OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Malakita

Malakita Cu$_2$CO$_3$(OH)$_2$ formula kimikoa duen mineral karbonatoduna da.
Kobre karbonato basikoa ere esaten zaio. Sistema monokliniko prismatikoan kristaltzen da.
Pisu espezifikoa, 4; gogortasuna, 4.
Kolore berde iluna du, eta kristal-distira. Kobre sulfuroen oxidazioz sortzen da, eta azurita, limonita, krisokola eta beste gai batzuekin elkarturik agertu ohi da.
Malakita-hobi asko aurkitu dira munduan zehar, Ural mendietan handienak. Oso aintzat hartua da bitxigintzan.

## Irudi galeria

* Arizonako malakita eta azurita
* Kongoko estalaktita bikoitz baten sekzioa
* Malakitaren zelula-unitatearen maketa
* Malakitazko baso neoklasikoa San Petersburgoko Hermitage museoan

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q164411
* Multimedia: Malachite / Q164411
# Lugwardine

Lugwardine, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Herefordshire konderrian.
2011n 1.721 biztanle zituen.
* Datuak: Q3785240
* Multimedia: Lugwardine / Q3785240
# Luhansk

Luhansk, 1935etik 1958ra eta 1970etik 1989era Voroxilovgrad, Ukrainako ekialdeko hiria eta izen bereko eskualdeko hiriburua da. Lugan eta Olkhovaya ibaien bilgunean dago, Kievetik 811 km hego-ekialdera. 2010ean 469.000 biztanle zituen.
Luhansk Donbassen dago eta Ekialdeko Europa industriagune garrantzitsua da. Industria (motorrak, altzairuzko hodiak, meatzaritzarako tresneria, doitasun-tresneria, janari-industria) eta ikatz-hobien ustiapena dira bertako ekonomiaren oinarriak.

## Klima

Datu klimatikoak (Luhansk) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 12.8 | 17.3 | 23.1 | 31.8 | 36.6 | 39.4 | 40.5 | 42.0 | 36.8 | 31.2 | 22.8 | 15.6 | 42.0 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | -1.0 | -0.4 | 5.7 | 15.6 | 22.2 | 26.4 | 28.7 | 28.1 | 21.8 | 13.9 | 5.3 | 0.1 | 13.9 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -4.0 | -4.1 | 1.4 | 9.7 | 15.8 | 20.1 | 22.3 | 21.2 | 15.3 | 8.6 | 1.8 | -2.7 | 8.8 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -6.8 | -7.4 | -2.4 | 4.2 | 9.4 | 13.8 | 16.0 | 14.5 | 9.4 | 4.0 | -1.2 | -5.5 | 4.0 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -41.9 | -36.9 | -27.3 | -12.1 | -8.2 | -1.8 | 5.2 | -0.4 | -7.2 | -16.3 | -26.3 | -29.6 | -41.9 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 36 | 36 | 32 | 33 | 50 | 61 | 63 | 34 | 45 | 35 | 39 | 39 | 503 |
| Iturria: Pogoda.ru.net ||||||||||||||

## Herritar ezagunak

* Valeri Brumel (1942-2003) gorako jauzilaria
* Sergei Bubka (1963-) pertika jauzilaria

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. 157. araua: Europako hiriak. .
* 1 2 Lugansk Ukrainetrek.com
* ↑ Pogoda.ru.net. (Noiz kontsultatua: 28 June 2012).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134279
* Multimedia: Luhansk / Q134279
# Luhden

Luhden Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Schaumburg barrutia|Schaumburg]] barrutian. 2014an 1.067 biztanle zituen 4,35 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q587533
* Multimedia: Luhden / Q587533
# Luhe-Wildenau

Luhe-Wildenau Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Neustadt an der Waldnaab (barrutia)|Neustadt an der Waldnaab]] barrutian. 2014an 3.407 biztanle zituen 38,65 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q508625
* Multimedia: Luhe-Wildenau / Q508625
# Luguelín Santos

