OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Demofonte

Greziar mitologian, Demofonte (antzinako grezieraz Δημοφόων, Dêmophóôn), bi pertsonairen izena da:

## Demofonte Atenasekoa

Atenaseko errege mitikoen artean, hamabigarrena izan zen. Teseo eta Fedraren semea eta Akamanteren anaia zen. Troiako Gerran parte hartu zuen Atenasko errege bezala bere aurrekoa izan zen Menesteoren ondoan, eta Troiako Zaldiaren barnean gorde ziren soldaduetako bat izan zen. Gerraren ondoren, Agamemnonengandik, bere amona Etraren askapena lortu zuen, Troiako Helenaren esklabu bezala gatibu zegoena Dioskuroek Atenasen aurka izan zuten gerratik. Atenaseko tronua oinordetu zuen.
Bere itzulerako bidaian, traziar bisaltiarren lurraldean lehorreratu zen. Filis, erregearen alaba, Demofontez maitemindu zen, eta bere aitak, Demofonteri eman zion ezkontzeko, bere erreinua ezkon sari bezala. Baina Demofontek bere bidea jarraitu zuen, itzuliko zen ala ez esan gabe.
Filisek, opari bezala, kutxa bat eman zion, barnean, Jainkoen Ama zen Reari sagaraturiko objektu bat zuela esanez, eta berarekin itzultzeko itxaropena zuen bitartean ez zezala ireki aholkatu zion. Baina denbora aurrera zihoan eta Demofonte ez zen itzultzen. Filisek, bere senarra izan zena madarikatu egin zuen eta bere buruaz beste egin zuen. Demofontek, bere aldetik, kutxatxoa ireki, eta izuikaratuta, bere zaldi gainean muntatu eta bizkor abiatu zen: zalditik desmuntatua eta bere ezpataren gainean eroriz hil zen.
Filisek eta Demofontek, zenbait seme-alaba izan zituzten, Oxintes horien artean, Demofonteren oinordekoa izan zena Atenasko errege bezala.
Bere izena, Heraklidekin ere lotua dgo: Argolidako errege eta Heraklesen lehengusua zen eta euren atzetik zihoan Euristeogandik ihes egiteko euren ihesaldian, hauek Atikan babestu ziren. Demofontek hartu zituen, eta, Maratonen jarriz, Euristeoren aurka, irabaztea lortu zuen gudu batean borrokatu zuen, errege honen erorketa bizkortu zuena.

### Iturriak

* Apolodoro Atenasekoa: Epitomea, 1, 18, 23; Liburutegia, 5, 22; 6, 16, 17
* Diodoro Sikulo: Biblioteka Historikoa, IV, 20
* Euripides: Heraklidak
* Higino: Fabulak, XLVIII
* Pausanias: Greziaren deskribapena, I, 23, 8; X, 25, 7.

## Demofonte Eleusisekoa

Eleusiseko Zeleo erregearen eta Metaniraren semea zen. Tradizioren batzuren arabera, Triptolemoren anaia zen.
Demeter, Hadesek bahitu zuen bere alaba Persefoneren bila denbora askoan noraezean ibili ondoren, Eleusisera iritsi zen, non Zeleoren etxean sartu zen atso baten itxurarekin, Demofonte hazteko. Anbrosiarekin igurzten zuen, eta gauero sutan jartzen zuen, hilezkor bihurtzeko, eta Demofonteren gurasoen bizkar egiten zuen. Demofonte oso azkar hazten ari zenez eta ez ohiko itxura zuenez, bere ama susmatzen hasi zen, gau batean, jainkosaren gelan sartu zena: bere semea sugarretan ikusi eta oihu egin zuen. Orduan hautsi zen sorginkeria: Demeterrek, haserretuta, jauregia utzi zuen eta Demofontek hilkor izaten jarraitu zuen (edo sutan erreta hil zen, egileren batzuen arabera).

