OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mukilteo (Washington)

Mukilteo Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Snohomish konderrian dago, Washington estatuan. 21.538 biztanle ditu, 24,460434 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Snohomish konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1507307
* Multimedia: Mukilteo, Washington / Q1507307
# Mukiadar labur

Mukiadar laburra (Calocera cornea) Dacrymycetaceae familiako onddo bat da.
Ez da erabiltzen sukaldean.

## Deskribapena

Karpoforoa: Leuna eta likatsua. 2 cm arteko altuerako klabula txiki bat gisa aurkezten da, horia eta oinarria zurixka eta iletsua du. Taldeetan agertzen da, baina ez da arraroa bakarka ikustea, batez ere gaztaroan.
Hanka: Ez du, karpoforoaren luzapena da.
Haragia: Horia eta likatsua.
Etimologia: Calocera terminoa gutxi gora behera honako hau izango litzateke: ederra, polita, esan nahi duen "kalos" hitza eta adarra, esan nahi duen "queras" hitza. Adarkatua agertzen delako. Cornea epitetoa latinetik dator, adarkara, esan nahi duen "corneus" hitzetik. Bere loditasunagatik.

## Jangarritasuna

Ez du sukaldaritzarako baliorik.

### Nahasketa arriskua

Nahastezineko espeziea da, Clavaria txikien antza eta habitat lignikola duelako.

## Sasoia eta lekua

Hostozabalen egur ustel eta hezeetan, gure eskualdean oso ohikoa urte osoan.

### Banaketa eremua

Mundu osoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 670 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 498 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 461 or. ISBN 84-282-0541-6X(T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. JoseLuis Añanos Echo Editorial Pirineo, 92 or. ISBN 84-87997-86-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q175548
* Multimedia: Calocera cornea / Q175548
* Espezieak: Calocera cornea
# Mukim

Mukim Bruneiko, Malaysiako eta Singapurreko banaketa administratiboen bigarren maila da.

## Brunei

Brunein, orotara, hogeita hamazortzi mukim daude, lau barrutitan banatzen direnak. Hauexek dira barrutiak eta bakoitzean aurkitzen diren mukim edo probintziak:

### Belait barrutia

* Bukit Sawat
* Kuala Balai
* Kuala Belait
* Labi
* Liang
* Melilas
* Seria
* Sukang

### Brunei eta Muara barrutia

* Berakas A
* Berakas B
* Gadong A
* Gadong B
* Kianggeh
* Kilanas
* Kota Batu
* Lumapas
* Mentiri
* Pengkalan Batu
* Sengkurong
* Serasa
* Burong Pinggai Ayer
* Peramu
* Saba (Brunei)
* Sungai Kebun
* Sungai Kedayan
* Tamoi

### Temburong barrutia

* Amo
* Bangar
* Batu Apoi
* Bokok
* Labu

### Tutong barrutia

* Keriam
* Kiudang
* Lamunin
* Pekan Tutong
* Rambai
* Tanjong Maya
* Telisai
* Ukong
Aldi berean, mukim izeneko probintzia hauek, herrietan banatzen dira. Malaieraz, kampong deritze herri hauei.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q746529
# Mukiziza beltz

Mukiziza beltza (Exidia glandulosa) Exidia generoko onddo espezie bat da. Haragirik ez duelako, sukaldaritzarako balio gabea da.

## Deskribapena

Substratuari beheko aldetik lotutako fruktifikazioa, erresupinuetatik planaspulbiniformeetara, zerebriforme itxurako masa gelatinakara osatzen dute, 30 cm-ko luzerakoa eta 2 cm arteko lodierakoa, subglobosoa, lobulatuak eta irregularki izurtuak. Ertz biribilduak eta libreak. Gainazala tolesduna, distiratsua, leuna, baina papila txiki eta ugariz punteatuta, luparekin ikusten dira; kolore arre-beltzaxkatik beltz matera eta zahartzean pruina zurixka batekin; lehortearekin geruza fin-fina bihurtzen da, eta bere formara itzultzen da berriro hidratazioarekin.
Haragia: Mehea, gelatinakara, elastikoa; usain eta zapore nabarmenik gabe.
Etimologia: Glandulosa epitetoa gainazal himeniala estaltzen duten papila antzekoetatik eratorria da.

