OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ana Yabar

Ana María Yabar Sterling (Iruñea, 1948ko irailaren 7a) nafar ekonomialari eta politikaria da.

## Lan nagusiak

* El sector público en España: un análisis cuantitativo de política fiscal (1977)
* Política fiscal y neutralidad presupuestaria (1977)
* Un futuro para la economía española (1978)
* La actividad financiera de los municipios de Navarra (1979)
* La actividad financiera de los municipios de Navarra (1979)
* La distribución funcional de la renta en España y en la Comunidad Económica Europea (1982)
* La economía de Cantabria: estructura actual y perspectiva de futuro (1985)
* Fiscalidad ambiental (1998)
* La protección fiscal del medio ambiente: aspectos económicos y jurídicos (2002)
* Cambio climático: planteamientos y análisis desde una perspectiva multidisciplinar (2005)
* Datuak: Q4750451
# Ana Zumarán

Ana Zumarán Argentinako Cordoba probintziako Unión departamenduan dagoen udalerri bat da.
Córdoba hiritik 174 km hego-ekialdera dago, PR 2 errepidean eta Villa María hiritik 13 km-ra.
Herriko jarduera ekonomiko nagusia nekazaritza da eta ondoren abeltzaintza da, labore nagusia soja izanik.
Bi gaztandegi, farmazia, lehen hezkuntza eskola, eraikin komunala, polizia postua, eliza eta kiroldegia daude herrian.

## Biztanleria

98 biztanle (2010), aurreko erroldako 52 biztanleekiko (2001) % 88ko hazkundea suposatzen duena.

## Kanpo estekak

* Koordenatu geografikoak
* Datuak: Q8198137
# Aszidia

Aszidia edo Ascidiacea gorputza mintz batez estalia duen uretako animalia ornogabea da, tunikatuen subfilumekoa. Gorputza zaku- edo hodi-formakoa izaten dute, tunika izeneko babes-geruza lingirdatsu edo kartilaginoso lodi batez estalia. Bakarrik edo taldetan bizi dira. Aszidia-espezie gehienak itsas uretan bizi dira, eta gutxi batzuk ur gezatan. Beldarrak metamorfosi bidez garatzen dira. Gai organikoak eta planktona jaten dituzte, eta neurri askotakoak izaten dira. Gaur egun hiru ordena hartzen ditu familia honek: aplusobrankioak (Aplousobranchia), flebobrankioak (Phlebobranchia) eta estolidobrankioak (Stolidobranchia).
Siluriarreko balizko fosil bat aurkitu da, baina bere aragonitozko espikulak ez dira bat ere agertzen erregistro fosilean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q190090
* Multimedia: Ascidiacea / Q190090
* Espezieak: Ascidiacea
# Así es Navarra

Así es Navarra 1964 urtean Miguel Ángel Ajuriak eginiko film dokumentala da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Nafarroari buruzko dokumentala. Tradizioak, eraikin nabarmenenak, kultura eta batez ere industria islatzen ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Euskadiko Filmategia. Así es Navarra. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21953066
# Asymmetrarcha

Asymmetrarcha Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Asymmetrarcha xenopa da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Asymmetrarcha iograpta | daturik gabe |
| Asymmetrarcha metallicana | daturik gabe |
| Asymmetrarcha thaiensis | daturik gabe |
| Asymmetrarcha torquens | daturik gabe |
| Asymmetrarcha xenopa | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4812066
* Espezieak: Asymmetrarcha
# Aszitis

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Aszitis peritoneoaren barrunbean likidoa biltzea da. Likidoa ugari denean, sabela handitu egiten da, eta zilborra kanporantz ateratzen. Hesteetako tuberkulosiak, giltzurrunetako zirrosiak, digestio-organoetako tumore gaiztoak, bihotz-gutxiegitasun kongestioak, nefrosiak eta gisako eritasunek sortzen dute aszitisa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193889
* Multimedia: Ascites / Q193889
# Asymplecta

