OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Luncoiu de Jos

Luncoiu de Jos Errumaniako udalerri bat da, Hunedoara konderrian. 1.630 biztanle ditu, 49,59 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Luncoiu de Jos $^{(en)}$ Dudești $^{(en)}$ Luncoiu de Sus $^{(en)}$ Podele $^{(en)}$ Stejărel $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q678325
* Multimedia: Luncoiu de Jos, Hunedoara / Q678325
# Lund (Norvegia)

Lund Norvegiako udalerria da. Rogaland konderrian kokatua dago. 408.51 km² ditu eta 3.112 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sirdal Flekkefjord Sokndal Eigersund

## Kanpo estekak

* Datuak: Q515536
* Multimedia: Lund, Norway / Q515536
# Lisbon (Ipar Dakota)

Lisbon Ipar Dakotako hiri bat da. Ransom konderrian kokatua dago. 2010ean 2.154 biztanle zituen, 5,82 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Ransom konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q748348
* Multimedia: Lisbon, North Dakota / Q748348
# Lisbon (Louisiana)

Lisbon Louisianaeko herri bat da. Claiborne parrokian kokatua dago. 2010ean 185 biztanle zituen, 33,99 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Claiborne parrokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3106140
* Multimedia: Lisbon, Louisiana / Q3106140
# Lisbon (Maine)

Lisbon Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Androscoggin konderrian dago, Maine estatuan. 9.711 biztanle ditu, 23,82 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Androscoggin konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2384470
* Multimedia: Lisbon, Maine / Q2384470
# Lisbon (New Hampshire)

Lisbon Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Grafton konderrian dago, New Hampshire estatuan. 1.621 biztanle ditu, 69 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Grafton konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2310637
* Multimedia: Lisbon, New Hampshire / Q2310637
# Lisbon (Wisconsin)

Lisbon Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Juneau konderrian dago, Wisconsin estatuan. 1.750 biztanle ditu, 28,3 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Juneau konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6558602
* Multimedia: Lisbon, Juneau County, Wisconsin / Q6558602
# Lisbon udalerria, Kendall konderria (Illinois)

Lisbon udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Kendall konderrian. Azken zentsuaren arabera 771 biztanle zituen, 36.59 milia karratu (94.8 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Lisbon udalerrian 209 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 32.843 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6558655
# Lisbon Falls (Maine)

Lisbon Falls Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Androscoggin konderrian dago, Maine estatuan. 4.182 biztanle ditu, 9,992677 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Androscoggin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2071153
* Multimedia: Lisbon Falls, Maine / Q2071153
# Lisbon (New York)

Lisbon Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da. St. Lawrence konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 4.221 biztanle ditu, 113,92 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Somerset konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3709864
* Multimedia: Lisbon, New York / Q3709864
# Lisbon (Ohio)

Lisbon Ohioko herri bat da. Columbiana konderrian kokatua dago. 2010ean 2.821 biztanle zituen, 4,37 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Columbiana konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1016603
* Multimedia: Lisbon, Ohio / Q1016603
# Macracaena

Macracaena Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Macracaena adela da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Macracaena adela | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6725063
# Leo Fränkel

Leo Fränkel (Budapest, 1844ko otsailaren 25a - Paris, 1896ko martxoaren 29a) hungariar iraultzailea izan zen. Londresa erbesteratu zen, eta han Karl Marx ezagutu zuen; Langileen Nazioarteko Elkarteko (Lehen Internazionaleko) Kontseilu Nagusiko bazkide izan zen. Parisen bizileku hartu zuen (1867), eta XIII. barrutiko diputatu izan zen. Parisko Komunaren garaietan (1871), Laneko eta Industriako ordezkari kargua hartu zuen. Heriotza-zigorra eman ziotenean, Londresa ihes egin zuen. Berriro Hungariara itzuli eta langileen lehen batzarrak eratzen aritu zen. Bere aberrian aldi batean espetxeratua egon ondoren, erbesteratu eta Parisen hil zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q700018
* Multimedia: Leó Frankel / Q700018
# Leo McCarey

