OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# James Marsters

James Wesley Marsters (Greenville, Kalifornia, AEB, 1962ko abuztuaren 20a) aktore eta abeslari estatubatuarra da. Buffy the Vampire Slayer eta Angel telesailetan Spike banpiroaren papera antzezteagatik ezaguna da.

## Diskografia

* Civilized Man (2005)
* Like a Waterfall (2007)
* Murphy's Law (2011)

## Filmografia

Filmak :
| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharrak |
| 1999 | House on Haunted Hill | Channel 3-ko langilea | |
| 2002 | Chance | Simon | |
| 2007 | Shadow Puppets | Jack | |
| 2007 | Superman: Doomsday | Lex Luthor | Ahotsa |
| 2007 | P.S. I Love You | John McCarthy | |
| 2009 | Dragonball Evolution | Piccolo | |
| 2014 | Dragon Warriors | Lord Tensley | |
Telebista :
| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Oharrak |
| 1992–1993 | Northern Exposure | Bellhop Harding erreberendoa | "It Happened in Juneau" atala "Grosse Pointe 48230" atala |
| 1995 | Medicine Ball | Mickey Collins | Atal 1 |
| 1997 | Moloney | Billy O'Hara | Atal 1 |
| 1997–2003 | Buffy the Vampire Slayer | Spike | 96 atal |
| 1999–2004 | Angel | Spike | 24 atal |
| 1999 | Millennium | Eric Swan | Atal 1 |
| 1999 | Winding Roads | Billy Johnson | Telefilm |
| 2001 | The Enforcers | Charles Haysbert | |
| 2001 | Strange Frequency | Mitch Brand | Atal 1 |
| 2001 | Andromeda | Charlemagne Bolivar | Atal 1 |
| 2003 | Spider-Man: The New Animated Series | Sergei | Ahotsa |
| 2004 | The Mountain | Ted Tunney | Atal 1 |
| 2005 | Cool Money | Bobby Comfort | Telefilm |
| 2005–2010 | Smallville | Milton Fine irakaslea/Brainiac/Brainiac 5 | |
| 2007–2008 | Without a Trace | Det. Grant Mars | |
| 2007 | Saving Grace | Dudley Payne | Atal 1 |
| 2008 | Torchwood | John Hart kapitaina | |
| 2008 | The Capture of the Green River Killer | Ted Bundy | |
| 2008 | Star Wars: The Clone Wars | Captain Argyus | Atal 1 |
| 2009 | Moonshot: The Flight of Apollo 11 | Buzz Aldrin | Telefilma |
| 2009 | High Plains Invaders | Sam Denville | Telefilma |
| 2009 | Numb3rs | Damien Lake | Atal 1 |
| 2009 | The Super Hero Squad Show | Mister Fantastic | Ahotsa |
| 2009 | Lie to Me | Pollack | Atal 1 |
| 2010 | Caprica | Barnabas Greeley | |
| 2010–2011 | Hawaii Five–0 | Victor Hesse | |
| 2011 | Supernatural | Donald Stark | Atal 1 |
| 2011 | Three Inches | Troy Hamilton | Atal 1 |
| 2012 | Metal Hurlant Chronicles | Brad Davis | Atal 1 |
| 2013 | Wedding Band | Declan Horn | Atal 1 |
| 2013 | Warehouse 13 | Professor Bennett Sutton/The Count of St. Germain | 3 atal |
| 2013 | Scooby-Doo! Mystery Incorporated | Dandy Highwayman, Librarian | Atal 1 |
| 2013 | Ultimate Spider-Man | Korvac | Atal 1 |
| 2014 | Witches of East End | Tarkoff | 7 atal |
* Datuak: Q312885
* Multimedia: James Marsters / Q312885
# James McDougal Hart

James McDougal Hart (Kilmarnock, 1828ko maiatzaren 10a – New York, 1901eko urriaren 24a) Eskozian jaiotako estatubatuar margolaria izan zen.
Estatu Batuetara joan zen bere gaztetako familiarekin. Handik denbora batera Europara joan zen pintura ikastera. Munichen Friedrich Wilhelm Schirmerren ikaslea zen eta Düsseldorfeko margolaritza eskolarekin ere elkartu zen. 1853an Estatu Batuetara itzuli zenean, Diseinuko Akademia Nazionalean erakutsi zuen bere lana. Geroago, lehendakariorde izan zen. Hudson Ibaiaren Eskolako kide izan zen eta New York inguruko paisaiak margotu zituen. Abereen pinturan ere nabarmendu zen.
William Hart anaia nagusia ere margolaria izan zen, baita Julie Hart Beers arreba eta Letitia Bonnet Hart eta Mary Theresa Hart ilobak ere.

