OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 2017ko Esku Huskako Lau eta Erdiko Pilota Txapelketa Nagusia

2017ko Lau eta erdiko Pilota Txapelketa 2017an Eskuzko Pilota Enpresen Ligak antolatutako Lau eta erdiko Pilota Txapelketa da. Bertan Asegarce eta ASPE enpresetako zazpina pilotarik parte hartu zuten.

## Pilotariak

(Beltzez, taldeen buruak)
| Asegarce enpresarenak: Arteaga II.a Artola Bengoetxea VI.a Laso Olaizola II.a Urrutikoetxea Victor | ASPE enpresarenak: Altuna III.a Elezkano II.a Ezkurdia Jaka Irribarria Mendizabal III.a Retegi Bi |

## Emaitzak
### Final zortzirenak

| Data | Pilotalekua | Gorria | Urdina | Emaitza |
| 2017-10-06 | Garlatz | Retegi Bi | Elezkano II.a | 15-22 |
| 2017-10-07 | Labrit | Mendizabal III.a$^{(1)}$ | Ezkurdia | 11-22 |
| 2017-10-08 | Adarraga | Victor | Jaka | 22-4 |
| 2017-10-09 | Beotibar | Artola | Laso | 22-18 |
$^{(1)}$Aitor Mendizabalek Iker Irribarria ordezkatu zuen, azken hau lesionatu zelako

### Final laurdenetako ligaxka: A taldea

| Data | Pilotalekua | Gorria | Urdina | Emaitza |
| 2017-10-12 | Labrit | Bengoetxea VI.a | Olaizola II.a | 18-22 |
| 2017-10-14 | San Lorenzo | Elezkano II.a | Victor | 18-22 |
| 2017-10-20 | Adarraga | Olaizola II.a | Victor | 21-22 |
| 2017-10-21 | Labrit | Bengoetxea VI.a | Elezkano II.a | 22-21 |
| 2017-10-28 | Labrit | Olaizola II.a | Elezkano II.a | 22-5 |
| 2017-10-29 | Adarraga | Bengoetxea VI.a | Victor | 22-18 |

#### Sailkapena

| Pilotaria | Partida jokatuak | Partida irabaziak | Partida galduak | Ezb. |
| Olaizola II.a | 3 | 2 | 1 | +20 |
| Bengoetxea VI.a | 3 | 2 | 1 | +1 |
| Victor | 3 | 2 | 1 | +1 |
| Elezkano II.a | 3 | 0 | 3 | -22 |

### Final laurdenetako ligaxka: B taldea

| Data | Pilotalekua | Gorria | Urdina | Emaitza |
| 2017-10-13 | Burunda | Ezkurdia | Artola | 22-14 |
| 2017-10-15 | Jaian Jai | Urrutikoetxea | Altuna III.a | 22-12 |
| 2017-10-21 | Bizkaia | Urrutikoetxea | Ezkurdia | 22-14 |
| 2017-10-22 | Astelena | Altuna III.a | Artola | 22-7 |
| 2017-10-27 | Balmaseda | Urrutikoetxea | Artola | 22-13 |
| 2017-10-29 | Beotibar | Ezkurdia | Altuna III.a | 13-22 |

#### Sailkapena

| Pilotaria | Partida jokatuak | Partida irabaziak | Partida galduak | Ezb. |
| Urrutikoetxea | 3 | 3 | 0 | +27 |
| Altuna III.a | 3 | 2 | 1 | +14 |
| Ezkurdia | 3 | 1 | 2 | -9 |
| Artola | 3 | 0 | 3 | -31 |

### Fase finala

| Finalaurrekoak | Finalaurrekoak | | | Finala | Finala |
| Labrit pilotalekua, 17/11/04 | Labrit pilotalekua, 17/11/04 | Labrit pilotalekua, 17/11/04 | Labrit pilotalekua, 17/11/04 | Labrit pilotalekua, 17/11/04 | Labrit pilotalekua, 17/11/04 |
| Olaizola II.a | 12 | |
| Altuna III.a | 22 | |
| | | | | Bizkaia pilotalekua, 17/11/19 | Bizkaia pilotalekua, 17/11/19 |
| | | | | Urrutikoetxea | 21 |
| | | | | Altuna III.a | 22 |
| | | | | Hirugarren postua | Hirugarren postua |
| Adarraga pilotalekua, 17/11/05 | Adarraga pilotalekua, 17/11/05 | | | Astelena pilotalekua, 17/11/12 - | Astelena pilotalekua, 17/11/12 - |
| Bengoetxea VI.a | 11 | | | Olaizola II.a | |
| Urrutikoetxea | 22 | | | | Bengoetxea VI.a |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42356123
# 2017ko Espainiako Traineru Txapelketa

