OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# José Luis Pinillos

José Luis Pinillos (Algorta, Bizkaia, 1919ko apirilaren 11 – Madril, Espainia, 2013ko azaroaren 4a) psikologoa izan zen.

## Bizitza

Bilbon eta Portugaleten lehen ikasketak egin ondoren, 1936an batxilergoa bukatuta, Espainiako Gerra Zibilean boluntario sartu zen frankisten alde borrokatzera. Behin-behineko alferez maila zuela bukatu zuen gerra. Militar izateko bokazioak bultzatuta, Dibisio Urdinerako izena eman zuen, indar militar frankista horrekin Sobiet Batasunean alemaniar nazi inbaditzaileen alde borrokatzeko.
Espainiara itzulita, Zaragozan Filosofia ikasteari ekin zion. Irakasgai komunen bi ikasturte egin eta gero, Madrilgo Complutense Unibertsitatean burutu zituen ikasketa horiek, eta ondoren Alemaniara eta Ingalaterrara jo zuen ikasketetan sakontzera. Psikologiako katedraduna izan zen Valentzian (1961) eta Madrilen (1966tik 1986an erretiroa hartu zuen arte), eta honoris causa doktore izendatu zuten Valentziako (1987) eta Euskal Herriko (1989) unibertsitateetan, besteak beste.
Hainbat elkarte eta erakundetako kide eta kargudun izateaz gainera, Zientzia Moral eta Politikoen Espainiako Errege Akademiako (1983) eta Espainiako Errege Akademiako (1988) kidea da. Bere obran indukzio-metodoa zorroztasunez erabiltzen duen jakintzaren alortzat hartu du psikologia, baina azpimarratuz hala ere ez duela ahazten jokabidearen konplexutasuna. Ikuspegi hori oinarri harturik garrantzizko ekarpenak egin ditu gizarte-psikologiaren, talde-dinamikaren, jokabidearen eraldaketaren, eta abarren alorretan. Ikergai izan ditu Francoren garaiko gizarte-jarrerak, estereotipo nazionalak eta gazteen pentsamoldea, besteak beste. Pinillosen liburu ugarien artean bereziki aipagarriak dira La mente humana (1965, Giza adimena), Principios de Psicología (1975, Psikologiako hastapenak), Más allá de Freud (1976, Freudez haraindi) eta La psicología y el hombre de hoy (1986, Psikologia eta gaur egungo gizona).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 (Gaztelaniaz) Rafael FRAGUAS: «José Luis Pinillos, mentor social de la Psicología académica en España», El País, 2013-11-04.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3753446
# José Luis Rico

José Luis Rico Ibáñez (Melgar de Fernamental, 1944ko otsailaren 14a) bizkaitar futbolari ohia da, atzelari moduan aritzen zena. Burgosen jaioan, Barakaldon bilakatu zen futbolari.

## Ibilbidea

| Kluba | Urtea(k) |
| Indautxu Kirol Elkartea | 1965-1967 |
| Osasuna | 1967-1968 |
| Real Zaragoza | 1968-1977 |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «José Luis Rico: "En el Zaragoza, no estar entre los cinco primeros era un fracaso"» El Periódico de Aragón 2016-1-11.
* Datuak: Q16583215
# José Luis Rodríguez Zapatero

    Artikulu hau politikoari buruzkoa da; abeslaria gaitzat duena beste hau da: «Jose Luis Rodriguez Gonzalez»
José Luis Rodríguez Zapatero Espainiako Langileen Alderdi Sozialistako (PSOE) politikari valladolidtarra da, eta Trantsizioaz geroztik Espainiak izan duen 5. presidentea. 2004ko Espainiar Hauteskunde Orokorrak irabazi zituen eta 2008 urtean bigarrengoz irabazi zituen.
Bere gobernuaren erabaki esanguratsuenetakoak Irakeko tropa espainiarren atzera egitea, sexu bereko pertsonen arteko ezkontzak legeztatzea, bake-prozesu saiakera ETArekin, tabakoaren aurkako legea, Kataluniako estatutuaren berritzea eta krisi ekonomikoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41395
* Multimedia: José Luis Rodríguez Zapatero / Q41395
* Aipu famatuak: José Luis Rodríguez Zapatero
# Jâne-ye dust koŷâst?

