OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kanpaitxo azpilun

Kanpaitxo azpiluna (Mycena pelianthina) Mycenaceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarritzat hartzen, errefrau edo patata azalaren usain handia duelako. Toxikoa ere izan daiteke, haluzinazioak eragin ditzake.

## Deskribapena

Kapela: 4 eta 6 cm arteko diametrokoa, ganbila, higrofanoa, purpura kolorekoa hezetasunarekin, lila zurbila edo zuri-horixka eguraldi lehorrean. Ertza ildaskatua.
Orriak: Ez oso estu, libreak, more zikin kolorekoak, koskadun ertz ilunagoarekin.
Hanka: 2-5 cm luze eta 0,5-0,8 cm lodi, zilindrikoa, mehea, leuna, bioleta zikin kolorekoa.
Haragia: Mehea zurixka, errefrauaren usain eta zaporekoa.
Etimologia: Mycena terminoa latinetik dator, perretxikoa, onddoa, "Vitis" hitzetik, xirmendu esan nahi du. Oin luze mehe eta malguari egiten dio erreferentzia. Pelianthina epitetoa berriz grekotik dator, "pelós" hitzetik, hau da, ubela, ospela, iluna; eta kontrakoa esan nahi duen "antinoos" hitzetik. Gainerako onddoarekin alderatuta orrien ertzeko kolore ilunagatik.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Mycena pura delakoarekin, honek ere errefrauaren usaina du, baina Mycena pelianthina espezieak orri gris-moreak ditu ertz koskadunekin, eta Mycena pura perretxikoak orri zurixkak ditu.

## Sasoia eta lekua

Udan, eta batez ere, udazkenean, pagadietan, eroritako hostoen artean. Oso ohikoa.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Japonia, Europa, Panama, Errusia eta Malaysia.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color, Iberduero or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 266 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 281 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel.. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 180 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3915837
* Multimedia: Mycena pelianthina / Q3915837
# Kanpaitxo lingirdatsu horixka

Kanpaitxo lingirdatsu horixka (Mycena epipterygia) Mycenaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du kontsumorako balio, haragi oso urria du.

## Deskribapena

Kapela: 1 eta 1,5 cm arteko diametrokoa, kanpai itxurakoa, ertza oso ildaskatua du eta koskadun mintz batekin luzatua. Azala hasieran horixka da eta ondoren ertzean zurixka, arre koloreko tindu batekin erdian. Kapela osorik altxa daitekeen gelatinazko geruza garden batez estalita dago.
Orriak: Zurixkak, estu, oso goranzkoak, oso itsatsiak edo untzinatuak. Ertzak harizpi gelatinoso bat du, erraz bana daitekeena.
Hanka: Kolore hori bizikoa goialdean, baina oinarrirantz zurbildu egiten da. Gainazala likatsua du, pruina fin batekin eta distiratsua.
Haragia: Oso mehea, usain gutxikoa, eta zapore leunekoa, irin zaharra gogorarazten duena.
Etimologia: Mycena terminoa latinetik dator, perretxikoa, onddoa, "vitis" hitzetik, xirmendu esan nahi du. Oin luze mehe eta malguari egiten dio erreferentzia. Epipterygia epitetoa grekotik dator, gainean esan nahi duen "epi" hitzetik eta hegala, babestua, esan nahi duen "Pterix" hitzetik. Oina geruza likatsu batez estalita eta babestuta dagoelako.

## Jangarritasuna

Sukaldaritzarako baliorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Antzekoak dira Mycena epipterygioides eta Micena viscosa. Mycena strobilicola udaberriko espeziea da, izei-estrobiloen gainean ateratzen dena, errefau usaina du eta grisaxka-arrea da.

## Sasoia eta lekua

Oso arrunta da hostoerorkorren eta koniferen basoetako goroldiotan, mota guztietako lurretan, baina batez ere silizeo lurretako pinudietan.

