OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# José María Valverde

José María Valverde (Valencia de Alcantara, Caceres, 1926ko urtarrilaren 26a - Barcelona, 1996ko ekainaren 6a) espainiar poeta eta itzultzailea izan zen. Maitasunaren, baretasunaren eta erlijioaren poeta izan zen. La Juventud Creadora poeta-taldeko kide izan zen, eta Garcilaso eta Mensaje aldizkarietan idatzi zuen. Unibertsitateko irakasle izan zen Erroman eta Bartzelonan. Arrazoi politikoak zirela eta, Kanada eta Estatu Batuetara erbesteratu zen zenbait urtetan, eta Espainiara itzuli zenean, Bartzelonan eskolak ematen hasi zen berriro. Bere poesiaren parte handi bat Ameriketako aldian idatzia da. Aipagarriak ditu, besteak beste: Hombre de Dios (1945, Jainkoaren gizona); La espera (1949, Itxaronaldia); Versos del domingo (1954, Igandeko bertsoak); Voces y acompañamientos para San Mateo (1959, Bozak eta laguntzak San Mateorentzat); La conquista de este mundo (1960, Mundu honen konkista); Años inciertos (1970, Zalantzazko urteak); Ser de palabra (1976, Hitzezko izakia). Bi poema-bilduma argitaratu zituen: Enseñanzas de la edad. Poesía 1945-1970 (1971, Adinaren irakaskuntzak. 1945etik 1970era bitarteko poesia) eta Poesías reunidas 1945-1900 (Poesia batuak 1945-1900). Azkeneko liburu horrek Bartzelona Hiria saria jaso zuen. Bere obra humanismo eta intimismo handikoa izan zen, baina urteekin ironiaz blaituz joan zena. Saiakeren artean literatura-kritikako liburuak nabarmentzen dira: Estudio sobre la palabra poética (1952, Hitz poetikoari buruzko azterketa); Vida y muerte de las ideas (1981, Ideien bizitza eta heriotza); Breve historia y antología de la estética (1987, Estetikaren antologia eta historia laburra); Historia de la literatura universal (1957, Literatura unibertsalaren historia; 10 ale, Martín de Riquerrekin elkarlanean); Nietzsche, de filólogo a Anticristo (1993, Nietzsche, filologotik Antikristora); eta Diccionario de Historia (1995, Historia-hiztegia). Itzultzaile gisa ere lan handia egin zuen. Besteak beste, Joyceren Ulises eta Constandinos Cavafisen poemak itzuli zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1116470
* Multimedia: José María Valverde Pacheco / Q1116470
# José María Sert plaza

José María Sert plaza :
| Benta Berri ||
| Sert plazaren ikuspegia. ||
| Herrialdea Lurraldea | Euskal Herria Gipuzkoa |
| José María Sert plaza José María Sert plaza José María Sert plaza ||
| Koordenatuak: | 43°18′38.41″N 2°00′24.08″W﻿ / ﻿43.3106694°N 2.0066889°W﻿ / 43.3106694; -2.0066889 |
José María Sert plaza Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen plaza bat da. Resurreccion Maria, Antonio Gaztañeta, Jose Goikoa, Oihanart, Antonio Arzak, Karmelo Etxegarai, Simona de Lajust eta Pedro Muñoz Ugartemendia kaleen artean hedatzen da.
Izena Josep Maria Sert kataluniar margolariaren omenez darama.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25474590
# José María Ryan

José María Ryan Estrada (Bilbo, Bizkaia, 1943 – ?, 1981eko otsailaren 6a) ingeniari industriala izan zen, Lemoizko zentral nuklearreko eraikuntzen ingeniari burua, Iberdrola enpresa eraikitzailearen izenean. 1981ean ETAk bahitu zuen, eta egun batzuk geroago hil zuen, buruan tiroa emanda.