2017ko Espainiako Traineru Txapelketa (txapelketaren 70. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 5 eta 6an jokatu zen Castro Urdialesen, eta Bermeok bere laugarren garaipena lortu zuen.

## Historia

Aurreko urteetan bezala arazo handiak izan ziren Espainiako Txapelketa jokatzeko. Alde batetik jokalekua ez zen erabaki azken asterarte eta bestetaik saririk ez izateak talde asko atzera bota zituen. Emakumezkoen txapelketarik ez zen izan eta gizonezkoetan bost taldek hartu zuten parte. Galiziarren ezezkoa dirulaguntzarik ez izatearen erruz iritsi zen eta Astillerok uko egin zion parte hartzeari TKE Ligako azken sailkatuaizanik liga prestatzea nahiago izan zuelako.
Larunbatean sailkapen estropada jokatu zen eta Kaiku izan zen finalerako sailkatu ez zen taldea. Igandean Bermeo, Hondarribia, Orio eta Zierbenak finala jokatu zuten eta bermeotarrek nagusitasun handiz lortu zuten garaipena.

## Parte-hartzaileak

Talde parte-hartzaileak :
| Taldeak | Traineruak | Patroiak |
| Hondarribia AE Kaiku AKE Orio AE Urdaibai AE (Bermeo) Zierbena AE | Ama Guadalupekoa Bizkaitarra San Nikolas Bou Bizkaia Zierbena | Joseba Amunarriz Iker Gimeno Gorka Aranberri Vicente Carpintero Borja Gómez |

## Sailkapen estropadak

Erjojupekoan jokatu zen sailkapen estrpada eta Kaiku kanpoan gelditu zen.
| | 1. txanda | Denbora |
| 1 | Bermeo | 19:52:62 |
| 2 | Hondarribia | 20:02:19 |
| 3 | Zierbena | 20:06:44 |
| 4 | Orio | 20:16:11 |
| 5 | Kaiku | 20:22:19 |

## Emaitzak

Behin betiko denborak :
| Postua | Elkartea | 1. Eguna | Diferentzia |
| 1 | Bermeo | 19:46:42 | - |
| 2 | Hondarribia | 20:00:80 | 0:14:38 |
| 3 | Orio | 20:14:89 | 0:28:47 |
| 4 | Zierbena | 20:15:10 | 0:28:78 |

## Tripulazio irabazlea

* Urdaibai
** Entrenatzailea: Joseba Fernandez
** Patroia: Vicente Carpintero
** Arraunlariak:

## Ikus, gainera

* Espainiako Traineru Txapelketa

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) (LXIX Campeonato de España de Traineras)
* Datuak: Q61070003
# 2017ko Errioxako Itzulia

2017ko Errioxako Itzulia :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 57. Errioxako Itzulia |
| Txapelketa | UCI Europe Tour 2017 1.1 |
| Data | 2017.eko apirilak 2 |
| Luzera | 150,5 km |
| Herrialdea | Espainia |
| Irteera-lekua | Villamediana de Iregua |
| Helduera-lekua | Logroño |
| Taldeak | 15 |
| Parte-hartzaileak | 118 |
| Amaitu dutenak | 97 |
| Bataz besteko abiadura | 44,024 km/o |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Rory Sutherland (Movistar Team) |
| Txapeldunordea | Michael Albasini (Orica-Scott) |
| Hirugarrena | José Joaquín Rojas (Movistar Team) |
| ◀ 2016 | |
| Dokumentazioa ||
2017ko Errioxako Itzulia txirrindularitza itzuli honen 57. edizioa izan zen. 2017ko apirilaren 2an egin zuten, 150,5 kilometroko ibilbidea eginez. Villamediana de Ireguan hasi eta Logroñon amaitu zen. Ekitaldi hau, lasterketaren azkena izan zen.

