OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jurvielle

Jurvielle (okziteniearaz, Jurvièla eta frantsesez eta ofizialki: Jurvielle) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 21 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Jurvielle udalerrian erroldatutako biztanleak 20 ziren.4 zeuden familia guztiak seme-alabak dituen guraso-bakarreko familia bat zen.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 27 etxebizitza zeuden, 6 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 22 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 6 Etxebizitza nagusi guztiak euren jabeen bizileku ziren;1ek lau gela zituen eta 5 etxek bost zituzten. 3 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 3 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Jurvielle udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 4 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 4 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 4 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia
### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Jurvielle udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1428949
* Multimedia: Jurvielle / Q1428949
# Jurupa Valley (Kalifornia)

Jurupa Valley Kaliforniako hiri bat da. Riverside konderrian kokatua dago. 2010ean 95.004[10] biztanle zituen, 113[10] kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Riverside konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3736036
# Juruá

Juruá Brasilgo udalerri bat da, Amazonaseko estatuan kokatua. 10.742 biztanle ditu 19.442,548 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Amazonaseko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1008285
* Multimedia: Juruá / Q1008285
# Johann Heinrich Wilhelm Tischbein

Johann Heinrich Wilhelm Tischbein, Goethe-Tischbein gisa ezaguna, hau da, Tischbein Goethekoa (Haina, 1751ko otsailaren 15 – Eutin, 1829ko otsailaren 26) margolari eta grabatzaile alemana izan zen.

## Biografia

Tischbein margolarien familiako kidea zen. Fue alumno de sus tíos, primero de Johann Heinrich bere osabaren ikaslea izan zen, Kasselen. Hamburgon , bestetik, Johann Jakobekin ikasi zuen. Suitzan ere margolaritza ikasi zuen eta herrialde horretan Sturm und Drang mugimendua ezagutu zuen. 1777an Berlinera joan zen, erretratugile gisa lan egiteko asmoz.
Alemaniatik Tischbein Erromara joan zen eta han urte batzuk igaro zituen. Munichen eta Nurembergen egon zen ere bai, Albert Dureren lanak ikertzeko. Erromako egonaldian, 1779tik 1781ra, rokoko baztertu zuen neoklasizismoa aldarrikatzeko. 1781an, Zurichen, Goethe ezagutu zuen. Urte horietakoak dira Weimarreko Goethe Nationalmuseumen erakusten diren lanak.
Goethe-Tischbein izengoitia idazleari egin zion margolan ospetsuari zor dio. Johann Wolfgang von Goetherekin 1787an, Napolin egon zen. Goethe bidaia hori liburu batean jaso zuen: Italienische Reise.
1800 Alemaniara itzuli zen, lehenengo Hamburgora. 1808tik aurrera Tischbein Oldenburgen Eutingo gortearen ganbara-margolaria izan zen.

## Iruditegia

* Odiseo eta Penelope.
* Brutus.
* Goethe erromatar landan, 1787koa, bere lan ezagunena.
* Diogenes lanpararekin gizon bat bilatzen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.britannica.com/biography/Johann-Heinrich-Wilhelm-Tischbein

## Kanpo estekak

* Datuak: Q213973
* Multimedia: Johann Heinrich Wilhelm Tischbein / Q213973
# Johann Hermann Schein

Johann Hermann Schein (Grünhain, Saxonia, gaur egun Alemania, 1586ko urtarrilaren 20a - Leipzig, Saxonia, 1630eko azaroaren 19a) alemaniar musikagilea izan zen.

## Biografia

1615ean, Weimarko gorteko kapera-maisu izendatu zuten. 1616tik aurrera, Leipzigeko Santo Tomas elizako musika-zuzendaria izan zen, Johann Sebastian Bachen aurretik. Lan ugari idatzi zuen: madrigalak, musika-tresnetarako lanak eta korurako lanak, besteak beste, alemaniar musikaren aurrerabidean garrantzi handia izan zutenak. Italiar moldeak erabili zituelako da ezagun batez ere Schein.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Johann Joachim Winckelmann

Johann Joachim Winckelmann (Stendal, Prusiako Erresuma, 1717ko abenduaren 9a - Trieste, Italia, 1768ko ekainaren 8a) alemaniar arkeologoa eta historialaria izan zen.

