OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Antolamendu biologikoa

Antolamendu biologikoa bizitza ikuspegi erredukzionista batetik definitzen duen hierarkia da. Hierarkia tradizionala atomoan hasi eta biosferaraino iristen da. Eskemaren goiko mailak hierarkia ekologikoaren baitan sartzen dira.

## Antolamendu biologikoaren mailak

* Maila subatomikoa: Partikula subatomikoek osatzen dute.
* Maila atomikoa: Atomoek osatzen dute.
* Maila molekularra: Molekulek osatzen dute.
* Zelula-maila: Zelulek osatzen dute.
* Organulu-maila: Organulu zelularrek osatzen dute.
* Ehun-maila: Ehunek osatzen dute.
* Organo-maila: Organoek osatzen dute.
* Aparatu-maila: Sistemek eta aparatuek osatzen dute.
* Organismo maila: Organismoek osatzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q803888
# Antoinette dans les Cévennes

Antoinette dans les Cévennes 2020ko Caroline Vignal frantziar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ikastetxe batean lan egiten du Antoinette irakasleak. Udako oporraldi desiratuak iristear direla, plan ugari egin ditu, eta pozarren dago egun zoriontsu horiek noiz iritsiko. Ikasle baten aitarekin joan behar zuen, maitale sekretuarekin. Baina buruan zituen plan horiek ez dira nahi zuen bezala irtengo.

## Aktoreak

* Laure Calamy : Antoinette Lapouge
* Benjamin Lavernhe : Vladimir Loubier
* Olivia Côte : Eléonore Loubier
* Louise Vidal : Alice Loubier
* Marc Fraize : Michel
* Jean-Pierre Martins : Shériff
* Lucia Sanchez : Annie
* Maxence Tual : Jacques
* Marie Rivière : Claire
* Luc Palun : André Barascut
* François Caron : Bernard
* Ludivine de Chastenet : Élizabeth
* Bertrand Combe : Jean-Pierre
* Pierre Laur : Roland
* Denis Mpunga : Idriss
* Dorothée Tavernier : Éva
* Bruno Georis : le maratoilaria
* Juliette Plumecocq-Mech : Britney
* Patrick Mollo : Fred
* Matthieu Sampeur : Romain
* Christelle Glize : Freden neska-laguna
* Jess Avril : miresle gaztea
* Roland Plantin : gitarra-jolea
* Stéphane Espinasse : harmonica-jolea
* Ludivine Bluche

## Erreferentziak

* ↑ «Antoinette dans les Cévennes» Berria 2021-01-09 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q98730605
# Antzerti (argipena)

Antzerti ekimen desberdinen izena da:
* Antzerti aldizkaria: 1932tik 1936ra eta 1982tik 1985ra argitaratu zen euskal antzerkiari buruzko aldizkaria.
* Antzerti (erakundea): Antzerti Euskadiko Arte Dramatiko Zerbitzua, Eusko Jaurlaritzaren Kultura sailak 1983ko martxoaren 21ean sortutako erakundea izan zen.
# Antzezlan

Antzezlana literaturako lan bat da, gehienetan pertsonaien arteko elkarrizketan oinarritua; eta antzerkian jokatua izateko sortua da, eta ez irakurtzeko soilik. Antzezlanaren idazleari antzerkigile deritzo.
# Antzezle pornografiko

Aktore pornografiko edo Pornstar gisa ezagunak, hurrenez hurren, sexu-langile profesionalak dira. Horien eginkizuna gai pornografikoko filmetan benetako sexu-harremanak izatea da (ikus Pornografia-zinema).

## Historia

Ameriketako Estatu Batuetako industria pornografikoa izan zen izar sistema bat garatu zuen lehena, bereziki arrazoi komertzialengatik. Ospetsua egin zen lehendabizikoa Linda Lovelace izan zen, Deep Throat (Eztarri sakona) filmaren protagonista. Film hau, generoko benetako klasikoa, 1972an egin zen.
Beste herrialde batzuetan, Alemanian adibidez, ez da fenomeno hori ematen, gehienak aktore amateurrak direlako (ez profesionalak). Europako egungo industriak ekialdeko bloketik (Errumania, Txekiar Errepublika, Eslovakia, Hungaria eta abar) atera ditu aktore pornografiko handi asko.