## Sailkapena orokorra

Iturriak : ProCyclingStats Cycling Quotient Cycling Archives :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29056376
# 2017ko Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusia

2017ko Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusia urte hartako esku huskako pilota txapelketa nagusia izan zen. Eskuzko Pilota Enpresen Ligak antolatu zuen hamahirugarren ekitaldia izan zen, eta ASPE eta Asegarce enpresetako pilotariek hartu zuten parte.

## Pilotariak

| Asegarce: Albisu (1/16) Artola (1/8) Bengoetxea VI.a (1/4) Laso (1/16) Olaizola II.a (1/8) Untoria (1/16) Urrutikoetxea (1/4) Víctor (1/16) | ASPE: Altuna III.a (1/4) Ezkurdia (1/8) Irribarria (1/4) Jaunarena (1/16) Mendizabal III.a (1/16) Retegi BI (1/16) Rezusta (1/8) Zabaleta (1/16) |

## Emaitzak

2017ko Eskuzko Pilota Enpresen Ligako Buruz buruko Pilota Txapelketaren emaitzak honako hauek izan ziren:

### Final hamaseirenak

| Data | Lekua | Gorriz | Urdinez | Emaitza |
| 17/04/14 | Frontón de La Juventud | Untoria | Víctor | 8-22 |
| 17/04/15 | Labrit pilotalekua | Albisu | Laso | 19-22 |
| 17/04/16 | Santi Brouard pilotalekua | Zabaleta | Mendizabal III.a | 3-22 |
| 17/04/17 | Astelena pilotalekua | Retegi BI | Jaunarena | 22-15 |

### Final zortzirenak

| Data | Lekua | Gorriz | Urdinez | Emaitza |
| 17/04/21 | Bergarako Udal pilotalekua | Víctor | Rezusta | 19-22 |
| 17/04/22 | Labrit pilotalekua | Olaizola II.a | Mendizabal III.a | 22-5 |
| 17/04/23 | Ogeta pilotalekua | Retegi BI | Ezkurdia | 11-22 |
| 17/04/24 | Aitzuri pilotalekua | Artola | Laso | 22-13 |

### Final laurdenak

| Data | Lekua | Gorriz | Urdinez | Emaitza |
| 17/04/28 | Atano III.a pilotalekua | Rezusta | Altuna III.a | 22-14 |
| 17/04/29 | Labrit pilotalekua | Olaizola II.a | Bengoetxea VI.a | 13-22 |
| 17/04/30 | Bizkaia pilotalekua | Urrutikoetxea | Ezkurdia | 22-13 |
| 17/05/1 | Astelena pilotalekua | Irribarria | Artola | 22-6 |

### Fase finala

| Finalaurrekoak | Finalaurrekoak | | | Finala | Finala |
| Labrit pilotalekua, 17/05/13 | Labrit pilotalekua, 17/05/13 | Labrit pilotalekua, 17/05/13 | Labrit pilotalekua, 17/05/13 | Labrit pilotalekua, 17/05/13 | Labrit pilotalekua, 17/05/13 |
| Bengoetxea VI.a | 22 | |
| Urrutikoetxea | 8 | |
| | | | | Bizkaia pilotalekua, 17/05/28 | Bizkaia pilotalekua, 17/05/28 |
| | | | | Bengoetxea VI.a | 22 |
| | | | | Irribarria | 18 |
| | | | | Hirugarren postua | Hirugarren postua |
| Astelena pilotalekua, 17/05/14 | Astelena pilotalekua, 17/05/14 | | | Atano III.a pilotalekua, 17/05/21 | Atano III.a pilotalekua, 17/05/21 |
| Irribarria | 22 | | | Urrutikoetxea | 22 |
| Rezusta | 17 | | | | Rezusta | 12 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30908964
# 614
## Kanpo estekak

* Datuak: Q31064
* Multimedia: 614 / Q31064
# 614 Pia

614 Pia asteroide gerrikoan aurkitutako 614. asteroidearen izena da. 1906ko urriak 11n aurkitu zuen August Kopff astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1906 VQ zen. C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155889
* Multimedia: 614 Pia / Q155889
# 615
## Jaiotzak

* Begga, Austrasiako Jauregiko Nagusia(h. 693).

