OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Harz

Harz Alemaniako iparraldeko mendigunerik garaiena da. Ertaroa ondo sartu arte, Hardt izena hartzen zuen. Alemaniako hiru estatuen artean banatuta dago mendigune hau: Saxonia Beherea, Saxonia-Anhalt eta Turingia.
Brocken da mendigune honetako mendirik garaiena, 1142 metrorekin. Aro modernoaren hasiera-hasieratik, Europako sorginen topagunerik ospetsuena bezala kontsideratua izan da, eta Johann Wolfgang von Goethe idazleak Fausto izeneko bere liburuan aipatzen du.

## Geografia
### Ibaiak

* Bode *Ilse *Radau *Steina
* Ecker *Innerste *Sieber *Uffe
* Eine *Lonau *Söse *Wieda
* Grane *Oder *Selke *Wipper
* Hassel *Oker *Selle *Zorge
* Holtemme

### Tokiak eta Herriak

* Alexisbad *Ellrich *Schierke
* Allrode *Goslar *Seesen
* Altenau *Güntersberge *Sieber
* Altenbrak *Harzgerode *Sorge
* Bad Grund *Hasselfelde *Steina (Harz)
* Bad Harzburg *Herzberg am Harz *Stiege
* Bad Lauterberg *Hohegeiß *Stolberg (Harz)
* Bad Sachsa *Ilfeld *Tanne
* Bad Suderode *Ilsenburg (Harz) *Thale
* Barbis *Langelsheim *Torfhaus
* Benneckenstein *Lautenthal *Treseburg
* Blankenburg *Lonau *Wieda
* Braunlage *Lutter am Barenberge *Wildemann
* Clausthal-Zellerfeld *Mansfeld *Walkenried
* Darlingerode *Neustadt *Wernigerode
* Drübeck *Osterode am Harz *Wolfshagen im Harz
* Elbingerode *Rübeland *Zorge
* Elend *Sankt Andreasberg

### Harz mendigunean zehar dauden herriak
#### Saxonia-Anhalt

* Aschlersleben
* Derenburg
* Halberstadt
* Hettstedt
* Eisleben
* Oschersleben (Bode)
* Osterwieck
* Quedlinburg
* Sangerhausen
* Staßfurt

#### Saxonia Beherea

* Bad Gandersheim
* Göttingen
* Northeim
* Salzgitter
* Vienenburg
* Wolfenbüttel

#### Turingia

* Bleicherode
* Heringen
* Nordhausen
* Sondershausen

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4186
* Multimedia: Harz / Q4186
# Haría

Haría Lanzarote uhartean eta Las Palmasko probintzian kokatzen den udalerri kanariarra da.
Udalerria hamar gunetan banatuta dago: Haria, Maguez, Guinate, Ye, Orzola, Punta Mujeres, Arrieta, Tabayesco, Mala eta Charco del Palo.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Haríako Udalaren webgunea
* Datuak: Q1588135
* Multimedia: Haría / Q1588135
# Harz (Osterode am Harz)

Harz Alemaniako Saxonia Behereko Osterode am Harz barrutian dagoen inkorporatu gabeko eremua da. 267 kilometro koadro ditu eta ez du biztanlerik.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q820677
# Harz barrutia

Harz barrutia (alemanez Landkreis Harz) Alemaniako Saxonia-Anhalt estatuaren mendebaldean kokaturiko barrutia da. Bertako hiri handiena Halberstadt da. 2007an eratu zen Halberstadt, Wernigerode eta Quedlinburg barrutiak eta Falkenstein hiria elkartzean.

## Hiriak eta udalerriak

Barrutiak 11 hiri eta 2 udalerri ditu. Honetaz gain 7 Vorharz (herrixken elkarketa) ere baditu.

