OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Antioko IV.a Epifanes

Antioko IV.a Epifanes (antzinako grezieraz: Αντίοχος Επιφανής; K.a. 215-K.a. 163), Seleukotar Inperioko erregea izan zen K.a. 175 eta K.a. 164 bitartean.
Antioko III.a Handiaren semea eta Seleuko IV.a Filopatorren anaia zen. Jatorrian, Mitridates izena jaso zuen, baina Antioko izena hartu zuen tronura iritsi ondoren (edo, beharbada, bere anaia nagusia hil ondoren, hau ere Antioko izenekoa)
Errege, bere anaia Selekuko IV.a Filopator hil ondoren bihurtu zen, berak baini ez asko lehenago gobernatu zuena, Heliodorok, bere altxorzainak, anbizioagatik hil zuen arte. Erroman bizi izan zen Apameako Bakearen baldintzen arabera (K.a. 188), baina Seleuko IV.aren seme eta oinordeko legitimoa zen Demetrio I.a Sotergatik trukatua izan zen. Antiokok unea probestu zuen, eta Antioko izeneko bere beste anaiarekin batera, bere burua errege izendatu zuen Eumenes II.a Pergamokoa eta honen anaia Atalo I.aren laguntzarekin. Bere anaia Antioko, handik gutxira hila izango zen.
Zelesiria aldarrikatzen zuen Ptolomeo VI.arekin zuen gatazkaren ondorioz, Egipto eraso eta inbaditu zuen, ia herrialde guztia konkistatuz, hiriburua, Alexandria izan ezik. Erregea harrapatzea lortu zuen, baina Erroma ez haserrarazteko, tronuan berriz jartzea erabaki zuen, oraingoan, bere txotxongilo bezala. Hala ere, Alexandriarrek, Ptolomeo VI.aren anaia zen Ptolomeo VIII.a aukeratu zuten errege bezala, eta, bera joan ondoren, elkarrekin gobernatzea erabaki zuten. Honek, Antioko, herrialdea berriz inbaditzera behartu zuen, eta honela, K.a. 168an, Zipre konkistatu zuen bere flotarekin. Alexandriatik gertu, Gaio Popilio Laenas erromatar kontsularekin topo egin zuen, Egipto eta Zipre uzteko agindu ziona. Antiokok, bere kontseiluarekin hitz egin behar zuela erantzun zionean, Popiliok, harean zirkulu bat marraztu zuen Antioko inguratuz, eta "pentsatu hemen" esan zion. Zirkulua, erretreta agindu gabe uztea Erromari desafio egitea zela ikusita, amore ematea erabaki zuen, gerra bat eragozteko.
Itzuleran, Jerusalemen aurkako espedizio bat antolatu zuen, krudelki arpilatu zuen hiria. I Makabearrak liburuaren arabera, arlo erlijiosoko zenbait arau aldarrikatu zituen: Yahvehren gurtza ezabatzen saiatu zen, judaismoa debekatu zuen manifestazio erlijioso oro suspendituz, ez purutzat hartzen ziren jakiak jatea agindu zuen, eta greziar jainkoenganako gurtza ezartzen saiatu zen. Baina Matatias apaiz juduak eta Makabeo izeneko bere bi semeek, biztanleria Antiokoren aurka altxaraztea eta berau botatzea lortu zuten. Hanuka jai juduak gertaera hau gogorarazten du.
Antiokok, Partiar Inperioaren aurkako kanpainan, zenbait armada bidali zituen arrakastarik lortu gabe. Israel berriz hartzeko zigor espedizio bat antolatzen ari zenean, hil egin zen. Bere oinordekoa, bere seme Antioko V.a Eupator izan zen.
Bere erregealdia, Seleukotar Inperioaren azken distira eta sendotasun garaia izan zen, bera hil ondoren, inperioa, gerra dinastiko suntsitzaileetan murgildu zelarik.
* Datuak: Q3356
* Multimedia: Antiochus IV / Q3356
# Antioko IX.a Eusebio