## Jangarritasuna

Ez du balio sukaldaritzarako.

### Nahasketa arriskua

Exidia saccharina eta Exidia pithya delakoekin nahas daiteke, baina hauek koniferetan ateratzen dira, eta baita Exidia recisa espeziearekin ere, honek kono alderantzikatuaren forma du.

## Sasoia eta lekua

Sasoi hezeetan hazten da, hostozabalen hildako adarretan, motzondoetan edo eroritako enborretan.

### Banaketa eremua

Europa, Ipar Amerika, Asia.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 500 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 324 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 440 or. ISBN 84-505-1806-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39119
* Multimedia: Exidia glandulosa / Q39119
# Mikhail Rostovtsev

Mikhail Rostovtsev (Zhytomyr, 1870eko azaroaren 10a - New Haven, Connecticut, 1952ko urriaren 20a) ukrainar historialaria izan zen. San Petersburgoko unibertsitatean latineko irakasle izan zen 1898-1918 urteetan, baina, 1917ko iraultzaren aurkakoa izaki, Errusiatik alde egin zuen eta Oxforden (1918-1920), Wisconsinen (1920-1925) eta Yalen (1925-1944) irakasle izan zen. Indusketa-lan askoren eragile eta zuzendari izan zen Errusia hegoaldean eta Dura-Europosen (Mesopotamia). Errusieraz, alemanez eta ingelesez idatzi zuen. Obra nagusiak: Irandarrak eta greziarrak Errusiako hegoaldean (1922), Erromatar inperioko gizartea eta ekonomia (1926), Italia mistikoa (1928), Karabanen hiria (1932) eta Mundu helenistikoko gizartearen eta ekonomiaren historia (1941).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q502983
* Multimedia: Michael Rostovtzeff / Q502983
# Mikhail Prokhorov

Mikhail Dmitrievitx Prokhorov (errusieraz: Михаил Дмитриевич Прохоров; Mosku, 1965eko maiatzaren 3a) errusiar enpresaburu milionarioa da. Horrez gainera politikaria eta New Jersey Nets saskibaloi taldearen jabea da.
Moskuko Finantza Institutuan gradua lortu ostean, finantza sektorean ospea irabazi zuen eta metal baliotsuen arloko industrialari nagusietako bat bihurtu zen. 1990ko hamarkadan gertatu zen Sobiet Batasuna ohiko pribatizazio prozesuan izugarri aberastu zen. Vladimir Potaninekin elkar harturik Norilsk Nickel meatze konpainia erraldoiaren kontrola lortu zuen. Enpresa munduko nikel eta paladio ekoizlerik handien bilakatu zen. 2007an Norilsk Nickelgo akzioak saldu zituen. ONEXIM Group inbertsio funtsaren jabea da eta akziodun nagusietakoa Rusalen (aluminio ekoizlea) eta Polyus Golden (Errusiako urre ekoizle handiena).
2011ko Forbes zerrendaren arabera 18.000 milioi dolarreko ondarea dauka. Errusiako hirugarren pertsonarik aberatsena eta munduko 32.a da.
2011ko abenduan 2012ko Errusiako presidentetzarako hauteskundeetan hautagai izateko asmoa agertu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ La vie dorée de Prokhorov Lepoint.fr
* ↑ The World's Billionaires Forbes.com
* ↑ El multimillonario ruso Mijaíl Prójorov retará a Putin en las presidenciales Elpais.com

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Mikhail D. Prokhorov New York Times
* Datuak: Q233581
* Multimedia: Mikhail Prokhorov / Q233581
# Mikhail Romm

Mikhail Romm (Irkutsk, 1901eko urtarrilaren 24a - Mosku, 1971ko azaroaren 1a) sobietar zinemagilea izan zen. Antzerki-zuzendari, itzultzaile eta gidoigile izan zen, zineman zuzendari laguntzaile gisa hasi aurretik. 1934an egin zuen lehen filma, Pyska, Maupassanten Boule-de-Suif eleberria oinarri hartuta. Joera intimistako film batzuk egin zituen gero: Trinadcat (1937, Hamahiruak); Lenin v Oktjabre (1937, Lenin Urrian); eta Lenin v 1918 (1938, Lenin 1918an). Gerra hotzaren eragina zuten filmak egin zituen; aldi berean, antzerki-lanak zuzendu zituen eta zinema-irakasle izan zen. 1962an, Devat dnej odnogo goda (Urtebeteko bederatzi egun) filma egin zuen, zientzialari baten kontzientzia-arazoak Frantziako Nouvelle Vagueren eran kontatzen zituena. Azken garaian bi dokumental egin zituen: Obyknovennyj fasizm (1965, Eguneroko faxismoa); eta I vse taki ja verju (1975, Eta hala ere sinesten dut).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q461726
# Mikhail Suslov

