OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tuvaluera

Tuvaluera ('gana Tuvalu) Tuvalun mintzatzen den hizkuntza polinesiar bat da. Beste hizkuntza polinesiarrekin (maorierarekin, kasu) antzekotasun handiak ditu. Mundu osoan 13.000 bat lagunek mintzatzen dute.

## Historia

Beste polinesiar hizkuntzek bezala, tuvaluerak "Protopolinesiar" deituriko antzinako hizkuntza batean du jatorria, zeina orain dela 3.000 urte mintzatzen baitzen.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Tuvalueraren gramatika
* Datuak: Q34055
# Tuvako Herri Errepublika

Tuvako Herri Errepublika (tuveraz: Тыва Арат Республик), 1921 eta 1926 bitartean Tannu Tuvako Herri Errepublika izenekoa, 1921 eta 1944 bitartean Errusiar Inperioaren Tuvako protektoratua zenaren lurretan egon zen errepublika burujabea izan zen. Nazioartean aintzatespen urriko estatu burujabea izan zen. Sobietar Batasunak eta Mongoliako Herri Errepublikak besterik ez zioten burujabetza aitortu. Gainerako estatuek Sobietar Batasunaren estatu satelitetzat baitzeukaten.

## Biztanleak

Tuvako biztanleak :
| | 1918 | 1931 | 1944 | 1958 |
| Tuvatarrak | 48.000 | 64.900 | 81.100 | 98.000 |
| Errusiarrak eta besteak | 12.000 | 17.300 | 14.300 | 73.900 |
| Guztira | 60.000 | 82.200 | 95.400 | 171.900 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q816709
* Multimedia: Tuvan People's Republic / Q816709
# Tuvaluko gastronomia

Tuvaluko gastronomia Ozeaniako erdialdeko beste herriralde batzuetakoarekin alderatu daiteke. Funtsean, kokondoaren fruituetan eta arrainetan oinarritzen da. Era berean, karbohidrato iturri inportantea da pulaka tuberkulua (Cyrtosperma merkusii), zingira edo hezeguneetan hazten den bertako taroaren moduko sustrai bat.

## Landareak

Tuvaluko jaki tradizional ohukoenak dira pulaka, "zingirako laborantza" eran lantzen den taro moduko bat (taroa baino handiagoa izatez) , bananak, ogi-zuhaitzaren fruitua eta kokoa.
Tuvaluko nekazaritzan gehien landutako landareak pulaka tuberkulua eta kokondoa dira. Pulaka da dietaren puntu nagusia, sarritan arrainarekin lagundua. Pulaka tuberkulua, bere horretan, toxikoa da; eta hortaz luze eta sakon egosi edo sukaldatu behar da jan aurretik: tradizionalki lurrezko labeetan egin ohi da hori. Niutao uhartean koko-krema (lolo) botatzen zaio pulakari eta emaitzari tulolo esaten zaio. Txikitutako pulakan oinarritutako platerak ere ohikoak dira, eta fekei delakoa uharte guztietan da ezaguna.

## Proteina iturriak

Tuvaluarrek itsaski asko ere jaten dute (beraiena proteina iturri nagusia), bai ozeanoan arrantzatuak, baita ere beraien atoloietako aintziretakoak: tipiko da Birgus latro kokondoetako karramarroa, adibidez. Itsas hegazti batzuk ere kontsumitzen dira, taketake eta akiaki espezieak hain zuzen.
Haragi kontsumoa txerrian oinarritzen da. Fatele izeneko ospakizun kolektiboetan janari oinarrizkoa da txerrikia.

## Kanpoko eraginak

19. mendean Britainiar kolonia bihurtu zirenean, ohitura gastronomikoak aldatzen koan ziren, eta areagotu egin zen joera hori 2. Mundu Gerraren ondoren, estatubatuar tropen okupaziotik. Harrezkero, pulaka hazteko alorrak gutxitu egin dira nekazaritzan, eta inportatutako elikagaiak asko hazi, azukre askoko janak sarritan, zeinak eragina kalterako izan duen tuvaluarren osasunean.

