# Obarenes mendiak

Obarenes mendiak (gaztelaniaz: Montes Obarenes) Iberiar penintsulako iparraldean dagoen mendikatea da, bataz besteko 800 eta 900 metro arteko altuera duena. 30 km inguruko luzera du, Sobrongo eta Haroko arroilen artekoa. Haroko arroilen eta Toloñoko mendilerroaren artean Ebro ibaia besterik ez dago.
Ebro eta Pancorboko arroilen arteko sistema menditsua hainbat gune menditsuk osatzen dute, baina Pancorbotik Harora, hesi nahiko jarraitu eta uniforme bezala ikusten da, eta, beraz, modu berean deituak izan arren, sekzio ezberdin bezala tratatu ohi dira.
Obarenes mendiak, Toloño mendilerroa, Urbasa mendilerroa edo Eusko mendiak Pirinioetako eta Kantauriko mendilerro handiaren mendi-oinak dira.

## Ebrotik Pancorboraino

Mendilerroaren Burgosko probintziako aldea Obarenes-San Zadornil mendiak bezala ezagutzen den parke natural bezala izendatua dago.
Erakunde ekologista batzuk bereziki inplikatuta daude haren defentsan; izan ere, uste dute parke naturala arriskuan dagoela AP-69 balizko autobidearen eraikuntza posiblearen aurrean, «Dos Mares» (euskaraz: «Bi Itsaso») ere deitua, zeinaren trazadura parke naturaletik igarotuko baita.
AP-68 eta AP-2 edo A-23 errepideen bidez Kantauri itsasoko ertza eta Sortaldea lotzeko «Dos Mares» autobidea proposatu zuten. Hirretarako A-67 errepidea, Reinosaren parean, Miranda Ebrorekin lotzea aurreikusi zuten. Baina proiektua baztertu egin zuten , naturaguneetan, hala nola Merindadeetako Obarenes-San Zadornil parke naturalean eta Campoo-Los Valles eskualdean Ebroko urtegian ingurumen-inpaktu negatiboa zuelako.
2010eko abuztuaren 14an, Estatuko Aldizkari Ofizialean Ingurumen, Landa eta Itsas Inguruneko Ministerioko Klima Aldaketaren Estatu Idazkaritzaren ebazpen bat argitaratu zuten. Ebazpen horren bidez, ingurumen-inpaktuaren adierazpena egin zuten, A-67-Miranda de Ebro tarterako aipatutako autobidearen informazio-azterketaren proiektua egitearen aurkakoa, proiektu horrek "ingurumenean ondorio negatibo nabarmenak izango dituela aurreikusten delako". Era berean, ingurumen-inpaktuaren adierazpenak sustatzaileak aurreikusitako neurriak ez direla "behar besteko bermea erabat zuzentzeko edo behar bezala konpentsatzeko" adierazi zuen.