## ETAk bahitzea eta hiltzea

1981eko urtarrilaren 29an, ETAk bahitu zuen, eta aste bateko epea eman zuen Lemoizko zentral nuklearra egiteko obrak bertan behera utz zitezen, bestela Ryan hilko zutela mehatxatuta. Espainiako Gobernuak ez zuen men egin. Erakunde ugarik Ryanen askatasunaren aldeko manifestazioak egin zituzten (besteak beste Amnistia Internazionalak), baina ETAk mehatxua bete zuen, eta buruan tiro bat emanda erail. Arkotxako baso bide batean jaurti zuen ETAk gorpua, Zaratamoko (Bizkaia) lurretan.
Erailketak manifestazio handiak sortu zituen Hego Euskal Herrian zehar.
Era berean, mugarria bihurtu zen Lemoizko zentralaren proiektua bertan behera uzteko borrokan. Hilketaren ondoren, langile eta arduradunen egoera asko larritu zen Lemoizko zentraleko lanetan. Soldatak bikoiztu eta segurtasun neurriak biderkatu arren, lanak egiten jarraitzeko zailtasun operatibo handiak izan zituzten, eta 1984an obrak bertan behera gelditu ziren. Nahiz eta Iberduerok eta Espainiako Gobernuak hori ukatu, langileen artean sortu zuen zirrara eta ezinegonari ezin izan zioten bueltarik eman, ez diruarekin, ez eta polizia babes handiagorekin ere.

## Bizitza pertsonala

Bilbon jaioa zen, nahiz eta aitaren aldetik irlandar jatorrikoa izan. Energia nuklearraren ikasketak Estatu Batuetan eginak zituen. Pepi Murua haginlariarekin ezkonduta zegoen, eta adin txikiko bost seme zituzten: José María (9 urte), Álvaro (8), Eduardo (6), Pablo (5 urte bete zituen aitaren erailketaren biharamunean, otsailaren 7an) eta David (1).

## Erreferentziak

* ↑ https://elpais.com/diario/1981/01/31/espana/349743601_850215.html
* ↑ (Gaztelaniaz) País, Ediciones El. (1981-02-07). «ETAm asesinó ayer a José María Ryan, ingeniero de la central nuclear de Lemóniz» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2018-07-04).
* ↑ https://www.elcorreo.com/politica/victimas-de-eta/pesadillas-anos-20180418131822-nt.html
* ↑ http://blogs.libertaddigital.com/in-memoriam/la-sangrienta-historia-de-eta-deja-diez-asesinados-en-un-dia-tragico-9035/
* Datuak: Q5943498
# José María Sánchez-Silva

José María Sánchez-Silva García-Morales (Madrid, 1911ko azaroaren 11 - ibidem, 2002ko urtarrilaren 13a) espainiar idazle eta kazetaria izan zen.

## Biografia

Ama hil zitzaionean ekonomia-egoera larrian gelditu zen, eta kalean eskean ibili behar izan zuen, harik eta El Pardoko umezurtz etxean sartu zuten arte. Ondoren adinez nagusi ez zirenentzako hainbat erakundetan egon zen, eta takigrafia eta mekanografia ikasi zituen. Hamazazpi urte zituela takigrafo gisa hasi zen Madrilgo udaletxean lanean.
1934an idatzi zuen bere lehenengo ipuin liburua, El hombre de la bufanda (Bufanda zuen gizona). 1939an Espainiako Gerra Zibilaren ondoren kazetari gisa hasi zen Arriba Falangeko aldizkarian, eta haren zuzendariorde izatera iritsi zen. 1957an Literaturako Sari Nazionala lortu zuen eta 1968an Hans Christian Andersen domina. Lan ugari idatzi zituen eta bere Marcelino Pan y Vino (1952) istorioaren ehun edizio baino gehiago argitaratu ziren. Berak idatzi zuen izen bereko filmerako gidoia 1954an; filmak ere berebiziko arrakasta izan zuen. Pertsonaia horri buruz hainbat lan idatzi zituen ondoren, hala nola, Historias menores de Marcelino Pan y Vino (1953, Marcelino Pan y Vinoren kontakizun txikiak) eta Aventura en el cielo de Marcelino Pan y Vino (1954, Marcelino Pan y Vinoren abentura zeruan).