Mikhail Andreievitx Suslov (errusieraz: Михаи́л Андре́евич Су́слов; Xakhovskoie, 1902ko azaroaren 21a/azaroaren 8 - Mosku, 1982ko urtarrilaren 25a) Gerra Hotzeko sobietar buruzagia izan zen. Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistaren Batzorde Zentraleko Politburoko kidea eta Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistaren Batzorde Zentraleko Bigarren Idazkaria izan zen. Alderdi komunistaren barneko demokraziaren eta botere banaketaren arduraduna izan zen. Hala ere, aldaketen aurkako jarrera zela eta, lider ortodoxoenetako bat izan zen. Alderdiko ideologo ez ofizialtzat jo zuten eta 1982an hil ondoren, Leonid Brezhneven oinordekotzarako borroka hasi zen.
* Datuak: Q283451
* Multimedia: Mikhail Suslov / Q283451
# Mikhail Tal

Mikhail Tal (letonieraz: Mihails Tāls; errusieraz: Михаил Нехемьевич Таль; Riga, 1936ko azaroaren 9a - 1992ko ekainaren 28a) letoniar xake jokalaria, Nazioarteko Maisu Handia eta Munduko Xake Txapelduna izan zen.
Xakearen historian izan den jokalari argi eta intuitiboenetako bat da. Talen kalkuluen sakontasunari eta erasoen edertasunari esker, jokalari handienetakotzat hartu izan da. Hala ere, ez zuen lortu Bobby Fischer garaitzea. 1960an munduko txapeldun izan zen, Botvinnik garaitzean, baina Botvinnik beraren aurka galdu zuen titulua hurrengo urtean. Osasun arazoak zirela-eta, gero eta txapelketa gutxiagotan parte hartu zuen, baina nabarmen erakutsiz bere xakerako gaitasunak berdin-berdin jarraitzen zutela. Ondoren, munduko jokalari onenen analista izan zen.
Sei aldiz irabazi zuen SESBeko Xake Txapelketa, 1957, 1958, 1967, 1972, 1974 eta 1978an.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Chessgames
* Datuak: Q102664
* Multimedia: Mikhail Tal / Q102664
# Mikhail Ulianov

Mikhail Alexandrovitx Ulianov (errusieraz: Михаил Александрович Ульянов; Bergamak, 1927ko azaroaren 20a - Mosku, 2007ko martxoaren 26a) erruso-sobietar aktorea izan zen. Bigarren Mundu Gerraren ondorengo sobietar antzerki eta zinemako pertsonarik ospetsuenetako bat izan zen. 1969an SESBeko Herriaren Artista izendatu zuten, 1986an Lan Sozialistaren Heroi, eta 1982an Veneziako Zinemaldiko sari berezi bat jaso zuen.

