OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tharoiseau

Tharoiseau Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 75 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Tharoiseau udalerrian erroldatutako biztanleak 75 ziren. Familiak 35 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (13 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 9 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 9 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak

### Etxebizitza

2007an 70 etxebizitza zeuden, 39 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 64 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 39 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Tharoiseau udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 4 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 4 |
| 4 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 4 |
| 0 | 65-69 | 4 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 4 |
| 12 | 50-54 | 4 |
| 0 | 45-49 | 4 |
| 4 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 4 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 4 | 15-19 | 4 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 4 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 50 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (16 gizon eta 9 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 finantziazio enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Tharoiseau udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q129826
* Multimedia: Tharoiseau / Q129826
# That Lady in Ermine

That Lady in Ermine 1948ko estatubatuar filma da. Ernst Lubitschek hasi baina, grabazioaren zortzigarren egunean hil eta gero, Otto Premingerrek amaitu zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1861ean, Bergamoko kondesa den Angelinak Mario ezkonduko du. Hungariar husarrek ezkontza-egunean gaztelua eraso eta Mariok alde egingo du. Angelinak gaztelua defendatzeari ekingo dio.

## Aktoreak

* Betty Grable: Francesca/Angelina
* Douglas Fairbanks Jr.: Teglash koronela/dukea
* César Romero: Mario
* Harry Davenport: Luigi
* Walter Abel: Horvath maiorra/Benvenuto
* Reginald Gardiner: Alberto
* Virginia Campbell: Theresa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1212630
# Telmatherinidae

Telmatherinidae arrain ateriniformeen familia da, ur gezakoak.
Kalyptatherina helodes izan ezik, guztiak Sulawesi uhartean (gehienak Malili aintziran) bizi dira.
Arrain txikiak dira, normalean 3 eta 8 cm. arteko luzera dute, nahiz eta luzeena den Paratherina generoak 24 cm. ere izan dezake.

## Erreferentziak

* 1 2 Matsura, Keiichi & Tyler, James C.. (1998). Encyclopedia of Fishes. San Diego: Academic Press, 228 or. ISBN 0-12-547665-5..
* ↑ www.fishbase.org
* ↑ Gray, S.M. & J.S. McKinnon. (2006). «A comparative description of mating behaviour in the endemic telmatherinid fishes of Sulawesi's Malili Lakes» Environmental Biology of Fishes (75): 471–482..
* 1 2 Herder, F.; J. Schwarzer; J. Pfaender; R.K. Hadiaty & U.K. Schliewen. (2006). «Preliminary checklist of sailfin silversides (Teleostei: Telmatherinidae) in the Malili Lakes of Sulawesi (Indonesia), with a synopsis of systematics and threats» Verhandlungen der Gesellschaft für Ichthyologie Band (5): 139-163..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1888483
* Multimedia: Telmatherinidae / Q1888483
* Espezieak: Telmatherinidae
# Telmatobiidae

Telmatobiidae edo, sailkapenen arabera, Telmatobiinae Hego Amerikan bakarrik bizi diren igel familia bat (edo subfamilia bat) da. 2011tik aurrera familia gisa hartu izan da, baina oraindik ere subfamiliatan banatzeko ohitura dago.
Azpifamiliatzat hartzen denean Leptodactylidaeren barruan sailkatzen dira. Baina subfamilia honek hainbat errebisio izan ditu eta genero gehienak beste nonbaiten sailkatuak izan dira jada. Hori dela eta Leptodactylidae familiaren barruan zeuden igel askok beste familia batean dute lekua orin. Gaur egun Telmatobius generoa baizik ez da mantentzen bertan, eta beraz familia edo subfamilia monogenerikoa da egun. Egile batzuek Batrachophrynus generoa ere proposatzen dute Telmatobiusetik aparte.

