# Ezkontza soineko

Emaztearen soinekoa edo ezkontzako soinekoa, emaztegaiek ezkontzako zeremonian erabiltzen duten jantzia da. Kolorearen, estiloaren eta soineko zeremonialaren garrantzia parte-hartzaileen erlijioaren eta kulturaren araberakoa da.

## Mendebaldeko tradizioa

Tradizio modernoan eta batiz bat mendebaldeko kulturan, ezkontzako soinekoaren kolorea zuria izan ohi da. Kolore honen ospea Victoria erreginareneta Alberto Saxonia-Koburgokoaren arteko ezkontzatik datorrela diote, 1840 urtekoa hain zuzen, izan ere, erreginak jantzi zuri bat aukeratu zuen gertakarirako. Ezkontzako erretratuaren argazki ofiziala oso zabaldua izan zen, eta neskalagun askok antzeko soinekoa aukeratu zuten ezkontza honen poderioz.
Viktoriar garaia baino lehen, mendebaldeko neska-lagunak edozein koloretako soinekoekin ezkon zitezkeen, beltza (doluaren berezko kolorea) edo gorria (prostituzioarekin lotua zegoena) izan ezik. Neska-lagunaren soinekoaren koloreak tradizio bat adierazi izan du ezkontza guztietan, kolore zuriaelkarte herrikoia da, baina, jatorrian, emaztegaiaren soinekoaren kolore zuria botere ekonomikoaren eta estatus sozialaren ikurra zen, izan ere, emaztegaiaren soinekoaren ezaugarri tipikoak zituen soineko zuri bat lortu ahal izateak, hau da, oihal asko, kalitatea, apaingarriak eta abar, balio handia zuen eta, beraz, ez zen lortzeko erraza. Horia, Estatu Batuetan eta Ingalaterran ohikoa dena, maitasunaren eta ugaritasunaren jainkoarekin identifikatzen da. Gorria andregaia birjina ez dela sinbolikatzen duen kolorearekin lotu ohi da. Benetan edozein kolore erabil daiteke, beltza izan ezik (dolu-jantzi gisa erabiltzen dena). Hala ere, gotikoaren estandarren araberako ezkontza bada, azpikulturaren eta mistizismo ilunaren barruan, baliozkoa izan liteke, bikoteak estilo horretan interes komunak baititu.

## Neskaren soinekoan erabil daitezkeen oihalak

* Tul: zetazko, kotoizko edo zuntzezko ehun oso fina. Oihal nagusien oihala da.
* Muselina: gasa bezala ere ezagutzen da eta bere erorketa oso askeagatik nabarmentzen da. Zeta fin eta gardenezko ehun batez osatuta dago.
* Satorra: soinekoa egiteko erabilienetako bat da, eta zetazko harien bidez lortutako akaberagatik eta gorputzagatik nabarmentzen da.
* Zeta: jatorri txinatarreko milaka urteko ehuna, bere erorketa aske eta arinagatik nabarmentzen da.
* Shantung: testura eta distira handiko zeta birjineko ehuna da.
* Brokatua: zetazko hariz brodatutako ehuna, irudiak osatzen dituzten erliebe distiratsuagoek nabarmentzen dutena.
* Organdi: kotoizko ehun oso fina, joera zeharrargikoa. Haur-jantzi finen lepo tipikoa da.
* Organza: itxura ia gardena, gorputz asko duen zetazko harien ehuna da.
* Organza satinatua: zetazko hari meheen ehun trinkoa, gardena.
* Mouré: ehundura sendoko ehun bat da, eta urak marrazten ditu bere ehunean.
* Tafetana: zetazko oihal oso leuna eta, mourea bezala, oso tutu eta testura sendokoa.
* Crepé: ehun leun oso arina, erorketa handikoa. Zetazkoa, artilezkoa edo poliesterrekoa izan daiteke
* Charmousse: sedazko satinezko ehuna, bilbe lodiarekin.
* Txiffona: ehundura sinpleko ehuna, eskuarki zetazkoa edo marraduna, nolabaiteko gorputzarekin.
* Damasko: erliebean landutako zeta edo kotoizko ehuna.
* Zetazko dupioia: zeta basatia. Zeta naturala, testura eta distirarekin.
* Faila: zeta-ehuna edo marroia, ehundura lodikoa eta bilbe zimurtsukoa.
* Gasa: zeta fina eta gardena.
* Gazar: panama motako zeta naturala.
* Lamea: urrezko edo zilarrezko hariz egindako ehuna.
* Mikatua: zeta natural lodia.
* Otoma: zetazko ehun lodi eta sendoa.
* Piquea: kotoizko ehuna, erliebean ehundua.
* Satorra: ehun indartsu eta distiratsua.
* Saten: ehun leun eta distiratsua.
* Ahokatzea: zetazko, lihozko, urrezko, zilarrezko edo kotoizko harien ehuna jorratzea, zulatzea edo txirikordatzea. Mota askotakoak daude:
*** Chantilly: sare fina lore-marrazkiekin.
*** Guipur: tul gainean brodaturiko ahokadura lodia.
*** Makramea: kotoiaren farfaila lodia.
*** Sutache: erliebezko ahokadura, zetazko kordoitxo batekin.
*** Veneziarra: kordoi lodiko ahokadura, hainbat diseinurekin.
*** Alençon: bere ehunean dagoen sare indartsu batekin parekatzea.

