OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Inocybe rimosa

Inocybe rimosa edo Pseudosperma rimosum Inocybaceae familiako onddo espezie bat da. Sindrome muskarinikoa eragiten du.
Sinonimoa: Inocybe fastigiata.

## Deskribapena

Kapela: 2,5 eta 6 cm bitarteko diametrokoa. Txikia, koniko-kanpai itxurakotik lau-titidunera, fibrilosoa eta normalean, zirrikitu erradialekin; hori ilun kolorekoa edo gaztaina kolorekoa.
Orriak: Estu, sabeldun samarrak, itsatsi-unziformeak, gris koloretik okrera doan kolorekoak, ertz zuriarekin.
Hanka: 4 eta 5 cm bitarteko garaierakoa eta 0,3 eta 0,6 cm bitarteko diametrokoa. Zilindrikoa, betea, erraboildun samarra, zuritik horixkara doan kolorekoa, goialdean irin zuriaren antzekoarekin, fibrilla txikiz estalia gainerakoan.
Haragia: Zuria, pixka bat iluna oinean, larru-ustel usainarekin eta zapore fungikoarekin.
Etimologia: Inocybe terminoa , muskulua, nerbioa, zuntza esan nahi duen "is inós" hitzetik eta burua esan nahi duen “cybe” hitzetik dator, hau da, zuntzezko kapela. Rimosa epitetoa latinetik dator, pitzatua esan nahi duen "rimosus" hitzetik. Kapela erradialki pitzatua izaten duelako.

## Toxikotasuna

Toxikoa.

### Nahasketa arriskua

Inocybe patouillardii delakoarekin nahas daiteke, honek orri grisak ditu tindu gorrixkekin. Inocybe maculata espeziearekin ere bai, honek kapela ilunagoa du. Inocybe squamata-k kapela horiagoa du eta titia marroi-gorrixka kolorekoa.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean, taldean ateratzen da beti. Kosmopolita, edozein lurzoru motatan hazten da, hostogalkorretan, koniferoetan, belarretan, baita parke eta lorategietan ere.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Mexiko, Islandia, Svalbard, Europa, Errusia, Kaukasia, Iran, Japonia, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 234 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 225 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Pseudosperma rimosum: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107151017
# Inocybe sindonia

Inocybe sindonia Inocybaceae familiako onddo espezie bat da. Oso susmagarria. Muskarina izaten dute genero honetako espezie askok.
Sinonimoak: Inocybe kuehneri.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 6 cm bitarteko diametrokoa, konikotik ganbilera (erabat zabaldu gabe), titiduna. Kapelaren azala gris-horixka kolorekoa, luzetarako fibrilaz estalia, helduaroan ezkata finekin.
Orriak: Estu, gaztetan zuriak, gero gris-horixka kolorera iluntzen dira, ertz zurixkarekin.
Hanka: 6 eta 10 cm bitarteko garaierakoa, zilindrikoa, oinarrian lodixeagoa, zuri-beix kolorekoa batzuetan arrosa koloreko tinduekin goialdean, pruina finez estalia.
Haragia: Zurixka. Usain fungikoa. Espora-jalkina marroi kolorekoa.
Etimologia: Inocybe terminoa, muskulua, nerbioa, zuntza esan nahi duen, "is inós" hitzetik eta burua esan nahi duen "cybe" hitzetik dator, hau da, zuntzezko kapela.

## Jangarritasuna

Zalantzazko jangarria. Toxikoa izan daiteke.

### Nahasketa arriskua

Inocybe geophylla var. alba delakoarekin nahas daiteke, hau txikiagoa eta zurbilagoa da.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Oso urria. Iparraldeko hostogalkorren eta koniferoen basoetan. Lurzoru buztintsuetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Brasil, Txile, Europa, Errusia, Kaukasia, Himalaiako eremua, Japonia, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 249 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Sociedad micológica Barakaldo. Investigación y divulgación de la micologia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Inocybe sindonia: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10431265
* Multimedia: Inocybe sindonia / Q10431265
# Ivan Cankar

Ivan Cankar (Vrhnika, Eslovenia, 1876 – Ljubljana, Eslovenia, 1918) Esloveniako eleberrigile eta dramagilea izan zen.