## Iruditegia

* A Stream in the Adirondacks (1859)
* Gleneida Lake, Putnam County, New York (1863)
* Summer in the Catskills (1865)
* Harriman New York Overlooking the Hudson
* James McDougal Hart - The Old Homestead

## Kanpo estekak

* Datuak: Q724069
* Multimedia: James McDougal Hart / Q724069
# James Mancham

James Mancham (Victoria, 1939ko abuztuaren 11 – Glacis, 2017ko urtarrilaren 8) Seychelleetako lehen presidentea izan zen 1976etik 1977era.
Alderdi Demokratikoaren sortzailea eta 1976an herriko lehen lehendakaria izan zen. 1977ko ekainaren 5ean baztertu zen France-Albert Renéek tanzaniarren laguntzarekin zuzendutako estatu-kolpe bategatik. Erbesteratua bizi izan zuen Londresen 1992ra arte.
* Datuak: Q362948
* Multimedia: James Mancham / Q362948
# James McDivitt

James Alton McDivitt (Chicago, 1929ko ekainaren 10a - Tucson, 2022ko urriaren 13a) estatubatuar astronauta izan zen.
1951n USAFen sartu zen eta pilotu gisa parte hartu zuen Koreako Gerran. 1959an ingeniaritza aeronautikoan graduatu zen Michigango Unibertsitatean.
1962an NASAk programa aeroespazialerako aukeratu zuen. Mc Divitt Gemini 4 misioko komandantea izan zen. Bertan, Edward White izan zen ontziz-kanpoko lehen ibilaldia egin zuen lehen estatubatuarra.
Apollo 9 misioko komandantea ere izan zen 1969ko martxoan. Berak eta David. R. Scottek eta Russell L. Schweickart kideek osatzen zuten, zeinek astronautak Ilargiaren lurrazalean pausatu behar zituen bidaia-lekua erabili zuten.
1969tik 1972ra Apollo programaren zuzendaria izan zen, 1972ko ekainean NASAtik eta armadatik erretiratu zen arte.
* Datuak: Q364476
* Multimedia: James McDivitt / Q364476
# Kantōko lautada

Kantōko lautada (japonieraz: 関東平野, Kantō heiya) Japoniako lautadarik handiena da. Honshu uharteko erdialdeko Kantō eskualdean dago. Guztira 17.000 kilometro karratu ditu, eta Tokio, Saitama prefektura, Kanagawa prefektura, Chiba prefektura, Gunma prefektura, Tochigi prefektura eta Ibaraki prefektura erdia hartzen du, gutxi gora behera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1124865
* Multimedia: Kanto Plain / Q1124865
# Kanuto (argipena)

Kanuto izenak hainbat adiera ditu:

## Pertsona izenak

Danimarkako hainbat bikingo erregeren izena da:
* Kanuto I.a, Danimarkako kondairazko erregea.
* Kanuto II.a Handia (985/95–1035), Danimarkako, Norvegiako eta Ingalaterrako errege.
* Kanuto III.a Hardeknut (1020–1042), Danimarkako eta Ingalaterrako errege.
* Kanuto IV.a Danimarkakoa (1042-1086), Danimarkako errege, Erromatar Eliza Katolikoak San Kanuto izenaz santu egina.
* Kanuto V.a Danimarkakoa (1129–1157), Danimarkako errege.
* Kanuto VI.a Danimarkakoa (1163–1202), Danimarkako errege.

## Bestelakoak

* Kanuto, Oskorri taldeak famatutako euskal abesti herrikoia.
# Kantzilertza Federala (Berlin)

Kantzilertza Federala (alemanez: Bundeskanzleramt) Alemaniako hiriburua den Berlin hiriburuan dagoen Mitte barrutiko Tiergarten auzoan kokatzen den eraikina da. 2001. urtetik aurrera Alemaniako Gobernu Federalaren egoitza da.
Gobernua Bonnetik Berlinera aldatu zutenean, eraikin berria egitea erabaki zuten. Axel Schultes eta Charlotte Frank arkitektoek diseinatuta, 1997 eta 2001 artean eraiki zuten.

