OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sienako eskola

Sienako eskola Italiako Siena hirian sortu eta garatu zen margolaritza-eskola izan zen. XIV. mendearen lehenengo erdian bizi izan zuen distira handieneko aldia, baina ia hiru mendez iraun zuen, XIII. mendearen erdialdetik XVI.aren hasiera arte. Eskola horren ezaugarri nagusiak bi ziren: Bizantzioko estilotik zetorren koloreetarako gustu aparta, eta aro gotikoko adierazpideak bereganatzeko kezka goiztarra, konposizioen dotoretasunean eta luxuzko apaingarrietan antzematen den bezala. Lau izan ziren eskola honetako ordezkari nagusiak: Duccio di Buoninsegna, Simone Martini, eta Lorenzetti anaiak, Pietro eta Ambrogio.

## Sienako eskolako artistak
### 1251–1300

* Guido da Siena

### 1301–1350

* Duccio di Buoninsegna
* Segna di Buonaventura
* Niccolò di Segna
* Simone Martini
* Lippo Memmi
* Naddo Ceccarelli
* Ambrogio Lorenzetti
* Pietro Lorenzetti
* Bartolomeo Bulgarini
* Ugolino di Nerio
* Lippo Vanni

### 1351–1400

* Bartolo di Fredi
* Andrea Vanni
* Francesco di Vannuccio
* Jacopo di Mino del Pellicciaio
* Niccolò di Bonaccorso
* Niccolò di Ser Sozzo
* Luca di Tommè
* Taddeo di Bartolo
* Andrea di Bartolo
* Paolo di Giovanni Fei

### 1401–1450

* Benedetto di Bindo
* Domenico di Bartolo
* Giovanni di Paolo
* Gregorio di Cecco
* Martino di Bartolomeo
* Master of the Osservanza Triptych
* Pietro di Giovanni d'Ambrogio
* Priamo della Quercia
* Sano di Pietro
* Sassetta (Stefano di Giovanni)
* Lorenzo di Pietro (Vecchietta)

### 1451 - 1500

* Nicola di Ulisse
* Matteo di Giovanni
* Benvenuto di Giovanni
* Carlo di Giovanni
* Francesco di Giorgio Martini
* Neroccio di Bartolomeo de' Landi
* Pietro di Francesco degli Orioli
* Guidoccio Cozzarelli
* Bernardino Fungai
* Pellegrino di Mariano
* Andrea di Niccolò
* Pietro di Domenico

### 1501–1550

* Girolamo di Benvenuto
* Giacomo Pacchiarotti
* Girolamo del Pacchia
* Domenico Beccafumi
* Il Sodoma (Giovanni Antonio Bazzi)
* Riccio Sanese (Bartolomeo Neroni)

### 1601–1650

* Francesco Vanni
* Ventura Salimbeni
* Rutilio Manetti

## Ikus gainera

* Florentziako eskola

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016/02/18 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1332178
* Multimedia: Sienese School of painting / Q1332178
# Semnostoma

Semnostoma Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Semnostoma leucochalca da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Semnostoma barathrota | daturik gabe |
| Semnostoma leucochalca | daturik gabe |
| Semnostoma poecilopa | daturik gabe |
| Semnostoma scatebrosa | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7449740
# Semnopithecus hypoleucos

Semnopithecus hypoleucos Cercopithecidae familiako Semnopithecus generoko espezieetako bat da. Indian aurkitu daiteke.

## Erreferentziak

* Datuak: Q980085
* Multimedia: Semnopithecus hypoleucos / Q980085
* Espezieak: Semnopithecus hypoleucos
# Semnopithecus priam

Semnopithecus priam Cercopithecidae familiako Semnopithecus generoko espezieetako bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1208862
* Multimedia: Semnopithecus priam / Q1208862
* Espezieak: Semnopithecus priam
# Semnopithecus schistaceus

Semnopithecus schistaceus Cercopithecidae familiako Semnopithecus generoko espezieetako bat da.

