OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Homún (udalerria)

Homún Mexikoko udalerri bat da. Yucatán estatuan kokatua dago. 2010ean 7.257 biztanle zituen 199,91 km²ko azaleran. Herriburua [[Homún (Homún)|Homún]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2577417
* Multimedia: Homún Municipality / Q2577417
# Honalo (Hawaii)

Honalo Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hawaii konderrian dago, Hawaii estatuan. 996 biztanle ditu, 76,6187 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hawaii konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q956219
# Honaunau-Napoopoo (Hawaii)

Honaunau-Napoopoo Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hawaii konderrian kokatuta dago, Hawaii estatuan. 2.416 biztanle ditu, 105,4 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hawaii konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2403215
* Multimedia: Hōnaunau, Hawaii / Q2403215
# Honau

Honau Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, Luzerna kantonamendua barrutian. 2014an 395 biztanle zituen 1,25 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14569
* Multimedia: Honau LU / Q14569
Dietwil Gisikon Inwil Root
# Grand Forks (Ipar Dakota)

Grand Forks Ipar Dakotako hiri bat da. Grand Forks konderrian kokatua dago. 2010ean 52.838 biztanle zituen, 51,55 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Grand Forks konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34144
* Multimedia: Grand Forks, North Dakota / Q34144
# Grand Couronné kantonamendua

Grand Couronné kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Meurthe eta Mosela departamenduan dago, Ekialde Handia eskualdean. Guztira 24 udalerri ditu eta Laneuveville-devant-Nancy da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17050926
# Grand Detour udalerria, Ogle konderria (Illinois)

Grand Detour udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Ogle konderrian. Azken zentsuaren arabera 677 biztanle zituen, 11.49 milia karratu (29.8 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Grand Detour udalerrian 198 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 35.007 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q525153
* Multimedia: Grand Detour Township, Ogle County, Illinois / Q525153
# Grand Départ Florence Émilie-Romagne 2024

Grand Départ Florence Émilie-Romagne 2024 delakoa Frantziako Tourraren 2024ko edizioaren Grand Départ ekitaldia izan zen, osorik Italian garatua, eta hiru etapaz osatua. 2023an Euskal Herrian izandako Grand Départ jendetsuaren ondorengoa izan zen. 2024an Grand Départ hau hastear zela iragarri zen 2026ko Frantziako Tourraren Grand Départ izango zela Bartzelonan 2026ko uztailaren 4tik 6ra.

## Garapena

Lehen etapa antolatu zen Florentziako irteeratik Riminira, hau jada Emilia-Romagna eskualdean. Bigarrena osorik garatu zen eskualde horretan, Cesenatico eta Bolonia artean, eta hirugarrena eskualdeko Piacenza hiritik abiatu zen, baina bukatu Emilia-Romagnatik kanpo, Turin hirian. 4. etapa Pinerolo hiri italiarretik (Piemonte) abiatu zen, baina ez zen Grand Départ delakoaren parte kontsideratu.
Lehen aldia izan zen Tourraren historian lasterketa Italiatik abiatzen dena, eta marka da mendeurrena izan zelako italiar batek lehen aldiz irabazi zueneko Tourra, 1924an, Ottavio Bottecchiak.
Ekitaldi prebio bezala, ekainaren 27an taldeen aurkezpena egin zen Palazzo Vecchion Florentziako erdigunean, eta taldeek bide zeremoniala egin zuten Piazzale Michelangelora. 29an lehen etapa abiatu zen txirrindularientzat Piazzale delle Cascine parkean, irteera instituzional bat egon zen antolatua berriz Palazzo Vecchioren aurrean, Piazza della Signorian, eta hortik hiri kanpoalderantzat joan ziren, non Bagno a Ripolin lasterketa ofizialki hasi zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Tappa 3 - Tour De France» www.letouritalia.it (Noiz kontsultatua: 2024-06-22).
* ↑ (Ingelesez) «Grand Départ Florence Émilie-Romagne 2024» www.letour.fr (Noiz kontsultatua: 2024-06-22).
* ↑ (Ingelesez) The Florentine, Editorial Staff. (2024-05-10). «Tour de France 2024: The Grand Départ in Florence» The Florentine (Noiz kontsultatua: 2024-06-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q126817183
* Multimedia: Grand Départ Florence Émilie-Romagne 2024 / Q126817183
# Grand Falls Plaza (Missouri)

