OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zetaren Bidea

Zetaren Bidea Asia eta Europa arteko merkataritza-bide sarea zen. Bidea antzinako Chang'an (gaur egungo Xi'an) Txinako hiriburutik Antakya edo Konstantinopolisera (gaur egungo Istanbul) zihoan.
Bere izena eramaten zuen merkatugai nagusitik zetorkion: zeta. Hau Txinan baino ez zen ekoizten eta antzinako Erroman modan zegoen. Hala ere bide beratik beste merkatugai asko eramaten ziren: harri eta metal bitxiak, artile edo liho bezalako oihalak, anbarra, bolia, laka, ongailuak, beira, koralak eta abar.
Izena von Richthofen baroiak 1870ean jarri zion: Seidenstrasse (euskaraz: «Zetaren bidea»)

## Hasiera

Han dinastiaren Wu enperadoreak K.a. 138an Erdialdeko Asiako Hunoen aurka. Hori zela eta, elkarrekiko merkataritza harremanak ere hasi ziren. Artean Partia zegoen, Marko Lizinio Kraso erromatarrak k. a. 53an eraso zuena. Erromatarrek hantxe aurkitu eta etxera eraman zituen aipatutako merkatugaiak.
Hala ere, berrehun urte lehenago bazegoen zetaren itsas-bide bat, Nanhai I itsasontzia aurkitzean ikusi zenez.

## Sarea

Erroma-Xi'an ardatza mugak sortzen bazituen ere, bitartean milaka bidea zeuden Asiako eskualdeen artean: horrela Turkia eta Siria, Irak eta Persia edo Kaukaso eta India eta Txinako mugak. Horrela merkataritza-hiriak sortu ziren bidearen bazterretan, hala nola, Ferganako haranekoak (Bukhara, Khiva edo Samarkanda) edo Taklamakan basamortuaren oasietan sortuak (Kashgar, Yarkant edo Hotan).
Bidean merkatugaiak ez ezik lapurrak ere ibiltzen ziren. Horiek zailago egiten zuten jadanik luzea eta latza zen ibilbidea. Hori zela eta, antzinako Erroman zeta oso garestia zen, Plinio Zaharrak adierazi zuen bezala. Bidetik ere, budismoa hedatu zen Indiatik Txinara.

## Gainbehera

Txinako dinastia berriek- Tang eta Sung Yuan, VII. mendetik XIV. mendera aritu zirenak- politika aldatu ziren. Gainera Mongoliatik etorritako tribuek arriskutsuagoa egin zuten bidaia eta Europako Erdi Aroa ez zen antzinako Erroma bezain aberatsa ere.
Baina benetako bukaera XV. mendean zen, nabigazioaren berrikuntzek eta inperio berrien sorrerak (Mogol Inperioa edo Otomandar Inperioa) pixkanaka pixkanaka Zetaren bidea itzali zuten.

## Marco Polo

Nahiz eta Marco Polo bidea egiteko lehendabiziko europartzat hartu, bere osaba Mafiok eta bere aita Nicolo Polok jadanik egina zuten ibilbidea Marcok egin baino lehen. Benetan Marco Polok eman zion ospea bideari "Il Milione" bere liburuan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q36288
* Multimedia: Silk Road / Q36288
# Zetazeoen hondartze

Zetazeoen hondartzeak ohikoak dira hondartzetan, munduan urtero 2.000 inguru gertatzen direla uste baita, hondarretan geratzen direnean, batzuetan banaka eta beste batzuetan, taldeka. Azken kasu horietan, odontozetoak izaten dira eta ez balea berezkoak edo mistizetoak. Odontozetoak elkarrekin hondartzeko arrazoia haien kohesio sozial indartsua izan liteke.

## Laguntzeko saiakerak

Zenbait jendek zetazeo horiei laguntzeko gogoa izan arren, adituek ez dute gomendatzen: arriskua egon liteke, zetazeoek kolpe indartsuak eman ditzaketelako edo, gaixorik badaude, gaitzak kutsatu halaber. Horrez gain, ugaztunok uretara itzultzeko lanak sufrimendua areagotu liezaieke.