## Genero klasikoak

Sailkapen originalak honako generoak barnebiltzen zituen:
* Alsodes Bell, 1843
* Atelognathus Lynch, 1978
* Batrachophrynus Peters, 1873
* Batrachyla Bell, 1843
* Caudiverbera Laurenti, 1768
* Eupsophus Fitzinger, 1843
* Hylorina Bell, 1843
* Insuetophrynus Barrio, 1970
* Somuncuria Lynch, 1978
* Telmatobius Wiegmann, 1834
* Telmatobufo Schmidt, 1952

## Gaur egungo sailkapena

Telmatobiidae barruan asignatutako genero gehienak beste familia batzuetara mugitu dira. Batrachophrynus generoko igelak Telmatobiusen barruan sartzen baditugu, genero bakarra mantentzen da:
* Alsodes eta Eupsophus Alsodidae familian sailkatzen dira.
* Insuetophrynus Rhinodermatidae familian sailkatzen da.
* Telmatobufo Calyptocephalellidae familian sailkatzen da.
* Atelognathus, Batrachyla, eta Hylorina Batrachylidae familia berrian sailkatzen dira.
* Somuncuria Pleurodema generoan sailkatzen da gaur egun.

## Erreferentziak

* ↑ Frost, Darrel R.. (2013). «Telmatobiidae Fitzinger, 1843» Amphibian Species of the World 5.6, an Online Reference (American Museum of Natural History).
* ↑ «Telmatobiidae» AmphibiaWeb: Information on amphibian biology and conservation. [web application] (Berkeley, California: AmphibiaWeb).
* ↑ Amphibian Species of the World 5.6, an Online Reference. American Museum of Natural History.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19987840
* Espezieak: Telmatobiidae
# Tommaso Portinari

Tommaso Portinari (1424 aldean - 1501) florentziar bankaria izan zen, medicitarren ordezkari Brujasen, eta Karlos Izukaitza dukearen aholkularia. Ezaguna da, batez ere, primitibo flandestarrei agindu zizkien margolanengatik.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q1646308
* Multimedia: Tommaso Portinari by Hans Memling / Q1646308
# Tommy

Tommy Thomas izen anglosaxoiaren txikigarria da.
Tommy izan daiteke:
* Tommy, britainiar soldaduen izen generikoa.
* Thompson subfusilari Tommy Gun zioten.
* Tommy, The Who taldearen rock opera.
* Tommy, Jakov Protazanoven propaganda filma.
* Tommy, Ken Russellen film musikala.
* Tommy, Tarik Salehen thrillerra.
* Tommy, polizia-telesaila.
# Tommaso Menoncello

Tommaso Menoncello (menonˈtʃɛllo ahoskatua; Treviso, 2002ko abuztuaren 20a) italiar errugbilaria da, erdiko eta hegaleko postuetan aritzen dena. United Rugby Championshipeko Benetton Treviso taldean jokatzen du 2020tik. 2022ko otsailaren 6an egin zuen debuta Italiako selekzioan, Parisen, Frantziaren aurka. 2024ko Sei Nazioen Txapelketako jokalaririk hoberena izendatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Galinier, Simon. 6 Nations 2022. La compo de l'Italie face à la France, avec Garbisi en 10 mais sans Capuozzo. actu.fr (Noiz kontsultatua: 2024-4-5).
* ↑ Menoncello élu meilleur joueur du Tournoi des Six Nations, Ramos et Atonio dans l'équipe type. lequipe.fr (Noiz kontsultatua: 2024-4-5).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q102823618
* Multimedia: Tommaso Menoncello / Q102823618
# Tommaso Traetta

Tommaso Traetta (Bitonto, Bari, Napoliko Erresuma, 1727ko martxoaren 30a - Venezia, Veneziako Errepublika, 1779ko apirilaren 6a) italiar musikagilea izan zen.

## Biografia

Duranteren eta Leoren ikasle izan zen; 1758-1765. urteetan Parmako dukearen kapera-maisu; 1765-1768. urteetan Veneziako kontserbatorioko zuzendari, eta 1768-1775. urteetan Katalina Handiaren gorteko musikagile San Petersburgon.
Berrogeita hamar bat opera idatzi zituen, batzuk italiar eta frantses ereduetan oinarrituta. Aipagarriak dira: Didone abbandonata (1757); Armida (1761); Sofonisba (1762); Antigona (1772). Bestalde, oratorio bat; mezak; moteteak, Stabat Mater bat eta ahotserako lanak idatzi zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q266084
* Multimedia: Tommaso Traetta / Q266084
# Tommi Tuovila

Tommi Tuovila (Kuusamo, 1971ko uztailaren 8a) arkularia da. Finlandia ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Tommi Tuovila
* ↑ Tommi TUOVILA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q89104216
# Tommy (1975eko filma)

