OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Buyei etnia

Buyei etnia (txineraz: 布依族; pinyineraz: Bùyīzú; vietnameraz: người Bố Y), Txinako Herri Errepublikan bizi diren 56 talde etnikoetako bat da.
Azken erroldaren arabera, Buyei etniako 2.971.460 pertsona bizi ziren Txinan, batez ere, Txina hegoaldeko Guizhou, Yunnan, eta Sichuan probintziako altuerako basoetan.
Txinako Herri Errepublikaz gain, Vietnam iparraldean ere bizi dira.

## Buyei etniaren gune autonomoak

* Qiannan Buyei eta Miao Prefektura autonomoa, Guizhou probintzian.
* Qianxinan Buyei eta Miao Prefektura autonomoa, Guizhou probintzian.

## Hizkuntza

Buyei etniako kideek Buyei hizkuntza hitz egiten dute.

## Ikus, gainera

* Txinako etniak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q673161
* Multimedia: Buyei / Q673161
# Buyeo

Buyeo (Hangul: 부여; Hanja: 夫餘; RR: Buyeo; MR: Puyŏ) ekialdeko Asiako antzinako erresuma bat izan zen, Mantxuriako egungo Jilinen k.a. II eta k.o. IV. mendean artean zegoena.
K.o. I. mendearen erdialdean, harreman diplomatiko formalak ezarri zituen Han dinastiarekin. Garai haietan, Txinako inperioaren aliatu garrantzitsu bat izan zen, Xianbeik eta Goguryeok berarentzat suposatzen zituzten mehatxuak indargabetzeko balio izan ziona. 285ean Xianbeiren inbasio ezindu baten ondoren, Jin dinastiaren laguntzarekin Buyeo berrezarri zuten. Horrek, ordea, gainbehera-aldi baten hasiera ekarri zuen. Bigarren inbasio batek, 346an, azkenean estatua suntsitu zuen, bere erdialdeko eskualdeko hondakin batzuk izan ezik, Goguryeoren basailu bezala biziraun zutenak, 494an anexioa amaitu zen arte.
Goguryeo eta Baekje, Koreako Hiru Erresumetako bi, Buyeoren oinordekotzat hartzen zuten bere burua.

## Erreferentziak

* 1 2 The Ancient State of Puyŏ in Northeast Asia: Archaeology and Historical Memory. Cambridge (Massachusetts) / Londres: Harvard University Asia Center, 11, 13 or. ISBN 978-0-674-73719-8..
* ↑ Warren I. Cohen (2000) East Asia at the Center: Four Thousand Years of Engagement With the World. Columbia University Press.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28511
* Multimedia: Buyeo (histoic ancient state) / Q28511
# Buxton

Buxton Ingalaterrako Derbyshire konderriko herri eta bainuetxe bat da. Ur mineralekin iturri termalak ditu eta estalaktitadun haitzuloak. Buxton Mineral Water Company (Nestlérena ) hirian ur minerala atera eta botilaratzen duen enpresetako bat da.

## Buxtonen jaiotako ospetsuak

* Elizabeth Spriggs (1929–2008), aktorea
* Robert Stevenson (1905–1986), Disney film askoren zuzendaria, Mary Poppins barne

## Kanpo estekak

* Datuak: Q971223
* Multimedia: Buxton / Q971223
# Callac

Callac (bretainieraz Kallag) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q223699
* Multimedia: Callac / Q223699
# Callahan (Florida)

Callahan Floridako herri bat da. Nassau konderrian kokatua dago. 2010ean 1.167 biztanle zituen, 3,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Nassau konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q550296
* Multimedia: Callahan, Florida / Q550296
# Calladita

Calladita 2023ko Miguel Faus kataluniar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ana Kolonbiatik etorri berria da, eta arte merkatari familia aberats baten luxuzko udako etxean egiten du lan. Neska gazteak egun osoz egiten du lan, kontraturik gabe, udaren amaieran baldintza duinak lortzeko promesa pean; betiere, diskretua eta isila bada. Gisela aldameneko etxeko langilearen bitartez, baina, Anak jakingo du gauzek ez dutela zehazki esan dioten bezala funtzionatzen, eta Costa Bravan igaroko duen udan gehiago dibertitzen saiatuko da.

