OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Woolton

Wavertree, Ingalaterrako Liverpool hiriaren dagoen auzune bat da, Merseyside konderrian.
2011n 12.921 bitanle zituen.
* Datuak: Q5010697
* Multimedia: Woolton / Q5010697
# Woolsey (Georgia)

Woolsey Georgiako estatuko herri bat da. Fayette County konderrian kokatua dago. 2010ean 158 biztanle zituen, 2,12 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Fayette County konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2095880
# Woolstock (Iowa)

Woolstock Iowako hiri bat da. Wright konderrian kokatua dago. 2010ean 168 biztanle zituen, 2,75 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Wright konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1925228
* Multimedia: Woolstock, Iowa / Q1925228
# Woolwich (Maine)

Woolwich Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Sagadahoc konderrian dago, Maine estatuan. 3.068 biztanle ditu, 41,59 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Sagadahoc konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q550193
* Multimedia: Woolwich, Maine / Q550193
# Woolfords

Woolfords, Eskoziako herri bat da, Hegoaldeko Lanarkshire konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8033816
# Woolstock udalerria, Wright konderria (Iowa)

Woolstock udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Wright konderrian. Azken zentsuaren arabera 308 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Woolstock udalerriak 142 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 32.394 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9046544
# Woolsthorpe-by-Colsterworth

Woolsthorpe-by-Colsterworth Lincolnshireko, Ingalaterrako herrixka bat da, ezaguna bertan Isaac Newton zientzialaria jaio zelako. Woolsthorpe landa eremu batean dago eta Linconshire Limestonen aurkitzen da. Bertan, Northampton harea izan zen eta XX. mendean herrixka hori burdinez inguratuta zegoen, beraz, meategi ugari zeuden. 1973. urtean inguruko harrobiak itxi behar izan zituzten, burdinak sekulako lehia sortu zuelako. Hainbeste burdina zegoen non urte berean, iparraldeko trenbide bat itxi zuten. Geroago, 1916. urtean trenbide hori berreraiki zuten, burdina garraiatu ahal izateko eta herrixka osoan zehar barreiatzeko. Trenbideen zubia A1 errepideraino iristen zen, 2009. urtean erretiratua izan arte, errepideen gurutzaketetan hobekuntzak egon zirela eta.
Woolsthorpe Manor, Newtonen jaioterria, XVII. mendeko nekazarien kareharrizko etxe tipikoa da, baserriz inguratuta dagoena. Etxe hau “National Trust”aren menpe dago eta edonork bisitatu dezake, bai kanpotik, bai barrutik ere. XVIII. mendeko Entziklopedia frantsesean, Wolstrope sarreran Newtoni buruz hitz egiten du eta bere biografia ezkutuan dago, garai hartako editoreak “Gran Man” teoriaren kontra baitzeuden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q936641
* Multimedia: Woolsthorpe-by-Colsterworth / Q936641
# Wooler

Wooler, Ingalaterrako ipar-ekialdean dagoen udalerri bat da, Northumberland konderrian. Eskoziako mugatik hurbil dago.
2011n 1.983 biztanle zituen.
* Datuak: Q2663783
* Multimedia: Wooler / Q2663783
# Wooldridgeita

Wooldridgeita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Wooldridgeita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na2CaCu2+2(P2O7)2 * 10H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Wooldridgeite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Zarbeling

Zarbeling Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 66 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Zarbeling udalerrian erroldatutako biztanleak 66 ziren. Familiak 25 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

27 2007an zeuden etxebizitza guztiak familien etxebizitza nagusiak ziren. 25 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 27 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 2 doan lagata zeuden; 5 etxek hitu gela zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 10 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Zarbeling udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 4 |
| 4 | 60-64 | 8 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 4 | 50-54 | 0 |
| 4 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 4 |
| 8 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 4 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 8 |
| 0 | 15-19 | 4 |
| 4 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 41 ziren, horien artean 33 aktiboak ziren eta 8 inaktiboak ziren. 33 pertsona aktiboetatik 29 lanean zeuden (18 gizon eta 11 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 8 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 6 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Zarbeling udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q21747
* Multimedia: Zarbeling / Q21747
# Zarcinia