## Bizitza

Teologiako eta medikuntzako ikasketak egin ondoren Heinrich von Bünau kondearen bibliotekari egin zen eta garai hartan hasi zen antzinateko arteari buruzko ikerketak egiten. Grezia eta Erromako kulturaz arduratuta, Italiara abiatu zen 1755. urtean eta urte berean Gedanken über die Nachahmung der griechischen Werke in der Malerei und Bildhauerkunst (Arte grekoaren imitazioaren inguruko gogoetak pintura eta eskulturan) saiakera idatzi zuen, Greziako artea goresten zuen lana.
Archinto kardinalaren zerbitzuan jarri zen Erroman eta Vatikanoko bibliotekari izendatu zuten. Arte klasikoari buruzko bilduma oparoenetako baten jabe zen Albani kardinalaren idazkari eta antzinateko tresneriaren ikuskatzaile nagusi izan zen. Italiako arkeologia gune garrantzitsuenetan izan zen (Napoli, Ponpeia, Herkulano) eta sarrera izan zuen, halaber, Erromako arte altxor garrantzitsuenak aztertzeko. Datu eta berri ugari jaso ahal izan zituen, eta beste obra batzuen artean Geschichte der Kunst des Altertums (1764, Antzinateko artearen historia) bilduman argitaratu zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q57280
* Multimedia: Johann Joachim Winckelmann / Q57280
# Johann Julius Walbaum

Johann Julius Walbaum (1724ko ekainaren 30a, Wolfenbüttel – 1799ko abuztuaren 21a , Lübeck, Germaniako Erromatar Inperio Santua), alemaniar mediku, naturalista, zoologo eta taxonomista bat izan zen.
Munduko txoko ezberdinetako espezie ugari deskribitu eta sailkatzen lehena izan zen, esate baterakom barrakuda (Sphyraena barracuda), Siberiako Kamtxatka ibaiko Keta izokina (Oncorhynchus keta) edo Brasilgo São Francisco ibaiko urimatá-pacú (Prochilodus marggravii) arraina ere.
Gainera, medikuntza kirurgikoan infekzioen aurka eskularruak prebentzio neurri gisa beharrezkoak zirela jabetzen lehena izan zen (oraindik kautxua aurkitu ez zenez, ardi itsua erabiltzen zen).
Lübeck hirian bitxikerien kabinete bat osatu eta arrain eta dordokei buruzko argitalpenak argitaratzeagatik ezaguna egin zen.

## Zenbait idazlan

* Disputatio … de venæ sectione, 1749
* Index pharmacopolii completi cum calendario pharmaceutico, Gleditsch, Leipzig 1767-69
* Beschreibung von vier bunten Taubentauchern und der Eidergans, Lübeck 1778
* Chelonographia oder Beschreibung einiger Schildkröten nach natürlichen Urbildern, Gleditsch, Leipzig und Lübeck 1782

## Literatura

* Nicolaus Heinrich Brehmer: Dem Andenken eines geschätzten Arztes D. Johann Julius Walbaum gewidmet. Lübeck 1799
* H. P. Müller: Der Ichthyologe und Schildkrötenforscher Johann Julius Walbaum. In: Die Heimat 50:195-197, Neumünster 1973

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68096
* Multimedia: Johann Julius Walbaum / Q68096
* Espezieak: Johann Julius Walbaum
# Johann Ludwig Burckhardt

Johann Ludwig Burckhardt (Lausana, Suitza, 1784ko azaroaren 24a - Kairo, Egipto, 1817ko urriaren 15a), esploratzaile bat izan zen, islamiar erlijio eta hizkuntzaren ezagutzaile sakona, merkatari arabiartzat pasatuz, Arabia eta Nubiatik bidaiatu zuena.
Nabateoen antzinako hiriburu zen Petrako hondakinak bisitatu zituen lehen europarra izan zen, 1812an, Meka eta Medina ezagutu zituen lehen europarretako bat ere izan zelarik. Gainera, Nubian, Ramses II.a eta Nefertariren tenpluak bisitatu zituen, Abu Simbelen.
Islamiar erlijiora bihurtu zen, Ibrahim ibn Abdullah izena hartuz.

## Argitaratutako liburuak

Londresen, "Nubiarako bidaia", "Siriarako bidaia" eta "Arabiarako bidaia" argitaratu zituen:
* (Ingelesez)Travels in Nubia (1819)
* (Ingelesez)Travels in Syria and the Holy Land (1822)
* (Ingelesez)Travels in Arabia (1829)
* Arabic Proverbs, or the Manners and Customs of the Modern Egyptians (1830)
* Notes on the Bedouins and Wahabys (1831)
* Datuak: Q39691
* Multimedia: Johann Ludwig Burckhardt / Q39691
# Johann Jakob Balmer