    Artikulu hau filmari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Tommy».
Tommy The Who taldeak prestatutako rock opera baten filma da. Filma Ken Russell zuzendariak 1975ean egin zuen. The Whorekin batera (Pete Townshend, John Entwistle, Roger Daltrey Tommyren paperan, eta Keith Moon) uneko talde eta abeslari garrantzitsuek hartu zuten parte: Tina Turner (The Acid Queen), Elton John (Pinball Wizard) eta Eric Clapton (The Preacher). Baita ere Jack Nicholson, Ann Margret, Oliver Reed eta Robert Powell agertu ziren filman. 1975ean, filma Cannesko Zinemaldian aurkeztua izan zen, lehiaketatik kanpo.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Filmak gazte baten historia azaltzen du. Tommyk trauma handi bat pairatu zuen haurtzaroan, bere aitaren hilketa ikusi zuenean. Hiltzailea bere aitaordea izan zen. Ondorioz, haurra itsu, mutu eta gorra gelditu zen. Hori gutxi izango balitz, gainera, autista zen. Bere nerabetasuna oso gogorra izango zen, beharrez gainezka. Baina azkenean, bere izaera bereziari esker, pinballen nazioarteko izarra eta liderra bihurtuko zen, ia erlijio-guru gisa. Senideek, bestetik, bere irabaziak administratuko dituzte oso modu ilunez.

## Taldeko aktoreak

* Roger Daltrey Tommy Walker paperean.
* Ann-Margret Nora Walker paperean.
* Oliver Reed "Uncle" Frank Hobbs paperean.
** Barry Winch Tommy haurraren paperean.
*** Alison Dowling Tommy haurra kantatzen.
* Elton John Pinball Wizard paperean.
* Tina Turner The Acid Queen paperean.
* Eric Clapton The Preacher paperean.
* John Entwistle John Entwistleren paperean.
* Keith Moon como el tío Ernie osabaren/beraren paperean.
* Paul Nicholas Kevin paperean.
* Jack Nicholson The Specialist paperean.
* Robert Powell Group Captain Walker paperean.
* Arthur Brown The Priest paperean.
* Pete Townshend narratzailea/beraren paperean.
* Victoria Russell Sally Simpson paperean.
* Ben Aris A. Simpson V. C paperean.
* Mary Holland Mrs. Simpson paperean.
* Ken Russell Cripple paperean.

## Sariak
### Oscar Sariak

| Urtea | Kategoria | Filma | Emaitzak |
| 1975 | Emakume aktore onenari | Ann-Margret | Izendatua |
| 1975 | Soinu-banda onenari - Moldatuta | Pete Townshend | Izendatua |

### Urrezko Globoak

| Urtea | Kategoria | Filma | Emaitzak |
| 1975 | Urrezko Globoa komedia edo musikal onenari | Tommy | Izendatua |
| 1975 | Komedia edo musikalaren emakume aktore onenari - Moldatuta | Ann-Margret | Irabazlea |

## Erreferentziak

* ↑ https://www.imdb.com/title/tt0073812/releaseinfo
* ↑ http://www.sensacine.com/peliculas/pelicula-847/

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Film osoa Youtuben. Azpitituluak gaztelaniaz.
* Datuak: Q1419797
# Tommaso Tittoni

Tommaso Tittoni (Erroma, 1855eko azaroaren 16a - ibidem, 1931ko otsailaren 7a) italiar diplomazialari eta politikaria izan zen. Italiako lehen ministroa izan zen 1915eko martxoan.
Erromako zinegotzia izan zen Diputatuen Ganberako kide hautatu aurretik. 1897an dimisioa eman zuen, Perugiako eta Napoliko prefektu izendatua izateko. 1902an Senatuan sartu zen. Politikoki eskuin historikoaren kide izan zen
Giovanni Giolittik Kanpo Arazoetako ministro izendatu zuen 1903an eta Austria-Hungariarekiko eta Frantziarekiko harremanak hobetzeaz arduratu zen. Lehen ministro kargua bete zuen Giolittik 1915eko martxoaren 15ean dimisioa eman ondoren. Martxoaren 28an Alessandro Fortisi utzi zion postua eta Kanpo Arazoetako ministro karguan jarraitu zuen. Londresen eta Parisen enbaxadore ere izan zen.
Lehen Mundu Gerran neutraltasun italiarraren aldekoa izan zen. Berriz ere kanpo ministro 1919an Parisko Bake Biltzarran parte hartu zuen. 1909tik 1929ra Senatuko presidentea izan zen.
1922ko Erromako Martxaren ondoren, Benito Mussoliniren alde egin zuen. 1929tik 1930era Erromako Errege Akademiako buru izan zen.
* Datuak: Q537144
* Multimedia: Tommaso Tittoni / Q537144
# Tommen Baratheon