Luguelín Miguel Santos Aquino (1992ko azaroaren 12a) esprinter dominikar bat da, 400 m-ko proban aditua. 2012ko Londresko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina izan zen hemezortzi urterekin. Bere marka pertsonala 44,11 segundokoa da.
Santos 2010eko Udako Gazte Olinpiar Jokoetan bi urrezko dominarekin atera zen eta 2011ko Panamerikar Jokoetan bere senior debut-a egin zuen, banakako eta erreleboko zilarrezko dominak eskuratuz Dominikar nazioko errekorrekin. Atletismoko Junior mailako Munduko Txapelketan bere herrialdeko lehen domina irabazi zuen 400m-ak irabazita 2012an, Bartzelonan. CRESO Dominikar programa olinpikokoa da. Bere ibilde profesionalean haibat domina irabazi ditu txapelketa ezberdinetan. Besteak beste, 2015 urtean Panamerikar Jokoetan urrea irabazi zuen 400 metroetako proban. Bi urte lehenago, 2013an, Moskuko Munduko Txapelketan, 400m-etan, brontzezko domina lortu zuen. Unibertsiadetan, guztira 4 urre lortu zituen 2015 eta 2007ko edizioen artean.
Olinpiar Jokoei dagokionez, 3 Udako Olinpiar Jokoetan hartu du parte. 2012an zilarrezko domina lortu zuen 400m-ko proban, bere ibilbideko lorpenik garrantzitsuena izanez. 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2020koan ere hartu zuen parte eta azken honetan beste domin bat lortu zuen. Kasu honetan 4x400m-ko errelebo mistoan zilarrezko beste domin bat lortu zuen.

## Nazioarteko emaitzak

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2012 | Londres Erresuma Batua | 02 ! | 400m |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | 4x400m mistoa |
| Munduko Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2013 | Mosku Errusia | 03 ! | 400m |
| Panamerikar Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2011 | Guadalajara Mexiko | 02 ! | 400m |
| 2011 | Guadalajara Mexiko | 02 ! | 4x400m |
| 2015 | Toronto Kanada | 01 ! | 400m |
| Munduko Txapelketak (Sub20) ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2012 | Bartzelona Katalunia | 01 ! | 400m |
| Udako Gazteen Olinpiar Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2010 | Singapur | 01 ! | 400m |
| 2010 | Singapur | 01 ! | Medley erreleboa |
| Unibertsiadak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2015 | Gwangju Hego Korea | 01 ! | 400m |
| 2015 | Gwangju Hego Korea | 01 ! | 4x400m |
| 2017 | Taipei Taiwan | 01 ! | 400m |
| 2017 | Taipei Taiwan | 01 ! | 4x400m |
| CAC Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2013 | Morelia Mexiko | 03 ! | 4x400m |
| Kontinental Kopa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2018 | Ostrava Txekiar Errepublika | 01 ! | 4x400m mistoa |

## Marka pertsonalak

* 200 metro : 20,55 (2013)
* 300 metro : 32,56 (2012)
* 400 metro : 44,11 (2015) NR
* 400 metro (indoor): 45,80 (2017) NR

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Luguelín Santos - Player Profile - Athletics» Eurosport (Noiz kontsultatua: 2022-01-18).
* ↑ (Gaztelaniaz) Libre, Diario. «Luguelin Santos logra récord nacional en Gala Bajo Techo» Diario Libre (Noiz kontsultatua: 2022-01-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1656
* Multimedia: Luguelín Santos / Q1656
# Luhanskeko oblasta