### Hiriak

* Ballenstedt
* Blankenburg am Harz
* Falkenstein
* Halberstadt
* Harzgerode
* Ilsenburg
* Oberharz am Brocken
* Osterwieck
* Quedlinburg
* Thale
* Wernigerode

### Udalerriak

* Huy
* Nordharz

### Vorharz-ak

* Ditfurt
* Groß Quenstedt
* Harsleben
* Hedersleben
* Schwanebeck
* Selke-Aue
* Wegeleben

## Erreferentziak

* ↑ https://www.regionalstatistik.de/genesis/online/?operation=abruftabelleBearbeiten&levelindex=2&levelid=1456209200028&auswahloperation=abruftabelleAuspraegungAuswaehlen&auswahlverzeichnis=ordnungsstruktur&auswahlziel=werteabruf&selectionname=171-01-5&auswahltext=%23Z-31.12.2014&werteabruf=Werteabruf
* ↑ https://www-genesis.destatis.de/genesis/online/?operation=abruftabelleBearbeiten&levelindex=2&levelid=1456207962460&auswahloperation=abruftabelleAuspraegungAuswaehlen&auswahlverzeichnis=ordnungsstruktur&auswahlziel=werteabruf&selectionname=11111-0002&auswahltext=%23Z-31.12.2013&werteabruf=Werteabruf

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6087
* Multimedia: Landkreis Harz / Q6087
# Hygrophorus ligatus

Hygrophorus ligatus Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da. Azal lirdingatsua aurrez kentzen bazaio, kontsumitu daiteke.
Sinonimoa: Hygrophorus gliocyclus.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 9 cm bitarteko diametrokoa, hori oso zurbil kolorekoa, erdialdera dentsoagoa, oso likatsua, eguraldi hezean lirdingatsua, gaztetan ganbila baina lepomakur samarra, gero ia zabaldu egiten da eta ertz inkurbatuarekin.
Orriak: Zabal, lodiak, okertuak, dekurrenteak, krema-boli kolorekoak edo okre zurbilak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 5 eta 9 cm bitarteko garaierakoa eta 0,5 eta 2 cm bitarteko lodierakoa, zuria edo horixka samar kolorekoa, zaila, gogorra, oinarrian mehetua, burleta mukitsu batekin, errezel lirdingatsu baten hondarrengatik.
Haragia: Lodia, sendoa, zuria eta usain ahul desatsegin batekin.
Etimologia: Hygrophorus hitza grekotik dator, heze eta ekarri beharreko "phoréo"-tik, hau da, hezetasuna bildu eta kontserbatzen duenetik. Gliocyclus epitetoa ere grezieratik dator, gluten, esan nahi duen "gluos" hitzetik eta inguratu, esan nahi duen "cyclos" hitzetik. Eraztun lirdingatsuagatik.

## Jangarritasuna

Jan daiteke azal likatsua kentzen bazaio.

### Nahasketa arriskua

Lirdinga eta kolorea kontuan hartzen baditugu, oso zaila da beste espezie batekin nahastea.

## Sasoia eta lekua

Udazken azken aldera koniferoen basoetan. Oso ohikoa Pinus sylvestris artean.

### Banaketa eremua

Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 102 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 429 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 188 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 341 or. ISBN 84-505-1806-7...
* ↑ Hygrophorus gliocyclus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9376239
* Multimedia: Hygrophorus gliocyclus / Q9376239
# Hygrophorus camarophyllus var. calophyllus

Hygrophorus camarophyllus var. calophyllus Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da. Jangarria. Nahiko haragitsua eta errendimendu apalekoa. Arriskurik gabe kontsumi daiteke.
Sinonimoak: Limacium calophyllum, Hygrophorus calophyllus (basionimoa), Hygrophorus caprinus var. calophyllus, Camarophyllus calophyllus.

## Deskribapena

Kapela: 4 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, haragitsua; ganbila gero laua, titi apur batekin edo konkorduna; fuliginosoa, arre kolorekoa, zuntzexkekin; leuna; likatsua.
Orriak: Kolore arrosa bizi eder batekoak, edo baita haragi-horixka kolorekoak ere, zabal, lodiak, erabat dekurrenteak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 4 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 0,7 eta 1,5 cm bitarteko lodierakoa. Kapelaren kolorekoa, baina argiagoa, pikor xeheak goiko aldean; zilindrikoa edo pixka bat borra formakoa, fibrilosoa.
Haragia: Zuria, ia usain gabea eta zapore atseginekoa.
Etimologia: Hygrophorus hitza grekotik dator, heze eta ekarri beharreko "phoréo"-tik, hau da, hezetasuna bildu eta kontserbatzen duenetik. Calophyllus epitetoa ere grekotik dator, eder, esan nahi duen, "kalos" hitzetik eta orri, esan nahi duen "phyllon" hitzetik. Orrien kolore arrosagatik.

