OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Andra Mari Sari Nagusia

Andra Mari Sari Nagusia urtero irailaren 8an Urduliz inguruan jokatzen den txirrindularitza lasterketa da. Proba hau 23 urtez azpiko lasterkariek har dezakete parte eta Lehendakari Txapelketaren egutegiaren barruan dago.

## Palmaresa

| Urtea | Garailea | Bigarrena | Hirugarrena |
| 1987 | Mario Lara | | |
| 1988 | José Manuel Moreno Periñán | | |
| 1989 | Enrique Gerrikagoitia | | |
| 1990 | Jesús Bizkarra | | |
| 1991 | Javier Moreno | | |
| 1992 | Werner Nijboer | | |
| 1993 | Antonio García | | |
| 1994 | Iker Zabaleta | | |
| 1995 | Javier Alfonso | | |
| 1996 | Jesús Bizkarra | | |
| 1997 | Pedro Ferrer | | |
| 1998 | Gorka González | David Sanchez | Mikel Artetxe |
| 1999 | Iñaki Isasi | | |
| 2000 | Sergio Pérez | Julen Fernández | Dionisio Galparsoro |
| 2001 | Julen Fernández | Luis Ministro Moyano | Lander Euba |
| 2002 | Unai Elorriaga | | |
| 2003 | Mikel Elgezabal | Mikel Gaztañaga | Koldo Fernandez de Larrea |
| 2004 | Ángel Vázquez Iglesias | Xabat Otxotorena | Joseba Zumeta |
| 2005 | Francisco Gutiérrez | David Pérez Iñíguez | Eder Salas |
| 2006 | Rubén Reig | Alberto Fernández Sainz | Ng Yong Li |
| 2007 | Francisco Javier Carrasco | | |
| 2008 | Garikoitz Bravo | Egoitz García | Florentino Márquez |
| 2009 | Garikoitz Bravo | Sebastián Tamayo | Adrián Legasa |
| 2010 | Jon Pardo | Enrique Sanz | Jesús Herrero |
| 2011 | Gerardo Rienda | Johann van Zyl | Asier Sancho |
| 2012 | Antonio Molina Canet | Rubén Fernández Andújar | Beñat Txoperena |
| 2013 | Loïc Chetout | Antonio Angulo | Pello Olaberria |
| 2014 | Jon Ander Insausti | Antonio Angulo | Cristián Rodríguez |
| 2015 | Alain Santamaría | Xabier San Sebastian | José María Rodríguez |
| 2016 | Julián Barrientos | David Casillas | Jokin Etxabe |
| 2017 | Dzmitry Zhyhunou | Jason Huertas | Pol Hervás |
| 2018 | Iñigo Elosegi | Víctor Etxeberria | Nicolás Sáenz |
| 2019 | Jordi López | Andoni López de Abetxuko | Álvaro García Villegas |
| 2020-2021 | ez zen jokatu | ez zen jokatu | ez zen jokatu |
| 2022 | Yanne Dorenbos | Mikel Retegi | Iñigo Eizagirre |
| 2023 | Ailetz Lasa | Iñaki Díaz | Eder Moreno |
| 2024 | Nil Gimeno | Oscar Vian | Iñaki Trujillo |

## Erreferentziak

* ↑ XVII Andra Mari Sari Nagusia
* ↑ XVII Andra Mari Sari Nagusia
* ↑ XIX Andra Mari Sari Nagusia
* ↑ XX Andra Mari Sari Nagusia
* ↑ XXII Andra Mari Sari Nagusia
* ↑ XXIII Andra Mari Sari Nagusia
* ↑ XXIV Andra Mari Sari Nagusia
* ↑ XXV Andra Mari Sari Nagusia
* ↑ XXVI Andra Mari Sari Nagusia
* ↑ XXVII Andra Mari Sari Nagusia
* ↑ XXVIII Andra Mari Sari Nagusia
* ↑ XXIX Andra Mari
* ↑ Julián Barrientosek irabazi du Urdulizko Sari Nagusia
* ↑ XXXI Andra Mari Sari Nagusia
* ↑ Iñigo Elosegui (Lizarte) onena Urdulizen
* ↑ Josu Etxeberria eta Ailetz Lasa Urdulizko Top-Tenean
* ↑ «Iñigo Eizagirre hirugarren izan da Urdulizeko txirrindularitza lasterketan» Zarauzko Hitza 2022-09-10.
* ↑ «Día redondo del Laboral Kutxa en Urduliz» elpeloton.net 2023-09-08.
* ↑ «2024ko Andra Mari Sari Nagusia» fvascicli.eus 2024-09-08.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55595498
# Andra Mari eliza (Ondarroa)