Zarcinia Plutellidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Zarcinia nigrosignatella da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Zarcinia ghorella | daturik gabe |
| Zarcinia melanozestas | daturik gabe |
| Zarcinia nigrosignatella | daturik gabe |
| Zarcinia sacra | daturik gabe |
| Zarcinia teleogramma | daturik gabe |
| Zarcinia thiospila | daturik gabe |
| Zarcinia triexoda | daturik gabe |
| Zarcinia vulnerosa | daturik gabe |
| Zarcinia walsinghami | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8066655
* Espezieak: Zarcinia
# Zardoz

Zardoz 1974ko John Boorman ingeles zinema zuzendariaren fantasia eta zientzia fikziozko film bat da. Bertan, Sean Connery, Charlotte Rampling eta Sara Kestelman aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

2293. urtea. Lurrean bi gizaki arrazek bakarrik biziraun dute: hilezkorrak, inoiz zahartzen ez diren eta baketsua eta bizitza oparoa daramaten gizakiak; eta Zardoz jainkoak sinistu eta bizimodu nazkagarria daramaten gizakiak. Zardoz jainkoak hainbat gizaki hautatzea erabaki du, haiei armak eman eta hilezkorren aurka borrokatzeko heziketa eta entrenamendua ematen die.

## Aktoreak

* Sean Connery: Zed
* Charlotte Rampling: Consuella
* Sara Kestelman: May
* John Alderton: Friend
* Sally Anne Newton: Avalow
* Niall Buggy: Arthur Frayn / Zardoz
* Bosco Hogan: George Saden
* Jessica Swift: Apathetic
* Reginald Jarman: Heriotzaren ahotsa

## Kanpo estekak

* Zardoz filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q147845
# Zarbo odoldu

Zarbo odoldua (Gobius cruentatus) ur gaziko arraina da, gobidoen familiakoa.
Ekialdeko Ozeano Atlantikoan eta Mediterraneo itsasoan bizi da, 15 eta 40 metro arteko sakoneran.

## Erreferentziak

* ↑ Froese, Rainer, and Daniel Pauly, eds. (2007). Gobius cruentatus FishBase

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1825479
* Multimedia: Gobius cruentatus / Q1825479
* Espezieak: Gobius cruentatus
# Zarbo buruhandi

Zarbo buruhandia (Gobius cobitis) ur gaziko arraina da, gobidoen familiakoa.
Ekialdeko Ozeano Atlantikoan, Mediterraneo itsasoan eta Itsaso Beltzan bizi da, 10 eta 35 metro arteko sakoneran.

## Erreferentziak

* ↑ Froese, Rainer, and Daniel Pauly, eds. (2007). Gobius cobitis FishBase

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2082203
* Multimedia: Gobius cobitis / Q2082203
* Espezieak: Gobius cobitis
# Zarbo igerilari

Zarbo igerilaria (Gobiusculus flavescens) ur gaziko arraina da, gobidoen familiakoa. Bere generoko kide bakarra da, hau da, monotipikoa.
Ekialdeko Ozeano Atlantikoan bizi da, 0 eta 20 metro arteko sakoneran.