## Heriotzak

* Maiatzaren 8a – Bonifazio IV.a, Aita santua (j. c. 550).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33267
* Multimedia: 615 / Q33267
# Alpaka (aleazioa)

Alpaka metal aleazioa da, zinkez, kobrez eta nikelez osatutakoa. Zilarraren antzeko kolorea eta distira ditu, eta apaingarrietarako erabiltzen da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2023/1/4 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskalterm: [Metalurgia Hiztegia] [2012]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q203874
* Multimedia: Nickel silver / Q203874
# Alpandeire

Alpandeire Málagako udalerria da, Serranía de Ronda eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 278 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Málagako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1624182
* Multimedia: Alpandeire / Q1624182
# Aloña Mendi Kirol Elkartea

Aloña Mendi Kirol Elkartea Oñatiko futbol taldea da. 1949 urtean sortua, egun Gipuzkoako Ohorezko Erregionalan aritzen du.

## Historia

1949an Club Deportivo Aloña-Mendi izena jarrio ziotenean 1920ko hamarkadan izandako eta desagertutako futbol talde batena zen. Aloña Debagoieneko Oñati udalerriaren lurraldearen hego-ekialdean dagoen mendilerroa da.
Klubeko armarriak mendia eta igel bat ditu, oñatiarrek txantxiku edo igela ezizena dutelako.
Aloña-Mendi hasieran futbol kluba baino ez zen baina gero beste sailak ere izan ditu: alpinismo, atletismo, saskibaloia, eskubaloia, txirrindularitza, negu kirolak, espeleologia, areto futbola, kirol gimnasia, karate, kenpo, igeriketa, pilota, eta triatloia.
50 urte baino gehiago izan arren, 1994 arte ez zuen Hirugarren Mailara igotzea lortu eta hiru urte baino ez zuen iraun.
Taldeko jokalarik ezagunena Santiago Idigoras (lehenago Errealean jokatutakoa) izan da.

## Uniformea

* Lehenengoa: Zamarra gorri eta praka urdinak.
* Bigarrena : Marra beltz eta horiak eta praka beltzak.

## Estadio

Azkoagain futbol zelaiak 550 ikusleentzako tokia du. 1949an egin zuten eta Aloña Mendi jabea da. 96x50 metro ditu.

## Datuak

2023-24 denboraldia barne.
* Denboraldiak Lehenengo Mailan: 0
* Denboraldiak Bigarren Maila: 0
* Denboraldiak Bigarren B Maila: 0
* Denboraldiak Hirugarren Maila: 3
* Emaitzarik onena: 11. (Hirugarren Maila, IV. Multzo 95-96 denboraldia)

### Azken urteak
## Palmaresa

* Gipuzkoako Ohorezko Erregionala (1): 1994

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11679798
* Multimedia: Aloña Mendi KE / Q11679798
# Alp

Alp Kataluniako udalerria da, Cerdanya eskualdean eta Gironako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.735 biztanle zituen. 44,19 km²-ko azalera du.

## Herri eta auzoak

* Alp
* Masella
* la Molina

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2008 |
| 593 | 629 | 594 | 608 | 578 | 569 | 674 | 923 | 883 | 908 | 1.219 | 1.735 |

## Ikus, gainera

* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q13731
* Multimedia: Alp, Catalonia / Q13731
# Alpanseque

Alpanseque Soriako probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 89 biztanle zituen 54,62 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera

* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q830001
* Multimedia: Alpanseque / Q830001
# Alpartir

Alpartir (Alpartil aragoieraz) Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 563 biztanle zituen 26,89 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1641433
* Multimedia: Alpartir / Q1641433
# Alpatláhuac (udalerria)

Alpatláhuac Mexikoko udalerri bat da. Veracruz de Ignacio de la Llave estatuan kokatua dago. 2010ean 9.691 biztanle zituen 71,03 km²ko azaleran. Herriburua [[Alpatláhuac (Alpatláhuac)|Alpatláhuac]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3365424
# Alpago

Alpago Italiako udalerri bat da. Bellunoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 6.612 biztanle ditu, 80,34 kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lago di Santa Croce aintziraren ondoan dago.