## Filmografia hautatua

* Oni byli pervymi (1956)
* Jekaterina Voronina (1957)
* Dom, v kotorom ja zhivu (1957)
* Dobrovoltsy (1958)
* Xli soldaty (1958)
* Gorod na zare (1959)
* Stutxis v liubuiu dver' (1959)
* Prostaia istoria (1960)
* Baltiskoie nebo (1961)
* Bitva v puti (1961)
* Molodo-zeleno (1962)
* Eto slutxilos v militsii (1963) (ahotsa)
* Tixina (1964)
* Zhivye i miortvye (1964)
* Predsedatel (1964)
* Solange Leben in mir ist (1965)
* Die gefrorenen Blitze (1967)
* Bratia Karamazovy (1969)
* Unterwegs zu Lenin (1969)
* Osvobozhdenie (1969-1971, part 1-5)
* Beg (1970)
* Anflug Alpha I (1971)
* Trotz alledem! (1972)
* More v ogne (1972)
* Jegor Bulytxyov i drugie (1972)
* Samy posledni den (1973)
* Blokada (1974, 1977, part 1, 2)
* Vybor Tseli (1975)
* Legenda o Tile (1977)
* Soldaty svobody (1977)
* Pozovi menia v dal svetluiu (1978)
* Obratnaya sviaz (1978)
* Tema (1979)
* Posledni pobeg (1981)
* Fevralski veter (1981)
* Fakty minuvxego dnia (1981)
* Txastnaia zhizn (1982)
* Bez svidetelei (1983)
* Esli vrag ne sdaiotsia... (1983)
* Den komandira divizii (1983)
* Pobeda (1985)
* Marxal Zhukov, stranitsy biografii (1985)
* Bitva za Moskvu (1985)
* Vybor (1988)
* Zakon (1989)
* Nax bronepoiezd (1989)
* Stalingrad (1990)
* Dom pod zviozdnym nebom (1991)
* Sam ja - viatski urozhenets (1992)
* Kooperativ Politbiuro ili budet dolgim prostxanie (1992)
* Vsio budet khoroxo! (1995)
* Veliki polkovodets Georgi Zhukov (1995)
* Taina Martxello (1997)
* Sotxinenie ko Dniu Pobedy (1998)
* Voroxilovski strelok (1999)
* Severnoe sianie (2001)
* Antikiller (2002)
* Master i Margarita (2005)

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .
* ↑ Rollberg, Peter. (2009). Historical Dictionary of Russian and Soviet Cinema. Rowman & Littlefield, 714-715 or. ISBN 978-0-8108-6072-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q376335
* Multimedia: Mikhail Alexandrovich Ulyanov / Q376335
# Mikhail Saltykov-Stxedrin

Mikhail Jevgrafovitx Saltykov, errusieraz Михаи́л Евгра́фович Салтыко́в-Щедри́н (Spas-Ugol, Tver, Errusiar Inperioa, 1826ko urtarrilaren 27a - San Petersburgo, Errusiar Inperioa, 1889ko maiatzaren 10a), Saltykov-Stxedrin ezizenaz ezaguna, errusiar idazlea izan zen.

## Biografia

1841. urtean argitaratu zuen lehen poesia-bilduma; 1848an Viatkara erbesteratu zuten "Auzi nahasia" eleberria argitaratu ondoren. 1856. urtean, aske geratu zenean, "Probintziako zirriborroak" satira idatzi zuen, eta 1860. urtean Tverreko gobernari izendatu zuten. Errusiako gizarte-maila guztietako akatsak salatu zituen bere obretan: "Hiri bateko historia" (1869-1870), "Probintzietako baten egutegia" (1872) eta "Ipuinak" (1878). "Golovliof familia" eleberria izan zen idazlearen obrarik arrakastatsuena (1889).

## Kanpo estekak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q211785
* Multimedia: Mikhail Yevgrafovich Saltykov-Shchedrin / Q211785
# Mikhail Tukhatxevski

Mikhail Nikolaievitx Tukhatxevski (errusieraz: Михаи́л Никола́евич Тухаче́вский; Pensa, Smoliensk, Errusia, 1893ko otsailaren 16a - Mosku, Sobietar Batasuna, 1937ko ekainaren 12a) sobietar mariskala izan zen.

## Bizitza

Familia noble bateko semea zen, eta 1914an Akademia militarrean graduatu zen. Lehen Mundu Gerran preso hartu eta Alemaniara eraman zuten, baina Errusiara ihes egitea lortu zuen, eta Armada Gorrian sartu zen. Trotskik IV. armadako buruzagi egin zuen eta txekiarrak Ural mendietaraino bidali zituen.
Errusia eta Poloniaren arteko gerran (1920) mendebaleko fronteko buruzagia izan zen. 1921ean Kronstadteko marinelen matxinadari aurre egin zion. 1925-1928 urteetan Leningradeko Estatu Nagusiko buru izan zen, eta 1931tik aurrera defentsarako komisarioaren laguntzailea. 1935ean mariskal izendatu zuten. Stalinek abiarazi zituen Moskuko auzietan traizioa leporatu zioten, eta heriotza-zigorra eman ondoren, 1937. urtean hil zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q142141
* Multimedia: Mikhail Tukhachevsky / Q142141
# Murat kantonamendua

