# Marjory Warren

Marjory Winsome Warren (Londres, 1897ko urriaren 28a - Maizières-lès-Metz, 1960ko irailaren 5a) lehen geriatretako bat da, medikuntza geriatriko modernoaren amatzat hartzen dena.

## Biografia

Marjory Londresen jaio zen, Walter Richard Warren abokatuaren eta Annieren alaba (Dixon jaioa). Bost alaben artean zaharrena zen. Txikitan, Marjory North London Collegiate Schoolera joan zen, bere ahizpa guztiak bezala, Londresko Royal Free Ospitalean medikuntza ikasi aurretik. Kirurgian espezializatu zen eta 1926tik 1935era Isleworth Infirmaryn bizi ondoren, erizainen ondoko etxearen ardura hartu zuen eta West Middlesex Konderriko Ospitalea sortu zuen.
Hurrengo urtean, ehunka pazienteen ikuskapena egin zuen aretoetan, eta sehaska-aldeak zituzten oheak behar zituzten eldarniozko pazienteak eta zoroak aurkitu zituen, inkontinentzia larria zuten pazienteak, beste paziente batzuk adinekoak eta gaixoak ziren, baina tratagarriak, inkontinentzia zutenak eta mugikortasuna zuten pazienteak. Denbora horretan, paziente horiek sailkatzeko sistema bat garatu zuen, errehabilitaziorako egokiak zirenak eta, beraz, etxera joan zitezkeenak eta egoitza-arreta behar zutenak barne (orain zahar-egoitzak deitzen duguna). Arrakasta berezia izan zuen istripu zerebrobaskularra zuten pazienteen errehabilitazioan.

## Medikuntza geriatrikoa espezialitate berri gisa

1943an eta 1946an, Warrenek bi artikulu argitaratu zituen British Medical Journal egunkarian, medikuntza geriatrikoaren espezialitatea, ospitale orokorretako unitate espezializatuak eta arloan esperientzia duten medikuek adinekoak zaintzean oinarritutako hezkuntza medikoa sortzearen alde. Funtsezko artikulu horiek oinarri hartuta, Osasun Ministerioa garatzen ari zen eremu horretan sartu zen, eta, 1950eko hamarkadan, medikuntza geriatrikoa espezialitate mediko gisa onartu zuen National Health Servicek (NHS). 1947an, British Geriatrics Society sortu zuen Joseph Harold Sheldon, Trevor Howell Croydonen eta Oxfordeko Lionel Cosin bezalako beste batzuekin batera. Denborarekin, British Geriatrics Society (Geriatriako Elkarte Britainiarra) bihurtu zen. Warrenek, lehendakari sortzaile gisa, Basil Mackenzie batzordeko lehendakariarekin lan egin zuen. Mackenziek Osasun Ministerioarentzat egin zuen lan.
Warrenek diziplina anitzeko taldearen arretaren garrantzia, adineko pertsonaren mobilizazio goiztiarra eta parte-hartze aktiboa sustatu zituen eguneroko jardueretan, baita pertsona integralaren ikuspegia ere, pazientearen arazo sozial eta funtzionalak eta arazo medikoak barne hartzen zituena. Warren eta lankideak izan ziren zaharrentzako etxe eta arreta-zentroetarako onarpen guztiak unitate geriatrikoetan (orain estandarra) ebaluazioa egin ondoren onartzea iradoki zuten lehenak. Gaixo kronikoen edo sistema integratu bat duten adineko gaixoen behar konplexuak tratatzeko beharraren alde ere egin zuten. Hau bizi zen bitartean gertatu ez bazen ere (bizitegi-etxebizitzetarako onarpenak tokiko gobernuari esleitu zitzaizkion), orain arretaren estandarra da Erresuma Batuan eta Australian. Warrenek berak esan zuen zaharren beharrak sarritan bi gorputzen artean erortzen direla: ospitalean sartzea justifikatzeko adina gaixo ez dagoen eta, hala ere, etxean bizitzeko ezinduegi edo hauskorregi dagoen gizabanakoa.
Warrenek adineko pazientearen arreta medikorako helburuak argitaratu zituen, medikuntza geriatrikoaren printzipioen oinarria osatzen dutenak:
* Ahal den guztietan, gaixotasunari aurrea hartzea.
* Ezintasun fisikoak eta medikoak ahalik eta gehien murriztea.
* Ahalik eta independentzia handiena lortzea eta mantentzea.
* Pazienteari hondar-desgaitasun horretara modu adimentsuan egokitzen irakastea.
Pazientearen arretarekin zuen konpromisoa ez zen gatazketatik salbuetsita egon. Lankide askok ez zuten ulertzen arreta eskaintzea neurri handi batean arretarik gabe zeuden pazienteen taldeari, eta, emakume gisa, beste kalifikazio medikorik gabe, sarritan borrokatzen zuen bere ikuspuntuak transmititzeko. Geriatrak "hirugarren kategoriako pazienteak laugarren mailako instalazioetan artatzen dituzten bigarren mailako espezialitate bateko" kide gisa tratatuak ziren, eta mediku orokorren erresistentziarekin egin zuten topo. Hala ere, biztanleriaren zahartzeak eta egungo arreta-ereduak gobernuaren baliabideak xurgatzen zituen ikuspegiak gora egin ahala, NHSren interesa areagotu zen paziente zaharren eta, ondoren, haien arretan ezagutzak garatu zituztenen artean. Paradigma aldaketa bat izan zen aurretik abandonatuak izan ziren paziente horien tratuan. Ondorioz, Warrenek nazioarteko ospea lortu zuen eta mundu osoan hitzaldiak emateko gonbidapenak jaso zituen, eta Gerontologiako Nazioarteko Elkarteko Nazioarteko Idazkari bihurtu zen.
Warren doktore kementsu eta sutsu gisa gogoratu zuten, bere lankideak estandar altuetan mantendu zituena. Oso aktiboa izan zen arlo askotan, erizaintzan eta erizaintzako hezkuntzan barne, eta aztertzaile gisa lan egin zuen Erizaintzako Kontseilu Nagusian, eta Emakume Medikoen Federazioko Londresko Elkarteko kide izan zen, hil aurretik presidente bihurtuz.

