OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arrea (jatetxea)

Arrea Kanpezuko Santikurutze Kanpezu herrian dagoen jatetxea da. Bertoko sukaldariburua Edorta Lamo da.
Hamalau urte Donostiako A Fuego Negro jatetxean lanean aritu ostean, itxi egin behar izan zuen, pandemiak eraginda. Erabaki zail hori hartu izanak bere jaioterrira itzultzera bultzatu zuen, eta, horrela, Arrea jatetxea sortu zuen Kanpezun. Jatetxe honen bereizgarri nagusia da beraiek espresuki bildutako produktu freskoekin kozinatzen dutela. Eguneko menuak 20 euro balio ditu, eta bestelako menuak, berriz, 40 euro.

## Sariak

Arrea jatetxeak, hainbat sari jaso ditu, Repsol Gida-ak bi Eguzki eman dizkio eta 2022-an Michelin gidak banatzen dituen, MICHELIN izar bat eta MICHELIN izar berde bat lortu ditu

## Erreferentziak

* ↑ «Alvaro Garrido sukaldariak bere bost euskal jatetxe gustukoenen zerrenda atera du» Berria 2022-07-20 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Restaurante Arrea! en Campezo/Kanpezu | Guía Repsol» REPSOL (Noiz kontsultatua: 2022-12-31).
* ↑ (Gaztelaniaz) «ARREA! – Santa Cruz de Campezo - un Restaurante de la Guía MICHELIN» MICHELIN Guide (Noiz kontsultatua: 2022-12-31).

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q113405793
# Arregigaraikua jauregia

Arregigaraikua jauregia edo Arregia de Yuso-ren etxea, Gipuzkoako Soraluze herrian dagoen eraikina da. Erdi Aroan dorretxe izan zen. Fatxadan Iruretarren armarri barroko handi bat ikus daiteke.

## Ezaugarriak

Antzinako euskal dorretxea da, egun oso aldatuta. Izan ere Erdi Aroko elementu arkitektoniko batzuk baditu: hala nola, lobulu-modiloiak, altuera ezberdinetako sarrera-ateak e.a. Geroago, gotorlekuaren funtzioa galdu zuenean, hiri-jauregi bihurtu zuten. Fatxada, Iruretarren armarri barroko handi batek janzten du; izan ere, XVI. mendean Andres Ibañez Irurekoa eta Maria Perez Arregia, izen bereko etxea heredatu zuena, ezkontzean Iruretarren leinukoen jabetza izatera pasatu zen. Erreferentzi blasoiak nahasketak sortu ditu eta ondorioz "Irure Jauregia" izen ezegokia eman zitzaion batzutan.

## Helbidea

Gabolatz kalea, 2 - 20590-Soraluze.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.soraluze.eus/eu/herria/turismoa/monumentuak
* ↑ https://www.gipuzkoan.eus/zzz/eu/_q23_ps2_tficharecurso_oindex_d00000000_h00000000_c0_id34_bd0/zzz

## Kanpo estekak

* Arregigaraikua Soropedian.
* Datuak: Q108528987
# Arrecife

Arrecife kanariar hiria eta Lanzaroteko (Las Palmasko probintzia) hiriburua da. Uhartearen ekialdean kokatuta dago.
55.203 biztanle zituen 2006an.

## Auzoak

Arrecife Centro, Argana Alta, Argana Baja, El Cable, La Concha, Maneje, Los Alonso, Altavista, Las Salinas, San Francisco Javier, Titerroy, Valterra, La Vega, Puerto Naos.

## Klima

Datu klimatikoak (Arrecife) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 20.4 | 21.2 | 22.5 | 23.0 | 24.2 | 25.7 | 27.8 | 28.8 | 28.4 | 26.3 | 23.9 | 21.4 | 24.5 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 17.0 | 17.5 | 18.5 | 19.0 | 20.2 | 21.9 | 23.8 | 24.7 | 24.4 | 22.5 | 20.3 | 18.1 | 20.7 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 13.7 | 13.9 | 14.6 | 15.0 | 16.3 | 18.1 | 19.9 | 20.7 | 20.4 | 18.7 | 16.8 | 14.8 | 16.9 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 24 | 14 | 15 | 6 | 2 | 0 | 0 | 0 | 2 | 7 | 12 | 27 | 110 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 4 | 3 | 3 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 3 | 4 | 20 |
| Hezetasuna (%) | 71 | 71 | 69 | 69 | 69 | 69 | 70 | 71 | 73 | 73 | 72 | 73 | 71 |
| Iturria: Weatherbase ||||||||||||||

