OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Petřínská rozhledna

Petřínská rozhledna (euskaraz: Petříngo behaketa dorrea), Pragan dagoen 60 metro garaiko sare erako egitura bat da, Eiffel Dorrearekin antz handia duena. Parisko ikurra den dorrea baino askoz txikiagoa den arren, muino nahiko garai baten tontorrean dago, eta, ondorioz, Pragako dorre honen tontorra, Eiffel Dorrearenaren antzeko garaieran dago. Petřínská rozhledna, 1891n eraikia izan zen, eta behaketa dorre bezala erabili zen, baita igortze dorre bezala ere. Gaur egun, dorre hau, Pragako toki turistiko bat da.
Oinez igotzen bada, dorreranzko ibilaldiak, ordu erdi inguru iraun lezake elurra egiten duenean oso irristakorrak izan daitezkeen bideetatik. Dorrea beraren igoera, zertxobait laburragoa izan daiteke, baina pertsona batzuentzat neketsuagoa izan daiteke. Edonola ere, muinoa, funikular baten bidez igo daiteke, eta dorreak, pertsona gutxituendako igogailu bat du.
Eguna oskarbi badago, dorretik, Pragako ikuspegi panoramiko bikain bat ikus daiteke.
Atrakzio hau, apiriletik urria arte, goizeko 10etatik arratsaldeko 7ak arte irekita egoten da egunero, eta, azaroa eta martxoa bitartean, soilik aste bukaeretan goizeko 10etatik arratsaldeko 5ak arte. Goiko solairuan, denda bat eta kafetegi txiki bat daude, beheko solairuan, Jára Cirmmani eskainitako museo bat dagoen bitartean.

## Petřínská rozhledna Eiffel Dorrearen aurka

Pragako dorre hau, sarritan, Parisko Eiffel dorrearen bertsio txikia bezala deskribatzen da. Baina deskribapen hau ez da zuzena. Izan ere, Petřínská rozhledna dorreak, oktogono formako sekzioa du bere luzera osoan zehar, Eiffel dorreak karratua duen bitartean. Gainera, Eiffel dorrea ez bezala, ez dago lau zutaberen gainean eutsia. Bere diseinua, Saxoniako Neustadteko Goetzingeneko behaketa dorrearen antzerakoagoa da, Eiffel dorrearena baino gehiago. Baina, bi hauek ez bezala, Pragako dorrearen oinpeko gune osoa, sarrerako harrera gelarekin estaltzen da. Petřínská rozhledna eta Eiffel dorrearen arteko antzekotasun bat, biga gurutzatu txikienen diseinua da, arku biribil eran.

## Kanpo estekak

* (Txekieraz)https://web.archive.org/web/20060112084933/http://www.rozhlednyunas.cz/rozhledny/petrinska-rozhledna-v-praze/
* (Txekieraz)http://www.pis.cz/cz/praha/adresar/petrinska_rozhledna
* Datuak: Q12256
* Multimedia: Petřínská rozhledna / Q12256
# Petén Itzá aintzira

Petén Itzá aintzira Guatemalako iparraldean dagoen Petén departamenduko aintzira da, Guatemala Hiritik 260 km ipar-ekialdera dagoena. 99 km²ko eremua du. Aintziraren ertzeko hiri nagusiak Flores (uharte batean dagoena), San Benito eta San Andres dira.

## Erreferentziak

* ↑ Lagos de Guatemala Insivumeh.gob.gt
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1347461
* Multimedia: Lago Petén Itzá / Q1347461
# Petzval (kraterra)

Petzval kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ25 lau-angelukoan dago. 93,5 kilometroko diametroa du. Izena Joseph Petzvalren omenez darama.