Leo McCarey (Los Angeles, Ameriketako Estatu Batuak, 1898ko urriaren 3a - Santa Monica, Ameriketako Estatu Batuak, 1969ko uztailaren 5a) zinema-zuzendaria izan zen. Zinema mutuan ikasi eta trebatu zen. Zaila egin zitzaion zinema ahostunean Stan Laurel eta Oliver Hardyrekin (Argala eta Gizena) egin zituen lan bikainen mailakoak lortzea. Komedia onak egin zituen Marx anaiekin, Duck Soup (1933, Antzar zopa), esaterako, eta Charles Laughtonekin (Ruggles of Red Gap, 1935, Nobleziak dakar). McCareyren zinemagintza gero eta atzerakoiagoa egin zen, hala mezuan nola forman.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q332530
* Multimedia: Leo McCarey / Q332530
# Leo Perutz

Leopold Perutz (Praga, Austria-Hungariako Inperioa, 1882ko azaroaren 2a - Bad Ischl, Austria, 1957ko abuztuaren 25a) austro-txekiar eleberrigile eta matematikaria izan zen, jatorri judukoa, alemanez idatzi zuena.

## Bizitza

Leo Perutz 1882an jaio zen, Pragan, familia judu batean. 1901ean familia Vienara aldatu zen. Ikasle ona ez bazen ere, Leo matematika ikasketak egiten hasi zen familiaren babesean, eta hala aritu zen, 25-33 urte zitueneko tartean: aseguru etxe bateko lanaren eta Vienako kafetegietako inguru bohemioaren artean. Lehen Mundu Gerran parte hartu zuen, ekialdeko frontean, eta, tiro bat jasota, larri gaixotu zen septizemiaz. Urtebete igaro zuen sendatzen eta, horrekin batera, literatura sena sendotzen. 1918tik 1928ra bitartekoa garrantzizko aldia izan zen harentzat, zenbait bestseller idatzi baitzituen.
1928an, Perutzen emazte Ida zendu zen; idazle gisa etorkizunik ez zuela pentsatzen hasi zen; eta antisemitismoak indarra hartu zuen, lehenik Alemanian eta, handik gutxira, Austrian. Juduen lantegiak itxi eta beren liburuak debekatu zituen nazismoak. Hala, Perutzen familia osoak Palestinara emigratu zuen 1934an. Ongietorria egin zioten, baita Pen Clubeko kide izendatu ere, baina hark Europaren herriminez segitzen zuen. Bigarren Mundu Gerra amaitutakoan, Vienara itzultzen saiatu zen, baina 1950era arte ez zioten baimendu. Lortu zuenean, beste hiri batekin egin zuen topo: bazuen lehengo ospearen arrastoren bat, baina ez zen lehengo Viena. 1953an argitaratu zen haren maisulana: Gauez harrizko zubiaren azpian (“Nachts unter der steinernen Brücke”). 1957an hil zen Bad Ischlgo balnearioan, Salzburgotik gertu, birikako edemaren ondorioz.

## Lanak
### Eleberriak

* Die dritte Kugel, 1915
* Das Mangobaumwunder. Eine unglaubwürdige Geschichte, 1916
* Zwischen neun und neun, 1917 (Bederatzietatik Bederatzietara, 2003, Elkar, Alberdania, Anton Garikanoren itzulpena)
* Das Gasthaus zur Kartätsche. Eine Geschichte aus dem Alten Österreich, 1920
* Des Marques de Bolibar, 1920
* Die Geburt des Antichrist, 1921
* Der Meister des Jüngsten Tagen, 1923
* Turlupin, 1924
* Der Kosak und der Nachtigall, 1928
* Wohin rollst du, Äpfelchen..., 1928
* St. Petri Schnee, 1933
* Der schwedische Reiter, 1936
* Nachts unter der steinernen Brücke, 1953 (Gauez harrizko zubiaren azpian, 2019, Elkar, Jesus Mari Olaizolak eta Joxe Mari Berasategik euskaratua)
* Der Judas des Leonardo, 1959

### Antzerkia

* Die Reise nach Preßburg, 1930
* Morgen ist Feiertag, 1935
* Warum glaubst Du mir nicht?, 1936

## Erreferentziak

* 1 2 Ugarte Irizar, Itziar. Praga zaharraz errauts artetik. Berria egunkaria, 2019ko urriak 6, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2019-10-6).
* Datuak: Q93450
* Multimedia: Leo Perutz / Q93450
# Leo Falcam

Leo Amy Falcam (Pohnpei, 1935eko azaroaren 20a - 2018ko otsailaren 12a) Mikronesiako Estatu Federatuetako presidentea izan zen 199tik 2003ra.
1979tik 1983ra Pohnpeiko lehen gobernadore hautatua izan zen. Herrialdeko presidenteordea izan zen 1997tik 1999ra Jacob Nenaren lehendakaritzan eta Mikronesiako presidentea 1999tik 2003ra.
* Datuak: Q448296
* Multimedia: Leo Falcam / Q448296
# Leo McKern

Leo McKern, jaiotze izeneaz Reginald McKern (1920ko martxoaren 16a, Sydney – 2002ko uztailaren 23a, Bath, Somerset) australiar antzerki, zinema, telebista eta irratiko aktore bat izan zen.