## Ikus, gainera

* Reichstag (eraikina)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q320459
* Multimedia: Bundeskanzleramt (Berlin) / Q320459
# Kanurierazko Wikipedia

Kanurierazko Wikipedia Wikipediaren kanurierazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran artikulu bakarra baino ez zituen eta Wikipedien zerrendan 269.a zen.

## Kanpo estekak

* Kanurierazko Wikipedia
* Datuak: Q8565254
# Kanua

Kanua edo Kanwa rishi (jakintsu iragarle) mitiko bat izan zen, Rig-vedako zenbait ereserkiren egilea, Ghoraren semea deitua eta Anguirasen familiakoa.
* káṇva IAST sisteman (sanskritoaren transliterazioaren nazioarteko sistema)
* कण्व sanskritozko devanagari idazkeran.
* Ahoskatzea: kánua
Kanua hau baliteke shakha ([Veden ikasketa]ren adarra) sortzailea ere izan zitekeen, hau da, Vedaren baten errezitazioaren eskolaren batena (testu sakratuak idaztea debekatua baitzegoen).

### Literatura hinduista

Mahābhārataren arabera, Kanwa jakintsuak Shakuntala bere etxean hartu zuen.

## Beste Kanwa batzuk

* Vasudeva Kanwa, Indiako erregea K.a. 75 eta K.a. 66 artean, Kanwa dinastiaren sortzailea.
* Kanwa dinastia, Vasudeva Kanwaren ondorengoak
* Zenbait errege eta printze Kanwa deitu ziren.
* Zenbait egile Kanwa deitu ziren.
* Kanwak izpiritu gaizto mota bat ere badira. Euren aurkako sorginkeria bezala Atharva-vedako 2.25 ereserkia erabiltzen da.
# Kanuto (abestia)

Kanuto euskal abesti herrikoi edo ume kanta bat da. Oskorri euskal folk musika taldearen bertsioan egin da ezaguna. 1993ko Katuen testamentua diskoaren barnean argitaratu zuten. Hitzak oso fonetikoak dira, erritmoa oso bizia markatzen dute soinu onomatopeikoekin;
Kutsu errebelde ematen dute hitzek, amarengandik bereizi hasi nahi duen ume txikiarena. Kalean min hartu duen umeari amak ohera joateko esan dio, eta gero umeak ezetz erantzuten dio, berak ez duela ohera joan nahi.
2021an Indian Suchetha Satish Keralako neskak munduko errekor bat lortu zituen 16 urterekin: 120 abesti abestu zituen, bakoitza hizkuntza desberdin batean. Horietako bat euskarazko Kanuto abestia izan zen. Suchetharen ama-hizkuntza malayalama da.

## Hitzak

| Kanuto (usadioko letra) Egun baten Kanuto kalera joan zan, karruak zapalduta etxera joan zan. Amak esan ei eutsan lotara joateko, atzera kontestau eutsan ez dot nahi amatxo. Kanuto Zizilindro, zilindro, Zilindro, Kanuto Zizilindro... pux! pux! pux! | Kanuto (euskara batuan) Egun baten Kanuto kalera joan zen, gurdiak zapalduta (karrua =? izotza) etxera joan zen. Amak esan ei (omen) zion lotara joateko, erantzun zion ez dut nahi amatxo. Kanuto Zizilindro, zilindro, Zilindro, Kanuto Zizilindro... pux! pux! pux! |

## Ikus, gainera

* Katuen testamentua (abestia)
* Maria Andresan korotza
* Lastozko zubixe
* Aitite ta amama
* Maritxu teilatuko

## Kanpo estekak

* Oskorri taldearen "Kanuto" abestiaren bertsioa entzungai.
* Ahobetekanta Kantaren partitura, hitzak eta iruzkina.
* (Gaztelaniaz)(Ingelesez)(Frantsesez) Oskorri taldearen webgune ofiziala
* Badok.eus Katuen testamendue diskoaren fitxa.
* Badok.eus Katuen testamendue diskoaren hitzak, Oskorri taldearen hainbat kantu.
* Datuak: Q12261267
* ↑ Markina Auzmendi, Ane. (2021-08-28). ««Oskorri taldearen abestia oso polita da»» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-08-29).
# Kantō eskualdea

