OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Txotxongiloen Nazioarteko Batasuna

Txotxongiloen Nazioarteko Batasuna (frantsesez: Union Internationale de la Marionnette, UNIMA) munduko antzerki erakunderik zaharrena da. UNESCOn kontsulta-estatutu baten onuraduna den Nazioarteko gobernuz kanpoko Erakunde bat da. Mundu guztikoak dira bere kideak eta beren lanarekin txotxongiloen artearen garapenari laguntzen diote.
1922an Pragan sortu zen, Txekoslovakian. 1981ean bere egoitza Charleville-Meziérèsera,Frantzia, lekualdatu zuten. UNIMA 90 herrialdetan dago presente eta mundu guztiko pertsonen arteko hartu-eman plataforma bat bezala funtzionatzen du, izan txotxongilolariak (zaleak edo adituak), izan arte modalitate honetan lan egiten duten txotxongilo zale amorratuak ( ikertzaileak, historialariak, etab...). Herrialde askotan ditu filialak, hala nola, Puppeteers of America Estatu Batuetan, Puppetry UK Erresuma Batuan, União de Marionetistas Portugalen edo Associação Brasileira de Teatro de Bonecos.
UNIMAren ekintzen artean bilerak,hitzaldiak, jaialdiak daude, eta txotxongiloen ezarpenerako arlo desberdinak topatzeko aukera ematen du (terapia, hezkuntza, formakuntza, ikerketa, dokumentazioa, bilduma, erakusketa, etab..), txotxongiloen garapenari buruzko argitalpenak eta informazioa ere osatzen dituzte, baita kurtso eta tailerrak ere.
Erakundeak izendatu zuen martxoaren 21ean Txotxongiloen Munduko Eguna eta 2003tik herrialde ezberdinetan ospatzen da.

## UNIMAren Kongresuak

Ondorengo lekuetan egin dira nazioarteko kongresuak:
* 1929: Praga (lehendakaritza: Jindřich Veselý)
* 1929: Paris
* 1930: Lieja
* 1933: Ljubljana (Lehendakaritza berria:Josef Skupa) (Idazkari Nagusi berria: Jan Malík)
* 1957: Praga (Lehendakaritza berria: Max Jacob)
* 1958: Bukarest
* 1960: Bochum-Braunschweig
* 1962: Warsaw
* 1966: Munich
* 1969: Praga (Lehendakaritza berria: Jan Bussell)
* 1972: Charleville-Mézières (Idazkari Nagusi berria: Henryk Jurkowski)
* 1976: Mosku (Lehendakaritza berria: Sergej Obrazcov)
* 1980: Washington D.C. (Idazkari Nagusi berria: Jacques Felix)
* 1984: Dresden (Lehendakaritza berria: Henryk Jurkowski)
* 1988: Nagoia
* 1992: Ljubljana (Lehendkaritza berria: Sirppa Sivori-Asp)
* 1996: Budapest
* 2000: Magdeburg (Lehendakaritza berria: Margareta Niculescu)
* 2004: Rijeka (Lehendakaritza berria: Massimo Schuster) (Idazkari Nagusi berria: Miguel Arreche)
* 2008: Perth (Lehendakaritza berria: Dadi Pudumjee) (Idazkari Nagusi berria Jacques Trudeau)
* 2012: Chengdu
* 2016: Tolosa

## UNIMA Euskal Herria

Unimaren adarretako bat UNIMA Euskal Herria da. Bizkaian kokatzen da eta 36 bazkide federatu ditu.

## Erreferentziak

* ↑ [ https://web.archive.org/web/20150402181531/http://www.bevreview.com/2013/03/21/can-holiday-world-puppetry-day-march-21/«can holiday world puppetry day march 21»]bevreview.com

## Kanpo Loturak

* https://www.unima.org/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1357967
* Multimedia: UNIMA / Q1357967
# Txu (ibaia)

    Artikulu hau erdialdeko Asiako ibaiari buruzkoa da; Kazakhstango hiria gaitzat duena beste hau da: «Txu (hiria)»
Txu (kirgizeraz: Чүй; kazakheraz: Шу; errusieraz: Чу) erdialdeko Asiako ibai luzea da, Kirgizistan eta Kazakhstan zeharkatzen dituena. Joon Aryk eta Kochkor ibaiaren lotunean du iturburua, eta 1.067 kilometroko ibilbidearen ondoren Akjaykyn aintzira-sistema sortzen du.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-05-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q524206
* Multimedia: Chu River / Q524206
# Txozna auzoa