Asymplecta Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Asymplecta circumflua da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Asymplecta aplectodes | daturik gabe |
| Asymplecta circumflua | daturik gabe |
| Asymplecta phorbiophora | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4812178
* Espezieak: Asymplecta
# Aszetismo

Aszetismoa edo aszesia bertutea lortu ahal izateko bete beharreko lege-bilduma da, bizitzari eta moralari dagokiona. Materiazkoak diren ondasunei uko egitea eta gorputzaren grinak menderatzea da aszesia. Hasiera batean, Antzinako Greziako kirolarien prestakuntzari deitzen zitzaion aszesia. Kristau garaian, moralean maila gorena iritsi nahi zuenarentzat eta Jainkoa eta erlijioa ondo ezagutu nahi zituenarentzat ere landu beharreko bidetzat hartu zuten.
Aszetismoaren praktikak, dena den, askoz lehenagotik ezagunak ziren Ekialdean. Aszetismoa, pixkanaka, zabalduz joan zen, eta budismoan, islamean eta kristautasunean txertatu zen, besteak beste.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Aszetismoa, Gizapedian.
* Datuak: Q179807
* Multimedia: Asceticism / Q179807
# Argentina antzokia

Argentina antzokia, italieraz: Teatro Argentina, Italiako Erroma hiriburuan dagoen antzoki bat da, Largo di Torre Argentina plazan.
1731n Gerolamo Theodoli arkitektoak diseinatu eta eraikiarazi zuen. 1732ko urtarrilaren 11n Domenico Sarroren Berenice operarekin estreinatu zen.
* Datuak: Q588377
* Multimedia: Teatro Argentina / Q588377
# Argentina eta Txile arteko muga

Argentina eta Txile arteko muga Argentinako Errepublika eta Txileko Errepublika banatzen dituen nazioarteko muga da. Muga 5.308 kilometroko nazioarteko muga jarraitua da, eta bi herrialdeetako lurraldeak bereizten ditu Andeetan eta Suaren Lurraldeko Uharte Handian zehar. Latinoamerikako nazioarteko mugarik luzeena da eta baita munduko hirugarrena ere (soilik Ameriketako Estatu Batuak eta Kanada eta Kazakhstan eta Errusia artekoen atzean).
Gaur egun, bi muga-tarte geratzen dira erabakitzeke, bata Amerikako kontinentean (Hego Patagoniako izotz-zelaikoa) eta bestea Antartikan, nahiz eta azken hori Antartikako Itunaren bidez etenda dagoen, eta erreklamazioak hirugarren herrialde batenarekin gainjartzen dira, Erresuma Batuarekin hain zuzen ere.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística y Censos. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1993076
* Multimedia: Argentina-Chile border / Q1993076
# Argentina Santos

Maria Argentina Pinto dos Santos (Lisboa, Portugal, 1924ko otsailaren 6a - ibidem, 2019ko azaroaren 18a), Argentina Santos izenez ezagunagoa, azkenetariko fado-kantari handia izan zen.

## Biografia

Santos Lisboako Mouraria inguruan jaio zen 1924an. Eskola hasi zen, baina hain utzi zion joaterik, analfabetoa baitzen, eta askoz geroago ikasi zuen irakurtzen eta idazten. Kantatzeko interesa zuen, baina bitan ezkondu zen eta senar batek ere ez zion jendaurrean kantatzea onartu. Bere bigarren senarra hil ondoren, berak karrera berreskuratu eta kantari ezaguna egin zen.

## Ibilbidea

1950ean, Lisboako "Parreirinha de Alfama" jatetxearen ardura hartu zuen, eta fadoa jotzeko zentro bihurtu zena.
1995ean Portugalgo telebistan agertzen hasi zen eta hurrengo urtean Brasilgo telebistan aurkeztu zen. Europako hainbat hiritan agertu zen, baita Edinburgoko Zinemaldian ere.

