OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kaluga

Kaluga (errusieraz: Калуга) Errusiako mendebaldeko hiri bat da, Kaluga oblastaren hiriburua. Oka ibaiaren ertzean dago, Moskutik 150 km hego-mendebaldera. 2010ean 324.698 biztanle zituen.

## Klima

Datu klimatikoak (Kaluga (2001–2011)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | -6.6 | -5.0 | 0.4 | 10.3 | 18.7 | 21.5 | 23.0 | 21.9 | 15.7 | 9.0 | 0.7 | -3.7 | 8.8 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -10.1 | -9.0 | -3.5 | 5.7 | 12.7 | 15.8 | 17.5 | 16.3 | 10.9 | 5.4 | -1.9 | -6.6 | 4.4 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -13.5 | -12.9 | -7.4 | 1.0 | 6.7 | 10.1 | 12.0 | 10.7 | 6.1 | 1.8 | -4.5 | -9.5 | 0.1 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 39 | 33 | 35 | 39 | 43 | 77 | 80 | 71 | 55 | 50 | 53 | 55 | 630 |
| Iturria: www.meteoinfo.ru www.meteoinfo.ru. . ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Kaluga Global.britannica.com
* ↑ «Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1 2010eko Errusiako erroldaren emaitzak, 1. liburukia» Gks.ru

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2837
* Multimedia: Kaluga / Q2837
# Kau Kori Kura

Kau Kori Kura pop surrealista egiten duen Ordiziako musika taldea da.

## Biografia

Mikel Aizpuruaren proiektua den arren Elurretan taldean kide izan zuen Ritxar Gomezek laguntzen dio. Kantu bereziak YouTubera igotzen hasi zen, aurrenekoa Erronkariera abestia izan zen, 2015eko apirilean. Dagoeneko bi disko kaleratu ditu. Abestien hitzak surrealistak dira, hona hemen abesti horien izenburu batzuk: Errauskailua Txillidalekun, Atez-ahate, Barbie ETBn (eta non dago Ken?), Atun burusoil, Gora hildakoak, Pollo-e...
2018ko Gaur ni, bihar zu diskoan Maite Arroitajauregi eta Irati Mujikak abesti batzuetan kolaboratu dute.

## Diskografia

* 2015-2017 (2017, autoekoizpena)
* Gaur ni, bihar zu (2018, autoekoizpena)
* Andra-gixonak (2018, autoekoizpena) - 3 abesti

## Erreferentziak

* ↑ «"Izpiritu libreko artisten zain nago"» Argia (Noiz kontsultatua: 2018-06-12).
* ↑ Berria.eus. «Kau Kori Kura: ironia, eta lotsa gutxi» Berria (Noiz kontsultatua: 2018-06-12).
* ↑ 2015-2017. (Noiz kontsultatua: 2018-06-12).
* ↑ Gaur ni, bihar zu. (Noiz kontsultatua: 2018-06-12).
* ↑ «KAU KORI KURA» KAU KORI KURA (Noiz kontsultatua: 2018-06-12).

## Kanpo estekak

* Kau Kori Kura Bandcamp plataforman.
* Datuak: Q61365078
# Katzow

Katzow Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 609 biztanle zituen, 26,23 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q636964
* Multimedia: Katzow / Q636964
# Katzwinkel

Katzwinkel Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Altenkirchen (barrutia)|Westerwaldeko Altenkirchen]] barrutian. 2014an 1.859 biztanle zituen 15,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q656023
* Multimedia: Katzwinkel (Sieg) / Q656023
# Kaua (udalerria)

Kaua Mexikoko udalerri bat da. Yucatán estatuan kokatua dago. 2010ean 2.761 biztanle zituen 137,63 km²ko azaleran. Herriburua [[Kaua (Kaua)|Kaua]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2466571
* Multimedia: Kaua Municipality / Q2466571
# Katzwinkel (Vulkaneifel)

Katzwinkel Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Vulkaneifel (barrutia)|Vulkaneifel]] barrutian. 2014an 142 biztanle zituen 3,85 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q665125
* Multimedia: Katzwinkel (Eifel) / Q665125
# Kau Sai Chau

Kau Sai Chau (Txantiloi:Lang zh) Txinako Herri Errepublikako Hong Kong administraturiko lurralde berezian dagoen uhartea da.

## Kokapena

Uhartea Sai Tung izeneko herriaren ondoko kostaldetik gertu dago Sai Tung barrutian, eta 6,69 kilometro koadroko azalera dauka.