Txozna auzoa Aldekone eta Arteagaren artean dago. Azken urteotan Derion eraiki diren etxebizitza gehienak auzo honetan egin dira. Hortaz, auzo honetako biztanle gehienak gazteak dira.
Etxebizitza berriekin batera, Txoznako auzunean hainbat enpresa daude, eta etxebizitzak eraiki aurretik, industriak zerbitzuek baino garrantzia handiagoa zeukan.

## Kalerik garrantzitsuenak

* Uribe plaza

## Ikus, gainera

* Arteaga

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268429
# Txubingo

Txubingo, Txuringo, Zuringo edo La Nevera Nafarroa Garaian dagoen euskal mendia da.
Zarikietako mendi-multzoaren hegoaldean adar apalago batzuk hedatzen dira hego-mendebalderantz.
Txubingo(eta)ko gailur bikiak (Agoizkoek pluralean aipatzen dituzte gain hauek) Autzola eta Fazeria sakanak bereizten dituzte.
Mendebaldeko gailurra apalena da, eta ekialdekoa, Nebera izenekoa, bietan zailena.
Pinudi sarriak gailurretaraino hedatzen dira, eta haiek landatzeko egindako terrazek ere oztopo bihurtzen zaizkio tontor gutxi ezagun hauetara hurbiltzen den mendizaleari.
Hala ere, azken metroak aparte utzita, bide egokiak aurkituko ditugu mendialde basati hau hobeki ezagutzeko ahalbidetuko digutenak.

## Kanpo estekak

* Txubingo, http://www.euskal-herria.org/.
# Txudnovskiren algoritmo

Txudnovskiren algoritmoa π zenbakiaren digituak kalkulatzeko metodo azkarra da . Txudnovski anaiek mila milioi digitu baino gehiago kalkulatzeko erabili zuten. Kalkulu hau erabili zen 2,7 bilioi digituen munduko errekorra lortzeko 2009ko abenduan, 5 bilioikoa 2010eko abuztuan eta π-ren 10 bilioi digitu 2011ko urrian.
Algoritmoa segida hipergeometriko orokor konbergente honetan oinarritzen da:
    ${\frac {1}{\pi }}=12\sum _{k=0}^{\infty }{\frac {(-1)^{k}(6k)!(13591409+545140134k)}{(3k)!(k!)^{3}640320^{3k+3/2}}}.\!$
Identitate hori π duten Ramanujan-en formula batzuen antzekoa da.

## Erreferentziak

* Chudnovsky, David V.; Chudnovsky, Gregory V.. (1989). «The Computation of Classical Constants» Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 86 (21): 8178–8182. doi:10.1073/pnas.86.21.8178. ISSN 0027-8424. OCLC .298242 PMID 16594075..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2208385
# Txuhuiv

Txuhuiv (ukraineraz: Чугуїв, translit.: Txuhuiv) edo Txuguev (errusieraz: Чугуев, translit.: Txuguev) Ukrainako erdialdeko hiria da, Kharkiveko oblastean dagoena. Izen bereko raiongo hiriburua, 2021ean 31.575 biztanle zituen.

## Historia

XVI. edo XVII. mendeen artean sortua, kanpamendu kosakoa izan zen, denboraren poderioz Aireko Indar Sobietarren aire-base bilakatu zena.
Errusia-Ukraina gerran zehar gudu-zelai bilakatu zen. 2022an errusiarrek aire-basea eraso zuten, 14 urteko mutiko bat hiltzen eta emakume bat zaurituz.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1897 | 1923 | 1926 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2001 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 |
| 12592 | 11842 | 13311 | 18074 | 22657 | 24733 | 32128 | 36543 | 36789 | 32327 | 32279 | 32379 | 32442 | 32416 | 32454 | 32263 | 31993 | 31861 | 31575 |

## Txuhuivar ospetsuak

* Ilia Repin (1844-1930), margolaria.
* Sergei Volkov (1973-), kosmonauta.
* Elena Volkova (1915–2013) margolaria.