## Biografia

Erotika (1899) poema-bildumaren ondoren, eleberri psikologikoak idatzi zituen: Kralj na Betajnovi (1904, Betajnovako erregea), Martin Kacur (1904), Jernej in njegova pravica (1907, Jernej morroia eta bere eskubidea).
Drama soziala ere landu zuen: Za narodov blagor (1902, Herriaren alde) eta Morroiak (1910).
Abertzale sozialista zen. Gizonen sufrimendua islatu zuen bere lanetan; abegi berezia izan zuen haurren munduarekiko.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q15809
* Multimedia: Ivan Cankar / Q15809
# Ivan Bunin

Ivan Alekseievitx Bunin (errusieraz: Ива́н Алексе́евич Бу́нин, ɪˈvan ɐlʲɪˈksʲejɪvʲɪtɕ ˈbunʲɪn ahoskatua; Voronezh, 1870eko urriaren 22a/urriaren 10a - Paris, 1953ko azaroaren 8a) errusiar idazlea, olerkaria, eleberrigilea eta itzultzailea izan zen. Errusiako idazleen artean Nobel Saria irabazi zuen lehena (1933). Longfellowen Hiawatha liburua itzultzeagatik Errusiako Akademiaren Pushkin saria irabazi zuen 1903an. Kontakizun laburren idazle ospetsua izan zen. San Franciscoko gizona (1916), Herritxoa (1910), Arseneven bizia (1930). Kritikak eta literatura azterketak ere argitaratu zituen: Tolstoiren askapena, Txejovi buruz. 1917ko iraultzaren ondoren, erbestera alde egin zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46602
* Multimedia: Ivan Bunin / Q46602
# Ivan Buva

Ivan Buva (Zagreb, 1991ko maiatzaren 6a -) kroaziar saskibaloi jokalaria da, ACBko Bilbao Basket taldean ibilitakoa.

## Klubak

* KK Križevci (2011–2012)
* KK Cedevita (2012–2013)
* HKK Široki (2013-2014)
* Pallacanestro Cantù (2014-2015)
* Felice Scandone Basket Avellino (2015)
* Bilbao Basket (2016-2017)
* Istanbul BB (2017-2018)
* Valencia Basket (2018)
* Anhui Weny (2018)
* Beşiktaş (2018- )

## Erreferentziak

* ↑ Dominion Bilbao Basket se hace con el cotizado Ivan Buva
* Datuak: Q16009412
* Multimedia: Ivan Buva / Q16009412
# Ivan Asen III.a Bulgariakoa

Ivan Asen III.a (bulgarieraz: Иван Асен III; 1259/1260 – 1303), Joan Asen III.a (bulgarieraz: Йоан Асен III) ere deitua, Bulgariako enperadorea (tsarra) izan zen 1179-1180 bitartean. Konkistak egin zituen Albanian, Serbian, Mazedonian eta Grezian.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017/8/24 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q285508
# Ivan Brzić

Ivan Brzić, jaiotze izena Ivica Brzić (Novi Sad, 1941eko maiatzaren 28a - Novi Sad, 2014ko ekainaren 2a) serbiar futbol jokalari eta entrenatzailea izan zen. Internazionala izan zen UEFA Euro 1968an, Jugoslaviako futbol selekzio nazionalarekin parte hartu zuelarik.

## Biografia

Ivan Brzić Novi Saden jaio zen, 1941eko maiatzaren 28an, II. Mundu Gerra garaian. Hilabete batzuk lehenago, Hungariak hartu zuen Novi Sad, erresuma hark, 1941eko hasieran, naziek Jugoslavia hartzen lagundu baitzuen. Beraz, Brzić-en lehen urteak atzerriko militar okupazioaren pean joan ziren.
2014ko ekainaren 2an, gaixotasun luze batek hil zuen Ivan Brzic Novi Saden, Serbian.

## Brzić jokalari

Erdilari izan zen eta hainbat ekipotan jokatu zuen, besteak beste hurrengoetan:
* FK Novi Sad (1961-1964).
* FK Željezničar Sarajevo (1964-1964).
* Jokalari ibilbidearen zati handiena FK Vojvodinan igaro zuen (1965-1972).
* UEFA Euro 1968an jokatu zuen Jugoslaviako selekzioarekin.
* DSV Leoben (1972-1974).
* FC Linz (1974-1977).