## Jangarritasuna

Jangarria.

### Nahasketa arriskua

Oharra: Hygroporus eder bat da, Hygrophorus caprinus delakoaren oso antzekoa, baina orri lirainak ditu, arrosa kolorekoak, eta kapela ez da hain haritsua, ia leuna, arrexka ilun kolorekoa.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Koniferoen basoetan, batez ere pinuetan eta alertzeetan, mendian.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Islandia, Europa, Errusia, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 118 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 457 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Hygrophorus camarophyllus var. calophyllus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Ikus, gainera

* Hygrophorus camarophyllus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108610971
# Hygrophorus erubescens

Hygrophorus erubescens Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da. Zapore mikatza. Interes gastronomiko txikia.
Sinonimoak: Agaricus erubescens. Hygrophorus capreolarius, Limacinum erubescens.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, ganbila eta gaztetan ertza biribildua, zahartzean zapala. Azala likatsu-itsaskor samarra, zuria gaztetan, gero ezkata-zuntz adnatuekin punteatua edo arrosa koloretik gorri-purpurara eta horira doazen orbanekin, ilunagoa erdirantz.
Orriak: Adnatutatik dekurrente samarrerakoak, zabal, zuritik arrosa zurbil kolorera doazenak. Gaztetan ez du errezel partzialik.
Hanka: Liraina, 4 eta 9 cm bitarteko garaierakoa, oinarria mehetua, kolorea zuritik arrosa-horira.
Haragia: Ez da kolorez aldatzen (ebakitzean, mantso biratzen du horira). Usain leuna du eta zapore mikatza. Espora jalkina zuria.
Etimologia: Hygrophorus hitza grekotik dator, heze eta ekarri beharreko "phoréo"-tik, hau da, hezetasuna bildu eta kontserbatzen duenetik. Erubescens epitetoak karpoforoaren koloreari egiten dio erreferentzia.

## Jangarritasuna

Ez du sukaldaritzarako balio.

### Nahasketa arriskua

Hygrophorus russula delakoarekin nahas daiteke, hau handixeagoa da, baina oina ez du hain lerdena, orriak estu, zapore mikatza eta hostoerorkorren basoetan hazten da (haritza, artea, artelatza). Hygrophorus pudorinus espeziearekin ere bai, hau itxura onekoa da, orri zurixkak izaten ditu orban arrosa kolorekoekin. Hygrophorus purpurascens perretxikoak errezel partziala izaten du. Hygrophorus poetarum-ak, fruta usaina du eta pagadietan hazten da. Gracilis aldaera meheagoa da eta oin luzea du.

## Sasoia eta lekua

Abuztutik urrira, klima beroetan neguan ere bai. Bakarrik edo talde handietan. Mendiko koniferoen azpian (izeia). Lurzoru karetsuetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Mexiko, Europa, Errusia, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 116 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Hygrophorus erubescens: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q579738
* Multimedia: Hygrophorus erubescens / Q579738
# Hygrophorus latitabundus

Hygrophorus latitabundus Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da. Jateko ona, azala kentzeko ardura hartzen bada. Oina arraspatzea ere gomendatzen da bere likatasunagatik.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 12 (15) cm arteko diametrokoa, hasieran globo itxurakoa, gero koniko-ganbila, azkenik, eta askotan titi zabal eta kamuts batekin. Ertza soberakinarekin, gainerako txapelak baino tonu argiagoa du, eta zuria ale gazteetan. Azal leuna, distiratsua, oso likatsua eta eguraldi euritsuarekin geruza lirdingatsu lodi batekin; gris ilunetik gris arrexka kolorera doana edo arre-oliba kolorekoa.
Orriak: Zabal, argizariaren trinkotasunarekin, lodiak, zabalak, subdekurreteetatik dekurrenteetara, eta tartean orritxoekin; zuriak eta gero krema kolorekoak,
Hanka: 5 - 10 (14) x 1,5 - 4 (5) cm-koa, zilindriko-fusiformea, sendoa, baina oinarrian mehetua, eta estutua goian, batzuetan eraztun antzeko batekin, gainazal likatsuaren errezelarekin txertatu arte, puntu horretatik aurrera ezkata txikiekin eta apenas likatsua; kolore zurikoa, eta gero tonu gris-arrexka-olibaz zikindua.
Haragia: Trinkoa, urtsua eta zurixka; zapore gozokoa eta almendra mikatzen usainarekin.
Etimologia: Hygrophorus hitza grekotik dator, heze eta ekarri beharreko, “phóreotik”, hau da, hezetasuna bildu eta kontserbatzen duenetik. Latitabundus epitetoa berriz, latinetik dator, eta esan nahi du, zaila dela aurkitzea.