Antioko IX.a Eusebio (antzinako grezieraz: Ἀντίοχος Εὐσεβής Κυζικηνός), Seleukotar dinastiakoa, Siriako errege bat izan zen. K.a. 114 eta K.a. 96 bitartean gobernatu zuen. Antioko VII. Evergetesen eta Kleopatra Tearen semea zen. Bere aita Partian hil ondoren eta bere osaba Demetrio II.a Nikator boterera itzuli ondoren (K.a. 129), bere amak Bosforoko Zitziko hirira bidali zuen, eta hortik datorkio bere "Zitzikotarra" ezizena, Antioko IX.a honela ere ezagutzen delarik. Siriara, K.a. 116an itzuli zen, seleuzidar tronua, bere anaiorde eta lehengusu zen Antioko VIII.a Grifori aldarrikatzeko, biek, erresuma banatu zuten arren, Siria zatitu zenean. Bere elkargobernaria hil eta gutxira, honen seme zen Seleuko VI.a Epifanesek, gudu batean garaitu eta hil zuen, K.a. 96an.
* Datuak: Q296446
* Multimedia: Antiochus IX Cyzicenus / Q296446
# Antioko I.a Soter

Antioko I.a Soter ("salbatzailea" esan nahi duena) (K.a. 324-K.a. 261), seleuzidar dinastiaren sortzailea izan zen Seleuko I.a Nikatorr eta Apameren semea zen, azken hau, Sogdianako printzesa eta Espitamenesen biloba. Antioko, bere amaorde zen Estratonizerekin ezkondu zen.
Historiak adierazten dituen epigonoetako bat zen. Ezaguna da, batez ere, galaziarren aurka Asia Txikian lortutako garaipenagatik (Europatik joandako herri galiarra, gaur egungo Turkiako erdialdean finkatu zena K.a. III. mendean), hauen inbasioa, garaiz geratu zuelarik. Galaziarrak, greziarren aurkako espedizio batetatik zetozen, eta haiek garaitu zituzten. Baina porrot egindako inbasio honen babespean, estatu independente txikiak sortzen hasi ziren, Antiokoren ondorengoen erregealdietan sendotzen joango diren estatuak.
Beste epigonoetako bat izan zen Ptolomeo II.a Egiptokoaren etsaia izan zen, eta honen aurka izan zituen gerretan, Antiokok lur mordoa galdu zuen, eta, horretaz gain, Egiptoko erregeak Mediterranioko nagusitasuna lortu zuen.
Borrokan hil zen Eumenes I.aren aurkako gerran, hau, Asia Txikiko Pergamoko erresumaren gobernaria zelarik. Seleuzidar inperioko erregetzan bere ondorengoa, bere seme Antioko I.a Teos (jainkoa) izan zen.
* Datuak: Q211488
* Multimedia: Antiochus I / Q211488
# Antioko V.a Eupator

Antioko V.a Eupator (antzinako grezieraz: Αντίοχος Ε' Ευπάτωρ), Seleukotar dinastiakoa, Siriako erregea izan zen K.a. 164tik K.a. 162 arte. Bere aita Antioko IV.a Epifanesen oinordekoa izan zen, 9 urte baino ez zituenean. Erregeordea, Lisias jenerala izan zen, aurreko erregealdian jada izendatua. Baina, Lisias, beste jeneral batzuek mehatxatu zuten, eta egoera zailean geratu zen. Egoera oraindik gehiago zailtzeko, bere lehengusu Demetrio, Seleuko IV.a Filopatorren semeak, arrakastarik izan ez zuten zenbait saiakeren ondoren, erromatar senatuak onartua izatea lortu zuen. Erromak, honela, seleukotar estatua hobeto kontrolatzea espero zuen.
K.a. 163an, Lisiasek Judas Makabeo garaitu zuen, juduei Legea errespetatzea bermatzen zuen itun bat sinatuz, Sion Mendiko tenplu gotortua ematearen truke, bakea mantentzeko konpromisoarekin.
K.a. 162an, erromatar enbaxada batek bidaiatu zuen Siriara, jada oso ahulduta zegoen seleukotar estatuaren egoera ikusteko. Zalantzarik gabe, ez zuen gerra itsasontzirik, ezta elefanterik ere, bere aitonaren porrotaren ondoren Apameako bake baldintzak betez. Bisita honetan zehar, Gneo Oktavioren bidalia hila izan zen Laodizean.
Urte horretan bertan, Demetriok Erromatik ihes egin zuen, eta Sirian, benetako errege bezala hartua izan zen, Demetrio I.a Soter izenarekin errege izendatuz. Antioko V.a eta Lisias, usurpatzaileak gainetik kendu eta exekutatu egin zituen.
* Datuak: Q298628
* Multimedia: Antiochus V / Q298628
# Antiokiako setioa