## Sariak

* 2005ean sari bat jaso zuen Lisboan bere kantuagatik.
* 2013an Argentinako gobernuaren (Infant D Henrique) saria jaso zuen.

## Heriotza

Lisboako Santa Maria ospitalean hil zen 2019an.

## Erreferentziak

* 1 2 infocul.pt. (18 de noviembre de 2019). Faleceu Argentina Santos infocul.pt. .
* 1 2 Seara.com. «Argentina Santos» Museu do Fado.
* ↑ «Fadista Argentina Santos morreu aos 95 anos» Mundo Português 18 de noviembre de 2019.
* ↑ SAPO. «Morreu Argentina Santos, a mulher cujo fado tinha "a força de um pregão e a contenção de uma prece"» SAPO 24.
* ↑ «Prémios Amália entregues esta noite - DN» www.dn.pt.
* ↑ «ENTIDADES NACIONAIS AGRACIADAS COM ORDENS PORTUGUESAS - Página Oficial das Ordens Honoríficas Portuguesas» www.ordens.presidencia.pt.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16493471
* Multimedia: Argentina Santos / Q16493471
# Argentina eta Paraguai arteko muga

Argentina eta Paraguai arteko muga Argentinako Errepublika eta Paraguaiko Errepublika banatzen dituen nazioarteko muga da. Muga 1.690 kilometroko nazioarteko muga jarraitua da, eta bi herrialdeetako lurraldeak bereizten ditu.
Muga horren zati bat hiru ur-ibilgu garrantzitsuk osatzen dute: Pilcomayo ibaia, Paraná ibaia eta Paraguai ibaia. Paraguaiko hiriburua, Asuncion, Paraguai ibaiaren ertz baten gainean dago, eta Argentinarekin muga egiten du.

## Mugako pasabideak

Argentina eta Paraguai artean 39 mugako pasabide ofizial daude. Horietatik bederatzi herrialde biak lotzen dituzten errepide edo zubietan daude, bat Yacyretáko presa delarik; beste hogeita hamar ibai-portuak dira.
* Clorinda - Puerto José Falcón (errepidea)
* Colonia General Belgrano - General Bruguez (errepidea)
* Isleta - Paraje Rojas Silva (errepidea)
* Misión La Paz - Pozo Hondo (errepidea)
* Pasarela La Fraternidad (errepidea)
* Paso El Remanso - La Verde (errepidea)
* Paso Lamadrid - Misión San Leonardo (errepidea)
* Posadas - Encarnación (errepidea)
* Yaciretá - Yacyretá (presa)
* Puerto Bermejo - Puerto Pilar (ibaia)
* Puerto Candelaria - Campichuelo (ibaia)
* Puerto Colonia Cano - Puerto Pilar (ibaia)
* Puerto Eldorado – Puerto Mayor Julio Otaño (ibaia)
* Puerto Formosa - Puerto Alberdi (ibaia)
* Puerto Garuhapé - Puerto 3 de Mayo (ibaia)
* Puerto Iguazú - Puerto Tres Fronteras (ibaia)
* Puerto Itá Ibaté - Panchito López (ibaia)
* Puerto Itatí - Puerto Itá Corá (ibaia)
* Puerto Ituzaingó - Puerto Ayolas (ibaia)
* Puerto Las Palmas - Puerto Humaitá (ibaia)
* Puerto Leoni - Puerto Triunfo (río)
* Puerto Libertad - Puerto Domingo Martínez de Irala (ibaia)
* Puerto Mado - Puerto Lomas Valentinas (ibaia)
* Puerto Mani - Puerto Bella Vista Sur (ibaia)
* Puerto Montecarlo - Puerto Ape Aime (ibaia)
* Puerto Oasis - Capitán Meza (ibaia)
* Puerto Paranay - Colonia Alborada (ibaia)
* Puerto Paso de la Patria - Paso de la Patria (ibaia)
* Puerto Pilcomayo - Puerto Ita Enramada (ibaia)
* Puerto Pinares - Carlos Antonio López (ibaia)
* Puerto Piray - Puerto 7 de Agosto (ibaia)
* Puerto Posadas - Puerto Pacú Cuá (ibaia)
* Puerto Rico - Puerto Triunfo (ibaia)
* Puerto San Antonio de Apipe - Puerto Ayolas (ibaia)
* Puerto San Ignacio - Puerto Paraíso (ibaia)
* Puerto Santa Ana - Puerto Samuhú (ibaia)
* Puerto Victoria - Capitán Urbina (ibaia)
* Puerto Wanda - Puerto Itá Verá (ibaia)
* Puerto Yahapé - Puerto Cerrito (ibaia)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística y Censos. .
* ↑ (Ingelesez) CIA World Factbook
* ↑ (Gaztelaniaz) Argentina.gob.ar. (2021-05-28). Pasos de Fronteras Internacionales. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1993481
# Apolotok Mendia