Johann Jakob Balmer (Lausana,1825eko maiatzaren 1 – Basilea, 1898ko martxoaren 12a) fisikari suitzarra izan zen. Gas goriek jaurtitzen dituzten argi-espektroak ikertu zituen, eta 1885ean bere izena daraman formula aurkitu zuen. Balmerren seriea kimikan hidrogeno-atomoaren espektro-seriea da, elektroia goi mailako edozein energia-mailatatik behereneko bigarren mailara jaistean sortzen dena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q122986
* Multimedia: Johann Jakob Balmer / Q122986
# Johann Jakob Froberger

Johann Jakob Froberger (Stuttgart, Württemberg, Germaniako Erromatar Inperio Santua, 1616ko maiatzaren 19an bataiatua – Héricourt, Franche-Comté, Germaniako Erromatar Inperio Santua, 1667ko maiatzaren 7a) alemaniar musikaria izan zen.

## Biografia

Stuttgarten hasi zen musika ikasten aitarekin, koru-zuzendari baitzen hiriko gortean. Europako hiriburu askotan izan zen. Erroman (1637-1641) Frescobaldiren ikasle izan zen, eta Vienako gortean (1645) organo-jotzaile.
Bizi zela ez zen bere obrarik argitara eman, baina eragin nabarmena izan zuen bere mendeko musikan, eta ondoren, Bachenean eta Händelenean, adibidez. Italiako, Frantziako eta Alemaniako estiloak bateratuz, organorako eta klabezinerako pieza jakingarriak utzi zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Johann Joachim Quantz

Johann Joachim Quantz (Oberscheden, 1697 – Potsdam, 1773) alemaniar musikagilea eta flautista izan zen.

## Biografia

Musikaren historiako flautista eta teoriagile aipagarriena da. Dresden egin zituen Musika ikasketak, eta geroago Vienan (1717). 1723-1737. urteetan Europa osoan zehar ibili zen. Alemaniara itzulitakoan, Prusiako printzearen, geroago Frederiko II.a Handia izan zenaren, flauta-irakasle izendatu zuten, eta haren zerbitzura egon zen hogeita hamar urtez.

## Lanak

Flautarako lanak idatzi zituen batik bat: 300 kontzertu eta sonatak. Bestalde, garrantzi handiko flauta-ikasbide baten egilea izan zen: Versuch einer Anweisung die Flöte traversiere zu spielen (1752, Zeharkako flauta jotzeko ikasbide bati buruzko saiaera).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Quantzen partiturak.
* (Ingelesez):Quantz Elkartea.
* Datuak: Q77212
* Multimedia: Johann Joachim Quantz / Q77212
# Johann Jakob Haid

Johann Jacob Haid (Klein-Eislingen, Göppingenetik gertu, 1704ko urtarrilaren 10a - Augsburgo, 1767ko abenduaren 9a) grabatzaile, margolari eta liburu-argitaratzaile alemaniarra izan zen. tintaz egindado grabatuei esker oso ezaguna izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Joseph Eduard Wessely: Haid. Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). 10.liburuki. 79.or. Duncker & Humblot, Leipzig 1879.
* ↑ Papierantik.de: Johann Jacob Haid
* ↑ Handbuch für Kupferstichsammler; 1.liburuki, 638.or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1694808
* Multimedia: Johann Jacob Haid / Q1694808
# Johann Ludwig Tieck

Johann Ludwig Tieck (Berlin, 1773ko maiatzaren 31 – 1853ko apirilaren 28a) alemaniar idazlea izan zen. Erlangengo unibertsitatean egin zituen ikasketak, eta harreman estuak izan zituen garai haietan Wackenroder kritikari eta saiakera egilearekin. Friedrich eta Wilhelm von Schlegel anaien inguruan sortu zen idazle erromantiko multzoko kide egin zen, eta eleberriak idazteari ekin zion. XVIII. mendearen bukaeran argitaratu zituen Die Geschichte des Herrn William Lovell (1795-1796, William Lovell jaunaren historia) eta Franz Sternbalds Wanderungen (1798, Franz Sternbaldsen erromesaldiak) eleberriak, baina antzerkiak eta kontakizunak biltzen zituen Volksmärchen (1797, Lamien ipuinak) bildumagatik egin zen ezaguna. Leben und Tod der heiligen Genoveva (1800, Santa Genobebaren bizitza eta heriotza) eta Kaiser Octavianus (1804, Octaviano enperadorea) poesia dramatikoak idatzi zituen ondoren. 1825. urtean Dresdengo antzeztokiko aholkulari eta kritikari izendatu zuten, eta han jardun zuen 1842an Berlina joan zen arte. Azken urteetan erromantizismotik kontakizun errealistara lerratu zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q57239
* Multimedia: Ludwig Tieck / Q57239
# Jean-Marie-Jérôme Fleuriot de Langle

Jean-Marie-Jérôme Fleuriot de Langle, Langleko markesa (Dinan, 1749ko abenduaren 13a-Paris, 1807ko urriaren 12a) militar eta idazle frantsesa izan zen.

