OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# John James Audubon

John James Audubon (Les Cayes, Saint-Domingue (oraingo Haiti), (1785eko apirilaren 26a – 1851ko urtarrilaren 27a) ornitologo, naturalista eta margolari frantsesa izan zen. 1812an Estatu Batuetan nazionalizatu zen eta Ameriketako lehen ornitologotzat hartu zuten.

## Biografia

Itsasontzi bateko kapitain frantses baten eta haren maitalearen seme ez-legitimoa zen. Frantzian hasi zen. Audubonek gaztetan Jacques Louis David margolariak eskolak eman zizkiola esan izan du, Frantzian ezaguna egingo zen margolaria, baina gerora ukatu egin izan dira beste Audubonen hainbat fikzioren antzera.
1803an, aitak Estatu Batuetara bidaiatzeko pasaporte faltsu bat lortu zion eta modu horretan Napoleondar Gerretan parte-hartzea saihestea lortuko zuen. Audubonek sukar horia batu zuen eta itsasontziko kapitainak apopilo utzi zuen etxe batean osatu zen arte. Urte hartan Lucy Bakewell ezagutu zuen eta 1808an ezkondu ziren.
Audubonek Filadenfiatik gertu granja bat hartu zuen, eta naturaren ikerketa egiten hasi zen Sayornis Phoebesei eraztunak jarriz. Hegazti horien zaintza egitea proposatu zuen eta habia egiten zuten lekura bueltatzen ziren urtero.
Hegaztiak margotzeko Audubonek tiro egiten zien lehenengo. Ondoren alanbre bidez eusten zituen tente, jarrera natural bat lortu ahal izateko. Gainera, berezko ingurunean irudikatzen zituen hegaztiak. Horrek, bere garaikideak ziren Alexander Wilson bezalako margolariek egiten zituzten irudikapen zurrunekin alde handia erakusten zuen. Audubonek honela idatzi zuen behin: Hegazti gutxi dagoela esaten dut egun berean ehun baino gutxiago hiltzen baditut. Bere biografoetako batek zera adierazi zuen: zenbat eta arraroagoa zen hegaztia, orduan eta ezinegon handiagoarekin jarraitzen zion Audubonek, antza, espeziearen suntsipenak axola izan gabe.
* Datuak: Q182882
* Multimedia: John James Audubon / Q182882
* Espezieak: John James Audubon
# John James Rickard Macleod

John James Rickard Macleod (New Clunie, 1876ko irailaren 6a - Aberdeen, 1935eko martxoaren 16a) Britainia Handiko fisiologoa izan zen.
Clevelandgo, Torontoko eta Aberdeengo unibertsitateetan irakasle izan zen. Garrantzi handiko laborategia sortu zuen. Berari eta F. G. Bantingi 1923an Medikuntzako Nobel saria eman zieten, intsulina aurkitu zutelako. Lan azpimarragarriak ditu, besteren artean: Diabetes, its Pathological Physiology (1913), Physiology and Biochemistry in Modern Medicine (1916) eta Carbohydrate Metabolism and Insulin (1926).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q232024
* Multimedia: John James Rickard Macleod / Q232024
# John Jamieson Carswell Smart

John Jamieson Carswell Smart (Cambridge, Ingalaterra, 1920ko irailaren 16a - Melbourne, Australia, 2012ko urriaren 6a) ingeles filosofoa izan zen.
Australiako Monash Unibertsitateko irakasle emeritua izan zen, eta metafisika, zientziaren filosofia, erlijioaren filosofia eta politika-filosofia arloetan aritu zen. Espekulazioaren filosofia ororen kontra agertu zen, eta kritikak egin zizkion existentzialismoari, bere ustez existentzialismoa hitz hutsean oinarritua eta patetikoa zelako. Era berean, ikuspegi fenomeniko edo instrumentalista oro baztertu zituen, eta horien aurrean errealismo zientifikoa aldeztu zuen, esanez gauzaki fisiko guztiak errealak direla eta prozesu fisiko guztiak arau deterministek arautuak direla. Smartek ez zuen onartzen gorputza-adimena dualismoa, eta, oro har, utilitarismoaren alde agertu izan zen.
Idazlanen artean, aipagarriak ditu An Outline of a System of Utilitarian Ethics (1961, Etika utilitarioaren sistema baten oinarriak), Philosophy and Scientific Realism (1963, Filosofia eta errealismo zientifikoa), Between Science and Philosophy: An Introduction to the Philosophy of Science (1968, Zientziaren eta filosofiaren artean: zientziaren filosofiari sarrera) eta Utilitarianism: For and Against (1973, Utilitarismoa: zer alde eta zer kontra).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q600759
# José Rico Pérez estadioa