## Lan hautatuak

* Marcelino Pan y Vino (1953)
* Primavera de papel (1953)
* Historias de mi calle (1954)
* Fábula de la burrita Non (1956)
* Tres novelas y pico (1958)
* Adiós, Josefina (1962)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q59675
# José María Varela

José María Varela Rendueles (Madril, 1904 – Coruña, 1986ko abenduaren 20a) espainiar politikaria izan zen, Espainiako Bigarren Errepublikaren garaian Murtzia, Bizkaia eta Sevillako gobernadore zibil izandakoa.
Acción Republicana eta Izquierda Republicana alderdien kidea izan zen. Gerra Zibila piztu zenean, matxinoek atxilotu eta, gerra-kontseilu baten ondoren, heriotza zigorra jasan zuen. Gero, 30 urte espetxe-zigorra izan zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Serrallonga i Urquidi, Joan. (2007). «El aparato provincial durante la Segunda República. Los gobernadores civiles, 1931-1939» (PDF) Hispania Nova (7).
* ↑ Espinosa Maestre, Francisco. (2006). La justicia de Queipo. Bartzelona: Editorial Crítica, 76-77 or. ISBN 84-8432-691-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25917262
# José María Vargas

José María Vargas (La Guaira, Venezuela, 1786ko martxoaren 10a - 1854ko uztailaren 13a) mediku zirujaua, zientzialaria, Caracaseko Unibertsitateko irakaslea eta errektorea izan zen, baita Venezuelako politikaria, idazlea eta presidentea ere. Lehendakaritzan zibil bat eta aurreko gobernuaren kontrakoa izan zen lehena izan zen. Zentzu horretan, helburua herrialdearen erakundeak indartzea zen, mundu militarretik ez zetorren gizon batekin.
* Datuak: Q2358589
* Multimedia: José María Vargas / Q2358589
# Itsaspeko sumendi

Itsaspeko sumendiak itsas mailatik behera aurkitzen diren Lurreko pitzadurak dira, non magma erupzioak egon daitezkeen. Horietako gehienak, plaken mugimendu tektonikoko guneetan daude, ozeano dortsal ere deitzen direnak. Itsaspeko sumendi gehienak, ozeanoaren sakonera handietan aurkitzen diren arren, batzuk, oso sakonak ez diren uretan daude, eta hauek, materiala bota dezakete airera eztanda batean. Iturri hidrotermalak, aktibitate biologiko ugariko tokiak, ohi, itsaspeko sumendietatik gertu daude.
Inguruan ura izateak, eztanda bolkaniko baten ezaugarriak alda ditzake. Une batzuetan, gorantz doan uraren eroankortasun termikoak, magma, lurrean gertatutako eztanda batean baino azkarrago kristalizatzea eragiten du. Gainera, itsaspeko presioak, presio baldintza normalak 250 aldiz gaindi ditzake. Hau, jeitsi egiten da irakite eztandagarri batean, magma eta itsasoko uraren arteko erreakzio eztandagarriaren ondorio.
Sumendi hauek eratutako laba, lur gaineko sumendien labaren nahiko ezberdina da. Ura ukitzen duenean, ore solido bat eratzen da labaren inguruan. Ore honetan aurrerantz doan laba isuriak, laba kuxindua deritzona eratzen du.

## Ikus, gainera

* Itsaspeko mendia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q674775
* Multimedia: Submarine volcanoes / Q674775
# Itsasuko Agiria

Itsasuko Agiria edo Itsasuko Ageria 1963 urteko Aberri Egunean Itsasu herrian plazaratutako agiria izan zen, Europan integraturiko Euskal Herria nazio moduan aldarrikatzen zuena.

## Ekimena

Enbata mugimendu abertzaleak ETArekin batera antolatu zuen Aberri Egun hura. Ekimenean Ximun Haranek eta Julen Madariagak, Ipar eta Hego Euskal Herriaren izenean, hurrenez hurren, Gernikako Arbolaren kimu bat landatu zuten. Ezezagun batzuek zuhaixka hondatu zutela-eta, horren ordez oroitarri bat ipini zuten gerora. Egun oroitarria San Fruktuoso elizaren kanpoaldean.