## Biografia

Noblezia bretoiko familia bateko adar txiki bateko kidea, Langle gaztea laster joan zen gortera, eta han delfinaren morroi izan zen; gero mosketari beltzen gorputzean sartu zen. Hala ere, xehetasun guztiak ezagutzen ez ditugun eskandalu batek probintzietan bi urtez erbesteratu izana ekarri zion, eta, ondoren, Le Solitaire belaontzian sartu zen, zeina, bere ahaide baten agindupean, Amerikara baitzihoan Independentziako Gerran parte hartzera. Itzuli zenean, karrera militarra utzi eta literaturari ekin zion, nobela epistolarra, anekdotarioa eta bidaia-eleberria landuz.
Iraultzaren garaian, sei hilabetez eduki zuten preso La Forceko espetxean, eta, ondoren, agente sekretu izan zen Molleville ministroarentzat.

## Figaroren bidaia polemikoa

1874an idazleak Voyage de Figaro en Espagne argitaratu zuen. Nahiz eta inoiz ez zuen Espainiako lurra zapaldu, Fleuriotek arretaz margotu zuen Espainiaren eta espainiarren erretratu bat, haien gobernua, erlijioa eta manerak kritikatuz. Lan honek halako iskanbila sortu zuen, non Karlos III.a Espainiakoa Frantziako gobernuari kexatu zitzaion eta frantziar guztiei bere erresumarako sarrera debekatzeko mehatxua egin zuen. 1786ko otsailaren 26ko Parisko Parlamentuaren aginduz, Antoine-Louis Séguier abokatu nagusiaren aurkako salaketa luze eta gogor baten ondoren, obra erretzera kondenatu zuten. Gaitzespen ikusgarri honek ikusleen gogoa piztu eta arrakasta eragin zuen: liburuak sei edizio izan zituen eta ingelesera, alemanera, danierara eta italierara itzuli zen.

## Obra

* Voyage de Figaro en Espagne (1784).
* Amours ou Lettres d'Alexis et Justine (1786).
* Nouveau Werther, imité de l'Allemand (1786).
* Tableau pittoresque de la Suisse (1790).
* Paris littéraire (1798), ondoren beste izenburuarekin berrargitaratua izan zen: L'Alchimiste littéraire, ou décomposition des grands hommes du jour.
* Mon voyage en Prusse, ou Mémoires secrets sur Frédéric-le-Grand et la Cour de Berlin (1807)

## Erreferentziak

* ↑ Prosper Jean Levot, Biographie bretonne, recueil des notices sur tous les Bretons qui se sont fait un nom, I. liburuki, Paris, Cauderan, Vannes et Dumoulin, 1852, 975 or.
* ↑ https://books.google.fr/books?id=AXI1haTXNvQC&printsec=frontcover&dq=inauthor:"Jean+Marie+Jérôme+Fleuriot+de+Langle"&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwiSsNqE2dLaAhUkKMAKHTq-AecQ6AEIKDAA#v=onepage&q&f=false

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3167528
# Jean-Marie Roland de la Platière

Jean-Marie Roland de La Platière (Thizy, Beaujolais, Frantzia, 1734ko otsailaren 18a - Bourg-Beaudouin —Fleury-sur-Andelletik hurbil—, Frantzia, 1793ko azaroaren 10a) politikaria izan zen. Jakobinoen Kluba sortu zuen Lyonen 1790ean, baina girondinoen buruzagi bihurtu zen Parisen hurrengo urtean, emaztearekin batera. 1792an Barne Arazoetako ministro egin zuten. Erregeari heriotza zigorra ezartzearen aurkako botoa eman zuen, eta kargua utzi zuen 1793ko urtarrilean. Bere buruaz beste egin zuen urte hartan, girondinoen aurkako esetsaldiaren ondorioz, emaztea hiltzera kondenatu zutela jakin zuenean (1793ko azaroa).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q529109
* Multimedia: Jean-Marie Roland de la Platière / Q529109
# Jean-Marie Gustave Le Clézio

Jean-Marie Gustave Le Clézio (Niza, Frantzia, 1940ko apirilaren 13a) frantsesezko idazlea da, batez ere eleberriak egin dituena. Jaiotzatiko frantses herritartasunaz gainera, Maurizioko Errepublikakoa ere badu. Aipagarriak dira egin dituen bidaiak eta amerindiar kulturek harengan izandako eragina. 2008an Literaturako Nobel Saria eman zioten.