## Ikus, gainera

* Hong Kongeko uharteen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q251621
* Multimedia: Kau Sai Chau / Q251621
# Katzhütte

Katzhütte Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, [[Saalfeld-Rudolstadt (barrutia)|Saalfeld-Rudolstadt]] barrutian. 2014an 1.435 biztanle zituen 28,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q559825
* Multimedia: Katzhütte / Q559825
# Katzweiler

Katzweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Kaiserslautern (barrutia)|Kaiserslautern]] barrutian. 2014an 1.752 biztanle zituen 9,42 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q567122
* Multimedia: Katzweiler / Q567122
# Kazutoshi Ishiyama

Kazutoshi Ishiyama (japonieraz: 石山 万稔, 1973ko abuztuaren 24a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23823712
# Kazuya Konno

Kazuya Konno (japonieraz: 紺野 和也, Konno Kazuya, 1997ko uztailaren 11a -) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q64390974
# Kazuya Kawabata

Kazuya Kawabata (japonieraz: 河端 和哉, 1981eko urriaren 22a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Roasso Kumamoto eta Giravanz Kitakyushu.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q4283191
# Kazuya Ando

Kazuya Ando (japonieraz: 安藤 一哉, Ando Kazuya, 1997ko uztailaren 15a -) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gainare Tottori.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q92661560
# Kazuya Iio

Kazuya Iio (japonieraz: 飯尾 和也, 1980ko apirilaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Verdy Kawasaki, Vegalta Sendai, Sagan Tosu eta Matsumoto Yamaga FC.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3302558
# Kazuya Iwakura

Kazuya Iwakura (japonieraz: 岩倉 一弥, 1985eko apirilaren 26a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC eta Tokyo Verdy.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3299363
# Kazuto Tsuyuki

Kazuto Tsuyuki (japonieraz: 筑城 和人, 1984ko abuztuaren 14a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokushima Vortis eta Roasso Kumamoto.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3300117
# Kazuya Igarashi

Kazuya Igarashi (japonieraz: 五十嵐 和也, 1965eko urriaren 24a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Ichihara.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q246697
# Kazutoshi Miura

Kazutoshi Miura (japonieraz: 三浦 和俊, 1977ko martxoaren 7a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11356375
# Kazuya Ikeda

Kazuya Ikeda (japonieraz: 池田 一也, 1978ko ekainaren 23a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokyo Verdy.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23899855
# Kattendorf

Kattendorf Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Segeberg (barrutia)|Segeberg]] barrutian. 2014an 843 biztanle zituen 9,84 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q549187
* Multimedia: Kattendorf / Q549187
# Kattalin Saint-Marie

Kattalin Sainte-Marie (Landibarre, Nafarroa Beherea, 1992) soziologo ezaguna eta Etxauzia Nafartarren Etxea elkartearen koordinatzailea da. Euskaldun Gazteria taldearen partaidea da. Lurralde Garapen eta Antolaketari buruzko masterra egin du Paueko Unibertsitatean.

## Obra

* Euskal Herriko Pirineoaldeko lurraldea: mendialdeko udalerrien problematiken erakusgarri. Udalbiltza eta Gaindegia, 2014ko uztaila. Sarean:

## Kanpo estekak

* «Zer dira Euskal Pirinioak?», Euskalirratiak.eus. Kattalin Sainte-Marie, Gaindegiarentzat landu zuen azterketa sozio-ekonomikoaz.
* Urko Apaolaza Avila: «Euskal Pirinioak: lurralde homogeneoa, baina errealitate ezberdinak», Angelu itsua bloga, 2015-06-10.
* (Gaztelaniaz) «Kattalin Sainte-Marie, licenciada en Sociología: “Las diferencias en la ordenación y en las políticas de los dos estados han moldeado la montaña pirenaica”», Beha Euskal Herria aldizkaria.
* Datuak: Q30093870
# Kattegat