Tommen Baratheon, George R. R. Martin idazlearen A Song of Ice and Fire eleberri saileko eta Game of Thrones telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan Lena Headey eta Nell Williams aktoreek antzeztu zuten. Baraethon etxea eta Lannister etxeko kidea da.
Robert Baratheon erregea eta Cersei Lannister erreginaren semea bezala aurkeztua den arren, Cersei eta Jaime Lannister anai-arreben intzesto harremanetik jaioa da.
Bigarren semea izaki bigarren maila batean dago, Joffrey Baratheon erregea eta anaia eraila den arte, orduan ondorengotzan Zazpi Erresumetako errege berria bilakatuz. Anaia ez bezala, mutil xaloa, kutixizalea eta izaera jatorrekoa da.
# Tommy Fleetwood

Thomas Paul Fleetwood (1991ko urtarrilaren 19a) golf-jokalari profesional ingelesa da, eta PGA Tourrean eta European Tourrean jokatzen du. Zazpi aldiz irabazi du Europako Tourrean. Zilarrezko domina irabazi zuen 2024ko Udako Olinpiadetan, Parisen, Frantzian.

## Garaipen profesionalak (10)
### Europako Tourra (7)

* Legenda
* Rolex seriea (2)
* European Tour (5)
| | Data | Txapelketa | Irabazlearen puntuazioa | Garaipen tartea | Aurkariak |
| 1 | 2013ko abuztuaren 25 | Johnnie Walker Txapelketa Gleneaglesen | -18 (68-65-67-70=270) | Playoffa | Stephen Gallacher, Ricardo González |
| 2 | 2017 urtarrilaren 22a | Abu Dhabi HSBC txapelketa | -17 (67-67-70-67=271) | Kolpe 1 | Dustin Johnson, Pablo Larrazábal |
| 3 | 2017 uztailaren 2a | HNA Frantziako Opena | -12 (67-68-71-66=272) | Kolpe 1 | Peter Uihlein |
| 4 | 2018 urtarrilaren 21a | Abu Dhabi HSBC txapelketa | -22 (66-68-67-65=266) | 2 kolpe | Ross Fisher |
| 5 | 2019ko azaroaren 17a | Nedbank Golf | -12 (69-69-73-65=276) | Playoffa | Marcus Kinhult |
| 6 | 2022ko azaroaren 13a | Nedbank Golf | -11 (70-70-67=277) | Kolpe 1 | Ryan Fox |
| 7 | 2024 urtarrilaren 14a | Dubai Invitational | -19 (66-69-63-67=265) | Kolpe 1 | Thriston Lawrence, Rory McIlroy |

### Challenge Tourra (1)

| | Data | Txapelketa | Irabazlearen puntuazioa | Garaipen tartea | Hurrengoa |
| 1 | 2011ko irailaren 11 | Kazakhstan Irekia | -15 (68-69-66-70=273) | 2 kolpe | Knut Børsheim |

### PGA EuroPro Tourra (1)

| | Data | Txapelketa | Irabazlearen puntuazioa | Garaipen tartea | Hurrengoak |
| 1 | 2011ko Abuztuak 5 | Formby Hall Classic | -16 (67-68-65=200) | 4 kolpe | Graeme Clark, Luke Goddard, Warren Bennett |

### Beste garaipen batzuk (1)

| | Data | Txapelketa | Irabazlearen puntuazioa | Garaipen tartea | Hurrengoa |
| 1 | 2013ko Abuztuak 8 | Britainia Handiko Farmafoods Par 3 txapelketa | -4 (52-52=104) | 1 iktus | Paul Broadhurst |