## Brzić entrenatzaile

Entrenatzaile ibilbideari dagokionez, aipagarria da 1983 eta 1987 bitartean, Osasuna zuzendu zuela. Bera entrenatzaile zela, 1984/1985eko denboraldiko ligan talde nafarrak 6. postuan amaitzea eta, lehenbiziko aldiz bere historian, UEFA Txapelketarako sailkatzea lortu zuen.
| « | ...Iruñean pasatu nituen 4 urteak nire bizitzako hoberenak izan ziren. Oroimen onak besterik ez ditut gogoan, zuzendaritza, jokalariak, afizioa… Jainkoa banintz bezala tratatu ninduten eta beti eskertuko diet hori. Osasuna klub handia da, ez dago horrelakorik mundu osoan (...)... | » |
Beste hainbat talde zuzendu zuen Espainian: Real Mallorca, Real Oviedo edo Hércules FC Alacantekoa.
Perun ere izan zen, 1992an, Limako Club Universitario de Deportesren zuzendari eta txapeldun izan ziren urte horretan. Peruko neska batekin ezkondu zen eta bi alaba izan zituen.
1993an, emaitza txarrak zirela-eta, bota egin zuten, Sergio Markarián uruguaiarrak ordeztu zuelarik (3-0 emaitzaz irabaziko zuen honek titulua).
1995ean, Alianza de Lima eta 2001ean, Sport Boys del Callao zuzendu zituen. 1999an, berriz, Boliviako Club Blooming de Santa Cruz.
2008ra arte, Fudbalski Klub Vojvodinaren entrenatzaile eta zuzendari teknikoa izan zen, hasi zen lekuan bukatu baitzuen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 http://www.lavanguardia.com/obituarios/20140604/54408670177/ivan-brzic-peruano-yugoslavo.html
* 1 2 http://www.diariovasco.com/deportes/futbol/liga-segunda/201406/03/fallece-brzic-tecnico-llevo-20140603002006-v.html
* ↑ http://www.diariodenavarra.es/noticias/deportes/futbol/osasuna/2014/06/02/fallece_ivan_brzic_entrenador_que_llevo_osasuna_uefa_161804_1027.html
* Datuak: Q2659979
# Ivan Asen I.a Bulgariakoa

Ivan Asen I.a (bulgarieraz: Иван Асен I; ? - Tarnovo, 1196), Joan Asen I.a ere deitua, Bulgariako enperadorea (tsarra) izan zen 1187 edo 1188-1196 bitartean. Bizantzioko enperadore Isaak II.a Angeloren aurka borrokatu zen, valakiarrek lagundurik, eta Bulgariako erresumaren independentzia ezagutarazi zien bizantziarrei, Tarnovo hiriburu zela. Bulgariako Bigarren Inperioa sortu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017/8/23 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q748091
* Multimedia: Ivan Asen I of Bulgaria / Q748091
# Ivan Asen II.a Bulgariakoa

Ivan Asen II.a (bulgarieraz: Иван Асен II; ? - 1241eko ekainaren 24a), Joan Asen II.a (bulgarieraz: Йоан Асен II) ere deitua, Bulgariako enperadorea (tsarra) izan zen 1218-1241 bitartean.

## Erreferentziak

* ↑ Ivan Asen II. britannica.com (Noiz kontsultatua: 2017-9-1).
* Datuak: Q313427
* Multimedia: Ivan Asen II of Bulgaria / Q313427
# Ingeborg Bachmann – Reise in die Wüste

Ingeborg Bachmann – Reise in die Wüste 2023ko Margarethe von Trotta alemaniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ingeborg Bachmannek gizonak nagusi diren literatura alemaniarreko gotorlekua konkistatu du bere poesiarekin. Bere ibilbidearen gailurrean dago Max Frisch antzerkigile ospetsua ezagutzen duenean. Haien maitasuna sakona da, baina tirabira profesional eta pertsonalak elkarren arteko harmonia apurtzen hasiko dira. Ingeborg basamortura joango da bere lagun Hans Werner Henzerekin eta Adolf Opel gaztearekin; kazetari vienarra bata eta letra-gizona bestea. Bidaia horretan, Ingeborgek bere burua eta, batez ere, bere idazkera berrezagutzeko bidea aurkituko du.

## Aktoreak

* Vicky Krieps: Ingeborg Bachmann
* Ronald Zehrfeld: Max Frisch
* Tobias Resch: Adolf Opel
* Basil Eidenbenz: Hans Werner Henze
* Marc Limpach: Tankred Dorst
* Luna Wedler: Marianne Oellers
* Renato Carpentieri: Giuseppe Ungaretti

## Erreferentziak

* ↑ «Paretaren beste aldean gertatzen direnak» Berria 2024-1-17 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115829222
* Multimedia: Ingeborg Bachmann – Reise in die Wüste / Q115829222
# Ingatestone

Ingatestone, Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen udalerri bat da, Essex konderrian.
2011n 5.365 biztanle zituen.
* Datuak: Q1021898
* Multimedia: Ingatestone / Q1021898
# Inge Aicher-Scholl