## Garraioa

* Lanzaroteko aireportua

## Hiri eta herri senidetuak

* Recife (Brasil), 2010

## Arrecifetar ospetsuak

* Francisco Fernández de Béthencourt, genealogista eta politikaria (1850-1916)
* Blas Cabrera y Felipe, fisikaria (1878-?)
* Pancho Lasso, eskultorea (1904-1973)
* César Manrique, artista eta arkitektoa (1919-1992)
* Juan Brito Martín, folklorista eta artisaua (1919)
* Rosana, abeslaria (1963)
* Goya Toledo, aktorea (1969)
* Roberto Arrocha, idazle eta kazetaria (1975-)

## Galeria

* Eliza
* Gran Hotel Arrecife
* San Gabriel gaztelua

## Erreferentziak

* ↑ Arrecife, Spain Travel Weather Averages. Weatherbase (Noiz kontsultatua: 2013-06-29).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Arreciferen webgune ofiziala
* Datuak: Q647543
* Multimedia: Arrecife / Q647543
# Apostoluen Eginak

Apostoluen Eginak (grezieraz Praxeis Apostolon) Itun Berriko bosgarren liburua da, gehienetan Ebanjelioen ondoren agertzen dena. Jesukristoren lehen jarraitzaileen historia kontatzen du, gehienbat Hamabi Apostoluen eta San Pauloren ibilerak.
Lehenengo ataletan Jesusen biztuera eta igokundearen ondorengo gertaerak agertzen dira: Mendekoste eguneko Espiritu Santuaren etorrera, Elizaren lehenengo zabalkundea eta Apostolu batzuen lehen eginkizunak (bereziki Pedro eta Feliperenak). Liburuaren bigarren partean San Pauloren kristautzea kontatzen da; hortik aurrera beronek hartuko du liburuko protagonismo handiena. Izan ere, liburuaren zatirik handiena Paulok Mediterraneo inguruko eliza berrietara egindako ikustaldiak betetzen dute. Azken atalean Paulo Erromara heldu zela kontatzen zaigu. Liburuan ez da bere heriotza kontatzen, baina tradizioaren arabera bertan hil zuten.
Bibliako aditu gehienen arabera, liburu hau Lukasek idatzi zuen (hirugarren ebanjelioa idatzi zuenak) 60-70 urte inguruan, neurri handi batean ebanjelioaren jarraipen gisa. Apostoluen Eginak liburuko sarrerak, izan ere, Ebanjelioaren amaierarekin lotura dauka.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q40309
* Multimedia: Acts of the Apostles / Q40309
* Jatorrizko testuak: Biblia/Eginak
# Apostolos Nanos

Apostolos Nanos (1966ko otsailaren 5a) arkularia da. Grezia ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Apostolos Nanos
* ↑ Apostolos NANOS

