OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# General Motors

General Motors Company, laburtuta General Motors edo GM Ameriketako Estatu Batuetako kotxe enpresa bat da, munduko handiena. Buick, Cadillac, Chevrolet, GMC, Holden, Hummer, Opel, Pontiac, Saturn, Saab Automobile eta Vauxhall Motors kotxe markak egiten dituzte. AC Delco eta Allison Transmisioak ere egiten dituzte. Isuzu, suzuki, Delta kotxeak, Daewoo eta AvtoVAZ enpresetan parte-hartzea ere badu.
1908an sortu zen Flinten, Michigan. Enpresa hazi eta hazi baino ez du egin. Gaur eugn 340.000 langile ditu eta 2001ean 8.500.000 ibilgailu saldu zituen. 2002an munduko ibilgailu guztien %15a saldu zituen.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) General Motorsen webgunea.
* Datuak: Q81965
* Multimedia: General Motors / Q81965
# General Lagos

General Lagos Txileko iparraldeko komuna bat da, Arica eta Parinacota eskualdeko Parinacota probintzian kokatuta. 2002ko erroldan, 1.179 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) General Lagoseko udalaren webgunea.
* Datuak: Q13065
# General Post Office (Dublin)

General Post Office edo (GPO), euskaraz Posta Bulego Nagusia (irlanderaz Ard-Oifig an Phoist) Dublin hirian dago eta An Post edo Irlandar Posta Zerbitzuen egoitza nagusia da. Hiriko etorbide nagusia den O'Connell Street kalean kokatzen da eta Irlanda osoko eraikin ospetsuenetakoen artean dago, batez ere hemen eman baitziren 1916ko Bazko Altxamenduaren gertakari nagusienak.

## Arkitektura

Dublinen jaso ziren azkenekotako eraikin georgiarretakoa da. Francis Johnstonek diseinaturiko eraikina 1814ean hasi zen altxatzen eta 1818ko urtarrilaren 6an inauguratu zen. Aurrekaldeak 67'1 metro luze da eta sei zutaberen gainean portiko joniar bat dauka. Ataria bera Portlandeko kareharriz eginda dago baina gainontzeko eraikina granitozkoa da. Hiru solairu dauzka eta beheko solairua errustikatua dago, Londresko India House eraikinaren antzera.

## Historia

Pasarte historikorik garrantzitsuena 1916ko apirilaren 30ean gertatu zen, irlandarren Pazko matxinadaren erdigunea izan baitzen. Bertatik Patrick Pearse matxinoak Irlandako Errepublikaren Aldarrikapena irakurri zuen. Irlandar nazionalismoaren ikono nagusi bilakatu zen horrela. Hala ere, eraikina dagoen lurrak ingeles eta estatubatuar lurjabeena izaten jarraitzen du eta 80. hamarkadararte errenta ordaindu beharra izan zuen Irlandako Gobernuak.
Eraikinaren aurrean zegoen Nelson almirantearen zutabea IRAren bonba batek suntsitu zuen eta orain 120 metroko garaiera duen The Spire horratza edo konoa dago haren tokian.

## Irudiak

* Posta Bulego Nagusia 1827ko irudi batean
* Garda Síochánako bolondres berriak Posta Bulego Nagusiaren aurretik martxan doazela. 1954. urtea.
* Bazko Altxamenduaren omenezko plaka bat Posta Bulego Nagusian, testua irlandera eta ingelesez dituelarik

## Ikus gainera

* Pazko matxinada
* Irlandako Errepublikaren Aldarrikapena

## Kanpo estekak

* Irlandar Arkitektura on-line: Posta Bulego Nagusiaren Historia eta Irudiak (ingeleraz)
* Project Gutenberg Article - Gutenberg Proiektuaren Artikulua (ingeleraz)
* An Post posta zerbitzuaren historia eta ibilbidea - Posta Bulego Nagusia (ingeleraz)
* 1916ko Bazko Altxamendua, Norman Teelingen arabera Irlandar Posta Zerbitzuek (An Post) eskuratutako margolan bilduma, Dublingo Posta Bulego Nagusian modu iraunkorrez erakusten da. (ingeleraz)
* Datuak: Q1339254
* Multimedia: General Post Office (Dublin) / Q1339254
# General José María Brúguez