José Rico Pérez estadioa Espainiako Valentziako Erkidego Autonomoko Alacant hirian kokatzen den estadioa da. 1974ko abuztuaren 3an inauguratua izan zen. Jabea eta etxeko taldea Hércules Club de Fútbol da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q945070
* Multimedia: José Rico Pérez Stadium / Q945070
# José Rivas

José Rivas (Bilbo, ?) euskal herritar zinema zuzendari eta ekoizlea da.
1964.urtean Indu Films zinema industrial eta publizitate ekoizpen etxea sortu zuen José Antonio eta Angel Ajuria anaiekin batera. 1964 eta 1973 urte bitartean, hainbat film industrial eta dokumental burutu zituen, baita horietako zenbait zuzendu ere.

## Filmografia

* 1973: Vizcaya, progreso y realidad
* 1967: Kas por dentro
* 1966: Goyeneche
* 1966: La actualidad de la máquina herramienta
* 1964: Así es Navarra

## Erreferentziak

* ↑ Euskadiko Filmategia. Rivas , José. .
* Datuak: Q21953101
# José Rizal

José Protacio Rizal Mercado y Alonso Realonda (Calamba, Filipinak, 1861eko ekainaren 19a - Manila, Filipinak, 1896ko abenduaren 30a) filipinetako heroi nazionala izan zen.

## Biografia

Aita filipinar jatorriko lurjabe handia zuen, eta ama, Teodora Alonso, Filipinetako emakume jakintsuenetako bat zen. Manilako Unibertsitatean egon ondoren, Madrilen egin zituen medikuntza eta arteko ikasketak. Espainian zeuden filipinarren buru bihurtu zen berehala, eta Madrilen itxuratu zituen Filipina uharteen independentziarako lehen asmoak: harentzat, benetako etsaia ez zen guztiz ahulduta zegoen Espainiako estatua, Filipinetako koloniak lotuta zeuzkaten frantziskotar, agustindar eta domingotar fraideen ordena kristauak baizik.
Parisen eta Heidelbergen bukatu zituen medikuntzako ikasketak. 1886an argitaratu zuen lehen eleberria, tagaloz idatzia, Noli me tangere, fraideen aurkako liburua. 1891n idatzi zuen El filibusterismo liburua, eta Filipinetako uharteen autonomiaren aldeko propagandaren ardura hartu zuen ondoren, Bartzelonan. Rizalen programaren arabera, Filipinetako uharteak Espainiako estatuko herrialde bihurtuko ziren, ordezkaritza bat izango zuten Gorteetan, espainiar fraideen ordez, filipinar apaizek jardungo zuten aurrerantzean, biltzeko eta mintzatzeko askatasuna errespetatuko zen, eta filipinarrek eta espainiarrek eskubide berberak edukiko zituzten legeen aurrean.
1892an Filipina uharteetara jo eta Liga Filipina bake mugimendua osatu zuen Manilako hirian. Atxilotu eta Mindanaoko uhartera eraman zuten. Lau urtez eduki zuten espainiarrek han, eritegi batean lanean. 1896an hasi zen Katipunan isilpean ziharduen erakunde abertzalearen matxinada, eta erakunde horrekin harremanik ez zuen arren, militar espainiarrek atxilotu eta, matxinatzea leporatuz, hiltzera kondenatu eta hil egin zuten Manilan; Canovas del Castillok sinatu zuen haren exekuzio-agindua. Ultimo adiós (Azken agurra) poema gogoangarria idatzi zuen hil bezperan.

## Ondarea

Rizal espainiar eliteen mamu beltza izan zen luzaro. Miguel Unamunok begiko zuen eta, 1936ko urriaren 12ko Arrazaren Egunean, Salamancako Unibertsitatean paraninfoko bere hil aurreko hitzaldi ezagunean aipatu egin zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Berria.eus. «Lardaskeriatan jarrai» Berria (Noiz kontsultatua: 2018-06-04).