Kattegat Suediako mendebaldea eta Danimarkako Jutlandia penintsula banatzen dituen itsasartea da. Kattegatek Skagerrakekin batera, Ipar Itsasoa eta Itsaso Baltikoa lotzen ditu.
Sjælland eta Fionia uharteek hegoaldeko bidea ia guztiz setiatzen dutenez, batzuk itsasartetzat baino badiatzat dute. Kattegatetik Itsaso Batikora ailegatzeko hiru itsasarte daude:
* Øresund itsasartea hego-ekialdean (Sjælland eta Eskandinaviar penintsula artean),
* Belt handia (Storebælt) erdialdean (Fionia eta Sjælland artean),
* Belt txikia (Lillebælt) hego-mendebaldean (Jutlandia eta Fionia artean).
Kattegatean zenbait uharte daude, nagusiak Samsø, Læsø eta Anholt izanik.
"Kattegat" izena nederlandar kat (katua) eta gat (zuloa) hitzetik datoz, eskualdean nabigatzea oso zaila zelako. Lehen bai Skagerrakek bai Kattegatek beste izenak zuten: Norvegiako itsasoa eta Jutlandiako itsasoa hain zuzen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131716
* Multimedia: Kattegat / Q131716
# Katti Anker Møller

Katti Anker Møller (1868-1945) Norvegiako emakume feminista bat izan zen. Eskubide erreproduktiboen eta haurren eskubideen alde lan egin zuen lehenengoetarikoa izan zen.
Hamar-en jaio zen Cathrine Anker izenarekin, Herman Anker zen bere aita. Bederatzi anai-arreba izan zituen eta Sagatun Folkehøyskole-en hazi zen, Hamar-eko lehen herri unibertsitatean, bere aitak sortutakoa. Irakasle izateko ikasi zuen eta urtebete igaro zuen Frantzian, bertan prostituta eta ama ezkongabeekin izandako harremanak eragin handia izan zuten beregan.
Bere lehengusu Kai Møller-ekin ezkondu zen eta hiru haur izan zituzten. Møller seme-alaba ugari izatearen arriskuei buruz interesatu zen eta baita ama ezkongabe eta hauen haurrei buruz ere. Asko bidaiatzen zuen eta hitzaldiak ematen zituen herrietako topaketetan, lan egiteko modu hau ez zen batere ohikoa garai hartako emakumeengan.

## Erreferentziak

* ↑ (Norvegieraz [bokmål]) Lønnå, Elisabeth. (2017-05-09). Katti Anker Møller. (Noiz kontsultatua: 2019-03-18).
* ↑ (Norvegieraz [bokmål]) Vormeland, Oddvar. (2014-09-28). Herman Anker. (Noiz kontsultatua: 2019-03-18).
* ↑ «Thorsø Herregård» www.thorsoe.no (Noiz kontsultatua: 2019-03-18).
* Datuak: Q522292
* Multimedia: Katti Anker Møller / Q522292
# Kattalin (eleberria)

Kattalin (La herbolera) Toti Martinez de Lezeak idatzitako eleberria da. Liburua 1500. urtean Durangon Euskal Herrian ezagutzen den lehenengo sorgin-ehiza gauzatu zenean oinarritzen da, milaka biztanle (batez ere emakumeak) sutan bukatu zuten Europa osoan, gezur, aurreiritzi eta eliz-gizonen obsesioengatik.
Gaur egun "sorgin" izena gaizkiaren sinonimoa izaten jarraitzen du, emakume zahar eta itsusiarena, eta ahaztu egiten da urte haietan ume, neska gazte eta emakume langile soilak salatuak eta erailak izan zirela.
Gaztelaniaz idatzita dago eleberria eta 460 orrialde dauzka, euskaratua dago "Kattalin" izendapenarekin. 2000. urtean argitaratua.

## Sinopsia

Catalina de Goiena belagilearen istorioa kontatzen da XVI. mende hasieran kokatua. Anboto magalean hazia, Mari jainkosaren etxea, Euskal Herriko ohitura zaharrak ikasirik Durangora jotzen du bertan emagin ogibidea ikastera. Bertan amodio, jeloskeria eta hainbat abentura bizitzen ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261381
| « | Eleberri hau idazten hasterakoan, sorgin-ehizaren beste ikuspuntu bat eman nahi nuen. Milaka emakume famatu eta hain ezezagunak erreak izan ziren, erokeriengatik, arbasoen antzinako sinesmenetan sinesteagatik gehienetan. | » |
| —Toti Martinez de Lezea |||
# Kattalin Ansorena

Kattalin Ansorena Legarra (Donostia, 1986ko apirilaren 22a), Mirri ezizenaz ezaguna, pailazo eta showman gipuzkoarra da. Jose Ignazio Ansorenaren alaba, 2013 urtean aita ordezkatu zuen Txirri, Mirri eta Txiribiton taldean.