General José María Brúguez Paraguaiko udalerri bat da, Hayes presidentea departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 3249 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística, Encuestas y Censos. (2015). (pdf) Paraguay. Proyección de la Población por Sexo y Edad, según Distrito, 2000-2025. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2015eko urriaren 16a) (Noiz kontsultatua: 2018ko irailaren 30a).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57315816
# General Mills

General Mills Inc. txikizkako denden bidez saltzen diren markako kontsumitzaileen elikagaien fabrikatzaile eta merkaturatzaile multinazional estatubatuarra da. Golden Valleyn, Minneapolisko auzo batean du egoitza nagusia. Sarritan "Big G" ezizenarekin, konpainiak Ipar Amerikako marka ezagunak merkaturatzen ditu, besteak beste, Gold Medal irina, Annie's Homegrown, Betty Crocker, Yoplait, Colombo, Totino's, Pillsbury, Old El Paso, Häagen-Dazs, Cheerios, Trix, Cocoa Puffs, eta Lucky Charms. Bere marken artean Estatu Batuetako beste 89 marka garrantzitsu baino gehiago eta mundu osoko kategoriako lider ugari daude.

## Erreferentziak

* ↑ "Nourishing Lives". General Mills.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) General Mills-en webgune ofiziala
* Datuak: Q629998
* Multimedia: General Mills / Q629998
# General Motors Building

General Motors Building, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 215 metro eta 50 solairu dauzka eta 1968an amaitu zuten eraikitzen.
Edward Durell Stone & Associates eta Emery Roth & Sons arkitekto taldeek diseinatu zuten.

## Ikus, gainera

* Ameriketako Estatu Batuetako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Eraikinaren fitxa emporis.com webgunean.
* Datuak: Q1501652
* Multimedia: General Motors Building (Manhattan) / Q1501652
# General Plutarco Elías Calles (udalerria)

General Plutarco Elías Calles Mexikoko udalerri bat da. Sonora estatuan kokatua dago. 2010ean 15.652 biztanle zituen 3.655,92 km²ko azaleran. Herriburua [[Sonoita (General Plutarco Elías Calles)|Sonoita]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2447279
* Multimedia: General Plutarco Elías Calles Municipality / Q2447279
# General Pánfilo Natera (udalerria)

General Pánfilo Natera Mexikoko udalerri bat da. Zacatecas estatuan kokatua dago. 2010ean 22.346 biztanle zituen 463,97 km²ko azaleran. Herriburua [[General Pánfilo Natera (General Pánfilo Natera)|General Pánfilo Natera]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4497228
* Multimedia: General Pánfilo Natera Municipality / Q4497228
# Forestville (Ohio)

Forestville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hamilton konderrian dago, Ohio estatuan. 10.615 biztanle ditu, 9,583801 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hamilton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2346255
# Forestville (Quebec)

Forestville Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Côte-Nord eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen La Haute-Côte-Nord konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 3,27 biztanle zituen 195.22 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q142345
* Multimedia: Forestville / Q142345
# Forever Marshall Islands

Forever Marshall Islands ("Marshall Uharteak betiko") Marshall Uharteetako ereserkia da.
Hitzak Amata Kabua presidente-ohiak sortu zituen. 1991etik ofiziala da; ordura arteko ereserkia, Ij Iokwe Lok, ordezkatu zuen.

## Hitzak marshalleraz

    Aelon eo ao ion lometo;
    Einwot wut ko loti ion dren elae;
    Kin meram in Mekar jen ijo ilan;
    Erreo an romak ioir kin meram in mour;
    Eltan pein Anij eweleo im woj;
    Kejolit kij kin ijin jikir emol;
    Ijjamin Ilok jen in ao lemoran;
    Anij an ro jemem wonakke im kejrammon Aelin kein am.