## Euskal Herrian

Euskal kostaldean eta hondartzetan ere gertatzen dira hondartzeak, urtean 20-25 artean. Bizkaiko itsasoko espezieak izan ohi dira gehienetan, izurde marradun eta arruntak, mazopak, pilotu-izurdeak eta zifioak. Gutxiagotan, balea handiak ere bai, hala nola Kontxako hondartzan 2012ko abenduan hondartu zen zere arrunta, balea urdinaz aparte dagoen zetazeorik handiena.
Hondartze gehienak Zarautz eta Donostiako hondartzetan gertatzen direla ikusi dute adituek: eskuarki, animaliok zahartzaroan daudela ere jakin izan da, eta hori Bizkaiko itsasoko zetazeoak adin nagusira ondo iristen direlako seinale positiboa izan liteke.

## Erreferentziak

* ↑ R., Martin, Anthony. (1990). Whales and dolphins. Salamander Books ISBN 086101488X. PMC 22171840. (Noiz kontsultatua: 2018-09-25).
* 1 2 «Teknopolis: Zetazeo bat hondartzara iristen denean» teknopolis.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-25).
* ↑ Berria.eus. «Ezin izan dute onik atera» Berria (Noiz kontsultatua: 2018-09-25).

## Ikus, gainera

* Hondartze (itsasontziena).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1366544
* Multimedia: Beached whales / Q1366544
# Zetel

Zetel Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Friesland barrutia|Friesland]] barrutian. 2014an 11.615 biztanle zituen 81,28 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q196850
* Multimedia: Zetel / Q196850
# Zetelaka

Zetelaka (errumanieraz: Zetea) Errumaniako udalerri bat da, Hargita konderrian. 5.729 biztanle ditu, 206,76 kilometro koadroko luze-zabalean banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Zetelaka Desághátja Ivómezeje Küküllőmező Zeteváralja Sikaszó

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5057599
* Multimedia: Zetea, Harghita / Q5057599
# Zetena

Kimika organikoan zetenak dira formula orokorra RR'C=C=O duen konposatu organikoen taldea. Oso erreaktiboak dira eta ondorioz erraz deskonposatzen dira. Erabilpen zabala dute sintesi organikoan.
Zetenetatik sinpleenari, CH$_2$=C=O formula duenari, ere zetena edo etenona deritzo.

## Sintesia

Etenona azido azetikoaren deshidratazio termikoaz sintetizatzen da komertzialki.
Ordezkatutako zetenak azilo-kloruroetatik abiatuz prestatzen dira HCl galtzen den eliminazio-erreakzio bati segika. Beheko eskeman trietrilaminak base gisa jokatuz alfa posizioko karbonoari lotutako hidrogrenoa erauzten du kloroarekin batera.

## Erreferentziak

* 1 2 Zetena. .
* ↑ (Ingelesez) Wiley-VCH, ed. (2003-03-11). Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. (1. argitaraldia) Wiley doi:10.1002/14356007.a15_063. ISBN 978-3-527-30385-4. (Noiz kontsultatua: 2024-09-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q368158
* Multimedia: Ketenes / Q368158
# Zetena (konposatua)

Zetena edo etenona konposatu organikoa da H$_2$C=C=O formula duena zetenen familiakoa. Zetenarik sinpleena da. Erreaktibo garrantzitsua da azetilazioetan.

## Ezaugarriak

Etenona gas oso erreaktiboa da (baldintza estandarretan) eta usain narritagarri akutua du. Tenperatura baxuetan baino ez da nahiko egonkorra (–80 °C). Beraz, beti prestatu behar da erabilera bakoitzerako, eta berehala usatu; bestela, dimerizazioa edo polimerizazio gertatzen da. Bere lotura bikoitzak direla eta, etenona oso erreaktiboa da.
Eter eta azetonatan disolbagarria da, eta ur eta alkoholetan deskonposatu egiten da.

## Sintesia

Zetena azido azetikoaren deshidratazio termikoz produzitzen da 700-750 C-tan trietil fosfatoa katalizatzaile gisa usatuz.
    CH$_3$CO$_2$H → CH$_2$=C=O + H$_2$O

## Erabilera

Eskuarki konposatu organikoak azetilatzeko baliatzen da.

## Arriskuak

Ingurunean zetena-kontzentrazio handia egoteak gorputzeko hainbat atal narritatzea eragite du, hala nola begiak, sudurra, eztarria eta birikak. Animaliekin egin diren saioetan ikusi da 116 ppm nahikoa direla animalia-kopuru adierazgarria hiltzeko.