## Mugakideak

Alpagok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Belluno Ponte nelle Alpi Soverzene Chies d'Alpago Tambre Erto e Casso Claut Vittorio Veneto Fregona

## Herri eta hiri senidetuak

* Kalvarija (Lituania)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23018530
* Multimedia: Alpago / Q23018530
# Achero Mañas

Juan Antonio Achero Mañas Amyach (Madril, 1966ko irailaren 5a) espainiar aktore eta zinema zuzendaria da. Alfredo Mañas idazlearen eta Paloma Lorena aktorearen semea, El Bola bere lehenengo filmean egindako lanagatik hainbat sari lortu zituen.

## Filmografia aktore moduan
### Telebista

* Tarde de teatro (1986)
* Una hija más (1991)
* Un día volveré (1993)
* Colegio Mayor (1994)
* Carmen y familia (1996)

### Zinema

* Las aventuras de Enrique y Ana (1981)
* La guerra de los locos (1987)
* La puñalada (1990)
* 1492: La conquista del paraíso (1992)
* Disparando a Elizabeth (1992)
* ¡Dispara! (1993)
* La leyenda de la doncella (1994)
* Expo-X (1994)
* Historias de la puta mili (1994)
* Así en el cielo como en la tierra (1995)
* Noctámbulos (1995)
* El rey del río (1995)
* Belmonte (1995)
* La ley de la frontera (1995)

## Filmografia zuzendari moduan
### Film luzeak

* 2000 - El Bola
* 2003 - Noviembre
* 2010 - Todo lo que tú quieras

### Dokumentalak

* Blackwhite (2004)

### Film laburrak

* Metro (1994)
* Cazadores (1997)
* Paraísos artificiales (1998)

## Kapo loturak

* IMDBko fitxa (Ingelesez)
* Datuak: Q2823019
* Multimedia: Achero Mañas / Q2823019
# Achetta zaldi

Achetta zaldia, edo "Sardiniako ponia", ( Sardinieraz Acheta, Akkètta edo Quaddeddu), Sardiniako bertako zaldi arraza bat da.
Bere tamaina zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean dago.
Batzuetan zaldi hau Giara zaldiarekin nahasten dute, baina biak arraza ezberdinak dira.

## Ezaugarriak

Samaldak egoera erdi basatian eta talde txikitan larretzen dira Sardinako mendietan.
Zelarako poni aproposa da eta trostan iraunkorra da. Era berean nekazariek gurdietatik tiratzeko zein zamak eramateko erabiltzen dute ere. Azken urtetan haragitarako arraza ere bada.
Soin gurutzera 1,20 m eta 1,40 m artean dabil. Beraz, tamainagatik ponien sailkapen taldean sartzen dira. Kolore gaztainkara edo beltza dute, Europako aintzinako beste hainbat poni arraza bezala.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1522758
* Multimedia: Giara horse / Q1522758
# Achentoul

Achentoul, Eskoziako gaeleraz: Achadh an t-Sabhail, Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Sutherland barrutian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3445159
* Multimedia: Achentoul / Q3445159
# Achernar

Achernar (Alfa Eridani, α Eri, HR 472 edo HIP 7588) lehen magnitudeko izar bat da, gaueko zeruko zortzigarren dizdiratsuena eta Eridanus (Eridano ibaia) konstelazioaren hegoaldeko muturra osatzen duena. Zuri urdinska kolorekoa da eta 32º 45' H baino gehiagoko hego latitudeetatik izar zirkunpolar bat da (eta, ondorioz, ezin daiteke ikusi 32º 45' I baino gehiagoko ipar latitudeetatik. Bere izena arabierazko Al Ahir al Nahrretik dator, "ibaiaren amaiera" esan nahi duena.
Gure eguzkitik 144 argi urteko distantziara dago eta bere irudizko magnitudea +0,45ekoa da, eta, ondorioz, bere berezko argitasuna gure eguzkiarena baino 1076 aldiz handiagoa da. Oso errotazio azkarra duen izarra da, eta, ondorioz, bere forma nabarmenki zapala da. Era berean, Lambda Eridani motako izar aldagarri bat da.

