OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# The dog among the bushes

The Dogs Among The Bushes (euskaraz Zakurra Sastraka artean) antzinako irlandar reel edo doinua da. The Chieftains talde ezagunak bere 1978ko The Chieftains 8 diskoaren barnean kaleratu zuen. Bere ezaugarria nagusia gaita doinu geldoaz hasi eta apika-apika biolina eta bodrham danborra sartuaz batera amaieran erritmo azkarrean bikatzean datza.

## Kanpo estekak

* The Chieftains taldearen "The Dogs Among The Bushes" abestiaren bertsioa entzungai
* Datuak: Q12267965
# The balde

The Balde 2001ean sortutako aldizkari kultural elebiduna izan zen, euskaraz eta ingelesez argitaratua. Izenak berak iradokitzen duenez, doan banatzen zen. Mota askotako arte garaikideak jorratzen zituen, hala nola musika, komikiak eta bestelako literatura arloak, moda, diseinua eta abar.
Oso eduki zabalak zituen eta gai anitzetan zetzan. Oraingo argitaratze eta ekintzei buruzko informazioa ematen zuen, baita behinolako liburu, disko eta artistari buruzkoa ere.
Arduradun zituen Cesar Ekisoain eta Koldo Almandoz zuzendariak, Iñigo Martínez editorea eta Martin Etxauri diseinuburua. Azken alea 2016ko azaro-abenduko zenbakia izan zen.

## Ikus, gainera

* Euskarazko aldizkarien zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20140223021208/http://catalogo.fsancho-sabio.es/Record/219259
* ↑ http://www.thebalde.net/harpidetu.php
* ↑ «'The balde'-k bidea itxi du, 15 urteren ostean» Berria 2016-12-07.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Aldizkariaren webgunea
* Datuak: Q12267966
# Tianguistenco (udalerria)

Tianguistenco Mexikoko udalerri bat da. Mexikoko estatuan kokatua dago. 2010ean 70.682 biztanle zituen 167,97 km²ko azaleran. Herriburua [[Santiago Tianguistenco de Galeana (Tianguistenco)|Santiago Tianguistenco de Galeana]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2652019
* Multimedia: Tianguistenco Municipality / Q2652019
# Tianguistengo (udalerria)

Tianguistengo Mexikoko udalerri bat da. Hidalgo estatuan kokatua dago. 2010ean 14.037 biztanle zituen 255,79 km²ko azaleran. Herriburua [[Tianguistengo (Tianguistengo)|Tianguistengo]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3845637
# Tianchi

Tianchi (txineraz: 天池; pinyinez: tiānchí), Txinako Herri Errepublikako Xinjiang eskualde autonomoan dagoen aintzira bat da. Bogda mendiaren iparraldean dago, Tian Shan mendien ondoan.

## Ezaugarriak

Aintzira txikia da, 4,9 kilometro koadro baino ez ditu. Gehienezko sakonera 105 metrokoa da eta itsasoaren mailatik 2.000 metro ingurura dago.
Tianchi Fukang Konderritik 40 kilometro ekialdera eta Urumqitik 110 kilometro ekialdera dago.

## Jakingarriak

Tianchi, sumendi baten kraterrean sortutako aintzirari txinatarrek deitzeko duten hitza da. Ipar Korea eta Txinaren arteko mugan dagoen Zeruko Aintzira ere mota berekoa da.

## Ikus, gainera

* Krater aintzira

## Kanpo estekak

* Datuak: Q965252
* Multimedia: Tianchi Lake of Tian Shan / Q965252
# Tianhe Barrutia

Tianhe Barrutia txinera sinplifikatuz: 天河区), Guangzhou osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 645.453 biztanle bizi ziren 141,0 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 4.578 biztanle/km2 da. Guangzhouko erdigunea osatzen duten barrutietako bat da.
Bertan, hiriko finantza barrutirik berriena dago.

## Inguru naturala eta kokapena

Barrutiaren mugak honakoak dira: Baiyun Barrutia iparraldean, Luogang Barrutia ipar-ekialdean, Huangpu Barrutia hego-ekialdean, Haizhu Barrutia hegoaldean, eta Yuexiu Barrutia mendebaldean.