## Filmografia hautatua

* Murder in the Cathedral (1952)
* All for Mary (1955)
* The Adventures of Robin Hood (1955): "The Coming of Robin Hood" as Sir Roger DeLisle, and "The Moneylender" as Herbert of Doncaster.
* X the Unknown (1956) – Police Inspector McGill
* Time Without Pity (1957)
* Confess, Killer (1957)
* A Tale of Two Cities (1958) – Attorney General
* The Mouse That Roared (1958) – Leader of the Opposition
* Yesterday's Enemy (1959) – Max
* Web of Evidence (1959) – McEvoy
* Scent of Mystery (1960)
* Saturday Playhouse "The Man Who Came to Dinner" (1960)
* The Running Jumping & Standing Still Film (1960)
* Jazz Boat (1960)
* The Day the Earth Caught Fire (1961) – Bill Maguire
* Mr. Topaze (1961)
* The Inspector (1962)
* The Amazing Dr. Clitterhouse (1962)
* Doctor in Distress (1963)
* Hot Enough for June (1964)
* A Jolly Bad Fellow (1964)
* King & Country (1964)
* The Amorous Adventures of Moll Flanders (1965)
* Help! (1965) – High Priest Clang
* Alice In Wonderland – "The Duchess" in Jonathan Miller's 1966 television adaptation
* A Man for All Seasons (1966) – Thomas Cromwell (both Cromwell and Common Man in original play)
* The Prisoner (1967): "The Chimes of Big Ben", "Once Upon a Time" and "Fall Out" – Number Two
* Assignment K (1968)
* Nobody Runs Forever (1968)
* Decline and Fall... of a Birdwatcher (1968)
* The Shoes of the Fisherman (1968) – Cardinal Leone
* Ryan's Daughter (1970) – Thomas Ryan
* Massacre in Rome (1973) – General Kurt Mälzer
* The Adventure of Sherlock Holmes' Smarter Brother (1975) – Professor Moriarty
* Play For Today :"Rumpole of The Bailey" (1975) – Horace Rumpole
* Space: 1999: "The Infernal Machine" (1976) – Companion/Voice of Gwent
* The Omen (1976) – Carl Bugenhagen
* Candleshoe (1977) – Harry Bundage
* Damien: Omen II (1978) – Carl Bugenhagen
* Rumpole of the Bailey (1978–92) – Horace Rumpole
* The Nativity (TV 1978) – Herod the Great
* The Sun is God, The Life of J M W Turner (1979) - J M W Turner
* The Blue Lagoon (1980) – Paddy Button
* The French Lieutenant's Woman (1981) – Dr Grogan
* Reilly, Ace of Spies (1983) – Basil Zaharoff
* King Lear (1983) – Earl of Gloucester
* The Chain (1984)
* Ladyhawke (1985) – Imperius
* Murder with Mirrors (1985) - Inspector Curry
* Monsignor Quixote (1987)
* Travelling North (1987)
* A Foreign Field (1993) – Cyril
* Dad and Dave: On Our Selection (1995) – Dad (Joseph) Rudd
* Scrooge Koala's Christmas (a.k.a. Scrooge and Comet's Christmas Adventure, 1997) – Voice of Scrooge Koala
* Molokai: The Story of Father Damien (1999) – Bishop

## Kanpo loturak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1344237
* Multimedia: Leo McKern / Q1344237
# Leo Frobenius