## Erreferentziak

* ↑ Froese, Rainer, and Daniel Pauly, eds. (2007). Gobiusculus flavescens FishBase

## Kanpo estekak

* Datuak: Q953637
* Multimedia: Gobiusculus flavescens / Q953637
* Espezieak: Gobiusculus flavescens
# Windsor (Massachusetts)

Windsor Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Berkshire konderrian kokatuta dago, Massachusetts estatuan. 831 biztanle ditu, 91,1 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Berkshire konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4020379
* Multimedia: Windsor, Massachusetts / Q4020379
# Windsor (Virginia)

Windsor Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Isle of Wight konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. 2.746 biztanle ditu, 10,440481 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Isle of Wight konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1374209
* Multimedia: Windsor, Virginia / Q1374209
# Windsor Locks (Connecticut)

Windsor Locks Connecticuteko herri bat da. Hartford konderrian kokatua dago. 2010ean 12.498 biztanle zituen, 23,39 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Hartford konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q755206
* Multimedia: Windsor Locks, Connecticut / Q755206
# Windsor (New York)

Windsor New York estatuko herri bat da. Broome konderrian kokatua dago. 2010ean 916 biztanle zituen, 2,84 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Broome konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9096140
# Windsor (Quebec)

Windsor Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Estrie eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Le Val-Saint-François konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 5,367 biztanle zituen 14.29 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q139415
* Multimedia: Windsor, Quebec / Q139415
# Windsor (Pennsylvania)

Windsor Pennsylvaniako borough bat da. York konderrian kokatua dago. 2010ean 1.319 biztanle zituen, 1,42 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* York konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q589685
* Multimedia: Windsor, Pennsylvania / Q589685
# Windsor Heights (Iowa)

Windsor Heights Iowako hiri bat da. Polk konderrian kokatua dago. 2010ean 4.860 biztanle zituen, 3,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Polk konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q955566
* Multimedia: Windsor Heights, Iowa / Q955566
# Windsor (Missouri)

Windsor Missourieko hiri bat da. Henry konderrian kokatua dago. 2010ean 2.901 biztanle zituen, 6,26 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Henry konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q958551
* Multimedia: Windsor, Missouri / Q958551
# Windsor (New Hampshire)

Windsor Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hillsborough konderrian kokatuta dago, New Hampshire estatuan. 262 biztanle ditu, 8,6 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hillsborough konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q607379
# Zeptometro

Zeptometroa —ikurra: zm— metro baten zatikari bat da:
* 1 zeptometro = 10$^{-21}$ metro
* 1 zm = 10$^{-21}$ m
# Zer Bizio?

Zer Bizio? 1980ko hamarkadaren euskal musika taldea izan zen, punk, ska eta heavy metal landu zituena.
Bere hitzak latzak dira oso eta zapuzte pertsonalak, urratze sexuala, arazo sozialak, politika eta indarkeria jorratzen dituzte.

## Diskografia

Lau album bereak, bildumak eta zuzeneko albumak argitaratu ez ezik zenbait talde-albumetan hartu zuten parte, tartean 1993an Platero y Tú eta Sedientos taldeekin batera egindako A todo gas edo Discos Suicidas argitaletxearen 10 urteurrenarena.
Hona hemen diskografia:
* Sentimientos y Venganzas, Discos Suicidas.
* Buen Agujero y Sin Salida, Discos Suicidas.
* Gasolina y Fuego (1987), Discos Suicidas.
* Los Unos, los Otros y Nosotros (1989), Discos Suicidas.
* A todo gas (1993) (Platero y Tú eta Sedientos taldeekin batera), Oihuka.
* Bilbon (zuzenean) (1999), Discos Suicidas.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9097652
# Zeppelin zelaia