## Garrantzia

Agiria Enbata mugimenduak idatzi zuen eta Ipar Euskal Herriko abertzaletasunaren mugarritzat jotzen da, horren inguruan mugimendu abertzale zabala garatu baitzen. Ondorioz, Enbata mugimendua 1964 eta 1967 urteetan hauteskundeetara aurkeztu eta bozen %5a eskuratu zuen.

## Agiriaren testua

Itsasuko Agiriaren aldarrikapenaren oroitarrian hitz hauek jasotzen ditu:
    Egun 1963ko apirilaren 15an aberri egunean
    Lapurdiko Itsasun landatu dugun arbolaren pean bildurik huna zer jakin arazten dugun
    GUK EUSKALDUNEK
    ZER GIREN
    Lurraren arrazaren mintzairaren ohiduren
    aldetik herri bat eta bakar bat gira
    iragan denborako eta egungo nahiaz
    nazione bat gira
    Naturaz eta historioaz demokrazia bat gira
    herri nazione demokrazia gisa
    ZER DIOGUN
    Batasunaren obratzeko eskubidea
    gure buruaren jabetasunaren osoa nahi ditugu
    herri bakotxari :zor baitzako mende huntan
    bere buruaren gobernatzeko dretxoa
    JAKIN ARAZTEN DUGU :
    Gure nazionea guhaurek gobernat nahi dugula
    bertze herrieri gure Euskal Herria nazionetzat onhar araztea oldartuko girela
    Horrela bat eginen da Euskal Herria eta
    gure aberriari bizia eta segida emanen diogu.

## Ikus, gainera

* Enbata

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259884
# Itsasperri

Itsasperri Arakilgo kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herria hutsik dago.

## Ondarea

* Itxasperriko Santiago eliza‎

## Demografia eta biztanleria

Itsasperriko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Hustutako herriei buruz Navarreria webgunean.
* Datuak: Q12259883
* Multimedia: Itsasperri / Q12259883
# Itsasuko aerodromoa

Itsasuko aerodromoa Itsasuko udalerri lapurtarrean dagoen erabilera publikoko aerodromoa da.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Aerodromoari buruzko informazioa
* (Frantsesez) Aerodromoari buruzko informazioa
* Datuak: Q12259886
# Itsasuko geltokia

Itsasu Lapurdiko tren geltoki bat da, Itsasu udalerrian kokatuta dagoena.
Geltokia 1892ko abuztuaren 20an ireki zen.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Baiona — Donibane Garazi: 222,441 kilometro-puntua

## Sarbideak

* Arragoa auzoa

## Historia

Geltokia 1892ko abuztuaren 20an ireki zen jendearentzat, Baiona-Donibane Garazi burdinbidearen trazatuaren zati gisa.
Geltokia zeharkatzen duen zatia 1930ean elektrifikatu 1,5 kV CCtan zen.
2019an, Euskal Hirigune Elkargoak Baionako aldirien sareko 54 lineko trenak geltoki honetan ez gelditzea eragin zuen.

## Geltokia

Geltokia itxita dago gaur egun.

## Zerbitzuak

Ez dago tren zerbitzuak gaur egun.

## Erreferentziak

* ↑ SNCF Open Data OHARRA: geltokian edo Internet bidez konpostatutako billeteak baino ez dira zenbatzen datuak. Baliteke bidaiari gehiago egotea, hasierako geltokian garraio-titulua konpostatu ezin dutenez, helmugako geltokian konpostatu dutenak.
* ↑ Revue La Vie du Rail, no 1811 pages 8 à 10
* ↑ (Frantsesez) «KANBO: tren berriak Baiona-Kanbo-Garazi linean» actu.fr (Noiz kontsultatua: 2020-04-10).

## Ikus, gainera

* Baiona-Donibane Garazi burdinbidea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2129810
* Multimedia: Gare d'Itxassou / Q2129810
| | Kanbo | Itsasu | Luhuso | |
| Baiona | | | | Donibane Garazi |
# Itsasuko gerezi beltz

Itsasuko gerezi beltza Itsasun eta inguruetan lantzen diren hiru gerezi-mota nagusietako bat da.
Itsasuko gerezi hauek Prunus avium edo Basagereziondo-mota honetakoak dira (mami bigunekoak), eta goiztiarrak dira.

