OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mamadou Dembelé

Mamadou Dembelé (Kayes, 1934ko urtarrilaren 21a – Bamako, 2016ko urriaren 9a) maliar sendagile eta politikaria izan zen.
1986tik 1988ra lehen ministro izan zen Moussa Traoré presidentearen agintaldian. Maliko Herriaren Batasun Demokratikoko kidea izan zen eta ikasle mugimenduen errepresioaren arduraduna 1979-1980 urteetan.

## Erreferentziak

* ↑ «Décès de Pr. Mamadou Dembélé : La mort d'un homme de devoir» Malijet.com 2016-10-11 (Noiz kontsultatua: 2024-4-22).
* Datuak: Q3038750
# Mama (argipena)

Mama hitzak adiera zenbait ditu:
* euskaraz eta haur hizkeran, mama ura edo beste edari bat da;
* euskaraz eta era adierazkorren, mama alkoholdun edaria da:
** mama gorria, likorea edo pattarra;
** mama gozoa, ardoa edo sagardoa, bereziki ona edo atsegina denean;
* hainbat indoeuropar hizkuntzetan, mama, ama izendatzeko termino apokoristikoa edo haur hizkerakoa;
* Mama (1990eko filma)Mama, 1990eko Txinako filma.
# Mama Quilla

Inken mitologian Mama Quilla (kitxuaz: Mama Killa), Inti jainkoaren arreba eta emaztea zen. Jainkosa hau, Ilargiak irudikatua, Intiren ondoan zegon zeruko gortean, maila berdinean.
Ilargia, zilarrezko disko forma erritualarekin irudikatzen zen, eta, honela, izpiak agertzen ziren bere boterearen beste ezaugarri bat bezala.
Zeruaren ama zen, berari eskainitako estatua bat zegoen Eguzkiaren Tenpluan, non apaiz andere ordena batek gurtzen zuen.
Jakina, Mama Quilla jainkosarekin lotua zegoen emakumeen grina erlijiosoa, eta hauek ziren jainkosaren jarraitzaileen erdigunea eratzen zutenak, Mama Quillak baino hobe inork ezin baitzituen euren nahi eta beldurrak ulertu eta behar zuten babesa eman.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1137398
# Loveridgea

Loveridgea Amphisbaenidae familiako narrasti genero bat da. Tanzanian bizi dira.

## Espezieak

* Loveridgea ionidesii (Battersby, 1950)
* Loveridgea phylofiniens (Tornier, 1899)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39027
* Multimedia: Loveridgea / Q39027
* Espezieak: Loveridgea
# Lovelock (Nevada)

Lovelock Nevadaeko hiri bat da. Pershing konderrian kokatua dago. 2010ean 1.894 biztanle zituen, 2,20 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pershing konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q652027
* Multimedia: Lovelock, Nevada / Q652027
# Lovenia

Itsas trikuaren generoa da Lovenia, eta taxon arreba Breynia eta Echinocardium dira.
2020an deskribatu zuten Lovenia kerneri, Floridako Tamiami Pliozenoaren Prestakuntzan oinarrituta.
Ekialdeko Estatu Batuetako lehen Lovenia dokumentatua eta handiena da, baita Ekialdeko Amerikako/Karibeko genero horretako azken kide ezaguna ere.
# Lover Come Back (1961eko filma)

Lover Come Back 1961eko Delbert Mann estatubatuar zinema zuzendariaren amodiozko film komikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Jerry Webster Madison etorbideko exekutiboa da, arrakasta bezeroekin parranda eginez lortu duena. Carol Templeton bere arerio nagusia. Ez dute elkar ezagutzen.

## Pertsonaiak

* Rock Hudson - Jerry Webster
* Doris Day - Carol Templeton
* Tony Randall - Peter 'Pete' Ramsey
* Edie Adams - Rebel Davis
* Jack Oakie - J. Paxton Miller
* Jack Kruschen - Doctor Linus Tyler
* Ann B. Davis - Millie
* Joe Flynn - Hadley
* Howard St. John - Mr. John Brackett
* Karen Norris - Kelly
* Jack Albertson - Fred
* Charles Watts - Charlie
* Donna Douglas - Deborah
* Ward Ramsey - Hodges
* John Litel - batzarkidea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1305072
* Multimedia: Lover Come Back / Q1305072
# Lovere

Lovere Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 4.964 biztanle ditu, 7,92 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Loverek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Castro Sovere Pianico Costa Volpino Pisogne Bossico

## Kanpo estekak

* Datuak: Q101202
* Multimedia: Lovere / Q101202
# Lovell udalerria, Jones konderria

Lovell udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Jones konderrian. Azken zentsuaren arabera 5.120 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Lovell udalerriak 2216 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 34.297 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9041785
# Lovendegem

Lovendegem (nederlanderazko ahoskera: ˌloːˈvɛndəɣɛm) Belgikako ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Ekialdeko Flandria probintziakoa. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Lovendegem bera eta Vinderhoute.. 2013ko urtarrilaren 1ean 9.469 biztanle zituen.