### Iturriak

* Apolodoro: Liburutegia i.5.1
* Homeroar ereserkia Demeterri 164-165 eta 233-291 bertsoak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q912376
# Democrat udalerria, Carroll konderria (Indiana)

Democrat udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Carroll konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.025 biztanle zituen, 29.72 milia karratu (77.0 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Democrat udalerriak 298 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 35.656 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5255535
* Multimedia: Democrat Township, Carroll County, Indiana / Q5255535
# Demokrata Progresistak

Demokrata Progresistak (Progressive Democrats ingelesez edo An Páirtí Daonlathach gaeleraz) alderdi politiko irlandarra da. Gizarte zein ekonomia alorretan joera liberala daukate; estatuaren esku hartzea baino enpresa pribatua bultzatzea hobe dela uste dute.
Desmond O'Malleyk sortu zuen alderdia 1985ean, Fianna Failek alderditik kanporatzean. Alderdiaren beste sortzaileak Fianna Faileko kideak ziren ere bai. 1987ko hauteskundeetan emaitza onak izan zuten eta Daileko hirugarren alderdia bilakatu zen. 1889an koalizio gobernu bat osatu zuten Fianna Failerekin, 1992raino iraun zuena. 1997an FF-PD koalizioa errepikatu zuten, 2007ra arte gobernuan egon dena.
2007ko hauteskundeetan alderdiak inoizko porrotik handiena izan zuen, bere zortzi eserlekuetatik sei galduta. 2009ko udal eta europar hauteskundeetara buruzagi berri batekin joan nahi zutela adierazi arren, zenbait eskandaluren ondorioz, zuzendaritzak alderdia desegiteko proposamena aurkeztu zuen 2008ko irailean. 2008ko urrian egingo de kongresuan eztabaidatuko da puntu hori.

## Alderdiburuak
### Liderra

* 1985–1992: Des O'Malley
* 1993–2006: Mary Harney
* 2006– : Michael McDowell

### Deputy Leaderra

* 1986-1989: Michael Keating
* 1989-1992: Pearse Wyse
* 1992–1994: Pat Cox
* 2006– : Liz O'Donnell

### Presidentea

* 2002–2006: Michael McDowell
* 2006– : Tom Parlon

## Kanpo estekak

* www.progressivedemocrats.ie
* Datuak: Q661973
# Demmin

Demmin (dɛˈmiːn ahoskatua) Alemaniako herri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuaren hegoaldean kokatua. Mecklenburgische Seenplatte barrutiko hiria da eta 11.542 biztanle ditu (2012).
Trebel eta Tollense ibaiek Peene ibaian dituzten ahoetan dago.

## Herritar ezagunak

* Joachim Lütkemann (1608–1655), idazlea
* Heinrich Carl von Schimmelmann (1724–1782), politikaria
* Julius Friedrich Cohnheim (1839–1884), patologoa
* Willy Schulz-Demmin (1892–1974), margolaria
* Hans-Adolf Asbach (1904–1976), politikaria
* Willi Laatsch (1905–1997), pedologoa
* Paul von Maltzahn (1945-), diplomatikoa

## Hiri senidetuak

Demmin ondorengo hirekin senidetua dago:
* Bobolice (Polonia)

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q50960
* Multimedia: Demmin / Q50960
# Demodex folliculorum

Demodex folliculorum gizakiaren ile-folikuluetan bizi den akaro mikroskopikoa da. Eskuarki aurpegian dago: sudurrean, bekokian, masailean, betileetan eta kokotsean. Zizare itxura du eta gehienetan ez da kaltegarria, komentsal bezala jarduten baitu (larruazalaren jariakinez eta zelula hilez elikatzen da)
0,4-1 mm-ko luzera du eta bere gorputzak burua, toraxa eta abdomena ditu. Toraxean lau pare hanka daude, atzaparren antzeko egiturak dituztenak, ostalariaren ile-folikuluei eusteko balio dutenak.
18-24 egunetako bizi-zikloa du. Emeek 25 arrautz inguru jartzen dituzte, eta horietatik larbak sortuko dira.
Gizaki guztiengan daude eta ez dute aparteko kalterik sortzen. Gaztaroan haien kopurua igo daiteke, larruazaleko zelulek koipe eta sebo gehiago ekoizten dituztelako. Kasu gutxi batzuetan, gehiegi hazten direnean, kaltegarri bihur daitezke eta larruazaleko patologia batzuk sortu (blefaritisa eta akne arrosa, besteak beste).