### Banaketa eremua

Mundu osoan Ipar Afrika, Ekialde Hurbila, Hego-ekialdeko Asia, Hegoaldeko Asia eta eremu tropikalak izan ezik.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 262 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 283 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Txantiloi:182 Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 283 or. ISBN 84-505-1806-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1183020
* Multimedia: Mycena epipterygia / Q1183020
# Kanpaitxo esnegorri handi

Kanpaitxo esnegorri handia (Mycena haematopus) Mycenaceae familiako onddo espezie bat da. Haragi gutxi eta mikatza. Ez du balio sukalderako.
Sinonimoa: Mycena haematopoda.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 4 cm arteko diametrokoa, hasieran oboidea edo eliptikoa, ertza soberakin askorekin, ondoren kanpai itxurakoa edo konikoa, ertza askotan koskaduna, ildaskatua eta gris-arre-arrosa kolorekoa.
Orriak: Zurixkak, arrosaz edo grisez tindatuak, zabal samar, sabel apur batekin eta Itsatsiak.
Hanka: Barnehutsa, 4 eta 7 cm arteko garaierakoa, kapelaren kolorekoa goiko herenean, eta gorri-ardo ilun kolorekoa eta belusatua gainerako bi herenetan.
Haragia: Mehea, apurtzean zuku arre ilun edo arre-odol koloreko bat jariatzen du; hortik datorkio haematopoda izena.
Etimologia: Mycena terminoa latinetik dator, perretxikoa, onddoa, "vitis" hitzetik, xirmendu, esan nahi du. Oin oso luze, mehe eta malguari egiten dio erreferentzia. Haematopoda epitetoa arre-odol koloretik datorkio

## Jangarritasuna

Sukaldaritzarako baliorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Mycena sanguinolenta delakoaren antza du, baina hau txikiagoa da eta isolatuta hazten da, goroldioaren eta hostoen artean.

## Sasoia eta lekua

Nahikoa ohikoa, baina ez ugaria, udazkenean hazten da, motzondo edo enbor ustel eta lurreratuetan multzoka.

### Banaketa eremua

Mundu osoa Ipar Afrika eta eremu tropikalak izan ezik.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Kutxa Fundazioa Sozial eta Kulturala. (1992). Euskal Herriko perretxikoak. Litografía Danona s. coop.ltda., 227 or. ISBN 84-7173-211-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 266 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 180 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 272 or. ISBN 84-505-1806-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1516674
* Multimedia: Mycena haematopus / Q1516674
# Kanpandorre

Kanpandorrea edo ezkila-dorrea kanpai bat edo gehiago dituen dorre bat da, normalean eliza edo eraikin zibil baten parte dena (banandua, atxikia edo osagarria). Kanpaiak sinestunak edota orokorrean hiritarrak bertaratzeko erabiltzen dira.
Eliza batek kanpandorre bat baina gehiago izan ditzake, eta hauek kanpai edo ezkila bat baina gehiago ere bai.
Euskaraz hainbat izen ditu: kanpandorrea, kanpandegia, ezkila-dorrea, ezkilategia, zeinutegia, zeinützülia eta abar.

## Bitxikeriak

Donostiako Parte Zaharrean bada Kanpandegi izeneko kalea, XIX. mendea arte ipar muturrean kanpandorre bat baitzegoen, Santa Maria basilikaren alboan.

## Ikus, gainera

* Kanpai-horma
* Belgika eta Frantziako kanpandorreak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3664270
* Multimedia: Bell chambers / Q3664270
# Kanpantorreta

Kanpantorreta (1.002 metro) Eskuagatxeko mendilerroaren tontorra da.

## Abiapuntuak

Abiatzeko tokirik ohikoena Mañaria, hortik ordu 2 eta 30 minutuko igoera eskatzen duelarik.

## Ikus, gainera

* Bizkaiko mendien zerrenda
* Urkiolako natura parkea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3192720
# Kanpandegi kalea

Kanpandegi kalea :
| Donostia, Parte Zaharra ||
| Herrialdea Lurraldea | Euskal Herria Gipuzkoa |
| Kanpandegi kalea Kanpandegi kalea Kanpandegi kalea ||
| Koordenatuak: | 43°19′22.7″N 1°59′12.9″W﻿ / ﻿43.322972°N 1.986917°W﻿ / 43.322972; -1.986917 |
Kanpandegi kalea Donostiako Parte Zaharreko kale bat da. Ijentea kaletik Koruko Andre Mariaren kaleraino doa. Izena Santa Maria eliza ondoan zegoen kanpandorretik dator.
Kale honek Parte Zaharreko zonalde altuenak batzen ditu (Urgull mendiko beheko aldea eta Fermin Kalbeton kaleko goiko duna) eta, horregatik, Portu kalea zubi baten bidez igarotzen du.

