OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eureka

Eureka interjekzio bat da, aurkikuntza edo asmakuntza bat ospatzeko erabilia. «Aurkitu dut» esan nahi du, eta greziera klasikotik dator: εὕρηκα, heúrēka. Arkimedesi egozten zaion istorio bati lotuta dago, baina istorio apokrifoa izango da, ziur aski.
Posible da ustez urrezkoa den koroa batek urre garbiak baino dentsitate txikiagoa duen ala ez zehaztea? Arkimedesek, galdera horri erantzuteko bidean, orain bere izena duen printzipioa asmatu zuen.
Arkimedesi eskatu zioten koroa bat aztertzeko. Kontua zen jakitea ea urre hutsez egina zen ala zilarra nahasita zuen. Arkimedesek arazoa ebatzi behar zuen koroa kaltetu gabe; beraz, ezin zuen urtu eta gorputz erregular bihurtu, haren dentsitatea kalkulatzeko (masa/bolumen erlazioa kalkulatzeko). Bainu bat hartzen zuen bitartean, ur-maila bainuontzian igotzen zela nabaritu zuenean, konturatu zen efektu hori erabil zitekeela koroaren bolumena zehazteko. Ura ezin da konprimitu: koroa murgiltzean, bere bolumena bezainbesteko ur kantitatea mugituko litzateke. Koroaren pisua zati mugitutako ur bolumena eragiketa eginez, koroaren dentsitatea lortuko litzateke. Dentsitate txikiagoko beste metal batzuk gehitu balitzaizkio, koroaren dentsitatea urrearen dentsitatea baino txikiagoa izango litzateke.
Esaten da Arkimedes, aurkikuntzaz konturatu zenean, bainuontzitik altxatu eta kalera biluzik irten zela, «Eureka! Eureka!» oihukatuz, hau da, «Aurkitu dutǃ Aurkitu dutǃ».
Hala ere, urrezko koroaren istorioa ez da ageri Arkimedesen lan ezagunetan. Gainera, kontuaren inguruan zalantza handia sortzen da, muturreko doitasun-maila eskatuko lukeelako mugitutako ur bolumena neurtzeak. Istorioak deskribatzen duen metodoa Arkimedesen garaian egingarria izan zedin, neurtzeko tresnek garai hartan zeudenak baino zehatzagoak izan beharko zuketen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q217454
* Multimedia: Eureka (word) / Q217454
# Eure eta Loir

Eure eta Loir (frantsesez Eure-et-Loir) Frantziako Erdialdea-Loira Harana eskualdeko departamendua da (28), Eure eta Loir ibaiek zeharkatua.
Prefektura Chartres hirian dago.
Mugakide ditu Loir eta Cher, Loiret, Essonne, Yvelines, Eure, Orne eta Sarthe.

## Erreferentziak

* ↑ irudia, Komunikazioa eta. «Frantziako eskualde, departamendu eta hiriburuen izenen araua eguneratu eta berritu du Euskaltzaindiak» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2020-06-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3377
* Multimedia: Eure-et-Loir / Q3377
# Eure

Eure Normandia eskualdeko departamendua da (27), Normandia zatitzetik sortutako bost departamendutako bat. Izena zeharkatzen duen Eure ibaietik datorkio, Senaren ibaiadarra dena.
Prefektura Évreux hirian dago.
Mugakide ditu Itsas Sena, Oise, Val-d'Oise, Yvelines, Eure eta Loir, Orne eta Calvados departamenduak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3372
* Multimedia: Eure / Q3372
# Estanés iboia

Estanés iboia edo Astanés iboia (aragoieraz: ibón d'Estaners; gaztelaniaz: Ibón de Estanés edo Ibón de Astanés; frantsesez: Lac d'Estaens) Aragoiko Pirinioetako iboi bat da, Anso ibarran dagoen Ansó (Huesca) udalerriko lursailetan kokatzen da, Jazetaniako eskualdean eta Frantziako mugan bertan.
1.754 metroko garaieran dago, 0,29 km²-ko azalera eta glaziar jatorria ditu, halere urtegi gisara egokitua ere badago.
Candanchútik GR 11 ibilbidez hartu ezkero modu errazean bertara joan daiteke, Frantzia aldetik ere bertaratu daitekeelarik.