## Hitzak ingelesez

    My island (heart) lies o'er the ocean;
    Like a wreath of flowers upon the sea;
    With a (the) light of Maker from far above;
    Shining the with the brilliance of rays of life;
    Our Father's wondrous creation;
    Bequeathed to us, our Motherland;
    I'll never leave my dear home sweet home;
    God of our forefathers protect and bless forever Marshall Islands.
Oharra: Parentesiek bere aurretik dagoen hitzaren ordez kanta daitekeen edo kantatu den hitz bat markatzen dute.

## Kanpo estekak

* Ereserkiaren partitura pdf formatuan.
* Bertsio bat entzungai.
* Datuak: Q858826
* Multimedia: National Anthem of Marshall Islands / Q858826

## Erreferentziak

* ↑ Marshall Uharteak Encyclopedia of Nations delakoan
# Forever Young (filma)

Forever Young (euskaraz Betiko Gazte) 1992ko Steve Miner estatubatuar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma bat da. Mel Gibson, Jamie Lee Curtis, Elijah Wood, Isabel Glasser, George Wendt eta Joe Morton aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1939. urtea, AEB. Daniel McCormick (Mel Gibson) kapitaina bizitzan dena ongi doakion AEBtako Aire Armadako proba-pilotua da. Baina goiz batez bere neskalaguna den Helenek (Isabel Glassern) zoritxarrezko istripu bat izan eta bere bizitza erabat aldatuko da. Erabat eetsitu eta atsekabetuta, esperimentu sekretu baterako bere burua bolondres aukeztuko du: Danielen gorpua kapsula esperimental batean izoztua izango da. 1992an, jada berrogeitamar urte beranduago, Nat (Elijah Wood) eta Phillip haurrek nahigabe kapsula topatu eta gorpua desizoztua izango da, Natek Daniel etxera haren eetxera eramango du, han Claire (Jamie Lee Curtis) amarekin bizi da.

## Aktoreak

| Aktorea | Pertsonaia |
| Mel Gibson | Daniel McCormick kapitaina |
| Jamie Lee Curtis | Claire Cooper |
| Elijah Wood | Nat Cooper |
| Isabel Glasser | Helen |
| George Wendt | Harry Finley |
| Joe Morton | Cameron |
| Nicolas Surovy | John |
| David Marshall Grant | Wilcox teniente kolonela, AEBtako Aire Armada |
| Robert Hy Gorman | Felix |
| Millie Slavin | Susan Finley |
| Michael Goorjian | Steven |
| Veronica Lauren | Alice |
| Art LaFleur | Alicen aita |
| Eric Pierpoint | Fred |
| Richard Ryder | Hegazkin ikuskizuneko pilotua |
| Michael Briggs | Hegazkin ikuskizuneko pilotua |

## Kanpo estekak

* Forever Young filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q515218
# Forfait

Forfait arruntki kirol abonuei erreferentzia egiten dien hitz frantses bat da, batez ere eskikoari, baina baita beste ikuskizun batzuetakoei ere, opera kasu, hitz honi eski abonu zentzua ematen zaion arren.
Forfait mota asko dago, orokorrean euren iraupen edo baliozkotasunagatik sailkatuak. Egunerokoak, jarraikako hiru egunekoak, aste osokoak, ez jarraikako hamar egunekoak, hogei egunekoak, hogeitabost egunekoak edo denboraldikoak, eski estazio bakoitzaren arabera.
Estazio bakoitzean erabilera ezberdina da. Estazioren batzuk, Aragoiko Aramon Formigal kasu, sakelean eramaten diren txartel batzuk erabiltzen dituzte, eta, tornu batetatik igarotzean, txartel irakurleak detektatu egiten ditu eta igarotzea baimentzen du. Candanchú bezalako beste batzuk zerrenda magnetikodun txartel batzuk erabiltzen dituzte eguneko abonuetarako, irakurle batean sartu behar direnak, honek tornu bat irekiko duelarik. Egun bat baino gehiagoko abonuetarako beste txartel batzuk erabiltzen dira, txip magnetikodunak, makinara hurbiltzerakoan igarotzea baimentzen duena.
Abonu hauek estazio bakar baterako edo zenbaitetarako izan daitezke, euren artean dauden akordioen arabera. Kasu horretan, abonu bakar batekin estazio batetik beste batera joan daiteke, fisikoki elkarlotuta egon ala ez. Hau da Candanchúko abonuaren kasua, gaur egun Sierra Nevadan ere erabil daitekeena, eta bi estazioen artean 900 kilometro baino geiago daude. Era berean, Aramon taldeko estazioentzako abonuak Aramon Formigal, Aramon Panticosa, Aramon Cerler, Aramon Javalambre eta Aramon Valdelinareseko estazioetan eskiatzea ahalbidetzen du.
RFID teknologiaren erabilerak forfaitentzat informazioa denbora errealean ematen duten informazio sistemekin lagunduta joan behar du.