## Kale historikoa

Kale honek aspalditik gorde du bere izena. 1630ko Udal Ordenantzetan agertzen da lehen aldiz: "Nikolas Orendainen etxetik Santa Mariaren kanpandorreraino". 1813ko hiri-hondamendiaren ondoren kalea hobetu zen, zuzenago eta zabalago eginez. Kale horretan Zubi-gain elkartea eta San Migel Goiaingeru ikastetxea (ezagunago Elizaran ikastetxea bezala) daude

## Izenaren jatorria

XIII. mende edo XIV. mendetik, Santa Maria elizaren ondoan kanpandorre bat egon zen. Dorre horrek orratza eta lau kanpai-horma alboetan zituen. Dorrea espetxe moduan eta, halaber, elizaren kanpandegi bezala erabili izan zen. Zoritxarrez, gertatutako lurrikaren ondorioz dorrea pitzatu egin zen. 1817ko ekainaren 4ean Udalak dorrea botatzea erabaki zuen. Eraikuntza horretatik ateratako harriak beste etxeak egiteko erabili zen, Boulevardeko San Jeronimo kalea eta Kale Nagusiko artekoak, alegia; etxe horiek Nemesio Salcedorenak bezala ezagutzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.donostia.org/calles.nsf/de162e902da422cbc1256b7a002ce5c4/f6b1ee11a71550d0c125701800514e62?OpenDocument

## Ikus, gainera

* Arantxa Gurmendi

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz): Kalearen ezaugarriak Donostiako Udalaren webgunean.
* Datuak: Q21572090
# Kanpanilla (argipena)

Kanpanilla terminoak hainbat adiera du.
Euskaraz:
* Kanpanilla da txilin edo panpalina izendatzeko modu bat euskaraz.
* Peter Pan eleberriko pertsonaia, Txilintxo maitagarria.
* Kanpanilla erdarakada izan daiteke aho-gingila edo ubula izendatzeko.
# Kanpanoste

    Ez nahasi Kanpanoste Goikoarekin.
Kanpanoste historiaurreko aztarnategia da, Arraia-Maeztuko Birgaragoienen dagoena. Haitzuloa baino aterpe da eta Azazetako mendatearen hegoaldeko magalean dago. Mesolitoko eta Kalkolitoko aztarnak topatu dituzte 24 m²-ko azalera duen eremu honetan. Andoni Sáenz de Buruagak 1990ean zuzendu zituen indusketa lanak.

## Erreferentziak

* ↑ Cava, Ana. (2004). La ocupación prehistórica de Kanpanoste en el contexto de los cazadores-recolectores del Mesolítico. in: Memoria de Yacimientos Alaveses. 9 Arabako Foru Aldundia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28032817
# Kanpanoste Goikoa

Kanpanoste Goikoa historiaurreko aztarnategia da, Arraia-Maeztuko Birgaragoienen dagoena. Haitzuloa baino aterpe da eta Azazetako mendatearen hegoaldeko magalean dago. Epipaleolitoko eta Neolitoko aztarnak topatu dituzte bertan.

## Erreferentziak

* ↑ Alday Ruíz, Alfonso. (1997). «El yacimiento prehistórico de Kanpanoste Goikoa (Alava): Análisis industrial de los útiles sobre sílex y caracterización cronológico-cultural» Munibe (Antropologia-Arkeologia) (Donostia) (49): 3-50. ISSN 1132-2217..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16517950
# Juan José Arreola

Juan José Arreola (Ciudad Guzmán, Jalisco, Mexiko, 1918ko irailaren 21a - Guadalajara, Jalisco, Mexiko, 2001eko abenduaren 3a) mexikar idazle eta antzezlea izan zen. Mexikon Rodolfo Usigli eta Xavier Villaurrutiarekin aritu zen antzezle lanetan, eta Frantzian, berriz, Louis Jouvet eta Jean-Louis Barraultekin.
“Poesía en voz alta” antzerki taldeko kidea zen, eta literatura lantegiak sortu eta garrantzi handiko aldizkari eta argitalpenak zuzendu zituen 1960ko hamarkadan: Los presentes, Cuadernos y Libros del unicornio eta Mester izeneko aldizkaria eta argitalpenak
Arreolak argitaratutako lanak dira: Era askotako asmakuntzak (1949) eta Azpikeriak (1952) ipuinen alorrean; Guztion ordua (1954) antzerki lana; Bestiarioa (1958) eta Azoka (1963) eleberria. Gizabide hitza (1973) azken lanean, bere hitzaldiak bildu zituen Arreolak, ohikoa zuen umorean eta tradizio zaharrean oinarrituriko prosa landu eta jakintsukoak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-07-22 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1088596
* Multimedia: Juan José Arreola / Q1088596
# Juan José Bertiz