## Erreferentziak

* Datuak: Q509143
* Multimedia: Semnopithecus schistaceus / Q509143
* Espezieak: Semnopithecus schistaceus
# Semnostola

Semnostola Tortricidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Semnostola mystica da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Semnostola arquatana | daturik gabe |
| Semnostola atrana | daturik gabe |
| Semnostola grandaedeaga | daturik gabe |
| Semnostola magnifica | daturik gabe |
| Semnostola mystica | daturik gabe |
| Semnostola thrasyplaca | daturik gabe |
| Semnostola triangulata | daturik gabe |
| Semnostola trisignifera | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7449738
* Espezieak: Semnostola
# Semocharista

Semocharista Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Semocharista idiospila da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Semocharista idiospila | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10369968
# Sinjarita

Sinjarita haluro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Sinjarita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaCl2 * 2H2O}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Sinjarite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Sinkankasita

Sinkankasita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Sinkankasita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Mn<sup>2+</sup>Al(PO3OH)2(OH) * 6H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Sinkankasite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Sinking Spring (Ohio)

Sinking Spring Ohioko herri bat da. Highland konderrian kokatua dago. 2010ean 133 biztanle zituen, 1,21 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Highland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2673125
* Multimedia: Sinking Spring, Ohio / Q2673125
# Sinjapyx

Sinjapyx Dipluraren barruko Japygidae familiako genero bat da. Hexapoda taldeko artropodoak dira.

## Ikus, gainera

* Diplura
* Datuak: Q7524494
# Sinkisita-(Nd)

Sinkisita-(Nd) mineral bat da eta synchysita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Sinkisita-(Nd) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaNd(CO3)2F}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Synchysita-(Nd): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Sinkisita-(Y)

Sinkisita-(Y) mineral bat da eta synchysita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Sinkisita-(Y) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaY(CO3)2F}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 6,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Synchysita-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Sinking Spring (Pennsylvania)

Sinking Spring Pennsylvaniako borough bat da. Berks konderrian kokatua dago. 2010ean 4.008 biztanle zituen, 3,26 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Berks konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1187139
* Multimedia: Sinking Spring, Pennsylvania / Q1187139
# Sinkisita-(Ce)

Sinkisita-(Ce) mineral bat da eta synchysita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Sinkisita-(Ce) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaCe(CO3)2F}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Synchysita-(Ce): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Skeabost