Antiokiako setioa 1097ko urriaren 21etik hurrengo urteko ekainaren 28ra gertatu zen, Lehenengo Gurutzadan zehar. Lehenengo setioan, gurutzatuek seljukarren eskuetan zegoen hiria hartu zuten eta 1097ko urriaren 21etik hurrengo urteko ekainaren 2raino iraun zuen. Antiokia leku estrategikoa izan zen Palestinarako gurutzatuen bidean. Yaghi-Siyan seljukar gobernadoreak, gurutzatuen asmoen jakinaren gainean zegoen eta hornigaiak pilatzeari eta laguntza eskatzeari ekin zizkion. Hiria babesten zuten bizantziar harresiak berebiziko oztopo izanda ere, buruzagi gurutzatuek hiria setiatzeari ekin zioten.
Gurutzatuak urriaren 21ean ailegatu ziren. Garnizioak abenduaren 29an setioa haustea saiatu arren, eutsi zion. Eskualdea agortu ondoren, gurutzatuek urrunago joan behar izan ziren hornigaien bila eta segadetan erori ziren. Abenduaren 31n, 20.000 gurutzatuk Duqaq Damaskokoak zuzenduriko armada laguntzaile topatu zuten eta bertan menderatu zuten. Setioa iraun ahala, hornigaiak bukatu eta gurutzatuek gosetea jasan zuten.
Otsailaren 9an Ridwan Alepokoak zuzenduriko bigarren armada laguntzailea Antokiarako bidea hartu zuen eta, berriro, menderatua izan zen. Ekainaren 3an hiria erori zen, zitadela musulmanen eskuetan eutsi arren. Kerboghak gurutzatuen aurkako bigarren setio bat egin zuen, 1098ko ekainaren 7tik 28raino. Gurutzatuek hiritik atera ziren eta Kerbogharen armada menderatu zuten. Armadaren porrota ikustean, zitadelako defendatzaileek amore egin zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Stark, Rodney. (2009). God's Battalions: The Case for the Crusades. New York.
* Datuak: Q741098
* Multimedia: Siege of Antioch / Q741098
# Antioko Hierax

Antioko Hierax (antzinako grezieraz: Aντιoχoς Ιεραξ; K.a. 226an hilda) seleukotar gobernari separatista bat izan zen, Antioko II.a Theos eta honen bigarren emazte Berenizeren semea.
Bere ezizena (Hierax = "belatza") bere izaera anbiziotsuagatik du. Bere aita K.a. 246an hil zenean, seleukotar erresuma bere anaia Seleuko II.arentzat izan zen, Berenize eta bere semeak, Hierax ezik, hiltzea agindu zuena. Seleukok Anatolia iparraldearen gobernua eman zion, bere ama Laodizeak eskatuta, baina laster hasi zen subirano independente bat bezala gobernatzen, seleukotar erregea, Ptolomeo II.aren aurkako Bigarren Siriar Gerran murgilduta zegoen bitartean.
Behin bakea lortu ondoren, Seleuko II.ari, Hieraxek gobernaturiko lurraldeak berreskuratzea otu zitzaion, eta, beraz, Anaien Gerra delakoa piztu zen K.a. 241etik K.a. 235era arte iraun zuena. Anaien arteko gerra hau, askoz gatazka zabalago bat izatera pasa zen, galaziarrak eta Pontoko Mitridates I.a ere hartu baitzituen, hauek, Hieraxen alde jarri zirelarik. K.a. 235ean Seleuko garaitua izan zen, eta Asia Txikia utzi zuen. Baina, une horretan, Pergamoko Atalo I.a agertu zen, galaziar basailutzaz askatu eta eraso egin ziena, Antioko Hieraxi bezalaxe. K.a. 230 eta K.a. 228 bitartean, Hierax hiru aldiz garaitua izan zen eta Anatoliatik bota zuten.
Baldintza horietan, Goi Eufratesera abiatu zen, erresuma berri bat sortzeko asmoz, Seleuko II.a partiarren aurka borrokan ari zela probestuz, baina honek Partia utzi eta garaitu egin zuen, handik gutxira hila izan zelarik.
* Datuak: Q355917
* Multimedia: Antiochus Hierax / Q355917
# Antioko II.a Theos