## Kanpo estekak

* Euskarari Ekarriak: Jose Rizal, ekarriak.armiarma.eus
* Unamuno, Miguel Unamuno Rizal-i begira, itzulpena: Patxi Apalategi. armiarma.eus
* Datuak: Q1500
* Multimedia: José Rizal / Q1500
# José Rebolledo Palafox

José Rebolledo Palafox (Zaragoza, 1775eko urriaren  28a - Madril, 1847ko otsailaren 15a) espainiar jenerala izan zen, Iberiar Penintsulako Gerran nabarmendu zena.

## Bizitza

Familia aberatseko semea zen. Gerrako merituak zirela medio, brigadier karguraino iritsi zen. 1808an, Espainiako armadako kapitain nagusi izendatu zuten, Fernando VII.ak erregetzari uko egin ondoren. Iberiar Penintsulako Gerran gogor babestu zuen Zaragoza frantsesen aurka, oste frantsesen lehenengo setioan, 1808ko ekainaren 14tik abuztuaren 13ra. 1808ko abendutik 1809ko otsailera izan zen bigarren setioa, eta hiriak errenditu behar izan zuen aldi hartan, izurrite ikaragarria zabaldu baitzen. Frantsesek preso hartu zuten Palafox jenerala eta Vincennesera eraman zuten. 1813an Valençayko Hitzarmena sinatu ondoren itzuli zen Espainiara, Fernando VII.a erregearekin batera. Honek Espainiako noblezia titulua eman zion: Zaragozako duke.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q332481
* Multimedia: José de Palafox y Melci / Q332481
# José Ribagorda

José Ribagorda López (Madril, 1961) espainiar kazetari bat da.

## Ibilbidea

Bere ibilbide profesionala irratian hasi zuen, lehenbizi Radio España eta ondoren COPE irrati kateetan, aldi berean Cinco Días ekonomia egunkarian kolaborazioak eginez.
1990ean Telecinco telebista kate pribatuan lanean hasi zen, Luis Mariñas kazetariaren batera albistegiak aurkeztuz. 1994tik aurrera J. J. Santos kazetariarekin batera Entre hoy y mañana gaueko albistegia aurkeztu zuen.
1997an Televisión Española telebista kate publikoan lanean hasi zen, Telediario albistegiaren hirugarren edizioa aurkeztuz. 2000an asteburuko TD albistegia aurkezten hasi zen, lehenbizi María José Molina kazetariarekin batera, 2003tik aurrera Helena Resano iruindar kazetariarekin batera, eta 2004tik aurrera Pilar García Muñiz kazetariarekin batera.
Urte honetan, Pepa Bueno kazetariak aurkeztutako Los desayunos de TVE eguneroko politika eztabaida eta elkarrizketa saioaren zuzendari ordea izendatua izan zen.
2006ean Pedro Piqueras kazetariak Carme Chaparrorekin batera asteburuetako Informativos Telecinco albistegia aurkezteko fitxatu zuen.
2009tik aurrera Marta Fernández kazetariarekin batera 21:00etako edizioa aurkeztera igaro zen. 2010ean asteburuetako albistegira itzuli zen.
2012ko azaroaren 18tik aurrera asteburuetako goizetan Telecinco katearen Cocineros Sin Estrella sukaldaritza saioa aurkezten hasi zen.
2012an Espainiako Ostalaritza Elkarteak herrialde horretako sukaldaritza ezagutearazteko egindako lanarengatik saritu zuen.
2018ko Ordiziako Euskal Jaietan gonbidatu berezia izan zen.

## Kanpo estekak

* José Ribagordaren "Las cosas del comer" saioaren webgunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q5945091
* Multimedia: José Ribagorda / Q5945091
# Johnny Galecki

