OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mystic Pizza

Mystic Pizza 1988ko Donald Petrie estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. Annabeth Gish, Julia Roberts, Lili Taylor, Vincent Phillip D'Onofrio, William R. Moses eta Adam Storke aktoreek antzeztu zuten.
Gaur egun kultuzko film maila bereganatu du.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Kat Arujo (Annabeth Gish), Daisy Arujo (Julia Roberts) eta Jojo Barbosa (Lili Taylor) Connecticut estatuko Mystic udalerriko Mystic Pizza pizzerian lan egiten duten hiru neska gazte dira. Udalerria portugaldar-estatubatuar jatorriko biztanleria handia duen arrantzale herria da eta pizzeria hau osagai sekretuak dituen bere saltsarengatik ezaguna da. Nerabetzaroa jada igaroa izan arren, neskentzat oraindik helduen bizitza misterioa izaten jarraitzen du.

## Aktoreak

* Annabeth Gish: Katherine "Kat" Arujo
* Julia Roberts: Daisy Arujo
* Lili Taylor: Jojo Barbosa
* Vincent D'Onofrio: Bill Montijo
* William R. Moses: Tim Travers
* Adam Storke: Charles Gordon Windsor, Jr.
* Conchata Ferrell: Leona
* Joanna Merlin: Arujo andrea
* Porscha Radcliffe: Phoebe Travers
* Louis Turenne: Hector "The Fireside Gourmet" Freshette
* Janet Zarish: Nicole "Nikki" Travers
* Arthur Walsh: Manny
* John Cunningham: Charles Gordon Windsor, Sr.
* Ann Flood: Polly Windsor
* Suzanne Shepherd: Izebat Tweedy (kredituetan Suzanne Sheperd)
* Gene Amoroso: Barbosa jauna
* Sheila Ferrini: Barbosa andrea
* John Fiore: Jake
* Lauren O'Brien: Serena
* Matt Damon: Steamer
* Jack Ringstad: Osaba Ned
* Jody Raymond: Teresa

## Kanpo estekak

* Mystic Pizza filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1331243
# NA-7202

NA-7202 edo Kodesko santutegiko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-7200 nafar errepideko 8,63 kilometroan hasi eta Aguilar Kodesko santutegira arte doa. Errepidea 3,31 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Aguilar Kodes
* Kodesko santutegia

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264509
# NA-7203

NA-7203 edo Nazarko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-129 nafar errepideko 2,52 kilometroan hasi eta Nazarko hilerrira arte doa. Errepidea 3,45 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Nazar

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264511
# NA-7206

NA-7206 edo Hego Bargotako errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-7130 nafar errepideko 68,26 kilometroan hasi eta Bargota udalerriaren erdigunera arte doa. Errepidea 2,73 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Bargota

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* NA-7206 errepidea Bargota parean Google Street View-n.
* Datuak: Q12264513
# NA-7210

NA-7210 edo Meano eta Arabako muga arteko lehen errepidea, Nafarroako herri errepidea da, Arabako mugan hasi eta Lapoblación udalerriko Meano kontzejua zeharkatu ostean Arabako mugara arte doa berriz ere. Errepidea 6,29 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Lapoblación

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264512
# NA-7211

NA-7211 edo Lapoblación-Agilar Kodes errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-7210 nafar errepideko 4,04 kilometroan hasi eta NA-7200 errepidearen 17,17 kilometrora arte doa. Errepidea 5,26 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Lapoblación
* Aguilar Kodes

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264514
# NA-7240

NA-7240 edo Lanako ibarraren errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-132A nafar errepideko 19,39 kilometroan hasi eta Lanan dagoen Gastiain kontzejura arte doa. Errepidea 9,17 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Antzin
* Lana

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264518
# NA-7242

NA-7242 edo Meano eta Arabako muga arteko hirugarren errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-7210 nafar errepideko 1,94 kilometroan hasi eta Arabako mugara arte doa. Errepidea 4,21 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Lapoblación

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264517
# NA-7205

NA-7205 edo Santsol-Desoio-Esprontzeda udalekuko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, Santsol udalerrian hasi eta Nafarroa ekialdeko hainbat herri igaro ostean Esprontzedara arte doa. Errepidea 8,31 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Santsol
* Desoio
* Esprontzeda

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264510
# NA-7220

NA-7220 edo Viana-Moreda errepidea, Nafarroako herri errepidea da, Vianako udalerriaren erdigunean hasi eta Arabako mugara arte doa. Errepidea 1,78 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Viana
* Moreda

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264515
# NA-7230

NA-7230 edo Viana-Aguilar Kodes errepidea, Nafarroako herri errepidea da, Vianatik Aguilar Kodesera arte doa, Aras zeharkatuz. Errepidea 16,99 kilometro luze da.