    Artikulu hau departamentuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Murat (argipena)».
Murat kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Guztira 27 udalerri ditu eta Murat da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60017
# Murchin

Murchin Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 785 biztanle zituen, 46,73 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q636866
* Multimedia: Murchin / Q636866
# Murchisita

Murchisita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Murchisita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cr5S6}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Murchisite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Murchison (Texas)

Murchison Texasko hiri bat da. Henderson konderrian kokatua dago. 2010ean 594 biztanle zituen, 4,09 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Henderson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q982158
# Murataita-(Y)

Murataita-(Y) oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Murataita-(Y) oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Y,Na)6Zn(Zn,Fe^{3+})4(Ti,Nb,Na)12O29(O,F,OH)10F4}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 6,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Murataita-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Murato

Murato, (korsikeraz: Muratu) Korsikako iparraldeko udalerria da, Korsika Garaia departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 633 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q637428
* Multimedia: Murato / Q637428
# Muravera

Muravera Cagliariko (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q284363
* Multimedia: Muravera / Q284363
# Murazzano

Murazzano Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 866 biztanle ditu, 27,68 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Murazzanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Belvedere Langhe Bonvicino Clavesana Igliano Marsaglia Mombarcaro Paroldo San Benedetto Belbo Bossolasco Torresina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20241
* Multimedia: Murazzano / Q20241
# Murueta (Orozko)

Murueta Orozkoko (Bizkaia) auzoa da, Laudioko mugan dagoena.

## Ikus, gainera

* Murueta (Busturialdea)
* Murueta (Abadiño)
* Nerbioi ibarra

## Kanpo estekak

* Orozkoko auzoen izenari buruzko informazioa Euskaltzaindiaren webgunean.
* Datuak: Q12263920
* Multimedia: Murueta, Orozko / Q12263920
# Murugain

Murugain Araba eta Gipuzkoa artean dagoen mendia da, Debagoienean dagoena. Tontorrean burdinezko gurutze eta antena handi bana ditu.

## Mitologia

Mitologiaren arabera, herensugea hemen bizi izan zen, Arrasateri beste izena ematen: Mondragón edo monte del dragón ('herensugearen mendia', alegia).

## Arkeologia

Murugainen Burdin aroko herri harresitua aurkitu zuten 1987 - 1988ko prospekzioetan. Harresia 1,25 metro zabal da eta aztarnategiak 4,7 ha ditu.

## Abiapuntuak

* Untzillatik (Aramaio): 50 minutu.
* Gesalibartik (Arrasate): Ordu bat.
* Galartza (Aretxabaleta) auzotik: Ordu bat.
* San Andres (Arrasate) auzotik: Ordu bat eta erdi.

## Ikus, gainera

* Arabako mendiak
* Gipuzkoako mendiak

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Olaetxea, Carlos. (1991). «Tres nuevos poblados de la Edad del Hierro en la Protohistoria de Gipuzkoa» MUNIBE (Antropologia - Arkeologia) (Aranzadi) 43: 176-177..
* ↑ Peñalver Iribarren, Xabier; San Jose Santamarta, Sonia. (2003). Aztarnategiak. Bertan, 20. Gipuzkoako Foru Aldundia, 18-25 or..

## Kanpo estekak

* Murugain. Euskal Herria.
* Datuak: Q8538372
# Murumendi

Murumendi Gipuzkoako erdialdeko mendi bat da, izen bereko mendilerroan kokatua, Beasain eta Itsasondokl udalerrien lursailetan, Goierri eskualdean. 867 metroko garaiera du. Aldamenean Usurbe mendia du.Euskal sineskeren arabera, Mari jainkosaren bizilekuetako bat da.
Murumendiko gailurrean Burdin Aroko Murumendiko herri harresituaren aztarnak aurkitu ziren. Bestalde, tontorretik honako mendiak ikus daitezke: Usurbe, Larrunarri eta Aralar, Hernio, Erlo, Aizkorri eta abar.

## Mitologia

Mitologian aberatsa da, kondaira ugari baititu: Mariz, lamiez, jentilez...