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111173572
# Apostolu

Apostoluak Jesus Nazaretekoak Elizaren gidaritzan jarritako hamabi jarraitzaileak dira, kristautasunaren arabera. Izena bera antzinako grezieratik dator (ἀπόστολος (apostolos), euskaraz bidalia esan nahi du).
Jesusek 12 hauek aukeratu zituen apostolu izateko:
* Petri
* Andres (aurrekoaren anaia)
* Jakue (Zebedeoren semea)
* Joan (aurrekoaren anaia)
* Filipe
* Bartolome
* Mateo
* Tomas
* Jakue Alfeorena
* Simon Zelotea
* Juda Tadeo
* Juda Iskariote.
12 gizon aukeratuta, Israel zaharreko 12 leinuak ordezkatu nahi izan zituela uste da. 12 zenbaki sinbolikoa da Biblian, beste askorekin batera (hiru, zazpi, berrogei...).
Juda Iskariote ez beste guztiak Galileakoak ziren, Jesus bezala. Apostolu hauek Jesusen ageriko bizitzan parte hartu zuten, eta beraiekin izan zen Azken Afarian. Iskariotek Jesus saldu zuen Ostegun Santuan, eta heriotzara zigortua izan zela jakitean, damuturik, bere buruaz beste egin zuen. Jesusen piztueraren ondoren apostoluek Matias aukeratu zuten saltzailearen ordezko.
Bibliaren ikuspegi fundamentalistak hiru baldintza jartzen ditu apostolu izateko:
* Jesusek berak aukeratua izatea.
* Jesus pertsonalki ezagutzea.
* Jesusen piztueraren lekuko izatea.
Definizio honek baditu bere zailtasunak. Izan ere, Juda Iskariotek ez zuen Jesus berpiztua ezagutu, nahiz eta Itun Berrian apostolu izena ematen zaion. Bestalde, Matiasek eta Paulok (azken hau "jentilen apostolua" izendatzen da Elizan) ez dakigu Jesusen ageriko bizitza jarraitu zuten edo ez. Itun Berrian beste zenbait kristau ere izendatzen dira apostolu: Bernabe, Timoteo, Silas, Tito, Androniko, Junias... Elizak apostolu izena eman die santu batzuei, besteak beste, Xabierko Frantziskori Indietako Apostolu izena ezarri zion.

## Ikus, gainera

* Apostoluen Eginak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q43412
* Multimedia: Apostles / Q43412
# Atlantique (Benin)

Atlantique Beningo hegoaldeko departamendua da. Mendebaldean Mono eta Kouffo departamenduekin du muga, Zourekin iparraldean, Ouémérekin ekialdean, eta Ozeano Atlantikoarekin hegoaldean. 3.233 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2013an 1.398,229 biztanle zituen. Ouidah da hiriburua.

## Erreferentziak

* ↑ Benin: Departments, Major Cities & Towns - Population. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2020-1-9).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29147
* Multimedia: Atlantique Department / Q29147
# Atlantique (filma)

Atlantique 2019ko Mati Diop frantziar eta senegaldar zinema zuzendariaren amodiozko drama film bat da.
2019ko Cannesko zinemaldian estrenaitu zen, eta Grand Prix saria eskuratu zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Kostalde atlantikoan, gutxi barru irekiko den dorre futurista bat altxa dute Dakarreko aldirietan. Ada, 17 urteko gazte bat, Souleimane eraikuntza-langile gaztearekin maiteminduta dago. Baina beste gizon batekin ezkonarazi nahi dute. Gau batean, Souleimane eta haren lankideak itsasoan desagertuko dira. Gutxira, haien auzo zaharra ikaratzera itzuliko dira, atzean utzi zituzten neska-lagunetan gorpuztuta. Langile batzuk mendekua lortu nahian etorri dira, eta sustatzaileak soldatak ordaintzen ez badizkie dorrea erreko dutela mehatxatuko dute. Baina Souleiman Adarengatik itzuli da, harekin azkenekoz egon ahal izateko.

## Aktoreak

* Mame Bineta Sane: Ada
* Amadou Mbow: Issa
* Ibrahima Traoré: Souleiman
* Nicole Sougou: Dior
* Aminata Kane: Fanta
* Mariama Gassama: Mariama
* Coumba Dieng: Thérèse
* Ibrahima Mbaye: Moustapha
* Diankou Sembene: Mr Ndiaye
* Babacar Sylla: Omar
* Abdou Balde: Cheikh

## Erreferentziak

* ↑ «Mati Diop Wins Cannes Grand Prix, Making Festival History As A Black Female Director» Huff Post 2019-5-28.
* ↑ sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q63212985
* Multimedia: Atlantique (film) / Q63212985
# Atlantikoko korridorea

    Ez nahasi Iberiar Penintsulako Atlantikoko ardatzarekin, korridore horren barruan dago.
Atlantikoko korridorea :
Atlantikoko korridorea Europa Barneko Garraio Sareko lehentasunezko hamar korridoreetako bat da.
Guztira 5 herrialde lotzen ditu 8 200 kilometrotan, Portugalgo Lisboa Alemaniako Mannheimekin lotuz.