Non dago nire lagunaren etxea? (persieraz: خانه دوست کجاست؟‎, Jâne-ye dust koŷâst?) 1987ko Abbas Kiarostami irandar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ahmadek bere ikaskide Mohammad Rezaren klaseko koadernoa eramango du akatsez. Maisuak Mohammad Reza kanporatzearekin mehatxatu du, berriz ere etxeko lanak egin gabe aurkeztuz gero, eta eta Ahmadek ondoko herriraino ihes egiten du koadernoa itzultzera. Hainbat gorabeheraren ondoren, baina honen etxea aurkitzea lortu gabe, Ahmadek, gauez, etxeko lanak bikoitz egiten ditu, eta, horrela, hurrengo egunean Mohammad Reza zigortzea saihesten du.

## Aktoreak

* Babek Ahmed Poor: Ahmed
* Ahmed Ahmed Poor: Mohamed Reda Nematzadeh
* Kheda Barech Defai: profesor
* Iran Outari: madre
* Ait Ansari: padre

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2308266
# Jämlitz-Klein Düben

Jämlitz-Klein Düben Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, [[Spree-Neiße (barrutia)|Spree-Neiße]] barrutian. 2014an 476 biztanle zituen 28,72 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q623915
* Multimedia: Jämlitz-Klein Düben / Q623915
# Jász-Nagykun-Szolnok

Jász-Nagykun-Szolnok Hungariako 19 konderrietako (megye) bat da. Herrialdearen erdialdean dago, Iparraldeko Lautada Handia eskualdean. Pest, Heves, Borsod-Abaúj-Zemplén, Hajdú-Bihar, Békés, Csongrád eta Bács-Kiskun konderriak mugakide ditu. 5.581 km²ko azalera du, eta 2011n 386.752 biztanle zituen. Hiriburua Szolnok da.

## Geografia

Jász-Nagykun-Szolnok konderria Hungariako Ordoki Handian kokaturik dago, eta Tisza ibaiak iparretik hegora drainatzen du. Beste ibai nagusiak Körös (hegoaldean) eta Zagyva (ipar-mendebaldean) dira. Azken honek zeharkatzen duen Jazygia sakonunean, Budapesteko azoketan saltzen diren barazkiak, fruituak eta hegaztiak ekoizten dira. Tiszaren ekialdean dagoen Nagykunság lautada nekazaritza eskualde emankorra da, txernozem lurzoruei esker. Batez ere, artoa eta garia egiten da. Arroza, berriz, ibai ertzeko sail ureztatuetan hazten da. Petrolioa eta gas naturala dago.

## Banaketa administratiboa

2013ko urtarrilaren 1eko erreformaren ondoan, konderria 9 barrutitan (járás) banaturik dago:
| Barrutia | Hiriburua | Eremua (km²) | Biztanleria (2013) | Udalerriak (település) |
| Jászapáti | Jászapáti | 544,45 | 32.732 | 9 |
| Jászberény | Jászberény | 617,01 | 50.852 | 9 |
| Karcag | Karcag | 857,26 | 42.299 | 5 |
| Kunhegyes | Kunhegyes | 464,58 | 19.352 | 7 |
| Kunszentmárton | Kunszentmárton | 576,49 | 35.176 | 11 |
| Mezőtúr | Mezőtúr | 725,74 | 27.768 | 5 |
| Szolnok | Szolnok | 914,48 | 119.380 | 18 |
| Tiszafüred | Tiszafüred | 417,05 | 18.988 | 7 |
| Törökszentmiklós | Törökszentmiklós | 464,54 | 36.581 | 7 |

