# Venloko gertakaria

Venloko gertakaria Alemaniako Alderdi Naziaren Sicherheitsdienstek (SD) 1939ko azaroaren 9an egindako ezkutuko operazio bat izan zen. Operazio horren emaitza Britainia Handiko Inteligentzia Zerbitzu Sekretuko bi agente harrapatzea izan zen, Alemaniako mugatik bost metrora, Venlo hiri holandarraren kanpoaldean.
Geroago, Alemaniako gobernuak Britainia Handia Georg Elserri Municheko Bürgerbräukelleren, 1939ko azaroaren 8an, Adolf Hitler hiltzeko saiakerarekin lotzeko erabili zuen, eta 1940ko maiatzaren 10ean Herbehereetako inbasio alemana (orduan herrialde neutral bat) justifikatzen lagundu zuen.

## Gertakaria

SISek izendatutako bi agente britainiar Venlon ustezko Alemaniako armadako ofizial disidenteekin bildu ziren, ezkutuko zenbait topaketari jarraiki; Alemaniako armadako ofizial horiek jakinarazi zuten estatu-kolpe bat prestatzen ari zirela Adolf Hitler kantzilerraren aurka. Lehen topaketa 1939. urtearen hasieran prestatu zuen Franz Fischer errefuxiatu politiko ezagun batek, Herbeheretan erbesteratua, SISek jakin gabe Gestaporentzat ezkutuan lan egiten zuena. Errefuxiatu politiko faltsu horren zeregin nagusia zen Britainia Handiko SIS sistemari, oro har, informazio faltsua ematea, Alemaniako Sicherheitsdienst inteligentzia-operazioen sarearen barruan.
Britainia Handiko SIS sistemak bi agente esleitu zizkion kasuari: Sigismund Payne Best kapitaina (britainiar armadako inteligentzia-esperientzia handiko ofiziala eta Herbehereetan harreman ona zuen negozio-gizona, une hartan Hagan bizi zena bere emazte holandarrarekin batera), eta Richard Henry Stevens maiorra (esperientzia gutxiago zuen agentea, SISentzat ezkutuan lan egiten zuena Hagako pasaporte kontroleko bulegoan). Biak batu ziren ustez haserre zeuden bi ofizial alemanekin, "Hauptmann (Kapitain) Schämmel" (Walter Schellenberg) tartean. Schellenbergek adierazi zuen Alemaniako Armadako agintaritza kezkatuta zegoela Poloniaren inbasioaren ondoren egondako hildako kopuruarekin, eta Hitler kanporatzeko asmoa zutela.
Heinrich Himmler Reichsführer-SSa, Hitlerrekin batera Bürgerbräukellerreko hilketa-saiakeratik ihes egin zuena, telefono-elkarrizketa sutsu batean agindu zion "Hauptmann Schämmel" faltsuari britainiarrak atxilotzeko, euren aurkako atentatuan Britainia Handiak izandako papera ezagutzeko. 1939ko azaroaren 8ko eta 9ko gauean, SS-Sonderkommandos germaniar unitate bereziek, SDko Alfred Naujocks komando operatiboaren pean, Herbehereetako muga zeharkatu zuten. Britainia Handiko SISeko agente sekretuekin ezkutuko topaketa batera joan ziren, Café Backus izeneko kafetegian. Kafe hori Holandako mugako germaniar eta holandar postuaren atzetik metro gutxira zegoen. SIS sistemako agente britainiarrei, beren sinesgarritasuna indartzeko, Alemaniako armadako jeneral batekin bilduko zirela agindu zitzaien, estatu-kolpe saiakera baten buru baitzen. Best eta Stevens agenteek Dirk Klop Herbehereetako inteligentzia-tenientea eraman zuten haiekin.
Best eta beste bi agenteak iritsi zirenean, alemaniarrek metrailadorez inguratu zuten autoa, Klop hil egin zuten, eta indarrez eraman zituzten bi agente britainiarrak, Klopen hilotza Alemaniako mugara, eta besteak Berlinera eraman zituzten, Gestapok galdeketa egin ziezaien.

## Ondorioak

Venlo gertaerak Britainia Handiko espioitza-sarearen zati handi deuseztatu zuen Erdialdeko eta Mendebaldeko Europan. Johan W. van Oorschot Herbehereetako espioitza-buruaren dimisioa eragin zuen, eta Hitlerri aitzakia bat eman zion 1940ko maiatzean Herbehereak inbaditzeko. Nazien propagandak Best eta Stevens aurkeztu zituen Georg Elsnerek egindako atentatuaren antolatzaile gisa. Biek gerrari biziraun zioten, Sachsenhausen eta Dachau kontzentrazio-esparruetan bost urte baino gehiago eman ondoren, eta 1945eko apirilean aske geratu ziren.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Best, Sigismund Payne. (1950). The Venlo Incident. New York, Hutchinson (Noiz kontsultatua: 2024-06-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q605575
* Multimedia: Venlo-incident of 1939 / Q605575