## Artista ospetsuak
### Ameriketako Estatu Batuetan

* Marilyn Chambers
* Gloria Leonard (The Opening of Misty Beethoven)
* Georgina Spelvin (The Devil in Miss Jones)
* Bambi Woods (Debbie Does Dallas, Jim Clarkek zuzenduta).
* Ron Jeremy

### Espainian

* Nacho Vidal
* Celia Blanco
* Apolonia Lapiedra

### Euskal Herrian

* Torbe
* Rebeca Linares

### Frantzian

* Katsuni
* Luna Rival
* Liza del Sierra

### Katalunian

* María Lapiedra

### Suitzan

* Will Steiger

## Erreferentziak

* ↑ https://www.gaztezulo.eus/albisteak/maria-lapiedra-quotorgasmoa-litzateke--katalunia-burujabe-izateaquot

## Kanpo estekak

* Datuak: Q488111
* Multimedia: Porn actors / Q488111
# Antzezleen Sindikatuaren Sariak

Aktoreen Sindikatuaren Sariak (ingelesez eta ofizialki, Screen Actors Guild Awards), SAG Sariak modura ere ezaguna dena, SAG-AFTRAk (ingelesez, Screen Actors Guild-American Federation of Television and Radio Artists) ospatutako sari-banaketa da, telebista- zein zinema-aktuazio bereziki onak aitortzeko helburuarekin. Banatutako 'estatuatxoa', "Aktorea" modura ezaguna dena (The Actor), 41 zentrimetroko eta 5.4 kilogramotako brontzezko gizon biluzi bat da, komedia- zein drama-maskara bana dituena, eskutan. "Aktorea" guztiak Burbank-en (Kalifornia) egiten dira, American Fine Arts Foundry-ren eskutik.
1995ean ospatu zen lehen aldiz, otsailaren 25ean, Universal Studios-en 12. Agertokitik. 1996. urtean, ordea, Santa Monica-ko Hiri-Auditorioan ospatu zen; eta, bertatik aurrera, Shrine Auditorioan. 2017tik aurrera, gainera, aurkezle du ere, urtero ezberdina dena; 2017an, Kristen Bell izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ «Rules and Regulations | Screen Actors Guild Awards» web.archive.org 2015-09-24 (Noiz kontsultatua: 2020-08-06).
* ↑ (Ingelesez) Facebook; Twitter; options, Show more sharing; Facebook; Twitter; Email; URLCopied!, Copy Link; Print. (2011-01-26). «The brains behind the bronze» Burbank Leader (Noiz kontsultatua: 2020-08-06).
* ↑ «History of the SAG Awards™ | Screen Actors Guild Awards» web.archive.org 2008-09-06 (Noiz kontsultatua: 2020-08-06).
* ↑ (Ingelesez) Pedersen, Erik; Pedersen, Erik. (2017-12-04). «SAG Awards Sets Kristen Bell As First-Ever Host For Actors’ Trophy Show» Deadline (Noiz kontsultatua: 2020-08-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q268200
* Multimedia: Screen Actors Guild Awards / Q268200
# Antzezpen

Antzezpena aktore batek egiten duen lana da pertsonaia bat antzerki, film edo bestelako lan batean erretratatzean.
Aktorean barneratze batetik abiatzen da pertsonaia horren printzipioa ezagutu eta sakonetik ekarri eta pertsonaia integratu bihurtzeko. Emanaldia antzerki irudikapenaren barruan pertsonaia batek egindako ekintzatzat deskribatzen da. Ekintza horiek benetakoak diren arren, gutxienez behatzailea estimulatzea eta mezua bere osotasunean jasotzea ahalbidetzen duen asmoarekin kobratu beharko lirateke. Aktorea da ekintza gauzatzen duena.