## Erreferentziak

* 1 2 Euskaltzaindiaren 156. araua - Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko
* ↑ (Ingelesez) «In Chuhuiv, enemy shell hit apartment building, killing a boy» www.ukrinform.net (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q889618
* Multimedia: Chuhuiv / Q889618
# Txotxongiloen Munduko Eguna

Txotxongiloen Munduko eguna txotxongiloei buruzko ezagutza beste arlo batzuetan sustazeko helburuekin ospatzen da urtero. Martxoak 21ean ospatzen da Ideaia honen sustatzailea Dzhivada Zolfagariho iraniarra izan zen 2000. urtean; 2002an Txotxongiloen Nazioarteko Batasunak (UNIMA) data ofizialdu zuen eta 2003ko martxoaren 21ean ospatu zen lehen aldiz Txotxongiloen Munduko Eguna.

## Kanpo estekak

* www.unima.org (gazteleraz, frantsesez eta ingelesez)
* Datuak: Q4288432
# Undagoitia

Undagoitia Unda auzoko baserri ikusgarri bat da Muxikan, 16. mendekoa, balizko arkeologia gunearen babes maila daukana Eusko Jaurlaritzaren ondare inbentarioan.
Hormetan seinale bitxi bat du etxeak, Barrio de Undas dioena, Unda auzoaren izenaren gaztelerazko forma bitxiarekin.

## Erreferentziak

* ↑ «Undagoitia baserria. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-08).
* ↑ Enbeita, Onintza; Fernandez, Luistxo. «Hiru elizate Muxikakoak» Eibar.ORG | Eibarko peoria (Noiz kontsultatua: 2021-12-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109998609
# Uncommon Valor

Uncommon Valor (euskaraz Ezohiko Kemena) 1983ko Ted Kotcheff estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako gerra drama film bat da. Gene Hackman, Fred Ward, Reb Brown, Randall "Tex" Cobb, Patrick Swayze, Harold Sylvester, Tim Thomerson eta Robert Stack aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Jada erretiroa hartuta dagoen Cal Rhodes kolonelak (Gene Hackman) AEBtako Armadako soldadu beteranoez osatutako talde bat bildu (Fred Ward, Reb Brown, Randall "Tex" Cobb, Robert Stack Tim Thomerson eta Harold Sylvester) Vietnamgo Gerraren ondoren Laosen bahiturik dagoen bere semea erreskata dezaten prestatuko ditu. Talde honi bere aita Vietnamgo Gerran hil zioten marine gazte kementsu bat batuko zaio (Patrick Swayze). Ekintza guzti hau finantzatzeko bere egoera berberan dagoen adiskide aberats baten laguntza izango du.

## Aktoreak

* Gene Hackman - Jason Rhodes kolonela
* Patrick Swayze - Kevin Scott
* Fred Ward - Wilkes
* Reb Brown - Blaster
* Randall "Tex" Cobb - Sailor
* Robert Stack - MacGregor
* Michael Dudikoff - Blasterren laguntzailea
* Tim Thomerson - Charts
* Harold Sylvester - Johnson
* Kwan Hi Lim - Jiang

## Kanpo estekak

* Uncommon Valor filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Uncommon Valor filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q599150
# Unconquered

Unconquered (euskaraz: "Menderaezinak") abentura filma da, Cecil B. DeMille estatubatuar zinemagileak 1947an zuzendu eta ekoitzi zuena. Gary Cooper, Paulette Goddard, Boris Karloff eta Ward Bond izan ziren aktore nagusiak.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1763, Hamahiru Koloniak, Ameriketako Estatu Batuetako Independentzia Gerra jazo aurreko garaia. Abby (Paulette Goddard) ingeles neska gaztea amerikar kolonietara esklabo gisa erbesteratua izan da. Ameriketara daraman ontzian Christopher Holden (Gary Cooper) abenturazale galai bat berataz gupidatu eta haren askatasuna erosiko du, baina hura joatean, Martin Garth (Howard Da Silva) politikari maltzurrak Abigail berriz ere esklabo bilakatuarazi eta mendebaldeko mugaldeko amerindiarren bizilekua den Ohio lurralde basatira berarekin batera eraman nahiko du, Pitts izeneko gotorleku eta herrixkara (etorkizuneko Pittsburgh hiria izango dena).