## Ikus, gainera

* Middleware RFID

## Kanpo estekak

* Datuak: Q552227
* Multimedia: Ski passes / Q552227
# Forever Young (Alphaville)

Forever Young (euskaraz Betiko Gazte), 1983an Alphaville alemaniar musika taldeak izen bereko Forever Young diskoan kaleratu zuen abesti bat da.

## Kanpo estekak

* Forever Young abestiaren bideoklipa ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q1437264
# Forez

Forez (frantsesez fɔʁɛ ahoskatua) Frantziako Erresumako eskualde historikoa da, egungo Loira, Loira Garaia eta Puy-de-Dôme departamenduetan zegoena. Hiriburua Feurs zuen eta hizkuntza nagusia frankoprovenzera izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1437284
* Multimedia: Forez / Q1437284
# Forfar

Forfar (Eskoziako gaeleraz: Baile Fharfair, eskozieraz: Farfar), Angus eskualdeko hiruburua da, 2011an 14.048 biztanle zituena. Eskualdeko herri handiena ordea Arbroath da.

## Geografia

Angus eskualdearen edialdean kokaturik dago, Strathmore haranean (Eskoziako gaeleraz: An Srath Mòr), Grampianak eta Sidlaw mendien artean. Glasgow eta Aberdeen elkartzen dituen trenbidea pasatzen da bertatik.

## Historia

Buruzagi piktoak Forfarreko aintziraren ertzean zegoen gaztelu batean elkartu ziren erromatarrak beren lurretatik botatzeko hauek 50.000-60.000 soldadu biltzen zituen kanpalekua gaur egungo Forfarretik bost kilometro iparraldera ezarri zutenean. K.o. I eta IV mendeetan ugariak izan ziren erromatarren eta piktoen arteko borrokak inguru hauetan.
XIII mendean lehendabiziko Eskoziako independentzia gerran ingelesek Forfarreko gaztelua hartu zuten baina Philipek, Plataneko Foresterrak, Roberto I.a Eskoziakoarentzako berreskuratu zuen, hainbat lagunekin hormetatik igo eta soldadu ingelesak sorpresaz hartu eta denak hil ondoren.
XVIII mendean ehungintzari loturiko industria ezarri zen Forfarren. William and John Don & Co konpainia ezarri zen bertan. Hasieran Forfarren egindako lihoa ekoizten zuen baina Dundeera zabaldu zen 1865ean. XX mendean jarduera honek behea jo zuen eta langabezia tasa handiak agertu ziren.
Gaur egun jarduera ekonomiko nagusiak nekazaritza eta turismoa dira.

## Ondasun nabarmenak

* Lowson Memorial eliza
* Glamiseko gaztelua (herritik 8 kilometrotara)
* Meffan museoa
* Anguseko Folk Museoa
* Forfarreko aintzira

## Iruditegia

* Lowson Memorial eliza.
* Glamiseko gaztelua.
* Anguseko Folk Museoa.
* Restenneth abadiaren hondarrak.
* Forfar Reid Hall.
* Dunnichen harria (Meffan museoan).
* Forfarreko aintzira.
* Murton Natura Erreserba.