## Ibilbidea

Atlantikoko korridoreak Iberiar Penintsularen mendebaldea Frantziarekin eta Alemaniarekin lotzen du, abiadura handiko burdinbideekin eta konbentzio paraleloekin, eta Lisboa, Madril, Gasteiz, Paris eta Mannheim arteko sareen jarraipena eskaintzen du.
Korridorea lau ataletan banatuta dago:
* Algeciras – Bobadilla – Madril
* Sines/Lisboa – Madril – Valladolid
* Lisboa – Aveiro – Porto
* Aveiro – Valladolid – Gasteiz – Bilbo/Iruña – Donostia – Baiona – Bordele – Paris – Le Havre/Metz – Estrasburgo – Mannheim

## Egoera

8 214,23 kilometro daude Atlantikoko korridorean, non Trenbideko Trafikoa Kudeatzeko Europako Sistema 2030erako hedatzea espero den, eta% 12rekin jada Europako Trenbide Kontroleko Sistema,% 45arekin GSM-R, eraikuntzan Europako Trenbide Kontroleko Sistema % 16ean eta GSM-R% 90ean. GSM-R hedapen tasa zenbakizko kontrolaren artean baxuena da.
Epe laburreko zabalera 2023rako Europako Garapen Planaren arabera definituz (1 750,31 km),% 59k funtzionatzen du, eta% 31k eraikuntzan jarraitzen du. Atlantikoko korridoreak epe laburreko hedapen tasarik altuena du zenbakizko kontrolaren artean, baina 2023rako aurreikusitako korridorearen luzera osoaren ehunekoa baxuenetakoa da (% 21ekoa).
Atlantikoko korridorea zuzentzen duten estatu kideei dagokienez, 2023rako ez da sekziorik zabalduko Portugalen. 2023rako (Ludwigshafen, Frantzia/Alemania muga), Atlantikoko korridorearen barnean dauden aleman sail guztiak zabaltzea aurreikusten da. Frantzian jarri beharko litzateke kilometro kopururik altuena, 2023an enkargatu beharreko kilometro kopurua altuena baita (83%). Espainia da 2023rako Altzairutegi Eraginkorrerako Europako Hitzarmena hedapenik altuena duen bigarren herrialdea. Atzerapen bat dago Euskal Herriko sailetan 2019rako martxan egon behar zuena beste lehentasun batzuen ondorioz, baina azken informazioek adierazten dute 2026ra arte ez direla martxan egongo.

## Azpiegitura konektatuak
### Aireportuak

* Lisboako aireportua
* Portoko aireportua
* Madrilgo aireportua
* Bilboko aireportua
* Bordeleko aireportua
* Parisko Orly aireportua
* Parisko Charles-de-Gaulle aireportua

### Portuak

* Sinesko portua
* Lisboako portua
* Portoko portua
* Algecirasko portua
* Bilboko portua
* Bordeleko portua
* Parisko portua
* Erruango portua
* Le Havreko portua
* Metzeko portua
* Estrasburgoko portua
* Mannheimgo portua

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Europar Batasuna. (2016-09-22). «Atlantikoko korridorea» Mugikortasuna eta Garraioa - Europako Batzordea (Noiz kontsultatua: 2021-02-19).
* ↑ Korridoreen deskripzioak - Europako Batzordea - Europa EU

## Ikus, gainera

* Europa Barneko Garraio Sarea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105622352
# Atlantikoko probintziak

Atlantikoko probintziak edo Kanada Atlantikoa Kanadako lau ekialdeko kostaldeko probintziei emandako izena da.
Probintzia hauek Brunswick Berria, Eskozia Berria, Eduardo Printzearen Uhartea eta Ternua eta Labrador dira.
Itsas probintzietan ez bezala, Atlantikoko probintziek Ternua eta Labradorreko probintzia biltzen dute. Bi errealitate oso desberdin diren arren, maiz nahasten dira eskualdeko bi kontzeptuak.

## Biztanleria

| probintziak | Biztanleria (2016) |
| Eskozia Berria | 923.598 |
| Brunswick Berria | 747.101 |
| Ternua eta Labrador | 519.716 |
| Eduardo Printzearen Uhartea | 142.907 |
| Guztira | 2.333.322 |

## Probintziako banderak

* Brunswick Berria
* Eduardo Printzearen uhartea
* Eskozia Berria
* Ternua eta Labrador

## Erreferentziak

* ↑ Chiffres de population et des logements - Faits saillants en tableaux, Recensement de 2016 : chiffres de population et des logements, Canada, provinces et territoires, recensements de 2016 et 2011 – Données intégrales, Statistique Canada.

