OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Paseo del Bosque

Paseo del Bosque "René G. Favaloro" (Basoko Pasealekua) Buenos Airesko probintziako (Argentina) hiriburua den La Platako parke handiena da. Buenos Aires hiriburuko gune turistiko garrantzitsuenetako bat da. 50 eta 60, 1 eta 122 kaleen artean dago.
Parkeak 60 hektarea inguru ditu eta zuhaitzen mota ugarienetakoa da. Bere espezie nagusien artean makalak, haritzak, ombuak, sahatsak eta eukaliptoak ikus daitezke.

## Historia

La Platako berdegune zabalena Martín Iraolaren estantziatik sortu zen, La Platako fundazioa zela eta desjabetu baitzen. 1882ko ekainaren 5ean sortu zuten, bertako hiria baino lau hilabete lehenago.

## Erakarpenak

Basoko Pasealekua La Plata hiriko gune turistiko garrantzitsuenetarikoa da, aisialdirako jarduera ugari ditu, baita kultural eta zientifikoak ere:
* La Gruta (Harpea): tamaina askotako kobazuloek zulatutako hormigoizko labirintoa da. Basoko landarediaren azpian ia ezkutatuta, horma zurietan hedatzen da (grisak orain) denborak eta hezetasunak markatutakoak. Lakua bezala, Nazario Robert ingeniariak diseinatu zuen (Paseo eta Lorategien zuzendaria).
* Lago del Bosque (Basoko Aintzira): liluragarria eta artifizialki naturala, ur ispilu honek La Platako bisitari guztiak liluratzen ditu bere edertasun, lasaitasun eta zerbitzuekin. Arnasa sakon egitera gonbidatzen duen landaredi mordoxka eta erakargarri batez inguratuta, aintzirak umeentzako jolasak dauzka txikienen dibertsiorako; adin guztientzako txalupa paseo gozagarriak; eta espazio egokituak beharrezko erosotasunekin, familiak egun bat aire librean gozatu dezan.
* Lorategi Zoologikoa eta Botanikoa: Estatuak eusten duen herrialdeko handiena da.
* Behatoki Astronomikoa: Basoko lehen biztanleetako bat izan zen eta bere sorrerak 1882ko urrian onartutako legea bete zuen. La Platako Behatokia Zientzia Astronomiko eta Geofisikoen Fakultatearen jaiolekua da, 1935ean sortu zen gaiari eskainitako Latinoamerikako lehenengo ikasketa gunea.
* Natur Zientzien Museoa
* Martín Fierro Anfiteatroa: 1949an inauguratua, lakuaren ondoan dago, pasealekuaren erdian, Nicolás Cúcolo kalean. Zuria, erromatar estiloan, pergola duen pasealeku batez inguratutako ikusleen sektorea da, 2.400 ikuslerentzako edukiera du. La Platako Antzerki Argentinarrako emanaldien eserlekua (herrialdeko bigarren Coliseuma) udako hilabeteetan erabiltzen da ikuskizun artistikoen egoitza gisa.
* Juan Carmelo Zerillo estadioa: La Platako Gimnasia eta Esgrima Klubaren futbol zelaia da, 60 etorbidean eta 118 kalean.
* Jorge Luis Hirschi estadioa: La Platako Ikasleen Klubeko futbol estadioa da, 55. eta 57. kaleen arteko 1. etorbidean kokatua, 2019an berriro inauguratua.
* René Favaloro anfiteatroa

## Erreferentziak

* ↑ Anfiteatro del Lago Martín Fierro.

## Kanpo estekak

* Basoko pasealekua LaPlataVive-n
* Bosoko pasealekua WelcomeArgentinan
* Bosoko pasealekua ArgentinaTurismoan
* Basoko pasealekua ViajaPorArgentinan
* Datuak: Q9056570
* Multimedia: Paseo del Bosque / Q9056570
# Pashtoerazko Wikipedia

Pashtoerazko Wikipedia (ويکيپيډي) Wikipediaren Pashtoerazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 1.456 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 167.a zen.