Kantō eskualdea (japonieraz: 関東地方, Kantō-chihō) Japoniako Honshu uharteko eskualde geografiko bat da. Eskualdearen lurraldearen ia erdia Kantō lautadari dagokio. 2010ean, Japoniako Estatistika Bulegoaren arabera, 42.607.376 pertsona bizi ziren eskualdean, hau da, gutxi gorabehera Japonia osoko populazioaren heren bat. Kantō eskualdeak 32.423,90 km²-ko azalera du, eta 1.300 bizt./km²-ko dentsitatea.
Japoniako eskualderik garatuena, industrializatuena eta urbanizatuena da. Tokio eta Yokohama hiriek konplexu industrial bat osatzen dute, eta Tokioko Badiaren inguruan industria arinaren eta astunaren kontzentrazio handi bat dago.
Eskualde beste hiri nagusiak Kawasaki, Saitama eta Chiba dira. Kostaldetik hain gertu ez dauden hiri txikiagoetan, industria arina eta automobil-industria ugari dago

## Banaketa administratiboa

Prefetura hauek osatzen dute eskualdea:
| Prefetura | Populazioa | Azalera (km²) | Hiriburua | Populazioa |
| Chiba | 6.201.046 | 5.156 | Chiba | 962.624 |
| Gunma | 2.014.608 | 6.363 | Maebashi | 344.871 |
| Ibaraki | 2.964.141 | 6.095 | Mito | 265.993 |
| Kanagawa | 9.029.996 | 2.415 | Yokohama | 3.697.894 |
| Saitama | 7.190.817 | 3.797 | Saitama | 1.231.880 |
| Tochigi | 2.005.096 | 6.408 | Utsunomiya | 510.416 |
| Tokio | 12.527.115 | 2.187 | Tokio (hiria) | 8.336.611 |

## Hiriak

Kantō eskualdeko hiri handienak honako hauek dira
* Tokio (hiriburua): 8.967.665 biztanle (2011)
* Yokohama: 3.697.894 bz. (2012)
* Kawasaki: 1.437.266 bz. (2012)
* Saitama: 1.231.880 bz. (2010)
* Chiba: 962.624 (2012)

## Ondasun nabarmenak
### Jauregiak

* Kōkyo, Tokioko jauregi inperiala.
* Odawarako gaztelua.
* Tateyamako gaztelua.
* Chibako folk museoa.

### Tenpluak eta santutegiak

* Sensō-ji tenplua (Tokio).
* Meiji santutegia (Tokio).
* Kōtoku-in (Kamakurako Buda Handia).
* Nikkōko tenplu eta santutegiak (Gizateriaren Ondarea).
* Tsurugaoka Hachiman-gū (Kamakura).
* Kawasaki Daishi (Kawasaki).
* Kasama Inari santutegia (Kasama).
* Kashima santutegia (Kashima).
* Manman-ji tenplua (Matsudo).
* Hokekyō-ji tenplua (Ichikawa).
* Enpuku-ji tenplua (Chōshi).

### Museoak

* Tokioko Museo Nazionala.
* Japoniako Zientzia Museo Nazionala (Tokio).
* Mendebaldeko Artearen Museo Nazionala (Tokio).
* Tokioko arte modernoko museoa.
* Art Tower Mito.
* Kairaku-en lorategi japoniarra (Mito).
* Nihon Minka-en parkea (Kawasaki).

### Dorreak

* Tokyo Skytree dorrea.
* Tokioko Dorrea.
* Tokioko udaletxea.
* Yokohama Landmark Tower.
* Chibako kaiko dorrea.

### Natura

* Fuji-Hakone-Izu Parke Nazionala.
* Chichibu Tama Kai Parke Nazionala.
* Nikkō Parke Nazionala.
* Ōno aintzira Akagi mendiaren kraterrean.
* Haruna mendia.
* Tanigawa mendia.
* Tsukuba mendia.
* Nokogiri mendia.
* Nikkō-Shirane mendia.
* Nantai mendia eta Chūzenji aintzira.
* Kegon ur-jauzia.
* Kasumigaura aintzira.
* Ashi aintzira.
* Izu uharteak.

### Herriak

* Kamakura.
* Hakone.
* Kawagoe.
* Nikkō.