Andra Mari eliza Ondarroan dagoen eliza da, Mariaren omenez sagaratua. Artibaiko itsasadarraren ondoan dagoen muino batean eraikia, lanak 1462an edo 1480an hasi eta hurrengo mendean amaitu zituzten.
Eraikina gotiko berantiar estilokoa da, 'Errege Katolikoak' joeraren oso gertukoa. Trazeria gotikoko leihoak eta arrosa-leihoak aurkezten dituzten hormak lorez beteriko friso batek apaitzen ditu; horren gainean irudi geometrikoak dituen gailurreria dago.
Elizaren gainean, elementurik bitxienak ditu, "Kortxeleko mamuak" bezala ezagunak direnak. Borgoinar estiloko eskulturak dira, Erdi Aroko gorte bat irudikatzen dutenak. Euren buruan "Leokadi" dago, kondairak dioenez, herriko alde zaharrean bizi zen eta zigor gisa harri bihurtu zuten.

## Argazki galeria

* Eliza inguratzen duen korreta
* Txalupak lotzeko antzinako metala elizaren zutabeetan
* Kortxeleko mamuak

## Erreferentziak

* ↑ Ondarroako Udala. Andra Mari eleiza. .
* ↑ Eusko Jaurlaritza. Andra Mari eliza (Ondarroa). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5911698
* Multimedia: Church of Santa María, Ondárroa / Q5911698
# Andra

Andra egunkaria 2000 eta 2004 urteen artean emakumeek idatzi eta zuzendutako Euskal Herriko egunkaria izan zen.
Espainiako estatu mailan, emakumeek idatzi eta zuzendutako lehen egunkaria modura aurkeztu zen, baina praktikan egunkari itxurako hilabetekaria zen. Aldizkari modura ulertuta, beraz, eta 1937an sortutako asteroko Mujeres aldizkaria litzateke emakumeek idatzi eta zuzendutako aldizkarien aitzindaria Hego Euskal Herrian bertan.
Andre egunkariaren berezitasunetako bat izan zen, hizkera ez diskriminatzailea erabiltzen lehena izan zela, horretarako, gaian aditu zirenekin, Hizkuntzaren erabilera ez sexistarako lehen estilo liburua sortu zuen Andrak.
Lehen alea 2000ko abenduan argitaratu zen, eta azkena 2004ko urtarrilean. Txinparta taldeak argitaratzen zuen eta 15.000 ale saltzen zituen. 350 pezetako prezioa zuen eta Araba, Gipuzkoa, Bizkaia eta Nafarroako kioskoetan saltzen zen.
Beste batzuen artean, Toti Martinez de Lezea, Arantxa Urretabizkaia, Luisa Etxenike, Dora Salazar, Teresa del Vallek artikuluak argitaratu zituzten Andra egunkarian.

### Agerkari digitala

Egunkaria argitaratzeari utzi ondoren, 2019an, teknologia berrien eta Interneten garapenaz baliatuta, Andra aldizkaria zenaren proiektua berreskuratu zuten, agerkari digital bihurtuta, Andra.eus emakumeon ahotsak izenburuarekin. Durangaldean egiten bada ere, bere hedadura esparrua zabalagoa da, bai irismenari dagokionez bai sartzen dituen albisteei dagokionez. Elebiduna da eta zortzi epigrafe nagusi ditu: Feminismoak, Indarkeria,Izen propioak, Ahotsak, Gizarte eragileak eta Elkarteak ; Instituzionala eta, azkenik, Agenda.