## Aktoreak

* Paula Grimaldo: Ana
* Ariadna Gil: Andrea
* Luis Bermejo: Pedro
* Pol Hermoso: Jacobo
* Violeta Rodríguez: Claudia
* Víctor Rebull: Vic
* Eduard Torres: Pol
* Nany Tovar: Gisela

## Erreferentziak

* ↑ «Lehertzear den kaiola» Berria 2024-05-15 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q125417942
# Callahan konderria (Texas)

Callahan konderria (ingelesez: Callahan County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Baird da. 2010eko zentsuaren arabera 13.544 biztanle zituen, Callahan kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Callahan konderriak 2.334,26 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,9 ura dira. Beste 2.329,36 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,8 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 13.544 pertsonetatik 13.090 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1.025 dira. 135 beltzak edo afroamerikarrak. 61 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 56 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 10 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 185 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q108827
* Multimedia: Callahan County, Texas / Q108827
# Callan (Kilkenny konderria)

Callan (irlanderaz: Callainn) Irlandako udalerri bat da, Kilkenny konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 2.330 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1027150
* Multimedia: Callan, County Kilkenny / Q1027150
# Callac kantonamendua

Callac kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Côtes-d'Armor departamenduan dago, Bretainia (eskualdea) eskualdean. Guztira 28 udalerri ditu eta Callac da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1724710
# Callaghanita

Callaghanita karbonato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Callaghanita karbonato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cu2Mg2(CO3)(OH)6 * 2H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Callaghanite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3650824
* Multimedia: Callaghanite / Q3650824
# Burkittsville (Maryland)

Burkittsville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Frederick konderrian dago, Maryland estatuan. 142 biztanle ditu, 1.170.000 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Frederick konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q755932
* Multimedia: Burkittsville, Maryland / Q755932
# Burkina Fasoren banaketa administratiboa

Burkina Faso 13 eskualdetan banaturik dago; eskualde horiek 45 probintzia eta 351 departamendutan zatiturik daude (2014).
| Eskualdea | Eremua (km$^2$) | Biztanleria (2018) | Probintziak | Departamenduak | Hiriburua |
| Boucle du Mouhoun | 34.162 | 1.976.200 | 6 | 47 | Dédougou |
| Cascades | 18.434 | 822.400 | 2 | 17 | Banfora |
| Centre | 2.805 | 2.854.400 | 1 | 7 | Ouagadougou |
| Centre-Est | 14.656 | 1.608.000 | 3 | 30 | Tenkodogo |
| Centre-Nord | 19.840 | 1.687.900 | 3 | 28 | Kaya |
| Centre-Ouest | 21.726 | 1.643.400 | 4 | 39 | Koudougou |
| Centre-Sud | 11.313 | 871.900 | 3 | 19 | Manga |
| Est | 46.228 | 1.777.700 | 5 | 27 | Fada N'gourma |
| Hauts-Bassins | 25.343 | 2.158.500 | 3 | 33 | Bobo Dioulasso |
| Nord | 16.199 | 1.632.100 | 4 | 31 | Ouahigouya |
| Plateau-Central | 8.545 | 949.700 | 3 | 23 | Ziniaré |
| Sahel | 35.360 | 1.395.100 | 4 | 26 | Dori |
| Sud-Ouest | 16.153 | 866.700 | 4 | 28 | Gaoua |

## Ikus, gainera

* Burkina Faso

## Erreferentziak

* 1 2 Burkina Faso. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2020-2-5).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15063111
* Multimedia: Subdivisions of Burkina Faso / Q15063111
# Burkitten linfoma