## Iruditegia

* Lovendegem, udaletxea
* Lovendegem, eliza: Sint Martinuskerk

## Herritar ospetsuak

* Maurice De Waele, txirrindularia, Frantziako Tourreko irabazlea.

## References

* ↑ Vinderhoute

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q840968
* Multimedia: Lovendegem / Q840968
# Loveresse

Loveresse Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Bernako Jura barruti administratiboa barrutian. 2014an 347 biztanle zituen 4,64 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67591
* Multimedia: Loveresse / Q67591
# Marshall (Oklahoma)

Marshall Oklahomako herri bat da. Logan konderrian kokatua dago. 2010ean 272 biztanle zituen, 1,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Logan konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1813722
# Marshall (Texas)

Marshall Texasko hiri bat da. Harrison konderrian kokatua dago. 2010ean 23.523 biztanle zituen, 76,65 kilometro koadrotan banatuta.

## Hiri senidetuak

Marshall ondorengo hiriekin senidetuta dago:
* Taipei (Taiwan) (1978)

## Ikus, gainera

* Harrison konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52996
* Multimedia: Marshall, Texas / Q52996
* ↑ (Ingelesez) Taipei City Council. (Noiz kontsultatua: 2018-07-20).
# Marshall (Virginia)

Marshall Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fauquier konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. 1.854 biztanle ditu, 7,49 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Fauquier konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6001819
* Multimedia: Marshall, Virginia / Q6001819
# Marshall Uharteen banaketa administratiboa

Herrialdea 29 atoloi eta 5 uharteetan banatzen da. Halaber, Wake Uhartea ere aldarrikatzen diote Ameriketako Estatu Batuei.
| Ailinginae Ailinglaplap Ailuk Arno Aur Bikar Bikini Bokak Ebon Enewetak Erikub | Jabat Jaluit Jemo Kili Kwajalein Lae Lib Likiep Majuro Maloelap Mejit | Mili Namdrik Namu Rongelap Rongrik Toke Ujae Ujelang Utirik Wotho Wotje |

## Ikus, gainera

* Marshall Uharteak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15647623
# Marshall konderria

Marshall konderria honako konderrietako baten izena izan daiteke:
* Marshall konderria (Alabama)
* Marshall konderria (Illinois)
* Marshall konderria (Indiana)
* Marshall konderria (Iowa)
* Marshall konderria (Kansas)
* Marshall konderria (Kentucky)
* Marshall konderria (Minnesota)
* Marshall konderria (Mississippi)
* Marshall konderria (Oklahoma)
* Marshall konderria (Hego Dakota)
* Marshall konderria (Tennessee)
* Marshall konderria (Mendebaldeko Virginia)
# Marshall McLuhan

Herbert Marshall McLuhan (1911ko uztailaren 21a, Edmonton, Alberta – 1980ko abenduaren 31, Toronto, Ontario) kanadar ingeles irakaslea, filosofoa, literatur kritikaria eta intelektuala izan zen.
McLuhan hedabideei buruzko ikerketen sortzaileetako bat izan zen, gaur egungo eta etorkizuneko informazioaren gizartearen gertakizun ugari aurreikusi zituen. 1960ko hamarkadaren amaieran eta 1970eko hamarkadaren hasieran hedabide elektronikoen bidez sortutako maila globaleko gizakien elkarlotura deskibatzeko herrixka globala izendapena sortu zuen. Bere "hedabidea mezua da" esanldia ospetsua da.
Torontoko Eskola deritzonan sekulako eragina izan zuen.