Apolotok Mendia (72°15′S 164°29′E) granitozko gailur handi eta nabarmena da, 2555m ditu, eta Victoria Land, Antartikan dago.Izenak jatorri eskimala du, "gorri handia" esan nahi du, eta Zelanda Berriko Antartikako Geologia Espedizioak eman zion izena, 1963-1964 bitartean. Mendia Pennell Itsasaldean kokatuta dago, Antartikako zati bat Wiliams Lurmuturraren eta Adare Lurmuturraren dagoena.
# Apolonio

Apolonio Antzinako Greziako izen berezia izan zen. Hainbat pertsonaia historikok izan zuten:
* Apolonio Rodaskoa (k.a. III. mendea) poeta.
* Apolonio Atenaskoa (k.a. I. mendea) eskultorea.
* Apolonio Tralleskoa (k.a. II. mendea) eskultorea.
* Apolonio Pergakoa (k.a. III. mendea), geometra.
* Apolonio Molon (k.a. I. mendea) erretorikoa.
* Apolonio Tyanakoa (k.o. I. mendea) filosofoa.
* Apolonio Diskolo (k.o. II. mendea) gramatikaria.
* Apolonio Efesokoa (k.o. II. mendea) idazlea.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (1997-9-26). Latin eta greziar pertsona-izen klasikoak euskaraz emateko irizpideei buruzko erabakia. .
# Apolonio Rodaskoa

    Artikulu hau poetari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Apolonio».
Apolonio Rodaskoa (antzinako grezieraz: Απολλώνιος ο Ρόδιος, Alexandria, K.a. 295 – Rodas, K.a. 215) poeta greziarra zen, Argonauticas poema epikoaren egilea, hain zuzen ere.
"Rodaskoa" deitzen zaio han igaro izan zuelako bere bizitzaren parterik handiena eta, ia erabateko ziurtasunarekin, hango hiritartasuna hartu zuelako. Alexandrian egin zituen ikasketak, eta Kalimako izan zuen maisu eta ikaskide gisa Eratostenes fisikari eta astronomoa. Hogeita hamar urte inguru zituela, Ptolomeo II.ak bibliotekari izendatu zuen, Efesoko Zenodoto gramatikari ospetsuaren ondorengo izateko. Aldi berean, Ptolomeoren semea, Ptolomeo III.a Evergetes izango zena, eskolatzeko mandatua jaso zuen.
Karguan aritu zen hogei urteetan Argonauticas poema epiko famatua konposatu zuen. Jasonek gidatzen zuen eta era guztietako heroi mitiko tripulatzaile gisa zituen Argos ontziak Kolkidara, urrezko ahari-larruaren bila, egindako bidaia kontatzen du.
Gramatikari buruzko hainbat liburu ere idatzi zituen. Kalimako maisuarekin, narrazio-poema luzeen etsai porrokatua zenarekin, eztabaidan aritzen zen.
Ez dago oso garbi zergatik joan zen Rodasera. Batzuen ustez, Argonauticas poemak haren kideen irainak eragin zituen, eta horrek bultzatu zuen Rodasen bizitzera. Rodasen berridatzi egin zuen bere lana, eta ospea eta esker ona jaso zituen.
Kalimakorekin zuen etsaitasunaz ere ez dira ikertzaileak ados jartzen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (1997-9-26). Latin eta greziar pertsona-izen klasikoak euskaraz emateko irizpideei buruzko erabakia. .