Grand Falls Plaza Missourieko herri bat da. Newton konderrian kokatua dago. 2010ean 114 biztanle zituen, 0,25 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Newton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q954594
# Grand Forks Air Force Base (Ipar Dakota)

Grand Forks Air Force Base Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Grand Forks konderrian kokatuta dago, Ipar Dakota estatuan. 2.002 biztanle ditu, 21,1 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Grand Forks konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16891840
# Grand Départ

Grand Départ bat (italieraz Grande Partenza, euskaraz irteera handia) Itzuli Handien kontestuan hasierako etapak bere baitan hartzen dituzten ekitaldia dira. Ohikoan eskualde jakin baten protagonismoa bilatzen da, erakundeen babesletzarekin, baita ere itzuliaren jatorrizko herrialdetik kanpo, eskualdearen sustapena bilatzeko. Marketin operazioa izan ohi da, kirol antolakuntzaz gain.

## Adibideak
### Tourrekoak

Tourraren kasuan, adibidez, EAEko agintaritzekin antolatu zen Grand Départ Pays Basque 2023an Euskal Herrian, eta 2024an Grand Départ Florence Émilie-Romagne 2024 izan zen Italian.
Tourraren Amaury Sport Organisation (ASO) antolakuntzak kanon bat kobratzen dio eskualdeko erakundeei Grand Départ bat bertan izateagatik. Danimarkako irteeraren 2022ko kasuan 10 milioi euro kostatu zela argitaratu zen. EAEko 2023koan 12 milioi euro inbertitu zirela argiru zuen Eusko Jaurlaritzak, zeinetarik 7.72 milioi ASOrentzat izan ziren.
Emakumezkoen Frantziako Tourrak lehen aldiz antolatu zuen Frantziako mugetatik kanpoko Grand Départ bat Rotterdamen, Herbehereetan, 2024an.

### Beste batzuk

Italiako Giroaren kasuan Grande Partenza 2022 delakoak Hungaria izan zuen protagonista eta Grande Partenza 2018koak Israel. Espainiako Vueltan ere egin izan dira horrelakoak, baina ez da termino berezi bat erabili izan, irteera edo irteera ofizial epitetorik gabeak erabili ziren adibidez 2022an Herbehereetan egindako Vueltaren 3 etapako ekitaldian.
Terminoak itzuli handietatik beste batzuetara ere migratu du. 2023ko Tour of Britain itzuliak Grand Départ bat izan zuen Manchester Handia eskualdean.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) «Grands Départs» www.letour.fr (Noiz kontsultatua: 2023-10-27).
* ↑ «Tour de France - Irteera Euskal Herritik 2023» letour.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2023-10-27).
* ↑ (Ingelesez) Farrand, Stephen. (2022-07-03). «Denmark gives Tour de France perfect Grand Départ» cyclingnews.com (Noiz kontsultatua: 2023-10-31).
* ↑ (Gaztelaniaz) Rioja, Iker. (2023-09-28). «La letra pequeña del Tour de Francia en Euskadi: así se repartieron los 11,7 millones en contratos» elDiario.es (Noiz kontsultatua: 2023-11-04).
* ↑ (Ingelesez) Robarts, Stu. (2023-07-11). «Rotterdam to host Grand Départ for 2024 Tour de France Femmes» Sportcal (Noiz kontsultatua: 2024-06-22).
* ↑ (Ingelesez) «Grande Partenza 2022» Giro d'Italia 2024 (Noiz kontsultatua: 2023-10-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La Vuelta 22 saldrá de los Países Bajos - La Vuelta 2023» www.lavuelta.es (Noiz kontsultatua: 2023-10-31).
* ↑ (Ingelesez) Bull, Nick. (2022-12-08). «Greater Manchester to host Tour of Britain 2023 Grand Départ» Tour of Britain (Noiz kontsultatua: 2023-10-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122468729
* Multimedia: Grand Départs / Q122468729
# Grand Départ Copenhagen Denmark 2022