## Erreferentziak

* (Ingelesez) (WGPSN), IAU Working Group for Planetary System Nomenclature. (2013ko otsailaren 13a). Gazetteer of Planetary Nomenclature. 1:1 Million-Scale Maps of the Moon. Nazioarteko Astronomia Elkartea / USGS.
* (Ingelesez) Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* (Ingelesez) Blue, Jennifer. (25 de julio de 2007). Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS.
* (Ingelesez) Bussey, B.; Spudis, P.. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2.
* (Ingelesez) Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C.. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers ISBN 0-936389-27-3..
* (Ingelesez) McDowell, Jonathan. (15 de julio de 2007). Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report.
* (Ingelesez) Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B.. (1971). Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU. , 136 or..
* (Ingelesez) Moore, Patrick. (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co ISBN 0-304-35469-4.
* (Ingelesez) Price, Fred W.. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press ISBN 0521335000..
* (Ingelesez) Rükl, Antonín. (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books ISBN 0-913135-17-8.
* (Ingelesez) Webb, Rev. T. W.. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6ª edición revisada. Dover ISBN 0-486-20917-2.
* (Ingelesez) Whitaker, Ewen A.. (2003). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press 978-0-521-54414-6.
* (Ingelesez) Wlasuk, Peter T.. (2000). Observing the Moon. Springer ISBN 1-85233-193-3.
* (Ingelesez) Lunar Impact Crater Database. Lunar and Planetary Institute (USRA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q630171
* Multimedia: Petzval (lunar crater) / Q630171
# Petzita

Petzita sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Petzita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ag3AuTe2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Petzite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Petín

Petín Ourenseko udalerria da, Valdeorras eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.042 biztanle zituen.

## Pertsonaia ezagunak

* Xosé Quiroga Suárez (1920-2006), Galiziako Xuntaren presidentea izandako politikaria.
* Ignacio Vilar, (1951- ), zinema zuzendaria.

## Ikus, gainera

* Ourenseko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Galizieraz) Webgune ofiziala.
* Datuak: Q670366
* Multimedia: Petín / Q670366
# Petén

Petén Guatemalako iparraldean kokatutako departamendua da. Iparralde eta mendebaldean Mexikorekin du muga, hegoaldean Izabal eta Alta Verapaz departamenduekin, eta ekialdean Belizerekin. 35.854 km²ko eremua du eta 2012an 662.779 biztanle zituen. Hiriburua Flores da.

## Udalerriak

* Dolores
* El Chal
* Flores
* La Libertad
* Melchor de Mencos
* Poptún
* San Andrés
* San Benito
* San Francisco
* San José
* San Luis
* Santa Ana
* Sayaxché
* Las Cruces

## Erreferentziak

* ↑ República de Guatemala (2012): Caracterización estadística Ine.gob.gt

## Kanpo estekak

* Datuak: Q466061
* Multimedia: Petén Department / Q466061
# Pašavaita

Pašavaita sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Pašavaita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Pd3Pb2Te2}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Pašavaite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Pašinka

Pašinka Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 343 biztanle ditu eta 3,82 kilometro koadroko azalera. Kolíngo barrutian dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2209041
* Multimedia: Pašinka / Q2209041
# Pašková

Pašková Eslovakiako udalerri bat da, Rožňavako barrutian kokatuta. 6,01 km²ko azalera du eta 342 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1318. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q972458
* Multimedia: Pašková / Q972458
# Paňovce

Paňovce Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 20,68 km²ko azalera du eta 595 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1274. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q545165
* Multimedia: Paňovce / Q545165
# Pašman

Pašman Kroaziako udalerri bat da, Zadar eskualdean. Azken zentsuaren arabera 2.136 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1285647
# Paňa

Paňa Eslovakiako udalerri bat da, Nitrako barrutian kokatuta. 11,26 km²ko azalera du eta 371 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1239. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q631322
* Multimedia: Paňa / Q631322
# Pałecznica udalerria

Pałecznica Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Proszowice barrutian kokatuta. 47,88 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3661 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2189908
* Multimedia: Gmina Pałecznica / Q2189908
ieaPolonia Txikiko voivoderriko udalerriak :
# Peromyscus carletoni

Peromyscus carletoni Peromyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Cricetidae familian sailkatuta dago.

## Ikus, gainera

* Peromyscus
* Cricetidae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31073492
# Petrovskaita

Petrovskaita sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Petrovskaita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {AuAgS}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Petrovskaite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Petrová