## Kanpo estekak

* Pashtoerazko Wikipedia
* Datuak: Q3568054
* Multimedia: Pashto Wikipedia / Q3568054
# Paseoa (Macke)

Paseoa (frantsesez: Promenade) August Macke margolari alemanak 1913an egindako margolana da. Olio ohola gainean teknika erabiliz egina, Municheko Lenbachhaus galerian erakusten da gaur egun.

## Historia

1913ko udazkenean, Macke, bere emazte eta semearekin batera, Suitzara joan zen bizitzera, Hilterfingenen, Thun aintziran, non zortzi hilabete igaro zituen, 1913ko irailetik 1914ko maiatzera arte. Han gogor lan egingo zuen. Paseoa garai horretan sortutako lehena da, eta lehenengoa non Mackek parke bateko pasealeku bat zubi batetik eta uretik gerturen gaia erabili zuen. Mackerentzat garaiko margolaritza frantsesaren eragina oso garrantzitsua izan zen, batez ere Robert Delaunayren lana. Mackerentzat pinturan argiaren eta kolorearen papera ulertzeko inflexio-puntua izan zen.
Bere emazte Elisabeth Erdmann-Mackeren arabera, bere azken pinturetan, "koloreen garrantzia, argitasun zoragarria, batez ere zuhaitzen tonu berdeetan, zeruko urdinaren gardentasuna, lurreko eguzki-orbanak, non distira hori batetik marroi gorri bizi batera aldatzen diren" ikus daiteke. Lan horretan kontraste zorrotzik gabeko pertsonen irudiak margotu zituen, eta ez zituen deskribatu, argi eta garbi definitutako ingerada batekin.
1910ean, Mackek bere lanaren helburua definitu zuen: "Natura goraipatzea". Hilterfingenen, bere pintura eta zirriborroen motibo zaharrek maila biziagoa hartu zuten. Mackek gizon modernoaren "paradisutzat" har zitekeena sortu zuen, hiriko kaleetan zehar ibilaldi lasaiak eginez, erlaxazio lasaia parkean, uretan.

## Deskribapena

Konposizioaren erdian, traje dotorea eta udako kapela bat dituen gizon gazte bat dago, aterki bati eusten dion soineko gorria eta jaka urdina dituen dama batekin hizketan. Bikote hau ingurunetik isolatuta dagoela ematen du: ezz dirudi ezertaz ohartzen direnik. Aurpegi anonimoak dituzte, ez dute ezaugarri espezifikorik erakusten. Luma zuri bat duen kapela batekin buruan beste emakume bat dago, zubiko barandan bermatuta. Bi gizon daude, bere ezkerrean. Margolanak zoriontasun-sentsazioa sortzen du. Egun lasai eguzkitsu batean, pertsonek bai beren buruarekin, bai naturarekin, harmonian dirudite.

## Erreferentziak

* ↑ Magdalena M. Moeller, August Macke, Cologne, DuMont Buchverlag, 1988.
* ↑ Anna Meseure, August Macke. Taschen, Kolonia/New York, 2000.
* ↑ https://www.lenbachhaus.de/en/digital/collection-online/detail/promenade-30021116

## Kanpo estekak

* (Alemanez):Promenade margolanaren fitxa Lenbachhaus galeriaren webgunean.
* Datuak: Q54901959
* Multimedia: Promenade by August Macke / Q54901959
# Paseoko bizikleta

Paseoko bizikleta hiri-txirrindularitzarako diseinatutako bizikleta da, batez ere aisialdirako eta lehiaketarako diseinatutako bizikletak ez bezala, zikloturismorako, errepideko txirrindularitzarako eta mendiko txirrindularitzarako bizikletak kasu.
Paseoko bizikleta gehienak garapen bidean dauden herrialdeetan aurki daitezke, baita Txinan ere, eta herrialde garatu batzuetan mantendu dute ospea, Herbehereetan kasu. Bizikleta hau, oro har, roadster ingeles motakoa da, munduko leku askotan gehien erabiltzen den bizikleta estiloa. Hala, paseoko bizikletak munduko bizikleta motarik ohikoena dira, eta ibilgailu motordunek herrialde industrializatu eta postindustrial askotan garraio pertsonalerako bizikletak ordezkatu dituzten bitartean, erregaiaren kostuen gorakadak eta ingurumenarekiko kezkek pertsona asko paseoko bizikleta erabiltzera eraman dituzte, eguneroko zeregin askotarako.