## Erreferentziak

* ↑ zetena. .
* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Ketene» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-09-23).
* ↑ (Ingelesez) Wiley-VCH, ed. (2003-03-11). Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. (1. argitaraldia) Wiley doi:10.1002/14356007.a15_063. ISBN 978-3-527-30385-4. (Noiz kontsultatua: 2024-09-23).
* ↑ (Ingelesez) Wooster, H. A.; Lushbaugh, C. C.; Redeman, C. E.. (1946-12). «The Inhalation Toxicity of Ketene and of Ketene Dimer» Journal of the American Chemical Society 68 (12): 2743–2743. doi:10.1021/ja01216a526. ISSN 0002-7863. (Noiz kontsultatua: 2024-09-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q421032
* Multimedia: Ethenone / Q421032
# Zetano zenbaki

Zetano zenbakia (CN laburdura) gasoil mota batek duen eztanda egiteko edo berez pizteko joera adierazten duen zenbakia da. Zenbakia zehazteko gasoila zetano (irazekitzeko joera 100 duena) eta α-metilnaftaleno (irazekitzeko joera 0 duena) dituen nahastura batekin alderatzen da. Gasoilaren irazekiko joera bera duen nahasturan zetano proportzioa begiratzen da. Diesel motorretan zetano zenbakiak 40-70 bitartekoa izan behar du.

## Eskala

* 0 : α-metilnaftaleno (C$_{10}$H$_7$CH$_3$) ;
* 15 : isozetano (2,2,4,4,6,8,8-heptametilnonano) (iso-C$_{16}$H$_{34}$)
* 40 : etxeko fuel-olio ;
* 51 : gasoil ;
* 85 - 96 : dietil eter C$_4$H$_{10}$O ;
* 100 : n-zetano (C$_{16}$H$_{34}$).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/8/17 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Oktanajea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q726627
# Český rozhlas

Český rozhlas, Txekiar Errepublikako irrati kate publikoa da.
Honako irrati kate hauek eskaintzen ditu:
* ČRo 1 - Radiožurnál (Informazioa)
* ČRo 2 - Praha (Magazineak eta saio familiarrak)
* ČRo 3 - Vltava (Kultura, artea eta musika klasikoa)
* ČRo 4 - Radio Wave (Gazteentzako irratia)
* ČRo 5 (Hamaika tokiko kate)
* ČRo 6 (Tertuliak eta elkarrizketak)
* ČRo 7 - Praga Irratia (atzerritarrentzako)
Česká televize, Txekiar Errepublikako telebista kate publikoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q341323
* Multimedia: Český rozhlas / Q341323
# Český Jiřetín

Český Jiřetín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 90 biztanle ditu eta 33,6 kilometro koadroko azalera. Most barrutian dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q341239
* Multimedia: Český Jiřetín / Q341239
# Šenkovec

Šenkovec Kroaziako udalerri bat da, Međimurje eskualdean. Azken zentsuaren arabera 2.708 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q955681
* Multimedia: Šenkovec (Međimurje) / Q955681
# Šestanovac

Šestanovac Kroaziako udalerri bat da, Split-Dalmazia eskualdean. Azken zentsuaren arabera 1.669 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q391481
* Multimedia: Šestanovac / Q391481
# Šemša

Šemša Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 17,17 km²ko azalera du eta 813 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1280. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q507297
* Multimedia: Šemša / Q507297
# Šenkvice

Šenkvice Eslovakiako udalerri bat da, Pezinokeko barrutian kokatuta. 24,81 km²ko azalera du eta 4809 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1256. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q391430
* Multimedia: Šenkvice, Pezinok District / Q391430
# Xenokrates

Xenokrates (antzinako grezieraz: Ξενοκράτης; Kaltzedonia, K.a. 396/5 – Atenas, K.a. 314/3) greziar filosofo eta matematikaria izan zen. Platonen ikasle eta adiskide izan zen. Pitagorasen eta Platonen filosofiak bateratzen saiatu zen. Akademiako zuzendaria izan zen (K.a. 339-314) Espeusiporen ondoren.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q214121
* Multimedia: Xenocrates / Q214121
# Xylodon sambuci

Xylodon sambuci Hymenochaetaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Rogersella sambuci, Peniophora sambuci, Hyphodontia sambuci, Hyphodontia hariotii, Hyphoderma sambuci, Grandinia sambuci, Lyomyces sambuci.