## Erreferentziak

* ↑ ISBN 1-86450-342-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5192795
# Vellberg

Vellberg Alemaniako hiri-udalerri bat da, Baden-Württemberg estatuan. Azken zentsuaren arabera 4.654 biztanle zituen, 31,89 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81061
* Multimedia: Vellberg / Q81061
# Vellahn

Vellahn Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 2.788 biztanle zituen, 106,7 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q663878
* Multimedia: Vellahn / Q663878
# Vella Brígia

Vella Brígia (Literalki, Brigia Zaharra) Vilallonga, Setcases eta Camprodon haranari lotutako umeak izutzeko izaki mitologiko mota bat da. Setcasesko udal mugapeko kobazulo batean bizi da, eta handik jaten ditu bizirik sartzen diren izakiak. Jarreran ogro baten antza izan arren, sorginekin lotzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Amades i Gelats, Joan. (1957). «Los ogros infantiles» Revista de Dialectología y Tradiciones Populares (n° 13): 278..
* ↑ «Vella Brígia»,» espantacriatures.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11954440
# Vellanoweth

Vellanoweth, kornubieraz: Melyn Nowyth, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Ludgvan parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7919140
# Velleclaire

Velleclaire Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 70 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Velleclaire udalerrian erroldatutako biztanleak 70 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak

### Etxebizitza

2007an 34 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 33 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 29 etxebizitza nagusietatik 26 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 1ek hiru zituen, 6 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 19 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Velleclaire udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 4 |
| 4 | 65-69 | 8 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 4 | 45-49 | 0 |
| 4 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 12 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 4 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 33 ziren, horien artean 26 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 26 pertsona aktiboetatik 23 lanean zeuden (13 gizon eta 10 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 4 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 ile apaindegia.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q287231
* Multimedia: Velleclaire / Q287231
# Txinatar anis

Txinatar anis edo txinatar anis-belar (Illicium verum) (txinera tradizionalez: 八角; pinyinez: bājiǎo, zortzi adar) Illiciaceae familiako landare-espezie bat da. Haren fruituak anisaren antza du, eta izar-forma du.

## Ezaugarriak

Txinako hego-mendebaldeko eskualde txiki bateko zuhaitz bizikor bat da. Fruituek izar-itxura dute, eta heldu baino lehentxeago biltzen dira. Txinako sukaldaritzan erabiltzen da nagusiki, baita Asiako hegoaldeko eta Indonesiako sukaldaritzan ere, baina gutxiago.
Izar-anisak anetola dauka, anisari bere zapore bereizgarria ematen dion printzipio aktibo bera. Anisaren ordekotzat erabiltzen da gozogintzan eta likoregintzan. Adibidez, Pastis egiteko.
Infusio moduan erabili da erreumatismoaren eta kolikoaren kontra, eta haziak mastekatu egiten dira otorduen ondoren digestioari laguntzeko.
Txinako lau probintzietan lantzen da (Fujian, Guangdong, Guangxi eta Yunnan), eta martxotik maiatzera bitartean biltzen da fruitua. Hazietatik azido shikimikoa ateratzen da, Tamiflu botikaren osagaietako bat.
Garai batean aski zabaldua zegoen ustea zen oso onuragarria zela, eta haur txikiei ere ematen zitzaien, baina azterketek erakutsi dute kantitate handia hartuz gero hilgarria izan daitekeela.

## Kanpo estekak

* Star Anise
* Datuak: Q2878644
* Multimedia: Illicium verum / Q2878644
* Espezieak: Illicium verum
# Txinatar aza

Txinatar aza (Brassica rapa subsp. chinensis) Brassicaceae familiako landare belarkara da, hau da, ortuetan lantzen diren belar itxurako barazkia. Nahiz eta aza hitza izan, berez arbi (Brassica rapa) azpiespezie bat da. Txinan du jatorria eta oso erabilia da txinatar sukaldaritzan eta Asiakoan oro har. Euskal Herrian eta Europan ere hasi da erabiltzen eta ekoizten azken urteetan. Hosto-mami zuri handiak, hosto berde zabalak eta pella handiak dituzte, zerbaren itxurakoak. Beste izen batzuk ere baditu: Pak Choi, Paksoi edo Bok Choy.

## Zaporea eta erabilera sukaldaritzan

Ohiko azaren antzerako zaporea du, baina, askoz suabeagoa da. Txikoriaren, arbiaren eta azaren zaporeak gogorarazten du. Sukaldean, txikiturik, gordinik (gaztea denean bereziki), gutxi egosita, entsaladan eta gratinaturik jan daitezke. Wokean, soja saltsarekin eta anakardoekin ere oso ondo geratzen dira. Beste azen modura, zuntz, ur eta bitaminatan oso aberatsa da, kaloria gutxi dauka, asegarria da eta aldi berean liraina eta digeritzeko erraza.

## Barietateak
### Pekinensis

Hosto berde eta luzeak, peziolo zuriak. Ipar Txinan kultibatzen denez, Pe (iparra) tsai (landarea) du izena. 50-60 cm-ko altuera izatera iristen da.