Luhanskeko oblasta (ukraineraz: Луганська область, translit. Luhans’ka oblast, errusieraz: Луганская область), translit. Luganskaya oblast) Ukrainako ekialdeko oblast bat da. Hiriburua Luhansk da. Mugakide ditu Errusiako Belgorod eta Voronezheko oblastak iparraldean, Errusiako Rostoveko oblasta eki eta hegoaldean, eta Ukrainako Kharkiv and Donetskeko oblastak mendebaldean. Donbasseko gerra zibilaren ondorioz, eskualdeak aldaketa demografiko eta ekonomiko sakonak jasan ditu.
2014ko apirilaren 6an piztu zen Donbasseko gerra, errusiazaleen eta ukrainazaleen artean. 2014ko maiatzaren 11n errusiazaleek sustaturik egindako erreferendumaren ondorioz, Luhanskeko oblasta estatu independente bilakatu zen. Errusiazale independentistek hiriburua eta hegoaldea bereganatu zituzten; Ukrainako Gobernuak, aldiz, iparraldea bere kontrolpean mantendu zuen. 2022ko otsailaz geroztik, Errusiaren Ukrainako inbasioarekin, errusiazaleek Luhanskeko oblasta ia osorik bereganatu zuten, eta ipar-mendebaldeko zati txiki bat besterik ez da geratu Ukrainako Gobernuaren kontrolpean. 2022ko irailaren 30ean, errusiazaleen kontrolpeko eremua Errusiako Federaziora batu zen.

## Hiri nagusiak

Hauek dira Luhanskeko oblasteko hiri nagusiak (2010ean ustez izango duten populazioa)
* Luhansk, hiriburua, 445,004 biztanle.
* Alchevsk, 115,484 biztanle.
* Syeverodonetsk, 113,273 biztanle.
* Lysychansk, 108,131 biztanle.
* Krasnyi Luch, 84,549 biztanle.
* Stakhanov, 78,638 biztanle.
* Sverdlovsk, 67,164 biztanle.
* Rubizhne, 61,825 biztanle.
* Antratsyt, 58,889 biztanle.
* Rovenky, 49,998 biztanle.
* Brianka, 49,269 biztanle.
* Krasnodon, 45,749 biztanle.

## Ikus, gainera

* 2014ko Krimeako krisia
* 2014ko Ukraina ekialdeko gatazka armatua

## Erreferentziak

* ↑ Luhanskeko oblasteko populazioa
* ↑ Luhanskeko oblasteko hiriak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q171965
* Multimedia: Luhansk Oblast / Q171965
# Luftslottet som sprängdes (filma)

Luftslottet som sprängdes (euskaraz Amildu zen Aireko Gaztelua) 2009ko Daniel Alfredson suediar zinema zuzendariak zuzendutako drama thriller film bat da. 2007ko Stieg Larsson suediar kazetari eta idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago, eta Millennium saileko filmeetako bat da.
Berez, Män som hatar kvinnor (2009, Emakumeak gorrotatzen zituzten gizonak) eta Flickan som lekte med elde (2009, Suarekin jolastu zuen neskatoa) filmeekin batera trilogia bat osatzen du.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Lisbeth Salanderrek (Noomi Rapace) bera bizirik lurperatzeko saiakerari bizirautea lortu du baina bere arazoak akitzetik urruti daude. Hilketa hirukoitza egitea leporatzen diote, eta indar boteretsuek behin betiko isilarazten saiatuko dira. Biartean, Michael Blomkvist kazetariak (Michael Nyqvist) haren iragan ilunean ikertu eta berehala bere arrastoak topatuko ditu.

## Aktoreak

* Noomi Rapace: Lisbeth Salander
** Tehilla Blad: Lisbeth Salander gaztea
* Michael Nyqvist: Mikael Blomkvist
* Lena Endre: Erika Berger, Millennium aldizkariko argitaletxea
* Annika Hallin: Annika Giannini, abokatua eta Mikael Blomkvisten arreba
* Sofia Ledarp: Malin Eriksson
* Jacob Ericksson: Christer Malm, Millennium aldizkariko argazkilaria
* Georgi Staykov: Alexander Zalachenko ("Zala")
* Aksel Morisse: Jonasson doktorea
* Niklas Hjulström: Ekström fiskala
* Micke Spreitz: Ronald Niedermann
* Anders Ahlbom: Peter Teleborian doktorea
* Hans Alfredson: Evert Gullberg, "The Section" ataleko burua
* Lennart Hjulström: Fredrik Clinton, "The Section" ataleko burua Gullbergen ondoren
* Carl-Åke Eriksson: Bertil Janeryd
* Per Oscarsson: Holger Palmgren
* Michalis Koutsogiannakis: Dragan
* Mirja Turestedt: Monica Figuerola
* Johan Kylén: Jan Bublanski inspektorea