## Deskribapena

Efusoa, ertza ondo zehaztu gabea, leuna edo pikordun samarra, zuria, elurra bezalakoa.
Etimologia: Xylodon terminoa grezieratik dator, egurra eta hortza esan nahi du, genero honetako karpoforoek egurrean erakusten duten dekorazio zuri, ezkatatsu, dentikulatu edo tuberkulosoagatik. Sambuci epitetoa berriz latinetik, intsusa esan nahi duen “sambucus” hitzetik. Espeziearen hazkuntza-habitatagatik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

## Sasoia eta lekua

Hostozabal mota guztietako zuhaitzen egur hiletan, batez ere intsusen enbor zaharretan.

### Banaketa eremua

Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 322 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Hyphodontia sambuci: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1975791
* Multimedia: Hyphodontia sambuci / Q1975791
# Xylocopa violacea

Xylocopa violacea erle espezie bat da, Xylocopa generoan eta Apidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Xylocopa violacea» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q581995
* Multimedia: Xylocopa violacea / Q581995
* Espezieak: Xylocopa violacea
# Xylophis

Xylophis Xenodermatidae familiako narrasti genero bat da. Asian bizi dira.

## Espezieak

* Xylophis captaini Gower & Winkler, 2007
* Xylophis perroteti (Duméril & Duméril, 1854)
* Xylophis stenorhynchus (Günther, 1875)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3571082
* Multimedia: Xylophis / Q3571082
* Espezieak: Xylophis
# Xylocopa virginica

Xylocopa virginica erle espezie bat da, Xylocopa generoan eta Apidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Xylocopa virginica» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2149448
* Multimedia: Xylocopa virginica / Q2149448
* Espezieak: Xylocopa virginica
# Xyloides

Xyloides Carposinidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Xyloides lamproxylon da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Xyloides lamproxylon | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16993547
# Łodygowice udalerria

Łodygowice Poloniako Silesiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Żywiec barrutian kokatuta. 35,86 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 14154 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q374267
* Multimedia: Gmina Łodygowice / Q374267
ieaSilesiako voivoderriko udalerriak :
# Łomża

Łomża (polonieraz ahoskatua) Podlasiako voivoderriko hiria da, Poloniako ipar-ekialdean eta Varsovia hiritik 150 kilometrora kokatuta dagoena.

## Hiri senidetuak

Łomżak ondorengo hiriekin ditu senidetza-hitzarmenak:
* Muscatine (Iowa) (Ameriketako Estatu Batuak)
* Novohrad-Volynski (Ukraina)
* Šalčininkai (Lituania)
* Kaunas (Lituania)
* Tallinn (Estonia)
* Czechowice-Dziedzice (Polonia)
* Södertälje (Suedia)
* Sigtuna (Suedia)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q215633
* Multimedia: Łomża / Q215633
# Łosice udalerria

Łosice ( (Audio·info)) Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Łosice barrutian kokatuta. 121,29 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 10897 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2327638
* Multimedia: Gmina Łosice / Q2327638
ieaMazoviako voivoderriko udalerriak :
# Łomianki udalerria

Łomianki ( (Audio·info)) Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Varsovia Mendebaldea barrutian kokatuta. 38,83 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 25920 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q785690
* Multimedia: Gmina Łomianki / Q785690
ieaMazoviako voivoderriko udalerriak :
# Łomża landa-udalerria

Łomża ( (Audio·info)) Poloniako Podlasiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Łomża barrutian kokatuta. 206,95 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 10885 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q950642
* Multimedia: Gmina Łomża / Q950642
ieaPodlasiako voivoderriko udalerriak :
# Łoniów udalerria

Łoniów Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-udalerri bat da, Sandomierz barrutian kokatuta. 86,85 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7517 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q554547
ieaGurutze Santuko voivoderriko udalerriak :
# Łomazy udalerria

Łomazy Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Biała Podlaska barrutian kokatuta. 198,6 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5038 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q581209
ieaLublingo voivoderriko udalerriak :
# Łomżako elizbarrutia

Łomżako elizbarrutia (polonieraz: Diecezja łomżyńska, latinez: Dioecesis Lomzensis) Erromatar Eliza Katolikoaren poloniar elizbarrutietako bat da. 1798ko martxoaren 25ean ezarri zen Sejny/Augustóweko elizbarruti giza eta 1925eko urriaren 28an Łomżako elizbarruti bihurtu zen. Apezpikuaren egoitza Łomżan dago. Egun apezpikua Janusz Bogusław Stepnowski da.