## Erreferentziak

* ↑ «Kattalin Ansorena 'Mirri': "Jendeak ezustekoa hartzen du eta oso ondo pasatzen du saioetan" - Azpeitia» uztarria.eus (Noiz kontsultatua: 2021-04-22).
* ↑ Etura, Iñaki Lasa. ««Negar eta barre asko egiten dut bizitzan; onerako eta txarrerako»» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-04-19).
* Datuak: Q16517996
# Kattalin (argipena)

Kattalin izenak hainbat adiera du:
* Kattalin, emakumezko izena, Katalin edo Katalina izenaren hipokorisitikoa.
* Kattalin (eleberria), Toti Martinez de Lezearen eleberria.
Kattalin izena dutenen artean ditugu:
* Kattalin Agirre.
* Kattalin Saint-Marie.
* Kattalin Miner.
* Kattalin Ansorena.
# Kazimierz Nowak

Kazimierz Nowak (1897ko urtarrilaren 11, Stryj - 1937ko urriaren 13a, Poznań) poloniar bidaiaria, korrespontsala, erreportaria eta argazkilaria izan zen.

## Biografia

Stryj-n jaio zen, Nowak Poznan bizi zen I. Mundu Gerraren ondoren. 1931tik 1936ra arte bizikletaz, oinez, zaldiz, itsasontziz eta gameluz Afrikan zehar bakarrik bidaiatu zuen, 40.000 km eginez Libiatik Agulhas lurmuturrera, Hego Afrika eta Aljeriara itzuli. Poznanen hil zen pneumoniaz, bidaiaren, malariaren eta hanka kirurgiaren ondorioz gorputzaren argaltasunagatik. Bere Afrikarako bidaiatik ateratako argazkiak Polonian 1962an argitaratu ziren Przez Czarny Ląd (Lur Betzan zehar) albumean. Nowak-en alabak, Elazbieta Nowak-Gliszewska-k, liburua editatu zuen eta argazkiak Jan Czekanowski eta Jerzy Loth irakasleekin kontsultatu ondoren hautatu ziren. Kazimierz Nowak-en bidaiaren kontuak 2000. urteaz geroztik argitaratu ziren lehen aldiz, Rowerem i pieszo przez Czarny Ląd (Kontinente ilunean zehar) izeneko liburu batean. Ryszard Kapuściński poloniar erreportariak 2006an esan zuen "liburua guztiz ohiz kanpokoa zela".

## Irudi galeria

Nowak-ek egindako argazkiak, Afrikako iparraldetik hegoalderantz, eta alderantziz, 1931tik 1936ra.
* Emakume afrikarren jantziak
* Basamortuan (Afrika)
* Nowak xaman pigmeo batekin.
* Leopardo baten ehiza
* Afrikako oihan batean
* Bizikleta konpontzen
* Afrikako gerlariekin
* Nomada otoitzean

## Kanpo estekak

* Kazimierznowak.pl
* "Rowerem i pieszo przez Czarny Ląd" liburua
* Datuak: Q310139
* Multimedia: Kazimierz Nowak / Q310139
# Kazimieras Būga

Kazimieras Būga (Paziege, Dusetosetik hurbil, Errusiako Inperioa, 1879ko azaroaren 6a - Königsberg, Prusia, 1924ko abenduaren 2a) Lituaniako hizkuntzalaria izan zen.

## Biografia

Lituanierazko hiztegirik garrantzizkoena egiten hasi zen, eta hura hil ondoren bukatu zuten haren jarraitzaileek. Hamazazpi liburukik osatzen dute lan hori. Haren hizkuntzalari-lanek eragin handia izan zuten hizkuntza baltikoak eta hizkuntza eslaviarrak hobeto ezagutzeko. Etimologia-ikerketak egin zituen hogei urtez. Hainbat ikerketa egin zituen Lituaniako pertsona- eta leku-izenez.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1393883
* Multimedia: Kazimieras Būga / Q1393883
# Kazimierz Deyna

Kazimierz Deyna (Starogard Gdański, 1947ko urriaren 23a - San Diego, 1989ko irailaren 1a) poloniar futbolaria izan zen.
1966tik 1978ra 304 partida jokatu zituen Legia Warszawa taldean. Gero Ingalaterran jokatu zuen Manchester City taldean eta Estatu Batuetan San Diego Sockers taldean.
97 aldiz jokatu zuen Poloniako futbol selekzio nazionalarekin. Urrezko domina lortu zuen 1972ko Udazko Olinpiar Jokoetan eta brontzezkoa 1974ko Munduko Futbol Txapelketan.
1989an hil zen, Estatu Batuetan, auto istripu batean.
* Datuak: Q345702
* Multimedia: Kazimierz Deyna / Q345702
# Kazike