## Zeharkatzen dituen udalerriak

* Viana
* Aras
* Aguilar Kodes

## Ikus, gainera

* Nafarroako errepideak
* Nafarroako herri errepideen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Nafarroako errepideak, Nafarroako gobernuaren webgunean.
* Datuak: Q12264516
# Micropterus

Micropterus Centrarchidae familiako arrain genero bat da, Perciformes ordenakoa. Ipar Amerikan jatorria dute.

## Espezieak

* Micropterus cataractae
* Micropterus coosae
* Micropterus dolomieu
* Micropterus floridanus
* Micropterus notius
* Micropterus punctulatus
* Micropterus salmoides
* Micropterus treculii

## Erreferentziak

* ↑ Rohde, F.C., Arndt, R.G., Lindquist, D.G. & Parnell, J.F.. (1994). Freshwater Fishes of the Carolinas, Virginia, Maryland, and Delaware. Chapel Hill: University of North Carolina Press.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q654061
* Multimedia: Micropterus / Q654061
* Espezieak: Micropterus
# Mireia Boya

Mireia Boya e Busquet (Saint-Gaudens, Okzitania, 1979ko uztailaren 28a) okzitaniar ingurumen hezitzailea eta politikari bat da. Gaur egun, Candidatura d'Unitat Popular - Crida Constituent koalizioaren bozeramailea da.
Arango Haranako ANC alderdiko sortzailea eta koordinatzaile ohia, 2016. urteaz geroztik Les udalerriko zinegotzia ere bada. Bere ama Maria Pilar Busquet zena, aranera eta Arango kulturaren aldeko ekintzailea eta Arango sindikoa izan zen. Bere anaia Jusèp Boya historialaria da.
* Datuak: Q20758196
* Multimedia: Mireia Boya Busquet / Q20758196
# Mireia Epelde

Mireia Epelde Bikendi (Azpeitia, 1985eko urriaren 29a) gipuzkoar txirrindulari profesional ohia eta irakaslea da.
2007an egin zuen debuta txirrindularitza profesionalean Bizkaia taldearekin. Han hiru denboraldiz aritu ondoren, 2010ean taldez aldatu eta Lointek taldearekin hiru denboraldiz lehiatu zen. 2013an Michela Fanini italiar taldera joan zen. Italiar taldearekin profesionaletako azken bi denboraldiak eman zituen. 2014ko denboraldiaren amaieran txirrindularitza profesionala utzi zuen zortzi denboraldi egin eta gero.

## Taldeak

* Bizkaia (2007-2009)
** Bizkaia-Panda Software-Durango (2007)
** Bizkaia-Durango (2008)
** Bizkaia-Panda Software-Durango (2009)
* Lointek (2010-2012)
* Michela Fanini (2013-2014)

## Erreferentziak

* 1 2 Zubeldia, Unai. (2013-02-14). «Pedalkada bat gehiago beti» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-05-19).
* ↑ «Mireia Epelde: "Profesionaletara pasatzeak ez dit gehiegi eragin neure eguneroko bizitzan"» Uztarria 2007ko otsaila (Noiz kontsultatua: 2020-05-19).
* ↑ «Unai Iparragirre eta Mireia Epelde txirrindulari ohiak omenduko dituzte VI. Garagardo Azokan» Uztarria 2014ko urria (Noiz kontsultatua: 2020-05-19).
* Datuak: Q16209327
# Mireia Hernández

Mireia Hernández Luna (2002ko martxoaren 5a) kirolaria da, igeriketa sinkronizatuan lehiatzen dena. 2024ko ekianaren 14an Europako txapelduna izan zen Dennis Gonzálezekin osatutako bikote misto teknikoan.

