OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bentzaldehido

Bentzaldehidoa edo aldehido bentzoikoa (C$_6$H$_5$CHO) formulako konposatu organikoa da. Eraztun bentzeniko bati lotuta formilo talde bat du. Aldehido aromatikoetan sinpleena da.
Usain gozoko likido kolorge edo horixka da, 179 °C-an irakiten duena eta −56 °C-an urtzen dena. Almendra mingotsean eratzen da. Tindagaien eta lurrinen ekoizpenean, sintesi kimikoko bitartekari gisa eta disolbatzaile gisa erabiltzen da.

## Produkzioa

Bentzaldehidoa ekoizteko bide nagusiak toluenoaren klorazioa edo oxidazioa dira. Beste bide batzuk ere garatu dira, hala nola, alkohol bentzilikoaren oxidazio partziala edo bentzenoaren karbonilazioa.

## Erreakzioak

Bentzaldehidoa azido bentzoikora oxida daiteke. Autooxidazioa ere gertatzen zaio giro-tenperatura airearen presentzian eta laborategiko laginetan ezpurutasunetako bat izaten da azido bentzoikoa.
Bentzaldehidoa hidrogenatzean alkohol bentzilikoa lortzen da.
Bentzadehidoa potasio zianuroz ingurune alkoholikoan erreakzionarazten denean bentzoina sintetizatzen da.
Ingurune oso alkalinoetan Canizzaroren erreakzioa pairatzen du; aldehidoaren molekula bat alkohol bentzilikora erreduzitzen da eta, aldi berean, beste bat azido bentzoikora oxidatzen da.

## Erabilera

Nagusiki bentzaldehidoa elikagaiei eta lurrinei almendren usaina edo zaporea emateko usatzen da. Kosmetikako produktuetan ere baliatzen da.
Industrian konposatu organiko askoren bitartekari moduan erabiltzen da botiketatik plastikoen aditiboetaraino.

## Erreferentziak

* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-02-09).
* ↑ (Ingelesez) Brühne, Friedrich; Wright, Elaine. (2000). «Benzaldehyde» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (American Cancer Society) doi:10.1002/14356007.a03_463. ISBN 978-3-527-30673-2. (Noiz kontsultatua: 2021-02-09).
* ↑ (Ingelesez) Sankar, Meenakshisundaram; Nowicka, Ewa; Carter, Emma; Murphy, Damien M.; Knight, David W.; Bethell, Donald; Hutchings, Graham J.. (2014-02-25). «The benzaldehyde oxidation paradox explained by the interception of peroxy radical by benzyl alcohol» Nature Communications 5 (1): 3332. doi:10.1038/ncomms4332. ISSN 2041-1723. (Noiz kontsultatua: 2021-02-09).
* ↑ the editors of America's Test Kitchen. The Cook's illustrated baking book : baking demystified - with 450 recipes from America's most trusted food magazine. ISBN 978-1-936493-78-4. PMC 916085953. (Noiz kontsultatua: 2021-02-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q372524
* Multimedia: Benzaldehyde / Q372524
# Bentzalkonio kloruro

Bentzalkonio kloruroa (BZK, BKC, BAK, BAC) desinfektatzaile, tentsioaktibo, bakterizida eta birus-jardueraren inhibitzaile gisa erabiltzen den produktu kimikoa da. Fungizida gisa ere erabiltzen dute, batez ere Trichophyton, Epidermophyton eta Candida generoen kontra. Benzalkonio kloruroa korrosiboa eta toxikoa da kontzentrazio altuetan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Farmakoak Hiztegia] [2022]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108126784
* Multimedia: Benzalkonium chloride / Q108126784
# Babensham

Babensham Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Rosenheim (barrutia)|Rosenheim]] barrutian. 2014an 2.913 biztanle zituen 54,31 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q252437
* Multimedia: Babensham / Q252437
# Baberton

Baberton, Eskoziako Edinburgh hiriburuaren hego-mendebaldean dagoen auzo bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1024414
# Babes (argipena)