## Kanpo estekak

* Luftslottet som sprängdes filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1416607
* Multimedia: The Girl Who Kicked the Hornets' Nest (film) / Q1416607
# Lufingen

Lufingen Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, Bülach barrutia barrutian. 2014an 2,400 biztanle zituen 5,18 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67912
* Multimedia: Lufingen / Q67912
# Lufkin (Texas)

Lufkin Texasko hiri bat da. Angelina konderrian kokatua dago. 2010ean 35.067 biztanle zituen, 86,44 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Angelina konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q975590
* Multimedia: Lufkin, Texas / Q975590
# Luetheita

Luetheita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Luetheita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cu2Al2(AsO4)2(OH)4}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Luetheite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Luffness

Luffness, Eskoziako herri bat da, Ekialdeko Lothian konderrian. Gullane eta Aberlady udalerrien artean dago, Edinburgh hiriburutik 20 milia ekialdera.
Bertan, Luffness gaztelua dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6699617
* Multimedia: Luffness / Q6699617
# Luesma

Luesma Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 38 biztanle zituen 29,4 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1650612
* Multimedia: Luesma / Q1650612
# Luffa

Luffa Kucurbitazeoen familiako loredun landareen generoa da . Kalabaza luzanga moduko bat ematen duten landare igokariak dira. Loreak, oro har, horiak dira. Askotan Asiako eta Afrikako eremu tropikaletan barazki gisa hazten dira. Luffa generoko landareen hostoak dira lepidoptero batzuen beldarren janaririk gogokoena, Hypercompe Hypercompe albicornis adibidez .

## Erabilerak

Fruitua samurra dagoenean barazki gisa jan daiteke. Kalabazinaren antzeko zaporea eta ehundura ditu, nahiz eta kanpoko azala latzagoa den. Fruta berdeen zukua medikuntza tradizionalean erabiltzen da ikteriziaren aurkako erremedio gisa. Fruitua heltzen uzten bada fruitu barruko zuntzak gogor bihurtzen dira. Forma honetan, fruitu lehorrak bainurako belaki begetal gisa erabil daitezke. Landare belakiak sarritan lixibarekin zurituta saltzen dira eta, ontziratuta, farmazietan saltzen dira. Belaki hauekin azala igurzteak odol-zirkulazioa sustatzen du.

## Galeria

* Zuhaixkan hazten den belakia ( Luffa aegyptiaca ).
* Baserri ekologiko batean lehortutako landare belakiak .
* Luffa acutangula ; gero
* Landare belaki garbia eta zuritua
* Landare belaki garbia eta zuritua
* Belaki begetalaren atala 100 aldiz handitua
* Luffa aegyptiaca
* Luffa operculata

## Bibliografia

* David Bates, Richard Robinson, Charles Jeffrey, editors. Biology and Utilization of the Cucurbitaceae. Cornell UP, 1990. ISBN 0-8014-1670-1.

## Kanpo estekak

* Informazio taxonomiko eleaniztuna Melbourneko Unibertsitatean
* Luffa aegyptiaca Floridatan
* Luffa informazioa
* Datuak: Q232909
* Multimedia: Luffa / Q232909
* Espezieak: Luffa
# Lufthansa

Lufthansa (NAZE: LH, NAGE: DLH eta Callsign LUFTHANSA) Alemaniako nazioarteko airelinea da, mundu osoko handienetarikoa.
1926an sortu zuten.