## Apezpikuen zerrenda

* Jan Klemens Gołaszewski (1818-1820)
* Ignacy Stanislaw Czyżewski (1820-1823)
* Mikołaj Jan Manugiewicz (1825-1834)
* Pawel Straszyński (1836-1847)
* Konstanty Ireneusz Łubieński (1863-1869)
* Piotr Pawel Wierzbowski (1872-1893)
* Anton Baranowski (1897-1902)
* Anton Karaś (Karosas) (1910-1926)
* Romuald Jałbrzykowski (1925-1926)
* Stanisław Kostka Łukomski (1926-1948)
* Czeslaw Falkowski (1949-1969)
* Mikolaj Sasinowski (1970-1982)
* Juliusz Paetz (1982-1996)
* Stanisław Stefanek (1996-2011)
* Janusz Bogusław Stepnowski (2011-)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Diocese of Łomża» Catholic Hierarchy.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q878639
* Multimedia: Roman Catholic Diocese of Łomża / Q878639
# Łopiennik Górny udalerria

Łopiennik Górny Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Krasnystaw barrutian kokatuta. 106,19 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4021 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q339442
* Multimedia: Gmina Łopiennik Górny / Q339442
ieaLublingo voivoderriko udalerriak :
# Łopuszno udalerria

Łopuszno Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-udalerri bat da, Kielce barrutian kokatuta. 177 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 9016 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q553641
* Multimedia: Gmina Łopuszno / Q553641
ieaGurutze Santuko voivoderriko udalerriak :
# Christopher Street (PATH)

PATH :
Christopher Street (Christopher kalea, euskaraz) PATH sarearen geltokia da, New York estatuko New York udalerrian kokatuta dagoena.
Geltokia 1908ko otsailaren 25an ireki zen.

## Eskema

| G | Beheko solairua | Sarrera/Irteera, autobus geldialdia |
| M | Mezzanina | Txarteldegiak |
| B2 Trenbideak | 1. trenbidea | ← P Newport eta Journal Square geltokietaraino ← P Hoboken geltokiraino |
| Erdiko nasa, jaitsiera ezkerretik ||
| B2 Trenbideak | 2. trenbidea | → P 9th Street eta 33rd Street geltokietaraino → → P 9th Street eta 33rd Street geltokietaraino → |
| Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik ||
Geltokiko eskema :

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Geltokia» Port Authority of New York and New Jersey.

## Ikus, gainera

* PATH sarea
* New York

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Trans-Hudson portu Autoritateko web gune ofiziala
* Datuak: Q5113294
* Multimedia: Christopher Street (PATH station) / Q5113294
# Wood Strings (musika taldea)

Wood Strings, 2016 urtean Aretxabaletan sortutako rock akustiko taldea da.

## Ibilbidea

Interneten bidez hainbat abesti zabalduz hasi zuten ibilbidea. Lagun izeneko bideoklipak arrakasta handia izan zuen, herriko hainbat jendek hartu baitzuen parte. 2019an aurreneko diskoa atera zuten, sei abesti dituen EPa. Bigarrena, Isladak izenekoa, 2021ean argitaratu zuten.
2024ko urriaren 11n eman zuen azkenengo kontzertua Aretxabaletan.

## Diskografia

* Bi (2019, autoekoizpena) - EPa
* Isladak (2021, autoekoizpena)

## Erreferentziak

* ↑ «Wood Strings - Arrasate - 2018-07-27» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-07).
* ↑ «'Lagun' kantaren bideoklipa estreinatu du Wood Strings taldeak» https://goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2018-06-15).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Wood Strings» es-es.facebook.com (Noiz kontsultatua: 2020-08-29).
* ↑ «Wood Strings: Segi Marrazten» EITB Euskal Irrati Telebista 2021-06-04 (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).
* ↑ «Wood Strings taldeak agur esango du Kuartelaren jaialdian - Aretxabaleta» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2024-10-11).