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Burkitten linfoma sistema linfatikoko — B linfozitoei lotua batez ere — minbizi modu arraro bat da, nagusiki gazteei eragiten diena. Erdialdeko Afrikan maizago deskribatu dute, nahiz eta munduko beste eremu batzuetan ere hala izan den. Badirudi Afrikan ikusitako forma Epstein-Barr birusaren infekzioarekin lotuta dagoela, mekanismo patogenikoa ezezaguna den arren. Eponimoa Denis Parsons Burkitt kirurgialariarengandik dator, zeinak, Afrika ekuatorialean lan egiten ari zela, 1956an deskribatu baitzuen gaixotasuna.
Burkitten linfoma Myc geneari eragiten dion translokazio kromosomiko ezaugarri batetik dator. Translokazio kromosomikoak kromosoma hautsi egin denez, beste zati kromosomiko batzuekin lotzea ahalbidetzen duela esan nahi du. Burkitten linfoman 8 kromosomari eragiten dio (Myc genearen locus), eta horrek Myc genearen adierazpen-eredua aldatzen du, zelulen hazkuntzan eta ugalketan duen kontrol-funtzio naturala aldatuz. Aldaerarik ohikoenak 8. kromosomatik 14. kromosomara —t(8;14)(q24;q32)— translokazioa eragiten du. Aldaera batzuek, berriz, beste kromosoma batzuetara translokazioak egiten dituzte—t(2;8)(p12;q24) eta t(8;22)(q24;q11)—. Hiru kromosomen arteko translokazio bat ere— t(8;14;18)— identifikatu dute.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Onkologia Hiztegia] [2015], [Gaixotasunak Hiztegia] [2015], [Hiesa Hiztegia] [2016] eta [Immunologia Hiztegia] [2021]
* 1 2 (Gaztelaniaz) Manifestaciones clínicas, tratamiento y pronóstico de las distintas neoplasias linfoides malignas. in: Harrison Principios de Medicina Interna. (16. argitaraldia) McGraw-Hill.
* ↑ (Ingelesez) Burkitt, D. (1958). «A sarcoma involving the jaws in African children» The British journal of surgery 46 (197): 218–23. doi:10.1002/bjs.18004619704. PMID 13628987..
* ↑ Liu D, Shimonov J, Primanneni S, Lai Y, Ahmed T, Seiter K. (2007). «t(8;14;18): a 3-way chromosome translocation in two patients with Burkitt's lymphoma/leukemia» Mol. Cancer 6: 35. doi:10.1186/1476-4598-6-35. PMID 17547754..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1016605
* Multimedia: Burkitt's lymphoma / Q1016605
# Bárbara María Hueva

Bárbara María Hueva (Madril, 1733-1772) espainiar margolaria izan zen, 1752an San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiako goi-mailako akademiko izendatu zuten.
José de Carvajal y Lancaster babeslea buru zuen Arte Ederren Errege Akademiaren irekiera-ekitaldi ospetsuan, Bárbara Hueva hemeretzi urteko dontzeilaren memoriala irakurri zen. Haren bidez, Akademia titulua eskatzen zuen, halere,
   bere sexuaren apaltasunak eragozten zion Ikasketak zuzenean jarraitzea ordezkatzek, Akademiak hain ongi landuak aurkitu zituen zenbait Marrazki aurkeztu zituen, bere aplikazioa eta trebetasuna frogatuz, non gero eskatzen zuen gradua eman baitzion: Vice-Protector jaunak horrela argitaratu zuena.
   "Jaunak. Ikusi berri diren marrazkiek beren Egilearen hainbesteko maila erakusten dute, non, sexuaren pribilegioez baliatu gabe ere, Akademiak, bere merituagatik, Akademiko titulu ohoretsua ematen dion, horrekin beste Irakasle ospetsu batzuen izen ospetsua lortu nahi izango duelakoan".
Aurreko informazioa jasotzen duen Ceán Bermúdezen arabera, berea izan zen Arte Ederren Errege Akademiak sortu ondoren emandako lehen titulua. Ez dago beste berririk harik eta 1770eko otsailaren 11n Akademiako Batzar Partikularrak bidalitako aktan jasotako informaziora arte. Bertan, akademikoak, alargundu ondoren, Toledoko Santa Klara komentuan erlijioso gisa onartua izan zela adierazten zen. Akademiak berak lau mila errealekin lagundu zuen dotea osatzeko, kontuan hartuta Akademiak oso berezkoa zuela, eta «nolabait Arteen aplikazioa sustatzea», «erlijiosogaiaren bokazioak eragina izan zezan».