## Egungo erabilera

Paseoko bizikletak, batez ere, distantzia laburreko joan-etorrietarako, mandatuak egiteko, erosketak egiteko, aisialdirako edo ondasunak edo salgaiak garraiatzeko erabiltzen dira, eta normalean, arropa arruntean bidaiatzen duten hiriko txirrindulariek erabiltzen dituzte.
Herrialde batzuetan, zerbitzu publikoetako bizikleten flota osoak tokiko edo estatuko gobernu-erakundeek operatu edo administratu ditzakete, bizikleta publikoak partekatzeko programa baten barruan.
Paseoko bizikletek, askotan, goiko barra kurbatu bat izaten dute, erraz gainean jartzeko, abiadura bakarrarekin, edo abatzeko barne-aldagailuarekin, eta abatz-balaztak izaten dituzte mantentzeko beharra murrizteko, lohi-babesak txirrindulariaren arropa garbi mantentzeko, katearen babesle bat gona edo galtza solteak katearekin harrapatzea saihesteko, berme-astoa erraz aparkatu ahal izateko, eta objektu pertsonalak edo poltsak garraiatzeko saski edo parrilla.

## Paseoko bizikleta motak

* Bizikleta ingelesa
* Bizikleta tolesgarria
* Cruiser bizikleta
* Kargako bizikleta
* Datuak: Q305083
# Pasian di Prato

Pasian di Prato Italiako udalerri bat da. Udineko probintzian kokatuta dago, Friuli-Venezia-Julia eskualdean. 9.252 biztanle ditu, 15,41 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Pasian di Pratok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Campoformido Martignacco Udine Basiliano Tavagnacco Mereto di Tomba

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53304
* Multimedia: Pasian di Prato / Q53304
# Paseroita

Paseroita mineral bat da eta crichtonita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Paseroita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {PbMn2+(Mn2+,Fe^{3+})2(V5+,Ti,\square )18O38}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 6,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Paseroite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Pashmina

Pashmina (persieraz: پشمینه‎ / pašmina, eusk: artilez egina) kaxmirrez egindako ehuna da. Kaxmirren eta Nepalen aspalditik eginak, egun sintetikoak (rayon motakoak) ere badaude.

## Erreferentziak

* ↑ "Pashmina." The Oxford English Dictionary. 2. ed. 1989.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1051839
* Multimedia: Pashmina / Q1051839
# Pasiano di Pordenone

Pasiano di Pordenone Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 7.867 biztanle ditu, 45,6 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Pasiano di Pordenonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Azzano Decimo Mansuè Porcia Prata di Pordenone Gorgo al Monticano Meduna di Livenza Pordenone Pravisdomini

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53178
* Multimedia: Pasiano di Pordenone / Q53178
# Pasta con le sarde

Pasta con le sarde (italieraz) edo pasta chî sardi (sizilieraz) Siziliako gastronomiako pasta plater tradizional bat da, oso ezaguna Palermo hiriburuan, baina uharte osoan aurki ahal dena. Hiru osagai nagusiak dira pasta, sardina freskoak eta mihilua. Horiez gain, oliba-olioa, tipula, mahaspasak eta pinaziak ere baditu. Antxoa xehatu pixka bat gehitu ohi da zaporea emateko, eta azafrai izpi batzuk ere bai, zaporea eta kolorea emateko. Antxoa oso batzuk ere eduki ohi ditu, oliotan edo gatzetan kontserbatuak. Ez darama tomaterik.