## Biografia

Herbert Marshall McLuhan 1911ko uztailaren 11n jaio zen, Edmontonen, Alberta, Kanadan, Herbert Marshall eta Elsie Hall guraso dituelarik, aktore ohia eta higiezinen agentea zirenak. McLuhan familia Winnipeg-era mugitu zen, Mantilobara, Marshall artean umea zelarik.
Winnipeg-en egonda, MacLuhan-ek "BA" (Letretan lizentziatura) eta "MA" (Master) lortu zuen ingleran, Manitobako Unibertsitatean. Geroago, Cambridgeko Unibertsitatean matrikulatu zen. 31 urte zituenean doktoratua lortu zuen Cambridgeko Unibertsitatean, bere doktoretza tesiari esker: The plaplace of Thomas Nashe in the learning of his time, Thomas Nasheren dramaturgoaren lanak aztertuz. Bertan erakutsiko zion I. A. Richards eta F. R. Leaviseri, eta New Criticism-ek eragina izan zuen harengan.
1937ko martxoaren 30ean, MacLuhanek fede katolikoaren elkarrizketa gailendu zuen, prozesu luze baten ostean. Ondoren, goiko institutu katolikoetan irakasten hasi zen. 1937tik 1944ra arte ingelesa irakasten egon zen Saint Louiseko Unibertsitatean, Walter J. Ong (1912-2003) lagun zuela eta MacLuhanek aurretik egin zuen gai baten inguruko doktoretza bat egin zuena, eta denboraren poderioz komunikazioaren eta teknologiaren figura autoritario bihurtuko zena.
Bederatzi unibertsitatek honoris causa doktoretza eskaini zioten: University of Windsor (1965), Assumption University (1966), University of Manitoba (1967), Simon Fraser University (1967), Grinnell University (1967), St. John Fisher College (1969), University of Alberta (1971), University of Western Ontario (1972), University of Toronto (1977).

## Kanpo estekak

* Marshall McLuhani buruzko webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q193871
* Multimedia: Marshall McLuhan / Q193871
# Marshall Warren Nirenberg

Marshall Warren Nirenberg (New York, 1927ko apirilaren 10a - ibidem, 2010eko urtarrilaren 15a) estatubar biokimikaria izan zen. Zoologiako ikasketak egin zituen Floridako Unibertsitatean, eta biokimikakoak Michigangoan. 1968an Medikuntza eta Fisiologiako Nobel saria jaso zuen, R. W. Halley eta H. G. Khoronarekin batera, kode genetikoa interpretatzeagatik eta proteinen sintesian duen zeregina azaltzeagatik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016/3/12 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110060
* Multimedia: Marshall Warren Nirenberg / Q110060
# Maleevita

Maleevita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Maleevita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {BaB2Si2O8}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Maleevite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Maleficent: Mistress of Evil

Maleficent: Mistress of Evil Joachim Rønningek 2019an zuzendutako fantasiazko filma da, 2014ko Maleficent filmaren jarraipena dena.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Filmak Maleficent eta Auroraren arteko harremana du ardatz, baita haien inguruan eratuko den aliantza jokoa ere.

## Aktoreak

* Angelina Jolie: Maleficent
* Elle Fanning: Aurora
* Michelle Pfeiffer: Ingrith erregina
* Chiwetel Ejiofor: Conall
* Sam Riley: Diaval
* Ed Skrein: Borra
* Imelda Staunton: Knotgrass
* Juno Temple: Thistlewit
* Lesley Manville: Flittle
* Harris Dickinson: Phillip printzea
* Robert Lindsay: John erregea
* Warwick Davis
* Jenn Murray: Gerda
* David Gyasi
* Judith Shekoni: Shrike
* John Carew
* Freddie Wise

## Erreferentziak

* ↑ «Maleficent: Mistress of Evil» Berria 2019-10-12 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54437950
* Multimedia: Maleficent: Mistress of Evil / Q54437950
# Malegno

Malegno Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 1.923 biztanle ditu, 6,89 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Malegnok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Breno Cividate Camuno Losine Lozio Ossimo Cerveno

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105127
* Multimedia: Malegno / Q105127
# Maleficent (filma)

Maleficent 2014ko Robert Strombergek zuzendutako fantasiazko filma da. Charles Perrault idazlearen Loti Ederra ipuinean eta 1959ko marrazkin bizidun film moldaketan oinarritua, istorioa antagonistaren ikuspuntutik kontatzen du. Angelina Jolie, Sharlto Copley, Elle Fanning, Sam Riley, Imelda Staunton, Juno Temple, eta Lesley Manville aktoreek antzeztu zuten.
2019an Maleficent: Mistress of Evil jarraipena izan zuen.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Jatorriz, Maleficent hegal beltzak dituen gazte onbera da. Baso idiliko batean bizi da, naturaz inguratuta, lasaitasun osoz. Halako batean, giza armada batek erresuma inbadituko du, eta bere lurraldea defenditzen hasiko da. Erresumaren babesle nagusi bihurtuko da, eta zeregin horretan gero eta gehiago gogortuko da. Azkenean, traizio handi bat jasanen du, eta, horren ondorioz, haren bihotza betirako gaiztotuko da.