## Heriotza

Warren ospitalean (Maizières-lès-Metz) hil zen, Frantzian, 1960ko irailaren 5ean, auto-istripu baten ondorioz. Une horretan Alemanian hitzaldi bat ematera zihoan. 1960ko urriaren 1ean egin zen oroimen-elizkizuna, Londresko St Pancras elizan, Estrasburgon erraustu ondoren. Charing Cross ospitaleko akutuen unitate medikoa eskaini zaio.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2021-06-10). «Marjory Warren, la primera geriatra, la doctora que defendió un cuidado integral y especializado de las personas ancianas» Mujeres con ciencia (Noiz kontsultatua: 2024-06-21).
* ↑ St. John, Philip D.; Hogan, David B.. (2014). «The Relevance of Marjory Warren’s Writings Today». The Gerontologist 54 (1): 21-29.
* ↑ (Ingelesez) «Warren, Enid Charis (1903–1980), medical social worker» Oxford Dictionary of National Biography doi:10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-75266. (Noiz kontsultatua: 2024-06-21).
* ↑ (Ingelesez) «Mackenzie, Basil William Sholto, second Baron Amulree (1900–1983), physician and geriatrician» Oxford Dictionary of National Biography doi:10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-55504. (Noiz kontsultatua: 2024-06-21).
* 1 2 3 4 (Ingelesez) «Warren, Marjory Winsome (1897–1960), geriatrician» Oxford Dictionary of National Biography doi:10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-56912. (Noiz kontsultatua: 2024-06-21).
* 1 2 St John, Philip D.; Hogan, David B.. (2014-02). «The relevance of Marjory Warren's writings today» The Gerontologist 54 (1): 21–29. doi:10.1093/geront/gnt053. ISSN 1758-5341. PMID 23749389. (Noiz kontsultatua: 2024-06-21).
* ↑ Hogan, David B.. (2014-01-01). «The Relevance of Marjory Warren's Writings Today» The Gerontologist (Noiz kontsultatua: 2024-06-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19326012