Antioko II.a Theos (jainkoa) (antzinako grezieraz: Ἀντίοχος Β΄ ὁ Θεός; K.a. 287-K.a. 246, seleukotar dinastiako errege bat izan zen, eta bere aita Antioko I.a Soterren ondorengoa izan zen Seleuzidar Inperioaren tronuan. K.a. 261etik K.a. 246 arte izan zen Seleukotar Inperioko enperadorea. Theos edo Teos ezizena, Miletoko biztanleek jarri zioten (Asia Txikian kokatutako antzinako joniar hiria), hiri hau, K.a. 258an, Timarko tiranoagandik askatu zuelako esker on bezala.
Gerra luze eta garestiak izan zituen Egiptoko Ptolomeo II.a Epifanes faraoiaren aurka, honek, jada, Antioko I.aren aurka borrokatu zuelarik (eta garaituz), baina, oraingoan, Antioko II.ak, galdutako lur gehienak berreskuratzea lortu zuen.
K.a. 256. urtean, Baktrianako bere satrapa (gobernaria) zen Diodotori aurre egin behar izan zion, honek garaitu egin zuelarik, Diodoto I.a bezala errege izan zena K.a. 256tik K.a. 235 arte, eta probintzia independizatu zuen, ordutik, Baktrianako Erresuma sortuz. Partiako probintzia ere galdu zuen, non, Partiako Arsazidar dinastia ezarri zen.
Antioko bi aldiz ezkondu zen. Lehen aldiz, Laodize izeneko emakume batekin, norekin bi seme-alaba izan zituen, horietatik nagusiena, Seleuko izenekoa, seleuzidar inperioko hurrengo enperadorea izango zena. Ondoren, Berenize Syrarekin ezkondu zen, Egiptoko printzesa, Ptolomeo III.aren arreba, ezkonsari handi bat eman zuena. Laodize, arbuiatua eta bigarren toki batetara pasea izan zen, honek, beragan, berebiziko gorrotoa eta mendeku nahia piztu zuelarik. Handik denbora batera, Antioko II.ak bere gortera deituarazi zuen bere lehen emaztea izan zen Laodize, eta honek, unea, Antioko pozoitzeko probestu zuen. Ondoren, Berenize hilarazi zuen, honen semea (tronurako erregegaia zena), eta erreginaren segizioan heldu ziren gorteko partaide egipziar guztiak, eta, jada etsairik gabe, bere semea izendatu zuen errege bezala.
Seleuzidar Inperioko enperadore bezala, Antioko II.aren ondorengoa, honen seme Seleuko II.a Kaliniko izan zen.

## Bibliografia

* Historia Universal Oriente y Grecia de Ch. Seignobos. Editorial Daniel Jorro, Madrid 1930
* Grecia cuna de Occidente de Peter Levi Ediciones Folio S.A. ISBN 84-226-2616-0
* La Historia y sus protagonistas Ediciones Dolmen, 2000

## Kanpo estekak

* Datuak: Q222930
* Multimedia: Antiochus II / Q222930
# Antioko III.a Handia

Antioko III.a Handia (antzinako grezieraz: Ἀντίoχoς Μέγας; Susa, K.a. 241 inguru - Susa, K.a. 187) Seleukotar Inperioko seigarren agintaria izan zen; K.a. 222tik 187ra iraun zuen bere agintaldiak. Seleuko II.a Kalinikoaren semea eta Seleuko III.a Soter Zeraunoren anaia izan zen.