## Eraikinak

Tianhe barrutian, hiriko eraikinik altuenetakoa dago, CITIC Plaza

## Ikus, gainera

* Guangzhouren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Tianhe barrutiko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q917049
* Multimedia: Tianhe District / Q917049
# Tianguá

Tianguá Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. 81.506 biztanle ditu 908,888 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Ceará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q965707
* Multimedia: Tianguá / Q965707
# Tianjia'an barrutia

Tianjia'an barrutia (txinera tradizionalez: 田家庵区) Txinako barruti bat da, Huainan barruan. Azken zentsuaren arabera 593.981 biztanle zituen 249.99 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1334850
* Multimedia: Tianjia'an District / Q1334850
# Tiangong-1

Tiangong-1, txineraz 天宫一号; pinyinez: Tiāngōng yīhào; literalki: "Jauregi Zerutiarra 1", Txinako Herri Errepublikaren lehenbiziko espazio estazioa izan zen. 2011ko irailaren 29tik Lurraren orbitan zegoen, Txinako Espazio Administrazio Nazionalaren arabera estazioak 8 tona pisu inguruko espazio laborategia zuen, Shenzhou 8, Shenzhou 9 eta Shenzhou 10 espazio misioetan parte hartu zuen.
2016ko irailaren 19an txinatarrek Tiangong-1 kontroletik kanpo eta Lurrera erortzear zegoela berri eman zuten. Azkenik, 2018ko apirilaren 1ean Hego Ozeano Barean jauzi zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131500
* Multimedia: Tiangong-1 / Q131500
# Tianguismanalco (udalerria)

Tianguismanalco Mexikoko udalerri bat da. Puebla estatuan kokatua dago. 2010ean 9.807 biztanle zituen 133,22 km²ko azaleran. Herriburua [[Tianguismanalco (Tianguismanalco)|Tianguismanalco]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10826822
* Multimedia: Tianguismanalco Municipality / Q10826822
# Toru Takemitsu

Toru Takemitsu (japonieraz: 武満 徹, Takemitsu Tōru, Tokio, 1930ko urriaren 8a - 1996ko otsailaren 20a) japoniar musikagile bat izan zen. Bere kasa ikasi zuen gehienbat, 1948-1950 urteetan Yasuji Kiyose musikagilearengandik ikasitakoa alde batera utzita. 1951n, margolari, poeta eta musikagileek saioak elkarrekin egiteko mintegi bereziak antolatu zituen Tokion. Takemitsuren musikak Schönberg, Messiaen eta Schaefferren musika konkretuaren eragina izan zuen hasieran. Gero, japoniar musika-tresnekin, elektronikarekin eta serieko musikarekin lan egin zuen. Aipagarriak ditu orkestrarako Requiem (1957); Zuhaitzen Musika (1961); Azaroko urratsak (1967); Asterismo (1968). Halaber, ganbera-musika eta pianorako lanak ere egin zituen.
1985eko Akira Kurosawak zuzendutako Ran filma ospetsuaren soinu banda ere konposatu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q155467
* Multimedia: Toru Takemitsu / Q155467
# Toru Yasutake

Toru Yasutake (japonieraz: 安武 亨, 1978ko abenduaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3246551
# Toru Yoshida

Toru Yoshida (japonieraz: 吉田 暢, 1965eko maiatzaren 17a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Ichihara.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q47761
# Toru Sano

Toru Sano (japonieraz: 佐野 達, 1963ko azaroaren 15a - ) Japoniako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1988 | 5 | 0 |
| 1989 | 1 | 0 |
| 1990 | 3 | 0 |
| Guztira | 9 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q2335674
# Toru Takagiwa

Toru Takagiwa (japonieraz: 高木和 徹, 1995eko apirilaren 15a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q15701995
# Toru Ojima

Toru Ojima (japonieraz: 小島 徹, 1976ko otsailaren 22a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds, Kawasaki Frontale eta Montedio Yamagata.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3251155
# Toru Oniki

Toru Oniki (japonieraz: 鬼木 達, Oniki Toru, 1974ko apirilaren 20a -) Japoniako futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers eta Kawasaki Frontale.
Entrenatzaile gisa Kawasaki Frontale taldeak zuzendu zituen.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1391275
# Toru Yoshikawa

Toru Yoshikawa (japonieraz: 吉川 亨, 1961eko abenduaren 13a - ) Japoniako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1983 | 1 | 0 |
| Guztira | 1 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* Datuak: Q2057423
# Toru Morino

Toru Morino (japonieraz: 森野 徹, 1987ko maiatzaren 12a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11540398
# Totò cerca casa

Totò cerca casa 1949ko Steno eta Mario Monicelli italiar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Beniamino Lomacchio goseak akabatzen dago eta xentimorik gabe geratu da; etxea galdu du gerraren ondorioz eta ikastetxe batean aurkituko du bere behin-behineko estalpea.