## Kanpo estekak

* (Alemanez)(Ingelesez)Lufthansa webgunea
* Datuak: Q9325
* Multimedia: Lufthansa / Q9325
# Luesiako gaztelua

Luesiako gaztelua (gaztelaniaz: castillo de Luesia; aragoieraz: castiello de Luesia) Zaragozako herri horretako gaztelua da. 2006an kultura ondasun izendatu zuten.

## Historia

Hasieran musulmanen mugan zegoen gotorleku bat besterik ez baina jada 911. urtean Antso I.a Garzeitzen eskuetan zegoen. Garai haietan eskualdeko gaztelu nagusia zen. 1077. urteko agiri baten arabera, Antso Nagusiak zaharberritu zuen. 1125ean Alfontso I.ak inguruko hiribildua birpopulatu zuen eta harrezkero jaun feudalen eskuetan izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ García Guinea, Miguel Ángel; Pérez González, José María., ed. Enciclopedia del Románico en Aragón: Zaragoza. Aguilar de Campoo: Fundación Santa María la Real.
* ↑ castillosnet.org (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29345521
* Multimedia: Castillo de Luesia / Q29345521
# Lyongo metropolia

Lyongo metropolia (frantsesez Métropole de Lyon), Lyon Handia bezala ere ezaguna, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean dagoen estatus bereziko lurralde kolektibitatea da. Lyon eta bere periferiako udalerriak barne hartzen ditu. Metropolia, 2015eko urtarrilaren 1ean sortu zen.

## Udalerriak

| Albigny-sur-Saône Bron Cailloux-sur-Fontaines Caluire-et-Cuire Champagne-au-Mont-d'Or Charbonnières-les-Bains Charly Chassieu Collonges-au-Mont-d'Or Corbas Couzon-au-Mont-d'Or Craponne Curis-au-Mont-d'Or Dardilly Décines-Charpieu Écully Feyzin Fleurieu-sur-Saône Fontaines-Saint-Martin Fontaines-sur-Saône Francheville Genay Givors Grigny Irigny Jonage Limonest Lissieu Lyon (prefektura) Marcy-l'Étoile | Meyzieu Mions Montanay La Mulatière Neuville-sur-Saône Oullins Pierre-Bénite Poleymieux-au-Mont-d'Or Quincieux Rillieux-la-Pape Rochetaillée-sur-Saône Saint-Cyr-au-Mont-d'Or Saint-Didier-au-Mont-d'Or Saint-Fons Sainte-Foy-lès-Lyon Saint-Genis-Laval Saint-Genis-les-Ollières Saint-Germain-au-Mont-d'Or Saint-Priest Saint-Romain-au-Mont-d'Or Sathonay-Camp Sathonay-Village Solaize Tassin-la-Demi-Lune La Tour-de-Salvagny Vaulx-en-Velin Vénissieux Vernaison Villeurbanne |

## Ikus, gainera

* Lyongo metropoliko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Frantsesez)
* Datuak: Q16665897
* Multimedia: Métropole de Lyon / Q16665897
# Lyongo opera

Lyongo opera, Frantziako Lyon hirian dagoen opera antzoki bat da.
Jacques-Germain Soufflot arkitektoak diseinatu eta 1831n inauguratu zen. Italiar estiloa eta perra itxura du. 1.100 ikusleentzako edukiera du.
* Datuak: Q9496
* Multimedia: Opéra de Lyon / Q9496
# Lyongo katedrala

Lyongo katedrala (frantsesez eta ofizialki Cathédrale Saint-Jean-Baptiste de Lyon) Frantziako hiri horretako katedral katolikoa da, Frantziako monumento nazionala dena.
Artzapezpikuaren egoitza da, Galiatarren primatua dena. Eraikitze lanak XII. mendean hasi eta 1480an bukatu zituzten.