## Jangarritasuna

Jateko ona, baina azala kendu ondoren.

### Nahasketa arriskua

Hygrophorus personii txikiagoarekin eta hostozabaletan hazten denarekin nahas daiteke eta hygrophorus olivaceoalbus delakoarekin ere bai, hau ere txikiagoa da, eta izeietan hazten da.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean koniferoen basoetan hazten da.

### Banaketa eremua

Europa, Mexiko eta Krimeako penintsula.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 192 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 179 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 118 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1548745
* Multimedia: Hygrophorus latitabundus / Q1548745
# Hygrophorus discoideus

Hygrophorus discoideus Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da. Kontsumi daiteke, balio gastronomiko txikia badu ere.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 6 cm bitarteko diametrokoa, lehenengo ganbila, ondoren laua, batzuetan hondoratua, titi aztarna txiki batekin. Marroixka kolorekoa, erdialdean marroi-arre kolore nabarmenarekin, leuna, likatsua, distiratsua eguraldi lehorrean. Ertza beherantz biribildua.
Orriak: Itsatsiak edo zertxobait dekurrenteak, zabal, lodiak, tartean orritxoekin, hori-arrosa kolorekoak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Zilindrikoa, lehenengo betea, gero barnehutsa, orrien kolore berekoa edo zertxobait zurbilagoa. Ale gazteetan, goialdean, errezel partzial garden likatsu bat ikus daiteke.
Haragia: Zurbila, usaingabea eta zaporegabea.
Etimologia: Hygrophorus hitza grekotik dator, heze eta ekarri beharreko "phoréo"-tik, hau da, hezetasuna bildu eta kontserbatzen duenetik Discoideus epitetoa kapelaren erdian diskoa ilunagoa duelako du.

## Jangarritasuna

Jangarri apala.

### Nahasketa arriskua

Espezie hau kapelaren erdian duen disko koloreztatuak eta errezel partzialak bereizten dute. Hygrophorus lindtneri oso antzekoa da, honek ere badu erdiko diskoa, baina Corylus avellana zuhaixken azpian hazten da. Hygrophorus roseodiscoideus delakoarekin ere nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean, koniferoen eta hostozabalen basoetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 106 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 453 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 341 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 116 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12671817
* Multimedia: Hygrophorus discoideus / Q12671817
# Hygrophorus discoxanthus

Hygrophorus discoxanthus Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Limacinum chrysaspis, Hygrophorus chrysaspis.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 5 cm bitarteko diametrokoa. Haragitsua, ganbil-laua edo hondoratua, leuna, likatsua, lehenbizi zuria, ertzetik erdialdera beti kolore hori-marroi batera aldatzen dena, orriak eta oina bezala. Ertz mehea, lehenengo beherantz biribildua, gero zabaldua, biluzik.
Orriak: Meheak, dekurrenteak, estuak, zabal, zuriak, gero hori-marroi kolorekoak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 4 eta 8 cm bitarteko garaierakoa eta 0,8 eta cm 1 bitarteko diametrokoa. Biguna, goialdera mehetua, ezkatatsua, zurixka, gero hori-herdoil kolorekoa edo arrea.
Haragia: Urria, usain ez oso atseginarekin.
Etimologia: Hygrophorus hitza grekotik dator, heze eta ekarri beharreko “phoréo”-tik, hau da, hezetasuna bildu eta kontserbatzen duenetik. Chrysaspis epitetoa grezieratik dator, urrea esan nahi duen “kryxon” hitzetik eta ezkutu esan nahi duen, “aspis” hitzetik. Bere kapelaren koloreagatik eta formagatik.

## Jangarritasuna

Jangarri kaskarra.