## Hiri eta herriak
### Konderri eskumenak dituzten hiriak

* Szolnok (hiriburua; 72.786 biztanle 2015ean)

### Hiriak eta herri handiak

(2015eko biztanleria)

## Iruditegia

* Szolnok, hiriburua
* Jászberény
* Mezőtúrko udaletxea
* Haize errota, Kengyel, Törökszentmiklós barrutia

## Erreferentziak

* ↑ Jász-Nagykun-Szolnok. 2015 Encyclopædia Britannica, Inc, global.britannica (Noiz kontsultatua: 2015-11-30).
* 1 2 Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2015. január 1.. Hungarian Central Statistical Office, ksh.hu (Noiz kontsultatua: 2015-11-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q189655
* Multimedia: Jász-Nagykun-Szolnok County / Q189655
# Játar

Játar Espainiako udalerria da, Granadako probintziakoa. 2019an 614 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Játarko Udala
* Datuak: Q5957289
* Multimedia: Játar / Q5957289
# Jäkärläko taldea

Jäkärläko taldea (finlandieraz, Jäkärlän ryhmä) Orraziaren zeramika kulturako gizaki-multzo finlandiar bat izan zen. Finlandia hego-mendebaldeko itsasertzean k.a. 3500. urte inguruan eratu zen taldea izan zen eta zeramika egiteko modu berezi batengatik bereizi ohi dira. Aarne Äyräpää finlandiar arkeologoak bereizi zuen taldea lehenbizikoz, hego-mendebaldean 22 objektu edo zeramika zati aurkitu ostean. Aurkitutako plater zatiak lauak ziren, ertzak apur bat barruraka zituzten eta zabalera handieneko zatiak apainduak zeuden; ondorioz, nahiz eta platerak Orraziaren zeramika ohikoarekin lotura estua duten, zeramika egiteko azpitalde berri batekin topatu zen Aarne Äyräpää. Talde berri hau onetsi zuen beste historialari bat Ville Luho dugu. Ville bat etorri zen Aarneren hipotesiekin eta beste aurkikuntza bat egin zuen hipotesia berresteko, aurkitutako ontzien barrualdeak ere apainduak zeudela.
Talde honek, Turkuko Jäkärlä auzoaren izena darama, bertan aurkitu zirelako talde honen lehenengo objektuak.

## Erreferentziak

* ↑ helsinki.fi
* ↑ sivistyssanakirja.com

## Ikus, gainera

| Finlandiako historiaurrea | Jäkärlä | Orraziaren zeramika kultura |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11868311
# Jánovce (Galantako barrutia)

Jánovce Eslovakiako udalerri bat da, Galantako barrutian kokatuta. 3,59 km²ko azalera du eta 488 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1792. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q606921
* Multimedia: Jánovce (Galanta District) / Q606921
# Jânio Quadros

Jânio Quadros (Campo Grande, Mato Grosso, 1917ko urtarrilaren 25a - São Paulo, 1992ko otsailaren 16a) brasildar politikaria izan zen, Brasilgo Errepublikako presidentea 1961ean.