Petrová Eslovakiako udalerri bat da, Bardejoveko barrutian kokatuta. 14,30 km²ko azalera du eta 865 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1414. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q568184
* Multimedia: Petrová (Bardejov District) / Q568184
Bardejoveko barrutiko udalerriak :
HiriakBardejovHerriakAbrahámovce • Andrejová • Bartošovce • Becherov • Beloveža • Bogliarka • Brezov • Brezovka • Buclovany • Chmeľová • Cigeľka • Dubinné • Frička • Fričkovce • Gaboltov • Gerlachov • Hankovce • Harhaj • Hažlín • Hertník • Hervartov • Hrabovec • Hrabské • Hutka • Janovce • Jedlinka • Kobyly • Kochanovce • Komárov • Koprivnica • Kožany • Krivé • Kružlov • Kríže • Kurima • Kurov • Kučín • Kľušov • Lascov • Lenartov • Lipová • Livov • Livovská Huta • Lopúchov • Lukavica • Lukov • Malcov • Marhaň • Mikulášová • Mokroluh • Nemcovce • Nižná Polianka • Nižná Voľa • Nižný Tvarožec • Ondavka • Ortuťová • Osikov • Oľšavce • Petrová • Poliakovce • Porúbka • Raslavice • Regetovka • Rešov • Richvald • Rokytov • Smilno • Snakov • Stebnícka Huta • Stebník • Stuľany • Sveržov • Tarnov • Tročany • Vaniškovce • Varadka • Vyšná Polianka • Vyšná Voľa • Vyšný Kručov • Vyšný Tvarožec • Zborov • Zlaté • Šarišské Čierne • Šašová • Šiba :
# Petruro Irpino

Petruro Irpino Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 302 biztanle ditu, 3,14 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Petruro Irpinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Altavilla Irpina Chianche Torrioni Tufo San Nicola Manfredi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55078
* Multimedia: Petruro Irpino / Q55078
# Petrus Apianus

Petrus Apianus (Leisnig, 1495ko apirilaren 16a – Ingolstadt, 1552ko apirilaren 21a), Peter Apian, Peter Bennewitz edo Peter Bienewitz ere deitua, alemaniar humanista izan zen, matematika, kartografia, astronomia eta kosmografiari buruzko lanengatik ezaguna. Bere liburuek eragin handia izan zuten bere garaian, eta edizio eta hizkuntza askotan argitaratu ziren 1609ra arte. Ilargi-krater batek eta asteroide batek bere izena daramate.
Saxonian jaio zen, zapatari aberats baten semea. Rochlitzeko latinezko eskolan eta Leipzigeko Unibertsitatean hezi zen eta bere alemanezko abizena latinera itzuli zuen (Biene eta apis hitzek erlea esan nahi dute).
1519an Vienara joan zen ikasketekin jarraitzera, eta 1521ean izurria Vienara iritsi zen. Apianus Regensburgera joan zen, eta gero Landshutera. Bertan Cosmographicus liber liburua idatzi zuen 1524an, astronomia eta nabigazioari buruz. 1537an Ingolstadteko Unibertsitateak matematikari eta inprimatzaile gisa kontratatu zuen. Bertan kalitate handiko lan geografiko eta kartografikoak egin zituen.
Karlos V.a enperadorearen babesa jaso zuen, inprentako monopolioa eta armarria eman zizkiona. Gorteko matematikari eta palatino konde ere izendatu zuen.

## Lanak

* Cosmographicus liber, 1524
** Cosmographicus liber, 1553-1595
* Ein newe und wolgegründete underweisung aller Kauffmanns Rechnung in dreyen Büchern, mit schönen Regeln und fragstücken begriffen, Ingolstadt 1527.
* Cosmographiae introductio, cum quibusdam Geometriae ac Astronomiae principiis ad eam rem necessariis, Ingolstadt 1529
* Ein kurtzer bericht der Observation unnd urtels des jüngst erschinnen Cometen..., Ingolstadt 1532
* Quadrans Apiani astronomicus, Ingolstadt 1532
* Horoscopion Apiani..., Ingolstadt 1533
* Folium populi, 1553
* Instrument Buch..., Ingolstadt 153
* Instrumentum primi mobilis
* Astronomicum Caesareum
* volvelle bat, Astronomicum Caesareum (1540)
* Instrumentum primi mobilis, 1534
* Apianusen armarria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58662
* Multimedia: Petrus Apianus / Q58662
# Petrovsko

Petrovsko Kroaziako udalerri bat da, Krapina-Zagorje eskualdean. Azken zentsuaren arabera 2.270 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1194702
* Multimedia: Petrovsko (Croatia) / Q1194702
# Petrukita

Petrukita sulfuro motako minerala da eta stannita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Petrukita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Cu,Fe,Zn,Ag)3(Sn,In)S4}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Petrukite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Petru Rareș

Petru Rareș Errumaniako udalerri bat da, Bistrița-Năsăud konderrian. 3.399 biztanle ditu, 32,58 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Reteag $^{(en)}$ Bața $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2621179
# Pillager (Minnesota)

Pillager Minnesotako hiri bat da. Cass konderrian kokatua dago. 2010ean 469 biztanle zituen, 2,21 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cass konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2229386
# Pill (Somerset)

Pill, Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Somerset konderrian. Bristol hiriaren ipar-mendebaldeko dago.
* Datuak: Q7194090
* Multimedia: Pill, Somerset / Q7194090
# Pituophis

Pituophis Colubridae familiako narrasti genero bat da. Kanadatik Guatemalara bizi dira.