## Erreferentziak

* ↑ «El periódico feminista ‘Andra, emakumeon ahotsak' vuelve en formato digital» andra.eus 2019-04-30 (Noiz kontsultatua: 2023-09-05).
* ↑ «14. Kazetaritza feminista Hego Euskal Herrian» Behategia (Noiz kontsultatua: 2023-09-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122233805
# Andra Mari (Morga)

Andra Mari Morga udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 119 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Andra Mariko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 127 | 137 | 132 | 135 | 135 | 132 | 128 | 115 | 119 |

## Ikus, gainera

* Morga

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253502
# Andra Mari Txiki Saria

Andra Mari Txiki Saria urtero irailean Baranbio inguruan jokatzen den txirrindularitza lasterketa da. Proba honetan 23 urtez azpiko eta elite mailako lasterkariek har dezakete parte eta Lehendakari Txapelketaren egutegiaren barruan dago.

## Palmaresa

| Urtea | Garailea | Bigarrena | Hirugarrena |
| 2021 | Oier Aldama | Julen Arriolabengoa | Calum Johnston |
| 2022 | Dylan Jiménez | Pablo Castrillo | Samuel Fernández |
| 2023 | Julen Arriolabengoa | Dylan Westley | Ander Ganzabal |
| 2024 | Nil Gimeno | Sergio Trueba | Asier Castilla |

## Erreferentziak

* ↑ «2021eko Andra Mari Txiki Saria» firstcycling.com 2021/09/11.
* ↑ «Dylan Jiménez (Lizarte) se impone en Baranbio» biciclismo.com 2022/09/10.
* ↑ «2023ko Andra Mari Txiki Saria» elpeloton.net 2023/09/09.
* ↑ «2024ko Andra Mari Txiki Saria» fvascicli.eus 2024/09/07.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130270452
# Aitor Amezaga

Aitor Amezaga Asensio (Bilbo, Bizkaia, 1958ko ekainaren 2a) musikari eta musikagilea da.
# Aitor Arego

Aitor Arego Ruiz (Basauri, Bizkaia, 1997ko otsailaren 28a) Euskal Herriko futbolaria da. Atzelari lanetan aritzen da normalean.

## Ibilbidea

2024ko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Baskonia | 3. | 2015/16 | 15 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 15 | 0 |
| Baskonia | 3. | 2016/17 | 23 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 23 | 0 |
| Baskonia | Denera | Denera | 38 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 38 | 0 |
| Gernika | 2.B | 2017/18 | 14 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 14 | 0 |
| Gernika | Denera | Denera | 14 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 14 | 0 |
| Mini Glorias | 3. | 2018/19 | 16 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 16 | 0 |
| Mini Glorias | Denera | Denera | 16 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 16 | 0 |
| Galdakao | DH | 2019/20 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Galdakao | DH | 2020/21 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Galdakao | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Uritarra | 3.F | 2021/22 | 27 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 27 | 3 |
| Uritarra | DH | 2022/23 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Uritarra | Denera | Denera | 27 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 27 | 3 |
| Padura | 3.F | 2023/24 | 32 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 32 | 3 |
| Padura | 3.F | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Padura | Denera | Denera | 32 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 32 | 3 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 127 | 6 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 127 | 6 |

## Kanpo estekak

* Fitxa - www.athletic-club.eus
* Datuak: Q121710107
# Aitor Arozena

Aitor Arozena Muxika (Oiartzun, Gipuzkoa, 1970) txistularia da. Donostiako Udaleko Txistulari Taldeko kide da, eta Euskal Herriko Txistulari Bakarlarien Txapelketa irabazi zuen 2002an.

## Erreferentziak

* ↑ Oier ARAOLAZA: «Aitor Arozenak irabazi du txistulari lehiaketa», Dantzan.com, 2002-03-25.
* Datuak: Q16515984
# Aitor Aranguren

Aitor Aranguren Errasti, pilota arloan Aranguren deituraz ezaguna (Aginaga, Usurbil, Gipuzkoa, 2000ko apirilaren 11) esku huskako pilotari profesionala da. Atzelari aritzen da, Baiko Pilota enpresarekin. 2018ko ekainaren 26an jokatu zuen profesionaletako estreinako partida, bere jaioterritik hurbil dagoen Beotibar pilotalekuan.