## Bizitza

Politikari gisa, Sao Pauloko estatuan hasi zen, populismoaren ildotik. São Paulo hiriko zinegotzia izan zen, alkatea ere bai (1953-1954), eta izen bereko estatuko gobernadorea (1955-1959). Alderdi politikoen egituraz baliatu zen, baina alderdi edo programa jakin batekin identifikatu gabe. São Paulon lan txukuna egin zuen administrazioan; gastuak murriztu zituen, eta kudeaketa eraginkorra egin zuen.
Juscelino Kubitschek lehendakariaren nahiaren aurka, zenbait alderdiren laguntza jaso zuen, eta gobernurako hautagaia Henrique Lott mariskala garaitu zuen 1960ko lehendakaritzarako hauteskundeetan. Lehendakari izendatu zutenez gero (1961), administrazio zuzenaren alde saiatu zen, eta inflazioaren aurkako politika bultzatu. Kanpo-politikan, berriz, Estatu Batuen eta Sobietar Batasunaren arteko gerra hotzaren erdian, neutrala izaten saiatu zen, Gamel Abdel Nasser egiptoarraren, Tito jugoslaviarraren eta Jawaharlal Nehru indiarraren ildotik. Beraz, ordu arte Brasilen ohitura izan zena hautsiz, beti Estatu Batuen esanetara egoteari utzi zion.
Aurreko gobernari gehienen oposizioari aurre egin ezinik, karguaren dimisioa eman zuen urte horretan bertan, abuztuan. 1964ko kolpe militarrak politikarako eskubideak ukatu ondoren, 1979ko amnistiarekin heldu zion ostera politikari, eta Sao Pauloko alkatea izan zen berriro, 1986tik 1989ra.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q310123
* Multimedia: Jânio Quadros / Q310123
# Jägermeister

Jägermeister (euskaraz: «ehiza-guarda») likore mikatz gozoa da, %35eko alkohol-edukia duena. Belarrekin egiten da, eta oso ezaguna da Saxonia Beherean, Wolfenbüttel hirian. Hiri horretan dago hura merkaturatzen duen enpresaren sustraia: Mast-Jägermeister SE. Alemaniar likore honen errezeta sekretua 56 belar ezberdinekin prestatzen da.
Edari horren ospeak hainbesteko indarra izan du, ezen 1990eko hamarkadaren amaieran Estatu Batuetako klase ertaineraino iritsi baita. Are gehiago, ohikoa da likore honekin egindako koktelak aurkitzea, horien artean Jägerbomb ezagunena izanda.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Modern Drunkard Magazine. (2003ko martxoa). Urban Legends of Alcohol. .
* Datuak: Q661871
* Multimedia: Jägermeister / Q661871
# Járnsaxa

Járnsaxa, eskandinaviar mitologian, Jotun bat da. Snorri Sturlusonek idattzitako Edda prosaikoaren atalik luzeena den Skaldskaparmalen arabera, Thor jainkoaren maitalea zen. Jainko honekin batera, Magniren ama izan zen., Izen honi erreferentzia egiten dion beste iturri bat, Edda poetikoko Hyndluljóð da, non, Jarnsaxa, Heimdalen ametako bat bezala aipatzen den. Bere izenak "burdinezko ezpataz armatua" esan nahi du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q609844
# K.a. 384

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 400ko hamarkada | K.a. 390ko hamarkada | K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada
K.a. 389 | K.a. 388 | K.a. 387 | K.a. 386 | K.a. 385 | K.a. 384 | K.a. 383 | K.a. 382 | K.a. 381 | K.a. 380 | K.a. 379

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q44048
* Multimedia: 384 BC / Q44048
# K.a. 389

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 400ko hamarkada | K.a. 390ko hamarkada | K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada
K.a. 394 | K.a. 393 | K.a. 392 | K.a. 391 | K.a. 390 | K.a. 389 | K.a. 388 | K.a. 387 | K.a. 386 | K.a. 385 | K.a. 384

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q83134
# K.a. 390

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 410ko hamarkada | K.a. 400ko hamarkada | K.a. 390ko hamarkada | K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada
K.a. 395 | K.a. 394 | K.a. 393 | K.a. 392 | K.a. 391 | K.a. 390 | K.a. 389 | K.a. 388 | K.a. 387 | K.a. 386 | K.a. 385

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q81266
* Multimedia: 390 BC / Q81266
# K.a. 385

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 400ko hamarkada | K.a. 390ko hamarkada | K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada
K.a. 390 | K.a. 389 | K.a. 388 | K.a. 387 | K.a. 386 | K.a. 385 | K.a. 384 | K.a. 383 | K.a. 382 | K.a. 381 | K.a. 380