### Chinensis

Hasieran Linnaeusek landare hauek Brassica chinensis barnean sailkatu zituen. Landare hauek ez dira burubiltzen, hosto leun eta ilun berde dira (zerba baten antzekoak). Beste barietatea baino txikiagoa izaten da, ez da 40 cm-ra iristen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 «Aza asiarra» baratzeparkea.ekogunea.eus (Noiz kontsultatua: 2018-03-03).
* ↑ «Asiako azak, gure baratze eta platerentzat aproposak | Karabeleko» www.karabeleko.org (Noiz kontsultatua: 2018-03-03).
* ↑ (Gaztelaniaz) Fuchs, Liliana. (2017-02-13). Pak choi, la col asiática que parece una acelga: cómo usarla en la cocina. (Noiz kontsultatua: 2018-03-03).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Pak Choi - Juan Mari Arzak» hogarmania.com (Noiz kontsultatua: 2018-03-03).

## Ikus, gainera

* Txinatar brokolia

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Nutritional information
* (Ingelesez)Multilingual taxonomical information from the University of Melbourne
* (Ingelesez)How to choose, store and use pak choi from Veg Box Recipes
* Datuak: Q165178
* Multimedia: Brassica rapa subsp. chinensis / Q165178
* Espezieak: Brassica rapa subsp. chinensis
# Txinatar egutegia

Txinatar egutegia (txinera tradizionalaz: 農曆 eta txinera sinplifikatuaz: 农历) eguzkian eta ilargian oinarritutako egutegia da, eguzki egutegia den gregoriotar egutegia ez bezala.
Egun Txinan gregoriotarra ofiziala izan arren, tradizionala erabiltzen dute jaiak finkatzeko (tartean txinatar urteberri-eguna edo Duan Wu jaialdia). Tradizionalak nekazaritza egutegia (農曆 nónglì, 农历) ere du izena, gregoriotarra estandar (公曆 gōnglì, 公历) edo mendebaldekoa (西曆 xīlì, 西历) delarik.

## Egitura

Txinatar egutegiak 29 eguneko sei hilabete eta 30 eguneko sei hilabete ditu, hau da, guztira 354 egun. Hilabete bakoitza ilargi berriarekin hasten da. Txinatar urteberri-eguna neguko solstizioaren ondorengo bigarren ilargi berriarekin batera dator. Horrexegatik 2 edo 3 urtez behin beste hilabete bat gehitzen dute.
Kondairak dio k. a. 2637an Huang Ti enperadoreak ezarri zuela, hamabi urteko bost ziklo ezarriz. Ziklo bakoitzean, urteak animalia baten izena darama: (arratoi, idi, tigre, untxi, herensuge, suge, zaldi, ahuntz, tximino, oilo, txakur eta txerri). Eta ziklo bakoitzak elementu baten izena darama (zura, sua, lurra, metala eta ura).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134032
* Multimedia: Calendars of China / Q134032
# Txinatar aligatore

Txinatar aligatore (txinera tradizionalez: 揚子鱷; txinera sinplifikatuz: 扬子鳄;Alligator sinensis) Alligator generoko animalia da. Narrastien barruko Alligatoridae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

* ↑ The Paleobiology Database: Alligatoridae
* ↑ The Species 2000 and ITIS Catalogue of Life

## Ikus, gainera

* Alligator
* Crocodylidae

## Kanpo estekak

* TIGR Reptile Database in Species 2000 and ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist
* Datuak: Q194422
* Multimedia: Alligator sinensis / Q194422
* Espezieak: Alligator sinensis
# Txinatar

    Artikulu hau herritartasun edo etniari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Txino (argipena)».
Txinatarrak Txinarekin edo Txina Handiarekin lotutako pertsonak edo taldeak dira. Adjektibo honek oso adiera zabala du:

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. .
* ↑ Millward, James A.. (2007). Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang. Columbia University Press ISBN 978-0-231-13924-3..
* ↑ Merriam-Webster's Collegiate Dictionary. (10. argitaraldia) Merriam-Webster.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6501380
* Multimedia: Chinese people / Q6501380
# Txinatar bolak

Ben Wa bolak, geisha bolak edo txinatar bolak sexu jostailu bat da, alutik edo uzkitik sartuz plazera lortzeko helburua duena. Bola bat edo gehiagoz osaturik dago, nahiko arinak, barruan beste bola txikiagoak dauzkatenak. Mugimenduarekin barruko bola txikiek kanpokoak jotzen dituzte, plazera sortzen bibrazioak eraginez. Zoru pelbikoa indartzeko ere balio dute.