## Ibilbidea

Munduko Igeriketa Txapelketan bi domina irabazi zituen, 2022an brontzea eta 2024an zilarra, eta 2024an urrezko domina bat Europako Igeriketa Txapelketan. Krakoviako 2023ko Europako Jokoetan urrezko domina lortu zuen. [1][2]

## Nazioarteko palmaresa

Munduko Txapelketa :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2022 | Budapest (Hungaria) | | Errutina berezia |
| 2024 | Doha (Katar) | | Duo libre mistoa |
| Europako Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2023 | Oëwibascim (Polonia) | | Duo libre mistoa |
| Europako Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Belgrad (Serbia) | | Duo tekniko mistoa |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Dennis González y Mireia Hernández, campeones de Europa de dúo mixto técnico» Mundo Deportivo 2024-06-14 (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Dennis González y Mireia Hernández, oro en el dúo técnico» EFE Noticias 2024-06-14 (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) El dúo técnico mixto español, oro en los Europeos de natación. 2024-06-14 (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).
* ↑ «Mireia Hernández» Bing (Noiz kontsultatua: 2024-06-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112710400
# Mireia Muñoz

Mireia Muñoz Pérez (Muskiz, 1998ko abenduaren 24a) bizkaitar txirrindulari profesionala da.

## Taldeak

* 2017: Bioracer - Elkar Kirolak
* 2018: Sopela Women's Team

## Erreferentziak

* ↑ www.sitiodeciclismo.net
* Datuak: Q42308199
# Météo-France

Météo-France Frantziako agentzia meteorologikoa da, Frantziako Ekologia, Garapen Iraunkor eta Energiako Ministerioaren mendekoa dena.
1993an sortua, egoitza nagusia Parisen izan arren, jarduera asko Tolosan egiten ditu. Martinikan, Kaledonia Berrian, Frantziar Polinesian eta Réunionen dibisioak ere ditu.
Nazioarteko erakunde meteorologikoetan - Munduko Erakunde Meteorologikoan (WMO) edo EUMETSATen - Frantzia ordezkatzen du.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q1810406
* Multimedia: Météo-France / Q1810406
# Métis-sur-Mer (Quebec)

Métis-sur-Mer Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Bas-Saint-Laurent eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen La Mitis konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 607[4] biztanle zituen 48.63 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141618
* Multimedia: Métis-sur-Mer / Q141618
# Métigny

Métigny Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 100 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Métigny udalerrian erroldatutako biztanleak 100 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak

### Etxebizitza

2007an 35 etxebizitza zeuden, 32 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 3 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 35etxeak ziren. 32 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Métigny udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 4 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 0 | 70-74 | 4 |
| 4 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 4 | 40-44 | 0 |
| 8 | 35-39 | 4 |
| 4 | 30-34 | 4 |
| 4 | 25-29 | 4 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 4 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 8 |
| 4 | 5-9 | 0 |
| 8 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 53 ziren, horien artean 44 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 44 pertsona aktiboetatik 41 lanean zeuden (25 gizon eta 16 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
2000. urtean Métigny udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 183 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q380630
* Multimedia: Métigny / Q380630
# México lindo y querido

«México lindo y querido» Mexikoko abesti tradizional oso ezaguna da. Rantxera hau mariatxiek abesten ohi dute.

## Historia

Egun tradizionala den abesti hau Moreliako Chucho Mongek idatzi zuen baina ospetsua bihurtu zuena Jorge Negrete abeslariak izan zen. Negrete aurretik, 1945ean, Tariacuri hirukoteak grabatu zuen. Denborarekin abestia Mexikoko benetako sinboloa bihurtu da, aberriaren nostalgia adierazteko. Jorge Negrete Kaliforniako Los Angelesen hil zen eta bere gorpua Mexikora eraman zuten; hiletetan «México lindo y querido» abestu zen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Abestiaren letra eta interpretazioa.
* (Gaztelaniaz):Jorge Negreteren bertsioa.
* (Gaztelaniaz):Chucho Mongeren biografia.
* Datuak: Q305025
# Morse (Louisiana)

Morse Louisianaeko herri bat da. Acadia parrokian kokatua dago. 2010ean 812 biztanle zituen, 3,63 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Acadia parrokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q597797
# Morse

Morse hitza soilik ez da oso zehatza:
* Morse kodea, informazioa bidaltzeko metodoa.
* Samuel Morse, asmatzaile estatubatuarra.
# Morse Bluff (Nebraska)

Morse Bluff Nebraskako herri bat da. Saunders konderrian kokatua dago. 2010ean 135 biztanle zituen, 0,46 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Saunders konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2044499
* Multimedia: Morse Bluff, Nebraska / Q2044499
# Morse kodea

Morse kodea informazioa bidaltzeko metodoa da, pultsu luze eta laburra (marratxoak eta puntuak) erabiliz letra, zenbaki edo karaktere bereziak adierazteko.