Inge Aicher-Scholl (1917ko abuztuak 11-1998ko irailak 4), gaztetan Arrosa Zuria nazien aurkako mugimenduan parte hartu zuen alemaniar idazle bat izan zen.
Forchtenbergeko alkatea zen Robert Schollen eta honen emazte Magdalenaren sei seme-alabetatik nagusiena eta Hans Scholl eta Sophie Schollen arreba-ahizpa zen.
Arrosa Zuria Nazien gerra krimenekin, batez ere juduen aurkakoak ekialdeko frontean, biziki kritikoak ziren gerraren aurkako foiletoak inprimatu eta banatu zituzten ikasle talde bat izan zen.
Sophie ta Hans foiletoen banaketan harrapatuak izan ziren, traizioagatik epaituak eta gilotinan exekutatuak, Arrosa Zuriko beste kide batzuk ziren Kurt Huber, Willi Graf, Christoph Probst eta Alexander Schmorellekin batera.
Inge eta Scholl familiako beste kide batzuk atxilotuak eta itaunduak izan ziren, baina ondoren aske utzi zituzten.
Inge Otl Aicher diseinatzailearekin ezkondu zen, eta 1946an, gazte intelektual talde batekin batera, Hochschule für Gestaltung sortzea planteatu zuten, sorkuntza aktibitatea eguneroko bizitzarekin lotuko zuen, eta, helburu bezala, moralki nazismoak eta Bigarren Mundu Gerrak suntsitutako gizartea kulturalki berreraikitza izango zuen ikerketa eta irakaskuntza erakunde bat. Bauhauseko printzipioak biziberritzen saiatu ziren Max Bill zuzendari bezala izendatuz.
Ulmeko diseinu eskolaren proiektua John McCloyk emandako milioi bat markoei esker finantzatu zen, Schollek fundazioarentzat Max Bill, Walter Gropius eta AEBekin zituen kontaktuen bidez lortu zuena, gainera, Gobernu Federalaren, Tokiko Gobernuaren, diru laguntza pribatuen eta industrien diru babesa jaso zuen.
XX. mendearen bigarren erdiko mugimendu bakezalean burubelarri murgilduta egon zen.
"Arrosa Zuria"ri buruzko liburuak ere idatzi zituen.
Minbiziak jota hil zen 1998ko irailak 4an.

## Ohoreak

* 1995: Verdienstorden des Landes Baden-Württemberg Verdienstmedaille des Landes Baden-Württemberg
* 1997: Ehrenbürgerwürde der Stadt Ulm
* 1999: Eskola Bad Allgaun bere izenean
* 2005: Eskola Neu-Ulmen bere izenean

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70873
* Multimedia: Inge Aicher-Scholl / Q70873
# Ingalls (Kansas)

Ingalls Kansasko hiri bat da. Gray konderrian kokatua dago. 2010ean 306 biztanle zituen, 0,67 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Gray konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q733475
# Ingavi probintzia

Ingavi probintzia (gaztelaniaz: Provincia de Ingavi) Boliviako La Paz departamenduko probintzia bat da. 5410 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 95906 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1355971
* Multimedia: Ingavi Province / Q1355971
Txantiloi:La Paz departamenduko probintzia aurkibidea
# Ingazeira

Ingazeira Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. 4.768 biztanle ditu 243,669 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Pernambuco

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2010935
* Multimedia: Ingazeira / Q2010935
# Ingaí

Ingaí Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 2.580 biztanle ditu 305,591 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1790591
* Multimedia: Ingaí / Q1790591
# Inge Lehmann

Inge Lehmann (Kopenhage, 1888ko maiatzaren 13a - ibidem, 1993ko otsailaren 21a) sismologo daniarra izan zen. Lurrikaren magnitudeak eta hauen ondorioen inguruko lehenengo probak egin zituen eta Lurraren barne-nukleoa eta kanpo-nukleoa bereizi zituen. Bien arteko mugari Lehmann etenunea esaten zaio.

## Biografia

Lehmann Østerbron jaio zen, Kopenhage hiriburu daniarreko auzo batean. Alfred Georg Ludvig Lehmann psikologo esperimentalaren (1858-1921en) alaba zen. Hanna Adler-ek zuzendutako eskola pedagogiko aurrerakoira joan zen, bertan, neskak eta mutilak gai berdinak ikasten zituzten. Adler Niels Bohr-en izeba zen. Eskola amaitu ondoren, bere osasun-egoera txarragatik eten batzuk izan zituen. Hobetu zenean, Kopenhagen eta Cambridgen matematikak ikasi zuen. Urte batzuk pasa ondoren, Niels Erik Nørlunden geodesia laguntzaile izan zen eta honek Danimarka eta Groenlandiako behatoki sismologikoak sortzeko agindu zion.
1920an matematika titulua atera zuen 12 urtetako aurregradu-ikerketa ondoren eta Kopenhageko eta Cambridgeko Unibertsitateko graduondokoak ere lortu zituen. Belgikan eta Herbeheretan, Alemanian eta Frantzian ere ikasi zituen.
1925 urtean sismologia ikasketak hasi zituen eta 1928an Danimarkako Erret Institutu Geodesikoaren buru izendatu zuten, 25 urtetan zehar iraun zuen kargu horretan.