## Abiapuntuak

* Ioia: 20-30 min.
* Usurbe: 20-30 min.
* Mandubia: 1 ordu eta 30 min.
* Itsasondo: 2 ordu.
* Ordizia: 2 ordu.
* Beasain: 2 ordu.

## Ikus, gainera

* Murumendi - Intxur - Basagain - BuruntzaMurumendi-Urraki mendilerroa
* Gipuzkoako mendiak
* Buruntza
* Intxur (edo Iruntxur)

## Erreferentziak

* ↑ «Murumendiko herrixka» Berria 2013-02-12 (Noiz kontsultatua: 2023-12-09).
* ↑ Peñalver Iribarren; San José Santamarta, Sonia; Lamia. (2003). «Bertan 20 - Burdin aroko herri harresituak Gipuzkoan. Kapitulo 7: Etxebizitzak» bertan.gipuzkoakultura.net (Kultura, Gazteria eta Kirol Departamentua - Gipuzkoako Foru Aldundia.) (Noiz kontsultatua: 2020-09-07).

## Kanpo estekak

* Murumendi luberri.net webgunean
* Burdin Aroko herri harresituak Gipuzkoan, Gipuzkoako Foru Aldundia. Egilekide: Sonia San José Santamaría. Argazkiak: Lamia eta beste batzuk.
* Datuak: Q12263924
* Multimedia: Murumendi / Q12263924
# Murumendiko Dama

Murumendiko dama euskal mitologian Gipuzkoako Goierri eskualdean dagoen Murumendi mendian bizi den Mari jainkosaren pertsonifikazioa da.

## Kondaira

Murumendiko dama Beasain udalerriko baserri batekoa omen zen. Hamar seme izan omen zituen. Ez zen oso elizkoia ez eta haren inguruko gaien zalea ere. Beti gaixo zegoelako aitzakiarekin behin ere ez zen mezatara joaten.
Bere azken haurra izan ondoren, senarrak jada gehiago elizara ez joatea ez ziola gehiago onartuko berretsi zion. Honela bada, bere gurdira igoarazi eta indarrean mugiarazi zuen.
Baina, justu elizako sarrera zapaldu behar zuen unean, su eta garren artean denen bistatik desagertu zen.
Ordudanik noizbehinka mendi batetik bestera igarotzen ari dela ikus daiteke. Bere bizileku nagusia Murumendi mendia delarik.

## Kanpo estekak

* Mari
* Anbotoko Mari edo Anbotoko Dama
* Aralarko Dama
* Txindokiko Dama
* Aizkorriko Dama
* Mondarraingo Dama

## Erreferentziak

* ↑ 1926an Ormaiztegiko ezizenaz Itsue zenak kontatutako kondaira. Antologia de Fabulas, Cuentos y Leyendas del Pais Vasco. Luis de Barandiaran Irizar. Txertoa argitaletxea, 1984.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12263925
# Murugarren

    Artikulu hau Deierriko kontzejuari buruzkoa da; Izarbeibarreko herri hustua gaitzat duena beste hau da: «Murugarren (Izarbeibar)»
Murugarren Deierriko kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 84 biztanle ditu.
1857ko errolda arte bere udalerria izan zuen baina harrezkero beste hainbat herrirekin batera Lizarrerriko eskualde honen batasun naturalaren isla den Deierri udalerriaren barruan dago.

## Demografia eta biztanleria

Murugarrengo biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 84 | 82 | 90 | 91 | 90 | 90 | 89 | 84 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12263922
* Multimedia: Murugarren / Q12263922
# Miroslav Klose

Miroslav Klose (1978ko ekainaren 9an Mirosław Marian Klose gisa Poloniako Opole hirian jaioa) poloniar jatorriko futbolari alemaniarra da. Gaur egun FC Bayern München eta Alemaniako futbol selekzio nazionalan aurrelaria gisa jokatzen du. Golak buruz sartzeko trebezia handia duen jokalaria da; gainera oso arina da, distantzia txikian jaurtiketa sendo eta zehatza du, eta baloia zuzentzeko ere trebezia handia du.

## Kanpo estekak

* Miroslav Kloseren webgune ofiziala (Alemanez)
* Datuak: Q80471
* Multimedia: Miroslav Klose / Q80471