Leo Frobenius (Berlin, 1873ko ekainaren 29a - Verbania, Italia, 1938ko abuztuaren 9a) alemaniar etnologo eta antropologoa izan zen.
Bere kabuz ikasi zuen, eta gazte zelarik piztu zitzaion Afrikako etnologiari buruzko jakin-mina. Batez ere Afrikako kulturak ikertu zituen, 1904-1935 bitarteko urteetan, harako 12 espediziotan egindako bilketa-lanen bidez. Horiez gainera, historiaurreko arte-gune nagusiak ikertu zituen Alpeetan, Norvegian, Espainian eta baita Indian ere. 1922. urtean, etnologia-elkarte bat (alemanez: Forschungsinstitut für Kulturmorphologie) sortu zuen. Handik hamar urtera, Frankfurteko Unibertsitatean antropologia-eskolak eman zituen, eta 1934. urtean, Udal Etnologia Museoko zuzendari izendatu zuten. Frobenius kulturen teoria zientifiko bat egiten saiatu zen lehenetako ikerlari bat izan zen. Haren lan nagusiak: Atlas Afrikanus (1922 - 1931, Afrikako atlasa); Der Ursprung der afrikanischen Kulturen (1898, Afrikako kulturen sorburua); eta Kulturgeschichte Afrikas (1933, Afrikako zibilizioaren historia).

## Obra

* Die Geheimbünde Afrikas. Hanburgo, 1894
* Der westafrikanische Kulturkreis. Petermanns Mitteilungen 43/44, 1897/98
* Ursprung der afrikanischen Kulturen. Berlin 1898
* Weltgeschichte des Krieges. Hannover, 1903
* Das Zeitalter des Sonnengottes. Georg Reimer Verlag, Berlin 1904
* Im Schatten des Kongostaates: Bericht über den Verlauf der ersten Reisen der DIAFE von 1904–1906, über deren Forschungen und Beobachtungen auf geographischen und kolonialwirtschaftlichem Gebiet. Berlin 1907
* Unter den unsträflichen Äthiopen. Berlin, 1913
* Und Afrika sprach. Berlin 1912
* Der Völkerzirkus unserer Feinde, Eckart-Verlag, Berlin 1917
* Paideuma. Umrisse einer Kultur- und Seelenlehre. Munich 1921
* Atlantis – Volksmärchen und Volksdichtungen Afrikas. Veröffentlichungen des Instituts für Kulturmorphologie 12 vols. Jena: Diederichs 1921–1928
* Dokumente zur Kulturphysiognomik. Vom Kulturreich des Festlandes. Berlin, 1923
* Der Kopf als Schicksal. Wolff, Munich 1924
* Erythräa. Länder und Zeiten des heiligen Königsmords. Berlin, 1931
* Kulturgeschichte Afrikas, Prolegomena zu einer historischen Gestaltlehre. Phaidon Verlag, Zurich 1933

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60570
* Multimedia: Leo Frobenius / Q60570
# Leo Osaki

Leo Osaki (japonieraz: 大﨑 玲央, 1991ko abuztuaren 7a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q17518833
# Leo Fender

Clarence Leonidas Fender (Anaheim, 1909ko abuztuaren 10a - Fullerton, 1991ko martxoaren 21a) asmatzaile eta luthier estatubatuarra izan zen. Fender (edo Fender Electric Instrument Manufacturing Company), gaur egun Fender Musical Instruments Corporation izena daukana, tresna elektrikoak fabrikatzeko konpainia sortu zuen, eta, geroago, G&L Musical Products (G&L Guitars) konpainia. 1950etik berak diseinatutako gitarra elektrikoak, baxuak eta anplifikadoreak mende erdi baino gehiago daramate herri-musika menderatzen. Leo Fender eta Les Paul gitarra-jolea dira aipatuak, XX. mendeko tresna elektrikoen garapenean eragin handiena duten bi pertsonak bezala. Tradizionalki aipatzen da Les Paul-en marka, Gibson, gitarra elektrikoen fabrikazioan Fenderren lehiakide serioena izan dela, eta, egia esan, eraikuntza-diseinu eta filosofia oso desberdinak izanik, eta historian zehar txandakako arrakasta izan dutela.
* Datuak: Q297469
* Multimedia: Leo Fender / Q297469
# Litochlebita

Litochlebita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Litochlebita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ag2PbBi4Se8}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Litochlebite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Litokwa Tomeing

Iroij Litokwa Tomeing (Wotje atoloia, 1939ko urriaren 14a - Springdale, Arkansas, 2020ko urriaren 12a) Marshall Uharteetako 4. presidentea izan zen. Iroj, edo buruzagi tradizionala, izan zen. Eskolako irakasle lanetan aritu zen era Wotje atoloiaren alkate izan zen. 1979tik diputatu, 2008ko hauteskundeetan presidente hautatu zuten. Hurrengo urtean, zentsura-mozio kargutik kendu zuen.
* Datuak: Q12913
* Multimedia: Litokwa Tomeing / Q12913
# Litobrenthia