## Kanpo estekak

* Apolonio Rodaskoa Perseus Proiektuan.
* Datuak: Q192638
* Multimedia: Apollonius of Rhodes / Q192638
# Apoloren iturria

Apoloren iturria, baita ere Lau Urtaroena, Madrilgo (España) iturri monumentala da. Prado pasealekuan dago. Neoklasizismoren maisu-lana da.

## Historia

Iturriaren eraikuntza 1789an hasi zen, Karlos III.a Espainiakoa erregearen agindupean. Lana Manuel Álvarezek egin zuen; berak egin zituen lau urtaroen estatuak. Apoloren eskulutura egiteko garaian Alfonso Giraldo Bergazen lana izan zuen, 1802an. Multzoa 1803an inauguratu zen Karlos IV.a Borboikoaren semea zen Fernando ezkontza ospatzeko.

## Kokapena

Prado pasealekuan dago, Pradoko Saloia izean zuen multzoan. Multzo hori Karlos III.a Espainiakoak bultzatu zuen, bere hiriaren erreforma barruan, XVIII. mendean. Apoloren Iturriak pasealekuan Ventura Rodríguezek diseinatu zuen multzo eskultorikoarekin bat egin zuen. Multzo horretan Zibeles iturria eta Neptunoren iturria zeuden Apoloren iturriarekin batera. Hirurak Espainiako Neoklasizismoren maisu-lana dira.

## Ezaugarriak

Iturrian erdiko gorputz bat dago, mailadi batekin. Halaber, bi maskaroi ditu. Maskaroietatik ura tamainu desberdinetako hiru maskorren gainean erortzen da. Zutoinan lau urtaroen errepresentazio sinbolikoak daude; hortik datorkio izena iturriri. Monumentu gainean Apolo jainkoaren, argiaren eta arteen jainkoaren irudia dago; benetako aurkegia, dena dela, Karlos III.arena da.

## Iruditegia

* Panoramika.
* Apoloren aurpegia Karlos III.arena da.
* Udaberriaren alegoria.
* Maskaroi bat.

## Bibliografia

* Andrés Ordax, Salvador (2010). «Innovaciones en la iconografía de fines del Siglo XVIII. El caso de Joaquín de Eleta en el Burgo de Osma» (pdf). BSAA Arte: Arte Ikerketen Mintegiaren Boletina (76): 241-262. ISSN 1888-9751.

## Erreferentziak

* 1 2 https://www.miradormadrid.com/fuente-de-apolo-cuatro-estaciones/
* ↑ https://www.esmadrid.com/informacion-turistica/fuente-de-apolo-fuente-de-las-cuatro-estaciones

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Iturriaren zehaztasunak.
* (Gaztelaniaz):Bideoa youtuben.
* Datuak: Q1647048
* Multimedia: Fountain of Apollo, Madrid / Q1647048
# Apolychrosis

Apolychrosis Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Apolychrosis schwerdtfegeri da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Apolychrosis ambogonium | daturik gabe |
| Apolychrosis candidus | daturik gabe |
| Apolychrosis ferruginus | daturik gabe |
| Apolychrosis schwerdtfegeri | daturik gabe |
| Apolychrosis synchrisis | daturik gabe |
| Apolychrosis synchysis | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4780450
* Espezieak: Apolychrosis
# Apolonio Pergakoa