## Aktoreak

* Angelina Jolie: Maleficent
** Ella Purnell: Maleficent nerabea
* Sharlto Copley: Stefan
** Michael Higgins: Stefan gaztea
** Jackson Bews: Stefan nerabea
* Elle Fanning: Aurora
** Vivienne Jolie-Pitt: Aurora (5 urte)
** Eleanor Worthington Cox: Aurora (8 urte)
* Sam Riley: Diaval
* Imelda Staunton: Knotgrass
* Juno Temple: Thistlewit
* Lesley Manville: Flittle
* Brenton Thwaites: Phillip printzea
* Kenneth Cranham: Henry erregea
* Hannah New: Leila printzesa
* Janet McTeer: Kontalaria

## Erreferentziak

* ↑ Agote, Gontzal. (2014-05-28). «Sorgin maltzur baten istorio ezkutua» Berria CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q172271
* Multimedia: Maleficent (film) / Q172271
# Maleján

Maleján (aragoieraz Malexán) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 472 biztanle zituen 2,8 kilometro koadroko azaleran. Campo de Borja eskualdean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1646178
* Multimedia: Maleján / Q1646178
# Malekoi

Malekoi, kai-mutur edo morru gizakia ibil daitekeen kostaldeko egitura bat da. Bere helburu nagusia, itsasertza edo portua itsasoaren, aintziraren, ibaiaren, errekaren eta abarretako olatuen eraginetatik edo eguralditik babestea duena.
Normalean, neurri jakin baterako kalkulatzen dira, olatuaren altuera zehatz baterako. Tamaina horretako itsas egitura baten kalkulua eta diseinua, baita olatuak, kaiak edo kaiak eta beste itsas egituren batzuk ere, ozeanoetako ingeniariek edo ingeniaritza hidraulikoko espezialistek diseinatzen dituzte.
Agian Euskal Herrian ezagunena Lekeitioko Lazunarri malekoia da eta mundu mailan La Habanako malekoia da.

## Erreferentziak

* ↑ https://hiztegiak.elhuyar.eus/eu/malekoi

## Ikus, gainera

* Olatu-horma
* Dike

## Kanpo estekak

* Datuak: Q88372
# Malem Hodar

Malem Hodar Senegalgo udalerri bat da (landa komunitatea). Kaffrine eskualdeko Malem Hodar departamenduko udalerri eta administrazio zentro nagusia da.
Ken Bugul idazlea bertakoa da.
1972ko dekretu batek 1976an landa komunitateak (communautés rurales ) sortzea ekarri zuen, Malem Hodar 2008an komuna izendatu zutenetik.

## Historia

2008an Malem Hodar komuna sortu zen Malem Hodar departamendua sortu zen aldi berean, eta horren administrazio zentroa da.

## Geografia

Malem Hodarren komuna izen bereko barrutiaren hego-ekialdean dago, 625.5 km2-ko eremua hartzen du eta 64 herri hartzen ditu. Populazioa 29.570 biztanlekoa izan zen 2002an, %2,25eko hazkunde-tasarekin. Landa-komunitatearen dentsitatea 47 biztanle/km² da.

## Erreferentziak

* ↑ Order Number 2008-747 of 10 July 2008 establishing departments and districts, Official Gazette , number 6446, 31 December 2008

## Ikus, gainera

* Senegalgo komunak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3281850
* Multimedia: Malem Hodar / Q3281850
# Mauschbach

Mauschbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Südwestpfalz (barrutia)|Südwestpfalz]] barrutian. 2014an 305 biztanle zituen 4,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q566940
* Multimedia: Mauschbach / Q566940
# Mauser