Juan José Bertiz Hontañón (Tafalla, 1682ko ekainaren 24a - Parral, 1738ko maiatzaren 30a) nafar funtzionarioa izan zen. 1715 eta 1720 artean Yucatángo gobernadore bilakatu zen.
# Juan José Ballesta

Juan José Ballesta Muñoz (Parla, 1987ko azaroaren 12a) espainiar aktorea da.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Zuzendaria | Pertsonaia |
| 2013 | Nieulotne | Jacek Borcuch | Joaquín |
| 2010 | Bruc | Daniel Benmayor | Bruc |
| 2010 | Entrelobos | Gerardo Olivares | Marcos Rodríguez |
| 2009 | Nire aitaren etxea | Gorka Merchán | Gaizka Garai |
| 2007 | Ladrones | Jaime Marqués | Ladrón |
| 2006 | Regreso a Moira | Mateo Gil | Tomás (joven) |
| 2006 | Cabeza de perro | Santi Amodeo | Samuel |
| 2005 | 7 vírgenes | Alberto Rodríguez | Tano |
| 2003 | Planta 4ª | Antonio Mercero | Miguel Ángel |
| 2003 | Song for a Raggy boy | Aisling Walsh | Ernesto |
| 2002 | El embrujo de Shanghai | Fernando Trueba | Finito Chacón |
| 2002 | Mi casa es tu casa | Miguel Álvarez | Elia |
| 2002 | El viaje de Carol | Imanol Uribe | Tomiche |
| 2000 | El Bola | Achero Mañas | Pablo, el bola |

## Telebista

* El ministerio del tiempo (2016)
* ¡A bailar! (2014)
* Por arte de magia (2013)
* Splash! Famosos al agua (2013)
* Hispania (2010-2012)
* Compañeros (2000-2001)
* Querido maestro (1996-1998)
* Datuak: Q3110797
* Multimedia: Juan José Ballesta / Q3110797
# Juan José Baños

Juan José Baños Loinaz (Bilbo, 1955) bizkaitar kazetaria da. Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan kazetaritza eta zuzenbidea ikasi zituen. Deia egunkariko zuzendari izan zen Baños, 1996tik 2005era; Itelazpi sozietate publikoaren zuzendari orokorra, 2013tik 2017ra; eta 2020ko otsailean Noticias Taldeko zuzendari nagusi izendatu zuten, Deia-ren gidaritza berriro hartzearekin batera. 2021eko martxoan Espainiako Kongresuak, halaber, RTVEko administrazio kontseilu berriko kide izendatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ «Jose Manuel Perez Tornero izendatu dute RTVE korporazioko presidente» Berria 2021-03-26 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* Datuak: Q55640559
# Juan José Campanella

Juan José Campanella (Buenos Aires, 1959ko uztailaren 19a) argentinar zinema eta telebista zuzendari eta gidoigilea da. 2010ean Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Saria irabazi zuen El secreto de sus ojos filmarekin.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Zeregina | |
| 1999 | El mismo amor, la misma lluvia | Zuzendari eta gidoilaria | |
| 2000 | Culpables | Gidoilaria | Telesaila |
| 2001 | El hijo de la novia | Zuzendaria | |
| 2004 | Luna de Avellaneda | Zuzendari eta gidoilaria | |
| 2006 | Vientos de agua | Egilea | Telesaila |
| 2009 | El secreto de sus ojos | Zuzendaria | |
| 2011 | Recordando el show de Alejandro Molina | Egilekidea | Telesaila. Alejandro Dolinarekin batera. |
| 2011-2012 | El hombre de tu vida | Egilea | Telesaila |
| 2013 | Metegol | Zuzendari eta gidoilaria | Animazio filma |
| 2015 | Entre caníbales | Zuzendaria | Telesaila |

## Sariak
### Oscar Sariak

| Urtea | Kategoria | Izendatutako lana | Emaitza |
| 2009 | Ingelesez besteko film onena | El secreto de sus ojos | Irabazlea |
| 2001 | Ingelesez besteko film onena | El hijo de la novia | Izendatua |