## Mendiak

Hauek dira mendilerroaren hiru tontor altuenak:
* Humión gaina / Umión, 1.437 metro 42°44′05″N 3°11′40″W﻿ / ﻿42.73460357°N 3.194506873°W﻿ / 42.73460357; -3.194506873 (Obarenes)
* Talos Somos, 1.409 metro 42°44′05″N 3°12′03″W﻿ / ﻿42.73460168°N 3.200822657°W﻿ / 42.73460168; -3.200822657 (Obarenes)
* Cantoña, 1.353 metro 42°41′30″N 3°10′52″W﻿ / ﻿42.6917141°N 3.181139709°W﻿ / 42.6917141; -3.181139709 (Obarenes/la Verdina)
* Humión gaina / Umión, 1.437 metro 42°44′05″N 3°11′40″W﻿ / ﻿42.73460357°N 3.194506873°W﻿ / 42.73460357; -3.194506873 (Obarenes) (Burgos)
* Talos Somos, 1.409 metro 42°44′05″N 3°12′03″W﻿ / ﻿42.73460168°N 3.200822657°W﻿ / 42.73460168; -3.200822657 (Obarenes) (Burgos)
* Cantoña, 1.353 metro 42°41′30″N 3°10′52″W﻿ / ﻿42.6917141°N 3.181139709°W﻿ / 42.6917141; -3.181139709 (Obarenes/la Verdina) (Burgos)
* Buey, 1.352 metro 42°41′13″N 3°09′53″W﻿ / ﻿42.68705618°N 3.164585812°W﻿ / 42.68705618; -3.164585812 (Obarenes/la Verdina) (Burgos)
* Monte Cimero, 1.348 metro 42°41′21″N 3°10′18″W﻿ / ﻿42.68904516°N 3.171573639°W﻿ / 42.68904516; -3.171573639 (Obarenes/la Verdina) (Burgos)
* Yedrano, 1.347 metro 42°43′44″N 3°12′02″W﻿ / ﻿42.72889275°N 3.200498862°W﻿ / 42.72889275; -3.200498862 (Obarenes) (Burgos)
* Flor, 1.338 metro 42°43′45″N 3°09′52″W﻿ / ﻿42.7292024°N 3.164404031°W﻿ / 42.7292024; -3.164404031 (Obarenes) (Burgos)
* Revilla Cabrera, 1.336 metro 42°41′26″N 3°10′28″W﻿ / ﻿42.69067083°N 3.174446903°W﻿ / 42.69067083; -3.174446903 (Obarenes/la Verdina) (Burgos)
* Peña Horcada, 1.331 metro 42°43′42″N 3°09′39″W﻿ / ﻿42.72824375°N 3.160932444°W﻿ / 42.72824375; -3.160932444 (Obarenes) (Burgos)
* Peña la Maya/Pico Sines, 1.328 metro 42°41′30″N 3°11′12″W﻿ / ﻿42.69169637°N 3.186572137°W﻿ / 42.69169637; -3.186572137 (Obarenes/la Verdina) (Burgos)
* Peña el Buey, 1.230 metro 42°40′43″N 3°08′57″W﻿ / ﻿42.67867509°N 3.14916064°W﻿ / 42.67867509; -3.14916064 (Obarenes/la Verdina) (Burgos)
* Peña la Encina, 1.217 metro 42°42′01″N 3°10′33″W﻿ / ﻿42.70025059°N 3.1758656°W﻿ / 42.70025059; -3.1758656 (Obarenes/la Verdina) (Burgos)
* Galdampio, 1.210 metro 42°41′20″N 3°12′27″W﻿ / ﻿42.68889588°N 3.207377149°W﻿ / 42.68889588; -3.207377149 (Obarenes) (Burgos)
* Alto de los Enemigos, 1.205 metro 42°41′46″N 3°11′21″W﻿ / ﻿42.69623992°N 3.189173983°W﻿ / 42.69623992; -3.189173983 (Obarenes/la Verdina) (Burgos)
* Mancubo, 1.186 metro 42°42′58″N 3°08′30″W﻿ / ﻿42.71621073°N 3.141715315°W﻿ / 42.71621073; -3.141715315 (Obarenes) (Burgos)