## Emaitzak txapelketa handietan

| Txapelketa | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 |
| Masters Txapelketa | | | | CUT | T17 |
| AEBko Irekia | | T27 | | 4 | 2 |
| Erresuma Batuko Irekia | CUT | CUT | CUT | T27 | T12 |
| PGA txapelketa | CUT | CUT | | T61 | T35 |
| Txapelketa | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
| Masters Txapelketa | T36 | T19 | T46 | T14 | 33 | 3 |
| PGA txapelketa | T48 | T29 | CUT | 5 | T18 | T26 |
| AEBko Irekia | T65 | CUT | T50 | CUT | 5 | T16 |
| Erresuma Batuko Irekia | 2 | NT | T33 | 4 | 10 | CUT |

## Udako Olinpiar Jokoak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina |
| 2024 | Paris | 02 ! |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1865564
* Multimedia: Tommy Fleetwood / Q1865564
# Tetrarogidae

Tetrarogidae arrain eskorpeniformeen familia bat da, Indiako Ozeanoan eta Ozeano Barean bizi direnak.
2,5 eta 23 cm arteko luzera duten arrain hauek, gehienez 300 metroko sakoneran bizi dira.

## Generoak

* Ablabys
* Centropogon
* Coccotropsis
* Cottapistus
* Glyptauchen
* Gymnapistes
* Liocranium
* Neocentropogon
* Neovespicula
* Notesthes
* Ocosia
* Paracentropogon
* Pseudovespicula
* Richardsonichthys
* Snyderina
* Tetraroge
* Vespicula

## Erreferentziak

* ↑ Matsura, Keiichi & Tyler, James C.. (1998). Encyclopedia of Fishes. San Diego: Academic Press, 228 or. ISBN 0-12-547665-5..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2584482
* Multimedia: Tetrarogidae / Q2584482
* Espezieak: Tetrarogidae
# Tetrarooseveltita

Tetrarooseveltita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Tetrarooseveltita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Bi(AsO4)}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tetrarooseveltite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Tetraterpeno

Tetraterpenoak zortzi isoprenoz osaturiko terpenoak dira. Lipido saponifikaezinak dira eta 40 karbonotako katea dute.
Tetraterpenoen barneko multzo handiena karotenoideak dira, landareen pigmentuak hain zuzen ere.

## Ikus, gainera

* Karotenoideak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7706759
Lipidoak :
OsagaiakGantz azidoakAseak: butirikoa (4:0) • kaprikoa (10:0) • laurikoa (12:0) • miristikoa (14:0) • palmitikoa (16:0) • estearikoa (18:0) • arakidikoa (20:0) Asegabeak: miristoleikoa (14:1) • palmitoleikoa (16:1) • oleikoa (18:1) • linoleikoa (18:2) • linolenikoa (18:3), (α eta γ) • punizikoa (18:3) • arakidonikoa (20:4)Beste batzukaminoalkohola • azido fosfatidikoa • esfingosina • esteranoa • glizerina • isoprenoa • zeramidaLipido saponifikagarriakGlizeridoakMonoglizeridoak: Glizeril hidroxiestearatoa • Glizerol monoestearatoa • Monolaurina Diglizeridoak: - Triglizeridoak: Triheptanoina • Trimiristina • Tripalmitina • Triestearina • Trilinoleina • TrioleinaArgizariakLanolinaFosfolipidoakFosfoglizeridoak: Fosfatidiletanolamina • Fosfatidilkolina • Fosfatidilserina Esfingolipidoak: EsfingomielinaGlukolipidoakGangliosidoak • Globosidoak • Lipopolisakaridoak • ZerebrosidoakLipido saponifikaezinakEsteroideakEsterolak: Ergosterola • Estigmasterola • Kolesterola • Lanosterola Kortikosteroideak: Budesonida • Flutikasona • Kortisola • Kortisona • Prednisona Estrogenoak: Aldosterona • Androsterona • Estradiola • Progesterona • Testosterona Bitaminak: D bitaminaTerpenoak (+ terpenoideak)Monoterpenoak: Eukaliptola • Geraniola • Kanforra • Limonenoa • Linaloola • Mirzenoa • Pinenoa Seskiterpenoak: Azido abszisikoa • Farnesola • Humulenoa • Ionona • Zingiberenoa Diterpenoak: Azido abietikoa • Erretinola (A bitamina) • Fitola • Giberelina • Labdanoa • Kafestola Triterpenoak: Eskualenoa Tetraterpenoak: Karotenoideak (Karotenoak • Xantofilak) Politerpenoak: Plastokinona • UbikinonaEikosanoideakLeukotrienoak • Prostaglandinak • Prostaziklinak • Tronboxanoak :
# Tetrataenita

Tetrataenita elementu natiboak motako minerala da.