## Erreferentziak

* ↑ Carvajal, p. 36.
* ↑ Carvajal, pp. 16-17.
* ↑ Ceán, t. II, p. 305.
* ↑ Utande, p. 30, nota 20.
* ↑ Torres López, p. 81.

## Bibliografia

* Carvajal (1752). Abertura solemne de la Real Academia de las Tres Bellas Artes, Pintura, Escultura y Architectura, con el nombre de S. Fernando, fundada por el rey nuestro señor. Celebrose el día 13. del mes de Junio de 1752. Siendo su Protector el Exmo. Sr. D. Joseph de Carvajal, y Lancaster, Ministro de Estado, etc. Quien dedica este Relación a S. M. que Dios guarde. Madrid, en casa de Antonio Martín.
* Ceán Bermúdez, Juan Agustín (1800). Diccionario histórico de los más ilustres profesores de la Bellas Artes en España. Madrid.
* Torres López, Matilde (2007). La mujer en la docencia y la práctica artística en Andalucía durante el siglo XIX. Tesis doctoral.. Málaga: Universidad de Málaga. Facultad de Filosofía y Letras. Archivado desde el original el 21 de octubre de 2013.
* Utande Igualada, Manuel, «Recepción de un nuevo académico», Academia. Boletín de la Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, n.º 102-13, 2006.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16766123
# Bárbara Rivas

Bárbara Rivas Aranburu (Zumarraga, 1992ko abenduaren 17a) euskal aktore eta abeslari bat da. Zumarragan jaioa eta besteak beste, Go!azen musika-filmean parte hartu du aktore lanetan, "Irati" izeneko pertsonaiari bizia emanez. Dantza eta Gimnasia Erritmikoa ikasteaz gain, Madrilgo RESAD unibertsitatean Arte Dramatikoa ikasi zuen.

## Film laburrak

* Behobia, Juanmi Cuesta (2017).
* Bellanca, Víctor Nores (2015).
* El Desconfío, Maria Clara Mendiburu eta Marta Roman (2015)
* Fishura, Yago Mateo (2015).

## Telebista

* Allí abajo, Juanma Pachón (2018).
* Go!azen, Jabi Elortegi (2016).
* Cielo con Diamantes, Alejandro Ibañez, Pilotua (2014)
* Vaya Semanita, Idoia Uranga, telesaila (2010).
* Euskolegas, Javier Bikuña (2010).
* Go!azen, Jabi E./Aitor Aranguren, telesaila (2009).
* Goenkale, Olatz Beobide, telesaila (2007-2008).

## Zinema

* El Silencio de la Ciudad Blanca, Daniel Calparsoro (2018).
* Ama nora goaz?, Iban Gonzalez (2016).
* Go!azen, Jabi Elortegi/Aitor Aranguren, telefilm (2008).

## Antzerkia

* Cyrano, Cie hecho en casa. FR. eta EUS. bertsioa (Orain).
* Cuando una puerta se abre, La farándula, Donostia (2017).
* The Tales of the fantastic, Edward Boot eta Bárbara Rivas, Uk (2015).
* Zarena zarelako, Bárbara Rivas, Zumarraga (2015).
* Acqua Alta, Edward Boot, UK Tour (2015).
* Herri Opera, Jon Plazaola, Zumarraga (2014).
* La Maga Maja, Cari Antón, Madril (2014).
* Ujier, Las Paredes, Cynthia Miranda, Madril (2014).
* Aparato, egile asko, Madril (2013).
* Danza, Girondeando, Zumarraga (2013).
* ¡Soy actriz! ¿Qué pasa?, Darío Ese, Madril (2010).
* La casa de Bernarda Alba, La lavandería, Madril (2010).