## Aktoreak

* Gary Cooper: Christopher Holden kapitaina
* Paulette Goddard: Abigail 'Abby' Martha Hale
* Howard Da Silva: Martin Garth
* Boris Karloff: Guyasuta buruzagia
* Cecil Kellaway: Jeremy Love
* Ward Bond: John Fraser
* Virginia Campbell: Fraser andrea
* Katherine DeMille (zuzendariaren alaba): Hannah
* Henry Wilcoxon: Steele kapitaina
* C. Aubrey Smith as Lord Chief Justice
* Victor Varconi: Simeon Ecuyer kapitaina
* Virginia Grey: Diana
* Mike Mazurki: Dave Bone
* Porter Hall: Leach
* Matthew Boulton: Brooks kapitaina
* Richard Gaines: George Washington kolonela

## Kanpo estekak

* Unconquered filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irkaurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1217011
# Uncyclopedia

Uncyclopedia ingelesez sortutako Wikipediaren parodia da. Umorea erabiliz Wikipediaren edukiak eta proposamenak era absurdo batean jasotzen dira. Esaterako sasizientziak matematika edo fisika dira eta parapsikologia benetako zientzia. Uncyclopediaren ikuspuntutik Wikipedia da haien parodia. Wiki hau 2005eko urtarrilean sortu zen eta bakarrik sortzaile baten izena ezagutzen da: Jonathan Huang. Ideia honek espainieraz sortutako La Frikipediarekin aurrekari bat izan zuen. Egile eskubideak zirela eta, SGAEren salaketaren ondorioz La Frikipedia itxi zenean, artikulu gehienak Uncyclopediara pasatu ziren. Izan ere, gaur egun berriro ere martxan dago Frikipedia ere bai.
Uncyclopedia Wikipedia moduan antolatzen da: hasierako orrian antzeko sailak aurkitzen dira: eguneko esaldia, eguneko argazkia, artikulu nabarmendua, egungo berriak, bilatzailea... Izan ere, atari orokorrean mezu batek edukiei buruzko azalpen bat ematen du: "Uncyclopedia umorezko wikia da".
Euskaraz ez dago baina bai beste hizkuntzetan, izen moldatuez, jakina:
Uncyclopedia beste hizkuntzetan: :
| kodea | hizkuntza | lotura | izena |
| ar: | arabiera | العربية | ويكيبيدي |
| ca: | katalana | Catala | Valenciclopèdia |
| cs: | txekiera | Česky | Necyklopedie |
| da: | daniera | Dansk | Spademanns Leksikon |
| de: | alemana | Deutsch | Uncyclopedia.de |
| el: | greka | Ελληνικά | Ανεγκυκλοπαίδεια |
| en: | ingelesa | English | Uncyclopedia |
| eo: | esperanto | Esperanto | Neciklopedio |
| es: | espainiera | Español | Inciclopedia |
| fi: | fines | Suomi | Hikipedia |
| fr: | frantsesa | Français | Désencyclopédie |
| he: | hebraiera | עברית | איןציקלופדיה |
| hu: | hungariera | Magyar | Unciklopédia |
| it: | italiera | Italiera | Nonciclopedia |
| ja: | japoniera | Japoniera | アンサイクロペディア |
| ko: | koreera | Koreera | 백괴사전 |
| la: | latina | Latina | Necyclopædia |
| nl: | nederlandera | Nederlands | Onziclopedie |
| no: | norvegiera | Norsk (bokmål) | Ikkepedia |
| no: | norvegiera | Norsk (nynorsk) | Ikkjepedia |
| pl: | poloniera | Polski | Nonsensopedia |
| pt: | portuges | Português | Desciclopédia |
| ru: | errusiera | Русский | Абсурдопедия |
| sv: | suediera | Svenska | Psyklopedin |
| zh-tw: | txinera | 中文(正體) | 偽基百科 |
| zh: | txinera (tradizionala) | 中文 | 伪基百科 |
Uncyclopedia Creative Commons lizentziapean dago Attribution-NonCommercial-ShareAlike 2.0. Wikicitiesen aurkitzen diren beste edukiak moduan, hauek ere deskargatu daitezke.