Zeppelin zelaia, alemanez: Reichsparteitagsgelände, literalki "Reich Alderdiaren Biltzarren Zelaia", Alemaniako Nurenberg hirian dagoen 11 kilometro karratuko azalerako eraikin multzo bat da. Hirugarren Reicharen gune garrantzitsu bat izan zen.
1923tik aurrera Ferdinand von Zeppelinek asmatutako zeppelin ibilgailu hegalarien proba leku gisa erabilia izan zen, izan ere, 1917an hil zen asmatzailearen omenezko izena jaso zuen.
1933an Adolf Hitlerrek Nurneberg hiria "Hirugarren Reicharen Aldekoen Biltzar Hiria" izendatu zuen. Hortik aurrera, urtero hirian aste batez Alderdi Naziko 500.000 kide eta jarraitzaile inguru elkartu ohi ziren. Nazien biltzargunea, ospakizun, ekitaldi eta desfile erraldoien lekukoa izan zen.
1945an, Bigarren Mundu Gerraren amaieraldera, Alemaniako bigarren hiri handiena zenak, Aliatuen bobardeketen ondorioz sekulako kalteak jasan zituen, Dresdengo bonbardaketak bakarrik gainditu zituenak. Halere, eraikin multzoa ia osorik mantendu zen.
2000an hirian Agiritegi Zentro bat inauguratu zen, honengatik UNESCO erakundeak "Giza Eskubideen Hezkuntzaren Saria" eman zion.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q819439
* Multimedia: Reichsparteitagsgelände / Q819439
# Zer? Jeloskor zaude?

Zer? Jeloskor zaude? (jatorrizko izenburua tahitiera arautuan: No te aha 'oe fe'i'i?; maiz Aha Oe Feii? gisa; frantsesez: Eh quoi ! Tu es jalouse ?) Paul Gauguin margolariaren lana da, 1892an margotua, Tahitira egin zuen lehenengo bidaian. Moskuko Puxkin Museoan gordetzen da. Wildenstein katalogoan 461 zenbakia darama. Egilea lanarekin oso pozik gelditu zen eta ondoren lana monotipoz erreproduzitu zuen. Jatorrizko margolana emazteari, Mette Gadi, bidali zion, Kopenhagera, baina oso garesti saldu nahi zuen, 800 liberatan gutxienez, eta, azkenik, ez zuen saldu. Parisen erakutsi ondoren Edgar Degasek erosi zuen. Gaur egun, Puxkin Museoan erakusten da, Moskun.

## Izenburua

Berez, izenburuaren itzulpena ez da egokia. Gauguinek Jaussen hiztegiaren oker bat jaso zuen eta 1893ko Durand-Ruel erakusketaren katalogoan Eh quoi ! Tu es jalouse ? bezala itzuli zuen. Baina benetako itzulpen literala Zergatik ezinikusia? izango litzateke.

## Deskribapena

Margolanak ez du izenburuarekin inongo zerikusirik. Eszenan bi neska tahitiar hondartzan daude, lasai-lasai. Bata etzanda dago, bestea eserita. Biak biluzik daude. Ondoan oihal bat eta itsasertza ikusten dira; oihalaren kolorea leuna den bitartean, urak kolore arbitrarioak erakusten ditu. Nesken artean ez da inongo tentsiorik ikusten, biak ala biak lasai baitaude, deskantsatzen. Gauguinek Noa Noa testuan eszena hitz hauekin deskribatu zuen: "Itsasertzean, nahiz eta sargori egin, bi ahizpa bainatu berriak dira, luzatzen ari dira deskantsatzen ari diren animaliatxoen jarrera atseginez, eta atzoko, biharko maitasunez hitz egiten dute. Borroka bat: oroimen bat".
Eserita dagoen neskaren jarrera argazki batean oinarrituta dago, Atenasko Dioniso antzokian dagoen friso baten argazkian, alegia. Horri esker eskultura itxura eta erliebea eman zion. Irudi bera beste margolanetan aurkituko dugu: Nave nave moe (1894), Buda handia (1899) eta Eta haien gorputzetako urrea (1901).
* Nave nave moe, 1894.
* Monotipo, 1894.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.museum.ru/alb/image.asp?17482.
* ↑ https://web.archive.org/web/20170817162217/http://www.artehistoria.com/v2/obras/3306.htm
* ↑ http://www.jstor.org/stable/875243?seq=1#page_scan_tab_contents
* ↑ http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1042892/f17.table

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1627187
# Zer duzu, Nuria?