## Erreferentziak

* ↑ Lacey, N; Ní Raghallaigh, S; Powell, FC (2011) Demodex Mites – Commensals, Parasites or Mutualistic Organisms Dermatology. 222 (2): 128–30
* ↑ Albert M. Kligman & Michael S. Christensen.; Christensen (2011). "Demodex folliculorum: requirements for understanding its role in human skin disease". Journal of Investigative Dermatology 131 (1): 8–1

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4171774
* Multimedia: Demodex folliculorum / Q4171774
# Disgregazio (argipena)

Disgregazio hitzak masa bat zati txikiagotan banatzea da. Erabilera zenbait ditu:
* geologian, disgregazioa, meteorizazio fisikoaren ondorioetako bat, arroka bat txikitzea adieratzen duena;
* kimikan, disgregazioa, disolbatzeko moduan ez dagoen substantzia edo material bat apurtu edo berotzea, txikitu eta disolbatzen errazagoa izan dadin.
# Disidentzia

Disidentzia erregimen politiko nahiz ideologia jakin baten aurka dauden pertsona, talde eta erakundeak izendatzeko erabiltzen den terminoa da. Disidentzian aritzen diren pertsonak disidenteak dira. Errejimen totalitarioetan, gobernuek gogor jo ohi dute disidentziaren aurka, horien giza-eskubideak zapalduz.

## Ikus, gainera

* Insurjentzia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19509099
# Disfuntzio (argipena)

Disfuntzio hitzak zerbaiten funtzionamendu edo egoera desegokia adierazten du. Erabilera zenbait ditu:
* psikologian, familia-disfuntzioa;
* gaitz, sindrome eta sintomei aplikatzen zaien termino orokor bat izan daiteke;
** sexu disfuntzioa;
** zutitzearen disfuntzioa.
# Dishman (Washington)

Dishman Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Spokane konderrian dago, Washington estatuan. 10.031 biztanle ditu, 8.805.959 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Spokane konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1513007
# Disidazirina

Disidazirina konposatu organikoa da C$_{19}$H$_{33}$NO$_2$ formulakoa azirinen familiakoa. Fusio-puntu txikiko solido zuria da.
(R)-Disidazirina estereoisomeroak In vitro kultiboetan Candida albicans onddo patogenoaren kontrako aktibitate handia erakutsi du. Halaber, ondesteko minbiziaren HCT-116 zelulen kontrako jarduera sendoa duela ikusi da.
Naturan Dysidea fragilis belakian eta beste belaki batzuetan aurkitu da. Laborategian ere sintetizatu izan da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «(R)-Dysidazirine» American Chemical Society (Noiz kontsultatua: 2022-11-13).
* ↑ (Ingelesez) Molinski, Tadeusz F. & Ireland, Chris M.. (1988). Dysidazirine, a cytotoxic azacyclopropene from the marine sponge Dysidea fragilis. J. Org. Chem., 53, 9, 2103–2105 or..
* ↑ (Ingelesez) Davis, Franklin A.; Reddy, G. Venkat; Liu, Hu. (1995-03). «Asymmetric Synthesis of 2H-Azirines: First Enantioselective Synthesis of the Cytotoxic Antibiotic (R)-(-)-Dysidazirine» Journal of the American Chemical Society 117 (12): 3651–3652. doi:10.1021/ja00117a050. ISSN 0002-7863. (Noiz kontsultatua: 2022-11-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105276432
# Disfuntzio sexual