## Bilakaera

Azken ikerketek ondorioztatu dute emanaldiaren kantuaren lehen agerpenak Grezian sortu zirela, apaizek jainkoak haragitzen zituzten erritoak egiten zirenean jendeari beren irakaspen eta aginduen esanahia azaltzeko.Ezagutzen dugun lehen aktorea Thespis greziarra izan zen, Atenasko Dionisoren antzokian K.a.534ko hamarkada antzeztu zuena. Eszenatokian, Thespisek lehen pertsonan hitz egin zuen, horrela pertsonaia bat interpretatuz. Garai hartan, istorioak jada ikuslegoaren aurrean kontatuta zeuden, baina beti hirugarren pertsonan eta modu kantatuan ere bai.
Interpretazioaren profesionalizazioa Europan hasi zen XVI. mendean, Italian, Comedia del arte-ko lehen konpainia profesionalekin; Ingalaterran, Isabel erreginaren garaian nobleziak babestutako konpainiekin (Lord Chamberlain's Men, Shakespeareren konpainia, gero King's Men izena aldatu zuen bezala); Frantzian, Comédie Française-rekin.
XVII. mendera arte aktoreak gizonezkoak baino ezin ziren izan. Gustu txarrez jotzen zen emakumea oholtzan aritzea. Horrela, Shakespeareren garaian emakumezko rolak gizonezkoek edo mutil gazteek egiten zituzten. Veneziako antzokietan gertatu zen emakumeak antzerki emanaldiak egitea ahalbidetu zuen aldaketa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q222749
* Multimedia: Acting / Q222749
# Antzigar

Antzigarra, intzigarra, izotz zuria edo lantzurda aire librean dauden gainazaletan eratzen den izotz-geruza guztiz mehea eta zuria da. Airean dagoen ur lurrunaren metaketa zuzena eragiteko adina hoztu direnetan eratzen den. Izotz zuria eta lantxurda sinonimoak dira.

## Eraketa

Lehen baldintza, azalerek 0 °C-etik beherako tenperatura izatea da, antzigarra sortzeko beste baldintza bat, airearen hezetasun erlatiboa %60 baino gehiagokoa izatea da, hala izan ezean, ez da atmosferan azaleretan metatu ahal izateko haina ur lurrun. Azken baldintza, haizea oso bizia ez izatea da, bestela, ur lurruna ez da metatuko.

## Ihintz zuria

Antzigarra ez da ihintz zuriarekin nahastu behar, honakoa ihintz izoztua baita, kondentsatu eta izoztutako ur lurrun atmosferikoa da. Azaleko tenperaturak 0 °C-etik beherakoa izan behar du.

## Eraginak landareetan

Landaretza ez da nahitaez kaltetuko hostoek izozte baldintzak jasango dituzten gau batean. Landareen hostoek egoera likido oso hotzeko geruza bat osatzen dute, -4 °C eta -12 °C arteko tenperatura ziurtatuz. Alabaina, behin antzigarra sortuta, hostoaren azaleko landare zelulak kaltetuak izan daitezke izotz zorrotzezko kristalen aurrean. Bakterio batzuk bereziki eraginkorrak dira antzigarraren eraketaren aurrean.
Urteroko landareak, tomateak kasu, hil egingo dira urteko lehen izoztearen aurrean erori bezain pronto. Landare hostoerorkorrak ere hil egingo dira, baina berriz sortuko dira behin udaberria iritsitakoan. Azkenik, landare hostoiraunkorrak, koniferoak kasu, urte osoan berde mantenduko dira, hauen hazkuntza antzigarrik gabeko garaietan handiagoa den arren.
Klimako diferentziek eragin gogorra izan dezakete antzigarrak landareari egin diezaiokeen kaltean. Adibidez, erromeroa bezalako landare bat beti hilko da aire librean badago toki hotzagoetan, toki epel-beroetan erraz bizirik mantenduko litzatekeen bitartean.

## Irudiak

* Antzigarra asun batean
* Antzigar zuria
* Zuhaitzetan
* Antzigarra leiho bateko beiran
* Artearen orriak eta ezkur bat antzigarrez edo lantzurdaz estalita.

## Erreferentziak

* ↑ SAKANAKO HIZTEGI DIALEKTOLOGIKOA, Euskaltzaindia

## Ikus, gainera

* Antzigar zuria
* Ihintza
* Permafrost

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4590598
* Multimedia: Hoar frost / Q4590598
# Antzezle

Antzezlea, antzezlaria, aktorea edo, soilik antzerkian, antzerkilaria drama batean pertsonaia bat antzezten duen pertsona da, filman, telebistan, antzerkian, edo irratian. Antzinako Grezian antzezleak deitzeko ὑποκριτής (hypokrites) hitza erabiltzen zen, hitzez hitz "antzezlea" esan nahi zuena.