## Espezieak

* Pituophis catenifer Blainville, 1835
* Pituophis deppei (Duméril, 1853)
* Pituophis lineaticollis (Cope, 1861)
* Pituophis melanoleucus (Daudin, 1803)
* Pituophis ruthveni Stull, 1929
* Pituophis vertebralis (Blainville, 1835)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1992326
* Multimedia: Pituophis / Q1992326
* Espezieak: Pituophis
# Plaça Espanyako geltokia

    Ez nahasi Palma Mallorcakoako Plaça d'Espanyako geltokiarekin.
Plaça Espanya (Kataluniako Aldirietan) edo Espanya (Bartzelonako metroan) Bartzelonako metroa eta Kataluniako Aldirien geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Sants-Montjuïc barrutian dago.
Geltokia 1926n inauguratu zen.
* Datuak: Q669990
* Multimedia: Barcelona Plaça Espanya train station / Q669990
# Plazentzia Normandiakoa

Plazentzia Normandiakoa edo Plazentzia Nafarroakoa (?- 1088ko apirilaren 14aren ondoren) Iruñeko erregina ezkontidea (1068-1076) izan zen.
Ez dakigu aita eta ama nor zituen, Frantziako noble zela baino ez.
1068 baino lehen Antso IV.a Nafarroakoarekin ezkondu zen, eta seme bi izan zituzten:
* Gartzia Antso Nafarroakoa, umea zela hila.
* Gartzia Nafarroakoa, Toledon 1091ren ondoren hila. 1076an aita erail zutenean, errege de iure bazen ere, Antso V.a errege de facto bihurtu zen, erreinuko handikien laguntzaz.

## Erreferentziak

* ↑ Urte honetan agertzen da lehendabizikoz: Plazentia izeneko erregina Iratxeko monasterioari Legarda hiribildua dohaintza egin zion
* Datuak: Q2059740
# Plaça Catalunyako geltokia

Plaça Catalunya (Kataluniako Aldirietan) edo Catalunya (Bartzelonako metroan) Bartzelonako metroa eta Kataluniako Aldirietako geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Eixample barrutian kokatuta dago.
Geltokia 1931en inauguratu zen.

## Historia

Gaur egun Kataluniako plaza dagoen tokian, 1863an Bartzelona eta Sarrià lotzen dituen burdinbidearen geltoki terminala eraiki zen. Trenbide hau Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunyaren hasiera suposatu zuen. Garai horretan hiriko harresiak oraindik ez ziren eraitsi, eta oraindik ez zen Kataluniako plaza esistitzen.
1924an Bartzelonako metroa inauguratu zen, gaur egungo linea geltokian geldialdia egiten hasi zuela.
1926an Bartzelonako Zeharkako Trenbide Metropolitarra inauguratu zen, eta gaur egun Bartzelonako metroaren linea Catalunya geltokian geldialdia egiten hasi zuen.
1928an geltokiak behin-behineko itxiera jasan zuen, geltokia eta Arc de Triomfeko geltokiaren arteko tunela eraikitzeko.
1929an Bartzelona-Sarrià trenbidea lurperatu zen Balmes kalean zehar, eta horrekin batera Plaça Catalunya lurpeko geltoki berria inauguratu zen.
1933an iberiar zabaleradun trenbidea Plaça Catalunya lurpeko geltokira heldu ziren, Ripoll eta Manresako lineak Bartzelonako erdialdera luzatuz. Ordura arte linea horiek Barcelona Nord geltokia zuten geltoki-buru.
1971 eta 1972a bitartean Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles enpresak Bartzelonako hiri-erdialdean zituen trenbideak lurperatu zituen, eta Bartzelona-Sants geltokia eta Plaça Catalunya artean lurpeko trenbidea eraiki zuen, Metroaren linearen geltokiaren parean trenbideak kokatuz. Hala, nasa zentraleko zerbitzuak Kataluniako Aldirientzat ziren, eta alboko nasak, aldiz, metroarentzat. Lan hauen ondoren Kataluniako Aldirien sarea sortu zen, eta geltokia aldageltoki bihurtu zen, metro, aldiriko tren, eskualdeko tren eta autobus artekoa.
1983an eta 1992an Sants eta Plaça Catalunya arteko tunela berritu zen.