## Aktoreak

* Totò: Beniamino Lomacchio
* Alda Mangini: Amalia
* Lia Molfesi: Aida
* Mario Gattari: Figlio
* Aroldo Tieri: Checchino
* Folco Lulli: Turco
* Enzo Biliotti: Il sindaco
* Mario Castellani: Truffatore
* Pietro De Vico: Cinese
* Flavio Forin: Vedovo
* Giacomo Furia: Pasquale Saluto
* Marisa Merlini: Patronessa
* Luigi Pavese: Capo ufficio
* Cesare Polacco: Vice custode
* Alfredo Ragusa: Bidello

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1980837
* Multimedia: Totò cerca casa / Q1980837
# Totò e i re di Roma

Totò e i re di Roma 1951ko Steno eta Mario Monicelli italiar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ercole Pappalardo, ministerio bateko artxibozain gizagaixo batek sekulako gorrotoa piztuko du bere nagusiarengan; horregatik, oinarrizko ikasketen ziurtagiria ez duela jakitean kaleratu egingo du.

## Aktoreak

* Totò: Ercole Pappalardo
* Aroldo Tieri: Ferruccio
* Alberto Sordi: Palocco
* Celeste Almieri
* Ernesto Almirante: Jaungoikoa
* Armando Annuale: musikaria
* Giulio Battiferri
* Giulio Calì: tronpeta-jotzailea
* Anna Carena: Armida

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3996035
* Multimedia: Totò e i re di Roma / Q3996035
# Totò e le donne

Totò e le donne 1952ko Steno eta Mario Monicelli italiar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Antonio Scaparro emakumeekin obsesionatuta dago, batez ere berearekin. Zorionez, lasaitasun pixka bat topatuko du eraikineko ganbaran.

## Aktoreak

* Totò: Filippo Scaparro
* Lea Padovani: Ginetta
* Franca Faldini: La signora dell'appuntamento
* Ave Ninchi: Giovanna Scaparro
* Giovanna Pala: Mirella Scaparro
* Clelia Matania: La cameriera
* Alda Mangini: La signora nel negozio
* Primarosa Battistella: Antonietta
* Teresa Pellati: Irene

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3284570
* Multimedia: Totò e le donne / Q3284570
# Totò e Carolina

Totò e Carolina 1955eko Mario Monicelli italiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Villa Borgheseko lorategietan eginiko sarekada batean, Caccavallo agenteak Carolina atxilotuko du, prostitutatzat hartuko baitu. Egiaz, Carolina herrixka batetik dator eta etxetik alde egin du haurdun dagoelako.

## Aktoreak

* Totò: Antonio Caccavallo
* Anna-Maria Ferrero: Carolina De Vico
* Arnoldo Foà: komisarioa
* Maurizio Arena: Mario
* Tina Pica: emakumea ospitalean
* Gianni Cavalieri: veneziarra
* Rosita Pisano: Barozzoli andrea
* Fanny Landini: prostituta
* Nino Vingelli: brigadierra

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3996028
* Multimedia: Totò e Carolina / Q3996028
# Touch Me (The Doors)

Touch Me (euskaraz Ikutu Nazazu) The Doors talde estatubatuarrak 1968an The Soft Parade diskoaren barnean kaleratu zuen abestia da.