Skeabost, Eskoziako gaeleraz: Sgeitheabost, Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Skye uhartean dago, Kanpoko Hebridetan. Loch Snizort aintziraren ertzean dago, Trotternish penintsularen hegoialdeko mugan, A850 errepidean eta Carbost etxaldea ekialdean du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2291751
* Multimedia: Skeabost / Q2291751
ieaHebridak :
ieaBarruko HebridakieaColl
Acha
Arinagour
ieaColonsay
Scalasaig
ieaEigg
Cleadale
Galmisdale
ieaIslay
Ardtalla
Ballygrant
Bowmore
Bridgend
Lagavulin
Nerabus
Port Askaig
Port Charlotte
Port Ellen
Portnahaven
ieaMull
Ardtun
Bunessan
Calgary
Craignure
Croggan
Dervaig
Fionnphort
Kintra
Knockan
Lochbuei
Pennyghael
Salen
Tiroran
Tobermory
Uisken
Ulva Ferry
ieaJura
Ardmenish
Craighouse
Feolin
ieaSeil
Balvicar
Clachan-Seil
Ellenabeich
ieaSkye
Achachork
Aird of Sleat
Ardvasar
Armadale
Ashaig
Bernisdale
Bornesketaig
Borreraig
Borrodale
Borve
Bracadale
Broadford
Brogaig
Bualintur
Camastianavaig
Camuscross
Carbost (Loch Harport)
Carbost (Portree)
Claigan
Colbost
Drumfearn
Drynoch
Dunan
Dunvegan
Duntulm
Edinbane
Elgol
Ellishadder
Eynort
Eyre
Fasach
Feorlig
Ferindonald
Fiskavaig
Flashader
Flodigarry
Galltrigill
Garafad
Geary
Gedintailor
Gillen
Glendale
Halistra
Harlosh
Heaste
Isleornsay
Kensaleyre
Kilbride
Kilmaluag
Kilmarie
Kilmore
Kilmuir
Kilvaxter
Kingsburgh
Kyleakin
Kylerhea
Lealt
Lower Breakish
Luib
Milovaig
Mugeary
Ollach
Ose
Peinachorran
Peinlich
Portnalong
Portree
Ramasaig
Roag
Sconser
Skeabost
Sligachan
Staffin
Stein
Struan
Suladale
Talisker
Tarskavaig
Teangue
Torrin
Totaig
Tote
Treaslane
Trumpan
Uig
Uigshader
Ullinish
Upper Breakish
ieaTiree
Mannal
Scarinish :
ieaKanpoko HebridakieaBarra
Allasdale
Ardmore
Ardveenish
Bogach
Borve
Brevig
Castlebay
Caolas
Northbay
ieaBenbecula
Bail' Iochdrach
Balivanich
Nunton
Uachdar
ieaHarris
Amhuinnsuidhe
Ardhasaig
Borsham
Borve
Bun Abhainn Eadarra
Hushinish
Leverburgh
Luskentyre
Rèinigeadal
Rodel
Tarbert
ieaHegoaldeko Uist
Askernish
Auratote
Balgarva
Bornish
Daliburgh
Howmore
Iochdar
Kilaulay
Lochboisdale
Stoneybridge
ieaIparraldeko Uist
Ardheisker
Baile Glas
Carinish
Lochmaddy
Newtonferry
Sollas
Tigharry
ieaLewis
Achmore
Adabroc
Aignish
Aird Uig
Aird
Airidh a' Bhruaich
Ardroil
Arnol
Back
Baile an Truiseil
Balallan
Barvas
Bayble
Borrowston
Borve
Bragar
Branahuie
Breaclete
Breivig
Brenish
Broker
Brue
Cabharstadh
Calbost
Callanish
Carloway
Cliff
Coll
Cromore
Cross
Crossbost
Eorodale
Eoropie
Fivepenny
Flesherin
Garenin
Garrabost
Garynahine
Gravir
Gress
Habost
Holm
Kneep
Knock
Knockaird
Laxdale
Leurbost
Lionel
Marybank
Mealista
Melbost
New Tolsta
Newmarket
Newvalley
North Dell
North Tolsta
Parkend
Plasterfield
Port of Ness
Portnaguran
Portvoller
Sandwick
Shawbost
Shulishader
Skigersta
South Dell
Steinish
Stornoway
Swainbost
Timsgarry
Tolsta Chaolais
Tong
Uig :
# Skehana

Skehana (irlanderaz Sceachana) Irlandako mendebaldeko Galway konderriko ipar-ekialdean dagoen udalerri txiki bat da. Izena irlanderazko Sceith eánach izenetik datorkio, "Xaxtraka Lekua".
Bertan, Garbally gazteluaren hondakinak daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q104321960
# Skeheenarinky

Skeheenarinky (irlanderaz Sceithín na Rince) Irlandako hegoaldeko Tipperary konderriaren hego-mendebaldean dagoen udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7534326
# Skea (Fermanagh konderria)

Skea (irlanderaz: Sceach) Ipar Irlandako udalerri bat da, Fermanagh konderrian dagoena. 2001eko erroldaren arabera 114 biztanle zituen (Arney udalerriarekin batera).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3876120
# Skeatry

Skeatry (irlanderaz: Scéatraigh) Irlandako udalerri bat da, Monaghan konderrian dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4319177
# Skedee (Oklahoma)

Skedee Oklahomako herri bat da. Pawnee konderrian kokatua dago. 2010ean 51 biztanle zituen, 0,35 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pawnee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2690903
# Skedsmo