## Ikus, gainera

* Wikipedia
* La Frikipedia

## Kanpo estekak

* Uncyclopediaren hasiera orria.
* Datuak: Q17460
* Multimedia: Uncyclopedia / Q17460
# Unda (Muxika)

    Artikulu hau Muxikako auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Unda (argipena)».
Unda Muxikako auzo bat da, Muxikako hiru elizateek 1966an bat egin aurretik Ibarruriko parte zena.

## Deskribapena

Unda bi partetan banatzen den auzoa da, Unda berezko izena har dezakeena muino baten gainaldean dagoena, bospasei baserri, uraska-latsagia eta baseliza duena (San Markos). Beste nukleo bat bidean beherantz dago, Undabaso izeneko parajerentzat eta Ibarruri-Elexalderako bidean, eta Undabeitia deritzo, lau baserriz osatua dago, haien artean Aurtenetxe eta Erregene, benetan ederrak.
Goiko partean ere badaude baserri ederrak, bereziki Jauregi edo Undajauregi deritzona, eta Undagoitia: azken honen harrietan. seinale bitxi bat daho itsatsia: Barrio de Undas dio.

## Iruditegia

* Undajauregi etxea.
* Undako uraska eta latsagia.
* Undagoitia baserria.
* San Markos baseliza.

## Erreferentziak

* ↑ Enbeita, Onintza; Fernandez, Luistxo. «Hiru elizate Muxikakoak» Eibar.ORG | Eibarko peoria (Noiz kontsultatua: 2021-12-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109318175
* Multimedia: Unda / Q109318175
# Unda (argipena)

Unda izenak hainbat adiera du:
Lekuak:
* Unda, Muxikako auzoa, Bizkaian.
* Unda edo Undako Goba, leize bat Araban.
* Unda (ibaia), Onon ibaiaren ibaiadarra, Errusian.
Unda euskal abizena ere bada, pertsona hauena:
* Maider Unda (Gasteiz, 1977), borrokalari olinpikoa, domina irabazitakoa.
* Bernabé Unda (Bilbo, 1956), Eusko Jaurlaritzako sailburu izana.
* Gorka Unda (Madril, 1987), futbolaria.
Seguruenik beste jatorri etimologiko bat duten deituradun pertsonak:
Gainerakoak:
* Unda (generoa), ameba generoa.
* Unda (enpresa), Italiako elektragailu fabrikatzailea (1925-1962).
# Undajauregi

Undajauregi, Jauregi edo Jeuri (bertakoen ahoskera) Unda auzoko baserri ikusgarri bat da Muxikan.

## Ezaugarriak

1525. urtearen inguruan eraiki zen, eta familiaren jatorrizko oinetxea zenez beharrezko arreta guztiak eman zitzaizkion. Obra arkitekturako profesionalek egin zuten, oinplano angeluzuzenrekin. Aldeen neurriak erabakitzeko 4:3 proportzioa erabili zuten egiptoar triangelu zaharraren printzipion oinarrituta. Triangelu hori, hamabi korapiloko sokaren bidez egiten hain erraza zenez, maisu eraikitzaile gotiko askok oso gustukoa zuten. Oina, pareju gotikoko perimetro-horma sendoek definitzen dute. Aurrealdea harlandu lan onekoa da, alboetako gorputzak pobreagoak dira ordea.
20. mende amaierako sute baten ondorioz, berriztu zen, eta aurrealdeak lehengo ezaugarriak gordetzen dituen arren, atzealdea eraldatua dago.

## Erreferentziak

* ↑ «Urdaibai.org. Urdaibaiko Galtzagorriak» www.urdaibai.org (Noiz kontsultatua: 2021-12-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109998314
* Multimedia: Undajauregi / Q109998314
# Uncut Gems

Uncut Gems 2019ko Josh eta Benny Safdie estatubatuar zinema zuzendarien thriller film bat da. Adam Sandler, Kevin Garnett, Idina Menzel, Lakeith Stanfield, Julia Fox, eta Eric Bogosian aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Howard Ratner (Adam Sandler), bitxitegi baten jabea eta jokalari porrokatua, zorrak ordaintzeko modu baten bila dabil berandu baino lehen.

## Aktoreak

* Adam Sandler: Howard Ratner
* Kevin Garnett: bere burua
* Idina Menzel: Dinah
* Lakeith Stanfield: Demany
* Julia Fox: Julia
* Eric Bogosian: Arno
* The Weeknd: bere burua
* Paloma Elsesser: Kat
* Keith Williams Richards: Phil
* Judd Hirsch: Gooey
* Mike Francesa: Gary
* Noa Fisher: Marcel
* Pom Klementieff: Lexus

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Telluride Film Review: Adam Sandler in ‘Uncut Gems’» Variety 2019-08-31.