## Kanpo estekak

* The Doors taldeko Touch Me abestia entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q1988263
# Touch of Evil

Touch of Evil (euskaraz Gaiztakeri Ukitua) thriller-filma da, Orson Welles estatubatuar zinemagileak 1958an zuzendua. 1956ko Badge of Evil eleberrian oinarritua dago. Orson Welles, Charlton Heston, Janet Leigh eta Joseph Calleia aktoreek antzetu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mike Vargas (Charlton Heston) eta Susan Vargas (Janet Leigh) mexikar polizia bat eta estatubatuar emakume batez osaturiko bikote ezkonduberria dira. AEB eta Mexiko arteko errepidean droga mafia gizon bat gidatzen zihoan auto batek istripua izan eta lehertzean ikustean, gertakizunaren berri emateko euren eztei-bidai eten beharko dute. Kasuak Vargas poliziak Hank Quinlan (Orson Welles) estatubatuar polizia lodikote eta ustelarekin elkarlanean ikertzera derrigortuaraziko du, hark erruduna dela uste duen mutil gaztea atxilotzeko asmoz, gezurretazko frogak sortzeko inongo zalantzarik ez du erakutsiko. Aldiz, Vargasek frogak benetazkoak ez direla jakin eta bere kabuz ikertzea erabakiko du, horreta ari dela, Quinlan bera eta mafiagizon mugalari talde bat hilketan kaka-nahastuak daudela jabetuko da.

## Aktoreak

* Charlton Heston: Ramon Miguel Vargas
* Janet Leigh: Susan Vargas
* Orson Welles: Hank Quinlan
* Joseph Calleia: Pete Menzies
* Akim Tamiroff: Osaba Joe Grandi
* Joanna Cook Moore: Marcia Linnekar
* Ray Collins: Adair, barrutiko fiskala
* Dennis Weaver: Gau Klubeko nagusia
* Val de Vargas: Pancho
* Mort Mills: Al Schwartz
* Victor Millan: Manolo Sanchez
* Lalo Rios: Risto
* Phil Harvey: Blaine
* Joi Lansing: Blonde
* Harry Shannon: Gould
* Rusty Wescoatt: Casey
* Wayne Taylor: gangster taldeko kidea
* Ken Miller: gangster taldeko kidea
* Raymond Rodriguez: gangster taldeko kide
* Arlene McQuade: Ginnie
* Dan White (aktorea): muga zaindaria
* Zsa Zsa Gabor: Striptease Klubeko nagusia
* Marlene Dietrich: Tanya
* Mercedes McCambridge: alproja
* Keenan Wynn: gizona
* Joseph Cotten: detektibea

## Kanpo estekak

* Touch of Evil filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Touch of Evil filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q778161
* Multimedia: Touch of Evil (1958 film) / Q778161
# Touchet (Washington)

Touchet Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Walla Walla konderrian kokatuta dago, Washington estatuan. 425 biztanle ditu, 3,146509 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Walla Walla konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1502978
* Multimedia: Touchet, Washington / Q1502978
# Totó La Momposina

Sonia Bazanta Vides (Talaigua Nuevo, Kolonbia, 1940ko abuztuaren 1a), Totó la Momposina bezala ezagunagoa, musika folklorikoko abeslaria da, Kolonbiako Karibeko kostaldekoa.

## Biografia
### Lehen urteak

Musikari familia batean jaio zen. Lan hobeagoen bila, familia bizilekuz aldatu zen. Lehenengo Barrancabermejara eta gero Villavicenciora. Garai hau (50. hamarkada) Biolentziaren aroa lez ezagutzen da Kolonbian, eta Bazanta Vides familia jazarri egin zuten alderdi liberalaren jarraitzailea zelako. Ondorioz, Bogotara joan ziren bizitzera. Amak kostaldeko musika instrumentuak eraman zituen hiriburura, eta horien laguntzaz musika jotzen, abesten eta dantzatzen erakutsi zien bere umeei.
Totók Bogotako Unibertsitate Nazionaleko kontserbatorioan ikasi zuen, baina horretaz gain Magdalena ibai ertzeko herrietan ibili zen, hango biztanleen erritmoak eta abestiak ikasten. 60. hamarkadan bere lehen taldea osatu zuen.

### Nazioarteratzea

1970. hamarkadatik aurrera Totó eta bere musika taldea nazioartean jotzen hasi zen. Besteak beste, Estatu Batu, Frantzia edota Sobietar Batasunean.
1982an García Márquez idazleari lagundu zion Nobel saria hartzera, beste artista batzuekin batera, idazleak Kolonbiako cumbia eta vallenato artean hartu nahi zuelako saria.
Ekitaldiaren ondoren, Totók Parisen denboraldi bat pasatzea erabaki zuen. Sorbona unibertsitatean matrikulatu zen, dantza, koreografia eta erritmoaren historia ikasteko.
1984an Womad jaialdira gonbidatu zuten lehen aldiz.
1987an Kolonbiara itzuli zen, eta Kuban ere egin zuen denboraldi bat, boleroa ikasten.
2017an honoris causa errekonozimendua jaso zuen Kolonbiako Unibertsitate Pedagogiko Nazionalean.