### Barrutiak

* Ginza barrutia (Tokio).
* Akihabara barrutia (Tokio).
* Yokohama Chinatown.
* Minato Mirai 21 (Yokohama).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q132480
* Multimedia: Kantō region / Q132480
# Kanuri hizkuntza

Kanuri hizkuntza Afrikako Sahara aldean hitz egiten den hizkuntza bat da. Gaur egun 4 milioi pertsona inguruk erabiltzen du atzera egiten ari den hizkuntza hau. Hiztun hauek lau estatuetan aurki daitezke: Nigerian, Nigerren, Txaden, Libia hegoaldean eta Kamerun; baita Sudanen dauden iheslarien komunitateek ere hitz egiten dute. Nilo-saharar hizkuntzen familian kokatzen da. Kanurik Kanem eta Bornu inperioekin zabaldu zen eta hauen desagerpenarekin indarra galdu zuen. Bi inperio horiek Txad ingurua mendetan menperatu zuten. Garai horietan eta ondoren ere bai, kanuri lingua francaren papera bete zuen.
Kanuri hizkuntzaren erabiltzaileek sarritan hausa hizkuntza eta arabiera bigarren hizkuntza erabiltzen dute.

## Dialektoak

* Erdialdeko Kanuri
* Manga Kanuri
* Tumari Kanuri
* Bilma Kanuri
* Kanembu

## Hiztegia

* lìtìlîn = astelehen
* shim = begi
* samo = belarri
* karǝgǝ = bihotz
* talam = hizkuntza
* kanza = sudur

## Erreferentziak

* ↑ http://www.panafril10n.org/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/Kanuri
* ↑ http://glosbe.com/eu/kr/astelehen

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Kanuri hizkuntzaren mapa (LL-Map project)
* (Ingelesez) Kanuri hiztegiaren zerrenda (World Loanword Database)
* (Ingelesez) Kanuri hizkuntzari buruzko orria PanAfrican L10n weborrian
* (Ingelesez) Kanuri Alfabetoa
* Datuak: Q36094
* Multimedia: Kanuri / Q36094
# Kanuto II.a Handia

Kanuto II.a Handia (antzinako eskandinavieraz: Knútr inn ríki, danieraz: Knud den Store, norvegieraz: Knut den mektige, suedieraz: Knut den store, ingelesez: Cnut edo Canute) (995 inguru – 1035eko azaroaren 12a) Danimarkako, Ingalaterrako eta Norvegiako erregea izan zen. Bere menpean izan zituen gaur egungo Danimarka, Ingalaterra, Norvegia, Suediako zati batzuk, Schleswig eta Pomerania. Germaniako Erromatar Inperio Santuarekin nahiz aita santuarekin harreman onetan, haren erregealdian Danimarkako Inperioa bere erpinera iritsi zen.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Svein Knutsson
Harald Blåtand
Svend I.a Danimarkakoa
Harold Harefoot
Ælfwine Haroldsson
Tove of the Obotrites
Knut II.a Danimarkakoa
Kanuto Hardeknut
Mieszko I.a
Gunhilda
Gunhilda of Denmark
Beatrice I, Abbess of Quedlinburg
Burislav
unknown daughter (?) :
* Datuak: Q134128
* Multimedia: Canute the Great / Q134128
# Kanun

Kanun edo Kanuni Albaniako ohitura-zuzenbidearen kode garrantzitsuena da, Albaniako eremu menditsuetan mendeetan zehar sortutako kode ugarien artean.
Albaniako kultura-ondarearen parte da eta, beraz, ez ditu herrialdean tradizionalki dauden lau aitorpenen artean bereizten.
Kanunaren jatorria ezezaguna da.
* Ismail Kadareren 1978ko nobela baten argumentuak, Apiril hautsia, Kanunek agindutako liskarra burutzeko betebeharra du ardatz.
* Joshua Marston zuzendariak film bat eskaini zion odol feud gaiari, The forgiveness of blood, Italian La feud izenburuarekin agertu zena. Filma Scutari probintzian filmatu zen 2011n.
* Laura Bispuriren Vergine jurata (2015) filmak, Elviraren eleberri batean libreki oinarrituta, Kanun-en eta, bereziki, hark araututako burrneshë -ren (harremanekin erlazionatutako erantzukizunekin, lege-eginkizuna hartzen zuten emakumeak hartzen duten fenomenoa) du ardatz. gizona). Titulu berdinarekin egindakoak,