## Ezaugarriak

Tetrataenita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {FeNi}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tetrataenite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Tetraziklina

Tetraziklinak espektro zabaleko antibiotikoak dira, gehienak era sintetikoan lortutakoak. Familia honi izena ematen dion antibiotikoa, tetraziklina bera, Streptomyces aureofassiens bakterioak sortzen du era naturalean.
Tetraziklina guztien egitura kimikoa ziklikoa da (irudia).

## Erasobidea

Antibiotiko guztien antzera, tetraziklinak gai dira bakterioak akabatzeko giza-zelulak kaltetu gabe. Toxikotasun hautakorra dute, beraz. Tetraziklinak bakteriar erribosometan sartzen dira eta proteinen sintesia inhibitzen dute. Proteinak sortu ezean, bakterioak hiltzen dira.
Bakterioen zelula mintza tetraziklinekiko irazkorra da, antibiotiko hauen sarrera ez du oztopatzen. Giza zelulen mintza, berriz, antibiotiko hauekiko iragazgaitza da, eta tetraziklinak ez dira sartzen zitoplasmara. Horretan datza toxikotasun-eza zelula eukariotoentzat.

## Aplikazioak

Espektro zabaleko antimikrobianoak dira tetraziklinak. Horrek esan nahi du bakterio askoren aurka erabil daitezkeela. 1950-eko hamarkadan hasi ziren erabiltzen, baina denboraren poderioz bakterio anitzek erresistentzia garatu dute. Hori dela eta, gaur egun iraganean baino gutxiago erabiltzen dira tetraziklinak.
Klamidiak, mikoplasmak eta espiroketen aurka eraginkorrak dira oraindik tetraziklinak. Bruzelosia, kolera, sifilia eta aknearen tratamenduan erabiltzen dira.
Antibiotiko hauek ez dira erabili behar haurdun dauden emakumeengan eta ezta umeengan ere. Hauengan hortzen kolorea iluntzen dute. Kontrako efektuak sor ditzakete ere heste mailan (beherakoak eta sabeleko mina).

## Tetraziklina garrantzitsuenak

Tetraziklina, doxiziklina, klorotetraziklina ("aureomizina" ere deitua) eta limeziklina dira tetraziklina nagusiak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193045
* Multimedia: Tetracycline / Q193045
# Tetrawickmanita

Tetrawickmanita oxido motako minerala da eta stottita subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Tetrawickmanita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Mn2+[Sn4+(OH)6]}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tetrawickmanite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Tetrigidae

Tetrijido (Tetrigidae) ortopteroen ordenako izen bereko familiako intsektuez esaten da. Itxuraz otien antzekoak dira, baina neurriz haiek baino txikiagoak (8–25 mm luze). Aurreko hegoak ezkata txiki batzuek baino handiagoak ez dituzte, atzekoak, berriz, mota gehienek handiak dituzte. Kolorez arreak izaten dira eta ibili ere gehiago ibiltzen dira bere koloreko lekuetan belar artean baino. 700 tetrijido mota ezagutzen dira; horietan ezagunena Tetrix undulata da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-3-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q768200
* Multimedia: Tetrigidae / Q768200
* Espezieak: Tetrigidae
# Tetrazina

Tetrazina konposatu kimiko bat da eta bere egitura bentzenozko eraztun bat da, non lau karbono atomo nitrogeno atomoz ordezkatzen baitira. Beren formula molekularra C2H2N4 da. IUPACen nomenklaturan "tetrazina" izena erabiltzen da konposatu horren deribatuak izendatzeko. Nitrogeno atomoen posizioagatik bereizten diren hiru isomero daude: 1,2,3,4-tetrazina, 1,2,3,5-tetrazina eta 1,2,4,5-tetrazina. Konposatu ezegonkorrak dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q417549
* Multimedia: Tetrazines / Q417549