Babes hitzak arriskuetatik gorde edo zaintzeko neurri eta objektuen multzoa adierazten du. Erabilera zenbaitu ditu:
* babes zibila, larrialdi eta hondamendiei aurre egiteko baliabide eta neurrien multzoa;
* kontsumitzailearen babesa, kontzumitzailearen eskubideak zaintzeko instituzioen multzoa;
* datuen babesa, datu pribatuen konfidentzialtasuna eta pribatutasuna atxikitzeko neurrien multzoa;
* ingurumenaren babesa, ingurumena zaintzeko neurrien multzoa.
Bestelako esanahiak ere izan ditzake:
# Babesleku

Mendi babeslekua edo mendi-aterpea, mendizale eta bidezidor kirolzaleei ostatua eman eta horren ezean haiek eguraldien aldaketetatik babesteko eraikuntza bat da. Mendi edo landaguneetan izaten dira, hiri, heri eta komunikabideetatik urrun.

## Ezaugarriak

Mendi babesleku tradizionalek oinarrizko zerbitzuak baino ez dituzte: komunak, sukalde komunitarioa, ostatua eta gela, gainontzeko mendizaleekin batera erabiltzeko. Babesleku berriek, ordea, hotelen zerbitzuak eskaintzeko joera dute, otorduak eskainiz besteak beste.
Mendi talde baten jabegokoak izaten dira; taldeko bazkideek erraztasun handiagoak izaten dituzte erabiltzeko. Kudeaketaz guardiak arduratzen dira, mendi taldeak berak izendatuak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q182676
* Multimedia: Mountain huts / Q182676
# Babesgabeen Andre Mariaren eliza (Gasteiz)

Babesgabeen Andre Mariaren eliza Arabako Gasteiz hiriburuko eliza bat da, izen bereko Babesgabeak auzoan kokatua. 1961ean eraikitako eraikin modernoa da, bere barnealdeko altzari asko Galarreta herriko Andre Mariaren Jasokundearen elizatik ekarri zelarik.

## Iruditegia

* Nabe nagusia eta iparraldeko nabe-kapera
* Aldare nagusia
* Sagrarioa
* Babesgatuen Gure Ama
* Galarreta herriko Andre Mariaren Jasokundearen elizatik ekarritako XVIII. mendeko erretaula barrokoa
* Kristo gurutziltzatua

## Ikus gainera

* Andre Mariaren Jasokundearen eliza (Galarreta)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3344719
* Multimedia: Church of Nuestra Señora de los Desamparados, Vitoria / Q3344719
# Babesgabeak

Babesgabeak Gasteizko (Araba) auzo bat da, txikia baina bizi-bizia, hiriko merkataritzaren gune nagusietako bat. Zabalgunearen eta Judimendi auzoen artean dago. Babesgabeetan daude Gasteizko txikizkako azoka eta zezen plaza. Auzoa Babesgabeen Andre Mariaren elizaren inguruan eraiki zuten; hortik datorkio izena.
1970 baino lehen, espainiar militarren artilleriako kaserna eta Modelo kartzela izan ziren bertan.
# Babes publikoko etxebizitza

Babes publikoko etxebizitza (BPE) edo babes ofizialeko etxebizitza (BOE; gaztelaniaz: Vivienda de Protección Oficial) Hego Euskal Herriko administrazioek araututako etxebizitza mota bat da, tamaina, ezaugarriak eta prezioa erregulatuta dituena. Helburua da merkatuko etxebizitza ohikoan garestiegietara sarbiderik ez duten herritarrei etxea edukitzeko aukera erraztea, ongizate estatuaren zerbitzu gisa.

## Ezaugarriak

Honako ezaugarriak izan ohi dituzte:
* Etxebizitza jaso eta abantaila fiskal edota ekonomikoak lortu ahal izateko aurrezarritako baldintza batzuen araberakoa da.
* Ohiko eta behin betiko bizitza izatera bideratuta dago.
* Gehienezko azalera mugatua dago.
* Salerosketarako muga jakin batzuk dituzte jabeek, behin eskuratutakoan. Etxeak BOE izaten jarraitzen duen bitartean, administrazioak du etxearen salmenta prezioa erabakitzeko eskumena, eta erosteko lehentasuna ere badu.
Mota desberdineko etxebizitzak daude: dministrazioak kudeatzen daituenpromozio publikokoak, eta romozio pribatukoak ere bai. Alokairu arauturako sortzen diren etxebizitzak ere badaude.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hirigintza Zuzenbidea Hiztegia] [2018] eta [Arkitektura hiztegia] [2022]
* ↑ Euskalterm: [Laburtzapenak Hiztegia] [2009] eta [Arkitektura hiztegia] [2022]
* 1 2 «Gaztebizz - Gazte Informazioa - Etxebizitza - Zer da BOE bat?» www.gaztebizz.eus (Noiz kontsultatua: 2018-08-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6164226
* Multimedia: Social housing in Spain / Q6164226
# Bernadette Soubirous