## Erreferentziak

* ↑ Randonnées: Parking de Sansanet (1320m) - Lac d'Estaens ou Ibon de Astanes (1754m). 2008ko martxoaren 13a. (Frantsesez)

## Kanpo estekak

* Estanés iboira bertaratzeko ibilbidea. Excursionesporhuesca.es (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q1517048
* Multimedia: Ibón de Estanés / Q1517048
# Estat Català

Estat Català (euskaraz Kataluniar Estatua) 1922ko uztailaren 18an Francesc Maciàk sortutako alderdi politiko independentista bat da. Europa osoko hirugarren alderdi independentista zaharrena da, betiere Euskal Herriko EAJ (1895) eta Irlandako Sinn Féin (1905) alderdien ondoren.
Jatorriz, izaera matxinatu eta borrokalaria zuen, bere jarduerak Primo de Riveraren diktaduran zehar ekintza armatuak eta nazioartean Kataluniaren asmo independentistak ezagutaraztea burutzea izan baitzen.
Gaur egun, bere burua "alderdi independentista, klaseartekoa eta ez dogmatikoa, Herrialde Katalanen independentzia eta katalana hizkuntza ofizial bakarra izatearen alde borrokatzen duen" alderdia bezala definitzen da.

## Kanpo estekak

* Estat Català alderdi historikoa (Katalanez)
* Estat Catalàren eszisioa (Katalanez)
* Datuak: Q3042973
# Estanpazio

Estanpazioa formak kolpeka lortzen dituzten sistemek hartzen dute izen hori; sistema horiek antzinako forja askearen oinordekoak dira. Estanpazio prozesuek, oro har, estanpa izeneko erdi-molde biren artean joz ematen diote forma materialari; materialaren behin betiko forma estanpa horien araberakoa izaten da.

## Ekipamendua

Estanpazio prozedurak oso ugariak dira, baina, orokorrean,esan daiteke errementariaren mailuaren ordez prentsa bat erabiltzen dela, eta gainerako erreminten ordez, berriz, bakoitzari dagokion estanpa.

## Aplikazioak

Estanpazioaren aplikazio eremua oso zabala da, tamaina txikietatik handietara eta pieza unitarioetatik serieetara. Beraren bidez lorturiko piezen ezaugarri makaniko onak direla eta,estanpazioa prozedurarik bikainena da erremintak, automobiletako piezak eta abar fabrikatzeko. Baina kostu handia dauka, beste prozedurarik gehienen aldean.

## Ikus, gainera

* Burdingintza
* Artezketa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9363879
* Multimedia: Stamping / Q9363879
# Estarreja

Estarreja Portugalgo Aveiroko barrutian dagoen kontzejua da. 2006ko erroldaren arabera, herriak 28.332 biztanle ditu.

## Banaketa administratiboa
### Fregesiak

* Pardilhó
* Avanca
* Beduído
* Canelas
* Fermelã
* Salreu
* Veiros

## Demografia

Bilakaera demografikoa (1801 – 2011) :
| 1801 | 1849 | 1900 | 1930 | 1960 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| 17.075 | 26.147 | 34.041 | 23.397 | 25.213 | 26.261 | 26.742 | 28.182 | 26.997 |

## Erreferentziak

* ↑ "Instituto Nacional de Estatística"

## Kanpo estekak

* (Portugesez) Estarrejako udalaren webgunea.
* Datuak: Q381337
* Multimedia: Estarreja / Q381337
# Estaragne

Estaragne (frantsesez: Pic d'Estaragne) Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.006 metroko garaiera du. Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3382347
* Multimedia: Pic d'Estaragne / Q3382347
# Estarvielle

Estarvielle (frantsesez eta ofizialki: Estarvielle) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 29 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Estarvielle udalerrian erroldatutako biztanleak 29 ziren. Familiak 8 ziren, horien artean 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 30 etxebizitza zeuden, 11 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 24 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 11 etxebizitza nagusietatik 6 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 5 etxek lau zituzten eta 4 etxek bost zituzten. 6 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 6 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 3 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Estarvielle udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 8 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 4 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 22 ziren, horien artean 18 aktiboak ziren eta 4 inaktiboak ziren. 18 pertsona aktiboetatik 15 lanean zeuden (6 gizon eta 9 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 4 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 1 ikasten zegoen eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.
2000. urtean Estarvielle udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1092890
* Multimedia: Estarvielle / Q1092890
# Estaràs

Estaràs Kataluniako udalerria da, Segarra eskualdean eta Lleidako probintzian kokatuta dagoena. 20,9 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 177 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa

Sei herritan banaturik dago:
| Herriaren izena | Biztanleak (center) |
| Alta-riba | 21 |
| Estaràs | 31 |
| Ferran | 62 |
| Gàver | 35 |
| Malacara | 6 |
| Vergós Guerrejat | 35 |

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 529 | 486 | 450 | 499 | 447 | 399 | 356 | 254 | 225 | 167 | 182 | 177 |

## Ikus, gainera

* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea
* (Katalanez) Estaràsi buruzko informazioa
* Datuak: Q1905552
* Multimedia: Estaràs / Q1905552
# Estasi

    Artikulu hau eogera psikologikoari buruzkoa da; droga gaitzat duena beste hau da: «MDMA»
Estasia, gogo-bahitzea edo gogo-erauzia pertsona batek erabateko betetasun, lilura, zorion edo alaitasuna sentitzen dueneko egoera da. Bereziki bizipen mistikoetan hel daitekeen bizipentzat hartzen bada ere, adiera arruntean bizipen sexualetako plazer gorena eta ertilan baten aurrean sentitzen den neurrigabeko mirespena adierazteko ere erabiltzen da.

## Erreferentziak

* ↑ «Euskaltzaindiaren Hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-04-20).
* ↑ «gogo-bahitze - Elhuyar hiztegiak» hiztegiak.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-04-20).
* 1 2 «extase | frantses-euskara hiztegi elektronikoa | Nola Erran» www.nolaerran.org (Noiz kontsultatua: 2021-04-20).

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q625143
* Multimedia: Ecstasy (emotion) / Q625143
# Estantzia

Estantziaren esanahia pixka bat aldatzen da tokiaren edo herrialdearen arabera. Hego Konoan, Argentina, Bolivia, Brasil, Txile, Paraguai eta Uruguai barne, estantziak landa- establezimendu handi bati egiten dio erreferentzia, batez ere behi, ardi eta zaldien hazkuntza estentsiborako zuzenduta dagoena, larrean eta zaire abalean hazitakoa, urte osoan. Gutxienez "kasko" bat egotearen ezaugarria du, hau da, etxeak, siloak, ukuiluak, zalditegiak edo biltegiak eta erlazionatutako beste eraikuntza batzuk barne hartzen dituen eraikuntza-gunea. Batzuetan —bere tamainaren arabera— jabetza postuetan banatzen da. Jatorria Yapeyú-ko redukzioaren Jesuiten misio guaraniaren Ekialdeko Misioetan du jatorria. Alderdi honetan baditu antzekotasun batzuk, baina baita aldeak ere, Mexikoko edo Espainiako haciendarekin, Brasilgo "fazendarekin" eta Ameriketako Estatu Batuetako Mendebaldeko ganadutegiarekin. Puerto Ricon, ordea, estantzia bat "fruitu txikiak" hazten ziren baserria zen, hau da, saltzeko eta tokiko kontsumorako fruituak, herrialde barruan.
Espainiar garaian, izen honen bidez konkistatzaileentzako kokaleku —esaterako, kanpamentua— balio zuen lekua finkatzeko erabili zen.

## Kanpo estekak

* Estancias históricas en la Pampa (en inglés)
* Datuak: Q613739
* Multimedia: Estancias / Q613739
# Estanzuelas

Estanzuelas El Salvadorko Usulután departamenduko udalerri bat da. 71,73 km²ko azalera du eta 2007ko erroldaren arabera 9.015 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística y Censos. (2007). (pdf) VI Censo de Población y V de Vivienda 2007. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1154670
* Multimedia: Estanzuelas / Q1154670
# Eugen Jochum