Litobrenthia Choreutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Brenthia japonica da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Litobrenthia angustipunctata | daturik gabe |
| Litobrenthia grammodes | daturik gabe |
| Litobrenthia japonica | daturik gabe |
| Litobrenthia luminifera | daturik gabe |
| Litobrenthia stephanephora | daturik gabe |
| Litobrenthia tetartodipla | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10786439
* Espezieak: Litobrenthia
# Litocampa

Litocampa Campodeidae familiako generoetako bat da. Rhabdura taldeko hexapodoak dira.

## Ikus, gainera

* Diplura
* Datuak: Q10567794
* Espezieak: Litocampa
# MS (argipena)

MS edo ms laburdurak honako adiera hauek izan ditzake:

## Neurri-unitateak

* Milisegundoa (ms), segundoa baino mila aldiz txikiagoa.
* Milisiemens (mS), siemens baten milaren zatia, konduktantzia elektrikoa neurtzeko unitatea;
* Megasiemens (MS), milioi bat siemensen unitate baliokidea;

## Politika

* MS edo Mugimendu Sozialista, ildo ez ofizialeko euskal ezker abertzalekoa.
* Mouvement socialiste, Belgikako alderdi politikoa.

## Geografia

* Mato Grosso do Sul, Brasilgo estatuaren laburdura
* Misisipi, Estatu Batuetako estatuaren laburdura;

## Informatika

* Memory Stick (MS), memoria-txartela marka komertziala, Sony enpresarena;
* Microsoft (MS), informatikako multinazionala; eta honekin lotua:
** MS-DOS sistema eragilea.
* Maple Story (MS), 2Dko MMORPG jokoa;
* Morgan Stanley banku estatubatuarraren kode eta laburdura.
* ms, malaisieraren hizkuntzaren sigla ISO 639-1 arauan;
* .ms Montserrat uharteko domeinu izena Interneten.

## Bestelakoak

* Mara Salvatrucha gaizkile-taldea, MS edo MS-13 laburduraz ezaguna.
# MS Fortuny

MS Fortuny 2001. urtean eraikitako bidaiari-ferrya da. Ontziaren jabea Acciona Transmediterránea da eta gaur egun Kanariar uharteen eta Cádiz arteko bidaiak egiteko erabiltzen dute.

## Bilbao - Portsmouth linea

Linea hau 2006ko maiatzean jarri zuen martxan Accionak, MS Pride of Bilbao ontziarekin lehian aritu eta Bilbo eta Portsmouth artean zama garraiatzeko asmoarekin. Lehen bidaia 2006ko maiatzaren 18an egin zuen eta lanean aritutako hamar hilabeteetan 23.000 bidaiarik erabili zuten.
2007ko urtarrilean, linea bertan behera geratu zen, eta Fortuny ontzia beste linea batera bideratu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20090530145204/http://www.lavozdigital.es/cadiz/prensa/20070316/temas/acciona-sustituye-superferry-sorolla_20070316.html La Voz Digital egunkariko albistea.
* ↑ http://www.elcorreodigital.com/vizcaya/prensa/20070315/vizcaya/acciona-suspende-forma-indefinida_20070315.html El Correo Español egunkariko albistea 2007-03-15

## Ikus, gainera

* MV Cap Finistère
* MS Pride of Bilbao

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Ontziaren fitxa Acciona Transmediterranearen webgunean.
* Datuak: Q12262790
# MP4

MP4 bezala ezagutzen dugun formatua, errealitatean “MPEG-4 Part 14” izen luzeagoa du. Fitxategi mota MPEG-4 da, baina MP4 izenez ezagutzen da formatu horretako fitxategiek .mp4 luzapena dutelako. Beraz, nahiz eta jende askok MP4 hitza entzutean musika, bideoa eta argazkiak erreproduzitzeko balio duen aparatua dela pentsatu, errealitatean formatu batez ari gara hitz egiten.
Multimedia formatu honek musika, bideoa, azpitituluak... gordetzeko balio du. Multimedia edukiei streaming egiteko estruktura egokia dauka.
m4-a Sonyk eman zuen ezagutzera bere “.m4a” hedapenarekin. Hau bere “Son Tunes” sofwarearekin erabili zuen MPEG-4 audio fitxategiak bideo fitxategietatik ezberdintzeko.
Gaur egun MPEG-4 onartzen duen software gehienak “.m4a” fitxategiak irakur ditzake. Normalean ".mp4" fitxategiak ".m4a" formatura pasa daitezke eta alderantziz, baina “.mp3” formatuekin ezin da bihurketa egin.
MPEG-4 web-erako bereziki sortutako bideo, musika eta datu kodek eta estandar internazionalez osatuta dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q336316
# MRP (argipena)