## Jatorria

Asiako ekialdean sortu zirela argi badago ere, ezin da esan zehatz-mehatz non eta nola. Antza denez, "txinatar" izena izanik ere, jatorria Japonian omen dago. Elezahar batzuek jatorri hori azaltzen saiatu dira: esaterako, enperadore baten grina sexualak asetzeko, haren aholkulariek bola horiek asmatu omen zituzten, korteko konkubinek jostailu horiek erabiliz unean prest egoteko. Halaber, geishen asmakizun gisan aurkeztu izan dira.

## Erabilerak

Bolek erabilera batzuk dituzte:
* Jostailu erotikotzat, egintza sexualean, bai bikotean, baita masturbazioan ere.
* Pixari eusteko egiten diren pelbiseko beheko aldea indartzeko ariketak egiteko. Adinaren ondorioz nahiz erditu ondoren baginak indarra galtzen duenez, tresna oso lagungarriak izaten dira.
* Pelbiseko giharrak indartzeko ariketak egiteko, sexu-harremanak luzeagoak eta hobeak izan daitezen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Historia de las bolas chinas» Bolas Chinas 2009-02-27 (Noiz kontsultatua: 2021-09-10).
* ↑ http://www.efisioterapia.net/articulos/fisioterapia-la-reeducacion-del-suelo-pelvico

## Bibliografia

* James A. Duke: The Green Farmacy. New Discoveries in Herbal Remedies for Common Diseases and Conditions from the World's Foremost Authority on Healing Herbs. Hadcover, Rodale Press, 1997. 621 or. ISBN: 9780875963167.
* Alicia Misrahi: En mi casa o en la tuya: confesiones de tuppersex. Teià, RobinBook, 2007. ISBN 978-84-9727-878-6

## Ikus, gainera

* Masturbazio
* Sexu jolas
* Gernu jario

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Pelbiseko zorua indartzeko heziketa: http://www.efisioterapia.net/articulos/fisioterapia-la-reeducacion-del-suelo-pelvico.
* (Gaztelaniaz) Txinatar bolei buruzko informazio ugari: http://www.lasbolaschinas.com/
* Datuak: Q1414941
* Multimedia: Ben Wa balls / Q1414941
# Txinatar erlijio tradizional

Txinatar erlijio tradizionala han txinatarren berezko erlijioa da. Erlijio politeista da, xamanismoaren ezaugarri asko dituena, eta budismoak, konfuzianismoak eta taoismoak eragin handia dute erlijioan.
Zaila da jarraitzaileen kopurua zehaztea, iturrien arabera, 390 eta 880 milioi artean izanda. Txinako gobernuaren errolda eta inkesten aburuz, txinatarrek bere burua budista edo taoistatzat dute (erlijio bat hautatzen badute). Erlijio sinkretikoa izanda, zaila da antolaturik dauden txinatar beste tradizio espiritualetatik ondo ezberdintzea.

## Sinesmenak

Txinatar erlijio tradizionala, gehienbat, politeismo eta sinkretismoaren aldaera bat da, barnean arbasoei mirespen eta jainko naturalei gurtza (batzuetan baita ilargi eta eguzkiari ere) dituena. Budismo, taoismo eta konfuzianismotik bere doktrina teologikoa hartzen du. Askotan, santu taoistak, Buda eta txinatar jainkoak nahasten ditu. Bere jarraitzaileek sarritan sorginkeria erabiltzen dute.

## Jainkoak

* Guan Yu (關羽), egia eta leialtasunaren jainkoa.
* Baoxeng Dadi (保生大帝), bizitzaren enperadore nagusia.
* Cai Shen (財神) osasuna eta ongizatearen jainkoa.
* Hu Ye (虎爺 "Tigre Jauna"), izpiritu zaindaria.
* Matsu (媽祖), itsaso eta marinelen jainkosa.
* Shangdi (上帝) (hitz. enperadore nagusia)
* Txeng Huang (城隍), jainko zaindariak
* Sun Wukong (孫悟空，齊天大聖)； "Errege Tximua"
* Tu Di Gong (土地公, tǔ dì gōng), Lurraren jainkoa.
* Wentxangdi (文昌帝 "kulturaren enperadorea"), ikasketen jainkoa.
* Xi Wangmu (西王母), "Mendebaldeko Ama Erregina"
* Yuexia Laoren (月下老人) "Ilargiaren Agurea"
* Zao Xen (灶君|灶神), sukaldaritzaren jainkoa
* Zhuxeng Niangniang (註生娘娘 "Jaiotzaren Jainkosa"), emankortasunaren jainkosa.