## Historia

Alfred Vailek garatu zuen 1830ean, Samuel Morse eta beste batzuekin batera telegrafo elektrikoa asmatzeko lanetan elkarlanean ari zirenean.
1837 eta 1844 artean, Vail eta Samuel Morse klabe izan ziren AEBetan telegrafoa garatu eta komertzializatzen. AEBetako lehen lerroa eraiki zuten Washington eta Baltimore artean eta 1845eko Urteberrian inauguratu zuten. Samuel Morsen telegrafoaren aurrerapen gehienak Alfred Vailekin egin zituen, grabazio sistema eta errele magnetikoen hobekuntza bereziki.
1848an, Vailek telegrafia industria utzi egin zuen, Samuel Morsek bere lana infrabaloratzen zuela uste zuelako.
Vailek sortutako metodoan, hizki edo zenbaki bakoitza banaka transmititzen zen marra eta puntuz osatutako kode baten bidez.
* Puntua denbora unitate bat neurtzen du.
* Marrak 3 denbora unitate neurtzen ditu.
* Hizki beraren bi sinboloen artean, berriz, seinalerik gabeko denbora unitate bat dago.
* Hitz baten hizkien artean, tartea 3 denbora unitate neurtuko dute.
* Hitzen artean, 7 denbora unitate.
Morseri gustatu zitzaion sistema eta telegrafo elektrikoarekin batera patentatu zuen. American Morse Code deitu zioten eta telegrafoaren lehen transmisioan erabili zuten.
Hasieran, Morse alfabetoa erabiltzeko kableak ezarri behar izan ziren. Geroago, irrati transmisioetarako ere erabiliko zuten, itsaso eta airez, ahotsaren bidezko emisioak gauzatu arte.
Egun, irratizale eta Scouts-ak dira erabiltzen duten bakarrak eta, 2005 arte irratioperadore izateko lizentzia lortzeko eskatzen bazuten ere, jada, ez da derrigorrezkoa.

## Morse alfabetoa
### Letrak

| Letra | Nazioarteko kodea | Letra | Nazioarteko kodea |
| A | ·- | N | -· |
| B | -··· | O | --- |
| C | -·-· | P | ·--· |
| D | -·· | Q | --·- |
| E | · | R | ·-· |
| F | ··-· | S | ··· |
| G | --· | T | - |
| H | ···· | U | ··- |
| I | ·· | V | ···- |
| J | ·--- | W | ·-- |
| K | -·- | X | -··- |
| L | ·-·· | Y | -·-- |
| M | -- | Z | --·· |

### Zenbakiak

| | Nazioarteko kodea |
| 0 | ----- |
| 1 | ·---- |
| 2 | ··--- |
| 3 | ···-- |
| 4 | ····- |
| 5 | ····· |
| 6 | -···· |
| 7 | --··· |
| 8 | ---·· |
| 9 | ----· |

## Erreferentziak

* ↑ http://www.curistoria.com/2013/06/vail-el-hombre-que-invento-el-codigo.html
* ↑ http://www.histel.com/z_histel/biografias.php?id_nombre=84

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79897
* Multimedia: Morse code / Q79897
# Morshausen

Morshausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Rhein-Hunsrück barrutia|Rhein-Hunsrück]] barrutian. 2014an 363 biztanle zituen 7,56 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q646571
* Multimedia: Morshausen / Q646571
# Morsiglia

Morsiglia, (korsikeraz: Mursiglia) Korsikako iparraldeko udalerria da, Korsika Garaia departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 134 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q246440
* Multimedia: Morsiglia / Q246440
# Morsum

Morsum delakoa latinez da paparreko orratz, aletxa edo lokarri bat oso apaindua eta, sarritan, bitxiekin hirnitua, eta elizako gotzainen eta beste elizgizon batzuen kapa liturgikoaren parte dena. Kapa hori lotzeko balio du, kapak daramatzan aurreko bi oihal zerrendak bularrean ixten baititu. Itxitura edo krokadura izan daiteke orratz bidezkoa, edo belarri bat. Aita santuek ere formalki apainduak erabili dituzte.
Denboraren poderioz, zenbait formalek galdu egin zuten jantzietan zuten funtzio praktikoa, eta berezko krokadura edo lokarriari gaineko apaingarri gisa eransten zitzaizkion, gotzainaren bandak lotu ondoren. Oso morsum aberatsak gordetzen dira museo eta elizetan, urregintzako lanekin apainduak, perlak dituztenak, harri bitxiak, esmalteak eta, irudiei dagokienez, diseinu arkitektonikoak, santuen irudiak, mahastiak, loreak eta beste hainbat irudi ere ikus daitezke. Forma aldetik ere askotarikoak dira.