## Kanpo estekak

* Barbara Rivas-en weborrialdea,
* Datuak: Q88278521
# Bárboles

Bárboles (Aragoieraz: Barbols) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 346 biztanle zituen 15,77 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1650575
* Multimedia: Bárboles / Q1650575
# Bárbara Rey

Bárbara Rey, María García García jaioa, (Totana, 1950eko otsailaren 2a) espainiar vedette, telebista-aurkezle eta aktorea da. 1970ean Miss Espainia izan ondoren, destape garaian ospetsu bilakatu zen. Espainiako errege Juan Carlos I.aren maitale izana da, hainbat iturriren arabera.

## Filmografia

* Los cien caballeros (1969)
* La vida sigue igual (1969)
* Crimen perfecto (1970)
* A mí las mujeres ni fu ni fa (1971), Mariano Ozoresena.
* París bien vale una moza (1972)
* La llamaban la Madrina (1973), Mariano Ozoresena.
* Separación matrimonial (1973), Angelino Fonsena.
* El consejero (1973)
* La llamaban "La Madrina" (1973)
* La noche de los brujos (1973)
* La chica del molino rojo (1973)
* El buque maldito (1973), Amando de Ossoriorena.
* El amor empieza a medianoche (1974), Pedro Lazagarena.
* El chulo (1974)
* Onofre (1974), Luis María Delgadorena.
* Zorrita Martínez (1975), Vicente Escrivárena.
* Mi mujer es muy decente, dentro de lo que cabe (1975), Antonio Droverena.
* Cuando Conchita se escapa, no hay tocata (1976), Luis María Delgadorena.
* La viuda andaluza (1976)
* Deseo (1976)
* Call Girl: La vida privada de una señorita bien (1976)
* La muerte ronda a Mónica (1976)
* Las delicias de los verdes años (1976), Antonio Mercerorena.
* Virilidad a la española (1976), Francisco Lara Polopena.
* Carne apaleada (1977), Javier Aguirrerena.
* Me siento extraña (1977), Enrique Martí Maquedarena.
* Desnuda ante el espejo (1977)
* Cuentos de las sábanas blancas (1977)
* Virilidad a la española (1977)
* La escopeta nacional (1978), Luis García Berlangarena.
* Rostros (1978)
* Puerco mundo (1978)
* Historia de Eva (1978)
* El periscopio, Malicia erótica (1979) José Ramón Larrazena.
* Mi adúltero esposo (1978)
* Piccole Labbra (1978)
* Unos granujas decentes (1980)
* Onofre el virgo (1982), Luis María Delgadorena.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «El CNI compró el silencio de Bárbara Rey, amante de Juan Carlos I, con fondos reservados en Luxemburgo» Okdiario 2017-01-17 (Noiz kontsultatua: 2018-08-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2929242
# Bárbara Santa-Cruz

Bárbara Santa-Cruz (Madril, 1983ko ekainaren 9a) espainiar aktorea da, zineman eta telebistan ibilitakoa.

## Zinema

* La tribu (2018)
* Sin rodeos (2018)
* Barcelona, noche de invierno (2015)
* Sexo fácil, películas tristes (2014)
* 3 bodas de más (2013)
* Los amantes pasajeros (2013)
* Barcelona, noche de verano (2013)
* Ilusión (2013)
* Mozolopintoa (2009)
* Sangre de mayo (2008)

## Telebista

* Museo Coconut (2010)
* Mi gitana (2012)
* La familia Mata (2009)
* Hay alguien ahí (2010)
* Amar en tiempos revueltos (2012)
* El Príncipe (2014)
* Vive cantando (2014)
* Retorno a Lilifor (2015)
* Buscando el norte (2016)
* Datuak: Q16344761
* Multimedia: Bárbara Santa-Cruz / Q16344761
# Bárbara Plá

Bàrbara Pla Vegué (Bartzelona, 1983ko uztailaren 17) kataluniar errugbilari ohia da, errugbi XV eta errugbi VII modalitatetan aritzen zena. Bartzelonan jaio arren, eta haurtzaroa eta nerabezaroa Sant Cugat del Vallèsen egin zituen. Getxo Rugby Taldeko emakumezkoen taldeko jokalaria eta kirol zuzendaria izan zen.
2016ko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte.