Kazikea Erdialdeko Amerika eta Hego Amerikako indiar tribu batzuetako buruzagia aipatzeko hitza da. Era zabalean, Latinoamerikan eta Espainian, herri edo eskualde bateko politika edo administrazioko gaietan gehiegizko eragina duen pertsonari horrela deitzen zitzaion. Kazikea nagusia den sistema politikoan, kazikismoa dagoela esaten da.
Antzeko esan nahiarekin, Jauntxo hitza Euskal Herrirako erabili izan da. Aldi berean, Espainia mailan era gaitzezgarrian lehen esandakoa gogora ekarri ahal duen politikariak izendatzeko erabiltzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q599898
* Multimedia: Caciques / Q599898
# Kazimierza Wielka udalerria

Kazimierza Wielka ( (Audio·info)) Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Kazimierza barrutian kokatuta. 139,86 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 16379 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q553280
ieaGurutze Santuko voivoderriko udalerriak :
# Kazimierz Biskupi udalerria

Kazimierz Biskupi Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Konin barrutian kokatuta. 107,65 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11474 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q554217
* Multimedia: Gmina Kazimierz Biskupi / Q554217
ieaPolonia Handiko voivoderriko udalerriak :
# Kazimierz Dolny udalerria

Kazimierz Dolny ( (Audio·info)) Poloniako Lublingo voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Puławy barrutian kokatuta. 72,41 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6797 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2605904
* Multimedia: Gmina Kazimierz Dolny / Q2605904
ieaLublingo voivoderriko udalerriak :
# Kazimierz Pułaski

Kazimierz Michał Władysław Wiktor Pułaski, (ahoskera: (Polonieraz) kaˈʑimjɛʐ puˈwaskʲi) poloniar jatorriko militarra izan zen, Casimir Pulaski bezala ezaguna. "AEBko zalditeriaren aita" bezala ere aipatu izan da, Michael Kovats de Fabriczy bere kidearekin batera.
Varsovian jaio zen, eta aitaren urratsei jarraituz, politikaz arduratu zen goiz. Berehala sartu zen Poloniar-Lituaniar Batasunean gai militar eta iraultzaileetan parte hartzeko. Abokatuen Konfederazioko komandante militar nagusietako bat izan zen Pulaski, eta Poloniar-Lituaniar Batasuna menderatzearen aurka borrokatu zen. Altxamendu horrek porrot egin zuenean, bota egin zuten. Benjamin Franklinen gomendioari jarraituz, Pulaski Ipar Amerikara joan zen Gerra Iraultzaile Amerikarrean laguntzera; Independentzia gerran laguntzera. Iraultzan zehar nabarmendu zen, batez ere George Washingtonen bizia salbatu zuenean. Pulaski jeneral bihurtu zen Armada Kontinentalean, eta berak eta haren lagun Michael Kovats-ek Pulaski zalditeria-legioa sortu zuten eta horrek AEBko zalditeria aldatu zuten. Savannah-ko batailan, indar britainiarren aurkako zaldun-eraso baten buru zela, metraila-zauri larriak jaso zituen, eta handik gutxira hil egin zen.
Polonian eta Estatu Batuetan independentziaren eta askatasunaren alde borrokatu zen heroi gisa gogoratzen dute Pulaski. Leku eta ekitaldi asko bere ohorez izendatzen dira, eta bera hainbat artelan biltzen dute. Pulaski Estatu Batuetako ohorezko hiritartasunaren zortzi pertsonetako bat da. Pulaskiren ustezko gorpuzkiek, XX. mendeko laurogeita hamarreko hamarkadaz geroztik aztertuta, erakutsi dute Pulaski gizasemea baino sexuartekoa izan zela; horrela uste da gaur egun.
* Pulaski Czοstochowan, Józef_Chełmońskiren 1875eko pintura
* Casimir Pulaskik konfederazioaren aldeko kideak elkartu ditu tabernan.' Korneli Szlegelen pintura
* Pulaski zaldian, pintura Juliusz Kossak-en eskutik, 1883
* Pulaski larri zauritua, zalditeria-eraso bat gidatzen ari zela

## Erreferentziak

* ↑ Makarewicz, 1998

## Kanpo estekak

* Datuak: Q381854
* Multimedia: Kazimierz Pułaski / Q381854
# Kazetaritza satiriko