### Goya Sariak

| Urtea | Kategoria | Izendatutako lana | Emaitza |
| 2009 | Hispanoamerikako film onena | El secreto de sus ojos | Irabazlea |
| 2009 | Film onena | El secreto de sus ojos | Izendatua |
| 2009 | Zuzendari onena | El secreto de sus ojos | Izendatua |
| 2009 | Egokitutako gidoi onena | El secreto de sus ojos | Izendatua |
| 2013 | Animazio film onena | Metegol | Irabazlea |

### César Sariak

| Urtea | Kategoria | Izendatutako lana | Emaitza |
| 2010 | Atzerriko film onena | El secreto de sus ojos | Izendatua |

## Erreferentziak

* ↑ El Secreto de sus ojos, ganadora del Óscar. lanacion.com.ar (Noiz kontsultatua: 2015-08-30).
* 1 2 3 El secreto de sus ojos. filmaffinity.com (Noiz kontsultatua: 2015-09-09).
* ↑ El hijo de la novia. filmaffinity.com (Noiz kontsultatua: 2015-09-09).
* ↑ Futbolín (Metegol). filmaffinity.com (Noiz kontsultatua: 2015-09-09).

## Kanpo loturak

* «Ez zaizkit interesatzen tentaziorik ez duten heroiak» Mikel Garcia Idiakezek Juan José Campanellari egindako elkarrizketa, Argia astekaria, 2013-09-18, argia.eus.
* Datuak: Q726925
* Multimedia: Juan J. Campanella / Q726925
# Juan José Arévalo

Juan José Arévalo Bermejo (1904ko irailaren 10a - 1990eko urriaren 8a) Guatemalako estatu-gizona eta filosofia irakaslea izan zen, 1945ean Guatemalako lehen presidente demokratikoki hautatua izan zen. Guatemalako Iraultza hasi zuen Jorge Ubico Estatu Batuek babestutako diktadorearen aurkako herri altxamendu baten ondoren hautatu zuten. 1951ra arte egon zen karguan, 25 estatu kolpe saiakeretatik bizirik. Ez zuen 1951ko hauteskundeetara aurkeztu, boterea Jacobo Árbenzen esku uztea aukeratu zuen. Lehendakari gisa, hainbat gizarte erreforma politika egin zituen, gutxieneko soldataren igoera eta alfabetatze programa batzuk barne. 1945ean konstituzio berri baten idazketa ere gainbegiratu zuen. Bernardo Arévalo egungo Guatemalako presidentearen aita da.
* Datuak: Q881158
* Multimedia: Juan José Arévalo / Q881158
# Juan Joseph de Iramain

Juan Joseph de Iramain (c.1750-1808) espainiar militar, politikari, merkatari eta lur jabea izan zen. Armen Gobernadore, Intendente Azpiordezkari eta Errege Ogasuna eta Santiago del Esteroko Gerrako Ordezkariorde gisa aritu zen.

## Biografia

Iramain Santiago del Esteron (Argentina) jaio zen, Agustín de Iramain eta Josefa de Santillánen semea. Bere aita Potosin jaioa, Santiago del Estero hirira iritsi zen 1750 inguruan. Iramain bi aldiz ezkondu zen, lehenik Paula López de Velascorekin. Eta bigarren Pascuala Bailona Díaz Gallorekin, Argentinako Independentzia Adierazpenaren sinatzaileetako bat den Pedro León Galloren arrebarekin.
1770eko hamarkadan Juan Joseph de Iramain 1. erregimentuko teniente koronel (Kapitaina) mailara igo zuten. 1780an Alcalde aukeratu zuten lehen bozketan, eta Santiago del Esteroko Armen Gobernadore izendatu zuten 1786an. Britainiar inbasioetan, Iramainek Santiago del Esteroko miliziak agindu zituen, heroikoki parte hartu zuen Buenos Airesen defentsan eta birkonkistan. Bi miliziako konpainietako bat zuzendu zuen, beren probintziatik bidalitako Zalditeriako boluntarioez osatua.