John Mark "Johnny" Galecki (Bree, 1975eko apirilaren 30a) Estatu Batuetako aktorea da. Egindako lanik ezagunenak telebistan egin ditu Roseanne edo The Big Bang Theory telesailetan.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharrak |
| 1987 | Time Out for Dad | Matt Kowalski | |
| 1987 | Murder Ordained | Doug Rule | |
| 1988 | A Night in the Life of Jimmy Reardon | Toby Reardon | |
| 1989 | Prancer | Billy Quinn | |
| 1989 | National Lampoon's Christmas Vacation | Russell "Rusty" Griswold | |
| 1990 | Blind Faith | John Marshall | |
| 1990 | In Defense of a Married Man | Eric | |
| 1991 | Backfield in Motion | Tim Seavers | |
| 1993 | A Family Torn Apart | Daniel Hannigan | |
| 1994 | Without Consent | Marty | |
| 1996 | Murder at My Door | Teddy McNair | |
| 1997 | Bean | Stingo Wheelie | |
| 1997 | Suicide Kings | Ira Reder | |
| 1997 | I Know What You Did Last Summer | Max Neurick | |
| 1998 | The Opposite of Sex | Jason Bock | |
| 2000 | Playing Mona Lisa | Arthur | |
| 2000 | Bounce | Seth | |
| 2001 | Morgan's Ferry | Darcy | |
| 2001 | Vanilla Sky | Peter Brown | |
| 2003 | Bookies | Jude | |
| 2004 | Chrystal | Barry | |
| 2004 | White Like Me | Marcus | Film labur |
| 2005 | Happy Endings | Kredituetan agertu barik | |
| 2007 | Who You Know | David | Film labur |
| 2008 | Hancock | Jeremy | |
| 2009 | Table for Three | Ted | |
| 2011 | In Time | Borel | |
| 2013 | CBGB | Terry Ork | |
| 2015 | The Master Cleanse | | Postprodukzioan |
| 2015 | Rings | | Filmatzen |
* Datuak: Q295739
* Multimedia: Johnny Galecki / Q295739
# Johnny Hallyday

Johnny Hallyday, jaiotzako izen-deiturez Jean-Philippe Smet (Paris, Frantzia, 1943ko ekainaren 15a - Marnes-la-Coquette, 2017ko abenduaren 5a) abeslaria zen. 1960ko hamarkadako Frantziako rock´n roll musikaren izar nagusia izan zen. Gerora, pop estiloa bereganatu zuen. Beste abeslari edo talde batzuen bertsioak kantatu ohi zituen sarritan (Rolling Stones, Elvis Presley). Antzezle ere lan egin izan zuen, besteak beste Jean-Luc Godarden Detektibea filmean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q212015
* Multimedia: Johnny Hallyday / Q212015
# Johnny McGory

Johnny McGrory Irlandako folk abesti herrikoi bat da. Pete St John musikagileak konposatu eta The Dubliners musika talde ospetsuak ezagutzera eman zuen.

## Hitzak

| Hey, Johnny McGory Tell me where's your glory gone I saw you up in the Monto With your old leg gone A dirty Flanders bullet Sure it left you half a man Hey, Johnny McGory Where's your old leg gone Up the Sally Gardens Around the back of the pipes Messing with the liberty bells A man could lose his stripes Trading on your troubles And grabbing every chance To show the randy old ones All the things you learned in France | Hey, Johnny McGory Tell me where's your glory gone I saw you up in the Monto With your old leg gone A dirty Flanders bullet Sure it left you half a man Hey, Johnny McGory Where's your old leg gone Up the Gloucester Diamond Red Biddy on your mind Not a tosser in your pocket Nor a soul you could remind The lord knows you're a darling You never did give in Your neck's as hard as concrete And your laugh's a mortal sin | Hey, Johnny McGory Tell me where's your glory gone I saw you up in the Monto With your old leg gone A dirty Flanders bullet Sure it left you half a man Hey, Johnny McGory Where's your old leg gone Monday in the Iveagh Tuesday in the dregs Wednesday's walking wounded Thursday's soldier begs Friday's heroes on the touch And Saturday's lost again How if Sunday's good intentions Sure we start the week again | Hey, Johnny McGory Tell me where's your glory gone I saw you up in the Monto With your old leg gone A dirty Flanders bullet Sure it left you half a man Hey, Johnny McGory Where's your old leg gone |

## Kanpo estekak

* The Dubliners musika taldearen Johnny McGory abestiaren bertsioa entzungai. Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q16517819
# Johnny Leoni

Johnny Leoni (1984ko ekainaren 30a - ) Suitzako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Suitzako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 2011 | 1 | 0 |
| Guztira | 1 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q351624
* Multimedia: Johnny Leoni / Q351624
# Johnny Got His Gun (filma)