## Erreferentziak

* ↑ basqueteam.eus
* ↑ www.getxorugby.org
* Datuak: Q26221369
* Multimedia: Bàrbara Pla / Q26221369
# Bárcena (Camaleño)

Bárcena, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Camaleño udalerrian dagoen herri bat da. 2008an 19 biztanle zituen.
# Buttington

Buttington, galesez: Tal-y-bont, Galesko merkatu udalerri txiki bat da, Powys konderrian. Welshpool udalerritik 3 kilometrora dago, eta Severn ibaitik 300 metrora eskasera. Montgomery kanala udalerriaren lursailetatik igarotzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5003067
* Multimedia: Buttington / Q5003067
# Buttisholz

Buttisholz Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, Sursee Constituency $^{(en)}$ barrutian. 2014an 3,294 biztanle zituen 16,77 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7132
* Multimedia: Buttisholz / Q7132
# Buttigliera d'Asti

Buttigliera d'Asti Italiako udalerri bat da. Astiko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 2.532 biztanle ditu, 19,16 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Buttigliera d'Astik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Capriglio Castelnuovo Don Bosco Montafia Moriondo Torinese Riva presso Chieri Villanova d'Asti

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17758
* Multimedia: Buttigliera d'Asti / Q17758
# Butteville (Oregon)

Butteville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Marion konderrian kokatuta dago, Oregon estatuan. 273 biztanle ditu, 2,890142 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Marion konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1824172
* Multimedia: Butteville, Oregon / Q1824172
# Buttigliera Alta

Buttigliera Alta Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 6.214 biztanle ditu, 8,1 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Buttigliera Altak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Avigliana Caselette Reano Rosta

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9118
* Multimedia: Buttigliera Alta / Q9118
# Butterworth iragazki

Butterworth iragazkia iragazki elektroniko aktibo mota bat da. Butterworthen polinomioetan oinarritzen da bere diseinua. Eredu matematikoaren hurbileko maiztasun-erantzuna izan dezan diseinatzen da.
Butterworth iragazkia Stephen Butterworth ingeniari britainiarrak teorizatu zuen "On the Theory of Filter Amplifiers", Wireless Engineer (Experimental Wireless and the Wireless Engineer bezala ere ezagutua), 7. liburukia, 1930, 536-541 orrialdeak.

## Transferentzia-funtzioa

Iragazkirik arruntena behe-pasekoa da, goi-paseko bihurtu daitekeena. Bi iragazki hauek konbinatuz banda kentzeko iragazkiak eta banda-paseko iragazkiak lor daitezke.
n ordenako iragazki baten tentsio-irabazia, transferentzia-funtzioan H(s) bezala adierazita dagoena ondorengo adierazpen matematikoa da:
    $G^{2}(\omega )=\left|H(j\omega )\right|^{2}={\frac {G_{0}^{2}}{1+\left({\frac {\omega }{\omega _{c}}}\right)^{2n}}}$
non
* n = iragazkiaren ordena
* ω$_c$ = ebaki-frekuentzia (gutxi gorabehera -3dB dagoen maiztasuna)
* $G_{0}$ korronte zuzeneko irabazia (zero maiztasuneko irabazia)
n infinitura hurbiltzen den heinean irabazia funtzio errektangular baten itxura hartzen du, eta ondorioz ω$_c$ baino txikiagoak diren maiztasunetarako irabaziak $G_{0}$ balio du. ω$_c$ baino handiagoak diren frekuentzietan, berriz, ez dago irabazirik. n txikiko balietarako, ebaki-maiztasuneko irabazia ez litzateke hain zorrotza izango.
H(s) transferentzia-funtzioa ezagutu nahi dugu, non $s=\sigma +j\omega$ den. H(s)H(-s), s = jω domeinuan, |H(jω)|$^2$ denez, orduan:
    $H(s)H(-s)={\frac {G_{0}^{2}}{1+\left({\frac {-s^{2}}{\omega _{c}^{2}}}\right)^{n}}}$
Adierazpen matematiko honen poloak ω$_c$ erradioko biribil batean azaltzen dira, simetrikoki.
    $-{\frac {s_{k}^{2}}{\omega _{c}^{2}}}=(-1)^{\frac {1}{n}}=e^{\frac {j(2k-1)\pi }{n}}\qquad \mathrm {k=1,2,3,\ldots ,n}$
eta horrenbestez,
    $s_{k}=\omega _{c}e^{\frac {j(2k+n-1)\pi }{2n}}\qquad \mathrm {k=1,2,3,\ldots ,n}$
Transferentzia-funtzioa:
    $H(s)={\frac {G_{0}}{\prod _{k=1}^{n}(s-s_{k})/\omega _{c}}}$
Beraz, denominatzailea sren domeinuan dagoen Butterworthen polinomioa da.