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Disfuntzio sexuala sexu harremanaren etapari (desioa, kitzikapena, orgasmoa eta amaiera barne) gizabanakoak edo bikotekideak sexu-jardueraz goza ez dezan esaten zaio.
Disfuntzio sexualak pertsonaren sexu-bizitzaren hasieran ager daitezke, edo aurrerago gara daitezke. Horietako batzuk denborarekin pixkanaka gara daitezke, eta beste batzuk, bat-batean, sexu-ekintzaren etapa batean edo gehiagotan parte hartzeko ezintasun oso edo partzial gisa ager daitezke. Disfuntzio sexualen kausak fisikoak, psikologikoak edo biak izan daitezke.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Gaixotasunak Hiztegia] [2015]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1137463
* Multimedia: Sexual disorders / Q1137463
# Disileno

Disilenoa konposatu inorganikoa da H$_2$Si=SiH$_2$ formula duena. Hidrogeno-atomoak erradikal organikoz ordezkatzen direnean organodisilenoak eratzen dira.
Ordezkatzaile handiak dituzten organodisilenoak egonkorrak izaten dira. Alabaina, interes akademikoa baino ez dute izaten. Isolatu zen lehen organodisilenoa tetramesitildisilenoa izan zen, (C$_6$Me$_3$H$_2$)$_4$Si$_2$. Horrelako konposatuak haluro organisilizikoen erredukzioz sintetizatzen dira.
    2R$_2$SiCl$_2$ + 4 Na → R$_2$Si=SiR$_2$ + 4 NaCl.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1530103
* Multimedia: Disilene / Q1530103
# Disko jaurtiketa

    Artikulu hau kirolari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Disko».
Disko jaurtiketa atletismoaren proba bat da, disko gogor bat ahalik eta urrutien jaurtitzean datzana. Antzinako Greziatik praktikatzen da, eta gaur egun ikur handien eta ezagunenetakoa da atletismoaren arloan.
Jurgen Schult alemaniarrak (AED) gizonezkoen markarik onena ezarri zuen 1986an 74.08 metrorekin. Emakumezkoena herrikidea zen Gabriele Reinschena da bestela (76.80 m, 1988).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Estatistikak IAAFren webgunean
* Datuak: Q182570
* Multimedia: Discus throw / Q182570
# Disko optiko (oftalmologia)

    Artikulu hau erretinako puntuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Disko optiko».
Disko optikoa, ikuspapila edo puntu itsua erretinako puntua da, nondik barrena sartzen baitira ikusnerbioa eta odol-baso zentralak (arteria eta bena), begi-globoaren estalkiak zeharkatuz. Eremu honek 1,5 x 2,5 mm neurtzen du giza begian, eta konorik edo bastoirik ez dituenez, ez du argi-estimuluekiko sentikortasunik. Horrek gune itsu bat sortzen du ikusmen-eremuaren barruan, puntu itsu gisa ezagutzen dena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Oftalmologia Hiztegia] [2018]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16873995
* Multimedia: Optic disc / Q16873995
# Disko uhartea

Disko uhartea, groenlandieraz Qeqertarsuaq, Groenlandiako mendebalde-erdiko kostaldean dagoen uharte bat da, Disko badiaRen iparraldean eta Baffin badiaren uretan.
8.578 kilometro karratuko azalera du eta Groenlandiako bigarren uharte handiena da.
* Datuak: Q1228827
* Multimedia: Disko Island / Q1228827
# Disko optiko

disko optiko izan daiteke:
* Disko optiko, prozedura optikoz irakur daitezkeen datuak gordetzen dituen diskoa;
* Disko optiko, erretinako puntua.
# Disko sakabanatua

Disko sakabanatua edota disko lausoa Eguzki-sistemaren eremu bat da. Bere zatirik barnealdekoena Kuiper gerrikoarekin gainezarri (Eguzkitik 30 UAra) eta ehunka UA izan ditzakeen distantzia ezezagun bateraino hedatzen da, beste makurdura orbitalekin ere gainezartzen da eta ekliptikaren azpitik dago. Planetoide kopuru ezezagun batez osatua dago (oraingoz 90 inguru topatu dira), hauek objektu sakabanatu edota soilik disko sakabanatuko objektuak izendapenez ezagutzen dira (ingelesez scattered-disk objects edo SDO), eta Neptunoz haraindiko objektuen barnean daude. Gorputz izoztuak dira, batzuk 1000 kilometro baino gehiagoko diametroa dute, hauetako lehenebizikoa 1995ean aurkitu zen. Multzo honetako objekturik handiena 2005ean topatutako Eris planeta nanoa da.