## Erreferentzia zerrenda

* ↑ (Gaztelaniaz) «Los nombres de las estrellas» Revista astronómica (Buenos Aires: Asociación Argentina Amigos de la Astronomia) 16: 241..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12183
* Multimedia: Achernar / Q12183
# Achery

Achery Aisne departamenduko Frantziako udalerria da, Frantzia Garaia eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aisne departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q244537
* Multimedia: Achery / Q244537
# Alonso Quijano

Alonso Quijano (aˈlonso kiˈxano ahoskatua), On Kixote izengoitiaz ezaguna, On Kixote Mantxakoa liburuko pertsonai nagusia da. On Kixote Mantxakoa Miguel de Cervantes espainiar idazle ospetsuaren idazlan nagusia da. Bi zatitan argitaratu zen, lehenbizikoa 1605ean eta bigarrena 1615ean. Aditu askoren arabera, historiako eleberririk onenetako bat da. Munduko hainbat hizkuntzatara itzulita dago, tartean euskarara; halaber, ugari izan dira zinemara eraman dituzten liburuaren bertsioak.
Bere profil psikikoa, zoroarena baino gehiago, ameslariarena da, haluzinazioak gorabehera, buru-argitasun uneak dituena, non gauza oso zentzudunak edo zoroak esaten dituen. Funtsean, bere erokeria erlatiboa ez da pertsona normaletatik pasatzen diren gainerako pertsonaiena baino askoz handiagoa. Gainera, irudimen handia du, eta horrekin errealitatea nahi bezala aldatuko du zaldun ibiltari handia izateko ametsa gauzatu ahal izateko. Bere lagun Santxo Panza du ezkutari, abenturetan dabilena.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.
* ↑ La mejor novela de la historia. in: El País, 2002-05-08. elpais.com (Noiz kontsultatua: 2015-07-04).
* ↑ García Argüello, Xabier. On Kixote euskalduna. in: El País, 2005-01-10. elpais.com (Noiz kontsultatua: 2015-07-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q944201
* Multimedia: Don Quixote / Q944201
# Alonso Salazar (argipena)

Alonso Salazar edo Alonso de Salazar zenbait lagunen izen-abizenak dira:
* Alonso Salazar edo (Toribio) Alonso de Salazar XV. eta XVI. mendeko euskal esploratzailea.
* ?? Alonso de Salazar garai berean ustez Lepolemo zalduntza-liburua idatzi zuena.
* Alonso de Salazar y Frías (Burgos 1564 - Madril 1635) Inkisizioko kidea.
* Alonso Salazar edo Fabio Alonso Salazar Jaramillo politikari eta kazetari kolonbiarra.