## Barietateak

Barietateak hauek dira:
* Maiatzaren amaieran heltzen den « Peloa » (gorri-bordele ilun, txiki, bizi-bizia).
* Ekainaren hasieran heltzen den « Xapata » (zaporetsu, gozoa, boli kolorekoa denen ̬̩̬%70, hori eta gorri).
* Ekainaren erdialdean heltzen den « beltxa » (mamitsua, ilun-iluna).

## Sukaldaritzan

Itsasuko gereziak gerezi-marmelada egiteko erabiltzen dira guztiak, ardi-gaztarekin euskal erara jaten da, edo etxeko bixkotxak betetzeko. Hasieran Itsasuko gereziz beteta egin bazuten, orain kremazkoa izan ohi da.

## Historia

XIII. mendean nonbait agertu zen, XIXean 30 tona merkaturatzen zen eta 1920ean 300 tona. Bigarren Mundu Gerra bukatutakoan barietate horiek ia desagertu egin ziren. Orduan herritarrak Gereziaren besta antolatzen hasi ziren.
Galdutako tokia berreskuratu dute 4.000 zuhaitz aldatuta, gerezi beltza ekoizten duten nekazariak biltzen dituen Xapata elkarteari esker. Gaur egun, 6.000 zuhaitz inguru landatzen dira, eta herrixkan gerezidi kontserbatorio bat dago bisitatzeko.

## Ikus, gainera

* Gerezia
* Itsasu

## Kanpo estekak

* Elikadura Hiztegi Entziklopedikoa, Edorta Agirre
* Datuak: Q49652316
# Jean Hiriart-Urruti Abittu

Jean Hiriart-Urruti Abittu (Hazparne, 1927ko otsailak 11 - Ib., 1990) lapurtar apaiz, idazle eta euskaltzaina izan zen. Aitaren osaba zuen Jean Hiriart Urruti (1859-1915), Eskualduna aldizkariaren buru izan zena. Jean Haritxelharrek euskal idazlerik hobenetarikotzat jo zuen.

## Bizitza

Ustaritzen, Baionan eta Erroman egin zituen teologiazko eta soziologiazko ikasketak. 1951eko ekainaren 29an apaiz egin zen. 1955eko abuztuan euskaltzain urgazle izendatu zuten. Baionako Apaizgaitegi Nagusiko irakaslea izan, eta, 1976. urteaz geroztik, Baionako elizbarrutiko Bikario Nagusia.
1960. urtean bere gain hartu zuen Gazte hilabetekaria, 1956an Piarres Xarritonek abiarazi zuena. 1960an, Gazte hilabetekariaren lana eten zenean, Hiriartek bertako idazleak Herria aldizkariaren gazteentzako sail batean ezarri zituen. 1967an Herria-ko zuzendari izan zen, eta 1968an Afrikara, Burundiko Apaiztegira, joan zen hiru urterako. Afrikatik lanak igortzen zituen aldizkarira.
1977ko martxoaren 27an euskaltzain oso izendatu zuten.

## Lanak

Elizako gaiez gainera, antzerkilarien, kantarien eta bertsolarien mundua ere ongi ezagutzen zuen. Gazte, Etchea, Herria eta Gure Herria aldizkarietan idatzi zituen lanak, eta horietako batzuk bildu eta argitaratu dituzte haren adiskideek. Hiriarten bederatzirehun lan inguru biltzen dituzten bost liburu daude, gaien araberako aurkibidea dutenak: Jauna dut argi I eta II, Fedea gidari, Artzain-solas eta Izar-alde; seigarrena argitaratzeko dago, eta azken bi urte eta erdietako artikuluak bilduko ditu. Beste lan aipagarria, Mixel Garikoitz, Jainkoari baietz erran dion saindua da. Itzulpenak ere baditu, batzuk lagunekin batera egindakoak, Elizako liburua eta Otoizlari aldizkarian.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015/10/07 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Ibaibarriaga, P.. Jean Hiriart-Urruti (1927 - 1990). argia.eus (Noiz kontsultatua: 2015-10-07).