## Ikus, gainera

* Eguzki-sistema
* Kuiper gerrikoa
* Hillsen hodeia
* Oorten hodeia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q180380
* Multimedia: Scattered disc and detached objects / Q180380
# Disko optiko (informatika)

    Artikulu hau datuak gordetzeko diskoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Disko optiko».
Disko optikoa prozedura optikoz irakur daitezkeen datuak gordetzen dituen diskoa da. Disko optiko unitate batek, imanen ordez laser izpiak erabiltzen ditu informazioa diskoaren azalean idazteko eta irakurtzeko. Disko gogorrak bezain azkarrak ez diren arren, disko optikoek leku handia dute datuak biltzeko, ez dira hain sentikorrak ingurumen-gorabeherekiko, eta biltegiratze handiagoa ematen dute kostu txikiagoan. Bere lehen aplikazio komertzial masiboa musika CDa izan zen, 1980ko hamarkadaren hasierakoa. Disko optikoek euren biltegiratze ahalmena aldatzen dute, mota askotakoak dauden arren, ohikoenak 700 MBko CDa, 4,7 GBko DVDa eta 25 GBko Blu-ray dira geruza bakarrean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2002] eta [Hipermerkatuetako Produktuak Hiztegia] [2009]
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2012]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q234870
* Multimedia: Optical discs / Q234870
# Dirinon

Dirinon (bretainieraz Dirinnon) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q221287
* Multimedia: Dirinon / Q221287
# Diriá

Diriá Nikaraguako Granadako departamenduko udalerri bat da. 2012ko estimazioen arabera 7040 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Información de Desarrollo. (2012). (pdf) Población Total, estimada al 30 de Junio del año 2012.. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1647847
* Multimedia: Diriá, Nicaragua / Q1647847
Txantiloi:Granadako departamenduko udalerri aurkibidea
# Dirk Lehmann

Dirk Lehmann (1971eko abuztuaren 16a - ) Alemaniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q218109
# Diriyah

Diriyah edo Al-Diriyah (arabieraz: الدرعية‎) Saudi Arabiako herria da, Riad hiriburuaren ipar-mendebaldeko aldirian dagoena. Diriyah Saud leinuaren jaioterria izan zen eta baita Diriyahko emirerriaren hiriburua 1744 eta 1818 artean. Egun izen bereko muhafazahko hiriburua da.
UNESCOk 2010ean At-Turaif bere barrutia Gizateriaren Ondare izendatu zuen..

## Erreferentziak

* ↑ UNESCOren webgunea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q277505
* Multimedia: Diriyah / Q277505
# Dirk Bouts

Dirk Bouts, baita, Dieric, Dierick eta Dirck idatzita (Haarlem, 1410/1420 - Lovaina, 1475eko maiatzaren 6a). Lovainako margolari holandarra izan zen.
Karel van Mander-en arabera (Het Schilderboeck, 1604) Bouts Haarlem-en jaio baina Leuven-en bizi eta hiri honetako margolaria izan zen 1472 urteaz geroztik. Oso datu gutxi daude bere bizitzaren inguruan baina Jan van Eyck-ek eta Rogier van der Weyden-ek eragin handia izan zuten bere lanean eta ziurrenik azken honen ikaslea izan zen.
Bouts iparraldeko margolarien artean, ihes-puntu bakarra erabiltzen hasi zen lehenetarikoa izan zen. Bere lanak irudiaren antzinako zurruntasunaren kutsua dute baina bere margoak ondo diseinatuta daude, oso adierazkorrak dira eta kolore aberatsekin hornituak.
Boutsen lehen lan ezaguna Ama Birjinaren bizitzaren triptikoa da, egun Prado Museoan, eta 1445 urtekoa da. Granadako (Errege Kaperan) Deposizio Erretaula dago, ziurrenik garai berekoa da, hots, 1450-60 urte ingurukoa. Louvren dagoen Pietatea ordea,bere hastapenetako lana da.