Eugen Jochum (Babenhausen, Bavaria, 1902ko azaroaren 1a - Munich, 1987ko martxoaren 26a) alemaniar orkestra-zuzendaria izan zen.
Tradizio posterromantikoko azken alemaniar zuzendari handia zen. Pianoa eta organoa jotzen ikasi ondoren, orkestra-zuzendaritza ikasi zuen. 1927tik 1929ra bitartean, Kieleko Operako orkestra-zuzendari izan zen. Han eman zuen, 1926an, bere lehen kontzertua, Brucknerren Zazpigarren Sinfoniarekin, Municheko Orkestra Filarmonikoa zuzenduz. 1932an Berlineko Irratiko musika-zuzendari izendatu zuten. Naziak indarra hartzen hasi zirenean, Berlinetik alde egin zuen. Hanburgon musika-zuzendari nagusi izan zen, Karl Böhmen ondoren, 1934tik 1949ra bitartean. 1949an Munichera dei egin zioten, Bavariar Irratiko Orkestra Sinfonikoa sortzeko. 1960 arte izan zen orkestra haren zuzendari, eta Alemaniako orkestra onenetakoa izan zen bere garaian. 1961etik 1964ra bitartean, Amsterdameko Concertgebouwko Orkestraren zuzendari izan zen, Bernard Haitinkekin batera. Eta azkenik, 1975etik 1978ra bitartean, Londresko Orkestra Sinfonikoaren zuzendari. Veronica Jochum (1932) piano-jotzaile ezagunaren aita da. Alemaniar errepertorio erromantikoa izan zen bere espezialitatea, eta disko asko grabatu zituen, lehena, 1932an: Mozarten pianorako kontzertu bat, Edwin Fisherrekin. Besteak beste, Beethovenen eta Brucknerren sinfonia osoak grabatu zituen, 1960ko hamarkadan eta 1970ekoan. Gaur egungo musikari dagokionez, Karl Amadeus Hartmannek berari dedikatu zion 6. Sinfonia (1953) eta Gottfried von Einemen Tanz Rondo (1959) grabatu zituen. Bera izan zen, gainera, Carl Orffen triptiko famatua (Carmina Burana, Catulli Carmina eta Afroditaren garaipena) diskoan grabatu zituen lehena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q57419
* Multimedia: Eugen Jochum / Q57419
# Eugen Slutski

Eugen Evgenievitx Slutski (errusieraz, Евгений Евгениевич Слуцкий), (Novoje, Jaroslavl oblasta, Errusiar Inperioa, 1880ko apirilaren 19a/apirilaren 7a - Mosku, SESB, 1948ko martxoaren 10a) errusiar ekonomialari eta estatistikari bat izan zen. Ekonomian, ezaguna da mikroekonomian egin zituen ekarpenengatik; izan ere kontsumitzailearen teorian errenta eta ordezpen-efektuak bereizi zituen. Estatistikan, konbergentzia estokastikoaren arloan Slutskiren teorema asmatzeagatik da ezaguna.
* Datuak: Q709432
* Multimedia: Eugen Slutsky / Q709432
# Eugene

Eugene Ameriketako Estatu Batuetako Oregon estatuko hiria da. 2010 urteko datuen arabera, hiriak 156.185 biztanle zituen. Estatuko bigarren hiri populatuena da, Portland ostean.

## Klima

Datu klimatikoak (Eugene, 1981–2010) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 21 | 26 | 27 | 32 | 35 | 39 | 41 | 42 | 39 | 34 | 24 | 20 | 42 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 8 | 11 | 13 | 16 | 19 | 23 | 28 | 28 | 25 | 18 | 11 | 8 | 17 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 1 | 2 | 3 | 4 | 7 | 9 | 11 | 11 | 9 | 5 | 3 | 1 | 6 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -20 | -19 | -8 | -4 | -2 | 0 | 4 | 2 | -1 | -8 | -11 | -24 | -24 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 175 | 138 | 127 | 85 | 69 | 38 | 14 | 15 | 33 | 83 | 196 | 199 | 1171 |
| Elurra (mm) | 13 | 36 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 20 | 71 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.01 in) | 17.8 | 14.9 | 17.7 | 14.5 | 11.7 | 7.9 | 3.1 | 3.2 | 5.4 | 11.4 | 17.9 | 17.9 | 143.4 |
| Elur egunak (≥ 0.1 in) | 0.4 | 0.7 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0.1 | 0.5 | 1.7 |
| Iturria: NOAA Weather.com (extremes) ||||||||||||||

## Hiri senidetuak

Eugene ondorengo hiriekin senidetuta dago:
* Katmandu (Nepal)
* Irkutsk (Errusia)
* Kakegawa (Japonia)
* Jinju (Hego Korea)

## Kanpo estekak

* Eugenego Udalaren webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q171224
* Multimedia: Eugene, Oregon / Q171224
# Eugen Dücker

Eugen Gustav Dücker (Eugène Gustav Dücker ere bai; Arensburg, gaur egungo Kuressaare, Estonia, 1841eko otsailaren 10a/urtarrilaren 29a - Düsseldorf, Alemania, 1916ko abenduaren 6a) alemaniar baltikoko margolari erromantista izan zen.