## Galeria

* Gauez
* Erloju astronomikoa
* Barnekaldea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1521
* Multimedia: Cathédrale Saint-Jean de Lyon / Q1521
# Lyons (Colorado)

Lyons Coloradoko herri bat da. Boulder konderrian kokatua dago. 2010ean 2.033 biztanle zituen, 3,2090 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Boulder konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2278185
* Multimedia: Lyons, Colorado / Q2278185
# Lyongo barrutia

Lyoneko barrutia Rodano departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 1.406.043 biztanle ditu 1.746 kilometro koadrotan. Guztira 162 udalerri ditu. Bere hiriburua Lyon da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q535140
* Multimedia: Arrondissement de Lyon / Q535140
# Lyongo metroa

Lyongo metroa (frantsesez: Métro de Lyon), Frantziako Lyon hiriko garraiobide publikoa da. 1978ko apirilaren 28an zabaldu zen eta gaur egun metro-sareak lau linea eta 30,7 kilometro dauzka.
2004an 182 milioi bidaiarik erabili zuten.

## Ikus, gainera

* Lyon

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Metroari buruzko informazioa Urbanrail.net webgunean.
* Datuak: Q1552
* Multimedia: Lyon Metro / Q1552
# Lyongo unibertsitatea

Lyongo unibertsitatea (frantsesez: Université de Lyon), Frantziako Lyon hirian kokatua, bere barnean 16 instituzio ezberdin hartzen dituen ikasketa eta ikerketa zentro bat da. Zentro honetako hiru unibertsitaterik garrantzitsuenak honako hauek dira: Lyon Claude Bernard unibertsitatea, zientzia eta medikuntzaren ikasketa eta ikerketa jorratzen dituena eta 27.000 ikasle inguru dituena, Lyon Lumiere unibertsitatea, gizarte zientziak aztertzen dituena eta 30.000 ikasle inguru dituena eta Lyon Jean Moulin unibertsitatea, humanitateak eta legeak aztertzen dituena eta 20.000 ikasle inguru dituena.
Besteak honako hauek dira:
* École Normale Supérieure de Lyon
* École normale supérieure lettres et sciences humaines
* École Centrale de Lyon
* INSA Lyon
* Institut d'Administration des Entreprises de Lyon
* École National Supérieure des Sciences de l'Information et des Bibliothèques (ENSSIB)
* École Vétérinaire de Lyon
* Université catholique de Lyon
* École de Management de Lyon
* Institut National de Recherche Pédagogique (INRP)
* Institut Polytechnique de Lyon (CPE Lyon, ECAM Lyon, ISARA Lyon, ITECH Lyon)
* Institut d'études politiques de Lyon
* Institut Universitaire de Formation des Maîtres (IUFM) der Akademie Lyon
* École Nationale des Travaux Publics de l'État

## Ikus, gainera

* Lyongo Unibertsitate Katolikoa

## Kanpo estekak

* Lyongo Unibertsitatea (Frantsesez)
* Datuak: Q10176
* Multimedia: Université de Lyon / Q10176
# Lyons (Georgia)

Lyons Georgiako estatuko hiri bat da. Newton konderrian kokatua dago. 2010ean 4.367 biztanle zituen, 21,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Newton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2549934
* Multimedia: Lyons, Georgia / Q2549934
# Luigi Busà

Luigi Busà (Avola, Sirakusa (Italia), 1987ko urriaren 9a) karatean lehiatzen den kirolari italiarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezko domina irabazi zuen kumite ≤75 kg modalitatean, Rafael Aghayev azerbaijandarra (zilarrezkoa) eta Gábor Hárspataki hungariarra eta Stanislav Horuna ukrainarra (elkarbanatutako brontzezkoa) garaituz.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Kumite ≤75 kg, gizonezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Luigi Busà» olympedia.org 2021-11-11n begiratua(Ingelesez)
* ↑ «Luigi Busà» Olympics.com 2021-11-11n begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ "Karatea, kumite ≤75 kg, emaitzak 2020" olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3266396
* Multimedia: Luigi Busà / Q3266396
# Luigi Carlo Farini