## Kanpo estekak

* Wood Strings-en bandcamp orrialdea
* Datuak: Q61365129
# 2023ko Lombardiako Giroa

2023ko Lombardiako Giroa :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 117. Lombardiako Giroa |
| Txapelketa | UCI World Tour 2023 1.UWT |
| Data | 2023.eko urriak 7 |
| Luzera | 238 km |
| Herrialdea | Italia |
| Irteera-lekua | Como |
| Helduera-lekua | Bergamo |
| Taldeak | 25 |
| Parte-hartzaileak | 175 |
| Amaitu dutenak | 122 |
| Bataz besteko abiadura | 40,163 km/o |
| Desnibela | 4.646 m |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Tadej Pogačar (UAE Team Emirates) |
| Txapeldunordea | Andrea Bagioli (Soudal Quick-Step) |
| Hirugarrena | Primož Roglič (Jumbo-Visma) |
| ◀ 2022 | 2024▶ |
| Dokumentazioa ||
2023ko Lombardiako Giroa txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 117. edizioa izan zen. 2023ko urriaren 7an egin zuten Como eta Bergamo artean, 238 kilometroko ibilbidearekin. Proba hau UCI World Tour 2023ko egutegiaren 34. lasterketa izan zen.
Garailea UAE Team Emirates taldeko Tadej Pogačar esloveniarra izan zen. Podiumera Andrea Bagioli italiarra eta Primož Roglič esloveniarra ere igo ziren.

## Sailkapen orokorra

Iturria : ProCyclingStats :

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Italieraz) (Ingelesez)
* 2023ko Lombardiako Giroa - ProCyclingStats
* Datuak: Q116638555
# Frantzisko I.a Lorrenakoa

Frantzisko I.a Lorrenakoa, Joinvilleko printzea, Guiseko II. dukea, Aumaleko dukea (Bar-le-Duc, Lorrena, 1519ko otsailaren 17a - Saint-Hilaire-Saint-Mesmin, Frantzia, 1563ko otsailaren 24a) Guiseko etxeko soldadu eta politikaria izan zen.

## Biografia

Gudari handia izan zen. Karlos V.aren kontra nabarmendu zen, batez ere Metzeko guduan. 1553an, Paulo III.ari laguntzeko Italiara bidalitako osteen buruzagitza hartu zuen, baina Saint-Quentingo hondamenaren ondoren berriro deitu zioten eta egoera aldatu zuen (Calais).
Frantzisko II.a errege egin zutenean, protestanteen kontra hasi zen (Amboiseko zapalkuntza, 1560). Frantzisko II.a hil zenean Katalina Medicik bultzatu nahi zuen bake akordioa hautsi zuen Wassyko sarraskiaz (1562) eta Condé garaitu zuen Dreuxen. Orléansgo setioan Poltrot de Mérék tiroz zauritu eta sei egun geroago hil zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q28495
* Multimedia: Francis, Duke of Guise / Q28495
# Henrike I.a Frantziakoa

    Artikulu hau Frantziako erregeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Henrike I.a».
Henrike I.a Frantziakoa (Reims, 1008ko maiatzaren 4a - Vitry-aux-Loges, 1060ko abuztuaren 4a) 1016-1031 bitartean Borgoinako dukea eta 1031-1060 bitartean Frankoen erregea izan zen. Kapetar leinuko Frantziako hirugarren erregea izan zen.

## Bizitza

Gurasoak Roberto Errukitsua eta Konstantza Arleskoa zituen. 1032an Burgundiako dukerria utzi zion Roberto anaiari, erregetzan arazorik izan ez zezan. Normandiako duke eta Ingalaterrako errege zen Gilen I.a Konkistatzailearekin hitzarmen bat sinatu zuen, baina gero hautsi egin zuen eta haren aurkako gerrarri ekin zion. 1054an Gilen Konkistatzaileak menderatu zuen. Filipe I.aren aita izan zen.
Bere erreinaldian erret-lurraldeak Frantziako historia osoko txikienak izan ziren. Hala ere, errege txarra baino errealistatzat dute historialariek.

## Ezkontza eta seme-alabak

Henrikek Konrado II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoaren alaba Matildarekin ezkontzeko hitza eman zuen, baina hau 1034an hil zen, artean umea zela. Orduan Matilda Frisiakoarekin ezkondu zen, baina hau 1044an hil zen. 1051ean Ana Kievekoarekin ezkondu zen eta lau seme-alaba izan zituzten:
* Filipe (1052– 1108)
* Enma (1054–?)
* Roberto (1055–1060)
* Hugo (1057–1102)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014/12/3 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.