## Bibliografia

* (Ingelesez) Margaret Conrad eta James K. Hitler, Atlantic Canada: a region in the making, Toronto, Oxford University Press, 2001
* (Ingelesez) Margaret Conrad eta James K. Hitler, Atlantic Canada: a concise history, Don Mills, Ont., Oxford University Press, 2006
* Sandrine Ferré, L'édition au Canada atlantique : le défi de publier une région, Pariseko Unibertsitatea 3, 1999, 2 libur., 497 or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q246972
* Multimedia: Atlantic Canada / Q246972
# Atlantikoko Unibertsitate Europarra

Atlantikoko Unibertsitate Europarra (gaztelaniaz: Universidad Europea del Atlántico) Kantabriako unibertsitate pribatua da, Santanderren campus bat duena.
2014an sortu zuten eta 10.800 ikasle inguru ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16644465
* Multimedia: Universidad Europea del Atlántico / Q16644465
# Autremencourt

Autremencourt Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Rhône-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aisne departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q849848
* Multimedia: Autremencourt / Q849848
# Autreppes

Autreppes Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Rhône-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aisne departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q853994
* Multimedia: Autreppes / Q853994
# Astrana

Astrana Sobako herria da, Kantabrian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2008an 38 biztanle zituen. Herriak eskalada egiteko via ferrata bat du.

## Erreferentziak

* ↑ Pindado Uslé, Jesús. (2002). Gran Enciclopedia de Cantabria. Cantabria ISBN 8486420296..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5709940
# Astrakhan oblasta

Astrakhan oblasta (errusieraz: Астраха́нская о́бласть, translit.: Astrakhanskaia oblast) Errusiako subjektu federal bat da, Hegoaldeko Barruti Federalean kokaturik dagoena. 49.000 km²ko eremua du eta 2010ean 1.010.073 biztanle zituen. Hiriburua Astrakhan hiria da (520.339 biztanle 2010ean).

## Geografia

Astrakhan oblasta Errusiako hegomendebaldean dago. Mendebaldean Kalmukia errepublikarekin du muga, iparraldean Volgograd oblastarekin, ekialdean Kazakhstanekin eta hegoaldean Kaspiar itsasoarekin. Volga ibaiak zeharkatzen du eskualdea.

## Talde etnikoak

130 talde etniko baino gehiago daude, tartean errusiarrak (%72a), kazakhak (%13a) eta tatariarrak (%7,2a).

## Ekonomia

Astrakhan Kaspiar itsasoko arrantzalekuen hiriburua da. Kabiar, arrain keztatu eta kontserba produkzioak garrantzi handia du. Horrez gain, itsas garraioaren eta trenbidekoaren arteko transferentzia lekua da.

## Erreferentziak

* 1 2 «Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1 2010eko Errusiako erroldaren emaitzak, 1. liburukia» Gks.ru
* 1 2 Russia profile: Astrakhan Region

## Kanpo estekak

* Ander IZAGIRRE: «Urak dakarrena urak daroa» Volgaren deltari buruzko erreportajea Argia.com-en.
* (Ingelesez) Kommersant.com: Astrakhan Region Kommersant.com
* Datuak: Q3941
* Multimedia: Astrakhan Oblast / Q3941
# Auzitegi-medikuntza

Auzitegi-medikuntza, medikuntza forentse edo lege-medikuntza zuzenbideak planteatzen dituen arazoak konpontzeko beharrezkoak diren ezagutza mediko eta biologiko guztiak aplikatzen dituen medikuntzaren adarra da. Auzitegiko medikuak epaileei eta auzitegiei laguntzen die justizia-administrazioan, eta zaurituak jasandako lesioen jatorria edo heriotzaren arrazoia zehazten du, gorpu bat aztertuta. Justizia-auzitegien eguneroko jardunetik eratorritako alderdi medikoak aztertzen ditu, non peritu gisa jarduten duten. Auzitegi-medikuntzako arazoei buruzko irizpena ematen duen medikuak mediku forentse, auzitegi-mediku edo, soilik, forentse du izena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Kriminologia Hiztegia] [2018]
* ↑ Euskalterm: [Prozedura Kriminala Hiztegia] [2019]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q454812
# Auzet