Kazetaritza satirikoa satira erabiltzen duen kazetariari dagokio, normalean umore tonuan, albisteei erreferentzia egiteko. Beste batzuetan, benetako albisteak aurkezten ditu, hala nola fikziozkoak, eta gakoak ematen ditu beti testu horiek fikziozkotzat jotzeko, haien helburua errealitatea agerian uztea baita, gehiegikeriaren, absurdoaren edo parodiaren bidez.
Toni Soler Polòniako zuzendariak kazetaritza satirikoa definitu zuen Jordi Pujolekin gosaldu zuenean, politikari honek programan erakusten zuenari buruz errieta egin zionean, eta honela erantzun zion:
Haien asmoa ez da informazioa ematea, baizik eta zeharka kritikak edo salaketak egitea. Espainian eta Hispanoamerikan kazetaritza satirikoaren tradizio luzea egon da.

### Kazetaritza satirikoaren aurrekariak Mexikon (1521-1842)

Kazetaritza satirikoa paskinen bidez hasi zen, mexikar herriaren nahigabeari eta desadostasunari esker, batez ere garaiko gobernuarekin.
Munduko oso herri gutxik dute protesta dinamiko eta eragingarri bat gobernari txar baten aurka, edo laudorio sutsu bat.
"Gaztelar eta indigena arrazek bat egitearen ondorioz sortu ziren ezaugarri ugarien artean, mexikar nazionalitate berriaren idiosinkrasiaren barruan esentzia bat esan nahi izan zutenak, nagusiki, umorezko zaina aipa dezakegu. Mexikar herriaren berezko buru-argitasun eta pikarokeriak zeregin zailenei ekitea ere ahalbidetzen dio, garaipen bat hobeto ospatzea, baina baita ezbeharrik handienak harrapatzea ere, heriotza barne. "
Konkista amaitu berritan, Hernán Cortések, bere kapitainen presioagatik, Cuauhtemoc torturatu zuen bere aberastasunak non zeuden aitortzera behartzeko, Extremaduraren aurkako asmo txarreko zurrumurru olde bat sortu zen. Esaten zen urrea ezkutatu zuela eta azteken enperadorea behartu zuela beste inori ez jakinaraztera non zegoen. Emeki-emeki marmarrak goraka hasi ziren, eta azteken aurka borrokatu ziren soldadu askori bere zatia lapurtzeko maniobra uherrak leporatu zizkion Cortesek. Orduan hasi ziren idazten hainbat taldek ustez egiten zuten isekagatik nahigabezko adierazpen batzuk.
"Cortés Coyoacánen zegoenez eta hormak zurituta eta kareztatuta zeuzkaten jauregi batzuetan zegoenez, non oso ondo idatz zitekeen haietan ikatzez eta beste tinta batzuez -dio Bernal Díaz del Castillok-, goizero orban asko idazten zituzten, batzuk prosaz eta beste batzuk metroz, paskinak bailiran."
Tenochtitlan konkistatu eta hurrengo urteetan, baita erregeordetzaren garaian eta Mexiko independentean ere, dimes eta diretes horiek, paskin moduan, laudorio edo zentsura bat islatzeko irrikaz zeuden jendeak publiko egin zituen. Komunikatzeko eta ideologia adierazteko modu gisa ematen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2943864
# Jaworzno

Jaworzno hegoaldeko Polonian dagoen Silesiako voivoderriko hiria da. Krakovia eta Katowiceren artean dago, Przemsza ibaiaren ertzean. 2013an 93.708 biztanle zituen.
Jaworznoren lehenbiziko aipamenak XIII. mendekoak dira. Historian zehar Polonia Txikiari loturik egon da, eta oso toki estrategikoan kokatua; izan ere, XVII. mendera arte Przemsza ibaia zen Polonia Txikia eta Silesiaren arteko muga. 1767an hasitako ikatzaren meatzaritza funtsezkoa izan zen hiriaren garapenean. Handik aurrera, Prusia, Txekia eta Hungariako etorkin ugari hartu zituen..

## Erreferentziak

* ↑ Powiat Jaworzno Citypopulation.de
* ↑ The History of Jaworzno Jaworzno.pl

## Kanpo estekak

* Datuak: Q158006
* Multimedia: Jaworzno / Q158006
# Jaworzyna Śląska udalerria

Jaworzyna Śląska ( (Audio·info)) Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Świdnica barrutian kokatuta. 67,45 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 10342 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1532931
* Multimedia: Jaworzyna Śląska / Q1532931
ieaSilesia Behereko voivoderriko udalerriak :