Grand Départ Copenhagen Denmark 2022 delakoa Frantziako Tourraren 2022ko edizioaren Grand Départ ekitaldia izan zen, osorik Danimarkan garatua, aurkezpen ofizialez gain hiru etapa bertan korritu baitziren. Ekitaldiarekin lotuta Danimarka osoan beste 700 inguru gertakari antolatu ziren. Hedabideen araberam antolakuntza lokalak 10 milioi euro ordaindu zizkion Tourraren erakundeari, eta horrek kritikak jaso zituen, baina hiru egunen buruan onarpena zabaldua zegoen Danimarkan.
Ekitaldiaren izenak Grand Départ termino frantsesa herrialdeko eta hiriburuko izen ingelesekin batu zituen, kontraste eginez hurrengo urteko Grand Départ Pays Basque 2023koarekin, zeinean Euskal Herriaren izena frantsesez agertu zen.
Ekitaldia arrakastatsutzat jo zuten Danimarkako antolatzaileek zein Tourrekoek. 1.66 milioi ikusle izan zirela hiru etapetan jakinarazi zen, horietarik 639.000 Kopenhageko kaleetan lehen eguneko erlojupekoan. Ekitaldiari lotutako bisita turistikoak 722.000 izan omen ziren, eta haien gastu kalkulatua, Grand Départ-eko egunetan, 757 milioi koroakoa izan zen (101 milioi euro inguru). Telebistako zuzeneko emanaldiek 190 herrialdetan erakutsi zuten Danimarka.
Grand Départ daniarrak utzitako zapore ona biribildu zuen Tourraren jarraipenak eta Jonas Vingegaard daniarraren azken garaipenak, lasterketa honetako bere lehena.

## Erreferentziak

* 1 2 «Denmark Tour de France Grand Départ had "significant economic and social impact"» www.insidethegames.biz 2022-12-12 (Noiz kontsultatua: 2023-10-30).
* ↑ (Ingelesez) published, Stephen Farrand. (2022-07-03). «Denmark gives Tour de France perfect Grand Départ» cyclingnews.com (Noiz kontsultatua: 2023-10-30).
* ↑ (Frantsesez) «Grand Départ Copenhagen Denmark 2022» www.letour.fr (Noiz kontsultatua: 2023-10-30).
* ↑ (Ingelesez) Jones, Rory. (2022-09-30). «The Copenhagen Way part four: How the Grand Départ kicked off Denmark's yellow summer» SportsPro (Noiz kontsultatua: 2023-10-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123243616
* Multimedia: Grand Départ, Denmark, 2022 / Q123243616
# Horcasitas jauregia

Horcasitas jauregia edo Buniel jauregia Balmasedan dagoen jauregi neoklasikoa da.
Lau altuerakoa, Lucas Horcasitas Avellanedarena izan zen. Harlandua da nagusi jauregi honetan, aurrealdeak burdin forjatuko balkoiak ditu eta horien alboan Horcasitas familiaren armarriak.

## Erreferentziak

* ↑ Balmasedako Udala. Horkasitas Jauregia. .
* ↑ Eusko Jaurlaritza. Horcasitas Jauregia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47509672
* Multimedia: Horcasitas jauregia / Q47509672
# Hordago (argipena)

Hordago hitzak adiera zenbait ditu:
* hordago, museko apustu mota bat;
* Hordago, 1970eko hamarkadako erakunde armatua;
* Hordago, Euskal Herriko argitaletxea.
* Hordago!, Nafarroa Garaiko herri ekimena.
* Hor dago Abante! Bilboko konpartsa. Euskaldunon Egunkaria itxiarazi arte "Hor Dago!" zuen izena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16517557
# Hordago (argitaletxea)

Hordago Donostiako Gipuzkoa plazan egoitza izan zuen argitaletxe bat izan zen, 1978an sortua eta euskarazko nahiz gaztelaniazko liburuak plazaratu zituena. Politikoki EIA alderdiarekin lotura zuzena zuen. Aurkeztu zituen gaiak oso zabalak izan ziren: literatura klasikoa, poesia, eleberria, liburu politikoa, liburu historikoa... Zuzendaria Iñaki Mujika Arregi izan zen.
Haren liburuek eragin handia izan zuten: adibidez, Euskal Klasikoak bildumak, hogeita hamar liburu klasikotik gorako edizio faksimileak. Haien artean, Joanes Etxeberriren Manual Devotionezkoa (bildumako lehena), Manuel Larramendiren El imposible vencido (23.a), Agustin Kardaberazen Liburu ederra (12.a), Jean Pierre Duvoisinen Laborantzako liburua (13.a), eta abar.
Argitaletxea 1988an itxi zen.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.euskomedia.org/aunamendi/43107
* ↑ http://www1.euskadi.net/harluxet/hiztegia1.asp?sarrera=Lur1