Santa Bernadette Soubirous, jaiotzako izenaz Marie-Bernarde Soubirous, okzitanieraz: Maria Bernada Sobirós (Lurda, Frantzia, 1844ko urtarrilaren 7a - Nevers, Frantzia, 1879ko apirilaren 16a) errotari baten alaba zena, hamalau urte zituela, Ama Birjina agertu omen zitzaion 18 aldiz. Lurdako santutegiko erromesaldiek agertze horiek dituzte oinarri. Neversko Karitateko Ahizpen Komentuan sartu zen 1866an. 1933an kanonizatu zuten. Jaieguna, Espainian, apirilaren 16a; Frantzian, otsailaren 18a.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55398
* Multimedia: Bernadette Soubirous / Q55398
# Bernagorri ilun

Bernagorri iluna (Tringa erythropus) scolopacidae familiako hegazti zangaluzea da.
Hegazti artiko hau udan Eskandinavian eta iparraldeko Asian bizi da. Neguak, berriz, Mediterraneo aldean edo Asia tropikalean ematen ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Pereira, Sérgio Luiz & Baker, Alan J. (2005): Multiple Gene Evidence for Parallel Evolution and Retention of Ancestral Morphological States in the Shanks (Charadriiformes: Scolopacidae). "Condor" 107(3): 514–526. DOI:10.1650/0010-5422(2005)107[0514:MGEFPE]2.0.CO;2 PDF
* Datuak: Q28103
* Multimedia: Tringa erythropus / Q28103
* Espezieak: Tringa erythropus
# Bernako Alpeak

Bernako Alpeak (frantsesez: Alpes bernoises; alemanez: Berner Alpen) mendebaldeko Alpeetan dagoen mendikatea da, Suitzan dagoena. Tontorrik altuena Finsteraarhorn da.

## Mendiak

| Izena | Altuera |
| Finsteraarhorn | 4,274 m |
| Aletschhorn | 4,182 m |
| Jungfrau | 4,166 m |
| Mönch | 4,105 m |
| Schreckhorn | 4,080 m |
| Grosses Fiescherhorn | 4,049 m |
| Grünhorn | 4,043 m |
| Lauteraarhorn | 4,042 m |
| Hinter Fiescherhorn | 4,025 m |
| Gletscherhorn | 3,983 m |
| Eiger | 3,970 m |
| Rottalhorn | 3,969 m |
| Ebnefluh | 3,962 m |
| Agassizhorn | 3,946 m |
| Bietschhorn | 3,934 m |
| Trugberg | 3,933 m |
| Klein Grünhorn | 3,913 m |
| Gross Wannenhorn | 3,905 m |
| Klein Fiescherhorn | 3,895 m |
| Mittaghorn | 3,892 m |
| Fiescher Gabelhorn | 3,876 m |
| Nesthorn | 3,820 m |
| Dreieckhorn | 3,811 m |
| Schinhorn | 3,797 m |
| Breithorn (Lötschental) | 3,785 m |
| Breithorn (Lauterbrunnen) | 3,779 m |
| Grosshorn | 3,754 m |
| Sattelhorn | 3,745 m |
| Wetterhorn | 3,708 m |
| Balmhorn | 3,698 m |
| Silberhorn | 3,695 m |
| Blüemlisalphorn | 3,671 m |
| Doldenhorn | 3,647 m |
| Altels | 3,636 m |
| Tschingelhorn | 3,562 m |
| Gspaltenhorn | 3,442 m |
| Gross Hühnerstock | 3,348 m |
| Ewigschneehorn | 3,331 m |
| Ritzlihorn | 3,282 m |
| Wildhorn | 3,248 m |
| Wildstrubel | 3,243 m |
| Diablerets | 3,210 m |
| Wellhorn | 3,196 m |
| Mättenberg | 3,107 m |
| Löffelhorn | 3,098 m |
| Grand Muveran | 3,061 m |
| Sparrhorn | 3,026 m |
| Torrenthorn | 3,003 m |
| Dent de Morcles | 2,980 m |
| Schilthorn | 2,973 m |
| Eggishorn | 2,934 m |
| Uri-Rotstock | 2,932 m |
| Schwarzhorn | 2,930 m |
| Gross Sidelhorn | 2,881 m |
| Albristhorn | 2,764 m |
| Faulhorn | 2,683 m |
| Gummfluh | 2,461 m |
| Sulegg | 2,412 m |
| Vanil Noir | 2,395 m |
| Niesen | 2,366 m |
| Brienzer Rothorn | 2,351 m |
| Tour d'Aï | 2,334 m |
| Hohgant | 2,202 m |
| Stockhorn | 2,192 m |
| Kaiseregg | 2,189 m |
| Le Chamossaire | 2,116 m |
| Rochers de Naye | 1,740 m |
| Le Moléson | 2,006 m |
| Dent de Jaman | 1,879 m |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q327221
* Multimedia: Bernese Alps / Q327221
# Bernadotte udalerria, Fulton konderria (Illinois)