    Artikulu hau Zuberoako eta Bearnoko ibaiari buruzkoa da; izen bereko herria gaitzat duena beste hau da: «Auzet (Okzitania)»
Auzet Zuberoako eta Bearnoko ibai bat da, Pettarran sortzen dena, eta Oloroeko uhaitzaren ezkerraldeko ibaiadar dena.

## Izena

Izen erromanikoa Aucet da, jadanik 1384an erabilia (baliteke euskarazko Altzate izenetik hartua izatea). Lausset izena L artikulua gehitzean sortu zen.
Altzate erroa *Alz- sarritan erabilitako euskarazko hidronimoa, adibidez Altzai herrian erabilia.

## Geografia

Auzet ibaia Ahantziga mendiaren iparraldean du iturria, Gotaine eta Arrokiaga artean. Gero ekialderantz jotzen du Oloroeko ibairantz Gurs eta Xütxe bezalako herrixkak zeharkatuz. Ahoa Araujuzonen du.

## Zeharkatutako udalerriak

* Zuberoa:
** Arrokiaga
** Sohüta
** Ospitalepea
* Bearno:
** Josibaia
** Gurs
** Xütxe
** Susmiou
** Gazteluberri Bearno
** Araux
** Viellenave
** Araujuzon.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak.
* ↑ Nabarrengoseko notarioa, 1384.
* ↑ Paul Raymond, Dictionnaire topographique du département des Basses-Pyrénées, 1863.
* ↑ Michel Grosclaude: Dictionnaire toponymique des communes du Béarn (Escola Gaston Febus, 1991).
* ↑ Auñamendi Entziklopedia

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Sandre datu-basea
* Datuak: Q3219704
* Multimedia: Lausset / Q3219704
# Auzitegiko genetika

DNA azterketa erabiliz pertsona identifikatzea argumentu soil bat jarraitzen du. Gizaki bakoitza ezberdina da, bi pertsona gehiago edo gutxiago antzekoak izan daiteke, batez ere ahaide hurbil artean, baina inoiz ez dira berdinak, biki berdin-berdinak izan ezik.Pertsonen arteko bereizkuntza hau da, obulu eta espermatozoide artean milioika DNA konbinazio posible daudelako, meiosian gertatzen den elkargurutzaketa dela eta.

## Jatorria

Auzitegiko genetika ez da bat batean agertu, auzitegiko hemogenetikatik eboluzionatu baitu; XX. mende hasieran sortzen da, Karl Landsteiner deskribatzen duenean hematien ABO sistema eta Von Durgen eta Hirschfeld bere transmisio hereditarioa aurkitzen dutenean. Zientzia honen helburua identifikazio genetikoa zen delitu eta aitatasun kasuetan.

## Markatzaile genetikoetan aztertzen diren DNA motak
### DNA nuklearra

Posiblea bada beti egingo da DNA honen polimorfismo analisia, DNAk laginaren identitateari buruz informazio gehiena emango diguna baita. Nukleoan dago, eta erdia amarengandik eta beste erdia aitarengandik hartzen da, Y kromosoma maskulinoan dagoen DNA izan ezik, aitarengandik besterik ez dena hartzen.

### DNA mitokondriala

Hainbat mitokondria daude zelula bakoitzean eta hainbat DNA mitokondrial mitokondria bakoitzean, hau da, DNAmt kopia gehiago daude DNA nuklear baino zelula bakoitzatik, orduan DNA nuklear kopia bakarra dago zelula batean eta hainbat DNAmt kopia. Hori dela eta auzitegiko lagin oso kritikoetan arrakasta gehiago dauka DNAmt-aren analisiak DNA nuklearrekoak baino.