Mauser edota Mauser-Werke Oberndorf Waffensysteme GmbH Alemaniako armagintza enpresa izan zen. 1872an Wilhelm eta Paul Mauser anaiek Württemberg lurraldeko Oberndorf am Neckar udalerrian sortu zuten. Egoitza nagusia Baden-Württemberg estatuko Isny im Allgäu udalerrian zuen.
XIX. mendearen amaiera eta XX. mendearen hasiera artean sekulako hedapena izan zuen, bere armak munduko herrialde ugaritara esportatuz. Ospea bere armen kalitate gorena eta Bigarren Alemaniar Inperioan Prusiako gudarosteak arma eskariak egiteagatik bereganatu zuen.
Beste armagintza enpresa askok bere armak diseinatu eta ekoizteko unean Mauser errepetizio eta giltzarrapo sistemadun fusilak oinarritzat hartu zituzten. AEBtako Winchester armagintza enpresak Mauser etxeko M98 fusil modeloa Winchester 70 Modeloa fusila diseinatu eta ekoizteko eredutzat hartu zuen.

## Kanpo estekak

* Mauser enpresaren webgunea (Alemanez)
* Datuak: Q166203
* Multimedia: Mauser / Q166203
# Mausoleum (filma)

Mausoleum (euskaraz Mausoleoa), 1983ko Michael Duganek zuzendutako beldurrezko film bat da. Bobbie Bresee, Marjoe Gortner eta Norman Burton aktoreek antzeztu zutrn.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bere amaren heriotzaren ondoren, Susan Walker (Bobbie Bresee) emakume gaztea portaera arraroa izaten hasiko da eta Oliver (Marjoe Gortner) senarrak emazteak.izaera aldaketa izaten ari dela ohartuko da. Laister, Susan haten ama hil zuen deabruak bereganatu duela jabetuko da.

## Aktoreak

* Bobbie Bresee: Susan Walker Farrell
** Julie Christy Murray: Susan gaztea
* Marjoe Gortner: Oliver Farrell
* Norman Burton: Simon Andrews doktorea
* Maurice Sherbanee: Ben
* LaWanda Page: Elsie
* Laura Hippe: Izena Cora Nomed
* Sheri Mann: Roni Logan doktorea
* Julie Christy Murray: Susan gaztea

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q3301809
# Maurício Antônio

Maurício de Carvalho Antônio (1992ko otsailaren 6a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Red Diamonds.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q18358167
# Mausoléo

Mausoléo, (korsikeraz: U Musuleu) Korsikako iparraldeko udalerria da, Korsika Garaia departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 17 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1108450
* Multimedia: Mausoléo (Corsica) / Q1108450
# Maurício Rodorigues Alves Domingues

Maurício Rodorigues Alves Domingues (1978ko uztailaren 3a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q2256108
# Maurílio Jorge Quintal de Gouveia

Maurílio Jorge Quintal de Gouveia (Funchal, 1932ko abuztuaren 5a – Gaula, 2019ko martxoaren 19a) portugaldar elizgizona izan zen.

## Bizitza

Funchalen jaio zen 1932an Aires Romão Freitas Gouveia eta Matilde Maria Quintal de Gouveiaren familian. Funchago elizbarrutiko apaizgaitegian ikasi zuen eta 1955eko ekainaren 4an apaiztu zen. 22 urte zituela, Erromara joan zen ikasketak jarraitzeko. Madeirara itzulita, apaizgaitegian irakasten zuen, non errektoreordea izan zen. 1974ko urtarrilaren 13an apezpiku ordenatu zuten. «In veritate et caritate unitas» leloa hautatu zuen.
1978ko martxoaren 22an, Sabionako apezpiku titular, Mitileneko artzapezpiku titular eta Lisboako patriarkaren bikario nagusi izendatu zuten. Kargu hori izan zuen 1981eko irailaren 8ra arte, Joan Paulo II.a aita santuak Évorako artzapezpiku izendatu zuen arte. 2007an, 75 urte bete zituenean, dimisioa aurkeztu zion Benedikto XVI.a aita santuari.
2019ko martxoaren 19an hil zen Gaulan, eta Évorako Artzapezpikuen Panteoian ehortzi zuten.