## Bizitza

Antioko III.a K.a. 241 aldean jaio zen. Aita Seleuko II.a Kaliniko erregea izan zuen, eta ama Laodize II.a. Ordurako hasia zen Seleukotar Inperioaren gainbehera, Baktriana eta Partia galduak baitzituen. K.a. 225ean, Seleuko III.a, Antiokoren anaia nagusia, bilakatu zen errege. K.a. 223an, ordea, Seleuko erail zuten eta Antioko izendatu zuten errege; 18 urte zituen.
Ahalegin handiak egin zituen Seleukotar Inperioak galdutako eskualdeak berreskuratzeko. K.a. 219an Ptolomeotar Egiptoren mende zeuden Seleuzia eta Tiro hartu zituen, baina K.a. 217an Ptolomeo IV.aren armada nagusitu zitzaion Rafahko guduan; hala ere, Seleuzia atxiki ahal izan zuen. K.a. 212-205 bitartean, Baktriana eta Partia birkonkistatzea erdietsi zuen. Basileus Megas («Errege Handia») izendapena hartu zuen.
K.a. 202an, beste ekinaldi bat hasi zuen Siriaren hegoaldea beretzeko; K.a. 200an, Paniumgo guduan, Ptolomeo V.aren armada azpiratu zuen. Hala ere, Antiokok Egipto ez inbaditzea erabaki zuen; horren ordez, Asia Txikiko Zilizia eta Lizia hartu zituen. K.a. 196an, Trazia konkistatu zuen.
K.a. 192-188 bitartean, Hanibalekin elkar harturik, Erromatar Inperioaren aurka borrokatu zen. Erromatarrek bi aldiz garaitu zuten: Termopiletan, K.a. 191n, eta Magnesian, K.a. 190ean. Azken desegigo horrek Antiokoren agintaldiaren gainbehera ekarri zuen. Asia Txikiko Tauro mendien iparraldeko lur guztiak galdu zituen, eta zerga handia ordaindu behar izan zion Erromari. Dirua lortzeko, tenplu batean ebasten saiatu zen, baina herriak hil zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Antiochus III the Great. livius.org (Noiz kontsultatua: 2017-4-3).
* Datuak: Q3365
* Multimedia: Antiochus III / Q3365
# Anna Fernandez de Paco

Anna Fernandez de Paco (Bartzelona, Katalunia, 1981eko otsailaren 17a) zinemagilea da.

## Biografia

Anna Fernandez De Paco zinemagile kataluniar-britainiarra da, eta zinearen, dokumentalaren eta arte ederren alorreko lanak egiten ditu. Bere prestakuntza akademikoan Film Academy/ Filmfactory Sarajevoko Zinema Zuzendaritzako Masterra nabarmentzen da, non Béla Jimenoren tutoretzapean ikasi baitzuen. Gainera, Video Arten (Hons) lizentziaduna da University of Creative Arts-en eta London College of Communication-en Media Foundation Studies-en.Hamar urte baino gehiagoz, Annak bere karrera artistikoa eta ikasketak nazioarteko hainbat proiektutan bideografo gisa egindako lanarekin uztartu ditu.

## Filmografia

* No logré amarla.Nisam je stigao voljetiI Didn´t make it to Love Her.
2022ko Cannes Zinemaldiko Kritikaren astean aurkeztu zen.
2022ko Zinebiko Sail Ofizialean erakutsi zen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.linkedin.com/in/anna-fernandez-de-paco-35366435/?originalSubdomain=es. .
* 1 2 «Anna Fernandez De Paco - Profesionales» catalanfilms.cat (Noiz kontsultatua: 2022-11-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Anna Fernandez de Paco - Biografía, mejores películas, series, imágenes y noticias» La Vanguardia 2022-04-21 (Noiz kontsultatua: 2023-01-26).
* ↑ «Anna Fernandez De Paco | La Semaine de la Critique of Festival de Cannes» Semaine de la Critique du Festival de Cannes (Noiz kontsultatua: 2022-11-10).
* ↑ Astiz, Iñigo. «Laburrean eta handian» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-11-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115155631
# Anna Filosofova