## Diskografia

* Toto La Momposina Y Sus Tambores (1989)
* La candela viva (1992)
* Carmelina (1995)
* Pacanto (1998)
* La bodega (2008)
* El asunto (2014)
* Tambolero (2015)

## Sariak

* Urrezko kongoak, Barranquillako Jaialdian (1999 eta 2009)
* Ibilbideari saria Womex Jaialdian (2006)
* Grammy Latino Sari Berezia Bikaintasun Musikalari (2013)

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 (Ingelesez) BIOGRAPHY | Totó la Momposina : Sitio Oficial : Official Site : Le Site Officiel. (Noiz kontsultatua: 2021-06-17).
* 1 2 3 4 5 6 «Totó La Momposina - Enciclopedia | Banrepcultural» enciclopedia.banrepcultural.org (Noiz kontsultatua: 2021-06-17).
* ↑ Gabriel García Márquez recibió el premio Nobel de Literatura en 1982. (Noiz kontsultatua: 2021-06-17).
* ↑ «HONORIS CAUSA EN EDUCACIÓN A TOTÓ LA MOMPOSINA | CANAL CNC» web.archive.org 2019-12-11 (Noiz kontsultatua: 2021-06-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7828521
* Multimedia: Toto la Momposina / Q7828521
# Touba

Touba Senegalgo hiria da, Diourbel eskualdeko handiena. Herrialdearen erdialdean dago, Dakartik 194 kilometro ekialdera. Herriadean biztanle gehien dituen bigarren hiria da, Dakar kapitalaren atzetik. 2013an 753.315 biztanle zituen.

## Etimologia

Touba izena arabiarretik dator (طُـوْبَىٰ).
Abu Sa'id Al Khudri profetak esan zuen: "Touba paradisuko zuhaitz bat da. Bere tamaina batek ehun urtetan egiten duen distantziaren parekoa da eta paradisuko jendearen arropa zuhaitz horren fruitua biltzen duen ehunaz dago egina."

## Historia

Toubako hiri santua Mbaffar basoan sortu zuen 1888an Ahmadou Bamba Khadimou Rassoulek, muridismoaren sortzaile berberak.

## Administrazioa

Hiriaren zati handi bat urbanizatua dagoen arren, administratiboki Touba Mosquéeko lurralde landatar barruan dago, Arrondissement de Ndameko azpidibisio bat dena, Mbacké Departamentuan, Diourbel eskualdean.
Gune urbanoan, hiria 25 herriz dago osatua: Alia, Boustanoul, Arifina, Darou Alimoul Khabir, Darou Khadim, Darou Khoudoss, Darou Marnane, Darou Marnane 2, Sourah, Darou Miname, Darou Salam Ndame, Dianatoul Mahwa, Gouye Mbind , Guédé Bousso, Keur Niang, Khaïra, Ndindy Abdou, Same Lah, Touba Al Azhar, Touba Guédé, Touba Madyana, Touba Mosque, Boukhatoul Mubarak, Ndamatou 1, Touba HLM, Touba Ndiarême eta Route de Darou Mousty.
Hala ere, hiriak estatus berezia du, Senegalgo beste hiri santuek bezala: polizia berezia du, eta Xarian oinarritutako araudia, Maliki eskola juridikoaren arabera idatzia.

## Klima

Toubak Sahelgo klima du, estepako klima beroa, BSh Köppen klima sailkapenaren arabera.
Datu klimatikoak (Touba) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 32.5 | 34.2 | 36.3 | 37.5 | 38.1 | 36.7 | 33.7 | 32.3 | 32.5 | 34.9 | 35.4 | 32.3 | 34.7 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 23.4 | 24.5 | 26.6 | 27.8 | 28.9 | 29.4 | 28.2 | 27.3 | 27.2 | 27.8 | 26.6 | 23.6 | 26.8 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 14.3 | 14.8 | 17 | 18.2 | 19.8 | 22.2 | 22.7 | 22.4 | 22 | 20.8 | 17.9 | 15 | 18.9 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 30 | 105 | 176 | 139 | 35 | 1 | 1 | 489 |
| Iturria: Climate-Data.org ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Senegal - Largest Cities, citypopulation.de
* ↑ Touba - Climate graph, Temperature graph, Climate table. (Noiz kontsultatua: 2016-10-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q657072
* Multimedia: Touba, Senegal / Q657072
# Telstar