Bernadotte udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Fulton konderrian. Azken zentsuaren arabera 249 biztanle zituen, 37.7 milia karratu (98 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Bernadotte udalerrian 89 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 16.424 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4892839
# Avogadrita

Avogadrita haluro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Avogadrita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(K,Cs)[BF4]}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Avogadrite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q412913
* Multimedia: Avogadrite / Q412913
# Avogadroren legea

Avogadroren legea gas idealen legeetako bat da, Avogadrok 1811n formulatua, honako hau dioena: Presio eta tenperatura berean neurtu diren bolumen berdineko gas desberdinek, partikula kopuru bera dute. 1814an aldaketa txiki bat egin zion, eta esaldia honela utzi:
Presio eta tenperatura berean neurtu diren bolumen berdineko gas desberdinek, molekula kopuru bera dute.

## Historia

John Daltonek bere eredu atomikoa plazaratu zuenean, sustantzia baten partikulak atomo bakarraz osaturik zeudela aipatu zuen, edo bi sustantzia nahasten baziren, partikulak sustantzia bakoitzeko atomo bakarra zuela. bere ustez ura sortzeko hidrogenoa eta oxigenoa nahasten baziren, uraren formula "HO" izan bide zen.
Avogadrok bi atomo edo gehiagok molekula osatzen zutela esan zuen. Bere saiakuntzek sustantzia desberdinen arteko molekulek elkarren artean zenbaki arrunt eta sinpledun erlazioak zituztela gehitu zuen.

## Adierazpen matematikoa

Amedeo Avogadroren legea beste era honetara ere idatz daiteke: Presio eta tenperatura konstantean, gas baten bolumena gas kantitatearekin zuzenki proportzionala da
    $\left.{\begin{array}{l}{\cfrac {P_{1}\cdot V_{1}}{T_{1}\cdot n_{1}}}={\cfrac {P_{2}\cdot V_{2}}{T_{2}\cdot n_{2}}}\\\;\\T={\rm {Konstantea}}\\P={\rm {Konstantea}}\end{array}}\right\$

## Ikus, gainera

* Gas idealen legeak
* Avogadroren zenbakia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q170431
* Multimedia: Avogadro's law / Q170431
# Avola

Avola Italiako udalerri bat da. Sirakusako probintzian dago, Sizilia eskualdean. 30.392 biztanle ditu, 74,59 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Avolak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sirakusa Noto

## Kanpo estekak

* Datuak: Q489929
* Multimedia: Avola / Q489929
# Avolasca

Avolasca Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 258 biztanle ditu, 12,24 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Avolascak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Castellania Garbagna Montemarzino Casasco Costa Vescovato Montegioco

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17260
* Multimedia: Avolasca / Q17260
# Avogadroren konstantea

