# José María Urbina y Viteri

José María Mariano Segundo Fernández de Urbina y Sáenz de Viteri (Quito, 1808ko martxoaren 19a – Guayaquil, 1891ko irailaren 4a) Ekuadorko militarra eta politikaria izan zen . Ekuadorko Errepublikako presidente izan zen 1851ko irailaren 27tik 1856ko urriaren 16ra arte.

## Biografia

Gabriel Fernández de Urbina euskal hiritarraren, Koloniako azken Errege-Kontulariaren, eta Rosa Viteriren semea.
Guayaquileko Nautika Eskolan ikasi zuen Juan Illingworth Hunt ofizial militarraren zuzendaritzapean. Kolonbia Handia-Peru gudan gertatu zen Punta Malpeloko itsas guduan parte hartu zuen.
1830ean Ekuadorko Errepublika ezarri zenean, bere lehen presidentea, Juan José Flores jenerala, babestu zuen, eta haren landa-laguntzailea izan zen. Juan José Floresekin José Félix Valdiviesoren indar matxinoei aurre egiteko Miñaricako guduan parte hartu zuen Vicente Rocafuerteren alde.
1836an Vicente Rocafuerteren lehendakaritzapean (1835-1839) Ministro Ahalguztidun izendatu zuten Granada Berriko hiriburuan (Bogota), non hasi zen masonerian. 1837an kendu zuten eta Rocafuerte presidentearekin haserreta, Juan Otamendi jeneralarekin konspirazio bat burutu zuen Riobambako goarnizioa matxinatzeko. Gobernuak, konspirazioaren jakinda, Urbina eta Otamendi atzerrira erbesteratzea agindu zuen. Azkenean, Ekuadorra itzuli ahal izan zen 1839an Juan José Flores jenerala boterera itzuli zenean.
1843ko batzar konstituziogilean parte hartzeko hautatua, Flores presidentea hirugarren presidentetzarako berriro hautatzearen alde bozkatu zuen. Flores presidenteak José María Urbina aukeratu zuen Manabi probintziako gobernadore gisa .
Kargu horretan, 1845eko martxoaren 6ko Martxoko iraultzaren albisteak harritu egin zuen, Flores presidentea kentzea bilatzen zuena, eta 17an Portoviejoko Deklarazioarekin bat egin zuen, Guayaquilgo behin-behineko Gobernu de factoren esker ona lortuz, hilaren 22an brigada jeneralera igo zutena. Ondoren, Armadako II Dibisioa antolatu eta Guayaquilera aurreratu zen, maiatzaren 27an 700 gizonekin sartuz, biztanleriaren ilusioaren artean.
Batzar konstituziogile berri bat bildu zen Ambaton, eta Vicente Ramón Roca aukeratu zuen presidente gisa (1845-1849) Ekuadorko Kanpo Arazoetarako Ministro izendatu zuten.
1849an Ekuadorko Ordezkarien Ganberako presidente hautatu zuten eta bertan presidente berriaren huts egindako hautaketa egin zen Vicente Ramón Roca presidentea agintaldiaren amaieran.
José María Urbina jeneralak bere egoitza Guayaquilen ezarria zuen eta Ekuadorko armadaren gainean zuen eragina erabiliz, Manuel de Ascásubiren ardurapean zegoen gobernuaren aurkako konspirazioa burutu zuen hainbat krimenen aitzakia hartuta; horien artean, Juan José Floresekin erlazionatutako gizonekin kabinetea osatzea. Francisco Robles koronelarekin batera, Guayaquilgo goarnizioko buruzagiarekin batera, goarnizioa matxinatu zuen gobernuaren aurka 1849ko abenduaren 20an, baina, Guayaquilgo herriak altxamendu militarra eragotzi zuen.
1856an bere presidentetzarako agintaldia amaitu zenean, bere aldeko Francisco Robles babestu zuen, hautagai ofizial gisa presidentetzarako hauteskundeen irabazlea izan zena.
Errepublikako gobernuak liberalen eta kontserbadoreen artean 1859-1860ko Ekuadorko gerra zibilaren hasieran erbesteratua, Peruko Errepublikan kokatu zen.
Atzerrian erbesteratuta, Ekuadorrerako bi inbasio prestatu eta burutu zituen —1864 eta 1865ean— Gabriel García Moreno (1861-1865/1869-1875) kontserbadorearen gobernua ezegonkortzeko, gobernuko armadak garaitu zituenak.
1875ean Gabriel García Moreno presidentea hil ostean Ekuadorra itzuli zen eta Antonio Borrero presidentea bota eta Ignacio de Veintimilla jeneralaren diktadura hasi zuen Veintemilla Iraultza zuzendu zuen.
Manuel Santiago Yépez jeneralak Quitora iritsita erregimen diktatorialaren aurkako altxamendua zuzendu zuen, eta gutxira Cornelio Vernaza jeneralak zuzendutako indar diktatorialek garaitu zuten. José María Urbina jenerala Quitora heldu zen eta kontserbadoreak eta komunitate erlijioso katolikoak zigortu zituen neurriz gaineko ekarpen ekonomiko baten bidez.
1878an Ekuadorko Batzar Konstituziogileko presidente hautatu zuten, Ambaton bilduta, Ignacio de Veintimilla Errepublikako presidente konstituzionala hautatu zuen 1878-1882 aldirako.
Politikatik urrun eta jarduera pribatuetara dedikatua, 1891n hil zen Guayaquil-en kokatutako bere etxean.

## Erreferentziak

* ↑ Berthe Augusto. García Moreno: presidente de la República del Ecuador, vengador y mártir del derecho cristiano. Tomo I.
* ↑ Gomezjurado, Severo (1954-1981). Vida de García Moreno.
* ↑ Juan León Mera, La dictadura y la restauración de la República del Ecuador.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q881401
* Multimedia: José María Urbina / Q881401