## Kanpo estekak

* Enpresaren webguneko fitxa
* Datuak: Q57150085
# Aitor Arregi

Aitor Arregi pertsona hauek izan daitezke:
* Aitor Arregi Artano (1971) Eibar KEko futbolaria ohia.
* Aitor Arregi Arrieta (1990) Eibar KEko futbolaria ohia.
* Aitor Arregi Galdos (1977) gidoigile eta zinemagilea.
# Aitor Alzola

Aitor Alzola (Gasteiz, 1965) arabar politikaria da. Euzko Alderdi Jeltzaleko kidea da. Enpresa ikasketetan lizentziaduna da. Araba Buru Batzarreko kidea, EITBko kontseilaria, eta 2007. urteaz geroztik, Euzkadi Buru Batzarreko kidea da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12252952
# Anschau

Anschau Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Mayen-Koblentza (barrutia)|Mayen-Koblentza]] barrutian. 2014an 285 biztanle zituen 5,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q565298
* Multimedia: Anschau / Q565298
# Anse la Raye auzoa

Anse la Raye Santa Luziako auzoetariko bat da. 2001. urtean 6.495 biztanle zituen 31 kilometro koadrotan banatuta. Hiriburua Anse la Raye da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1676934
* Multimedia: Anse La Raye Quarter / Q1676934
# Ansarón uhartea

Ansarón uhartea, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Lugoko probintziaren iparraldean dagoen uharte bat da, Xove udalerrian.
# Ansbach

Ansbach (antzina Onoldsbach) hiri alemaniarra da, Bavariako eskualdekoa. Nurenbergetik 40 kilometro hego-mendebaldera dago.

## Historia

Gumbertus noble frankoak monasterio bat fundatu zuen 748. urtean. Monasterioa bera eta inguruan eratuz zihoan Onoldsbach herria handitu egin ziren, 1221ean hiri aske titulua lortu arte. George mangraveak protestantismoa ezarri zuen 1528an erlijio nagusi eta 1563an Gumbertus kanonizatua izan zen.
1792an Hohenzollern etxeak Prusian sartu zuen baina Napoleondar Gerrak izan ondoren Bavariaren barnean gelditu zen.

## Ondasun nabarmenak

* Brandenburg-Ansbacheko mangraveen jauregia: XVII. mendeko jauregi barrokoa da.
* St. Gumbertus eliza (Michaeliskirche): XV. mendeko eliza da.

## Hiritar ezagunak

* Alberto I.a Prusiakoa (1490-1568): Ordena Teutonikoaren 37. maestre nagusia izan zen. Luteranismoan sartu ondoren Prusiako Dukerriko lehen dukea izan zen.
* Georg Ernst Stahl (1659-1734): kimikaria.
* Ansbacheko Karolina (1683-1737): Jurgi II.a Erresuma Batukoaren emazte izanik, Erresuma Batuko erregina izan zen.
* Theodor Escherich (1857-1911): mediku eta bakteriologoa, Escherichia coli bakterioaren aurkitzailea.

## Hiri senidetuak

Honako hiriekin senidetua dago:
* Angelu (Lapurdi) (Euskal Herria)
* Bay City, Michigan (AEB)
* Fermo (Italia)
* Jing Jiang (Txina)

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14859
* Multimedia: Ansbach / Q14859
# Anscomberen laukote

Anscomberen laukotea ezaugarri estatistiko berdinak dituzten lau datu multzo dira, baina grafikoki aztertu ondoren, argi eta garbi erakusten dutenak datu multzo ezberdinak direla. Francis Anscombe estatistikariak asmatu zituen 1973garren urtean, datuak aztertu aurretik datu diagramak eratzeko beharra erakutsi eta azterketa kuantitatiboaren mugak agerian uzteko. Halaber, muturreko datuen eraginaz ere ohartarazi nahi zuen.
Lau datu multzoen azterketa estatistikoaz emaitza hauek lortzen dira, berdinak lau datu multzoetarako, harrigarria bada ere, datu multzoak ezberdinak baitira:
Lau datu multzoak ondoren zehazten dira:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2554672
* Multimedia: Anscombe's quartet / Q2554672
# Anse kantonamendua

Anse kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Rodano departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Guztira 15 udalerri ditu eta Anse da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1235552
# Ansauville

Ansauville Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 84 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Ansauville udalerrian erroldatutako biztanleak 84 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 40 etxebizitza zeuden, 32 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 37 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 32 etxebizitza nagusietatik 28 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek hiru zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 23 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ansauville udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 4 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 0 |
| 4 | 60-64 | 4 |
| 0 | 55-59 | 4 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 8 | 40-44 | 0 |
| 8 | 35-39 | 4 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 8 | 15-19 | 4 |
| 4 | 10-14 | 0 |
| 4 | 5-9 | 0 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 52 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboetatik 30 lanean zeuden (18 gizon eta 12 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Ansauville udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 324 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q473079
* Multimedia: Ansauville / Q473079
# Adin (argipena)