## Lanak

* Servir por Amor (2004)
* Concílio, Diocese e Evangelização (2005)
* Ser Cristão Hoje (2011)
* O Eremitério Maria Serena (2011)
* Cristãos Exemplares (2014)
* Uma Comunidade de Cristãos – A Paróquia na Missão da Igreja (2015)
* Magnificat (2017)
* Eu sou o Pão da Vida (2018)
* Rumo ao Céu (2018)

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Portugesez) «Igreja/Portugal: Faleceu D. Maurílio de Gouveia, arcebispo emérito de Évora» Ecclesia 2019-03-19 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2020-01-22) (Noiz kontsultatua: 2023-11-27).
* 1 2 3 (Ingelesez) «Archbishop Maurílio Jorge Quintal de Gouveia» GCatholic jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2017-06-25) (Noiz kontsultatua: 2023-11-27).
* ↑ (Italieraz) «Rinuncia dell'arcivescovo di Évora (Portogallo) e nomina del successore» Sala Stampa della Santa Sede 2008-01-08 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2019-12-21) (Noiz kontsultatua: 2023-11-27).
* ↑ (Portugesez) «Celebrações fúnebres de D. Maurílio de Gouveia começaram na Sé Catedral de Évora» Diário de Notícias 2019-03-21 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2019-03-27) (Noiz kontsultatua: 2023-11-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1911724
# Luis I.a Evreuxkoa

Luis I.a (1276ko maiatzaren 3a - Paris, 1329ko maiatzaren 19a) frantziar infantea eta Evreuxko kondea izan zen (1298-1319). Kapetarra, Evreux leinuaren sortzailea izan zen.

## Familia

| Aitona Luis IX.a Frantziako errege | Amona Margarita Proventzakoa | Aitona Henrike III.a Brabanteko duke | Amona Adelaida Borgoinakoa |
| Aita Filipe III.a Frantziako errege | Aita Filipe III.a Frantziako errege | Ama Maria Brabantekoa | Ama Maria Brabantekoa |
| Luis I.a Evreux-ko konde ||||

## Ezkontza eta haurrak

1301an ezkondu zen Artoisko Filiperen Margarita alabarekin. Bost seme-alaba izan zituzten:
Zuhaitz genealogikoa :
Joanna, Duchess of Brabant
Margaret of Brabant, Countess of Flanders
Maria Evreuxekoa
Marie of Brabant
Henri de Brabant, Duc de Limbourg
Karlos Evreuxekoa
Louis I, Count of Étampes
Jeanne de Navarre
Maria Nafarroakoa
Luis IX.a Frantziakoa
Filipe III.a Frantziakoa
Blanka Nafarroakoa
Margarita Proventzakoa
Luis I.a Evreuxkoa
Karlos II.a Nafarroako erregea
Henry III, Duke of Brabant
Filipe III.a Nafarroakoa
Marie of Brabant, Queen of France
Filipe Nafarroakoa
Adelaide of Burgundy
Luis Nafarroakoa
Ines Nafarroakoa
Joana Nafarroakoa
Margarita Evreuxekoa
Joan I, Countess of Auvergne
Marie of France
Joana Evreuxekoa
Blanche of France, Duchess of Orléans :

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Jiri Louda & Michael MacLagan. (1995). Les Dynasties d'Europe. Bordas, 128 or. ISBN 2-04-027115-5..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q352940
* Multimedia: Louis of Evreux / Q352940
# Luis I.a Portugalgoa

Luis I.a Portugalgoa (Lisboa, 1838ko urriaren 31a - Cascais, 1889eko urriaren 19a), izengoitiz Herrikoia (portugesez: O Popular) deitua, 1861-1889 urteetan Portugalgo erregea izan zen.
Fernando II.aren eta Maria II.aren bigarren semea zen. Petri V.a anaiaren ondorengoa izan zen eta monarkia konstituzional baten arabera gobernatu zuen. Kolonietako esklabotasuna galarazi zuen 1868an. Errepublikaren aldeko giroa guztiz zabaldu zen Portugalen Luis I.aren garaian. Shakespeareren eta beste idazle batzuen obrak portugesera itzuli zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/05/01 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q156175
* Multimedia: Luís I of Portugal / Q156175
# Luis II.a (Bavariako dukea)

Luis II.a (alemanez: Ludwig II der Strenge; Heidelberg, 1229ko apirilaren 13a – ib., 1294ko otsailaren 2a) Bavariako dukea izan zen 1253-1294 urteetan. Oton II.aren semea zen eta Henrike anaiarekin banatu zuen aitaren oinordekotza. Goi Bavaria eta Palatinatua-Renania izan zituen agintepeko. Luis IV.a enperadorearen aita izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2019/2/22 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q61467
* Multimedia: Louis II, Duke of Bavaria / Q61467