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16517560
# Horche

Horche Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.351 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1654899
* Multimedia: Horche / Q1654899
# Horcajo de los Montes

Horcajo de los Montes Ciudad Realgo udalerria da, Montes de Toledo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 972 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ciudad Realgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) udalaren webgunea.
* Datuak: Q1642272
* Multimedia: Horcajo de los Montes / Q1642272
# Horcajuelo de la Sierra

Horcajuelo de la Sierra Madrilgo Erkidegoko udalerria da, Sierra Norte de Madrid eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 91 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Madrilgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q768730
* Multimedia: Horcajuelo de la Sierra / Q768730
# Hordago

    Artikulu hau erakunde armatuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Hordago (argipena)».
Hordago 1970eko hamarkada bukaerako Ipar Euskal Herrian jardun zuen talde armatu abertzale eta independentista bat izan zen. Hamabost ekintza gauzatu zituen zenbait bankentxe eta Angeluko aldi baterako lan agentzia baten aurka.
Denbora tarte horretan Iparretarrak (IK), Euskal Zuzentasuna (EZ) eta Hordago talde armatuak jardunean zebiltzan Ipar Euskal herrian, eta zenbait urtez hiru erakunde armatu horiek ekintzak egiten aritu ziren aldi berean.
Hordago deus jakinarazi gabe desagertu zen, baina 1981ean bost militanteren atxiloketak eta presondegiratzeak desagertze hori lagundu zuen. Nahiz eta militanteak bazituen, atxiloketen ondorioz, testuinguru politikoaren ondorioz eta giro nahasiaren ondorioz, haien dinamika armatuak ez zuen aitzina jarraitu.

## Erreferentziak

* ↑ Bidegain, Eneko. Iparretarrak, erakunde baten historia. .

## Ikus, gainera

* Euskal Zuzentasuna
* Iparretarrak
* Irrintzi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3140512
# Hadley (New York)

Hadley Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Saratoga konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 1.976 biztanle ditu, 41,09 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Saratoga konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708474
* Multimedia: Hadley, New York / Q3708474
# Hadiyya hizkuntza

Ethiopiako Omo eta Billate ibaien arteko eskualdeko mintzaira Kuxitikoa da Hadiyya hizkuntza.
923,958 Hadiyyadun, 1998.eko zensuaren araura.

## Kanpo estekak

* Ethnologueko Hadiyya sarrera
* Datuak: Q56613
# Hadleigh (Essex)

Hadleigh, Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen udalerri bat da, Essex konderrian.
2011n 18.300 biztanle zituen.
* Datuak: Q2346831
* Multimedia: Hadleigh, Essex / Q2346831
# Hadley (Massachusetts)

Hadley Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hampshire konderrian kokatuta dago, Massachusetts estatuan. 5.325 biztanle ditu, 63,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hampshire konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2302147
* Multimedia: Hadley, Massachusetts / Q2302147
# Hadley (Minnesota)

Hadley Minnesotako hiri bat da. Murray konderrian kokatua dago. 2010ean 61 biztanle zituen, 0,72 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Murray konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1961613
* Multimedia: Hadley, Minnesota / Q1961613
# Hadizatou Mani

Hadizatou Mani (Niger, 1984) Nigerko giza eskubideen aldeko ekintzailea da, esklabotzatik askatzeko borroka judizial luzea egin behar izan zuena eta beste emakume batzuekin batera esklabotzaren aurka borrokan jarraitzen duena.