## Historia

Tradizioaren arabera, Eufemio da Messina jeneralaren sukaldari arabiar batek sortu zuen plater hau, arabiarrek Sirakusako probintzian egin zuten kanpaina militarrean. Beste bertsio baten arabera, iturrietan gutxi agertzen dena, Mazara del Vallo herrian asmatu zen. Sukaldariak tropa ugariei jaten eman behar zien, baina egoera zailean zegoenez, zerbait asmatu beharrean aurkitu zen eta leku hartako naturak eskaintzen zionarekin plater bat egin. Horrela, itsasoko produktuak (sardinak) eta lurrekoak (mihilua, batez ere, eta pinaziak) uztartu zituen.
Eufemioren sukaldariaren platera, historiako lehen mare-monti platertzat jotzen da, itsasoko eta mendiko produktu naturalak uztartzen jakin izan baitzituen. Sasoiko plater bat da, martxotik irailera prestatzen dena, sardina freskoak merkatuan daudenean eta basa-mihilua zelaietan jaso daitekeenean. San Joseren eguneko espezialitate bat ere bada.

## Ezaugarriak

Saltsa eta pasta bereiz prestatzen dira. Lehenik eta behin, frijitu pixka bat tipula txikitua oliba-oliotan, eta erantsi zatitan moztutako sardina hezurgabeak, mahaspasak, pinaziak eta mihilua (erdiko zurtoinik gabe) aurrez egosita eta xukatuta. Ondoren, bota egosketako ur pixka bat, eta batzuetan, jakia gozagarritzeko, ardo zuri zurrusta bat. Erantsi azafrai hari batzuk eta gatz pixka bat, eta, ondoren, utzi dena pixkanaka erregosten, hogei bat minutuz. Pasta, gehienetan bucatini (espageti edo tagliatelle lodi moduko batzuk) edo busiate (kiribil luzeen forma), aparte egosten da ur gazitan, xukatu egiten da eta saltsari gehitzen zaio. Dena ondo nahastu eta hautseztatu ogi birrinduarekin oliba-oliotan zartaginean frijitua.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)Stefano, George De (2013-10-25). "Pasta with sardines: Sicily's irresistible flavors, in one dish". Examiner.com
* ↑ (Italieraz) La leggenda è servita: tutti i segreti della pasta con le sarde. Giornale di Sicilia 2015-8-4 (Noiz kontsultatua: 2021-9-2)..
* ↑ (Italieraz) Pasta con alici e finocchietto selvatico. comirap.it (Noiz kontsultatua: 2021-9-2)..
* ↑ (Italieraz) La cucina arabo siciliana, un’unione vincente - 12/01/2016 - La Cucina Italiana. lacucinaitaliana.it (Noiz kontsultatua: 2021-9-2)..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1761000
# Pastel (pintura)

Pastela, artean, lehorrean margotzeko teknika da, makilatxo formako margo hauskorrak erabiltzen dituena. Pastel-margoak aglutinatzaile pixka bat, gai likatsuren bat gehienetan eta, XX. mendeaz geroztik, metil zelulosaz egindako kolorezko hautsez osatuak dira. Kolore multzo zabala dute. Kolore bakoitzaren era ilunena hauts soila eta aglutinatzailea besterik ez duena da, eta beste koloreak zuriarekin nahasita lortzen dira. Paperean jarrita itxura freskoa eta distiratsua dute, eta koloreak ez dira aldatzen. Pastela azalean geratzen denez gero, ordea, erraz ezaba daiteke, baldin eta beirazko estalkirik edo eta gai-finkatzailerik eransten ez bazaio margolanari.
Pastel-margolaritza Italian sortu zen XVI. mendean, eta Jacopo Bassano eta Federico Barocci margolariek erabili zuten lehendabizi. XVIII. mendean hedatu zen, eta trebetasun handiz landua izan zen garai hartan, batik bat Frantzian. Garai berriagoetan aipamen berezia merezi dute Edgar Degas, Odilon Redon eta Picassoren pastelek.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q189085
* Multimedia: Pastel colors (medium) / Q189085
# Pastel-krema

Pastel-krema gozogintzan tartak edo pastelak betetzeko erabiltzen natilla lodia da. Osagaiak: arrautzak, esnea, irina eta azukrea. Aukerakoak: kanela, banilla, limoia, laranja eta abar.