## Neskalagunaren soinekoen koloreak eta esanahia

Soineko zuriaren tradizioa hedatu baino lehen, andregaiek beren janzkera aukeratzen zuten beren lehentasunaren arabera, eta zenbait sinesmenzeuden beren soinekoak eta beren patua egiteko erabiltzen zituzten koloreei buruz.
* Urdin koloreko soinekoa: betiko maitasuna egiazkoa izango da.
* Perla koloreko soinekoa: sentimenduen zurrunbilo bat biziko du.
* Kafe koloreko soinekoa: bizi den hirian biziko da beti.
* Gorri koloreko soinekoa: neskalagunak bere heriotza desiratzen zuen, baina Asian, batez ere Txinan eta Indian, neskalagunarentzako zorte onairudikatzen duen kolorerik ohikoena da.
* Hori koloreko soinekoa: pena da ezkontzen denagatik.
* Berde koloreko soinekoa: ikusmena pena da, kolore honek aldaera asko izan zituen arren, irlandarrentzat kolore tradizionala baita eta beste kulturabatzuentzat promiskuitatea esan nahi baitu.
* Arrosa koloreko soinekoa: bere izpiritua hondoratzen ari zela esan nahi du.
* Gris koloreko soinekoa: oso urrunera iritsiko da bizitzan.
* Beltz koloreko soinekoa: atzera egin nahi du, eta gero bere burua gaitzesten hasi zen. Eskandinavian, neskalagunentzako kolorerik ohikoena da.

## Soinekoaren osagarriak
### Burukoa

Emaztegaiak ezkontza-egunean ikutua erabiltzeko tradizioa antzinatean du jatorria, garai horretan emakumeak lore-girlanda bat eramaten ohitzen baitziren.

### Beloa

Jatorrian, neskalagunak beloa erabiltzen zuen gaztetasunaren sinbolo bezala. Andregai katolikoek purutasun ikur bezala erabiltzen dute. Hori dela eta, batzuetan neskalagunak bi geruzatatik aukeratzen du aldare belatura iristeko, eta senargaiak bere aitak edo gertuko senideren batek ematen dionean (aitona bat bezala) jakinaraz dezala.
Mendebaldeko kulturan ohitura da neskalagunaren beloa eta soinekoa zuriak izatea, baina hori ez da beti horrela izan. Leku batzuetan, belorako, kolorehoria, urdina eta beltza erabili dira, pertsona edo jainko batzuen omenez:
Horia: birjintasun mantendua.
Urdina: ama Birjina.
Beltza: Mahoma edo beste ezkontza bat alargundu ondoren.

### Neska-lagunaren zapia

Ezkontza katolikoa.
Antzina, europar nekazariek uste zuten ezkontza bateko malkoak zorte ona zirela, eta euri ugari egingo zuela landetan. Urte batzuk geroago, neskalagunak bere ezkontzaren egunean negar egiten bazuen, bizitza osoan berriro negar egingo ez zuelakoan zegoen.

### Lore sorta

Loreek emozioak eta merituak adierazten dituzte; emankortasun, loratze eta eskuzabaltasun mezua dakarte. Sineskeriak dio andregaiaren sorta harrapatzen duen zorionekoak zortea izango duela eta ezkonduko den hurrengoa izango dela.

## Ekialdeko tradizioa
### Txina

Txinako ezkon-jantzi asko gorriak dira, zorte onaren kolore tradizionala. Hala ere, Txinako ezkontza modernoetan, bereziki mendebaldeko herrialdeetanospatzen direnetan, neskalagunak mendebaldeko soineko zuria aukeratzen du, edo normalean soineko gorri batetik soineko zuri batera aldatzen du egunean zehar.

### India

Indiako iparraldeko toki batzuetan, emakumeen ezkontzako arroparen kolore tradizionala gorria da, oparotasuna esan nahi duen kolorea, nahiz eta gaur egun emakume askok beste kolore batzuk aukeratzen dituzten. Hegoaldeko ezkontza indiarrek, tradizionalki, kolore zuria edo krema koloreko sariak erabiltzen dituzte. Mendebaldeko herrialdeetako andregai indiarrek ezkontza-zeremonian erabiltzen dute saria, eta, sarritan, Indiako arropa tradizionalera aldatzen dute ondoren (lehnga, choli eta abar). XV. mendean jantziak moreak ziren.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Tipos de vestidos de novia – Fotógrafos de boda en Valencia» d'Althea 2017-09-29 (Noiz kontsultatua: 2021-05-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) «El mundo de las telas. Tipos de telas» yo elijo Coser 2020-09-29 (Noiz kontsultatua: 2021-05-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Significado de los colores de los vestidos de novias» Guadalupe Blanco 2015-10-27 (Noiz kontsultatua: 2021-05-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Bodas del mundo: ¿Cómo son las bodas árabes?» Blog | Restaurante El Pantano 2015-08-26 (Noiz kontsultatua: 2021-05-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q170063
* Multimedia: Wedding dresses / Q170063