## Kanpo loturak

* Jean Hiriart Urruti, zubitegia.armiarma.eus
* Datuak: Q21074473
# Jean Irazabal

Jean Irazabal edo Jean Iraçabal izan daiteke:
* Jean Irazabal (1851-1929), militarra;
* Jean Irazabal (1941- ), errugbilaria.
# Jean Irazabal (militarra)

    Artikulu hau militarrari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Jean Irazabal».
Jean Irazabal, orduko grafian Jean Iraçabal, (Anhauze, 1851ko urriaren 24a - Baigorri, 1929ko maiatzaren 8a) Nafarroa Behereko militarra izan zen.

## Biografia

1872an armada sartu baino lehen mugazaina izan zen. Zenbait erregimentutan izan zen eta 1884rako jada azpitenientea izan zen.
Millot jeneralaren talde espedizionarioan boluntario, 1885eko urtarrilaren 20an Tonkinen konpainia baten aginte lortu zuen. 1890ean itzuli baino lehen hainbat operaziotan parte hartu zuen.
1892an kapitain izendatua, Sudanera bidali zuten. Logistikaz aritu zen eta hiltzekotan izan zen. Aberriraturik, 1894an Ohorezko Legioa eman zioten.
1895eko maiatzean Madagaskarren lehorreratu zuten. Antananarivoko guduetan izandako jarrerari esker komandante izendatu zuten.
Hainbat unitate zuzendu zituen 1911n erretiratu arte. 1914an, 63 urte zituen arren, itzuli eta Marneko guduan izan zen. 1918an erretiratu zen armadan 66 urte eman ondoren.

## Erreferentziak

* ↑ Revue historique des armées - Le Train. Vincennes, 253 or..
* Datuak: Q3172743
# Jean Irigarai

Jean Irigarai (Azkarate, Nafarroa Beherea, 1937) euskal idazlea da. Laborantzako ingeniaria eta Parisko Nekazari Eskolako irakaslea da. Gazte izeneko aldizkarian hasi zen euskaraz idazten. Larretxarreko laboraria eman zuen argitara 1963an, laborantzari buruzkoa, eta Txomin Agirre Saria irabazi zuen 1991n bere Amazoniaren deia edo Indietako Goronika historia-eleberriarekin.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12260304
# Jean Ignace de La Ville

Jean Ignace de La Ville (Baiona, 1690 – ?, 1774ko apirilaren 15a) lapurtar elizgizon eta diplomatikoa izan zen.
Tricomieko apezpiku in partibus izendatua, kanpo harremanetarako gaiez arduratu zen d'Argensonentzat.
1740an Fénelonen Œuvres spirituelles argitaratu zuen eta 1746an Frantses Akademiako kide hautatu zuten. Étienne de Silhouette eta Barrin La Galissonnièrekin batera, lau liburukiko Mémoires des commissaires du Roi et de ceux de Sa Majesté britannique, sur les possessions et les droits respectifs des deux couronnes en Amérique idatzi zuen.
* Datuak: Q3172741
* Multimedia: Jean Ignace de La Ville / Q3172741
# Jean Hubeau

Jean Hubeau (Paris, Frantzia, 1917ko ekainaren 22a - 1992ko abuztuaren 19a) frantses musikagile, irakasle eta piano-jotzailea izan zen.

## Biografia

1934an, Erromako Saria irabazi zuen La Légende de Roukmani kantatagatik, 1935ean Llouis-Diémer piano-saria, eta urte horretan bertan idatzi zuen orkestrarako bere lehen lana, Tableaux hindous. 1937an, Arte Ederretako Akademiaren beka bati esker, Vienara joan zen, eta orkestra-zuzendaritza ikasi zuen, Felix Weigartner eta Josef Kripsekin batera. Garai hartan, musikagile-karrera eta pianoko bakarlari-karrera hasi zuen. 1938an grabatu zuen lehen diskoa, Franz Schuberten musikaz osatua. 1942an, Versailleseko kontserbatorioko zuzendari izendatu zuten, eta 1957an, Parisko Kontserbatorioko ganbera-musikako irakasle izateko deitu zioten. Hogeita bost urtez aritu zen lan horretan, eta Frantziako zenbait instrumentista-belaunaldi prestatu zituen.
Irakasle-lanez gainera, ospe handia izan zuen ganbera-taldeetan piano-jotzaile gisa. Haren grabazioek —Fauréren (1970) eta Schumanen (1981) ganbera-musika guztia eta Dukasen eta Fauréren piano-musika (1991) grabatu zituen— sari garrantzitsuak jaso zituzten. Irakasle- eta pianista-jarduna zela-eta, gero eta gutxiago aritu zen musikagintzan, baina, hala ere, hiru ballet (Trois Fables de la Fontaine, 1945; La Fiancée du diable, 1945; Un coeur de diamant, 1949) eta zenbait kontzertu, sonata eta abar idatzi zituen (pianorako, Variations 1933, Conte fantastique d´Espagne 1936, Concerto héroïque, eta abar) eta baita zenbait filmetako musika ere.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1685574
# Jean Irazabal (errugbilaria)