## Osagaiak

* 1/2 litro bat esne
* 2-3 arrautza
* 125 gr azukre
* 75 gr irin
* Kanela-zotza
* Limoia
* Laranja

## Prestaketa

* Egosi esnea limoi edota laranja birrinduarekin eta kanela-zotzarekin edo bainilarekin
* Nahastu arrautzak, irina eta bainila (edo kanela-zotza) esne hotz apur batekin
* Esnea irakitean bota aurreko nahastura.
* Gutxitu sua eta eragin hagatxoari nahastura loditu arte

## Ikus,Gainera

* Sagar-tarta

## Kanpo estekak

* Gastronomia vasca webgunea
* Datuak: Q2048003
* Multimedia: Pastry cream / Q2048003
# Pastaza probintzia

Pastaza probintzia (gaztelaniaz: Provincia de Pastaza) Ekuadorko 24 probintzietako bat da. 29068 km²ko azalera du eta 2020ko estimazioen arabera 114202 biztanle ditu. Probintziako hiriburua Puyo da.

## Erreferentzia

* ↑ (Gaztelaniaz) Sistema Nacional de Plan y Desarrollo. (xlsx) Proyecciones de población PARROQUIAL 2010-2020. (Noiz kontsultatua: 2020-04-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q214814
* Multimedia: Pastaza Province / Q214814
# Pastel (argipena)

Pastel hitzak esanahi zenbait ditu:
* pastela edo gozopila, barruan gai gozoren bat, haragia edo arraina duen orez egindako jakia, labean errea;
* pastela, margotzeko teknika;
* pastel koloreak, zenbait tonu edo kolore argiak.
# Pasta alla Norma

Pasta alla Norma Siziliako gastronomiako pasta plater tradizional bat da, jatorriz Cataniakoa. Gehienetan, maccheroni (makarroiak) pasta erabiltzen da, eta halaber alberjinia frijituak, tomatea, albaka freskoa eta ricotta salata birrindua (Siziliako ohiko ardi-gazta).

## Izena

Platera Italia osoan ezagutzen da XIX. mendetik, eta izenaren jatorria azaltzen duten teoria ugariak bat datoz Norma operaren emmenez dela (Vincenzo Belliniren 1831eko obra, Catania bertakoa) omenez dela. Teorietako batek aipatzen du Cataniako Nino Martoglio komediografoak plater hau dastatu zuenean esan zuela: "È una vera Norma!", osagaien kalitate eta ontasun gorena adieraziz, harrezkero platerari lotuta geratu zena.

## Aldaerak

Nahiz eta osagai gutxi erabili eta sinpleak izan, errezeta honen aldaerak oso desberdinak dira, batez ere erabilitako pasta eta ricotta gaztaren araberakoak.
Aldaera batzuek ricotta egosia erabiltzen dute, gaziaren zaporea erabat aldatzen duena; berez, leunagoa da eta hur oinarri atsegina du. Aldaera hau estimatua da Messina aldean, non ricotta egosia gazta tipikoa den.
Trapanin, aldaera, busiati izeneko pasta mota erabiltzen da. Pasta freskoz egindako formatu berezi eta tradizionala da, gari gogorrezko semolaz eta urez egin, lehortze geldoarekin, buso izeneko armaduras eginak.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Gillian Riley. (2007-11-1). The Oxford Companion to Italian Food. Oxford University Press, AEB, 401– or. ISBN 978-0-19-860617-8..
* ↑ (Italieraz) Massimo Alberini, Giorgio Mistretta, Guida all'Italia gastronomica, Touring Club Italiano, 1984, p. 337

## Kanpo estekak

* Datuak: Q548521
# Pastaza ibaia

Pastaza ibaia (lehen Sumatara ibaia) Hego Amerikako ur zuriko ibaia da, Ekuador eta Peru zeharkatzen dituena, Marañón ibaiaren adarra . 643 km-ko luzera du, horietatik 370 km Peruko Loreto departamenduko Amazoniako lurraldea zeharkatzen dute.