Zer duzu, Nuria? Gloria Llobetek idatzitako ipuina da. Bi familien bizitzak lotzen ditu, bata Nuriaren familia (bere gurasoak bananduta daude) eta bestea Daviden familia (bere ama hil dena). Nuriak ez du begi onez ikusten bere ama eta Francesc (Daviden aita) elkarrekin bizitzea eta horrexegatik, gatazka sortzen da haien artean. Azkenean, ordea, egoera onartzen bukatzen du.

## Pertsonaia nagusiak

* Nuria: liburuaren protagonista da eta nahiko nahastuta dago, noraezean.
* Nuriaren ama: emakume banatua da eta Francesekin harreman berri bat hasten du.
* David: Francesen semea da, hasiera Nuria gorrotatzen du, baina gero Nuriarekin maitemintzen da.
* Nuriaren aita: Nuriaren aita banatuta dago eta Mercerekin hasten du harreman berri bat.
* Mariona: Nuriaren arreba txikia da.
* Toni: Nuriaren anai nagusia da.
* Francesc: Daviden aita da eta nuriaren amarekin harreman berri bat hasten du.

## Bibliografia

ELKARLANEAN S.L., 1996. ISBN 9788483315866

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16519305
# Zepto

Zepto (z ikurra, minuskula) Nazioarteko Unitate Sistemaren 10$^{-21}$ faktore bat adierazten duen aurrizki bat da.
1991an hartutakoa, latinezko septem, hitzetik dator, "zazpi" esan nahia duena, 1/1000$^7$-ren berdina delako.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110807
SI aurrizkiak :
| 10$^n$ | Aurrizkia | Sinboloa | Eskala laburra | Eskala luzea | Baliokide hamartarra |
| 10$^{24}$ | yotta | Y | Septilioi | Kuadrilioi | 1 000 000 000 000 000 000 000 000 |
| 10$^{21}$ | zetta | Z | Sextilioi | Triliar (mila trilioi) | 1 000 000 000 000 000 000 000 |
| 10$^{18}$ | exa | E | Kintilioi | Trilioi | 1 000 000 000 000 000 000 |
| 10$^{15}$ | peta | P | Kuadrilioi | Biliar (mila bilioi) | 1 000 000 000 000 000 |
| 10$^{12}$ | tera | T | Trilioi | Bilioi | 1 000 000 000 000 |
| 10$^9$ | giga | G | Bilioi | Miliar (mila milioi) | 1 000 000 000 |
| 10$^6$ | mega | M | Milioi | Milioi | 1 000 000 |
| 10$^3$ | kilo | k | Mila | Mila | 1 000 |
| 10$^2$ | hekto | h | Ehun | Ehun | 100 |
| 10$^1$ | deka | da | Hamar | Hamar | 10 |
| 10$^0$ | ezer ez | ezer ez | Bat | Bat | 1 |
| 10$^{−1}$ | dezi | d | Hamarren | Hamarren | 0,1 |
| 10$^{−2}$ | zenti | c | Ehunen | Ehunen | 0,01 |
| 10$^{−3}$ | mili | m | Milaren | Milaren | 0,001 |
| 10$^{−6}$ | mikro | µ | Milioiren | Milioiren | 0,000 001 |
| 10$^{−9}$ | nano | n | Bilioiren | Miliarren | 0,000 000 001 |
| 10$^{−12}$ | piko | p | Trilioiren | Bilioiren | 0,000 000 000 001 |
| 10$^{−15}$ | femto | f | Kadrilioiren | Biliarren | 0,000 000 000 000 001 |
| 10$^{−18}$ | atto | a | Kintilioiren | Trilioiren | 0,000 000 000 000 000 001 |
| 10$^{−21}$ | zepto | z | Sextilioiren | Triliarren | 0,000 000 000 000 000 000 001 |
| 10$^{−24}$ | jokto | y | Septilioiren | Kadrilioiren | 0,000 000 000 000 000 000 000 001 |
# Ziza zuri-more