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q56312570
* Multimedia: Uncut Gems / Q56312570
# Undeloh

Undeloh Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Harburg barrutia|Harburg]] barrutian. 2014an 954 biztanle zituen 48,23 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q598754
* Multimedia: Undeloh / Q598754
# Undabeitia

Undabeitia Muxikako auzo bat da, Muxikako hiru elizateek 1966an bat egin aurretik Ibarruriko parte zena. Etxe multzo txiki bat da, berezko Unda gunetik aparte, beherago maldan. Hain txikia izanda, auzo gisa ere ez da agertzen zerrenda batzuetan, bai ordea Muxikako Toponimoen Mapa eta Kale Izendegian.
Lau baserri daude Undabeitian, tartean Aurrekoetxe eta Erregene ikusgarriak.

## Erreferentziak

* ↑ Eusko Jaurlaritza, Geoeuskadi. (2016-10). MUXIKAko toponimoen mapa eta kale izendegia. GeoEuskadi / Muxikako udala / Eusko Jaurlaritza / Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2021-12-08).
* ↑ Enbeita, Onintza; Fernandez, Luistxo. «Hiru elizate Muxikakoak» Eibar.ORG | Eibarko peoria (Noiz kontsultatua: 2021-12-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109461038
# Tônia Carrero

Maria Antonietta Farias Portocarrero, Tônia Carrero izenaz ezaguna (Rio de Janeiro, Brasil, 1922ko abuztuaren 23a - ibidem, 2018ko martxoaren 4a) zinemako, irratiko, telebistako eta antzerkiko aktore brasildarra izan zen.
Familiako ezizena Mariinharena izan zen beti, baina bere lehen filma zela eta, bere benetako izena ez zela aktore baten bezalakoa iruditu zitzaion. Kantu irakaslearekin kontsultatu ondoren, Antonietta laburtu zuen Tônia bihurtuz eta horri abizenaren azken zatia gehitu zion eta horrela geratu zen Tônia Carrero .

## Bizitza pribatua

Tônia Carrero Hermenegildo Portocarrero (1894-1959) militar eta matematika irakaslearen alaba zen, entretenimendu munduarekin ere lotura zuena. Portocarrero Procópio Ferreira aktore brasildar entzutetsuaren laguna Radio Nacionaleko (Rio de Janeiro orduko Brasilgo hiriburuko irrati nagusia) zuzendaria izan zen.
1940an Tônia Carrero Carlos Thiré marrazkilariarekin ezkondu zen, gerora Brasilgo komikien sortzaile entzutetsua izan zena. Bikoteak seme bat izan zuen: Cecil Thiré, 1943ko maiatzaren 28an jaioa, urteetan zehar aktore, zuzendari eta antzerki irakasle gisa ezaguna. 1951n, Tico-Tico no Fubá filmatzen ari zirenean, aktorea eta bere zinema zuzendaria Adolfo Celi maitemindu egin ziren, beren ezkontzen haustura eraginda. Saci Saria jaso zuen.
2018ko martxoaren 3an hil zen, 95 urte zituela, bihotz-geldialdia izan ondoren.

## Filmografia

* 1947 - Querida Susana, zuz. Alberto Pieralisi
* 1949 - Caminhos do Sul, zuz. Fernando de Barros
* 1950 - Quando a Noite Acaba, zuz. Fernando de Barros
* 1952 - Apassionata, zuz. Fernando de Barrosen eskutik
* 1952 - Tico-tico no fubá, zuz. Adolfo Celi
* 1954 - É Proibido Beijar, zuz. Ugo Lombardi
* 1955 - Mãos Sangrentas, zuz. Carlos Hugo Christensen
* 1961 - Alias Gardelito, zuz. Lautaro Murua
* 1962 - Copacabana Palace, zuz. Steno (Stefano Vanzina)
* 1962 - Esse Rio que Eu Amo (Noite de Almirante pasartea), zuz. Carlos Hugo Christensen
* 1962 - Sócio de Alcova edo Carnaval del crimen, zuz. George Cahan
* 1969 - Tempo de Violência, zuz. Hugo Kusnet
* 1977 - Gordos e Magros ' ', zuz. Mario Carneiro
* 1988 - A bela Palomera, zuz. Ruy Guerra
* 1988 - Fogo e Paixão, zuz. Isay Weinfeld eta Márcio Kogan
* 1988 - Sonhos de Menina Moça, zuz. Tereza Trautman
* 1990 - O Gato de Botas Extraterrestre, zuz. Wilson rodrigues
* 2005 - Vinicius, zuz. Miguel Faria Jr.
* 2006 - Adolfo Celi, un uomo per due culture, zuz. Leonardo Celi ... Bera
* 2008 - Chega de Saudade, zuz. Laís Bodanzky
* 2011 - Eu Eu Eu José Lewgoy, zuz. Cláudio Kahns … Bera