* Alto de Cabezas, 1.177 metro 42°41′38″N 3°09′18″W﻿ / ﻿42.6937967°N 3.15500794°W﻿ / 42.6937967; -3.15500794 (Obarenes) (Burgos)
* Castro Cuño, 1.133 metro 42°41′23″N 3°11′33″W﻿ / ﻿42.68981326°N 3.192584773°W﻿ / 42.68981326; -3.192584773 (Obarenes/la Verdina) (Burgos)
* Torrequejo, 1.122 metro 42°44′15″N 3°08′18″W﻿ / ﻿42.73744996°N 3.138269667°W﻿ / 42.73744996; -3.138269667 (Obarenes) (Burgos)
* Cueto, 1.114 metro 42°41′31″N 3°15′06″W﻿ / ﻿42.69185073°N 3.251799121°W﻿ / 42.69185073; -3.251799121 (Obarenes) (Burgos)
* Peña Hiedra, 1.111 metro 42°42′03″N 3°10′08″W﻿ / ﻿42.7007292°N 3.169005163°W﻿ / 42.7007292; -3.169005163 (Obarenes) (Burgos)
* Poyos, 1.108 metro 42°41′29″N 3°13′16″W﻿ / ﻿42.69137361°N 3.221180152°W﻿ / 42.69137361; -3.221180152 (Obarenes) (Burgos)
* Peña la Liebre, 1.098 metro 42°39′47″N 3°07′45″W﻿ / ﻿42.66312873°N 3.129124017°W﻿ / 42.66312873; -3.129124017 (Obarenes/la Verdina) (Burgos)
* Oteruelo, 1.092 metro 42°43′54″N 3°08′29″W﻿ / ﻿42.73157458°N 3.141371603°W﻿ / 42.73157458; -3.141371603 (Obarenes) (Burgos)
* Peña San Pedro, 1.088 metro 42°43′08″N 3°10′31″W﻿ / ﻿42.71895617°N 3.175173413°W﻿ / 42.71895617; -3.175173413 (Obarenes) (Burgos)
* Bujarrillo, 1.081 metro 42°44′58″N 3°06′51″W﻿ / ﻿42.74946283°N 3.114175761°W﻿ / 42.74946283; -3.114175761 (Obarenes) (Burgos)
* Laire, 1.079 metro 42°45′00″N 3°08′13″W﻿ / ﻿42.75007716°N 3.137026926°W﻿ / 42.75007716; -3.137026926 (Obarenes) (Burgos)
* Zurito, 1.073 metro 42°44′20″N 3°12′06″W﻿ / ﻿42.73894085°N 3.201667421°W﻿ / 42.73894085; -3.201667421 (Obarenes) (Burgos)
* Recuenco, 1.067 metro 42°44′55″N 3°05′52″W﻿ / ﻿42.74865854°N 3.09772752°W﻿ / 42.74865854; -3.09772752 (Obarenes) (Burgos)
* Canalejas, 1.065 metro 42°43′34″N 3°08′38″W﻿ / ﻿42.72604209°N 3.143863023°W﻿ / 42.72604209; -3.143863023 (Obarenes) (Burgos)
* Peña Camino, 1.064 metro 42°41′25″N 3°14′27″W﻿ / ﻿42.6902891°N 3.240940311°W﻿ / 42.6902891; -3.240940311 (Obarenes) (Burgos)
* Peña Picaza, 1.059 metro 42°40′27″N 3°09′19″W﻿ / ﻿42.67413729°N 3.155166549°W﻿ / 42.67413729; -3.155166549 (Obarenes) (Burgos)
* San Torcaz, 1.058 metro 42°44′21″N 3°11′04″W﻿ / ﻿42.73929394°N 3.184527903°W﻿ / 42.73929394; -3.184527903 (Obarenes) (Burgos)
* Peña del Cuervo, 1.048 metro 42°43′11″N 3°12′42″W﻿ / ﻿42.71978633°N 3.21153481°W﻿ / 42.71978633; -3.21153481 (Obarenes) (Burgos)
* Castillete, 1.038 metro 42°38′32″N 3°07′16″W﻿ / ﻿42.64216333°N 3.121127472°W﻿ / 42.64216333; -3.121127472 (Obarenes) (Burgos)
* Pico de Vallehermoso, 1.029 metro 42°39′08″N 3°07′26″W﻿ / ﻿42.65214753°N 3.123989464°W﻿ / 42.65214753; -3.123989464 (Obarenes) (Burgos)