Adin hitzak esanahi zenbait ditu:
* euskaraz, adina, zerbait edo norbait sortu edo jaio zenetik igarotako denbora da,
** pertsona baten adina,
** zuhaitz baten adina (ikus dendrokronologia);
* Adin, Kaliforniako herria;
* Adin, abizena, Biblian ere agertzen dena.
# Adimen-urritasun

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Adimen-urritasuna, batzuetan adimen-atzeratasuna ere deitua, pertsona baten adimenaren mugak nahiz komunikatu eta bere buruaz arduratzeko arazoak jasotzen dituen terminoa da. Adimen-urriko haur batek besteek baino garapen kognitibo eta ikaskuntza motelagoa izaten du eta hortik dator adimen-atzeratasun terminoa. Batzuetan, atzeratasunarekin batera, gizaki normal batek izaten dituen trebezia zenbait ez garatzea ekar dezake adimen urritasuna. Definizioa zehaztearren, adimen kozientea 70 baino txikiagoa duten pertsonak hartu izan dira adimen-urrikotzat. Horrela, populazioaren %3ak adimen-urritasun mota bat duela zenbatetsi da.
Adimen-urritasunak arrazoiak anitz izan daitezke: genetikoak (Down sindromea, kasu), haurdunaldian izandako arazoak (alkoholdun-edariak maiz edateagatik, besteak beste) edo haurrak pairatzen dituen gaixotasunak eraginda (meningitisaren kasuan, esaterako).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q183560
* Multimedia: Intellectual disabilities / Q183560
# Adin erlatiboaren efektua

Adin erlatiboaren efektuak (AEE edo RAE ingelesez) pertsona baten jaiotze hilabetearen garrantzia, arlo akademiko eta kirolean, aztertzen duen fenomenoa da. Honen arabera, urteko lehenengo sei hilabetetan jaiotzeak, aipatutako arloetan arrakasta izateko aukera handiagoak dakar. Fenomeno honi dagokion erantzuna islatzeko hilabeteka banatutako grafikoak dira.
Ikasturte bereko hainbat partaide talde berean egon ohi dira eta "zaharragoek" ezaugarri fisiko garatuagoak izan ohi dituzte aurreneko urteetan. Kiroletan modu arautuan hasten denean, 10 urte ingururekin, oraindik ere nabaria da alde hau. Teoriak dio urte bereko zaharrenek aukera gehiago dutela garatzeko eta aldea areagotzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7310781
# Adin (Kalifornia)

Adin Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Modoc konderrian dago, Kalifornia estatuan. 205 biztanle ditu, 8,917549 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Modoc konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q357293
* Multimedia: Adin, California / Q357293
# Adimen artifizial orokorra

Adimen artifizial orokorra edota Adimen artifizial indartsua (ingelesez artificial general intelligence edota AGI) gizakien bataz besteko adimena gainditzen duen adimen artifiziala da, alegia, edozein gizakiren edozein betebehar arrakastaz burutzeko gai den makina adimendua. Adimen Artifizialaren sailean helburu garrantzitsua da eta zientzia-fikzioan jorratzeko gai arras interesgarria.
AA orokorra edo indartsua (AAO/AAI) ekintza adimentsu orokorrak burutzeko gaitasuna da. Zientzia-fikzioak AAOa gizakien ezaugarriekin lotzen du, tartean kontzientzia, sentsibilitatea, jakintza eta norberaren ezagutza.

## Erreferentziak

* ↑ Igor, Leturia Azkarate. (2023-06-01). «Adimen artifizial sortzailearen booma» Zientzia.eus (Noiz kontsultatua: 2023-12-28).
* ↑ «Adimen artifiziala: fikziotik errealitatera» www.berria.eus 2023-04-16 (Noiz kontsultatua: 2023-12-28).