### Y kromosomaren polimorfismoak

Y kromosoma bakarrik mutiletan agertzen da eta mutil guztiek bere aitaren Y kromosoma daukate (ia osotasunean), aitatik zuzenean hartzen baita amatik datorren materialetatik nahastu gabe. Horregatik bakarrik identifikatu daitezke aitaldeko leinuak Y kromosoma aztertzen. Y kromosomaren polimorfismei dakienez, (STRs) mikrosateliteak aztertzen dira.

## Lagin biologikoen indibidualizazioa

Lehenengo fasean molekula osoa isolatu beharko da, gero bakarrik beraren alde jakin batzuk aztertuko ditugu, konkretuki esparru polimorfikoenak.
DNAren analitika lau fasetan egiten da:
* DNAren erauzketa
* DNAren kuantifikazioa
* DNAren amplifikazioa
* Produktu anplifikatuaren detekzioa

## Lagin biologikoen analisia

* Odola: mantxa edo likido forman aurki daiteke.
* Listua: lagin hauek normalean ez dute arazorik azaltzen DNAren.
* Ernal-hazia: Agresio sexualeko kasuetan hartzen da.
* Ileak: lagin hauek analisi mikroskopiko bat behar dute analitika molekularra egin baino lehen. Analisi mikroskopiko horrekin determina dezakegu, besteen artean, hurrengoak:
- Ea ileak animali edo gizaki batenak diren.
- Ea ile osoak (bulboarekin) edo ile zatiak (bulborik gabe) diren.
* Ehunak: lagin hauek erlazionatuta egoten dira putrefakzio prozesua hasi duten hilotzen identifikazioarekin.
* Hezurrak eta hortzak: lagin hauek lortzen dira eskeletizatu diren hilotzetatik eta arazo gehiago azaltzen dituzte identifikazio genetikoari dagokionez.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60740595
# Aquila (udalerria)

Aquila Mexikoko udalerri bat da. Michoacán de Ocampo estatuan kokatua dago. 2010ean 23.536 biztanle zituen 2.265,56 km²ko azaleran. Herriburua [[Aquila (Aquila)|Aquila]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3847312
* Multimedia: Aquila Municipality, Michoacán / Q3847312
# Aquila d'Arroscia

Aquila d'Arroscia Italiako udalerri bat da. Imperiako probintzian kokatuta dago, Liguria eskualdean. 142 biztanle ditu, 10,06 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Aquila d'Arrosciak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Alto Borghetto d'Arroscia Caprauna Nasino Ranzo Onzo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q268098
* Multimedia: Aquila d'Arroscia / Q268098
# Aquila chrysaetos homeryi

Aquila chrysaetos homeyeri edo iberiar arrano beltza, iberiar penintsula osoan (Euskal Herria barne) eta Afrikako iparraldean hedaturik dagoen arrano beltz azpiespeziea da. Europako iparraldeko beste arrano beltz azpiespezieak baino txikiagoa eta ilunagoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8202870
# Ava (Missouri)

Ava Missourieko hiri bat da. Douglas konderrian kokatua dago. 2010ean 2.993 biztanle zituen, 8,55 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Douglas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q957407
* Multimedia: Ava, Missouri / Q957407
# Ava (argipena)

Ava izenak hainbat adiera du:

## Tokiak

* Ava erresuma, Birmania zaharreko estatu bat 1364tik 1555era artekoa.

### Estatu Batuetan

* Ava, Illinois, hiri bat.
* Ava, Missouri, hiri bat.
* Ava, New York, hiri bat.

## Pertsonak

* Ava edo Frau Ava, poeta (1060–1127), alemanierazko idazlea.
* Santa Ava, 9. mendeko santu katolikoa.
* Ava DuVernay (1972an jaioa), Estatu Batuetako zinema-zuzendaria
* Ava Gardner (1922–1990), aktore estatubatuarra
* Ava Leigh (1985ean jaioa), reggae kantari britainiarra
* Ava Max (1994), kantari estatubatuarra, Ava izen artistiko soilarekin aritzen dena.
* AVA izen artistikoa darabilen Éabha McMahon kantari irlandarra.

## Gainerakoak

* Ava (2020ko filma), akziozko film estatubatuarra.
* AVA (telebista), Finlandiako telebista katea.
# Ava (New York)

Ava Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Oneida konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 680 biztanle ditu, 37,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Oneida konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708711
* Multimedia: Ava, New York / Q3708711