## Historia

Miaketa berrien bidez jakinarazi da lehenengo ekitaldiak antzinako Egipton sortu zirela. Bertako apaizek haien jainkoen irudikapenak egiten zituztenean, herriari azaltzen zioten erlijioaren irakaskuntza eta arauak.
Ezagutzen den adimen idatzitako lehenengo antzezlea Tespo grekoa izan zen, k.a. 534. urtean Dionisio antzerkian antzeztu zuena. Agertokian Tespok lehenengo pertsonan hitz egin zuen, pertsonaia bat antzeztuz. Ordura arte, entzuleen aurrean istorioak kontatu zituzten soilik, baina beti hirugarren pertsonan eta abesti moduan. Beraz, izugarrizko aurrerapena ekarri zuen.
Antzezleen lanbidea Europan hasi zen, XVI. mendean: Italian, Commedia dell'Arte izeneko lehenengo lanbide-taldea; Ingalaterran, Elisabet erreginaren sasoian, aitoren seme-alabek antzezleen taldeak babesten zituzten, hala nola Lord Chamberlain's Men, William Shakespeare, geroago, King's Men deituko zena; Frantzian, Comédie-Françaiserekin.
XVII. mendera arte antzezleek gizonak bakarrik izan ahal ziren. Emakumeek antzeztea txarto ikusita zegoen. Horregatik, Shakespeareren garaian gizonek emakumeak antzezten zituzten. Veneziako antzokian izan zen lehenengo emakumeen antzezpena.

## Ordezkoak

Antzezleen ordezkoak antzezleek egin behar dituzten agerraldi arriskutsuak edo zailak egiten dituzten pertsonak dira. Agerraldi hauetan antzezleen segurtasun fisikoa arriskuan egon daiteke. Kasu batzuetan, antzezleak ez dira gai haien pertsonaiek egin behar duten egitekoa betetzeko, orduan, adituek gauzatzen dituzte. Beste kasu batzuetan, antzezleak pertsonaien mailara daude, halaber, haien segurtasunagatik espezialistak kontratatzen dituzte.

## Antzezleen sariak

* Oscar Sariak, AEB
* Canneseko Zinemaldia, Frantzia
* Veneziako Mostra, Italia
* Urrezko Globo Sariak, AEB
* Emmy Sariak, AEB
* BAFTA Sariak, Erresuma Batua
* Tony Sariak, AEB
* Goya Sariak, Espainia
* Donostiako Zinemaldia, Euskal Herria
* César Sariak, Frantzia
* Berlinale, Alemania

## Bibliografia

* Konstantin Stanislavski: An Actor Prepares (Theatre Arts Books, ISBN 0-87830-983-7, 1989)
* Lee Strasberg: A Dream of Passion: The Development of the Method (Plume Books, ISBN 0-452-26198-8, 1990)
* Sanford Meisner: Sanford Meisner on Acting (Vintage, ISBN 0-394-75059-4, 1987)
* Robert Brustein: Letters to a Young Actor (Basic Books, ISBN 0-465-00806-2, 2005).

## Kanpo-estekak

* Actors' Equity Association: AEBetako aktoreen sindikatua:
* British Actors' Equity: Erresuma Batuko aktoreen sindikatua
* Screen Actors Guild: AEBetako aktoreen sindikatua
* Datuak: Q33999
* Multimedia: Actors / Q33999
# Antzigar zuri

Antzigar zuria izotz zurizko orratz eta lumak eratzean datzan hidrometeoro bat da, laino izoztuko tantak gainazaletan izoztean sortzen dena.
Bere tenperatura 0 °C baino gutxiagoakoa den aire batean lainoa edo lanbroa dagoenean, ihintz-puntua izozte-puntutik behera dagoenean sortzen da. Orduan, laino eta hodei barnean gainfusio egoeran dauden ur tanta txiki ugari dago, berez jada izoztuak egon behar zuten arren. Egoera anormal hori tantatxo horiek azalera solidoren bat (lurra, landareen hostoak, teilatuak, etab...) ukitzen dutenean desagertzen da, horren gainean, orduan, kristal oso txiki eta distiratsu eran izozten direlarik, aire inklusioen bidez bananduta.
Tanta super-hoztuak dauzkan lainoak antzigar biguna eratzen du ukitzen dituen objektuetan; zirimiri super-hoztuak, aldiz, antzigar gogorra