Avogadroren konstantea (sinboloa: N$_A$ edo L) lagin baten gauzaki elementalen kopurua eta substantzia-kantitatearen arteko proportzionaltasun faktorea da. Bere definizio zehatza da:
    N$_A$ = 6,02214076×10^$^{23}$ mol$^{−1}$
SI sistemaren unitatea alderantzizko mola (mol$^{−1}$) da. Konstantearen zenbakizko balioari Avogadroren zenbakia deritzo.
    Avogadroren zenbakia = 6,02214076×10^$^{23}$
Amedeo Avogadro zientzialari italiarraren ohorez deitzen da horrela, bere balioa kalkulatu ez zuen arren. Balio hau asmatu zen kalkulu kimikoak errazteko, mol baten masak gramotan eta gauzaki elemental baten masak masa atomikoaren unitateetan (u) balio bera izan zezan. Adibidez, ur molekula baten batezbesteko masa 18,015 u denez, mol baten (6,02214076×10^$^{23}$ molekularen) masa 18,015 g izango da:
Ura (5 zifra esanguratsura biribildua) :
| Substantzia-kantitatea | Substantzia-kantitatea | Masa | Masa |
| mol | molekulak | u | g |
| 1,6605×10^$^{−24}$ | 1 | 18,015 | 2,9915×10^$^{−23}$ |
| 1,0000 | 6,0221×10^$^{23}$ | 1,0849×10^$^{25}$ | 18,015 |
Balio zehatz bezala birdefinitu zen arte 2019an, Avogadroren konstantea karbono-12aren 12 g-tan dagoen neurtutako atomo kopurua zen: 6,02214199(47)×10^$^{23}$ mol$^{−1}$. Neurketa zenez ziurgabetasun bat zuen, parentesi artean adierazita, baina oraingo definizio zehatzak ez du ziurgabetasunik. Hau da, dozena bat zerbaiten zehazki 12 unitate diren bezala, mol bat zerbaiten zehazki 6,02214076×10^$^{23}$ unitate dira.

## Ikus, gainera

* Avogadroren legea

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Avogadro constant. IUPAC Goldbook.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6203
* Multimedia: Avogadro's number / Q6203
# Banbury

Banbury, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Oxfordshire konderrian.
2011n 54.335 biztanle zituen.
* Datuak: Q806160
* Multimedia: Banbury / Q806160
# Banca March

Banca March Espainiako banku pribatua da, 1926an Palma Mallorcakoan sortua. Bankuak hasieratik Joan March sortzailearen deitura hartu zuen. Banka pribatuan (koinbertsioak, balio erantsiko balio-kudeaketa, funts alternatiboak eta gaikako funtsak), ondare-kudeaketan eta enpresei aholkularitza ematen espezializatuta dago.
Finantza-negozioez gain, Banca March Corporación Financiera Albaren akziodun nagusietako bat da (%15eko partaidetzarekin). Banca March Inversis Bancoaren kapitalaren % 100aren titularra ere bada.

## Ikus, gainera

* Joan March.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q578252
* Multimedia: Banca March / Q578252
# Banbu-basoko zazpi jakintsuak

Banbu-basoko zazpi jakintsuak (txinera tradizionalez: 竹林七賢; pinyinez: Zhúlín Qī Xián) taoismotik gertu zegoen qingtan joerako filosofo, olerkari eta musikari talde bat izan zen. Jin dinastiaren garaiaren hasieran (265-420) bizi ziren, III. mendean. Aipatzen diren pertsonak benetan izan ziren baina ez dago oso garbi taldea benetakoa edo zerbait asmatutakoa izan ote zen. Talde honek Txinako kulturan, artean eta literaturan eragin handia izan du.

## Taldekideak

Hauek ziren:
* Xi Kang (223-262)
* Liu Ling (221-300)
* Ruan Ji (210-263)
* Ruan Xian (230-281)
* Xiang Xiu (228-281)
* Wang Rong (234-305)
* Shan Tao (205-283)
Batzutan ere Rong Qiqi elkartean sartzen da, nahiz eta zaharragoa izan. Harreman hori margolan apokrifo batean IV. mendean agertu zen, Nanjing inguruko hilobi batean.