## Sarbideak

* Plaça Catalunya (plazaren erdialdetik)
* Passeig de Gràcia
* Ronda Sant Pere ( eta FGCren arteko lotunea)
* Carrer Pelai
* La Rambla (FGCrekin lotunea)
* eta Rodalies arteko lotunea
* Ronda Universitat
* Rambla Catalunya (Rodalieserekin lotunea)
* Carrer Balmes (metro eta Rodalieserekin lotunea)
* Carrer Bergara

## Kanpo estekak

* Transports Metropolitans de Barcelona
* Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya
* Datuak: Q800447
* Multimedia: Plaça de Catalunya station / Q800447
# Plazienzia de Xalón

Plazienzia de Xalón (Plasencia de Jalón gaztelaniaz, batzuetan Plazenzia de Xalón) aragoieraz Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 378 biztanle zituen 34,72 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1650559
* Multimedia: Plasencia de Jalón / Q1650559
# Plazido Zuloaga

Plazido Zuloaga Zuloaga (Madril, 1834ko urriaren 5a – ib., 1910eko uztailaren 10a), gipuzkoar armagilea izan zen, damaskinatuan aditua.
Eusebioren semea eta Inazio Zuloagaren aita. Eibarren aitarekin ikasi zuen eta ondoren Paris eta Dresdenen osatu zituen ikasketak. Eibarrera itzuli eta damaskinatugintza erabat aldatu zuen; eskola sortu eta teknika berriak asmatu zituen. Gainera, armak ez ziren hainbat objektutara ere (ontzi, kaxa, erloju, eta abarretara) zabaldu zuen damaskinatugintza. Estilo errenazentista eta arabeskoa landu zituen batik bat. Bere lanik garrantzitsuena Prim jeneralaren mausoleoa izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Plácido Zuloaga Zuloaga. .
* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Zuloaga,Eusebio. .
* Datuak: Q27763745
* Multimedia: Plácido Zuloaga / Q27763745
# Plazida Otaño

Plazida Otaño Odriozola (Zizurkil, 1867ko otsailaren 18a - Zizurkil, 1954ko otsailaren 18a) gipuzkoar bertsolaria izan zen, Joxe Bernardo Otañoren alaba, Adriana Otañoren ahizpa eta Pedro Mari Otañoren lehengusina. Emakume bertsolari aitzindarien artekoa da. Ezagutzen den emakumeen lehen bat-bateko bertsoa berea da.

## Bizitza

Zizurkilgo Errekalde baserrian jaioa, Joxe Bernardo Otaño eta Inazia Odriozolaren alaba zen. 1892an ezkondu zen Joxe Migel Zalduarekin eta Zizurkilgo Benta baserrian jarri ziren bizi izaten. Etorri handiko emakumea zen, erantzun azkarrak ematen trebea. Alaba bat izan zuten: Klara. 1950ean, Pedro Mari Otañori Zizurkilen egindako omenaldian parte hartu zuen. Hantxe abestu zuen lehendabiziko aldiz eremu publikoan, 84 urte zituela. 1954an hil zen Plazida Otaño. Egun, Zizurkilen dagoen Aiztondo bailarako liburutegiak bere izena darama.