Johnny Got His Gun (euskaraz Johnnyk bere fusila hartu zuen) 1971ko Dalton Trumbo estatubatuar zinema zuzendariaren gerra filma bat da. Bertan, Timothy Bottoms, Jason Robards, Donald Sutherland, Diane Varsi eta Kathy Fields aktoreek antzeztu zuten.
Filmak gerraren aurkako joera bakezalea argi du, gerraren laztasuna protagonistaren egoeraren bidez modu oso garratzean erakusten du.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Lehen Mundu Gerran estatubatuar gudari bat leherketa baten ondorioz larriki zaurituta dago. Istripu horretan, Johnnyk hankak, besoak, ikusmena, entzumena, usaimena eta dastamena galdu ditu. Modu latzean esanda, haragi puska bat eginda geratu da: kontzientzia izan arren, errealitatetik eta bere ingurutik erabat isolatuta dago. Halere, bere bizitzako une garrantzitsuenak gogoratzen (jaiotetxea, gurasoak eta neska-laguna...) eta ametsak eta amesgaiztoak ditu, baina ez ditzake errealitatea eta fantasia bereiz.
Hainbat urtez egoera latz horretan egonda, azkenik Morse kodearen bidez mediku eta jeneralekin harremanetan jartzea lortu du, burua aurrera-atzera mugituz. Hil dezaten eskatu die, baina ingurukoak ez diote jaramonik egiten. Haren gorputz ezdeusa biltegi batean zokoratuta, medikuntzaren aurrerapenerako ikerketetan erabiltzeko mantenduko dute bizirik.

## Aktoreak

* Timothy Bottoms: Joe Bonham
* Kathy Fields: Kareen, Joeren neska-laguna
* Marsha Hunt: Joeren ama
* Jason Robards: Joeren aita
* Donald Sutherland: Jesukristo
* Diane Varsi: erizaina
* Charles McGraw: Mike Burkeman
* Sandy Brown Wyeth: Lucky
* Don 'Red' Barry: Jody Simmons (Donald Barry gisa)

## Bitxikeriak

Filmaren izenburua George M. Cohan estatubatuar nazionalistaren Over there abestiko hitzetan oinarritua dago: kanta hartan, filmean ez bezala, gerraren apologia handia egiten da, "Johnny, get your gun" (Johnny, haz ezak heure fusila), estatubatuar gazteri abertzaleak bere herrialdea defendatzeko duen eskubidearen alde. Aldiz, Trumboren eleberri nahiz filmean oso bestelako erantzuna ematen zaio: Johnnyk bere fusila hartu zuen, gerrara joan eta bizi guztirako elbarri itzuli zen.
Bestalde, Metallica estatubatuar musika taldeak, filmean oinarrituta, One abestia ondu zuen, baita haren bideoklipean filmeko irudiak sartu ere.

## Ikus, gainera

* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak

* Johnny Got His Gun filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q84220
# Johnny Guitar

Johnny Guitar 1954ko Nicholas Ray estatubatuar zinema zuzendariaren western drama filma bat da. Roy Chanslor idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Joan Crawford, Sterling Hayden, Mercedes McCambridge eta Scott Brady aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Arizona, AEBtako Gerra Zibila amaitu ondorena. Johnny Logan (Sterling Hayden) pistolari trebeak bere pistola gitarra batengatik trukatu du. Gitarra hori bizkarrean duela Vienna (Joan Crawford) dantzariaren jabetzako joko-etxera doa, han musikari gisa lan postu bat zain baitu, baita iraganeko maitasun bat ere.
Emma Smalleek (Mercedes McCambridge) Vienna gorrotatzen du, Dancin' Kidek (Scott Brady) hura gogokoagoa baitu. Hortaz, diligentziak eraso bat jasan eta Emmaren anai bankularia hiltzen dutenean, hark erailketa Dancin'Kid eta bere taldekideei leporatuko die. Emmak Vienna eta trenari loturiko haren oparotasun aurka eegingo die, horretan John McIvers (Ward Bond) sheriffaren babesa izango du, trenaren etorrerak batere onik eegiten ez dion aberatsa.