    Artikulu hau geometrari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Apolonio».
Apolonio Pergakoa (antzinako grezieraz: Ἀπολλώνιος; Perga, K.a. 262-K.a. 190 inguru) greziar geometrialari bat izan zen, Sekzio konikoez izeneko bere lanagatik ospetsua izan zena. Apolonio izan zen elipse, parabola eta hiperbola izena eman ziena hala ezagutzen diren irudiei.
Berari ematen zaizkio, baita ere, orbita eszentrikoen hipotesia edo epizikloen teoria, planeten irudizko mugimendua eta Ilargiaren abiadura aldagarria azaltzeko.
Geometriari buruzko bere lan zabalak sekzio konikoei eta kurba lauei buruz eta hauen azaleren koadraturari buruzkoak dira. Bere lan guztia zortzi liburutan bildu zuen eta Geometrialari Handi ezizenarekin ezagutua izan zen.
Apolonioren problema bezala ezagutzen den emandako hiru zirkuluren zirkunferentzia tangenteak aurkitzearen problema proposatu eta ebatzi zuen. Gaur egun galduta dagoen bere Tangentziak edo Loturak lanean, agertzen da, Pappus Alexandriakoari esker ezagutzen dena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (1997-9-26). Latin eta greziar pertsona-izen klasikoak euskaraz emateko irizpideei buruzko erabakia. .
# Arzak (jatetxea)

Arzak Donostiako Altza auzoan dagoen jatetxea da, 3 Michelin izar dituena. Bertoko sukaldariburua Juan Mari Arzak da.
Mirakruzeko gainan dago, Jose Elosegi Alkatearen hiribideko 273. zenbakian.
1897an egungo jabearen aitona-amonek, Jose Maria Arzak Etxabe eta Escolastica Lete, eraikinean taberna bat eraiki zuten. Hurrengo belaunaldia (Juan Ramon Arzak eta Francisca Arratibel) negozioaz arduratu zenean, jatetxe bilakatu eta egun Juan Mari Arzakek eta bere alaba den Elenak zuzentzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ MICHELIN guide Spain & Portugal 2011
* ↑ about Arzak

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q4802737
# Arzano

Arzano Italiako udalerri bat da. Napoliko probintzian dago, Campania eskualdean. 31.977 biztanle ditu, 4,71 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Arzanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Casandrino Casoria Grumo Nevano Casavatore Frattamaggiore Napoli

## Kanpo estekak

* Datuak: Q71628
* Multimedia: Arzano / Q71628
# Arzbach

Arzbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Rhein-Lahn barrutia|Rhein-Lahn]] barrutian. 2014an 1.667 biztanle zituen 9,93 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q567126
* Multimedia: Arzbach / Q567126
# Arzana

Arzana Ogliastrako (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q339713
* Multimedia: Arzana / Q339713
# Arzano (Bretainia)

Arzano (bretainieraz An Arzhanaou) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q369896
* Multimedia: Arzano (Finistère) / Q369896
# Arzak since 1897

Arzak since 1897 2020. urtean Asier Altunak zuzendutako film dokumentala da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mende bat baino gehiago pasatu da Arzak jatetxea sortu zenetik: 1897. urtea zen, eta Donostiako Mirakruzen ireki zuten. Geroztik, milaka pasarte bizi izan dituzte bertan Juan Mari Arzak eta Elena Arzak sukaldariek.
Historian eta ehun urte baino gehiagoko lan prozesuan ez ezik, orainean eta etorkizunean egin du azpimarra dokumentalaren zuzendariak, erreleboan, Juan Mari lehen lerrotik erretiratzear baitago. Horrenbestez, hurrengo belaunaldiaren esku geldituko da jatetxea: Elenaren gidaritzapean, hain zuzen ere.

## Erreferentziak

* ↑ «Arzak, iragana eta etorkizuna» Berria 2020-10-03 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100144651
# Arzal

Arzal (bretainieraz Arzhal) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q63034
* Multimedia: Arzal / Q63034
# Arzalpen

Arzalpena edo ingelesezko mansplaining gizonek emakumeei zerbait azaltzea da, besteak ezer ez baleki bezala edota era paternalista batean. Matxismo forma bat da.
The Atlantic aldizkariko Lily Rothmanek honela definitu du: "zerbait azaldu, azalpena entzuten duenak azalpena ematen duenak baino delako gaiari buruz gehiago dakiela kontuan izan gabe; gizonek emakumeekin erabili ohi duten portaera da".