    Artikulu hau errugbilari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Jean Irazabal».
Jean Irazabal (Larresoro, 1941eko uztailaren 6a) lapurtar errugbilari ohia da, orpokatzaile moduan aritzen zena.

## Ibilbidea

* Aviron Bayonnais
* Datuak: Q3172744
# Jean Iribarne

Jean Iribarne (Altzabeheti, 1814ko apirilaren 26 – Zalgize, 1890eko apirilaren 28) Euskal Herriko idazle eta apaiza izan zen.

## Biografia

Altzabehetin jaioa, 1838an apaiztu zen; hori dela eta "Iribarne apaiza". Horren ostean hau izan zen bere ibilbidea, lan erlijiosoarekin lotuta egon zena:
* 1839an Oloroen bikario lanean.
* 1843an Eskiulan bikario. Hortik aurrera Zuberoako parrokia askotan erretorea izan zen:
* 1844an Garindainen.
* 1856an Arüen.
* 1862an Onizegainen.
* 1868an Sarrikotapean.
* 1873an Zalgizen; herri honetan hil zen.

## Lanak

Almanak uskara edo Ziberouko Egunaria aldizkarian arduradun lana izan zuen 1887an sortu zenetik 1890an hil zen arte; orduan Felix Larrieu medikuak hartu zuen ardura. Datu gutxi dauden arren, Iribarneren hiru obraren berri dago:
* Ciberouco guthuna edo libria (1852).
* Mysterio edo eguia guehienac (1856).
* Sen Grat Oloroueco aphezcupiarentaco Mous de Lassalle catradaleco erretorac erran dutianac uscaraz ezariric (1879), itzulpena.

## Erreferentziak

* ↑ Frantsesez l'abbé Iribarne. Ikus Abbe Iribarne Auñamendi Eusko Entziklopedian.
* ↑ Atharratzeko biltzarrak eta Atharratzeko taldea 14ko gerla atarian, Kepa Altonaga. Ikus 185-186.or.

## Ikus, gainera

* Altzabeheti
* Almanak uskara edo Ziberouko Egunaria

## Kanpo loturak

* Jean-Louis Davant, Zuberoako literaturaz: antologia laburra, Euskaltzaindia, Bilbo, 2008. Artikuluko iturri nagusia; ikus 63.or.
* Datuak: Q12260303
# Jéssica Silva

Jéssica Lisandra Manjenje Nogueira Silva (Vila Nova de Milfontes, Portugal; 1994ko abenduaren 11) futbolari portugaldarra da. Aurrelari gisa jolasten du Espainiako emakumezkoen Futbol ligan Levante U.D taldean.

## Taldea

| Taldea | Herrialdea | Urtea |
| Clube Albergaria | Portugal | 2011 – 2014 |
| Linköpings F.C. | Suedia | 2014 |
| Clube Albergaria | Portugal | 2014 – 2016 |
| S.C. Braga | Portugal | 2016 – 2017 |
| Levante U.D. | Espainia | 2017 - |

## Kanpo estekak

* Jokalariaren Womenen fitxa. Soccerwaytzen du. Cometroa
* Jokalariaren Aupaathleticen fitxa. Cometroa
* Jéssica Silva en Twitter
* Jéssica Silva en Instagram
* Datuak: Q17388756
* Multimedia: Jéssica Silva / Q17388756