## Aktoreak

* Joan Crawford: Vienna
* Sterling Hayden: Johnny Guitar (Johnny Logan)
* Mercedes McCambridge: Emma Small
* Scott Brady: Haur Dantzaria (The Dancin' Kid)
* Ward Bond: John McIvers
* Ben Cooper: Turkey Ralston
* Ernest Borgnine: Bart Lonergan
* John Carradine: Tom Zaharra
* Royal Dano: Corey
* Frank Ferguson: Williams marshalla
* Paul Fix: Eddie
* Rhys Williams: Andrews jauna
* Ian MacDonald: Pete

## Kanpo estekak

* Johnny Guitar filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Johnny Guitar filmaren trailer edo iragarkis ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q59318
# Johnny Logan

Seán Patrick Michael Sherrard (Frankston, Australia; 1954ko maiatzaren 13a), Johnny Logan izen artistikoaz ezagunagoa, irlandar abeslaria da. Eurovision Abesti Lehiaketa birritan irabazi zuen lehen abeslaria izateagatik da ezaguna bereziki. Lehenik 1980an irabazi zuen, "What's Another Year" kantarekin, eta bigarrenez 1987an, "Hold Me Now" kantarekin. 1992ko kanta irabazlea ere berak idatzitakoa da, "Why Me?", Linda Martinen ahotsean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q298559
* Multimedia: Johnny Logan / Q298559
# Johnny Mnemonic

Johnny Mnemonic 1995eko Robert Longo estatubatuar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma bat da, bai eta zuzendari gisa bere estreineko filma ere. William Gibson idazlearen Johnny Mnemonic eleberrian oinarrituta dago. Bertan, Keanu Reeves, Dolph Lundgren, Takeshi, Ice-T, Dina Meyer, Henry Rollins, Udo Kier eta Von Flores aktoreek antzeztu zuten.
Filma hau cyberpunk literatur-zinema-komiki generoaren adibide argia da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
2021. urtea, Lur planetako gizateriaren zati handi batek "Dardar Beltzaren Sindromea" deritzon gaixotasun berri bat du. Johnny Mnemonic (Keanu Reeves) informazio sekretu garratzitsu bat kokapen jakin batera eramateko kontratua izan den posta-gizakia da (informazioa bere burmuin-implantean daramaten gizonak).
Bi zientzialarik PharmaCOM izeneko botika-enpresan lan egitetik laga dute, enpresa honi lapurtutako informazioa Johnnyri eaten diotelarik, baina enpresak informazioa berreskuratzeko Yakuzako hiltzaileak kontratatu ditu. Johnnyk ez du datu garrantzitsu horiek gordetzeko behar adina memoriarik, 24 ordutan bere burmuina gainkargaren ondorioz hil egiten delarik.

## Aktoreak

* Keanu Reeves (Johnny Mnemonic)
* Dolph Lundgren (Kale-predikatzailea)
* Dina Meyer (Jane)
* Ice T (J-Bone)

## Kanpo estekak

* Johnny Mnemonic filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1129069
# Jon Zabala

Jon Zabala honakoa izan daiteke:
* Jon Zabala Arrieta, errugbilaria
* Jon Zabala Rodríguez, puntista
# Jon Vickers

Jon Vickers (Prince Albert, Saskatchewan, 1926ko urriaren 29a - Ontario, 2015eko uztailaren 10a) kanadar tenorra izan zen.
Saltzaile gisa lan egiten zuen bitartean, Jon Vickersek amateur gisa kantatu zuen luzaroan, eta, gero, artista liriko gisa hasi zen. Torontoko Errege Kontserbatorioan trebatu ondoren, Stratfordeko Jaialdian egin zuen debuta 1956an. Handik urtebetera, Covent Gardenen kantatu zuen, Verdiren Mozorro dantza bat lehenbizi, eta Berliozen Troiarrak gero. Covent Gardenen bigarren denboraldia egin ondoren, 1958an Bayreuthera joan zen, eta Dallasko Operara ondoren (Maria Callasekin batera). Handik aurrera, antzoki liriko nagusietan aritu zen kantari, hala nola Vienako Operan, New Yorkeko Metropolitanen eta Salzburgoko Jaialdian. Oso errepertorio zabala du, Monteverdi eta Haendelekin hasi, eta Richard Strauss eta Benjamin Britteneraino.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q708622
# Jon Zabalia

Jon Iñaki Zabalia Lezamiz (Bilbo, 1942) bizkaitar merkataritza-peritu eta politikaria da.
Lanbidez zinpeko kontu-azterlaria, EAJren zerrendetan Espainiako Diputatuen Kongresuan egon zen.