## Demografia

Txinatar erlijio tradizionalak milioika jarraitzaile ditu bai Txina kontinentalean, bai Taiwanen bai mundu osoko txinatar komunitateetan. Txinako Gobernua ofizialki laikoa da, eta konfuzianismoa eta budismoa baino ez ditu babesten. Taiwanen, estatistika ofizialen arabera, herritar gehienak budistak dira. Hala eta guztiz ere, egun, erlijio tradizionalaren eragin kulturala handia da oso.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Brown, Melissa J.; Feldman, Marcus W.. (2009). «Sociocultural epistasis and cultural exaptation in footbinding, marriage form, and religious practices in early 20th-century Taiwan» Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 106 (52): 22139–22144. doi:10.1073/pnas.0907520106..
* ↑ J. J. M. de Groot. Religion in China: Universism a Key to the Study of Taoism and Confucianism. 1912.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1074275
* Multimedia: Chinese folk religion / Q1074275
# Valley konderria

Valley konderria honako konderrietako baten izena izan daiteke:
* Valley konderria (Idaho)
* Valley konderria (Montana)
* Valley konderria (Nebraska)
# Valley konderria (Idaho)

Valley konderria (ingelesez: Valley County) Idahoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Cascade da. 2010eko zentsuaren arabera 9.862 biztanle zituen, Valley kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Valley konderriak 9.668,32 kilometro koadro ditu. Horietatik 177,27 ura dira. Beste 9.491,05 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,02 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 9.862 pertsonetatik 9.663 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 386 dira. 9 beltzak edo afroamerikarrak. 38 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 41 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 106 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q491327
* Multimedia: Valley County, Idaho / Q491327
# Valley konderria (Montana)

Valley konderria (ingelesez: Valley County) Montanako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Glasgow da. 2010eko zentsuaren arabera 7.369 biztanle zituen, Valley kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Valley konderriak 13.109,98 kilometro koadro ditu. Horietatik 352,17 ura dira. Beste 12.757,81 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,56 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 7.369 pertsonetatik 6.455 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 91 dira. 17 beltzak edo afroamerikarrak. 715 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 36 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 141 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q496764
* Multimedia: Valley County, Montana / Q496764
# Valley Wells (Kalifornia)

Valley Wells Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Inyo konderrian dago, Kalifornia estatuan. 0 biztanle ditu, 10,737 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Inyo konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2883098
# Valley konderria (Nebraska)

Valley konderria (ingelesez: Valley County) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Ord da. 2010eko zentsuaren arabera 4.260 biztanle zituen, Valley kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Valley konderriak 1.477,48 kilometro koadro ditu. Horietatik 6,24 ura dira. Beste 1.471,24 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,88 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 4.260 pertsonetatik 4.208 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 79 dira. 3 beltzak edo afroamerikarrak. 5 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 13 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 30 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q495965
* Multimedia: Valley County, Nebraska / Q495965
# Valley udalerria, Guernsey konderria (Ohio)

Valley udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Guernsey konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.041 biztanle zituen, 58.6 milia karratu (152 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Valley udalerriak 784 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 21.963 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7997747
* Multimedia: Valley Township, Guernsey County, Ohio / Q7997747
# Valley udalerria, Guthrie konderria (Iowa)

Valley udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Guthrie konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.813 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Valley udalerriak 787 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.949 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5555768
# Valley udalerria, Page konderria (Iowa)

Valley udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Page konderrian. Azken zentsuaren arabera 223 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Valley udalerriak 117 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 29.703 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9045588
# Valley udalerria, Pottawattamie konderria (Iowa)

Valley udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Pottawattamie konderrian. Azken zentsuaren arabera 356 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Valley udalerriak 152 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 32.644 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q583250
# Valley View (Texas)

Valley View Texasko hiri bat da. Cooke konderrian kokatua dago. 2010ean 757 biztanle zituen, 9,16 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cooke konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q974302
* Multimedia: Valley View, Texas / Q974302
# Txirimia

Txirimia edo xaramela oboearen familiako antzinako musikako eta herri-musikako instrumentuen izen generikoa da. Mihi bikoitzekoak dira, giltzarik gabeak izaten dira, eta kanpai-formako pabiloia izaten dute. Europan, XIII-XVII. mende bitartean erabili ziren, eta herri-musikan iraun dute gaur arte. Munduko herri askotan erabiltzen dira. Familia honetakoak dira, funtsean, dultzaina, txanbela edo bonbarda.
Ekialde Hurbilean, ziur asko duela 2000 urte, erabiltzen zuten eta Europan Gurutzadetan zehar sartu zituzten.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Musika Hiztegia] [2011]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q677921
* Multimedia: Shawms / Q677921