* El Mazo, 1.027 metro 42°42′51″N 3°14′32″W﻿ / ﻿42.71419593°N 3.242327265°W﻿ / 42.71419593; -3.242327265 (Obarenes) (Burgos)
* Los Campanarios, 1.019 metro 42°45′08″N 3°07′26″W﻿ / ﻿42.7522894°N 3.123944495°W﻿ / 42.7522894; -3.123944495 (Obarenes) (Burgos)
* Cuevas de Pancorbo/San Roque, 1.009 metro 42°38′24″N 3°06′59″W﻿ / ﻿42.64012382°N 3.116524971°W﻿ / 42.64012382; -3.116524971 (Obarenes) (Burgos)
* Meriendillas, 1.003 metro 42°38′08″N 3°05′10″W﻿ / ﻿42.63556682°N 3.086134128°W﻿ / 42.63556682; -3.086134128 (Obarenes) (Burgos)
* Peña las Yeguas, 1.002 metro 42°37′33″N 3°04′52″W﻿ / ﻿42.62590738°N 3.081145266°W﻿ / 42.62590738; -3.081145266 (Obarenes) (Burgos)
* Alto de Baragón, 993 metro 42°37′28″N 3°04′34″W﻿ / ﻿42.62454189°N 3.076229032°W﻿ / 42.62454189; -3.076229032 (Obarenes) (Errioxa)
* Cuestacer, 986 metro 42°40′20″N 3°10′12″W﻿ / ﻿42.67222506°N 3.170001865°W﻿ / 42.67222506; -3.170001865 (Obarenes) (Burgos)
* Foncea, 980 metro 42°37′33″N 3°03′09″W﻿ / ﻿42.62577103°N 3.052413826°W﻿ / 42.62577103; -3.052413826 (Obarenes) (Errioxa)
* Cotillo, 974 metro 42°38′21″N 3°03′31″W﻿ / ﻿42.63915044°N 3.058633605°W﻿ / 42.63915044; -3.058633605 (Obarenes) (Errioxa eta Burgos arteko mugan)
* Valcavado, 961 metro 42°37′56″N 3°05′56″W﻿ / ﻿42.63217044°N 3.098837866°W﻿ / 42.63217044; -3.098837866 (Obarenes) (Burgos)
* Peñalrayo, 956 metro 42°37′40″N 2°56′17″W﻿ / ﻿42.62774747°N 2.937962409°W﻿ / 42.62774747; -2.937962409 (Obarenes) (Errioxa)
* La Llana, 947 metro 42°45′04″N 3°14′32″W﻿ / ﻿42.7510468°N 3.242165286°W﻿ / 42.7510468; -3.242165286 (Obarenes) (Burgos)
* Peña del Morete, 941 metro 42°39′06″N 3°08′00″W﻿ / ﻿42.65153351°N 3.133467616°W﻿ / 42.65153351; -3.133467616 (Obarenes) (Burgos)
* Avellano, 935 metro 42°37′11″N 2°55′44″W﻿ / ﻿42.61978121°N 2.928946932°W﻿ / 42.61978121; -2.928946932 (Obarenes) (Errioxa)
* Pico Zarata/La Muela, 931 metro 42°38′07″N 2°59′19″W﻿ / ﻿42.63534648°N 2.988583792°W﻿ / 42.63534648; -2.988583792 (Obarenes) (Errioxa)
* Monte Fuerte, 927 metro 42°38′10″N 2°56′33″W﻿ / ﻿42.63614306°N 2.942369369°W﻿ / 42.63614306; -2.942369369 (Obarenes) (Errioxa)
* Tolacha, 919 metro 42°37′55″N 2°57′45″W﻿ / ﻿42.6320628°N 2.962374839°W﻿ / 42.6320628; -2.962374839 (Obarenes) (Errioxa)
* Peña Águila, 918 metro 42°37′09″N 3°03′32″W﻿ / ﻿42.6190947°N 3.058822076°W﻿ / 42.6190947; -3.058822076 (Obarenes) (Errioxa)
* Santa Olalla, 916 metro 42°37′56″N 2°57′06″W﻿ / ﻿42.63230199°N 2.951788386°W﻿ / 42.63230199; -2.951788386 (Obarenes) (Errioxa)
