# Maria Teresa I.a Austriakoa

Maria Teresa I.a Austriakoa, izen osoa Maria Theresia Walburga Amalia Christina von Österreich, (Viena, 1717ko maiatzaren 13a - Viena, 1780ko azaroaren 29a) Austriako artxidukesa (1740-1780), Hungariako eta Bohemiako erregina, Milango dukesa eta Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperatriz ezkontidea izan zen.

## Biografia

Maria Teresa, Karlos VI.a enperadorearen eta Elisabet Kristina Brunswick-Wolfenbüttelgoaren alaba zaharrena, 1717ko maiatzaren 13an jaio zen. Bere anai bakarra, Leopoldo, lehentxeago hila zen. 1713an erregeak Berrespen Pragmatikoa ezarri zuen. Lege honek Habsburgotarren jabegoak zatiezinak zirela eta, gizonezko ondorengorik ezean, tronurako oinordekoa enperadorearen alaba izango zela agintzen zuen. 1736an Frantzisko Eztebe Lorrenakoarekin ezkondu zen.
Karlos VI.a 1740an hil zen, estatuaren armada eta finantzak oso egoera txarrean utzirik. Berrespen Pragmatikoaren arabera Maria Teresak aitaren herrialde eta erresuma guztiak jarauntsi beharko bazituen ere, berehala Ondorengotza gerra (1740-1748) piztu zen. 1740 abenduan Federiko II.a Prusiakoak Silesia, eskualderik aberatsena, inbaditu zuen. Maria Teresak hungariarren baldintzarik gabeko babesa jaso zuen eta, 1741eko ekainean, Pressburgen erregina koroatua izan zen. Baina 1742an, Prusia, Saxonia, Frantzia, Sardinia eta Espainiaren sostengua zuen Karlos Alberto, Bavariako Printze Hauteslea, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadore (Karlos VII.a) hautatua izan zen. Gerran Maria Teresak bere jabego gehienak atxikitzea lortu zuen, Silesia izan ezik, eta 1745ean, Karlos VII.a hil ondoren, Frantzisko senarra aukerarazi zuen enperadore (Frantzisko I.a).
1756an, oraingo honetan Errusia eta Frantziarekin elkarturik, Prusiaren aurkako beste gerra batean sartu zen, Zazpi Urteko Gerra (1756-1763), baina ezin izan zuen Silesia berreskuratu. Handik aurrera bere kanpo politika bakezalea izan zen. Poloniako lehenbiziko zatiketan (1772), gogoz kontra bazen ere, parte hartu eta Galitzia jaso zuen. Bavariako Ondorengotzaren gatazkan (1778-1779) gerra saihestu zuen.
1765ean senarra hil zitzaion. Josef semea enperadore (Josef II.a) hautatua izan zen baina Maria Teresak agintean jarraitu zuen.
Barne politikan finantzak onbideratzen saiatu zen, nobleei zergak ordainaraziz, eta armada handitu eta modernizatu zuen. Moravia eta Bohemia administratiboki Austriarekin bateratu zituen, baina ez Hungaria. 6 eta 12 urte arteko derrigorrezko hezkuntza ezarri eta zientziak eta arteak sustatu zituen. Elizaren eragin politikoa mugatu zuen. 1766 eta 1775ean Bohemian jopuen matxinadak gertatu ondoren, joputasuna zorrozki mugatzen zuten dekretuak eman zituen. Hungarian, ordea, aristokraziaren botere handia zela eta, zailago gertatu zitzaion.
1780ko azaroaren 29an hil zen eta Vienako Kripta Inperialean ehortzi zuten. Hamasei seme-alaba izan zituen, tartean Josef II.a eta Leopoldo II.a enperadoreak eta Marie Antoinette, Frantziako azken erregina absolutista.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Archduchess Maria Elisabeth of Austria
Maria Ana Austriakoa
Maria Carolina Ernestina Antonia Johanna Josefa
Archduchess Maria Theresa of Austria
Josef II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa
Archduchess Marie Christine of Austria
Princess Maria Christina Theresia
Maria Christina, Duchess of Teschen
Karlos Austria-Teschengoa
Archduchess Maria Elisabeth of Austria
Archduke Charles Joseph of Austria
Princess Maria Carolina of Parma
Louis of Parma, king of Etruria
Princess Maria Antonia of Parma
Archduchess Maria Amalia of Austria
Princess Maria Carlotta of Parma
Prince Philip Maria of Parma
Princess Maria Antonietta Luisa of Parma
Princess Maria Luisa of Parma
Maria Theresa of Austria, Queen of Saxony
Frantzisko II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa
Fernando III.a Toscanakoa
Archduchess Maria Anna of Austria
Karlos Austria-Teschengoa
Archduke Alexander Leopold of Austria
Albrecht Johann Joseph Erzherzog von Österreich
Maximilian Johann Joseph Erzherzog von Österreich
Leopoldo II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa
Archduke Joseph, Palatine of Hungary
Archduchess Maria Carolina of Austria
Maria Clementina of Austria, Duchess of Calabria
Archduchess Maria Johanna Gabriela of Austria
Archduke Anton Victor of Austria
Archduchess Maria Josepha of Austria
Archduchess Maria Amalia of Austria (1780-1798)
Archduke John of Austria
Archduke Rainer Joseph of Austria
Leopoldo I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa
Karlos VI.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa
Louis of Austria
Eleonor Magdalene of Neuburg
Maria Teresa I.a Austriakoa
Archduke Rudolf of Austria
Louis Rudolph, Duke of Brunswick-Lüneburg
Elisabet Kristina Brunswick-Wolfenbüttelgoa
Maria Teresa Borboi-Bi Sizilietakoa
Kristina Luisa Oettingen-Oettingengoa
Princess Luisa of Naples and Sicily
Carlo, Duke of Calabria
Maria Anna of Naples and Sicily
Frantzisko I.a Bi Sizilietakoa
Maria Cristina Amelia Napoli eta Siziliako printzesa
Maria Cristina of Naples and Sicily
Gennaro Carlo of Naples and Sicily
Maria Karolina Austriakoa
Prince Giuseppe of Naples and Sicily
Maria Amalia Napolikoa eta Siziliakoa
unnamed child di Borbone
Maria Antonia of Naples and Sicily
Maria Clotilde of Naples and Sicily
Maria Henrietta of Naples and Sicily
Carlo di Borbone, Principe delle Due Sicilie
Leopold, Prince of Salerno
Prince Alberto of Naples and Sicily
Josef Franz von Österreich-Este
Maria Theresa of Austria-Este
Josepha von Österreich-Este
Maria Leopoldina Austria-Estekoa
Francis IV of Modena
Ferdinand of Austria-Este
Archduke Ferdinand Karl Joseph of Austria-Este
Archduke Maximilian of Austria-Este
Marie-Antoinette of Austria-Este
Archduke Karl of Austria-Este
Maria Ludovika of Austria-Este
Maria Teresa Frantziakoa
Louis Joseph, Dauphin of France
Maria Antonieta
Luis XVII.a Frantziakoa
Archduke Maximilian Francis of Austria
Princess Sophie of France :

## Erreferentziak

* ↑ Catholic Encyclopedia: Maria Theresa
* ↑ Encyclopædia Britannica: Maria Theresa
* ↑ Biografias y vidas: María Teresa de Habsburgo

## Fikzioa

Marie-Thérèse d'Autriche telefilma ARTE kateak eskainia eta 2020/04/07tik au 2020/07/06ra bitartean webgunean eskuragarri jarria.
* Datuak: Q131706
* Multimedia: Maria Theresa of Austria / Q131706