## Hiritar ezagunak

* Bon Scott (1946-1980), AC/DC taldeko abeslaria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q996509
* Multimedia: Forfar / Q996509
# Forever (Kiss abestia)

"Forever" Kissen Hot In The Shade albumeko abestia da. 8. postua lortu zuen Billboard Hot 100 zerrendan, taldearen Americako Top 40ko singlea lortuaz 1979an "I Was Made for Lovin' You" abestiak 11. postua lortu zuenetik. Taldearen zazpigarren eta, gaur egunerarte, azken AEBetako Top 20 singlea izan zen. 17. postua lortu zuen Billboard'eko Hot Mainstream Rock Tracks zerrendan. Abestia Paul Stanley gitarjole/abeslariak eta Michael Bolton abeslari/idazlea amerikarrak idatzi zuten, nork orduan bere ospe momentu gorena izan zuen, eta Bruce Kulick Kiss gitarjolearekin jo zuen.
Musikari dagokionez, "Forever" balada bat da. Hasieran Stanley sabesten hasten da gitarra akustikoaren intro batekin, talde osoa lehenengo estribilloan sartzen delarik.
"Forever" musika bideo moduan argitaratu zuten eta harrera handia izan zuen [MTV]] katean, kateko "Most Requested Videos" saioan 1. postua lortuaz hainbat alditan. Kissek kaleratu duen musika bideo gutxietsienetakoa da, taldea (orduan Stanley, Gene Simmons, Bruce Kulick eta Eric Carr zirelarik) gela huts batean agertzen delarik.
"Forever" abestiak arrakasta izan zuen arren, Hot in the Shade Kissen lehen albuma izan zen RIAAren platino mota galtzeko 1982ko Creatures of the Night albumetik.

## Beste agerpenak

"Forever" Kissen hurrengo albumetan agertzen da:
* Alive III - Zuzeneko bertsioa
* The Box Set
* The Very Best of Kiss
* The Best of Kiss, Volume 2: The Millennium Collection
* Kiss Symphony: Alive IV - Zuzeneko bertsioa
* Jigoku-Retsuden - 2008ko bergrabatutako estudioko bertsioa (Japonian bakarrik)

## Zerrendak
### Postu gorenak

| Zerrenda (1990) | Postu gorena |
| Australiako Single Zerrenda | 38 |
| Kanadako Single Zerrenda | 18 |
| UK Single Zerrenda | 65 |
| U.S. Billboard Hot 100 | 8 |
| U.S. Billboard Hot Mainstream Rock Tracks | 17 |

### Urtearen amaierako zerrendak

| Urte amaierako zerrenda (1990) | Postua |
| U.S. Billboard Hot 100 | 92 |

## Erreferentziak

* 1 2 Billboard singles chart history-Kiss. (Noiz kontsultatua: 2009-02-18).
* ↑ Billboard Top 100 - 1990. (Noiz kontsultatua: 2009-09-15).
* https://archive.today/20060507231252/http://www.kissfaq.com/singles/usa/singles_usa.html
* http://www.kissfaq.com/charts/scharts.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1125861
# Forfarreko aintzira

Forfarreko aintzira (ingelesez: Loch of Forfar) Eskoziako Angus konderriko Forfar herriaren mendebaldean kokaturik dagoen aintzira da.

## Historia

1781ean aintzira drenatu egin zuten eta Queen Margaret's Inch izeneko crannog bat azaldu zen. Barnean hainbat bitxi eta objetu aurkitu zituzten, xake piezak, brontzezko objetuak, zilarrezko belarritakoak... 1243 inguruan Angus abadiako monje batzuk ere bizi izan ziren inguruan eta beste hainbat egitura ere bazeudela uste da.