## Biografia

Hadizatou Mani 1984an jaio zen Nigerren, Dogaroua herrian, Tahoua eskualdean. Hamabi urterekin 500 dolarren truke esklabo bezala saldua izan zen, honela wahiya bat bihurtuz, bosgarren emazte bat, Koranak baimendutako lau emazteak direnean. Esklabo bezala, sorgoa txikitzen lan egin zuen, eta urarekin eta zurarekin lotutako lanak egin zituen. Sexu-abusuak ere jasan zituen, eta horietatik lau ume jaio ziren.
2003an, nazioarteko presioaren ondorioz, esklabotza legez kanpoko bihurtu zen Nigerren, elkarteei ekintza zibilak abiaraztea ahalbidetuz. Nigeriako Timidria gobernuz kanpoko erakundeak Hadizatou Maniren jabea behartu zuen Hadizatourentzako askapen ziurtagiri bat eta bere wahiya bat sinatzera. Hala ere, ez zien bi emakumeei bere askapenaren berri eman. Elkarteak berak hartu behar izan zuen Maniren ardura hilabete batzuk geroago.
Manik, orduan, borroka legal luze bat hasi zuen, non lehen auzitegi batek bere askatasun berreskuratua berresten duen. Hala ere, bigarren epaiketa batean kartzelara bidali zuten, ohiturazko legeen arabera, Mani askatu eta berehala funtzionario batekin ezkondu baitzen, eta bere antzinako jabeak bigamiaz akusatu zuen, bere emaztea zela zioelako, eta ez bere esklaboa.
Anti-Slavery International giza eskubideen aldeko munduko erakunderik zaharrenak Afrika Mendebaldeko Estatuen Komunitate Ekonomikoko (CEDEAO) Justizia Auzitegira eraman zuen kasua, Mani eta Timidria elkarteari laguntzeko. 2008ko urrian emandako epaia Maniren aldekoa izan zen, gainera, CEDEAOko estatu kideetan esklabotza debekatzen duen jurisprudentzia sortuz. Zigorra ezeztatu ondoren, Manik kalte-ordaina jaso zuen jasandako kalteengatik.
2003tik debekatzen duen legea gorabehera, Nigerren esklabotza praktikatzen jarraitzen da. Hori dela eta, Manik borrokan jarraitzen du Timidria elkartearekin batera beste emakume batzuk askatzeko. 2014an, Niger mendebaldeko auzitegi batek 4 urteko kartzela-zigorra ezarri zion gizon bati, emakume bat esklabo bihurtu zuelakoan.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Pour le prix d'une chèvre» Le Monde.fr 2009-04-28 (Noiz kontsultatua: 2021-03-15).
* ↑ «Le juge africain est entré dans l’Histoire (Cour de justice de la CEDEAO, 27 octobre 2008, Hadijatou Mani Koraou c/ Niger) par | Combats pour les droits de l'homme (CPDH)» web.archive.org 2019-07-07 (Noiz kontsultatua: 2021-03-15).
* ↑ (Ingelesez) «DipNote» United States Department of State (Noiz kontsultatua: 2021-03-15).
* ↑ (Gaztelaniaz) Garrido, María. (2014-10-14). «¿Será Hadijatou Mani la nueva Malala? | Actualidad, Moda» S Moda EL PAÍS (Noiz kontsultatua: 2021-03-15).
* ↑ (Frantsesez) «Niger: une homme écope de 4 ans de prison pour "pratique esclavagiste" (ONG)» HuffPost Québec 2014-05-28 (Noiz kontsultatua: 2021-03-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5637905
* Multimedia: Hadizatou Mani / Q5637905
# Hadji Murat

Hadji-Murat (errusieraz, Хаджи-Мурат, Hadzhí Murat, avarera, Khadji Murad, turkieraz, Hacı Murat ; Khunzakh, gaur egungo Dagestan, 1790eko hamarkadaren bukaera - Şəki, Azerbaijan, 1852ko maiatzaren 5a/apirilaren 23a) abariarren erresistentziako buruzagi nagusienetako bat izan zen.