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q83354
* Multimedia: 385 BC / Q83354
# K.a. 387

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 400ko hamarkada | K.a. 390ko hamarkada | K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada
K.a. 392 | K.a. 391 | K.a. 390 | K.a. 389 | K.a. 388 | K.a. 387 | K.a. 386 | K.a. 385 | K.a. 384 | K.a. 383 | K.a. 382

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q79831
# K.a. 388

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 400ko hamarkada | K.a. 390ko hamarkada | K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada
K.a. 393 | K.a. 392 | K.a. 391 | K.a. 390 | K.a. 389 | K.a. 388 | K.a. 387 | K.a. 386 | K.a. 385 | K.a. 384 | K.a. 383

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q228594
# K.a. 391

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 410ko hamarkada | K.a. 400ko hamarkada | K.a. 390ko hamarkada | K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada
K.a. 396 | K.a. 395 | K.a. 394 | K.a. 393 | K.a. 392 | K.a. 391 | K.a. 390 | K.a. 389 | K.a. 388 | K.a. 387 | K.a. 386

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q228897
# K.a. 386

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 400ko hamarkada | K.a. 390ko hamarkada | K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada
K.a. 391 | K.a. 390 | K.a. 389 | K.a. 388 | K.a. 387 | K.a. 386 | K.a. 385 | K.a. 384 | K.a. 383 | K.a. 382 | K.a. 381

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q228485
* Multimedia: 382 BC / Q228485
# K.a. 390eko hamarkada

Kristo aurretiko 390ko hamarkadak K.a. 399etik K.a. 390. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | K.a. 400koa - K.a. 390koa - K.a. 380koa |
| Urteak: | K.a. 399 K.a. 398 K.a. 397 K.a. 396 K.a. 395 K.a. 394 K.a. 393 K.a. 392 K.a. 391 K.a. 390 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q228848
* Multimedia: 390s BC / Q228848
# K.a. 39

K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
K.a. 50ko hamarkada | K.a. 40ko hamarkada | K.a. 30ko hamarkada | K.a. 20ko hamarkada | K.a. 10ko hamarkada
K.a. 44 | K.a. 43 | K.a. 42 | K.a. 41 | K.a. 40 | K.a. 39 | K.a. 38 | K.a. 37 | K.a. 36 | K.a. 35 | K.a. 34

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q4073
* Multimedia: 39 BC / Q4073
# Julius Naue

Julius Naue (Köthen, 1835eko ekainaren 17a – Munich, 1907ko martxoaren 14a) margolari, ilustratzaile eta arkeologo alemaniarra izan zen.
August von Kreling-en ikaslea, Moritz von Schwind-entzat egin zuen lan Munichen 1866ra arte. Arkeologian, Nauek Historiaurreko ezpatak aztertu zituen, batez ere Brontze Arokoak. Naue motako ezpatek haren omenez jaso zuten izena.
* Datuak: Q1712861
* Multimedia: Julius Naue / Q1712861
# Julius Pinkas Pascin

Julius Pinkas Pascin (Vidin, 1885eko martxoaren 31 – Paris, 1930eko ekainaren 5a) Estatu Batuetako margolaria izan zen, jatorriz bulgariarra.
Vienan eta Munichen egin zituen ikasketak. Pascinen lanetan nabarmena da Toulousse-Lautrecen eta Cézanneren eragina. Umorezko eta satirazko marrazkiak eta erretratuak egin zituen, eta Bibliako eta elezaharretako gaiak landu zituen. Kolore arre, gris eta urdinxkak erabili zituen batez ere. Parisen egon ondoren Lehen Mundu Gerran Estatu Batuetara joan zen, eta 1920ean Parisa itzuli zen. 1912-1913 bitartean erakusketa garrantzitsuetan parte hartu zuen Berlinen, Kolonian eta New Yorken. Haren lan nagusiak: Salome, Pierre Mac Orlanen erretratua, Hermine Davideen erretratua.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q469063
* Multimedia: Jules Pascin / Q469063
# Julius Plücker