## Erabilpena

Gaur egun Forfarreko aintzira aisialdriako erabiltzen da. Hainbat ibilbide markatu dituzte eta arrantzan, kanoan eta belauntzietan ere ibili ohi dira forfartarrak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18736965
* Multimedia: Forfar Loch / Q18736965
# Girokonpas

Girokonpasa, itsasorratz giroskopikoa edo konpas giroskopikoa beti ipar geografikoaren norabidea adierazten duen orratza da, disko edo eraztun multzo bat, oso azkar (elektronikoki mugituta) biratzen direnak, eta marruskadura indarrak erabiliz lurraren biraketa aprobetxatzeko. Girokonpasak oso erabiliak dira itsasontzietan. Iparrorratz magnetikoak baino bi abantaila nagusi ditu:
* Ipar geografikoa, hau da, Lurraren biraketa ardatzaren norabidea adierazten dute, eta ez ipar magnetikoa.
* Ez die itsasontzien kroskoko metalak eragiten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q921229
* Multimedia: Gyrocompasses / Q921229
# Girokupularrotonda pentagonal elongatu

Girokupularrotonda pentagonal elongatua :
| Taldea | Johnsonen solidoak J$_{40}$ – J$_{41}$ – J$_{42}$ |
| Aurpegi kopurua | 15 hiruki 15 karratu 7 pentagono |
| Ertz kopurua | 70 |
| Erpin kopurua | 35 |
| Erpin-konfigurazioa | 10(3.4$^3$) 10(3.4$^2$.5) 5(3.4.5.4) 2.5(3.5.3.5) |
| Simetria-taldea | C$_{5v}$ |
| Propietateak | Ganbila |
| Poliedro duala | - |
| Garapena ||
Geometrian, girokupularrotonda pentagonal elongatua Johnsonen solidoetako bat da (J$_{41}$), girokupularrotonda pentagonal bat (J$_{33}$) "elongatuz" eraiki daitekeena, erdian prisma dekagonal bat txertatuz.
Johnsonen solidoak 92 dira; eta Norman Johnson-ek izendatu eta deskribatu zituen, 1966an.

## Formulak

Girokupularrotonda pentagonal elongatuaren aurpegi guztiak erregularrak badira, eta ertzaren luzera $a$, gainazalaren azalera ($A$) eta bolumena ($V$) formula hauen bidez kalkula daitezke:
$A={\frac {1}{4}}(60+{\sqrt {10(190+49{\sqrt {5}}+21{\sqrt {75+30{\sqrt {5}}}})}})a^{2}\approx 33,5385a^{2}$
$V={\frac {5}{12}}(11+5{\sqrt {5}}+6{\sqrt {5+2{\sqrt {5}}}})a^{3}\approx 16,936a^{3}$

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Elongated pentagonal gyrocupolarotunda" MathWorld-en.
* Datuak: Q2019077
# Girodino

Girodinoa hego birakariko aireontzi bat da, helikopteroen antzeko errotore nagusia duena, baina hauek ez bezala, errotorearen independentea den propultsio sistema nagusia ere badu, ibilgailua mugitu egiten den norabidean bultzada bat sortzen duena. Aireontziak helikoptero baten antzeko portaera du bere errotoreak abiadura handian biratzen duenean, jaitsiera eta igoera maniobrak egin ahal izanik.
* Datuak: Q1258304
* Multimedia: Gyrodynes / Q1258304
# Giroc

Giroc Errumaniako udalerri bat da, Timiș konderrian. 22.270 biztanle ditu, 55,28 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Giroc $^{(en)}$ Chișoda $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5053631
# Girolamo Cardano

Girolamo Cardano (frantsesez: Jerome Cardan; latinez: Hieronymus Cardanus) (Pavia, 1501eko irailaren 24a – 1576ko irailaren 21a) italiar Pizkundeko matematikari, sendagile eta astrologoa izan zen.
Haren medikuntzari buruzko teoriak astrologian oinarritzen ziren batez ere, eta Europa osoan ospe handia eman zioten. De subtilitate, De varietate rerum, eta beste zenbait filosofia lanetan ikusi zen bezala, Aristoteles, Plotino, Ibn Rush eta estoikoen sistemaren jarraitzailea izan zen. Matematikari bikaina zen. Aljebraren arloan ezaguna da 1545. urtean, Ars magna obran, hirugarren mailako ekuazioen soluzioa argitaratu zuelako. Horrez gain, probabilitatearen bitartez zorizko jokoak aztertu zituen. Matematika eta medikuntzaz gainera, liburu anitz idatzi zituen astronomia, fisika, jokoak (Liber de ludo aleae edo Zori-jokoen Liburua), filosofia eta ezkutuko jakintzei buruz. Bere izena daraman esekidura sistema asmatu zuen (Kardan giltzadura).