## Bizitza
### Errusiarren alde

Hasieran Khunzakheko khana (bere ugatz-familiakoa) errusiarren aliatua zenez, Hadji-Muratek ere errusiarren alde borrokatu zuen eta erresistentziako buruzagien kontra. 1834an Hamzat-bekek Khunzakheko khana eta haren familia osoa hilarazi zituen, lurralde hau konkistatu ondoren. Urte honetan bertan, Hadji-Muratek bere anaia Osmanekin batera, Hamzat-bek hil zuten mendeku gisa. 1840. urtean, Ahmed Khan arerioak Hadji-Murat salatu eta errusiarrek Vorontsov jeneralaren kuartelera zeramatela ihes egitea lortu zuen, bere burua mendiko erroitz batetik amilduz. Elur biguinak erorikoa motelduta, bizirik ateratzea lortu zuen, soldadu errusiarrek ordea, hiltzat eman zuten. Azken hauek Hadji-Murati bere ganadua konfiskatu zioten eta etxea erre.

### Shamilen alde

Gauzak horrela, Shamil imanaren mende jartzea erabaki zuen, harekin batera Dagestango beste hainbat tribuk egin zuten bezalaxe. Imanak bere ordezkari izendatu eta handik gutxira aipatutako bi buruzagiak menditarren erresistentziaren buruzagi nagusi bilakatu ziren.

### Errusiarrengana bando aldaketa

Hala eta guztiz ere, bi buruzagien harremanak ez ziren oso onak, Hadji-Muratek Shamilek bere semea bere jabetzen ondorengoa izatea publikoki salatu zuen. Adierazpen hauek Shamil sutu eta Hadji-Murat kargutik kendu eta preso hartzen saiatu zen, azken honek ordea ihes egitea lortu zuen. Shamilek bere ordezkaria zena hurbilarazi eta epaitzeko, haren emazte eta seme-alabak preso hartu zituen, honek Hadji-Murat errusiarren aldera igarotzea eragin zuen. Errusiarren artean zenbait hilabete igaro ondoren, bere seme-alabak eta emaztea berreskuratzeko itxaropena galdu zuen, armada honek ez zuelako inolako asmorik Hadji-Murati laguntzeko, beraz, errusiarren atzaparretatik ihes egitea erabaki zuen, baita lortu ere. Hadji-Muratek etsai asko zituen ordea, hauek errusiarrekin batera bere bila hasi ziren, arrapatu eta buru moztu zioten arte. Bere burua, jendea beldurtzeko asmoz, Kaukason herriz-herri erabili zuten, ondoren Tibilisetik San Petersburgoko Errusiako Erlijioaren Museo Estatalera eraman zuten eta bertan egon da orain dela gutxi Dagestanera eraman zuten arte, bere gorputzarekin batera lurperatzeko.

### Fikzioan

Lev Tolstoi idazle errusiarrak idatzitako Hadji-Murat (1912) eleberriak gerlari honen bizitza eta bere guduak kontatzen ditu. Bestalde, Agi Murad il diavolo bianco (1959) Muratek errusiarren aurka izan zituen guduak kontatzen dituen film italiar bat da.

## Ikus, gainera

* Lev Tolstoi
* Hadji-Murat (eleberria)
* Errusiar inperioa
* Abariarrak eta Dagestan

## Kanpo loturak

Hadji-Murat liburua euskaraz eskuragai, ISBN: 9 788494 517860
Shapi Kaziev. Shamil imana. "Molodaya Gvardiya" publishers. Mosku, 2001, 2003, 2006, 2010. (Ingelesez)
* Datuak: Q240159
* Multimedia: Hadji Murad / Q240159
# Hadleigh (Suffolk)

Hadleigh, Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Suffolk konderrian.
2011n 8.253 biztanle zituen.
* Datuak: Q1013608
* Multimedia: Hadleigh, Suffolk / Q1013608
# Hadjer-Lamis

Hadjer-Lamis Txaden 22 eskualdetako bat da. Bere hiriburua Massakory da. Hiru departamentutan banatuta dago:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1042437
* Multimedia: Hadjer-Lamis / Q1042437
# Hitzhofen

Hitzhofen Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Eichstätt (barrutia)|Eichstätt]] barrutian. 2014an 2.824 biztanle zituen 33,79 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q510995
* Multimedia: Hitzhofen / Q510995
# Hitzhusen

Hitzhusen Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Segeberg (barrutia)|Segeberg]] barrutian. 2014an 1.258 biztanle zituen 7,93 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q629516
* Multimedia: Hitzhusen / Q629516