## Geografia
### Pastaza Ekuadorren

Pastaza ibaia Ekuadorreko goi-ordokian jaiotzen da, Patate ibaiaren eta Chambo ibaiaren elkargunean, Tungurahuaren (sumendia) magalean, Ekuadorreko Baños hiritik gertu (Tungurahua probintzia). Goi-ordokia zeharkatzen du eta Andeetako Ekialdeko mendilkatea arroilen artean zeharkatzea lortzen du, eta bertan osatzen du Agoyáneko 60 m-ko altuerako ur-jauzia, gaur egun Agoyaneko Zentral Hidroelektrikoa dagoen tokian.
Ondoren, hego-ekialdeko norabidean jarraitzen du Ekuadorreko Amazonian zehar, bere ibilbideak Pastaza probintziaren eta Morona Santiago probintziaren arteko muga osatzen duen tarte luzean. Atall honetan ibaiadar garrantzitsuak jasotzen ditu, eskuinean Palora ibaia eta ezkerrean, Capahuari ibaia lehenik eta Bobonaza ibaia ondoren, Pastazako ibilguak Ekuador eta Peru arteko muga naturala osatzen duen zati labur baten ondoren.

### Pastaza Perun

Bobonaza jaso ondoren, Perun sartzen da Puesto Bobonazatik, hegoalderantz, Peruko Amazoniako lautadetatik barrena. Lehenik Nuevo Andoas herria zeharkatzen du, eta gero Andoas eta Puerto Pardo, non eskuinean Huasaga ibaia jasotzen duen. Ibaian behera Huitoyacu ibaia eta Rimachi ibaia ere eskuinean jasotzen ditu eta San Ramonetik igaro ondoren, Marañón ibaira isurtzen da Huallaga ibaiaren bokaletik 95 kilometro inguru dagoen puntu batean.
Ezagutzen denaren arabera, oso balio nabarmenik gabeko ibaia da, piraguismorako izan ezik. Ibilbide bizkorra du eta maiz ur-jauzi eta hondar-barrak ditu, eta horrek ziurgabe bihurtzen du. Ibaiaren ertzetako sasoiko uholdeak gertatzen dira, bertako arro osoan zehar egindako prezipitazio ugariengatik.
Bere ertzetan ez dago asentamendu garrantzitsu gehiegirik, aurrez aipatutakoak izan ezik; beraz, Amazoniako arroaren gune birjinak zeharkatzen ditu, non Zapara indigenak bakarrik bizi diren eta landaredi trinkoa dutenak.

## Ekonomia

Ekuadorreko lurraldean, Pastaza bailarako badian, Ambato eta El Puyo herriak lotzen dituen errepidea eraiki da. Peruko lurraldean, Pastaza ibaiak eta Marañón ibaiak osatzen duten triangeluaren barruan, jarduera ekonomiko garrantzitsua garatu da petrolio-hobiei, urre meategiei eta egur ustiategiei esker.

## Erreferentziak

* ↑ Las aguas continentales de América Latina, de R. Ziesler y G.D. Ardizzone, publicación de la FAO de 1979. Disponible en: http://www.fao.org/docrep/008/ad770b/AD770B06.htm.
* ↑ Compendio de estadísticas económicas y financieras. Fuente Instituto Geográfico nacional - Dirección de Geografía. Disponible en: http://www1.inei.gob.pe/biblioineipub/bancopub/Est/Lib0172/cap01/CAP01008.htm.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q685475
* Multimedia: Pastaza River / Q685475
# Pasta (argipena)

Pasta hitzak esanahi zenbait ditu:
* sukaldaritzan,
** pasta, italiar jatorriko jakia;
** pasta, irinez, arrautzez eta azukrez nagusiki eginiko gozo txikia;
* hortzetako pasta, hortzak garbitzeko erabiltzen den orea;
* pasta (zubereraz), eraikuntzako lehengaia edo manufaktura produktua.
# Parafrasi