## Kanpo estekak

* Datuak: Q924171
# Kalush

Kalush Ukrainako rap musika talde bat da, 2019an sortua Kalux hirian, Ivano-Frankivskeko oblastan. Oleh Psiuk raperoak sortu zuen eta Ihor Didentxuk multriinstrumentista eta Vlad Kurotxka (MC KylymMen bezala ezaguna) dantzaria dire beste kideak. Didentxuk Go_A elektrofolk taldeko kide ere bada.
2021ean Kalush Orchestra proiektu paraleloa sortu zuten, Timofii Muzitxuk, Vitalii Dujik eta Dzhonni Dyvnyy kideak gehituz. Proiektu nagusiak ez bezala, Kalush Orchestrak hip hopa folkarekin eta ukrainar musika tradizionalarekin uztartzen du. 2022ko Ukrainako inbasioa gertatzen ari zela, taldeak Ukraina ordezkatu zuen 2022ko Eurovision Abesti Lehiaketan "Stefania" abestiarekin, eta irabazi egin zuen, telebozketaren errekorrezko emaitza jasoz. Abestia, taldeko buruaren amari eskainia, Ukrainako erresistentziaren ikur bilakatu zen.

## Diskografia (Albumak)

* Hotin (2021)
* Yo-yo (2021)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Kalush Orchestra» Eurovision.tv (Noiz kontsultatua: 2022-05-17).
* ↑ «Kalush Orchestra talde ukraniarra, 2022ko Eurovision jaialdian irabazle» EITB.eus 2022-05-15 (Noiz kontsultatua: 2022-05-17).
* Datuak: Q118835746
* Multimedia: Kalush (rap group) / Q118835746
# Kalundborg

Kalundborg Danimarkako Seelandia eskualdeko udalerria da, Seelandia uhartearen ipar-mendebaldean kokaturik dago, Kopenhagetik 110 kilometrotara.

## Etimologia

Kalundborg izenak "Beletxikien basoko gotorlekua" esan nahi du.

## Historia

Kalundborgeko lehen asentamendua 1170 urtekoa da, fiordoaren ondoan kaia sortu eta inguruan herrixka sortu baitzen orduan. XIII mendearen hasieran Andre Mariaren eliza eraiki zuten bere bost dorreekin. Herriaren sinbolo bihurtu zen berehala eta armarrian ere bst dorreak ageri ditu.

## Ondasun nabarmenak

* Andre Mariaren eliza

## Ekonomia

Gaur egun Kalundborg hiri industriala da. Bertan dago Danimarkako ikatzezko zentrale elektriko handiena eta petrolio birfindegia ere badu. Sinbiosi industrialaren proiektuan sarturik dago hala ere, naturari ahalik eta kalte txikiena eragiten duelarik.

## Irudiak

* Alde zaharra.
* Andre Mariaren eliza.
* Andre Mariaren eliza.
* Kaia.
* Petrolio birfindegia.

## Kanpo estekak

* (Danieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q204957
* Multimedia: Kalundborg / Q204957
# Kaltzitriol

Kaltzitriola edo 1-alfa,25-dihidroxikolekaltziferola (1,25-(OH)$_2$D$_3$ laburtua) D bitaminaren forma aktiboa da, giltzurrunean sortua. Kolekaltziferola, gibelean hidroxilazio bidez, 25-hidroxikolekaltziferol (kaltzidiola) bihurtzen da. Hau, berriz ere, giltzurrunean hidroxilatzen denean, kaltzitriola sortzen du. Kaltzitriolak kaltzioaren kontzentrazio plasmatikoa erregulatzen du, traktu gastrointestinalean kaltzioaren xurgapena areagotzea eragiten baitu.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Encyclopedia of Endocrine Diseases. Academic Press, 344 or. ISBN 9780128122006..
* ↑ «D bitamina helduengan: gainbaloratuta dago?» NFAC: 2..
* ↑ (Gaztelaniaz) Henry, John B. (1988). Todd-Sandford ed. Diagnóstico y tratamiento clínicos por el laboratorio. (8. argitaraldia) Salvat, 182-197 or. ISBN 84-345-587-9..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q139195
# Kaltzitonina