MRP laburtzapenak esanahi zenbait ditu:
* MRP, XX. mendeko Frantziako alderdi kristau-demokrata;
* MRP, ingelesez Material Requirements Planning, ekoizpen-prozesuan behar diren osagaien ekoizpena eta hornikuntza planifikatzeko tresna;
* MRP II, ingelesez Manufacturing Resource Planning, enpresako baliabideen plangintzarako tresna.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q409342
# MSX

MSX 1980ko hamarkadan zehar eta 1990eko hamarkada hasieran Microsoft Japan etxeak merkaturatutako etxeko ordenagailua da. Kazuhiko Nishik sortua eta Japonian 1983ko ekainaren 27an aurkeztua, bertan etxeko ordenagailuen merkatuko nagusi egin zelarik.
Europan berehalako arrakasta izan zuen (Euskal Herria, Frantzia, Espainia eta Herbehereak), baita Brasil, Txile, Argentina eta Sobietar Batasunan ere, azken honetan heziketa ministerioak ikastetxeak hornitu asmoz milaka unitate erosi zituelarik. Aldiz Estatu Batuetan zeharo ezezaguna izan zen eta nahiz eta hasiera batean garaiko europar merkatuko britainiar nagusitasuna mehatsatzera ailegatu izan, Erresuma Batuan bertan salmenta eskasak izan zituen.

## Kanpo estekak

* MSX ordenagailuari buruzko historia (Ingelesez)
* MSX ordenagailuari buruzko webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q853547
* Multimedia: MSX / Q853547
# MRP (enpresaren ekonomia)

    Artikulu hau ekoizpenaren antolakuntzarako sistemari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «MRP (argipena)».
MRP, ingelesez Material Requirements Planning, euskaraz Materialen Beharkizunetarako Plangintza, ekoizpen-prozesu batean behar diren osagai eta materialak behar den unean eta kopuru egokian ekoiztu eta eskuratzeko sistema bat da, gehienetan software baten bitartez aplikatua. Izakinen kudeaketarako beste eredu zenbait ez bezala, MRP metodoa eskari dependentean oinarritzen da, produktu bukatuen eskaria ezaguna delarik atzera behar diren osagai eta materialak ditu helburu, push sistema bati jarraiki. Halaber, eskari independenteko ereduetan ez bezala, eskaera-unea eta kopurua ez baizik eta beharkizunen zehaztapena du helburu. Bestalde, printzipioz segurtasun-stocka baztertu egiten duen sistema da. Bereziki muntaketa lana burutzen den enpresetan aplikatzen da, ekoizpen lote handietarako. Ikerkuntza eta garapena jarduera garrantzitsua den eta bezeroen eskariz lote txikiak ekoizten diren enpresetarako, berriz, ez da sistema egokiena. Horregatik, pull motako just-in-time ekoizpen sistemen aurkakoa dela aipatu izan da, bi sistemak bateratu daitezkeela ere irizten bada ere.
Funtsean, MRP sistema batek ekoizpenerako programa nagusi batetik abiarazten da, produktu bukatuen beharrak zehazten dituena,eskariaren aurresan finko batean oinarrituta, kopuruz nahiz denborari dagokionean. Programa horrekin batera inbentarioaren egoera aztertuta eta ekoizpen-unitate bakoitzak behar dituen osagaiak eta materialak zehazten dituen fabrikazio zuhaitza delakoa (Bill of Materials edo BOM ere deitua) baliatuz, materialen beharkizunen leherketa delakoa aplikatzen da, emaitza moduan osagaien beharrezko ekoizpenak eta hornikuntza-aginduak zehaztuz kopuruari dagokionean eta behar den unean.
MRP sistemen aitzindaria Joe Orlicky estatubatuarra izan zen 1960ko hamarkadaren hasieran. IBM enpresarentzat lanean hasi zenean, Oliver Wightekin batera, sistema informatikaren bidez garatu eta zabaltzeko aukera izan zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1365335