Luigi Carlo Farini (Russi, 1812ko urriaren 22a - Quarto dei Mille, 1866ko abuztuaren 1a) italiar sendagile, historialari eta politikaria izan zen. Italiako lehen ministroa izan zen 1862ko abendutik 1863ko martxora.
1831ko Iraultzan parte hartu zuen, eta gero medikuntza praktikatu zuen Russin eta Ravennan. Aita Santuen Lurraldetik bota zuten bere iritzi politikoengatik, Florentzian eta Parisen bizi izan zen, eta mediku gisa lagundu zion Jérôme Bonaparteri, eta 1848an Italiara itzultzea erabaki zuen.
Diputatu eta Barne ministro izan zen, baina dimisioa eman zuen 1849an Erroman Errepublika aldarrikatu ondoren. Bere kargura itzuli zen Pio IX.aren itzuleraren ondoren, baina Turinera erbesteratu zen politika erreakzionarioak ezarri ondoren. Han bere ideiak azaldu zituen egunkarietan eta historia lanak idatzi zituen (Lo Stato Romano dal 1815 al 1850).
1851n Sardiniako Erresumako instrukzio publikoko ministro izendatu zuten, eta gogotsu babestu zuen Cavour. Italiako batasuna babestu zuen eta 1860an Barne ministro eta Napoliko erregeorde izendatu zuten.
1862an lehen ministro izendatu zuten eta Cavourren politikak aurrera eramaten saiatu zen. Hurrengo urtean dimititu zuen, osasun-arrazoiengatik.
* Datuak: Q729032
* Multimedia: Luigi Carlo Farini / Q729032
# Luigi D'Albertis

Luigi Maria D'Albertis (1841eko azaroaren 21a – 1901eko irailaren 2a) italiar naturalista eta esploratzailea izan zen 1876an Papua Ginea Berriako Fly ibaia zeharkatu zuen lehen pertsona.

## Fly ibairako espedizioa

Zortzi aste behar izan zituen Fly ibaitik 950 km-ra igotzeko Neva Australiako txalupan. Ontzian Lawrence Hargrave zegoen, orduan ingeniari gazte bat, gero hegazkintzaren aitzindari izango zena. D'Albertisek pitoi bat zuen maskota gisa itsasontzi-barruan, tripulazioak elikagaiak ontzitik lapurtu ez zitzan. Burrunba-bonbak ere erabiltzen zituen, Etsai indigenak urruti mantentzeko. Espedizioak hegaztien, landareen eta intsektuen espezimenak bildu zituen.
Nevak ibaian gora egin zuen, sakonerak ez zion segitzen utzi arte. Gero, ibaian behera nabigatu zuen Alice izeneko ibaiadar baterantz, eta d'Albertisek tripulazioa limurtu zuen, ibaian gora jarrai zezaten urrezko promesekin. Malariaz gaixotu zen, eta erreumatismoak bi hankak hartuta, porrota onartu zuen. Hurrengo urtean saiatu zen berriro, baina ez zuen lortu aurreko urtean gelditu zen puntura iristea, eta Europara itzuli zen. J. Goodek, Rape of the Fly liburuan, d'Albertisek Fly ibaian gora Neva itsasontzian egindako espedizioen kontakizun bikaina eskaintzen du, eta bere garaikideekin eta Papuako biztanleekin izan zituen arazo pertsonal eta politiko ugari.

## Erreferentziak

* Edwards, Ian. Luigi D'Albertis 1841-1901
* Goode, John. 1977 Euliaren bortxaketa : Esplorazioak Ginea Berrian . Nelson, Melbourne. :viii+272.
* Kirksey, E. Antropologia eta indarkeria kolonialaren Mendebaldeko Papuan . Cultural Survival Quarterly, 2002ko udazkena

## Kanpo estekak

* Leiopython albertisii python-erako narrasti datu-baseen zerrenda
* Luigi Maria d'Albertis-en sareko kopia, Ginea Berria: Zer egin nuen eta ikusi nuena, Sampson Low, Marston, Searle & Rivington, Londres (1880).
* Datuak: Q1385188
* Multimedia: Luigi D'Albertis / Q1385188
* Espezieak: Luigi Maria d’Albertis