Anna Pavlovna Filosofova (errusieraz: Анна Павловна Философова; jaiotzez Anna Pavlovna Diagileva; San Petersburgo, Errusiako Inperioa, 1837ko abuztuaren 17a/abuztuaren 5a - ibidem, 1912ko martxoaren 30a/martxoarn 17a) errusiar feminista, aktibista eta filantropoa izan zen.
Filosofova familia noble eta aberats batean jaio zen. Vladimir Filosofovekin ezkondu zen gaztetan eta harengandik hartu zuen ezkon-abizena. Biek sei seme-alaba izan zituzten. Hasieran jopuen egoeraz arduratuta, feminista bihurtu zen Maria Trubnikovaren irakurle taldean sartu ondoren, zeinak gaiaren inguruan hezi zuen. Trubnikova eta Nadezhda Stasovarekin batera, Filosofova Errusiako emakumeen mugimenduko lehen buruetako bat izan zen. Hirurei eta haien aliatuei "triunbiratoa" zeritzaien. Emakumeen independentzia kulturala eta ekonomikoa sustatzeko diseinatutako hainbat ongintza-erakunde sortu eta zuzendu zituzten, hala nola, San Petersburgoko Herritarrentzat Ostatu Merkeen eta Beste Onura batzuen Elkartea. Filosofova erakunde horretako presidente izan zen hainbat urtez.
Gerora, triunbirato delakoak gobernuko funtzionarioak emakumeen goi mailako heziketak baimentzea lortu zuen, eta ondorioz Vladimirskii ikastaroak eta Bestuzhev Ikastaroak sortu ziren. Ekinbidean izan zuten etengabeko aurkaritza zela eta, haien lorpenak batzuetan mugatu edota deuseztatu zituzte . Filosofovak eskola misto bat ere sortu zuen bere familiaren lurretan. 1879tik 1881era, Filosofova erbesteratu zuten iraultzailezalea zelakoan. Errusiara itzuli ondoren, errusiar emakumeen aldeko aktibista eta filantropo gisa lanean jarraitu zuen. Trubnikova eta Stasova baino luzeago bizi izan zenez, 1905eko Errusiako Iraultzan parte hartu eta 1908ko Errusiako emakumeen lehen batzarra zuzendu ahal izan zuen, ondoriox ikur feminista itzaltsua bihurtuz. Filosofova 1912an hil zen 74 urte zituela.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4767002
* Multimedia: Anna Filosofova / Q4767002
# Anna Faris

Anna Kay Faris (Baltimore, Maryland, Ameriketako Estatu Batuak, 1976ko azaroaren 29a) estatubatuar aktore eta abeslaria da.
Mom telesailaren protagonista da.

## Filmografia
### Filmak

| Urtea | Izenburua | Rola | Oharrak |
| 1996 | Eden | Dithy | |
| 1999 | Lovers Lane | Jannelle Bay | |
| 2000 | Scary Movie | Cindy Campbell | |
| 2001 | Scary Movie 2 | Cindy Campbell | |
| 2002 | May | Polly | |
| 2002 | The Hot Chick | April | |
| 2003 | Winter Break | Justine | |
| 2003 | Lost in Translation | Kelly | |
| 2003 | Scary Movie 3 | Cindy Campbell | |
| 2005 | Southern Belles | Belle Scott | |
| 2005 | Waiting... | Serena | |
| 2005 | Brokeback Mountain | Lashawn Malone | |
| 2005 | Just Friends | Samantha James | |
| 2006 | Scary Movie 4 | Cindy Campbell | |
| 2006 | My Super Ex-Girlfriend | Hannah Lewis | |
| 2006 | Guilty Hearts | Jane Conelly | |
| 2007 | Smiley Face | Jane F. | |
| 2007 | Mama's Boy | Nora Flanagan | |
| 2008 | The House Bunny | Shelley Darlington | Filma ekoitzi zuen ere |
| 2008 | The Spleenectomy | Danielle / Dr. Fields | Film laburra |
| 2009 | Frequently Asked Questions About Time Travel | Cassie | |
| 2009 | Observe and Report | Brandi | |
| 2009 | Cloudy with a Chance of Meatballs | Sam Sparks (ahotsa) | |
| 2009 | Alvin and the Chipmunks: The Squeakquel | Jeanette Miller (ahotsa) | |
| 2010 | Yogi Bear | Rachel Johnson | |
| 2011 | Take Me Home Tonight | Wendy Franklin | |
| 2011 | What's Your Number? | Ally Darling | Filma ekoitzi zuen ere |
| 2011 | Alvin and the Chipmunks: Chipwrecked | Jeanette Miller (ahotsa) | |
| 2012 | The Dictator | Zoey | |
| 2013 | Movie 43 | Julie | Atala: "The Proposition" |
| 2013 | I Give It a Year | Chloe | |
| 2013 | Cloudy with a Chance of Meatballs 2 | Sam Sparks (ahotsa) | |
| 2014 | 22 Jump Street | Anna | Kameoa |
| 2015 | Alvin and the Chipmunks: The Road Chip | Jeanette Miller | Ahotsa |
| 2016 | Keanu | Bere burua | Kameoa |
| 2017 | The Emoji Movie | Jailbreak (ahotsa) | |
| 2018 | Smallfoot | (ahotsa) | |
* Datuak: Q4491
* Multimedia: Anna Faris / Q4491
# Arkitektura erromanikoa Portugalen