## Kondaira

Taldekideek taoismoren eragina ezagutu zuten; gehienen lanak eta bizitzak Cao Wei enperadorearekin zeuden lotuta. Jin dinastiak boterea lortu zuen, hauek Konfuzianismoarekin lotuta, haien bizitzak arriskuan ikusi zuten. Kondairaren arabera taldea Gorteko giro itogarritik ihes egin nahi zuen, Hiru Erresumen garaiko ustelkeriatik eta intrigetatik. Intelektual eta artista hauek Shanyangen (egungo Henan probintzian), Xi Kang etxetik gertu zegoen banbu-baso batean biltzen zen. Han askatasunaz, izadiaz, bizitza xumeaz eta laguntasunez disfrutatzen zuten. Esaten da haien arteko komunikazio maila handia zenez, hitz egin gabe, irribarrez, elkar ulertzeko gauza zirela. Bereziki Xi Kang eta Ruan Ji arteko harremana oso estua izan omen zen. Jakintsu baten emazteak, kondairak dio, ezkutuan espiatu zituen eta harrituta gelditu zen Ruan Ji eta Xi Kangen sexu-potentzia ikusterakoan.

## Pentsamendua

Zazpi Jakintsuek bizi osoaren iturria den Taoren harmonia bilatzen zuten. Bilaketa horretan gizakien berezko izaera jarraitzen zuten, hirien eraginetatik kanpo. Ez zeuden ados Konfuzioren ideiekin eta haren lanaren eta norberaren filosofiaren planteamenduekin. Dena dela, guztiek ez zuten ikuspegi politiko bera. Batzuek bere ideietan tinko mantendu ziren baina bestetzuk negoziatuz azkenean enperadoreak onartu zituen, esaterako Wang Rongen kasuan. Xi Kangek, ordea, Gortearen bizimoduaren aurka mantenduz zen eta, azkenean, hil egin zuten.
Jakintsu hauek poemak eta taoismoari buruzko eskuliburuak idatzi zituzten; baita ere gortearen aurkako poemak idatzi zituzten. Mistizismoa eta alkimia landu zuten ere bai.

## Eragina

Zazpi Jakintsuek azaldutako bideak jarraitzaile asko izan zuen. Artista askok bakardadeko inspirazioa bilatu zuten. Mitoa handitu joan zen eta belaunaldi gutxitan oso modu desberdinetan irudikatu zituzten:batzuetann jakintsuen bilera bukolikoak badira ere, bestetan, benetako orgietan irudikatzen dituzte, biluzik eta mozkortuak.

## Erreferentziak

* 1 2 https://www.britannica.com/topic/Seven-Sages-of-the-Bamboo-Grove
* 1 2 http://origendelvacio.blogspot.com/2010/09/siete-sabios-del-bosque-de-bambu.html

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Bideoa Youtuben.
* (Frantsesez):Zazpi Jakintsuak.
* Datuak: Q1336646
* Multimedia: 7 Sages of the Bamboo Grove / Q1336646
# Banbuzko oihala

Banbuzko oihala kontzeptu geopolitikoa da, eta XX. mendearen bigarren erdian Asiako herrialde komunistak, Txinako Herri Errepublika batik bat, mendebaldeko mundutik eta Asiako herrialde komunistetik banatzen zuen hesi fisiko eta ideologikoari erreferentzia egiten dio. Churchillek definititutako Altzairuzko oihalaren baliokidea izango litzateke Asiarako.
Txinako gobernuak ofizialki arbuiatu zuen terminoa. Izan ere, 1955eko Bandungeko Konferentzian, Txinako lehen ministroak, Zhou Enlaik, ukatu egin zuen haren existentzia.
Edonola ere, Pilar Toboso Sánchez bezalako historialariek adierazi dute terminoa erabili izan zela XX. mendeko hirurogeita hamarreko hamarkadara arte, Estatu Batuek Txinako esportazioen enbargoa amaitutzat eman eta Richard Nixon bisita ofizialean agertu zenean.

## Erreferentziak

* ↑ Toboso Sánchez, Pilar. (2005). Diccionario de historia del mundo actual. Alianza Editorial ISBN 84-206-5976-2. PMC 63694014. (Noiz kontsultatua: 2022-04-26).