* La Paúl, 913 metro 42°38′09″N 2°59′11″W﻿ / ﻿42.63588659°N 2.986522416°W﻿ / 42.63588659; -2.986522416 (Obarenes) (Errioxa)
* Peñalengua/Cellorigo, 912 metro 42°37′43″N 3°00′04″W﻿ / ﻿42.62847571°N 3.001036614°W﻿ / 42.62847571; -3.001036614 (Obarenes) (Errioxa)
* Peñalengua Occidental, 911 metro 42°37′42″N 3°00′15″W﻿ / ﻿42.6284126°N 3.004109867°W﻿ / 42.6284126; -3.004109867 (Obarenes) (Errioxa)
* Peña Mayor, 894 metro 42°37′58″N 3°01′51″W﻿ / ﻿42.6328573°N 3.030954254°W﻿ / 42.6328573; -3.030954254 (Obarenes) (Errioxa)
* Peña el Águila, 879 metro 42°37′04″N 2°55′31″W﻿ / ﻿42.61768047°N 2.925157187°W﻿ / 42.61768047; -2.925157187 (Obarenes) (Errioxa)
* Parada Vieja, 867 metro 42°37′09″N 2°54′57″W﻿ / ﻿42.61927711°N 2.915961251°W﻿ / 42.61927711; -2.915961251 (Obarenes) (Errioxa)
* Rave, 864 metro 42°37′27″N 2°54′01″W﻿ / ﻿42.62415455°N 2.900199245°W﻿ / 42.62415455; -2.900199245 (Obarenes) (Errioxa eta Burgos arteko mugan)
* Gembres Este, 856 metro 42°36′56″N 2°55′13″W﻿ / ﻿42.61568685°N 2.920172651°W﻿ / 42.61568685; -2.920172651 (Obarenes) (Errioxa)
* Gembres Oeste, 854 metro 42°36′56″N 2°55′15″W﻿ / ﻿42.61568729°N 2.920806685°W﻿ / 42.61568729; -2.920806685 (Obarenes) (Errioxa)
* Salces Gordos, 854 metro 42°39′23″N 3°09′01″W﻿ / ﻿42.65643861°N 3.150400783°W﻿ / 42.65643861; -3.150400783 (Obarenes) (Burgos)
* Cruz de Motrico, 852 metro 42°37′54″N 2°54′59″W﻿ / ﻿42.63175929°N 2.91638352°W﻿ / 42.63175929; -2.91638352 (Obarenes) (Burgos)
* Espesal, 851 metro 42°38′21″N 2°59′58″W﻿ / ﻿42.63919246°N 2.99954869°W﻿ / 42.63919246; -2.99954869 (Obarenes) (Errioxa)
* La Alpargata, 849 metro 42°38′34″N 2°56′42″W﻿ / ﻿42.64273651°N 2.9450347°W﻿ / 42.64273651; -2.9450347 (Obarenes) (Burgos)
* Hontana, 845 metro 42°37′03″N 2°55′15″W﻿ / ﻿42.61750645°N 2.920816573°W﻿ / 42.61750645; -2.920816573 (Obarenes) (Errioxa)
* Peña Lupache, 841 metro 42°37′02″N 2°55′26″W﻿ / ﻿42.61718423°N 2.923755557°W﻿ / 42.61718423; -2.923755557 (Obarenes) (Errioxa)
* Peña Escalera, 812 metro 42°37′15″N 2°53′09″W﻿ / ﻿42.62092617°N 2.885900855°W﻿ / 42.62092617; -2.885900855 (Obarenes) (Burgos)
* Peña del Mazo, 804 metro 42°38′34″N 3°06′08″W﻿ / ﻿42.64288428°N 3.102136159°W﻿ / 42.64288428; -3.102136159 (Obarenes) (Burgos)
* San Andrés, 809 metro 42°37′27″N 3°01′20″W﻿ / ﻿42.62430392°N 3.022255232°W﻿ / 42.62430392; -3.022255232 (Obarenes) (Errioxa)
* Otero Mayor, 789 metro 42°40′09″N 3°04′21″W﻿ / ﻿42.66921228°N 3.072561549°W﻿ / 42.66921228; -3.072561549 (Obarenes) (Burgos)
* Peña de La Conchita, 781 metro 42°38′41″N 2°57′42″W﻿ / ﻿42.64461645°N 2.961647557°W﻿ / 42.64461645; -2.961647557 (Obarenes) (Burgos)