## Dieric eta Aelbrecht semeak

Bouts birritan ezkondu zen eta lau seme-alaba izan zituen. Alabak komentuan sartu ziren eta semeak margolari izan ziren. Dirudienez Dieric seme nagusia aitaren estilo bera jarraitu zuen baina gazte hil zen, 1491 urtean. Seme gaztea ordea, Albercht, estilo pertsonalagoa garatu zuen.

## Ikus, gainera

* Flandesko pintura (XV. eta XVI. mendeak).
* Datuak: Q313561
* Multimedia: Dieric Bouts / Q313561
# Dirk Jan de Geer

Dirk Jan de Geer (Groningen, 1870eko abenduaren 14a - Soest, 1960ko azaroaren 27) herbeheretar politikaria izanzen. Herbehereetako lehen ministroa izan zen 1926tik 1929ra eta 1939tik 1940ra.
Batasun Kristau Historikoa alderdiko kide izan zen, eta 1907an aukeratu zuten lehen aldiz parlamentuko kide. Arnhemeko alkate izan zen 1920tik 1921era, Finantza ministro 1921etik 1923ra, eta Barne eta Nekazaritza ministro 1925etik 1926ra. 1926ko martxotik 1929ko abuztura lehen ministro izan zen.
1939ko abuztuan gobernua zuzentzeko enkargua jaso zuen, nahiz eta ez zegoen gerra-testuinguru batean egiteko prest. Gobernuak 1940ko maiatzean ihes egin zuen Britainia Handira, eta De Geerrek alemanekin bakea adostea proposatu zuen. Gilemina erreginak kargugabetzea lortu zuen orduan.
Kargu diplomatikoa jaso zuen Holandako Indietan, baina nahiago izan zuen alemaniarrei baimena eskatu Herbehereetara itzuli ahal izateko bere emazte gaixoarekin batera. Han panfleto bat idatzi zuen alemaniarrekin lankidetzan aritzeko jarraibideekin.
Gerraren ondoren, urtebeteko kartzela-zigorra ezarri zioten traizioagatik, eta ohore guztiak kendu zizkioten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q693053
* Multimedia: Dirk Jan de Geer / Q693053
# Diriomo

Diriomo Nikaraguako Granadako departamenduko udalerri bat da. 2012ko estimazioen arabera 30477 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Información de Desarrollo. (2012). (pdf) Población Total, estimada al 30 de Junio del año 2012.. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2215569
* Multimedia: Diriomo / Q2215569
Txantiloi:Granadako departamenduko udalerri aurkibidea
# Dirk Nowitzki

Dirk Warner Nowitzki (1978ko ekainaren 19a, Würzburg, Baviera) alemaniar saskibaloi jokalari ohia da. NBA ligako Dallas Mavericks taldean jokatu zen.

## Iruditegia

* Dirk Nowitzki.
* Jokaldi batean zehar.
* Jaurtiketa egiten.
* Rashard Lewis jokalariarekin parez-pare.

## Kanpo estekak

* Dirk Nowitzkiren webgune ofiziala (Ingelesez)
* Dirk Nowitzki Fundazioaren webgunea (Ingelesez)
* Dirk Nowitzki jokalariaren fitxa NBAko webgunean ikusgai (Ingelesez)
# Diriyahko Emirerria