### Butterworthen polinomio normalizatuak

Butterworthen polinomioa ω$_c$ = 1 eginez normalizatzen da.
    $B_{n}(s)=\prod _{k=1}^{\frac {n}{2}}\left[s^{2}-2s\cos \left({\frac {2k+n-1}{2n}}\,\pi \right)+1\right]$ n bakoitientzako
    $B_{n}(s)=(s+1)\prod _{k=1}^{\frac {n-1}{2}}\left[s^{2}-2s\cos \left({\frac {2k+n-1}{2n}}\,\pi \right)+1\right]$ n bikoitientzako
Lau zenbaki hamartarrekin, Butterworthen adierazpenak honako hauek dira:
* nPolinomioaren faktoreak $B_{n}(s)$
* 1
* $(s+1)$
* 2
* $s^{2}+1.4142s+1$
* 3
* $(s+1)(s^{2}+s+1)$
* 4
* $(s^{2}+0.7654s+1)(s^{2}+1.8478s+1)$
* 5
* $(s+1)(s^{2}+0.6180s+1)(s^{2}+1.6180s+1)$
* 6
* $(s^{2}+0.5176s+1)(s^{2}+1.4142s+1)(s^{2}+1.9319s+1)$
* 7
* $(s+1)(s^{2}+0.4450s+1)(s^{2}+1.2470s+1)(s^{2}+1.8019s+1)$
* 8
* $(s^{2}+0.3902s+1)(s^{2}+1.1111s+1)(s^{2}+1.6629s+1)(s^{2}+1.9616s+1)$

## Ikus, gainera

* Iragazki elektroniko
* Iragazki analogiko
* Iragazki digital
* Cauer iragazki
* Chebyshev iragazki
* Bessel iragazki

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1018162
# Buttes Chaumont (Parisko metroa)

Buttes Chaumont Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 19. barrutian dagoena.

## Ikus, gainera

* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 7bis linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) RATPko web gunea
* (Frantsesez) Île-de-France Mobilitésko web gunea
* Datuak: Q1018164
* Multimedia: Buttes Chaumont (Paris Metro) / Q1018164
# Buttinière (Bordeleko tranbia)

Buttinière Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Senon udalerrian dago.

## Kokapena

A linea (Bordeleko tranbia) :
* Datuak: Q7604218
* Multimedia: Buttinière tram stop / Q7604218
# Buttevant

Buttevant (irlanderaz Cill na Mullach, Gailurretako Eliza esan nahi du, latinez Ecclesia Tumulorum) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren iparraldean dagoen Erdi Aroko azoka udalerria da. Eduardo II.a Ingalaterrakoak bereganatu zuen.
Limerick eta Cork hiriak elkarlotzen dituen N20 autobidean eta R522 eskualde errepidean dago. Dublin eta Cork arteko trenbidea ere bertatik igarotzen da baina udalerriko geltokiak Lehen Mundu Gerran zerbitzua ematetik utzi zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1002149
* Multimedia: Buttevant / Q1002149
# Buttgenbachita

Buttgenbachita haluro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Buttgenbachita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cu19(NO3)2(OH)32Cl4 * 2H2O}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Buttgenbachite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3647740
* Multimedia: Buttgenbachite / Q3647740