* Otero Menor, 768 metro 42°40′02″N 3°03′57″W﻿ / ﻿42.6673342°N 3.065798872°W﻿ / 42.6673342; -3.065798872 (Obarenes) (Burgos)
* Gobera, 748 metro 42°38′29″N 2°53′17″W﻿ / ﻿42.64150625°N 2.888046701°W﻿ / 42.64150625; -2.888046701 (Obarenes) (Burgos)
* Monte de San Juan, 747 metro 42°38′13″N 2°55′40″W﻿ / ﻿42.63707141°N 2.927829522°W﻿ / 42.63707141; -2.927829522 (Obarenes) (Burgos)
* Las Campas, 706 metro 42°37′11″N 2°51′53″W﻿ / ﻿42.61964221°N 2.864625131°W﻿ / 42.61964221; -2.864625131 (Obarenes) (Errioxa)
* Peña Adrián, 703 metro 42°39′35″N 3°00′10″W﻿ / ﻿42.65967126°N 3.00281856°W﻿ / 42.65967126; -3.00281856 (Obarenes) (Burgos)
* Carrasalineros, 697 metro 42°39′22″N 3°04′00″W﻿ / ﻿42.65600468°N 3.066567781°W﻿ / 42.65600468; -3.066567781 (Obarenes) (Burgos)
* San Formerio, 692 metro 42°37′39″N 2°52′11″W﻿ / ﻿42.62746499°N 2.869669215°W﻿ / 42.62746499; -2.869669215 (Obarenes) (Errioxa)
* Cerro de La Villa, 667 metro 42°36′55″N 2°51′35″W﻿ / ﻿42.61525062°N 2.859781877°W﻿ / 42.61525062; -2.859781877 (Obarenes) (Errioxa)
* Peña Colorada, 649 metro 42°36′55″N 2°51′48″W﻿ / ﻿42.61532699°N 2.863366417°W﻿ / 42.61532699; -2.863366417 (Obarenes) (Errioxa)
* Bilibio/San Felices, 642 metro 42°36′58″N 2°51′16″W﻿ / ﻿42.61624355°N 2.854414698°W﻿ / 42.61624355; -2.854414698 (Obarenes) (Errioxa)

## Pancorbotik Haroraino

Mendilerroaren alde hau Pancorboko haizpitartetik Conchas de Haroraino doa, iparraldeko aldeak Pancorbo, Ameyugo, Bugedo eta Miranda Ebro eta hegoaldekoak Foncea, Cellorigo, Galbárruli, Sajazarra, Villalba de Rioja eta Haro zeharkatuz.
Iberiar goi-lautada eta Arabako lautada arteko hiru pasabide historikoak Pancorboko haizpitartea, Cellorigo parean dagoen Hoz de Morcuera eta Conchas de Haro dira. Bertatik zenbait komunikabide pasa dira:
* Pancorboko haizpitartea:
** N-I Madril-Irun
** AP-1, E-80 Iparraldeko Autopista (1985)
** Trenbidea
* LO-732, Santo Domingo de la Calzada eta Miranda Ebro arteko antzinako errepidea. Egun Errioxan, Foncea-Bugedo, LR-304, eta Burgosen BU-732 du izena.
* LO-792, Tirgo eta Miranda arteko antzinako errepidea. Egun Errioxan, LR-301 eta Burgosen BU-734 du izena.
* Conchas de Haro:
** Castejón-Bilbo trenbidea
** C-122 Logroño-Miranda Ebro
** N-124

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Chinci World Atlas. Montes Obarenes. .
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendiak Obarenes mendiak (Mendikat)
* ↑ Mendikat,. Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3751102
* Multimedia: Montes Obarenes / Q3751102