## Kanpo estekak

* Tônia Carrerori buruzko informazioa estatuko zinema gunean
* Datuak: Q3993092
* Multimedia: Tônia Carrero / Q3993092
# Tôrreko zubi erromatarra

Tôrreko zubi erromatarra Tôr Loulé feligresian, Quarteira ibaian. Milreutik, Estoin (Faro) Salirrera (Loulé) zihoan galtzara erromatarren bigarren mailako bidean.
Nahiz eta bi arku biribil izan, beraz eraikuntza erromatarraren tipikoa, askotan zubi musulmanek eraikitakoa gisa edo XVI. mendeko eraikina gisa aipatu izan da. Portugalgo armarria agertzen da zubia baina horren azalpena erraza da zeren eta XV. mende inguruan zaharberritze lanak egin baitziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6091644
* Multimedia: Ponte da Tôr / Q6091644
# Tôň

Tôň Eslovakiako udalerri bat da, Komárnoko barrutian kokatuta. 9,50 km²ko azalera du eta 758 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1268. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q954758
* Multimedia: Tôň / Q954758
# Tödi

Tödi edo Piz Russein 3.614 metroko mendia da, Glarisko Alpeetan kokatuta. Iparraldean Grisonia eta hegoaldean Glaris kantonamenduak ditu.
Lehenengo igoera 1824an Augustin Bisquolm eta Placi Curschellas ehiztariek egin zuten, nahiz eta 1752an jada alpinismoaren aurrekaria izan zen Placidus a Spescha monjeak saiakera bat egin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15134
* Multimedia: Tödi / Q15134
* ↑ Conway, William Martin. The Alps from End to End. , 158 or..
# Töfsingdalen Parke Nazionala

Töfsingdalen Parke Nazionala (suedieraz: Töfsingdalens nationalpark), Suediako parke nazional bat da, Dalarnako konderrian dagoena Norvegiarekiko mugatik gertu.

## Geografia

Parke Nazionalaren barnean Olåsen eta Hovden mendiak daude eta izena ematen dion Töfsingan ibaiak zeharkatzen du.

## Flora

Jatorrizko basoak estaltzen du, bertan Weymouth pinua da nagusi. Liken espezie ugari ere badira, batzuk oso bitxiak, esate baterako Letharia vulpina.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1673310
* Multimedia: Töfsingdalen National Park / Q1673310
# Tömösvaryren organo

Tömösvaryren organoa Myriapoda azpifilumeko artropodoek dituzten organo sentsorialak dira. Oraindik ez dago argi zein den hauen funtzioa ezta zehazki zertarako erabiltzen diren. Uste denez substantzia kimikoak usaitzeko erabili daiteke, presioa, hezetasuna edo bibrazioak (entzumena). Baina ez dago oraindik argi horietako zein izan daitekeen, horien artean baldin badago. Organo bakoitzak diska bat du, poro zentral batekin. Bertatik neurona sentsitiboen bukaerak igarotzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3755529
# Tönisvorst

Tönisvorst Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Viersen barrutia|Viersen]] barrutian. 2014an 29.181 biztanle zituen 44,34 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q163570
* Multimedia: Tönisvorst / Q163570
* Webgune ofiziala
# Töging am Inn

Töging am Inn Alemaniako hiri-udalerri bat da, Bavaria estatuan. Azken zentsuaren arabera 9.465 biztanle zituen, 13,65 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q256375
* Multimedia: Töging am Inn / Q256375