## Erreferentziak

* ↑ Ikus hau adibidez.
# Alonso Salazar Frías

    Artikulu hau inkisidoreari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Alonso Salazar (argipena)».
Alonso de Salazar y Frías (Burgos, 1564 - ?, 1636) espainiar apaiz eta inkisidorea izan zen, 1610ean Zugarramurdiko sorginen afera epaitu zuen Logroñoko Espainiar Inkisizioaren auzitegian parte hartu zuelako ospea lortu zuena. Epaiaren eztabaidan, eta batez ere Inkisizio Gorenaren Kontseiluak agindutako auziaren ondorengo berrikuspenean, sorginkeriari buruzko teoriei sinesgarritasuna ematearen aurka agertu zelako nabarmendu zen. Kontseilura bidalitako bere memoria zehatzari esker, Espainiako jurisprudentzia inkisitoriala sorginkeriaren errealitateari buruz eszeptikoa eta gai horren inguruko salaketak onartzeko oso mesfidatia izan zen.
Alonso de Salazar Burgosen jaio zen 1564an, merkatarien eta goi funtzionarioen familia batean. Salamancan eta Sigüenzan zuzenbide kanonikoa ikasi zuen eta ondoren apaiztu egin zen. Jaengo eta Toledoko elizbarrutietara bidalia izan zen, non bien gotzaina zen Bernardo de Sandoval y Rojasen agindupean lan egin zuen. Hau Filipe III.aren balidoa zen Lermako dukearen osaba izan zen.
Ofizio Santuan sartu zen 1609an, eta 1610eko uztailean Logroñoko auzitegian, non Alonso Becerra Holguín eta Juan del Valle Alvarado inkisidoreek sorginkeria prozesu handi bat irekita zuten, eta prozesu horretan Salazar baino askoz intoleranteagoak agertu ziren. Prozesu hori sorginkeriagatik Espainian gertatu zen lehen eta azken kausa handia izan zen: Zugarramurdi eta Urdazubi nafar herrietakoa hain zuzen ere.
Salazarrek kondenatuen erruduntasunari buruzko zalantzak beste kleriko garrantzitsu batzuek lagundu zituzten, aitorpenak sineskeriari eta ezjakintasunari egozten zizkiotenek, hala nola Antonio Benegas Iruñeko gotzainak.
Hori dela eta, Inkisizioaren Kontseiluak Nafarroako mendiak bisitatzeko agindu zion Salazarri, lehen eskuko informazioa eta testigantzak biltzeko asmoz, aitortzak ez behartzeko eta zalantzan daudenak ez mehatxatzeko aginduekin. 1611ko maiatzetik aurrera ia zortzi hilabetez ibili zen sorginkeria sukar betean. Milaka testigantza funsgabe eta kontraesankor bildu zituen, akelarreak gertatu izanaren froga sendorik ezin aurkituz.
1613ko bere azken txostenean instrukzio eskasa salatu zuen. Hala, Inkisizio Gorenaren Kontseiluak agindutako auzia sakon berrikusi ondoren, Salazar erabat damutu zen berak ere sinatu zuen epaiaz, "bidegabekeria izugarria" egin zela iritzita.

## Erreferentziak

* ↑ Julio Caro Baroja, Las brujas y su mundo, Madrid: Alianza, 1990
* ↑ Gustav Henningsen, The Witches' Advocate: Basque Witchcraft and the Spanish Inquisition (1609–1619), Nevada, 1980
* ↑ Gustav Henningsen (ed.), The Salazar Documents: Inquisitor Alonso de Salazar Frías and Others on the Basque Witch Persecution, Leiden: Brill, 2004
* Datuak: Q4734513
# Alonso Sánchez Coello

Alonso Sánchez Coello (Benifairó de les Valls, Valentziar Herrialdea, 1531 – Madril, Espainia, 1588ko abuztuaren 8a) margolaria izan zen. Flandesa joan zen 1550. urtean, Antonio Moro pintorearekin ikastera, eta 1555. urtetik aurrera Gaztelan lan egin zuen Filipe II.a Espainiakoaren zerbitzura.
Erlijio-gaiak eta erretratuak pintatu zituen, batez ere, italiar eta flandestar arteen moldeei jarraituz. Obra nagusiak: Santa Katalinaren ezkontza mistikoak (1578), El Escorialgo elizako Santu bikoteak (1580-1582), San Sebastian (1582), eta erretratuak batez ere, horien artean Filipe II.a eta Karlos printzea. Madril, Viena, Brusela, Dublin eta Londresko museoetan daude ikusgai haren obrarik aipagarrienak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q503386
* Multimedia: Alonso Sánchez Coello / Q503386
# Alonso Ruiz de Herrera

Alonso Ruiz de Herrera (Cuéllar, Segovia, XV. mendea – XVI. mendea) gaztelar militarra izan zen. 1521ean Noaingo guduan parte hartu zuen, non Esparrosko jauna Andre Foixkoa jeneralari zutoihala kendu eta preso hartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Velasco Bayón, Balbino. (1996). Historia de Cuéllar. (4. argitaraldia) Segovia ISBN 84-500-4620-3..
* Datuak: Q5670230
# Alonso de Ibáñez probintzia

Alonso de Ibáñez probintzia (gaztelaniaz: Provincia de Alonso de Ibáñez) Boliviako Potosí departamenduko probintzia bat da. 2170 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 27755 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1360913
* Multimedia: Alonso de Ibáñez Province / Q1360913
Txantiloi:Potosí departamenduko probintzia aurkibidea