## Erreferentziak

* ↑ Humanitas, Issues 30–33. Universidad Nacional de Tucumán.
* ↑ Diccionario biográfico colonial argentino. Institución Mitre.
* ↑ La cuestión capital de la República, 1826 a 1887: 1880. Arturo Bartolomé Carranza.
* ↑ Antecedentes biográficos santiagueños. Orestes di Lullo.
* ↑ Carrió de la Vandera, Alonso. (1908). El lazarillo de ciegos caminantes desde Buenos Aires hasta Lima, 1773, Volumen 25. José Joaquín de Araujo.
* ↑ Compilación ordenada de leyes, decretos y mensajes del periodo constitucional de la Provincia de Tucumán. Tucumán (Argentina).
* ↑ Archivum: revista de la Junta de Historia Eclesiástica Argentina, Volumes 20–22. Argentina.
* ↑ Juan Felipe Ibarra: el caudillo de la selva. Jorge Newton.
* ↑ Juan Felipe Ibarra y el federalismo del Norte. A. Peña Lillo, 1968.

## Kanpo estekak

* genealogiafamiliar.net
* familysearch.org
* Datuak: Q27983496
# Juan José (zarzuela)

Juan José Pablo Sorozabalen hiru ekitaldiko drama lirikoa da, Joaquín Dicentaren izen bereko antzezlanean oinarrituta. Sorozabalek 1968an amaitu zuen obra, eta 1979an estreinaldi saiakera bat izan zuen, baina ez zuten gauzatu.
Azkenik, 2009ko otsailaren 21ean, Donostiako Kursaal jauregian estreinatu zuten, kontzertu bertsioan. 2016ko otsailaren 5ean, Zarzuelako Antzokian estreinatu zuten, 48 urteren ondoren, bere bertsio eszenikoa.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Istorioa Madrilgo behe-auzoetan garatzen da. Juan José eta Rosa aspalditik bizi dira elkarrekin. Bera da beretzat bere bizitzako zentzu bakarra. Sortzen ari diren gertaerek halabeharrez zorigaiztoko amaiera ekarriko dute.

## Pertsonaiak

* Rosa (langilea): Soprano (25 urte)
* Toñuela (langilea): Soprano liriko (22 urte)
* Isidra (artekaria): Kontralto (60 urte)
* Paco (lan-maisua): Tenor (30 urte)
* Juan José (igeltseroa): Baritono (35 urte)
* Andrés (igeltseroa): Baxu (40 urte)
* Cano (presoa): Baxu (50 urte)
* Perico (bezeroa): Tenor arin (30 urte)
* Presoa: Tenor (35 urte)
* Tabernaria: Tenor (45 urte)
* Bi lagun: Soprano (20 urte)
* Bi lagun: Tenor (30 urte)
* Zurrutaria: Tenor (45 urte)
* Zerbitzaria: ez du abesten

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Juan José. Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Juan José» teatrodelazarzuela.mcu.es.
* Datuak: Q126328236
# Juan Bitrián

Juan Bitrián Beaumont-Nafarroakoa (Nafarroa, ? – Costa Firme, 1636) nafar militarra izan zen. Ameriketara bidali zuten non 1630ean Kubako gobernadore eta kapitain jeneral izendatu zuten.
# Juan Bautista Urkia

Juan Bautista Urkia Portu, "Gaztelu" (Aginaga, Usurbil, 1880ko apirilaren 30a - ib., 1934ko abuztuaren 10a) Gipuzkoako bertsolari ospetsua izan zen, Txirrita, Pello Errotarekin batera agian bere garaiko ospetsuena.
Berari buruzko informazioa hemen ere jaso daiteke:
    - Ezkontza galdutako bertsoak. (Auspoa, 15) 111 or. (artean norenak ote ziren ez jakin eta liburu honetan argitaratu zituen Antonio Zavalak)
    - Juan eta Pello Zabaleta bertsolariak (Auspoa, 63-64) 55 or.
    - Pello Errotaren itzala, (Auspoa, 49-50) 74 or.
    - Txirrita. (Auspoa, 18-19). 112 or.
    - Antonio Zavala: Azkoitia´ko zenbait bertsolari (Auspoa, (1970) liburuan.

## Erreferentziak

* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Juan Bautista Urkia "Gaztelu" - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2022-02-18).
* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Usurbilko bertsolari baratza - Liburutegia - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2022-02-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110952472
# Juan Bautista Zelaiaran

Juan Bautista Zelaiaran Antxia (Azpeitia, 1624ko apirilaren 21a - ib., 1690eko abuztuaren 8a) gipuzkoar aitoren seme eta politikaria izan zen. 1672an eta 1678an jaioterriko erregidore hautatu zuten.