## Hitza

Jatorrizko ingelesezko hitza neologismo bat da, man ('gizona') eta explain ('azaldu') hitzen bilduratik sortua.
Euskaraz ere antzeko eraketa du ar eta azalpen batuz.

## Jatorria

Esan ohi da neologismo honen sorrera hauxe dela: "Gizonek gauzak azaltzen dizkidate" (ing. "Men Explain Things to Me") iritzi-artikuluan, Rebecca Solnitek kontatu zuen jai batean gizon bat hurbildu eta esan ziola bazekiela zenbait liburu idatziak zituela; emakumeak erantzun omen zion Eadweard Muybridgeri buruz idatzi berri zuen liburuaz zeozer esaten; orduan gizonak eten eta galdetu zion ea bazekien ezer Muybridgeri buruz urte berean atera berri zen liburu garrantzizkoaz", egilea Solnit bera zela jakin gabe.
Hitz berri hau New York Timesen 2010eko hitzen zerrendarako hautatua izan zen, 2012. urtean American Dialect Society delakoak munduko termino sormentsuenen artean nominatu zuen (eta honela definitu zuten: "a man’s condescending explanation to a female audience") eta 2014an Oxford Dictionaryren online bertsioan erantsia izan zen, besteak beste, whitesplaining eta rightsplaining termino paraleloei bide emateaz gainera.

## Erreferentziak

* ↑ Xabier Paya. (2019ko ekainak 4). Mintzomatxismoak. Berria (Noiz kontsultatua: 2021-4-23).
* ↑ A cultural history of mansplaining. The Atlantic 2012.
* ↑ Solnit, Rebecca. (2012ko abuztuaren 20a). Men Explain Things to Me. Guernica.
* ↑ (Ingelesez) Nausia Pimoulier, Amaia. «Gizonek gauzak azaltzen dizkidate» Berria (Noiz kontsultatua: 2019-04-11).
* ↑ The Words of the Year. The New York Times.
* ↑ Nominations for 2012 Word of the Year posted. 2013ko urtarrilak 3.

## Ikus, gainera

* Manterrupting.
* Manspreading.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16961425
* Multimedia: Mansplaining / Q16961425
# Ataka (informatika)

Ataka informatikoa informatika arloan datuak komunikatzeko interfaze bat adierazten du. Interfaze hau fisikoa edo logikoa izan daiteke.

## Ataka fisikoak

   * Serieko ataka
   * Ataka paraleloa
   * PS2 ataka
Oinarri plakako Slotak
   * AGP
   * PCI
   * ISA
   * SATA
Oinarri plakako memoria atakak:
   * DDR
   * DIMM
   * SIMM

## Sare atakak edo ataka logikoak

Konputagailu komunikazioetan zerbitzu ezberdinak antolatzeko zenbakiek izendatzen dituzten memoria atalak dira sare atakak.

### Sare ataken laburpena

| Izena | Ataka/protokolo | Azalpena |
| FTP | 21/TCP | File Transfer Control |
| telnet | 23/TCP | Telnet |
| SMTP | 25/TCP | Simple Mail Transfer Protocol |
| Domain | 53/TCP/UDP | Domain Name Server |
| www-http | 80/TCP | World Wide Web HTTP |
| POP3 | 110/TCP | Post Office Protocol - Version 3 |
| NNTP | 119/TCP | Network News Transfer Protocol |
| netbios-ssn | 139/TCP/UDP | NETBIOS Session Service |

## Ikus, gainera

* Oinarri plaka
* PC
* Hardware
* USB
* Firewire
* Bluetooth
* RS-232
* IDE
* SATA
* PCI
* IrDa
* PCMCIA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13743633
* Multimedia: Computer port (hardware) / Q13743633