### Nahasketa arriskua

Hygrophorus piceae edo Hygrophorus eburneus oso antzekoa da, honek izei gorrien azpian irteten du, zuria da, likatsua eta hankaren goialdean pikorrak izaten ditu.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean. Hostozabalen basoetan, batez ere pagadietan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Europa, Errusia, Himalaiako eremua.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 431 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Hygrophorus discoxanthus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10593651
* Multimedia: Hygrophorus discoxanthus / Q10593651
# Hygrophorus hyacinthinus

Hygriphorus hyacinthinus Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da. Jangarri kaskarra.
Sinonimoa: Limacium agathosmus var. hyacinthinus.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, kanpai itxurakotik laura, ertz leuna, eta errezel finarekin. Kapelaren azala ez oso ezkatatsua, ia leuna, likatsu-itsaskorra hezetasunarekin, gris argi edo zuri zikin kolorekoa.
Orriak: Dekurrenteak, zabalak, zurixkak edo krema kolorekoak.
Hanka: 5 eta 10 cm bitarteko garaierakoa, zilindrikoa, betea, lehorra, zuntzezkoa, oinarrira pixka bat loditua, gris zurbila, ia zuria.
Haragia: Lodia eta zuria, moztean ez da kolorez aldatzen, Ihazinto edo bioleta lurrinaren usain bereizgarriarekin, zapore delikatuarekin. Espora-jalkina zuria.
Etimologia: Hygrophorus hitza grekotik dator, heze eta ekarri beharreko “phoréo”-tik, hau da hezetasuna bildu eta kontserbatzen duenetik. Hyacinthinus epitetoa berriz latinetik dator, ihazintotik. Sortzen duen usain atseginagatik.

## Jangarritasuna

Jangarri kaskarra.

### Nahasketa arriskua

Hygrophorus agathosmus delakoarekin nahas daiteke, hau gris argi kolorekoa edo gris-sagu kolorekoa da, goialdean hanka iletsua du eta almendra mingotsen usaina. Hygrophorus cossus espeziearekin ere bai, hau ez da hain likatsua eta mandarina azalaren usaina du.

## Sasoia eta lekua

Uda amaieran eta udazkenean. Bakarka edo taldean. Zuhaitzak botatzeagatik desagertzeko arriskuan dagoen espeziea (errepideak, eraikinak). Izeien eta koniferoen mendiko basoetan. Kare-lurretan.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Europa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 341 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 435 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Hygrophorus hyacinthinus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10527522
* Multimedia: Hygrophorus hyacinthinus / Q10527522
# Hygrophorus karstenii

Hygrophorus karstenii Hygrophoraceae familiako onddo espezie bat da. Ez da erabiltzen sukaldean.
Sinonimoak: Limacinum karstenii. Autore batzuen arabera baita Hygrophorus melliceus delakoarena ere.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 7,5 cm bitarteko diametrokoa. Haragitsua, ganbila, gero lau-hondoratua; lehorra, leuna, hasieran zuria, ondoren, erreflexu okre antzekoekin, itxura bereizgarriarekin, opakua.
Orriak: Lodi samarrak, ez estu, dekurrenteak, arbeletxeko kolore ikusgarriarekin
Hanka: 4 eta 8 cm bitarteko garaierarekin eta 0,8 eta 1,8 cm bitarteko lodierarekin. Ez oso luzea, mehetua, betea, kapelaren kolore eta itxurarekin, kapelaren kolore berekoa.
Haragia: Samurra, zuria, usain eta zapore gabea.
Etimologia: Hygrophorus hitza grekotik dator, heze eta ekarri beharreko "phoréo"-tik, hau da, hezetasuna bildu eta kontserbatzen duenetik. Karsteni epitetoa pertsona izenetik dator. Karsten mikologo finlandiarraren omenez.

## Jangarritasuna

Jangarria.

### Nahasketa arriskua

Hygrophorus hedrychii delakoarekin nahas daiteke, honek almendra mingotsen usain handia du eta krema koloretik marroi horixkara bitarteko kapela du.

## Sasoia eta lekua

Udaren amaieran. Koniferoen basoetan, ahabien artean, oso gutxitan pagoen basoetan.

### Banaketa eremua

Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 114 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 439 or. ISBN 84-282-0540-6 (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Hygrophorus karstenii: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2255852