Nafarroako Karta Arkeologikoa» Hilharriak taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Peña Santiago, Luis Pedro. (1984). Aralar. Montaña Vasca. Travesias y cumbres a través de una geografía humanizada. Donostia: Elkar, 265-272 or..
* 1 2 (Gaztelaniaz) Iturralde Suit, Joan. (1911). La Prehistoria en Navarra. Reales Academias de San Fernando y de la Historia, 45-53,64-65 or..
* 1 2 (Gaztelaniaz) Peñalver Iribarren, Xabier. (1983). «Estudio de los menhires de Euskal Herria» Munibe (Donostia: Aranzadi Zientzia Elkartea) 35: 376-378..
* ↑ Barandiarán, José Miguel.- Euskal Herriko mitoak = Mitos del pueblo vasco [Donostia-San Sebastián] : Caja de Guipúzcoa, 1988. orr.314. ISBN 84-505-8141-9

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257158
* Multimedia: Errolan harria / Q12257158
# Errolda-sufragio

Errolda sufragioa edo errolda-sufragioa botoa emateko zenbait baldintza betetzen duten hiritarrei soilik onartzen dien hauteskunde sistema da. Adibidez, errenta jakin bat izatea botoa eman ahal izateko, edo emakumeek bozkatzeko eskubiderik ez izatea.
1910eko hamarkadan Hego Amerikan, irakurtzen eta idazten jakitea izan zen herrialde askotan botoa emateko zegoen baldintza.
Sufragio mugatuak, botoa emateko eskubidea eta aukeratua izateko eskubidea mugatzen ditu. Mugak maila ezberdinekoak dira eta aberastasunaren edo jabetzaren arabera ezartzen dira. Erroldaren araberako sufragioa lehenengo erregimen parlamentario eta liberalen ezaugarria da. Demokrazia politikorik eza erakusten zuen absolutismoaren aurrean lorpen burges bat izan zen, mugatua baldin bazen ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1401084
# Erroma-Fiumicino aireportua

Erroma-Fiumicino aireportua edota Leonardo da Vinci aireportua Italiako Fiumicino udalerrian dagoe aireportua da, herrialde horretako garrantzitsuena. Erroma hiriburuaren erdigunetik 35 kilometrotara dago.

## Argazkiak

* Aireportuko tren geltokia

## Erreferentziak

* ↑ (Italieraz) Associazione Italiana Gestori Aeroporti. (Noiz kontsultatua: 2013-05-27).
* ↑ http://www.assaeroporti.it/

## Kanpo estekak

* Erroma-Fiumicimo aireportuaren webgunea (Italieraz)
* Datuak: Q19101
* Multimedia: Fiumicino Airport / Q19101
# Errolanen estatua (Bremen)

Bremengo udaletxea eta Errolanen estatua$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Errolanen estatua ||
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | iii, iv, vi |
| Erreferentzia | 1087 |
| Kokalekua | Alemania |
| Eskualdea$^2$ | Europa eta Ipar Amerika |
| Izen ematea | 2004 (XXVIII. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Errolanen estatua (alemanez Bremer Roland) Bremenen dagoen estatua famatua da, 2004ean UNESCOk Udaletxearekin batera Gizateriaren Ondare izendatu zuena.

## Sinbolismoa

Germaniako Erromatar Inperio Santukoak izan ziren hainbat hiritan ageri dira Errolanen estatuak, izan ere hiriaren askatasuna sinbolizatzen baitzuten, baina Bremengoa bere 10'21 metrotako garaierarekin guztietan handiena da. Estatuak berak 5'47 metro ditu baina monumento osoak altuera bikoizten du.

## Historia

1404ean ezarri zen estatua Bremengo Merkatu plazan (Marktplatz). Aurrez egurrezko estatua bat izan zen, baina artzapezpikuaren soldaduek erre egin zuten eta bremendarrek berria harrizkoa egitea erabaki zuten. XIX mendearen hasieran Napoleonek hartu eta Louvre museora eraman nahi izan zuen, baina azkenean ez zuen egin, Bremengo hiritarrek bere balio artistikoa hutsaren hurrengoa zela esan baitzioten. Horrela bertan geldi zedin lortu zuten.
# Embühren

Embühren Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Rendsburg-Eckernförde (barrutia)|Rendsburg-Eckernförde]] barrutian. 2014an 229 biztanle zituen 7,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q632136
* Multimedia: Embühren / Q632136
# Emden (Illinois)