Skedsmo Norvegiako udalerria da. Akershus konderrian kokatua dago. 77.08 km² ditu eta 46.146 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Nittedal Gjerdrum Sørum Fet Rælingen Lørenskog Oslo Municipality $^{(en)}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57871
* Multimedia: Skedsmo / Q57871
# Skegness

Skegness, Ingalaterrako ekialdeko kostaldean dagoen udalerri bat da, Lincolnshire konderrian.
2021ean 21.128 biztanle ditu.
* Datuak: Q977991
* Multimedia: Skegness / Q977991
# Skeiða- og Gnúpverjahreppur

Skeiða- og Gnúpverjahreppur Islandiako hegoaldean kokatua dagoen udalerria da, Suðurland eskualdean kokatua. 2011ko erroldaren arabera 530 pertsona bizi ziren bertan.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1310512
* Multimedia: Skeiða- og Gnúpverjahreppur / Q1310512
# Shapinsay

Shapinsay (Eskoziako gaeleraz: Siapansaigh; antzinako eskandinavieraz: Hjálpandisey) Eskoziako Orkadak uhartediko uharte bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1434255
* Multimedia: Shapinsay / Q1434255
# Shard London Bridge

The Shard, Shard London Bridge eta antzina London Bridge Tower bezala ere ezaguna, 73 solairuko etxe orratz bat da, Londresko Southwark-en kokatua eta Renzo Piano arkitekto italiarrak diseinatua. 309,7 metroko altuerarekin, 2024an The Shard Erresuma Batuko eraikinik altuena da eta Europako zazpigarren eraikinik altuena.

## Enpresak

* Arkitektoa: Renzo Piano
* Sustatzailea: Sellar Property Group
* Egitura ingeniaritza: Seinuk
* Zerbitzuen ingeniaritza: Arup
* Eraikitzailea: Mace

## Eraikuntza

* 2010eko otsaila
* 2010eko iraila
* 2011ko urtarrila
* 2011ko abuztua
* 2012ko apirila

## Ikus, gainera

* Erresuma Batuko eraikinik garaienen zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Shard London Bridge, London» World Construction Network (Noiz kontsultatua: 2024-09-09).
* ↑ (Ingelesez) Weaver, Matt. (2003-04-15). «Battle begins for London Bridge Tower» The Guardian ISSN 0261-3077. (Noiz kontsultatua: 2024-09-09).
* ↑ (Ingelesez) «World's Tallest Buildings» www.infoplease.com (Noiz kontsultatua: 2024-09-09).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Egitasmoaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q18536
* Multimedia: The Shard / Q18536
# Shap

Shap, Ingalaterrako ipar-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Cumbria konderrian.
2011n 1.264 biztanle zituen.
* Datuak: Q1023939
* Multimedia: Shap / Q1023939
# Shaped canvas

Shaped Canvas, ingelesezko hitza, margo-oihal edo oihal ez-laukizuzen, biribil edo triangeluarretan egindako margolanak esan ohi dira. Dena dela, forma askoz ere singularragoak izan ditzakete eta askotan horien azalera ez da laua.

## Ezaugarri batzuk

Lan piktorikoak eta eskultorikoak izaten dira. Historikoki Pizkunde garaian egile batzuek horrelako formatuak erabili zituzten, adibidez, ama birjina irudikatzeko. Horren adibide ezagunenak tondo edo oihal borobil baten gainean egindako margolanak ditugu; egile artean Michelangelo, Sandro Botticelli, Juan de Juanes eta Rafael margolari klasikoak ditugu. Margolari horiek, berez, antzinaroko zeramiketan agertzen ziren margoak oinarri gisa hartu zituzten.
Gaur egun teknika hau erabiltzen duten margolari garaikide ospetsuenak Frank Stella, Richard Tuttle eta Charles Hinman dira. Hinmanek oihal itxurako nozioa hiru dimentsiotako erliebeekin hedatu zuen. Kontzeptua Frank Stellak berreskuratu zuen.