## Ikus, gainera

* Gerra Hotza
* Altzairuzko oihala

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1072056
* Multimedia: Bamboo Curtain / Q1072056
# Banc d'Arguin Parke Nazionala

Banc d'Arguin Parke Nazionala$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Mota | Naturala |
| Irizpideak | ix, x |
| Erreferentzia | 506 |
| Kokalekua | Mauritania |
| Eskualdea$^2$ | Herrialde arabiarrak |
| Koordenatuak | 20°14′5″N 16°6′32″E﻿ / ﻿20.23472°N 16.10889°E﻿ / 20.23472; 16.10889 |
| Izen ematea | 1989 (XIII. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Banc d'Arguin Parke Nazionala (arabieraz: حوض أركين‎; frantsesez: Parc National du Banc d'Arguin) Mauritaniako mendebaldeko kostaldean dagoen parke nazionala da, Arguingo badian dagoena.
Hegazti migratzaile ugarien haziera-lekua da, batez ere flamenkoena, txirri hankalaburrena, pelikanoena eta txenadena. Urteko iparraldeko Europatik, Siberiatik edo Groenlandiatik etorritako bi milioi espezimenek negua igarotzen du parke inguruan. 1989an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ UNESCO World Heritage Centre. UNESCO Fact Sheet. Whc.unesco.org.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q539518
* Multimedia: Banc d'Arguin National Park / Q539518
# Banca Catalana

Banca Catalana kataluniar banketxea izan zen. 50 herrialdetan lan egiten du eta 7.300 langile inguru ditu.
1959ko martxoan sortu zuten Florenci Pujolek, Jordi Pujol semeak eta Francesc Cabana suhiak, Oloteko Dorca bankua erosita. 1961ean egoitza Bartzelonara lekualdatu eta Banca Catalana izena jarri zioten.
"Banca Catalana" izeneko aferan izandako finantza-beherakadaren ondoren, taldea Espainiako banku handien partzuergo batean sartu zen 1984an. Banco de Vizcayak urtebete geroago hartu zuen kontrola, eta, ondoren, enpresa eta marka komertziala likidatu zituen, baita bere aktiboak gaur egun BBVAn integratu ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11680135
* Multimedia: Banca Catalana / Q11680135
# Banca Cívica

Banca Cívica Espainiako bankua izan zen, Nafarroako Kutxa, Caja Canarias, Caja Burgos eta Cajasolek 2009 eta 2010. urteen artean osaturikoa.
2010ean Banca Civicak 78.000 milioi euroko aktiboak zituen.
2011ko uztailean burtsan kotizatzen hasi zen.
2012ko martxoaren 26an Caixabank eta Banca Civicak bat egiteko akordioa sinatu zuten, bi bankuen akziodunek batzea baieztatu eta azkenik urte bereko abuztuaren 3an Banca Civica desagertu zen.
2014ko azaroaren 17an, Kontuzek adierazi zuenez Caixabankek 2012an egindako ikuskaritza azterketa azaltzen zuenez bankuaren ondarea negatiboa zen, eta azken faktura 5.000 milioi kostatu zitzaion.

## Egoitza nagusia

2009an Cajasolen egoitza nagusia eraikitzen hasi ziren Sevillan. César Pellik diseinaturiko etxe orratzak 178 metro eta 40 solairu izango ditu, eta Espainiako eraikinik garaienen artean izango da.

## Erreferentziak

* ↑ Joxerra Senar, «Banca Civica kiebra jotzear zen», Berria, 2014-11-18

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Expansion Caixabank bankuarekin eginiko akordioari buruzko albistea.
* Datuak: Q613682
* Multimedia: Banca Cívica / Q613682
# Banbu-kimuak

Banbu-kimuak (txinera sinplifikatuz: 竹筍; tradizionala: 竹筍; pinyin: zhú sǔn edo sǔn besterik ez), banbu izeneko landare sinonimoen espezieen zatirik berrienetik datozen kimu jangarrien multzo bat da: Bambusa vulgaris eta Phyllostachys edulis. Asiako sukaldaritza askoren osagai gisa erabiltzen dira, hainbat platerren eta salden zati izaten, supermerkatuetan eros daitezke, bai fresko bai kontserbatutako xerra moduan. Phyllostachys generoko banbu guztiak jangarriak dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2157176
* Multimedia: Bamboo sprouts / Q2157176