Emden Illinoiseko herri bat da. Logan konderrian kokatua dago. 2010ean 485 biztanle zituen, 0,61 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Logan konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1335282
* Multimedia: Emden, Illinois / Q1335282
# Eme (argipena)

Eme zenbait gauza izan daiteke:
* M: Latindar alfabetoko hamairugarren letra.
* Eme: Sexuaren bidez ugaltzen diren izaki bizidunen sexuetako bat.
* eMe: Usurbilgo musika taldea.
* Eme: Eskozian osaba.
* Eme tenplua: Indiako tenplua.
Ikus, halaber:
* Emea (argipena).
* M (argipena)
# Emdadul Haque Milon

Emdadul Haque Milon (1993ko otsailaren 25a) arkularia da. Bangladesh ordezkatu zuen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Mohammed Milon
* ↑ Md. Emdadul HAQUE MILON

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1705873
# Emden (1925)

Emden Alemaniako Itsas Armadarentzat (Reichsmarine) 1920ko hamarkadaren hasieran eraikitako gurutzaontzi arina izan zen. Bere klaseko ontzi bakarra izan zen, eta Lehen Mundu Gerra amaitu ondoren Alemanian eraikitako lehen gerraontzia izan zen. Wilhelmshaveneko Reichsmarinewerften eraiki zuten; haren gila 1921eko abenduan ezarri zuten eta bere krosko osoa 1925eko urtarrilean itsasoratu zuten. Versaillesko Ituneko murrizketei eta aliatuen armagabetze batzordeak emandako murrizketak errespetatuz eraiki zen. Desplazamendua 6.000 tona luze (6.100 tona) zen, baina, garai hartan eraikitako gerraontzi alemaniar guztiek bezala, Emdenek tamaina-mugak gainditu zituen. Lehen Mundu Gerran abandonatutako 15 zentimetroko kalibreko kanoiekin armatuta zegoen, arma bakarreko dorretxoetan muntatuta, potentzia aliatuek ezarritakoaren arabera. 29 korapiloko abiadura maximoa zuen.
Emdenek denbora gehiena entrenamendurako itsasontzi gisa eman zuen. Gerrarteko garaian hainbat bidaia egin zituen munduan zehar kadeteak trebatzeko, askotan Ekialdeko Asia, Amerika edo Ozeano Indikoa bisitatuz. 1937 eta 1938 artean Espainiako Gerra Zibileko ez-interbentzio patruiletan aritu zen. Bigarren Mundu Gerraren hasieran minak ezarri zituen Alemaniako kostalde inguruan, eta bere aurka jo zuen britainiar bonbaketari batek kaltetu zuen. Norvegiako inbasioan hartu zuen parte, 1940ko apirilean, Oslo konkistatzeko taldearen parte.
Gero, ontzia Itsaso Baltikoan jarraitu zuen, 1941eko irailera arte, Flota Baltikoa esleitu ziotenean, eta Sobietar Batasuna inbaditu bitartean alemaniar operazioei laguntzeaz arduratu baitzen. Entrenamendurako funtzioa 1942an hartu zuen berriro, eta 1944ko amaiera arte iraun zuen, Skagerretako minak ezartzeko lanetan parte hartu zuenean. 1944ko abenduan istripu batean kaltetua, Königsbergera joan zen konponketetara. 1945eko urtarrilean, Ekialdeko Prusiako ebakuazioan parte hartu zuen sobietar armadatik ihes egiteko. Kielen konponketak egiten ari zirela, Emden behin eta berriz hondatu zuten bonbaketari britainiarrek, eta gero portutik kanpo eraman zuten, hondoratzea ekiditeko. Gerraren azken egunetan alemaniarrek hondoratu zuten, etsaiaren esku eror ez zedin. 1950ean desegin zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q682421
* Multimedia: Emden (ship, 1925) / Q682421
# Emden (kraterra)

Emden kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ02 lau-angelukoan dago, Ilargiaren alde ezkutuaren ipar-hemisferioan. 115 kilometroko diametroa du. Izena Robert Emdenren omenez darama.

## Krater sateliteak

Krater sateliteak krater nagusitik hurbil dauden krater txikiak dira, eta krater horren izen bera hartzen dute letra larri osagarri batekin (baita horien eraketa krater nagusiaren eraketatik independentea bada ere). Konbentzioz, egitura horiek ilargi-mapetan identifikatzen dira, eta dagokien letra krater nagusitik hurbilen dagoen ertzaren erdian kokatzen da.