Parafrasia hitz, esamolde, esaldi edo testu bat zabal adieraztea da, ulergarritasuna eman eta xehetasun eta ñabardura guztiak azaltzeko, esanahia atxikiz betiere. Labur, zerbait beste hitz batzuk erabiliz adieraztea besterik ez da; adibidez, triangelu angeluzuzen esan ordez, angelu zuzen bat duen triangelua esaten denean. Ohikoa da itzulpengintzan, helmugako hizkuntzan jatorriko hizkuntzaren hitza edo esamoldea existitzen ez denean. Ironia adierazteko ere erabil daiteke; adibidez, Arantxa esan ordez, zure emazte maitea esaten denean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q255189
# Parafina

Parafina egur ikatzen eta petrolio mota batzuen destilaziotan hondakin gisa lortzen den gai organikoa da. Pisu handiko molekulak dituzten hidrokarburoak nahastuz lortzen da. 45°C eta 70 °C tartean urtzen den gai trinko zuria da, argizari itxurakoa, sukoia eta bentzenotan urtzen dena. Azido estearikoarekin nahastuta kandelak eta pospoloak egiten dira, jakiak biltzeko erabili behar diren argizarizko paperak, labangarriak, bakartzaile elektrikoak, kosmetikoak, botikak egiteko erabiltzen da.

## Parafina hidrokarburoak

Petrolioaren eratorriak diren eta C$_n$H$_{2n+2}$ formula orokorra duten hidrokarburo aseen saila. Sail honetako gai guztiei -ano atzizkia ematen zaie, eta hori da familia honen sinboloa. Parafina hidrokarburoak kate zuzenekoak (metano, pentano, oktano...) edo kate adarkatukoak (metilpropano, dimetilbutano...) izan daitezke. Molekulan karbono atomo gutxi dituzten parafinak, adibidez: metanoa (CH$_4$), gas egoeran daude, 5-16 karbono atomo dituztenak isurkariak dira, eta 16 baino gehiago dituztenak argizari itxura dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q177540
* Multimedia: Paraffin / Q177540
# Parafiniukita

Parafiniukita mineral bat da eta apatita supertaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Parafiniukita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca2Mn3(PO4)3Cl}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Parafiniukite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Paraformaldehido

Paraformaldehidoa (PFA) polioximetilenorik txikiena da. Formaldehidoa polimerizatuz sortzen da, eta ohiko polimerizazio-maila 8-100 unitatekoa da. Paraformaldehidoak formaldehido-usain arina izaten du, deskonposatu egiten baita. Paraformaldehidoa poli-azetala da.

## Sintesia

Paraformaldehidoa poliki-poliki eratzen da formaldehidozko ur-disoluzioetan prezipitatu zuri gisa, batez ere hotzean biltegiratzen bada. Formaldehidoak, berez, oso formaldehido monomeriko gutxi du; molekula gehienek poliformaldehidozko kate laburrak eratzen baitituzte. Metanol-kantitate txiki bat egonkortzaile gisa gehitzen da maiz, polimerizazioaren hedadura mugatzeko.
Paraformaldehidoa lehorrean berotuz despolimeriza daiteke formaldehido gaseosoa lortuaz. Uretan disolbatutako paraformaldehidoa berotuz edo base baten bidez despolimeriza daiteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q418566
# Parafünk

Parafünk Donostiako talde bat izan zen musika estilo ugari bateratzen zituena, hip-hop, soul, funk, pop, dub, jazz eta musika elektronikoa.
Javier Vicentek (Javi Pez) sortu zuen 1993an eta kide batzuek Lau Behi taldearekin batera konpaginatu zuten. Hiru disko plazaratu zituzten.

## Taldekideak

* Javi Pez - ahotsa, programazioak eta samplerrak
* Alberto Bosch - baxua
* Mikel Azpiroz - pianoa eta teklatuak
* Mikel Abrego - bateria
* Jon Izeta - baxua (1993)
* Xabi Zirikiain - scratcheak (1993)

## Diskografia

* Parafünk (1993, La Fábrica Magnética) LP, CD
* Prólogo (1996, Novophonic) biniloa
* Epïlogo (1997, Novophonic eta Esan Ozenki) CD
* Disco Nudo (1997, Novophonic) Maxi singlea
* Desenlace (1997, Novophonic) Maxi singlea

## Kolaborazioak

* Novophonic 67-97 (1997, Novophonic)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6060865