Kaltzitonina tiroide guruinaren zelula parafolikularrek sintetizatzen duten hormona da. Hormona honek odoleko kaltzio eta fosfato kontzentrazioak murrizten ditu.
Odolean kaltzio kontzentrazioaren igoera bat ematen denean tiroidea aktibatu egiten da eta kaltzitonina jariatzen hasten da. Kaltzitoninak efektu fisiologiko desberdinak izango ditu:
* Giltzurrunean kaltzio eta fosfatoaren birxurgapena gutxitzen du.
* Hezurretan osteoklastoak inhibitu eta osteoblastoak aktibatzen ditu. Horren eraginez, hezurraren birxurgapena edo erreabsortzioa moteltzen da eta kaltzioa odoletik hezurretara pasatzen da.
Izokinaren kaltzitonina hainbat gaixotasunen tratamenduan erabili izan da:
* Osteoporosia
* Hiperkaltzemia
* Paget gaixotasuna
* Hezur metastasiak

## Erreferentziak

* ↑ Fisikoki elkarreragiten duten drogak Kaltzitoninaikusi/editatu erreferentziak Wikidatan. .
* 1 2 3 GRCh38: Ensembl release 89: ENSG00000110680 - Ensembl, May 2017
* 1 2 3 GRCm38: Ensembl release 89: ENSMUSG00000030669 – Ensembl, May 2017
* ↑ Human PubMed Reference:. National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine.
* ↑ Mouse PubMed Reference:. National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q315860
* Multimedia: Calcitonin / Q315860
# Kaltzita

Kaltzita mineral karbonatoduna da.
Kaltzio karbonatoak (CaCO$_3$) osatutako formarik egonkorrena da. Beste formak aragonitoa eta vaterita dira. Aragonita kaltzita bilakatzen da 470 °C-tik gora, eta vaterita are ezegonkorragoa da. Kolore zurixka badu ere, oxidazioa jasaten duelarik laranja edo gorrixka bihurtzen da. Egitura kaltzitiko ugari topa ditzazkegu ingurune karstikoetan, adibidez, haitzuloetan. Kaltzitaren prezipitazioak espeleotemak sortzen ditu kobetan.

## Ikus, gainera

* Harzuri
* Espeleotemak
* Estalaktita
* Estalagmita
* Karbonatazio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q171917
* Multimedia: Calcite / Q171917
# Kalungaita

Kalungaita sulfuro motako minerala da eta cobaltita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Kalungaita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {PdAsSe}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kalungaite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kaltzioursilita

Kaltzioursilita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Kaltzioursilita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca4(UO2)4(Si2O5)5(OH)6 * 15H2O}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kaltzioursilite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kalugako oblasta

Kaluga oblasta (errusieraz: Калужская область, translit.: Kaluzhskaia oblast) Errusiako subjektu federal bat da, Erdialdeko Barruti Federalean kokaturik dagoena. 29.800 km²ko eremua du, eta 2010ean 1.010.930 biztanle zituen. Zentro administratiboa Kaluga hiria da.

## Klima

Klima kontinental arina daukate Kalugan. Urtarrileko batez besteko tenperatura -9 °C-koa da, eta uztailekoa 17 °C-koa.

## Landaredia

Baso mistoak daude: koniferoak eta hostozabalak, hala nola pinuak, izeiak, haritzak, urkiak, lertxunak, haltzak eta limak.

## Banaketa administratiboa

Kalugako oblasta 1944. urtean sortu zuten. Hiri eta barruti hauek dagozkio: Kaluga hiria, Babininski barrutia, Detxinski barrutia, Dugninski barrutia, Kaluzhski barrutia, Peremyshlski barrutia, eta Tarusski barrutia (lehenago Tula oblastekoak); Borovski barrutia, Vysokinitxski barrutia, Maloiaroslavetski barrutia, eta Ugodsko-Zavodski barrutia (lehenago Mosku oblastekoak); Baryatinski barrutia, Dzerzhinski barrutia, Duminitxski barrutia, Iznoskovski barrutia, Kirovski barrutia, Kozelski barrutia, Kuybyshevski barrutia, Medynski barrutia, Meshtxovski barrutia, Mosalski barrutia, Spas-Demenski barrutia, Sukhinitxski barrutia, eta Jukhnovski barrutia (lehenago Smolensk Oblastekoak); eta azkenik, Zhizdrinski barrutia, Lyudinovski barrutia, Ulianovski barrutia, eta Khvastovitxski (lehenago Oriol oblastekoak).

## Erreferentziak

* ↑ «Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1 2010eko Errusiako erroldaren emaitzak, 1. liburukia» Gks.ru

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q2842
* Multimedia: Kaluga Oblast / Q2842