## Erreferentziak

* (Ingelesez) (WGPSN), IAU Working Group for Planetary System Nomenclature. (2013ko otsailaren 13a). Gazetteer of Planetary Nomenclature. 1:1 Million-Scale Maps of the Moon. Nazioarteko Astronomia Elkartea / USGS.
* (Ingelesez) Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* (Ingelesez) Blue, Jennifer. (25 de julio de 2007). Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS.
* (Ingelesez) Bussey, B.; Spudis, P.. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2.
* (Ingelesez) Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C.. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers ISBN 0-936389-27-3..
* (Ingelesez) McDowell, Jonathan. (15 de julio de 2007). Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report.
* (Ingelesez) Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B.. (1971). Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU. , 136 or..
* (Ingelesez) Moore, Patrick. (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co ISBN 0-304-35469-4.
* (Ingelesez) Price, Fred W.. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press ISBN 0521335000..
* (Ingelesez) Rükl, Antonín. (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books ISBN 0-913135-17-8.
* (Ingelesez) Webb, Rev. T. W.. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6ª edición revisada. Dover ISBN 0-486-20917-2.
* (Ingelesez) Whitaker, Ewen A.. (2003). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press 978-0-521-54414-6.
* (Ingelesez) Wlasuk, Peter T.. (2000). Observing the Moon. Springer ISBN 1-85233-193-3.
* (Ingelesez) Lunar Impact Crater Database. Lunar and Planetary Institute (USRA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1133433
* Multimedia: Emden (lunar crater) / Q1133433
# Emden

Emden Alemaniako Saxonia Beherea estatu federaleko hiri askea da. Estatuko ipar-mendebaldeko ertzean dago eta Ems ibaiaren beste aldeko lurrak Herbehereei dagozkie. Berez, Ekialdeko Frisiako hiri handiena da.

## Historia

Ez da ezagutzen hiriaren fundazio data, baina jakina da gutxienez VIII. mendetik aurrera badela. Hiri eskubideak 1495ean eman zizkion Maximiliano II.a enperadoreak. XVII. mendean, berriz, herbeheretatik immigrante protestante ugari iritsi zitzaizkion eta hiria aberastu egin zen. 1744an Prusiak hartu zuen.
Industrializazioa 1870 inguruan iritsi zen, papergintza eta ontzigintzaren eskutik, baina bultzada handiena Dortmund–Ems ubidearen eraikuntzak eman zion XIX. mendearen bukaeran, Ruhr eremuaren itsasportu bihurtu baitzen Emden.
Bigarren Mundu Gerran bonbaketa latzak jasan zituen, larriena 1944ko irailaren 6an, alde zaharreko eraikinen %80 suntsitua gelditu zen. Aipatzekoa da hegazkin britainiarrek zibilen kontra jaurti zituztela bonbak, ontzitegiak kaltetu gabe utziz.

## Ekonomia

Gaur egun Emdenen ekonomiaren oinarria Volkswagen AG automobil lantegia da. Bertan Volkswagen Passat modeloa egiten dute. Bigarren jarduera nagusia ontzigintza da, Nordseewerke enpresaren eskutik.

## Hiri senidetuak

Emden honako hiriekin dago senidetua:
* Hillingdon (Erresuma Batua)
* Arkhangelsk (Errusia)
* Prenzlau (Alemania)

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q4174
* Multimedia: Emden (Lower Saxony) / Q4174
# Eme 15

EME15 2012ko Nickelodeon Latinoamericako Miss XV telesaileko sei aktore nagusiek osatutako Mexikoko pop talde latino bat izan zen. Taldea Mexiko Hirian telesailerako sortu zuten Televisak eta Pedro Damián ekoizleak 2011ko abuztuan. Carlos Larak eta Lynda Thomas pop-rock abeslari ohiek ekoitzi eta idatzi dute taldearen diskorako musika. Eme 15ek Miss XV telesailean jasotako abestiak interpretatu zituen.
2013ko abenduaren 18an, zaleei ofizialki jakinarazi zieten taldearen Twitter-eko kontu ofizialaren bidez taldea hautsiko zela 2014ko urtarrilaren 5ean Acapulcoko (Mexiko) Acapulco Imperial Mega Azokan egin zuten azken kontzertuaren ostean.

## Erreferentziak

* ↑ Copia archivada. .

## Kanpo estekak

* Sitio web oficial de la banda
* Datuak: Q5370298
* Multimedia: Eme 15 / Q5370298
# Euskal elaberrien kondaira - 3

Euskal elaberrien kondaira - 3 Gotzon Garate idazle gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da, 1991an argitaratua "Mensajero" etxearen bidez.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257586