## Ekarpenak

Lurraren nukleoak bi zati dituela postulatu zuen aurreneko zientzilaria izan zen, barne-nukleo solidoa eta kanpo-nukleo likidoa hain zuzen ere. P uhinen abiadura aldaketan oinarritu zen hori ondorioztatzeko. 1936 urtean argitaratu zen dokumentua eta nukleo bien arteko mugari Lehmannen etena izena eman zitzaion.

## Erreferentziak

* Bolt, Bruce (1997). «Inge Lehmann». Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society 43: 285-301. Jatorrizkotik 2015eko azaroaren 30ean artxibatuta. 2015eko maiatzaren 13an kontsultatuta.
* Bolt, Bruce A. (January 1994). «Obituary: Inge Lehmann».Physics Today 47 (1): 61. Bibcode:1994PhT....47a..61B.doi:10.1063/1.2808386.
* Lehmann, I. 1936. P' . Publ. bureau central séismologique International, Ser. A, Vol. 14: 87-115.
* «WiP: Herstory: Spotlight Scientist: Inge Lehmann». Purdue University. Consultado el 15 de octubre de 2013.
* Knopoff, Leon. «Lehmann, Inge». UCLA. Jatorrizkotik 2015eko azaroaren 30ean artxibatuta. 2015eko maiatzaren 13an kontsultatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q256839
* Multimedia: Inge Lehmann / Q256839
# Jaroslav Seifert

Jaroslav Seifert (Praga, 1901eko irailaren 23a - Praga, 1986ko urtarrilaren 10a) txekiar poeta eta kazetaria izan zen. Literaturako Nobel Saria irabazi zuen lehen txekiarra izan zen (1984).
1920. urtean aurkeztu zuen lehen poema bilduma, Mesto v slzách (Hiria negarrez), eta komunismoaren aldeko lanak idatzi zituen ondorengo urteetan. Eskema haietatik urrundu zen geroago eta poesia hutsaren aldera jo zuen hurrengo lanetan: Na vlnách T.S.F. (1925, Haririk Gabeko Telegrafoaren uhinen gainetik), Slavík zpivá spatne (1926, Urrentxindorrak gaizki kantatzen du). 1929an alderdi komunista utzi zuen. 1938tik aurrera Txekoslovakiako gertakizunak izan zituen langai. Germaniarren okupazioaz idatzi zuen Zhasnete svetla obran (1938, Argiak itzali) eta Pragako egoeraz idatzi zuen Svetlena odena (1940, Argiz jantzia) poema bilduman. 1945ean Prilba hliny (Buztinazko kaskoa), nazien mendeko Praga deskribatzen duen obra, aurkeztu zuen. Bigarren Mundu Gerraren ondoren kazetaritza lanean jarraitu zuen eta poema liburu ugari eta haurrentzako liburuak idatzi zituen. 1966an Nazioko Poeta izendatu zuten eta 1968an sobietarren inbasioa salatu zuen. 1981. urtean oroitzapen liburu bat argitaratu zuen. 1984an eman zioten Literaturako Nobel Saria.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q102483
* Multimedia: Jaroslav Seifert / Q102483
# Jarosław Dąbrowski

Jarosław Dąbrowski (Zhytomyr, 1838ko azaroaren 13a - Paris, 1871ko maiatzaren 23a) poloniar militarra izan zen. Errusiaren aurkako 1863ko Poloniako Altxamenduan hartu zuen parte eta Siberiara atxiloturik eraman bazuten ere, ihes egitea lortu zuen. Frantziara ihes egin eta 1871ko Parisko Komuna-ren alde borrokan (Batzorde Zentraleko kidea izan zen) ari zela hil zen barrikadetan.
Beraz, 1897an, Wybicki musikagileak konposatu zuen Mazurek Dąbrowskiego edo Poloniak gaur egun duen ereserkia ez da berari buruzko baizik eta Jan Henryk Dąbrowskiri buruzkoa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Jarosław

Jarosław ( (Audio·info)) Poloniako Behe Karpatoetako voivoderriko hiri-udalerri bat da, Jarosław barrutian kokatuta. 34,61 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 38217 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q721928
* Multimedia: Jarosław / Q721928
ieaBehe Karpatoetako voivoderriko udalerriak :