## Bizitza eta obra

Le Procès-Verbal (1963) lanarekin egin zen ospetsu. Lan horri esker, Théophraste-Renaudot saria irabazi zuen, eta kritikariak errealismo berria aipatzen hasi ziren. Nouveau roman joerak ez bezala idazketa naturala du, eta mundu tragiko baten aurrean sortzen den izu txikiena ere adierazten du, sentiberatasun handiz. Ezaugarri horiek nabarmenak dira lan hauetan: La Fièvre (1965, Sukarra), Le Déluge (1966, Uholdea), Terra amata (1967), Le Livre des fuites (1969, Ihesien liburua), La Guerre (1970, Gerra) eta Les Géants (1973, Erraldoiak).
L'Extase matérielle (1967, Estasi materiala) saiakera lanean Le Cléziok bere pentsaera estetiko-filosofikoak azaldu zituen, eta bere lanaren aldaketa ezagutarazi. Aldaketa hori nabarmen ikusi zen Voyages de l'autre côté (1975, Beste alderdiko bidaiak) lanean. Jakintza, amets eta lasaitasunezko mundu bat erakusten du, sinpletasun handiko prosaz azaldua.
Erdialdeko Amerikako indiarrekin egindako egonaldiak (1988, Le Rêve mexicain) eta Afrikako mitologian (1991, Onitsha) oinarrituta gaiak landu zituen garai horretan. Horren erakusgarri dira Mondo et autres histoires (1978, Mondo eta beste istorioak), Trois Villes saintes (1980, Hiru hiri santu), maien zibilizazioan oinarritua, eta La Ronde et autres faits divers (1982, Erronda eta beste gertakizun batzuk) lanak. Désert (1980, Basamortua) eleberriari dagokionez, hiriko bizimodu nahasira eramaten duten tuareg gazte baten drama azaltzen du.
Horiez gainera, lan aipagarriak ditu: Le Chercheur d'or (1985, Urre bilatzailea), Printemps et autres saisons (1989, Udaberria eta beste urtaroak), Étoile errante (1992, Izar ibiltaria), Hasard (1999, Zoria).
Literaturako Nobel Saria eman zioten 2008an.

## Idazlanen zerrenda

* Le procès-verbal (1963)
* La fièvre (1965)
* Le déluge (1966)
* Vers les icebergs (Essai sur Henri Michaux) (1978)
* Désert (1980); "Basamortua" (Elkar, 2009)
* Voyage à Rodrigues, (1986)
* Le rêve mexicain ou la pensée interrompue (1988)
* Onitsha (1991)
* Diego et Frida (1993)
* Gens des nuages (1997)
* L'Africain (2004)
* Ourania (2006)
* Ritournelle de la faim (2008)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Frantsesezko literatura

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)(Ingelesez)"Association des lecteurs de Le Clézio"
* Datuak: Q42037
* Multimedia: Jean-Marie Gustave Le Clézio / Q42037
# Jean-Marie Lehn

Jean-Marie Lehn (Rosheim, 1939ko irailaren 30a) kimikari frantziarra da. Kimikako Nobel Saria irabazi zuen 1987an "interakzio oso selektiboak ematen dituzten molekulen sintesia eta garapenagatik".

## Bizitza

Lehn-ek tesia 1963an aurkeztu zuen Gif-sur-Yvetteko gai naturalen kimikako laborategian. Triterpinoak (hidrokarburo asegabe oso hedatuak) aztertu zituen erresonantzia magnetiko nuklearraren bidez. Ondoren Harvardera joan zen, Robert Burns Woodward irakaslearen taldean lan egitera, eta han B12 bitaminaren sintesian lan egin zuen. 1966. urtetik aurrera Estrasburgoko Unibertsitatean aritu zen irakasle. Lehnek aztertu ditu, batez ere, zenbait molekularen osaera (espazioan har ditzaketen forma desberdinak) eta osaera batetik bestera igarotzeko lastertasuna. Neurokimikaren alorrean, molekula zikliko konplexuak sintetizatu zituen. 1978an kimika supramolekularraren kontzeptua sortu zuen. 1979an Frantziako Collègeko irakasle izendatu zuten. Kimikako Nobel saria jaso zuen 1987an Donald James Cram eta Charles John Pedersenekin batera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107690
* Multimedia: Jean-Marie Lehn / Q107690