## Biografia

Bere karrera ia guztia Düsseldorfen bizi eta garatu zuen. Düsseldorfeko margolaritza eskolarekin lotuta dago. Bere ikasle nabarmen bat Adelsteen Normann paisaia-margolari norvegiarra izan zen, Dückerrekin ikasi zuena 1869tik 1872ra. Beste ikasle batzuk Heinrich Hermanns, Franz Korwan, Georg Macco, Otto Modersohn, Fritz Overbeck, Edgar Meyer, Heinrich Petersen-Angeln, Oskar Hoffmann eta Carl Wuttke izan ziren. Karrera Alemanian errotuta egon arren, denboraren zati handi bat Estonian eman zuen, non itsasoko eta landa paisaia idilikoak margotu zituen.
Agian bere margolan ezagunena Kostaldeko paisaia (Arrantzaleak etxera doazen) da.

## Galeria

* Tiskreko itsasertzean (1866)
* Rügen paisaia (1869)
* Autorretratua, Itsaso Baltikoan (1900 inguru)
* Crab Fisher Ostseestrand-en

## Kanpo estekak

* Dücker @ ArtNet-ren lan gehiago
* Datuak: Q819516
* Multimedia: Eugen Dücker / Q819516
# Eugen Dühring

Eugen Karl Dühring (Berlin, 1833ko urtarrilaren 12a - Nowawes, egungo Potsdam-Babelsberg, 1921eko irailaren 21a) alemaniar ekonomialaria eta filosofoa izan zen. Sozialismoaren jarraitzailea izan arren, Marxen eta Engelsen ekonomia-teoriei kritikak egin zizkien. Alemaniako sozialdemokraziaren lehen urratsak eman zituen Feuerbach eta A. Comtek eraginda. Bereak dira, besteak beste, Izadiaren dialektika (1863), Filosofiaren historia kritikoa (1869) eta Jakintzaren teoria eta logika (1878) obrak. Engelsek Anti-Dühring obra idatzi zuen 1878. urtean, Karl Eugenen teoriei aurre eginez.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q76583
# Eugen Schüfftan

Eugen Schüfftan (Breslau, Silesia, 1893ko uztailaren 21a - New York, 1977ko irailaren 6a) alemaniar argazki-zuzendaria izan zen.
Metropolis (1926) egiten ari zela, Schüfftan efektua asmatu zuen, bere garaian, efektu berezien teknikarik erabiliena zena. 1962an, The Hustler filmean egindako lanagatik, Argazkigintza onenaren Oscar Saria irabazi zuen.

## Filmografia hautatua

| Urtea | Filma | Zuzendaria |
| 1924 | Die Nibelungen | Fritz Lang |
| 1927 | Metropolis | Fritz Lang |
| 1927 | Napoléon | Abel Gance |
| 1930 | Menschen am Sonntag | Curt Siodmak, Robert Siodmak, Edgar G. Ulmer, Fred Zinnemann |
| 1930 | Abschied | Robert Siodmak |
| 1930 | Das gestohlene Gesicht | Philipp Lothar Mayring, Erich Schmidt |
| 1931 | Gassenhauer | Lupu Pick |
| 1931 | Das Ekel | Eugen Schüfftan, Franz Wenzler |
| 1931 | Meine Frau, die Hochstaplerin | Kurt Gerron |
| 1931 | Dann schon lieber Lebertran | Max Ophüls |
| 1932 | Cœurs joyeux | Hanns Schwarz, Max de Vaucorbeil |
| 1932 | Die Herrin von Atlantis | Georg Wilhelm Pabst |
| 1932 | Zigeuner der Nacht | Hanns Schwarz |
| 1932 | La Voix sans visage | Leo Mittler |
| 1933 | Les Requins du pétrole | Rudolf Katscher |
| 1933 | Du haut en bas | Georg Wilhelm Pabst |
| 1933 | Der Läufer von Marathon | Ewald André Dupont |
| 1933 | Unsichtbare Gegner | Rudolf Katscher |
| 1934 | Le Scandale | Marcel L'Herbier |
| 1934 | La crise est finie | Robert Siodmak |
| 1934 | Irish Hearts | Brian Desmond Hurst |
| 1935 | The Invader | Adrian Brunel |
| 1935 | Children of the Fog | John Quin |
| 1935 | La Tendre Ennemie | Max Ophüls |
| 1936 | The Robber Symphony | Friedrich Feher |
| 1936 | Komedie om geld | Max Ophüls |
| 1937 | Drôle de drame | Marcel Carné |
| 1937 | Forfaiture | Marcel L'Herbier |
| 1937 | Yoshiwara | Max Ophüls |
| 1938 | Le Roman de Werther | Max Ophüls |
| 1938 | Le Quai des brumes | Marcel Carné |
| 1938 | Mollenard | Robert Siodmak |
| 1944 | It Happened Tomorrow | René Clair |
| 1954 | Una parigina a Roma | Erich Kobler |
| 1954 | Ulysses | Mario Camerini |
| 1958 | La Tête contre les murs | Georges Franju |
| 1960 | Les Yeux sans visage | Georges Franju |
| 1961 | The Hustler | Robert Rossen |
| 1961 | Something Wild | Jack Garfein |
| 1964 | Lilith | Robert Rossen |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q213821
# Eugene Biscailuz