## Bertsoak

18 urte zituela, etxeko sukaldean, adinez aurrera zihoala esan omen zion aitari eta, ezkontzeko asmoa zuenez, dotea prestatzen joateko. Joxe Bernardo aitak bertso hau kantatu omen zion
| « | Ezkondu behar denala, ho(r)i den baloria! Hemezortzi urte den hire edadia. Pikara, gaizki hazi, lotsarik gabia, hik aberastuko naun, lehen banaiz pobria. | » |
Eta alaba Plazidak erantzun:
| « | Aita, zahartu ta gero, garai hobia ez da, neska gaztiak ere badu bere kezka. Ilea zuriturik nobiorik ez-ta, orduan alperrik da soinua ta festa. | » |
Behin, Txirrita Zizurkilera joan eta Plazida Otaño ikusi omen zuen zelaian pagotxa ebakitzen ari zela. Bertso hau bota omen zion Txirritak:
| « | Gauz bat esango dizut modu ondraduan, noski ez naiz hasiko hemen endreduan. Nonbait egongo zara aldarte eruan, gaur horla zabiltzanean udako beruan, ez da atsegin izango zure inguruan. | » |
Eta baita Plazidak erantzun ere:
| « | Arrazoi horrek badu bere parezera, konprenituko dezu mutila bazera. Udarako beruaz kejatzen al zera? Lana hortan badezu egiten atzera, fraile sartu zintezke komentu batera. | » |

## Erreferentziak

* ↑ Zavala, Antonio. Pedro Mari Otaño eta bere ingurua liburua. Auspoa, euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2019-11-30).
* ↑ Illarregi, Joanes. «Bertsoaren bidegileak» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-07-19).
* ↑ Etxea plaza zeneko bertsolaria. Argia (Noiz kontsultatua: 2017-10-04).
* ↑ Plazida Otaño Odriozola, Errekaldeko bertsolaria. Aiurri (Noiz kontsultatua: 2017-10-04).
* ↑ Plazida Otaño liburutegiko ateak zabalik. El Diario Vasco (Noiz kontsultatua: 2017-10-04).
* 1 2 Zavala, Antonio. (1993). Pedro M. Otaño eta bere ingurua. Auspoa, euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2017-10-04).

## Kanpo estekak

* Eizagirre Kerejeta, Estitxu. Bidea urratu duten bertsoak. Argia, 2014. http://www.argia.eus/fitx/bestelakoak/bidea%20urratu%20duten%20bertsoak.pdf ]
* Emakume bertsolariak. Argia. http://www.argia.eus/emakume-bertsolariak ]
* Plazida Otaño. BDB Bertsolaritzaren datu-basea. http://bdb.bertsozale.eus/es/web/haitzondo/view/3865-plazida-otao ]
* Datuak: Q41586172
# Plazida Insausti

Plazida Intsausti Lekuona (Beasain, 1896ko urriaren 5a - Beasain, 2007ko irailaren 12a) luzaroenik bizi izan den euskal herritarretako bat da: 110 urte eta 342 egun. Izan ere, 111 urte bete baino egun gutxi batzuk lehenago hil zen. 2007. urtean bertan, aurretik urte gehien bizi izandako Flora de la Torre Mendizabal beasaindarraren errekorra hautsia zuen.

## Biografia

Plazida Insausti Beasaingo Astigarreta auzoko Bekoetxe baserrian jaio zen, eta Antonio Etxeberriarekin ezkontzean herri bereko Garin auzoko Baztarretxe baserrira aldatu zen. Hantxe bizi izan zen hil arte. Bi alaba izan zituen (Maria eta Jesusal), hiru biloba, hiru birbiloba, eta Kimetz izeneko hereniloba bat (2005ean jaioa).
2006. urtean, Plazida Insaustiren 110. urtemugarako hainbat ospakizun antolatu ziren Garinen, eta ekitaldira Beasaingo Udaleko hainbat zinegotzi eta Gipuzkoako Foru Aldundiko gizarte gaietarako arduraduna joan ziren. Horrez gain, garindarrek oroitarri bat jarri zuten auzoan, Insaustiren jaiotza data gogoratzeko.
Osasuntsu bizi izan zen, eta ehun urte beteak zituela ere baratzean lanean jarraitzen zuen; baratzeak bizi omen zuen Insausti. Burua argi izan zuen azkeneraino, baina azken urteetan mugitzeko zailtasunak, gorreria eta begi lausoa izan zituen, eta baratzean lan egiteari utzi behar izan zion.

## Erreferentziak

* ↑ Noticias de Gipuzkoa egunkariko albistea.
* 1 2 (Gaztelaniaz) Juantxo Unanua: «110 años, la amona de Euskadi», Diario Vasco, 2006-10-06.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko pertsonarik zaharrenen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11699814
# Pecos (Mexiko Berria)

Pecos Mexiko Berriko herrixka bat da. San Miguel konderrian kokatua dago. 2010ean 1.392 biztanle zituen, 4,50 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* San Miguel konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q931185
* Multimedia: Pecos, New Mexico / Q931185