## Adibideak

* Perlaz eta zilarrez egindako botoi itxurako morsum-ak, Italia, 16. mendea.
* Beste adibideko botoien antza duten hiru pieza Pio X.aren jantzian (morsum bera erabili izan zuen Benedikto XVI.ak).
* 19. mendeko AEBetako eliza bateko morsum-a, kapan lotua.

## Erreferentziak

* ↑ Ez dugu hiztegietan parekide euskarazkorik aurkitu. Elizgizon-kapa baten lokarriari aletxa deitu zion Santiagoren ikonografia Gipuzkoan artikuluan Ana Isabel Ugalde Gorostizak (Cuadernos de Sección. Artes Plásticas y Documentales aldizkarian, 1994, 12, 25-67 or., Eusko Ikaskuntza)
* 1 2 «CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Morse» www.newadvent.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-11).
* 1 2 «El formal o racional» liturgiapapal.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31561041
* Multimedia: Morses / Q31561041
# Morse (Texas)

Morse Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hansford konderrian kokatuta dago, Texas estatuan. 157 biztanle ditu, 1,428023 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hansford konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q982858
# Mullins (Hego Carolina)

Mullins Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Marion konderrian dago, Hego Carolina estatuan. 4.026 biztanle ditu, 7,944185 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Marion konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2734159
* Multimedia: Mullins, South Carolina / Q2734159
# Mullita

Mullita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Mullita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Al4+2xSi2-2xO10-x}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 7 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Mullite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Mullinavat

Mullinavat (irlanderaz: Muileann an Bhata) Irlandako udalerri bat da, Kilkenny konderrian dagoena. 2006ko erroldaren arabera 1.533 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2084144
* Multimedia: Mullinavat / Q2084144
# Mullion (Kornualles)

Mullion, kornubieraz: Eglosvelyan, Ingalaterrako Kornualles konderriko parrokia zibil eta herri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2699015
* Multimedia: Mullion, Cornwall / Q2699015
# Mullion Cove

Mullion Cove edota Porth Mellin, Ingalaterrako Kornualles konderriko mendebaldeko kostaldeko komunitate txiki bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11786560
* Multimedia: Mullion Cove / Q11786560
# Mullinville (Kansas)

Mullinville Kansasko hiri bat da. Kiowa konderrian kokatua dago. 2010ean 255 biztanle zituen, 1,56 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Kiowa konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1921539
* Multimedia: Mullinville, Kansas / Q1921539
# Mullingar

Mullingar (irlanderaz An Muileann gCearr) Irlandako Errepublikako Westmeatheko konderriaren hiriburua da, baita Eliza Katolikoaren Elizbarrutiko egoitza ere. 20.103 biztanle ditu (2011) eta Dublinetik 80 kilometro mendebaldera dago.

## Etimologia

Irlanderazko An Muileann gCearr izenak "Ezkertiaren errota" esan nahi du. Mullingarreko Colmanen kondairatik hartzen du izena.

## Geografia

Laku ugarik inguratzen dute, gertuen daukana Lough Ennell da, hiria zeharkatzen duen Brosna ibaia bertara iristen baita.

## Historia

560 inguruan Mullingarreko Colmanek sortu zuela esaten da. Hasieran Maelblatha izeneko herri txikia zen baina 1543an Meatheko erresuma banatzerakoan mendebaldeko zatiaren hiriburu bihurtu zen. Ganadu merkatuarengatik izan da historian zehar ezaguna.

## Ondasun nabarmenak

* Mullingarreko katedrala: Kristo Erregearen katedrala izena du eta Bigarren Mundu Gerra hasi zen egunean sagaratu zen.
* Belvedere Etxea
* Clonyn gaztelua: Mullingarretik 18 kilometrotara dagoen Delvin herrian.

## Kanpo estekak

* mullingar eta westmeath inguruko albisteak
* Mullingarrreko Merkatal Ganbera
* Westmeath Konderriko Kontseilu edo Biltzarra
* Datuak: Q55308
* Multimedia: Mullingar / Q55308