Ziza zuri-morea (Rugosomyces ionides) Lyophyllaceae familiako onddo espezie bat da. Kalitate kaskarrekoa eta, gainera, babestu egin behar da. Urria.
Sinonimoak: Lyophyllum ionides, Calocybe ionides, Gyrophila ionides, Melanoleuca ionides.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 5 cm arteko diametrokoa, hasieran ganbila eta gero zabaldu egiten da, titi apur batekin, gaztetan ertz flokonosoa edo malutatsua du. Kolore more oso bereizgarria du eta zahartzean kolorea apur bat galtzen joaten da.
Orriak: Oso meheak eta ugari, dekurrente samarrak edo eskotatuak eta kolore zurixka-horixkakoak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Orri eskotatuak: Oinera Iritsi baino lehentxeago eskote txiki bat duten orriak.
Hanka: Mehea, haritsua, kapelaren kolore berekoa.
Haragia: Zurixka edo zertxobait morea, zapore gozokoa eta aza eta irina nahastearen usaina du.
Etimologia: Calocybe terminoa grekotik dator, eta ederra edo polita eta burua esan nahi du. Esanahia: kapela edo buru eder batekin. Ionides epitetoa grekotik dator, bioleta esan nahi duen "iono" hitzetik. Kapelaren koloreagatik.

## Jangarritasuna

Jan daiteke, baina ez du balio gastronomikorik.

### Nahasketa arriskua

Kapelaren eta oinaren kolore morea dela eta, erraz antzematen da Calocybe hau.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenaren hasieran hazten da, humus asko duten lurretan, batez ere pago basoetan, baina koniferoetan ere bai.

### Banaketa eremua

Europa, Ipar Amerika, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 289 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 303 or. ISBN 84-282-0540-6X(T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 166 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9467663
* Multimedia: Calocybe ionides / Q9467663
# Ziza usaintsu

Ziza usaintsua (Lepista irina) Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da. Jateko ona, baina agian gehiegi perfumatua.
Sinonimoa: Tricholoma irinum.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 12 cm bitarteko diametrokoa, hemisferikoa da, eta, batzuetan, pixka bat kamutsa, haztean lautu eta erdian hondoratu egiten da. Ertz mehea eta barrurantz biribildua. Okre kolorekoa hezea dagoenean eta argiagoa lehor dagoenean.
Orriak: Estu, desberdinak, estuak, libreak edo apur bat dekurrenteak, ertza, oxkarratua, kapelaren kolore berekoa. Haragitik erraz bereizteko modukoak.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak baina ukitzen ez diotenak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 5-10 cm garai eta 1-2 cm lodi. Zilindrikoa, oinarrian lodixeagoa. Kapelaren kolore berekoa, baina zertxobait argiagoa goialdean. Gaztetan lodia, zahartzean harroa.
Haragia: Zurixka, zapore gozokoa eta lirioaren usain handiarekin.
Etimologia: Lepista hitza grekotik dator, "lepistós" hitzetik, soil esan nahi du, apaingarri berezirik ez duen onddoa. Irinum epitetoa berriz latinetik dator, gladiolo esan nahi duen "Iris" hitzetik. Bere lirio usainagatik.

## Jangarritasuna

Jateko ona, baina lurrin usain larregirekin.

### Nahasketa arriskua

Lepista glaucocana delakoarekin, hau urdin-zeru kolorekoa da eta ez du hain lurrin usain handia. Lepista nuda espeziearekin ere bai, koloregabetuta dagoenean.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean batez ere, hainbat aleren multzoetan (maitagarrien eraztunetan), belardietan edo pagoen azpian agertzen da.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Costa Rica, Europa, Errusia, Japonia, Taiwan, Zeelanda Berria eta Tajikistan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 168 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 218 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 317 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. JoseLuis Añanos Echo Editorial Pirineo, 279 or. ISBN 84-87997-86-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1634310
* Multimedia: Lepista irina / Q1634310