Julius Plücker (Elberfeld, 1801eko ekainaren 16a edo uztailaren 16a - Bonn, 1868ko maiatzaren 22a) alemaniar matematikaria eta fisikaria izan zen.
Berlin, Halle eta Bonngo unibertsitateetan fisika eta matematikako irakaslea izan zen. Geometriako oinarrizko ikerketak egin zituen, eta geometria analitikoan berrikuntza handiak egin zituen; koordenatu kontzeptua eta koordenatuen erabilera zabaldu zuen. Aljebra-kurben ikerketa eta sailkapena landu zuen. Fisikan, izpi katodikoen tasun batzuk aurkitu zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q57561
* Multimedia: Julius Plücker / Q57561
# Julius Nyerere

Julius Nyerere (Butiama, 1922ko apirilaren 13a - Londres, 1999ko urriaren 14a) Tanzaniako politikaria izan zen. Herrialdeko lehenbiziko presidentea izan zen 1964–1985 bitartean.

## Bizitza

Zanakien leinuko buruzagi baten semea zen. Edinburgheko Unibertsitatean egin zituen ikasketak. Tanganikara itzultzean irakaskintzan hasi zen eta Tanganikaren burujabetasunaren alde borrokari ekin zion Tanganikako Afrikar Elkartearekin. 1954an elkarte hori erakunde politiko bihurtu zuen eta izena aldatu zioten (TANU edo Tanganikako Afrikar Nazio Batasuna). Tanganikak bere burujabetasuna lortu zuenean (1961) Lehen Ministro izendatu zuten, baina kargua utzi eta TANU erakundea antolatzeari ekin zion. 1962an Tanganika errepublika bihurtu zen eta Nyerere aukeratu zuten lehendakari (% 97 aldeko boto).
1965ean, 1970ean eta 1980an egin ziren hauteskundeetan ere bera irten zen lehendakari. 1985koetan ez zuen aurkeztu nahi izan; haren ordez, Ali Hassan Mwinyi aurkeztu zen, ordu arte lehendakariorde izana eta haren alderdikoa zena. Bitarte horretan aldaketa handiak izan ziren: 1964an militarrak matxinatu ziren eta Nyererek ingelesei eskatu zien laguntza. Handik aurrera, alderdi bakarreko aginpidea ezarri zuen. 1965ean Tangakikak eta Zanzibarrek elkartu eta estatu bat egin zuten. Ideologiaz sozialista zen, baina ez marxismoaren eta klase borrokaren aldekoa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q186525
* Multimedia: Julius Nyerere / Q186525
# Julius Middelthun

Julius Olavus Middelthun (1820ko uztailaren 3a - 1886ko maiatzaren 5a) norvegiar eskultorea eta hezitzailea izan zen. Bere bustoekin eta estatuekin lotuta dago gehien.

## Biografia

Middelthun Buskeruden (Norvegia) Kongsbergen jaio zen. Georg Middelthun-en (1779–1831) eta Maren Margrethe Jørgensen-en (1785–1829) semea zen. Aita Kongsbergeko Norvegiako Errege Monetaren Etxean lan egiten zuen. Gaztetan urregile gisa trebatu zen Kopenhagera joan aurretik Herman Wilhelm Bissenekin ikastera. Hamar urteak zortzi urtez jarraitu zituen Erroman (1851-1856), eta ondoren Norvegiara itzuli zen.
1869tik 1886an hil zen arte, Middlethunek Christianiako Errege Marrazki Eskolan (Tegneskolen i Kristiania) irakatsi zuen, gaur egun Osloko Artisautza eta Arte Industriaren Norvegiako Akademia Nazionalean. Ikasleen artean Erik Werenskiold (1883), Louis Moe eta Theodor Kittelsen (1874) zeuden, baita Edvard Munch (1881) ere, Garrasia koadro ospetsua margotu zuena.