## Ikus, gainera

* Adimen artifiziala
* Adimen artifizialaren historia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2264109
# Al-Muharraq

Al-Muharraq (arabieraz: المحرق‎; Al-Muḥarraq) Bahraingo hirugarren hiririk handiena da. Muharraq uhartean dago. Herrialdeko hiriburua izan zen, 1932an Manamak ordeztu izan zuen arte. 2012an 176.583 biztanle zituen. Haren eremuan dago Bahraingo nazioarteko aireportua.

## Erreferentziak

* ↑ Ibn Utub, looklex.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q270500
* Multimedia: Muharraq Island / Q270500
# Al-Muqaddasi

Muhammad ibn Aḥmad Shams al-Dīn al-Muqaddasī (arabieraz محمد بن أحمد شمس الدين المقدسي), el-Mukaddasi edo al-Maqdisī (945/946-1000) gisa ere letraldatua, Erdi Aroko geografo arabiarra izan zen, Aḥsan al-taqāsim fī ma'rifat al-aqālīm (Eskualdeak ezagutzeko banaketarik onena) liburuaren egilea.

## Biografia

Al-Muqaddasi, "Hierosolomita" Jerusalemen jaio zen 946 urtean. Hezkuntza bikain baten abantaila izan zuen eta hogei urte zituela Mekarako erromesaldia egin ondoren, geografia aztertzea erabaki zuen. Beharrezko informazioa eskuratzeko, hainbat urtez iraun zuen bidaien serie bat egin zuen eta Islamaren herrialde guztietan zehar bidaiatu zuen. 985. urtean bere liburua idaztea erabaki zuen, bisitatu zituen leku eta eskualde guztien kontaketa sistematikoa.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Al-Muqaddasi
* (Ingelesez) Al-Muqaddasi: An Encyclopaedic Scholar
* Datuak: Q294116
# Al-Masudi

Abu al-Hasan Ali ibn al-Husayn ibn Ali al-Mas'udi (Bagdad, 896 – Kairo, Egipto, 956) historialaria eta geografoa, "arabiarren Herodoto" bezala ezaguna.
Garrantzi handiko obra batean (Muruj al-dhahab wa ma'adin al-jawhar) Historia eta Geografia gaiak batzen lehenengoetakoa izan zen. Lan horrek garai horretarainoko ezaguna zen munduaren historia azaltzen zen. Al-Masudik Ozeano Atlantikoari "Itsaso Berdea" eta "Inguratzen duen Itsasoa", "Bahr al-Muhit" arabieraz, esan zion; azken izen hau ohikoa bihurtu zen..

## Kanpo loturak

* (Ingelesez) Muruj al-dhahaben itzulpena ingelesera: The Book of Golden Meadows
* (Ingelesez) Muruj al-dhahaben itzulpena ingelesera: Meadows of Gold and Mines of Gems (1841)
* (Frantsesez) Muruj al-dhahaben itzulpena frantsesera:Prairies d'or (1861 eta 1877 artean)

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20131206040334/http://revista.legadoandalusi.es/n42_revista_el_legado_andalusi/reportajes/mas_alla_de_las_columnas_de_hercules.html

## Ikus, baita ere

* Ilunpeko itsasoa
* Datuak: Q168705
* Multimedia: Al-Masudi / Q168705
# Al-Mundhir II.a

Al-Mundhir II.a ibn Yahya ibn al-Mundhir Muazz al-Dawlah al-Tujibi (arabieraz: المنذر بن يحي معز الدولة‎ ; 1038 hila) Zaragozako taifako hirugarren errege independentea (1036-1038) izan zen, Banu Tujibi leinukoa.
Gurasoak Yahya al-Mudhaffar eta Ismail al-Zafir Toledoko taifako erregearen alaba bat izan zituen. 1035ean Hisham II.a izeneko buruzagi bat bere buruari kalifa bat izendatu zuen Sevillan. Al-Mundhirrek, bere arbasoek egin zuten moduan, ez zuen kalifa berria onartu. Egoera aprobetxatuz, Abd Allah ibn al-Hakam bere lehengusua matxinotu eta 1038an Al-Mundhir erail zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Viguera Molins, Mª Jesús. (1988). Aragón musulmán. Zaragoza: Mira editores ISBN 84-86778-06-9..
* ↑ Cervera Fras, M ª José. (1999). El reino de Saraqusta. Zaragoza: CAI ISBN 84-88305-93-1..
* Datuak: Q3572498