Telstar hainbat telekomunikazio sateliteren izena da. Telstar 1 munduko lehen merkataritzarako telekomunikazio satelite artifiziala izan zen, AEBk Lurraren orbitan jarria.
1962ko uztailaren 10ean jaurti zuen Delta jaurtitzaileak eta telebista, telefono eta abiadura handiko komunikazio datuak transmititzeko diseinatua zegoen. NASAk Cañaveral lurmuturretik (Florida) Telstar espazioratu zuen, Amerikako kontinentearen eta Europaren arteko komunikazioa erraztuko zuen merkataritza-satelitea. AT&T konpainia iparamerikarrak Bell Laborategien laguntzaren bitartez garatua izan zen satelite hau Ozeano Atlantikoaren bi aldeetako telekomunikazioez arduratzen ziren zenbait enpresen eta nazioarteko erakundeen arteko akordioaren ondorio izan zen.

## Orbitaratzea eta lehen emisioak

Delta suziri baten goiko zatian jarriz, orbitan jarri zuten 77 kilogramoko satelite artifizial hau. Telstarrek 2 ordu eta erdi behar izan zituen Lurraren orbita egiteko, hau da, munduari buelta bat emateko, eta 20 bat minutuz baino ezin zuen informazioa igorri, Ozeano Atlantikoaren gainean zegoenean zehazki.
Satelite honek bidalitako lehen irudia Andover geltoki lurtarrean ezarritako AEBko bandera izan zen, satelitearekiko komunikaziorako sostengutzat eraikia izan zena urte bat lehenago. Urte horretako uztailaren 23ko arratsaldeko ordu bietan (New Yorkeko ordutegian) telebistako lehen emanaldia igorri zen CSB eta NBC kate iparamerikar eta BBC kate britainiarraren eskutik, Askatasunaren Estatuaren lehen irudiak agertu ziren. Beisboleko partida baten irudi batzuen ondoren, Washington DC konektatu zen, John F. Kennedy, AEBetako presidentearen prentsa hitzaldi bat eskaintzeko.
Hurrengo konexioan, bi ordu eta erdi geroago, Europako hainbat paisaia agertu ziren: Big Ben, Eiffel dorrea, Kapera Sixtinoa, arrantzale siziliarrak eta zenbait orein Zirkulu polar artikoan. Satelite bidezko lehen komunikazio telefonikoa ere gauzatu zen gau hartan.
Hau izan zen gaur egun telekomunikabideen eremuan dugun guztia edukitzea ahalbidetu zuen lehen pausua eta ondoren etorri ziren gerokoak. 1963ko maiatzaren 7an jaurti zuten bigarren Telstar bat, hainbat prestazio hobetuta zituelarik.
Bere omenez egin zuten Adidas Telstar futbol baloia.

## Kanpo estekak

* A Day in History. Telstar Brings World Closer (1962)
* John F. Kennedyren prentsaurrekoa Telstar inauguratzen)
* Datuak: Q751132
* Multimedia: Telstar satellites / Q751132

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz)https://web.archive.org/web/20131203062257/http://blogs.20minutos.es/yaestaellistoquetodolosabe/50-aniversario-del-telstar-el-primer-satelite-de-comunicaciones/
# Telpaneca

Telpaneca Nikaraguako Madrizko departamenduko udalerri bat da. 2012ko estimazioen arabera 21892 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Información de Desarrollo. (2012). (pdf) Población Total, estimada al 30 de Junio del año 2012.. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2216981
* Multimedia: Telpaneca / Q2216981
Txantiloi:Madrizko departamenduko udalerri aurkibidea
# Telscombe

Telscombe, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Ekialdeko Sussex konderrian.
2011n 7.477 biztanle zituen.
* Datuak: Q1610489
* Multimedia: Telscombe / Q1610489
# Tidenham

Tidenham, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Gloucestershire konderrian. Gales-Ingalaterra mugan dago.
2021ean 5.486 biztanle zituen.
* Datuak: Q7800857
* Multimedia: Tidenham / Q7800857