## Erreferentziak

* ↑ Cardano, Girolamo The Galileo Project. Webcitation.org
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
# Girolamo Fabrici d'Acquapendente

Girolamo Fabrizi d'Acquapendente (latinez Hieronymus Fabricius izenaz ezaguna; Acquapendente, 1537ko maiatzaren 20a - Padua, 1619ko maiatzaren 21a) anatomiako italiar ikertzailea izan zen. Falloppiorekin ikasketak egin eta Paduan irakasle izan zen. Zainen balbulak ikertu zituen, eta William Harvey bere ikasleari bide eman zion odolaren zirkulazioa argitzeko.

## Lan nagusiak

* Pentateuchos chirurgicum (1592).
* De formatu foetu (1600).
* De visione voce auditu (1600).
* De locutione et eius instrumenti tractatus (1603)
* De brutorum loquela (1603).
* De venarum ostiolis (1603).
* Tractatus anatomicus triplex quorum primus de oculo, visus organo. Secundus de aure, auditus organo. Tertius de laringe, vociis organo admirandam tradit historiam, actiones, utilitates magno labore ac studio (1613).
* De musculi artificio: de ossium articolationibus (1614).
* De respiratione et eius instrumentis, libri duo (1615).
* De tumoribus (1615)
* De gula, ventriculo, intestinis tractatus (1618).
* De motu locali animalium secundum totum, nempe de gressu in genere (1618).
* De totius animalis integumentis (1618)
* De formatione oui, et pulli tractatus accuratissimus (1621).
* Opera chirurgica. Quorum pars prior pentatheucum chirurgicum, posterior operationes chirurgicas continet ... Accesserunt Instrumentorum, quae partim autori, partim alii recens invenere, accurata delineatio. Item, De abusu cucurbitularum in febribus putridis dissertatio, e Musaeo ejusdem (1623).
* Tractatus De respiratione & eius instrumentis. Ventriculo intestinis, & gula. Motu locali animalium, secundum totum. Musculi artificio, & ossium dearticulationibus (1625).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015/11/20 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q435296
* Multimedia: Girolamo Fabrici / Q435296
# Girobirrotonda pentagonal elongatu

Girobirrotonda pentagonal elongatua :
| Taldea | Johnsonen solidoak J$_{42}$ – J$_{43}$ – J$_{44}$ |
| Aurpegi kopurua | 20 hiruki 10 karratu 12 pentagono |
| Ertz kopurua | 80 |
| Erpin kopurua | 40 |
| Erpin-konfigurazioa | 20(3.4$^2$.5) 2.10(3.5.3.5) |
| Simetria-taldea | D$_{5d}$ |
| Propietateak | Ganbila |
| Poliedro duala | - |
| Garapena ||
Geometrian, girobirrotonda pentagonal elongatua Johnsonen solidoetako bat da (J$_{43}$), ikosidodekaedro bat "elongatuz" eraiki daitekeena, erdian prisma dekagonal bat txertatuz.
Johnsonen solidoak 92 dira; eta Norman Johnson-ek izendatu eta deskribatu zituen, 1966an.

## Formulak

Girobirrotonda pentagonal elongatuaren aurpegi guztiak erregularrak badira, eta ertzaren luzera $a$, gainazalaren azalera ($A$) eta bolumena ($V$) formula hauen bidez kalkula daitezke:
$A=10+{\sqrt {30(10+3{\sqrt {5}}+{\sqrt {75+30{\sqrt {5}}}}}})a^{2}\approx 39,306a^{2}$
$V={\frac {1}{6}}(45+17{\sqrt {5}}+15{\sqrt {5+2{\sqrt {5}}}})a^{3}\approx 21,5297a^{3}$

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Elongated pentagonal gyrobirotunda" MathWorld-en.
* Datuak: Q2019092