## Ikus, gainera

* Antzigar
* Ihintz

## Kanpo estekak

* Datuak: Q283695
* Multimedia: Soft rime / Q283695
# Antzerti (erakundea)

Antzerti Euskadiko Arte Dramatiko Zerbitzua, Eusko Jaurlaritzaren Kultura sailak 1983ko martxoaren 21ean sortutako erakundea izan zen.
Zerbitzu honen helburua EAEn antzerkia sustatzea izan zen. Donostian zuen egoitza nagusia.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «ANTZERTI. SERVICIO DE ARTE DRAMÁTICO DE EUSKADI - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-23).

## Ikus, gainera

* Arantxa Gurmendi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q91636895
# Antsorena

Antsorena (Euskaltzaindiak hobetsia) edo Ansorena euskal deitura da. Honakoek dute:
* Isidro Ansorena (1892-1975) txistularia
* Jose Luis Ansorena (1928-2019) apaiza, abesbatza zuzendaria eta musikagilea
* Jose Ignazio Ansorena (1953-) txistulari, showman eta pailazoa
* Jokin Ansorena (1963-) idazlea
* Kattalin Ansorena (1986-) showman eta pailazoa
* Peru Ansorena (1990-) pailazoa
Antxorena ere aipa daiteke, euskal jatorria duen Argentinako herria

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiak, euskara baturako, Antsorena onartu du deitura horren grafiatzat. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253681
# Antton Elosegi (argipena)

Antton Elosegi honako pertsonak izan daitezke:
* Antton Elosegi Aldasoro EHUko irakaslea Zuzenbide fakultatean, legelari eta filologoa;
* Antxon Elosegi Vitoria Tolosako kultur eta jai ekintzailea;
# Antton Bilbao Bandera

Antton Bilbao Bandera 2020 denboraldian Getxon Antton Bilbao Eraikuntzak babeslearekin antolatu zen estropada izan zen. KAE 2 Ligako estropada izan zen.

## Palmaresa

| Urtea | Irabazlea | Bigarrena | Hirugarrena |
| 2020 | Castreña | Hondarribia B | Lapurdi |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q98593607
# Antsoaingo udaletxea

Antsoaingo udaletxea Nafarroako Antsoain udalerriko Udalaren egoitza da.

## Kokalekua

Udaletxeko plazaren 1. zenbakian dago.
* Udaletxea.
* Udaletxea.

## Garraioa

Eskualdeko Hiri Garraioak bi linea ditu:
65 Noain Anaien kalea (Artzaintsa Jainkotiarra kalea) :
iea 3  Zirkularra Mendebaldea: Hirigunea ↔ AntsoainANTSOAINNoain Anaiak /10 • Noain Anaiak (Artzaintsa Jainkotiarra) • Atarrabia /17IRUÑA (Txantrea)Atarrabia 12 • Atarrabia 44 • San Kristobal/Uharte • San Kristobal/Txantrea • San Kristobal 9 • Magdalena/Imarkoain • Magdalena /4 • MagdalenaIRUÑA (Alde Zaharra)Labriteko AldapaIRUÑA (2. Zabalgunea)Teobaldoen 1-5 • San Ignazio /12IRUÑA (Alde Zaharra)Sarasate (Nafarroako Foruak) • Takonera (San Lorentzo)IRUÑA (Arrotxapea)Gipuzkoa/Kosterapea • Gipuzkoa (Dona Grazia) • Marcelo Zelaieta 8 • Marcelo Zelaieta 30 • Marcelo Zelaieta 76 • Marcelo Zelaieta 106 • Antsoain 4ANTSOAINNoain Anaiak /10Ikus artikulua: 3. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa) :
80 Noain Anaien kalea (San Kosme eliza) :
iea 21  Zirkularra Ekialdea: Hirigunea ↔ AntsoainANTSOAINNoain Anaiak (San Kosme) • Noain Anaiak 38IRUÑA (Arrotxapea)Antsoain 19 • Marcelo Zelaieta 99 • Marcelo Zelaieta /76 • Marcelo Zelaieta /34 • Marcelo Zelaieta /4 • Gipuzkoa/Lauhaize • Biurdana/KosterapeaIRUÑA (Alde Zaharra)Takonera (Basotxoa)IRUÑA (1. Zabalgunea)Moret Aita (Baluarte)IRUÑA (2. Zabalgunea)Oliveto Kontea 3 • San Ignazio /12IRUÑA (Alde Zaharra)Nafarroako Gorteen 1IRUÑA (Txantrea)Magdalena • Magdalena /1 • Magdalena/Iruñerria • San Kristobal (Osasunetxea) • San Kristobal 42 • Atarrabia/Ororbia • Atarrabia/KaputxinosANTSOAINAtarrabia/Euskal Herria • Noain Anaiak (San Kosme)Ikus artikulua: 21. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa) :