Arkitektura erromanikoa Portugalen XI. mende amaieran sartu zen. Gazteluak eta elizak eraikitzeko erabili zen, Europako beste herrialdeetan bezala.
Portugalgo katedralek itxura pisutsua dute, gotorleku itxurakoa eta dekorazio gutxikoa.
Eraikin erromaniko gehienak herrialdearen ipar-ekialdeko eta erdialdeko nekazaritza eremuetan kokatzen dira, errekonkista iparraldetik hegoaldera izan zelako.
Estilo hau bultzatu zutenak kanpotik etorritako ordena erlijiosoak izan ziren (Cluny, Zister...). Ordena hauek erregeen eta nobleen pribilegioak jaso zituzten, lurralde konkistatua defendatu eta antolatzeko.

## Eraikin nagusiak

Hauek dira Portugalen aurki daitezkeen eraikin erromaniko nagusiak:
* Bragako katedrala: Portugalgo lehen eraikin erromanikoa izan zen, eta Compostelakoa hartu zuen eredu bezala.
* Portoko katedrala: Hiru nabe eta transeptua ditu.
* Bragantzako Domus Municipalis: Arkitektura erromaniko zibileko erakusgarri nabarmena da.
* Coimbrako katedral zaharra: Hiru nabe ditu eta kanoi ganga.
* Lisboako katedrala: Coimbrakoa du eredu, baina berriagoa da.
* Bragako katedrala
* Portoko katedrala
* Bragantzako Domus Municipalis
* Coimbrako katedral zaharra
* Lisboako katedrala

## Erromanikoaren amaiera

Errekonkista Portugalgo hegoaldera iritsi zenean, erromanikoa amaitzen ari zen jada. Garai hartakoa da Evorako katedrala.

## Bibliografia

* ALMEIDA, Carlos Alberto Ferreira de, BARROCA, Mário Jorge - Historia de Arte en Portugal - O Românico , 1ª ed., Lisboa, Editora Presença, 2001.
* KLEIN, Bruno - "A arquitectura românica em Espanha e Portugal", O Românico: Arquitectura, Escultura y Pintura , Lisboa, Edição de Rolf Toman, Konemann, 2000.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16482064
* Multimedia: Romanesque architecture in Portugal / Q16482064
# Arkitektura gorri

Arkitektura gorria izenarekin herri arkitektura mota bat da. Erabiltzen diren materialen ondorioz eraikinek kolore gorri berezi bat dute.

## Banaketa geografikoa

Arkitektura mota hau Ayllóngo mendilerroaren iparralde aldean ematen da, Segoviako probintziaren hegoaldean (Espainian). Ezagunenak Madriguera eta Villacorta dira. Bi herri horietan eraikin berrietan betiko materialak erabili izan dute. Segoviatik kanpo ere, zenbait herrietan, antzeko arkitektura ikus daiteke, esaterako Teruelgo probintzian: Pozondón eta Ródenas.

## Materialak

Eraikuntzan material gorriak erabiltzen dituzte: burdin-harria eta buztina. Batzutan, kontraste moduan, arbelaren grisa eta kuartzoaren zuria erabiltzen dira. Inguru horietan material horiek ugariak dira.

## Iruditegia

* Madriguera.
* Madriguerako etxe tipikoa.
* Serracín herriaren eliza gorria.
* Villacortako plaza.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Arkitektura gorriaren herriak.
* Datuak: Q5705274