## Bibliografia

* Solomon R. Guggenheim Museoa, The Shaped Canvas: December 1964; New York: The Museum, 1964.
* Stanton, Phoebe B., The Sculptural Landscape of Jane Frank; A.S. Barnes: South Brunswick, New Jersey, eta New York, 1968.
* John Weber; California State College, Los Angeles. Fine Arts Gallery. New sculpture and shaped canvas: exhibition; Los Angeles: California State College at Los Angeles, Fine Arts Gallery, 1967.

## Erreferentziak

* ↑ http://dictionnaire.sensagent.leparisien.fr/Shaped%20canvas/fr-fr/
* ↑ https://www.thoughtco.com/raphael-timeline-183395
* ↑ https://www.larousse.fr/encyclopedie/peinture/shaped_canvas/154400
* ↑ https://web.archive.org/web/20220705123907/https://artpla.co/mouvements-artistiques/shaped-canvas/

## Kanpo-estekak

* (Ingelesez):Shaped Canvas garaikideak. Hamar aitzindariak.
* (Ingelesez):The Shaped Canvas Movement.
* Datuak: Q1287518
# Shapingba Barrutia

Shapingba Barrutia (沙坪坝区 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 740.000 biztanle bizi ziren 383 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 1.932 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena

Shapingba barrutia, Chongqingeko hirigunearen mendebaldean dago, Yangtze ibaiaren eta Jialing ibaien artean dago.
Barrutiaren mugak honakoak dira: Beibei Barrutia iparraldean, Yubei Barrutia eta Jiangbei Barrutia ekialdean, eta Jiulongpo Barrutia hegoaldean, eta Bishan Konderria mendebaldean.

## Historia

Shapingba barrutia Chongqingen zati izan aurretik, Baxianen jabetzako barruti izan zen (gaur egun Banan Barrutia dena). Ondoren, 1930eko hamarkadan Shapingba, Baxiango Lehen Barrutiaren barne egon zen.

## Banaketa administratiboa

Shapingba barrutia osatzen duten herriak honakoak dira:
* Huilongba (回龙坝镇)
* Fenghuang (凤凰镇)
* Qingmuguan (青木关镇)
* Zhongliang (中梁镇)
* Tuzhu (土主镇)
* Chenjiaqiao (陈家桥镇)
* Huxi (虎溪镇)
* Xiyong (西永镇)
* Gele Shan (歌乐山镇)
* Zengjia (曾家镇)
* Qinjiagang (覃家岗镇)

## Ikus, gainera

* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Shapingba barrutiko gobernuaren webgunea.
* (Ingelesez) Barrutiari buruzko informazioa.
* Datuak: Q713728
* Multimedia: Shapingba District / Q713728
# Shaquille O'Neal

Shaquille O'Neal (Newark, New Jersey, Ameriketako Estatu Batuak, 1972ko martxoaren 6a) saskibaloi jokalari profesional ohia da. NBAren historiako jokalaririk menderatzaileena, askoren ustez. 1992. urtean, Orlando Magicek NBAko drafteko lehenengo postuan aukeratu zuen. NBAko lau txapelketa irabazi zituen (Los Angeles Lakersekin hiru urtez jarraian, eta Miami Heatekin bakarra, 2006. urtean). Gainera, bi aldiz txapeldunorde izan zen (1995ean, Orlando Magicekin; eta 2004. urtean, Los Angeles Lakersekin).
Ezizen ugari ditu, besteak beste The Shaq Attack, Shaq, The Diesel, Superman O'Neal​, Shaq Fu, The Godfather, Big Cactus, Big Aristotle.

## Kirol ibilbidea

* Orlando Magic: 1992-1996.
* Los Angeles Lakers: 1996–2004.
* Miami Heat: 2004-2008.
* Phoenix Suns: 2008-2009.
* Cleveland Cavaliers: 2009-2010.
* Boston Celtics: 2010-2011.
2011ko ekainaren 1ean iragarri zuen bere erretiratzea.