## Aukeratutako lanak

* Henrik Wergelanden bustoa, Unibertsitateko Liburutegia, Oslo (1861)
* Johan Sebastian Welhavenen bustoa, Unibertsitateko Liburutegia, Oslo (1861)
* Otto Thott Fritznerren bustoa, Trondheimeko katedral eskola (1862)
* Ole Jacob Broch-en bustoa, Norvegiako Galeria Nazionalean (1869)
* Jakob Aall-en bustoa, Norvegiako Galeria Nazionalean (1871)
* Halfdan Kjerulf-en brontzezko bustoa, Halfdan Kjerulfs plass, Oslo (1874)
* Anton Martin Schweigaard-en estatua, Unibertsitateko plaza, Oslo (1883)

## Erreferentziak

* ↑ Laurin, Hannover, Thiis, Scandinavian Art", Benjamin Blom, New York, 1968 p. 619-622
* ↑ Ingvild Pharo, Glenny Alfsen, Oscar Thue. (20 February 2017). Julius Middelthun. Norsk kunstnerleksikon.
* ↑ Julius Middelthun. Nordisk familjebok.
* ↑ Skard, Sigmund, ‘’Classical Tradition in Norway’’, Universitetsforlagt, Oslo, 1980 p. 138
* ↑ Glenny Alfsen. Julius Middelthun. Norsk biografisk leksikon.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q765744
* Multimedia: Julius Middelthun / Q765744
# Julius Raab

Julius Raab (Sankt Pölten, 1891ko azaroaren 29a - Viena, 1964ko urtarrilaren 8a) austriar politikaria izan zen. Austriako kantzilerra izan zen 1953tik 1964ra.
Ingeniaritza zibila ikasi zuen Vienako Unibertsitate Teknologikoan. Austria-Hungariako armadako ofiziala izan zen Lehen Mundu Gerran, eta errusiar eta italiar fronteetan borrokatu zen.
Gerra amaitzean, Alderdi Sozial Kristauan sartu zen politikan, eta diputatu izan zen 1927tik 1934ra. Indar paramilitar eskuindarretan ere parte hartu zuen eta 1932an Kurt Schuschnigg eta Leopold Figl alderdikideen miliziekin bat egin zuen. 1938an Merkataritza ministro izendatu zuten Anschluss baino lau hilabete lehenago.
1945ean Karl Rennerren behin-behineko gobernuan parte hartu zuen eta Austriako Alderdi Popularraren sortzaileetako bat izan zen. 1953an kantziler federal bihurtu zen. Sobietarrekin zituen harreman onei esker, Austriako Estatu Ituna negoziatu ahal izan zuen. Austriak neutraltasuna adierazi zuen eta okupatzaile sobietarrek alde egin zuten. 1956ko hauteskundeak irabazi zituen eta sozialdemokratekin koalizioan gobernatu zuen. 1961eko apirilean Adolf Schärfi utzi zion kantziler kargua.
* Datuak: Q78539
* Multimedia: Julius Raab / Q78539
# Julius Robert von Mayer

Julius Robert von Mayer (Heilbronn, 1814ko azaroaren 25a - ibidem, 1878ko martxoaren 20a) alemaniar fisikari eta medikua izan zen. Beroaren eta horrek eragiten duen lanaren baliokidetza azaldu zuen. Kaloria jakin baten baliokide mekanikoa zenbat den aurkitu zuen, eta aldi berean, gaur termodinamikan oinarrizko lege den energiaren kontserbazioaren printzipioa finkatu zuen. Mayerren erlazioa C$_P$ - C$_V$ = R da, non C$_P$ eta C$_V$ presio eta bolumen konstanteko bero espezifikoak diren, eta R gas idealen konstantea. Idatzi zuen lanik garrantzizkoena Die Mechanik der Warme liburua da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q57171
* Multimedia: Julius Robert von Mayer / Q57171