## Kanpo estekak

* Antsoaingo Udal webgunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q22668439
* Multimedia: Town hall of Ansoáin / Q22668439
# Antton Aranburu

Antton Aranburu pertsona hauetako bat izan daiteke:
* Antton Aranburu Bengoetxea (1950), gipuzkoar kazetaria;
* Antton Aranburu Osorio (1979), bizkaitar musikaria, antzezlea eta ipuingilea.
# Antti Vikström

Antti Vikström (1993ko urtarrilaren 15a) arkularia da. Finlandia ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Antti Vikström
* ↑ Antti VIKSTROM

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107553646
# Antton Aranburu Bengoetxea

    Artikulu hau kazetariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Antton Aranburu».
Antton Aranburu Bengoetxea (Usurbil, Gipuzkoa, 1950eko urtarrilaren 22a) euskal kazetaria da, Euskadi Irratiko euskara zerbitzuburua izatetik erretiroa hartua. Irakasle eta bertsolaria ere izan da.

## Irakaslea (1970-1977)

1970ean hasi eta zortzi urtez aritu zen irakasle Elgoibarko ikastolan,

## Kazetaria (1977tik)

1977an, Deia egunkarian Martin Ugaldek osatutako euskal erredakzio-taldean kazetari. 1982an, Euskadi Irratia sortzeaz batera, bertako zuzendariorde izendatu eta albiste-emankizunei ekin zien. Hainbat tertulia eta elkarrizketatan parte hartu zuen irratiko "Lagunartean" eta "Bidelagun" saioetan, besteak beste.

## Bertsolaria

Bertsolari-bertsozale eta kantari izana zen 70eko hamarkadan. Bertsoak argitaratu ditu, bertsolari txapelketatan gutxienez 12 aldiz parte hartu du epaile edo gai jartzaile, eta gutxienez 32 bertso saio grabatu ditu.

## Euskaltzain urgazlea (1996tik)

Euskaltzain urgazle izendatu zuen Euskaltzaindiak 1996ko martxoaren 29an. Bertsolaritza (1978-1985) eta Herri Literatura (1985-) Batzordeetako kidea da.

## Argitalpenak

* Indalezio Bizkarrondo Bilintx (1831-1876) Eusko Jaurlaritza, 2010
* Juan Mari Lekuona-ri omenaldia. (2009). Hainbat egileren artean sortutako liburu horretan Antton Aranburuk artikuluan Lekuonaren kanta argitaratugabe bat dokumentatu zuen: Arrats bakardadean. Inoiz lagunartean kantatu izan zuena. Pentsatzekoa da, 1960 aldera, Saturrarango seminario txikian zegoela Lekuonak egindako kanta dela. Haren ikasle izandako Antton Aranburuk jaso zuen liburu horretan, partitura eta guzti.
* Uztapide : eskua bertsotan. Euskera : Euskaltzaindiaren lan eta agiriak, 54, 1, 2009, 241-243 or.
* Bertsolaritza gaur eta bihar. Jakin, 14-15, 1980 Apirila-Iraila, 38-49
* Urdaibai (1996). Liburua osatzeko koordinatzailea izan zen Antton Aranburu.