## Palmaresa

* NBA ligako txapeldun 4 aldiz.
* NBA ligako txapeldunordea 2 aldiz.
* Olinpiar Jokoen urrezko domina AEBetako selekzioarekin behin: 1996 (Atlanta).
* NBAko Jokalari Baliotsuenaren Saria behin: 2000.
* NBA All-Star taldean 14 aldiz aritutakoa.
* NBA All-Star partidako Jokalari Baliotsuenaren Saria birritan.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «El triple-doble más brutal de un monstruoso Shaq: ¡24 puntos, 28 rebotes y 15 tapones!» Marca.com 2018-11-21 (Noiz kontsultatua: 2019-02-23).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Jokalariaren profila NBAren webgunean
* (Ingelesez) Jokalarien zaleen webgunea
* Datuak: Q169452
* Multimedia: Shaquille O'Neal / Q169452
# Shapotou barrutia

Shapotou barrutia (txinera tradizionalez: 沙坡头区) Txinako barruti bat da, Zhongwei barruan. Azken zentsuaren arabera 378.606 biztanle zituen 5380.42 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1201728
* Multimedia: Shapotou District / Q1201728
# Shaozhou Tuhua

Shaozhou Tuhua (txinera tradizionalez: 韶州土話; txinera sinplifikatuz: 韶州土话; pinyinez: Sháozhōu Tǔhuà), edo Tuhua bakarrik Txineraren barietate sailkatugabea da, Guangdong, Hunan eta Guangxi probintzien arteko mugan dagoen eskualdean hitz egiten dena. Xiang, Kantonera edo Mandarinerarekin ez da ulergarria. Jiangyong konderrian, Hunanen, nüshu 女书"emakumeen idazkera"-ren hizkuntza da.

## Sailkapena

Aditu batzuk Guangxiko Ping Txineraren (Pinghua) hedapena dela uste dute. Beste batzuk Song dinastian sortutako Gan, Hakka, Kantonera eta hego-mendebaldeko Mandarineraren arteko nahasketa dela diote. Txineratik kanpotik etorritako eragina esanguratsua da ere, adibidez Yao hizkuntza. Sinizizatutako Yao-atik etor daiteke. Chen-ek (2012) Shibei-ko Tuhua eta Qujian Eskualdeko Hakka antzekotasun asko dituztela esan zuen, haien harreman estuak direla eta.

## Dialektoak

Shaozhou Tuhua beste izen askorekin ezagutzen da: Yuebei Tuhua 粤北土话 "Iparraldeko Guangxi/Guangdong Tuhua" Guangxi and Guangdong-en eta Xiangnan Tuhua 湘南土话 "Hegoaldeko Hunaneko Tuhua" edo Hunan Tuhua bezala Hunanen eta 虱婆话 shīpó huà "Shipo dialektua", 虱乸话 shīnǎ huà "Shina dialektua", edo 虱婆声 shīpó shēng "Shipo azentua" bere herrialde propioan. Pingdi Yaohua (平地瑶话 "Lowland Yao dialect") bezala ere ezagutzen da, tokian Piongtuojo, Piongtoajeu; "Yao" aukeraketa kulturala izal litzateke, hiztunen erdia baino ez baita etnikoki Yao.
Li & Zhuang (2009) Shaoguan Tuhuaren dialektu hauek aipatu zituen.
* Dacun 大村, Qujiang Distritua
* Xiangyang 向阳, Wujiang Distritua
* Shibei 石陂, Zhenjiang Distritua
* Zhoutian 周田, Renhua Konderria
* Shitang 石塘, Renhua Konderria
* Guitou 桂头, Ruyuan Konderria
Zhang Shuangqing (2004) Lianzhou Tuhuaren (连州土话) 5 dialektu aipatu zituen.
* Xingzi 星子 dialektua: 120,000 hiztun Xingzi-n星子, Qingjiang 清江, Shantang 山塘, Tanling 潭岭, Dalubian 大路边 udalerrietan, eta of Mabu 麻步 eta Yao'an 瑶安 udalerrien zati batzuk.
* Bao'an 保安 dialektua: 30,000 hiztun in Bao'an Udalerrian 保安镇, eta Longping Udalerriko 龙坪镇 zati batzuetan.
* Lianzhou 连州 dialektua (ᴀt24 pi55 sheng 声): 40,000 hiztun Lianzhou Udalerrian 连州镇 eta Fucheng Udalerrian 附城镇
* Xi'an 西岸 dialektua (Mansheng 蛮声): 30,000 hiztun Xi'an Udalerrian 西岸镇
* Fengyang 丰阳 dialektua(Mansheng 蛮声): 50,000 hiztun丰阳镇, eta Zhugang 朱岗, Dongpo 东陂, and Yao'an 瑶安 Udalerrietako zati batzuetan.

