# Maria Bakunin

Maria Bakunin (Marussia Bakunin bezala ere ezaguna; Krasnoyarsk, Errusia, 1873-Napolin, 1960ko apirilaren 17a) kimikari, farmazialari eta biologo italiar bat izan zen, jatorri errusiar poloniarrekoa.
Maria, ikasle gaztea zela ere, “prestatzailea” izan zen Napoliko Federiko II Unibertsitateko laborategi kimikoan. 1895ean Kimikan graduatu zen, estereokimikako gradu-tesiarekin.

## Ibilbidea

Graduatu ondoren, Bakuninek Napoliko Fisika eta Matematikako Akademiaren saria jaso zuen 1900ean. 1909an, Napoliko Scuola Superiore Politecnikoan kimika aplikatua irakatsi zuen, eta 1912an akademiko bihurtu zen, Kimika Teknologiko Aplikatuaren aulkia okupatuz. 1947-1948 ikasturtera arte lan egin zuen bertan, erretiroa hartu zuen arte.

### Geokimikako obra

1906ko apirilaren 7tik 8ra bitartean, Vesubio ibaiaren erupzioa ikusi zuen, eta sumenditik kanporatutako materialen analisi kimiko sakona egin zuen.
Kimika aplikatuaren arloan ere lan egin zuen 1909 eta 1910 artean. Italiako mapa geologikoa egin nahi zuen Italiako Hezkuntza Ministerioaren proiektu baten testuinguruan, Maria herrialdearen hegoaldeko lutita bituminosoen azterketaz arduratu zen. Aldez aurreko azterketak egin zituen Karwendeleko mendietan (Ekialdeko Alpeak), non XIX. mendetik iktiol ekoizteko eskisto bituminosozko aztarnategiak ustiatzen ziren. Iktiol jatorri organikoko mundrun minerala da, eta, prozesatuta, gaixotasun dermatologikoak (psoriasia, esaterako) tratatzeko ukendu gisa erabiltzen da. 1911 eta 1930 bitartean, Giffoni barrutian (Campania eskualdea) iktiol meategien garapen industrialean interesa zuten enpresa eta tokiko gobernuen aholkulari gisa lan egin zuen.

### Maria Bakuninen kemena

Mariak ospe handia lortu zuen Napoli hirian. Hein handi batean, miresmen hori Bigarren Mundu Gerran bere kimika-institutuaren defentsari lotuta egon zen. Bere ikasleetako batek, Alessandro Rodolfo Nicolausek, pasarte honi buruz hitz egiten zuen: «Alemanek via Mezzocannoneko liburutegiei su eman zietenean, Bakunin sugarretatik gertu eseri zen besoak gurutzatuta. Alemaniako teniente komandanteak, adore horrek harriturik, erretiratzeko agindua eman zuen, eta kalteak ez ziren hain larriak izan». Ausardia-ekintza horrek bere liburutegiaren zati handi bat salbatu zuen.
Mariak ere paper garrantzitsua bete zuen bere iloba Renato Caccioppoli (1904-1959) matematikari ezagunaren bizitza pertsonal eta profesionalean. Maria eta Renato oso lotuta zeuden.1938an, Mariak agintarien aurrean esku hartu zuen, bere jarduera antifaxistagatik iloba atxilotzea eragozteko. Renato desorekatuta zegoela konbentzituta, aldi baterako ospitale psikiatriko batera bidali zuten. (Muerte de un matemático napolitano filmak jasotzen du, hain zuzen, bere bizitzaren azken garaia.)

### Berantiarrenako lasterketa

Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Mariak Benedetto Crocerekin lan egin zuen Pontaniar Akademia berreraikitzeko, eta 1944an presidente hautatu zuten. Bakuninek Akademiako liburutegia berrezarri zuen.

## Familia

Maria Mikhail Bakunin filosofo iraultzaile errusiarraren eta haren emazte Antonia Kwiatkowska poloniarraren alaba zen, eta Renato Caccioppoli matematikari ezagunaren alaba.

## Erreferentziak

* ↑ (Italieraz) Petralia, Simone. (2020-11-12). «Maria Bakunin, storia di una chimica napoletana» OggiScienza (Noiz kontsultatua: 2024-02-11).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2024-02-07). «Maria Bakunin, el coraje de una química napolitana» Mujeres con ciencia (Noiz kontsultatua: 2024-02-11).
* ↑ (Gaztelaniaz) Muerte de un matemático napolitano. 2024-01-15 (Noiz kontsultatua: 2024-02-11).

## Kanpo estekak

* helbide ofiziala
* Datuak: Q6761037
* Multimedia: Maria Bakunin / Q6761037