Diriyahko Emirerria (arabieraz: إمارة الدرعية‎) edo Lehen Saudi Estatua (arabieraz: الدولة السعودية الأولى‎) saudtar erresuma arabiarra izan zen, 1744 eta 1818 bitartean iraun zuena. Otomano-saudtar Gerran erori zen arte, Arabiar penintsularen zatirik handienaren kontrola lortu zuen. 1744an (1157 AH, anno hegirae) sortu zuten, Muhammad bin Saud Diriyahko emirrak Muhammad ibn Abd al-Wahhab imamarekin itun bat sinatu zuenean. Itun honen bidez, honen doktrina, wahhabismoa sustatzeko, jatorrizko islamera itzuli eta Arabiako tribu nomadak berriro batu behar zituzten. Sauden semearen, Abdulaziz bin Muhammad Al Saud, eta imamaren alabaren arteko ezkontzak familien arteko ituna ixten lagundu zuen.
Subiranotasun politiko eta erlijioso horrek praktika heretikoetatik eta Islam ortodoxoaren desbideratzeetatik garbitu nahi izan zuen Arabia, haiek ulertzen zuten bezala. Ahalegin bateratu hori Tawhiden oinarrizko sinesmenaren berrezarpen gisa ikusi zuten wahhabiarrek, eta salafista askok bere mugimendu zabalenaren hasiera markatu zuela diote. Figura santuei otoitzak eskaintzea edo hilobi eta meskita berezietarako erromesaldiak bezalako praktikak, baita zuhaitz, kobazulo eta harri agurgarrietarako erromesaldiak ere, bere gobernuaren pean ezabatuak izan ziren, eta Saudi Arabiako Lehen Estatu hori ezarri zenetik, praktika horietako bat bera ere ez da berriro ikusi Saudi Arabian. 1744an, Muhammad bin Abd al-Wahhab eta Muhammad bin Saudek zin egin zuten beren helburua lortzeko.
Estatu berria, pixkanaka, arabiar penintsularen zati handi batera hedatu zen, baina 1818an Otomandar Inperioko tropek, Ibrahim Paxa buru zutela, suntsitu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Dalrymple Anderson, Sir James Norman. (1983). Kingdom of Saudi Arabia. Stacey International, 77 or..
* ↑ Benoist-Méchin, Jacques. (1991). Ibn Séoud ou la naissance d'un royaume. Complexe, 80 or..
* ↑ (Ingelesez) al-Rasheed, Madawi. (2010). A History of Saudi Arabia. ISBN 978-0-521-74754-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q146871
* Multimedia: First Saudi State / Q146871
# Dorrondiaga

Dorrondiaga Tafallaldeko Uxue udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
XVI. mendean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Uxueko Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak dorrondiagarrak ziren.

## Izena

Dorrondiaga toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
* gaztelaniaz: Itorrondoa ("itorrondóa" ahoskatua) edo Redondiaga ("redondiága" ahoskatua)
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
* Itorrondoa (1534)
* Dorrondiaga (1593)
* Derrondiaaga (1604)
* Dorrondiaga (1678)
* Dorrondieaga (1701)
* Dorrondia (1756)
* Dorrondiaga (1772)
* Derrondeaga (1819)
* Redondiaga (1820)
* Dorrondiaga (1994)

## Historia

Hori da, hain zuzen ere, historiaurreko garaiaren eta Goi Erdi Aroaren artean Uxue mendilerroan zeuden herrixketako bat. VIII. eta IX. mendeen artean, Uxueko gotorlekua sortu zenean, bertako bizilagun asko hiribildu berrira aldatu ziren, batez ere defentsa-arrazoiengatik, musulmanekiko muga eremu lauan baitzegoen. Erdi Aroan zehar, populazioa eta erakargarritasuna galduz joan zen, Uxueren alde, eta, horren ondorioz, 1534. urterako jenderik gabe geratu zen.

## Oharrak

* ↑ /dòronð̞iáɣ̞a/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza hirugarren eta kamutsa lehengo silaban

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ «Dorrondiaga - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).

## Ikus, gainera

* Uxue
* Erdialdea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111976979
# Dorrontsorogaina

Dorrontsorogaña edo Dorrontsorogaina mendia Ataun-Burundako mendilerroan dagoen mendi gipuzkoarra da.

## Abiapuntuak

* Ataun/San Gregoriotik: Ordu 1 eta 30 minutu
* Olaberriatik: 2 Ordu eta 15 minutu
* Idiazabaldik: Ordu 1 eta 45 minutu

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Herriko toponimia.

## Ikus, gainera

* Gipuzkoako mendiak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256389