## Banaketa

Tuhuak Kantoniera eta Hakka baino lehen atzera egiten ari da. Guandong-ko iparraldeko irletako landatar dialektuetan Lechang, Renhua, Ruyuan Yao Konderri Autonomoa, Qujiang, Nanxiong, Zhenjiang, Wujiang, and Lianzhou eta Liannan Yao Konderri Autonomoan Qingyuanen perfekturan aurkitu dezakegu. Hunanen hego-ekialdean dago, Yongzhou prefekturan zehar (Qiyang konderria izan ezin, ipar-ekialdean) eta Chenzhou prefekturaren mendebaldean.

## Gehiago irakurtzeko

* Miyake, Marc. 2014. A dip into white waters. (1-4, 5-8, 9-10 parteak). [Xiangnan Tuhua fonologiaren historia]

## Erreferentziak

* ↑ Chiang (1995) We two know the script, we have become good friends-en aipatua, 28.orr, 43. oin-oharrean aipatua

## Ikus, gainera

* Wu txinera
* Yue txinera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1920769
# Shapley-Shubik adierazle

Shapley-Shubik adierazlea erabakiak botuz hartu behar diren egoeretan, talde bakoitzaren erabaki boterea neurtzen saiatzen den adierazlea da, botu proportzioetatik abiatuz. Politikan erabiltzen da, legebiltzar edo udaletako talde politikoen indarrak neurtzeko, botu proportzio hutsak taldearen indarra ez baitu askotan egoki neurtzen. Lloyd Shapley eta Martin Shubik ekonomilari eta matematikariek asmatu zuten 1954. urtean.
Talde bati dagokion Shapley-Shubik adierazlea botu sekuentzia posible guztietan taldeak gehiengoa dakarren sekuentzien proportzioa da. Zenbat eta handiagoa izan, taldearen erabaki boterea orduan eta handiagoa izango da.
Joko teorian erabiltzen den Shapley-en balioan oinarritzen da, botu egoerak (legebiltzarretan, enpresetako administrazo kontseiluetan, ...) n jokalariko joko moduan azal baitaitezke.

## Adibidea

Demagun udal batean hau dela talde ezberdinen zinegotzi kopurua:
Gehiengoa, erraz kalkula daitekeen bezala, 4 botuz lortzen da.
Botu sekuentzia guztien zerrenda idatzi eta ondoren, sekuentziak azaltzen duen botu ordenean botuen gehiengoa ematen duen taldea nabarmendu behar da:
A erabakiorra da 24 sekuentzietatik 12tan. Beraz, dagokion botere adierazlea 12/24=%50 da. Halaber, beste guztiek %16ko botere adierazlea dute.
Emaitzak interpretatzeko orduan, esan behar da gehiengoa ematen duten koalizioak emateko orduan B, C eta D taldeek indar edo botere berdina dutela, harrigarria bada ere, Bk 3 botu eta Ck eta Dk botu bana baitute. Adibide hoentan ikus daitekeen bezala, botu kopuruak ez du askotan adierazten talde bakoitzak duen indarra.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2915939