## Erreferentziak

* ↑ Garate, Katixa; Irazustabarrena Uranga, Nagore. (2002-10-27). «1970-1979: euskal kultura ilusiotik zatiketara» Argia (Argia) (Noiz kontsultatua: 2020-12-21).
* ↑ Aranburu, Antton. (2007). «Bertso berriak... Sagardoari jarriak [Bertsoa / Antton Aranburu - Bertsoa - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea»] bdb.bertsozale.eus (Xenpelar Dokumentazio Zentroa - Bertsozale Elkartea) (Noiz kontsultatua: 2024-07-01).
* ↑ Xenpelar Dokumentazio Zentroa - Bertsozale Elkartea. «Antton Aranburu - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2024-07-01).
* ↑ euskaltzaindia.eus
* ↑ Aranburu, Antton. (2010). Indalezio Bizkarrondo Bilintx (1831-1876). Eusko Jaurlaritza. Bidegileak bilduma.
* ↑ Batzuk. (2009). «Juan Mari Lekuonari omenaldia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2024-07-01).
* ↑ Haranburu, Antton; Iriondo, Jose Mari. (1980). «Bertsolaritza gaur eta bihar - Jakin.eus» www.jakin.eus (Noiz kontsultatua: 2024-07-01).
* ↑ «URDAIBAI RESERVA DE LA BIOSFERA | ANTON ARANBURU ALBIZURI | GOBIERNO VASCO | Casa del Libro Colombia» casadellibro (Noiz kontsultatua: 2024-07-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q104514079
# Antti Tuuri

Antti Elias Tuuri (Kauhava, 1944ko urriaren 1a) Finlandiako idazle, gidoilari eta itzultzaile ezaguna. Finlandieraz idazten du.

## Biografia

Bere liburuetan bere herrialdea den Hego Ostrobotniaren mundua jaso egin du. Gustukoa du baita ere Finlandiako migratzaileen historiak Amerikako Estatu Batuetan eta SESB eta Finlandiaren arteko Jarraipenaren Gerrarekin (1941-1944) lotutako gertaerak. Itzultzaile bezala bere lan ezagunenak Islandiako Erdi Aroko Sagen itzulpenak izan daitezke.

## Sariak

* 1985: Iparraldeko Kontseiluaren Literatura Saria.
* 1997: Finlandia Saria.

## Zenbait obra

* Pohjanmaa, 1982.
* Talvisota, 1984.
* Viisitoista metriä vasempaan, 1985.
* Ameriikan raitti, 1986.
* Suuri pieni maa. Kertomuksia Islannista, 1993.
* Lakeuden kutsu, 1997.
* Elämä Isänmaalle, 1998.
* Aukko taivaassa, 2000.

## Kanpo loturak

* Biografia
* Datuak: Q543892
* Multimedia: Antti Tuuri / Q543892
# Ambrose (Georgia)

Ambrose Georgiako estatuko hiri bat da. Coffee konderrian kokatua dago. 2010ean 380 biztanle zituen, 7,90 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Coffee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2751462
* Multimedia: Ambrose, Georgia / Q2751462
# Ambrosio López

Ambrosio López Pinzón (Santafé de Bogotá, 1809ko abenduaren 9a - Ibid, 1897ko uztailaren 19a) kolonbiar artisau, militar, ekintzaile politiko eta merkataria izan zen.
Amar y Borbón erregeordearen jostunaren semea zen, eta horri esker eskualdean prestigio eta eragina izan zuen. Oso gaztetatik, Lopezek bere gurasoengandik oinordetzan jasotako lanbideetara dedikatu zen, baita merkataritzara ere, istilu garaietan Armadan izena ematea lortu zuen, Antonio Nariño eta Francisco de Paula Santander bezalako pertsonaiekin harreman onak ezartzea lortuz.
Lopezen ibilbidean eragin handia izan zuen garatu zituen jarduera politiko ezberdinek, bai Sociedad de Artesanos-en -sortzen lagundu zuen eta bertako zuzendarietako bat izan zen-, bai José Hilario López militarren presidentetzarako hautagaitzaren alde, eta horregatik Kolonbiako Alderdi Liberalaren hastapenekin lotuta egon zen, Tomás Cipriano de Mosqueraren gobernuaren merkataritza askeko neurrien aurka baitzegoen, zeinak zuzenean kaltetu baitzituen bere interesei eta bere gremioari.

## Erreferentziak

* ↑ «Ambrosio López, fundador de la sociedad de artesanos» KienyKe.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5672202
# Ambrosero

Ambrosero, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Bárcena de Cicero udalerrian dagoen herri bat da. 2017an 195 biztanle zituen.
* Datuak: Q968304
* Multimedia: Ambrosero / Q968304