Eugene Warren Biscailuz edo Eugene W. Biscailuz (1883 – 1969) Los Angeles hiriko euskal jatorriko polizia eta sheriff ezaguna izan zen. California Highway Patrol izeneko polizia gorputza sortu zuen, Los Angeles konderriko sheriff izan zen 26 urtez, 1958.

## Biografia

Boyle Heights izeneko komunitatean jaio zen 1883an. Aita Martin Biscailuz baxenabartarra zuen, Kaliforniako euskal komunitateko aitzindarietako bat, abokatu gisa lan egin zuena. Ama, Ida Rose Warren, Kalifornia hegoaldeko misio espainoletako pionero baten ondorengoa zen. Amaren aldetiko aitona, tiroketa batean 1870an hil zen polizia bat izan zen, William Warren.
Eugene Biscailuzek zuzenbide ikasketak egin zituen, eta lehen lanak itsas-merkataritzako bulego batean egin zituen. Zuzenbideaz zekienak lagundu zion polizian karrera egiten.
Zenbait kasu ospetsutan parte hartu zuen. Clara Phillips hiltzaile kondenatuak ihes egin zuenean espetxetik, Hondurasen harrapatu zuten, eta hara joan zen Biscailuz bere emaztearekin (Willette Harrison), pertsonalki iheslaria Los Angelesera ekartzeko. Bidaia haren ondorioz Biscailuzen emaztea Willette gaixotu egin zen, eta bizitza osorako osasun ondorioak izan zituen harrezkero. Haurren bahitzaile eta hiltzaile William Edward Hickmanen kasuan eta atxiloketan ere parte hartu zuen.
1929an errepideetako polizia zaintza berrantolatzeko enkargua jaso zuen Kaliforniako gobenadorearengandik, eta California Highway Patrol (CHP) delakoa sortu zuen. 1932an, Los Angelesko konderriko sheriff hautatu zuten, eta ondoren sei urtez berrautatu ere bai, 1958. urtean erretiroa hartu zuen arte. Erretiroarekin, bizi osorako sheriff postu ohorezkoa eman zioten.

## Zinean

2013ko Gangster Squad filmean, bigarren mailako pertsonaietako bat da Biscailuz sheriffa. Filmaren argumentuan Mickey Cohen mafioso gaizkileak erosita duen polizia da sheriffa. Biscailuz bera Cohenen lagun gisa ageri da eszena batzuetan, eta beste batzuetan bere nahiak ez betetzeagatik mesprezatzen duen panpin gisa ageri da. Eugene Biscailuzen biografian ez dago puntu honen egiazkotasunerako zantzurik. Sheriff karguan urte asko zeramatzen filma kokatua dagoen urterako (1949), eta ondoren ere ohorez zerbitzatu zuen. Aldiz, Los Angelesko 1920eko hamarkadako mafioso handienetako baten taldea desegin zuen Biscailuzek, Tony Corneroren taldea.

## Erreferentziak

* ↑ Finding Aid of the Eugene Biscailuz scrapbooks 0216
* ↑ (Ingelesez) Rasmussen, C.. (2007-10-21). «L.A. Then and Now: Long arm of this lawman bridged a city's history; Eugene Biscailuz was descended from settlers; his long, colorful career as sheriff was marked by modernization» Los Angeles Times (Noiz kontsultatua: 2015-02-24).
* Datuak: Q16006522
* Multimedia: Eugene Biscailuz / Q16006522
# Faverges kantonamendua

Faverges kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Savoia Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Guztira 27 udalerri ditu eta Faverges-Seythenex da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1725272