OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Abgar V.a Edesakoa

Abgar V.a Edesakoa (arabieraz: أبجر الخامس أوكاما‎, ʾAḇgar al-kḤəmiš ʾUkkāmā,asirieraz: ܐܒܓܪ ܚܡܝܫܝܐ ܐܘܟܡܐ, ʾAḇgar Ḥəmišāyā ʾUkkāmā, armenieraz: Աբգար Ե Եդեսացի, translit.: Abgar Hingerord Yedesatsi, antzinako grezieraz: Ἄβγαρος, Abgaros; K. a. 4-7 13-50 arte), bere hiriburua Edesan izan zuen Osroeneko benetako gobernari bat izan zen.

## Abgar erregearen elezaharra

Mitologia kristauan, Edesako Abgar erregearen istorioa, ikono miraritsu bati buruzko ipuin goiztiar bat da, ohitura ikonoklastak, irudi oro gutxiesten zituen eskualdearen erdian ezarria, baina, ikono honen elezaharrak, irudiak legitimatu egiten zituen, zuzenean Jesusekin lotzen baitzuen.
Elezaharrak dioenez, Edesako errege zen Abgarok, gaixotasun sendaezin bat zuen, eta Jesusen botere eta mirarien ospearen berri izan zuen, eta honi idaztea erabaki zuen, honen jainkotasuna onartuz, bere laguntza eskatuz, eta bere etxean bertan ostatu emanez. Tradizioaren arabera, Jesusek, gonbiteari ezezkoa eman zion, baina, bere igokundearen ondoren, bere boterea zuen bere ikasleetako bat bidaliko ziola aginduz.
Eusebio Zesareakoa gotzainak, IV. mendeko historialaria zena, tradizio bat erregistratzen du bere Historia Eclesiástica I, xiii 325 inguruan, Abgar eta Jesusen arteko gutunei buruzkoa. Eusebio, siriakoz idatzitako jatorrizko gutunak, Edesako artxibategietan gordeak izan zirela erabat konbentzitua zegoen. Eusebiok, dagokionean, Adayk edo 72 apostoluetako batek, Tadeo Edesakoa izenekoa, Tomas Apostoluak bidali zuen 29an. Eusebiok, bi gutunak kopiatzen ditu bere istorioaren testuan.
Gutunak, Abgarok Jesusi bidalitakoa eta azken honek lehenari emandako erantzuna izan ziren. Beranduago, elezaharra zabalduz joan zen eta oraindik bizirik zegoela margotutako Jesusen erretratu bat aipatzen da. Erretratu hau, ustez, gorteko artxibaria zen Hananek margotua Jesus bisitatu zuenean, lehen aldiz, IV. mendearen erdialdekoa den "Adayren doktrina" deitzen den siriakozko testuan aipatzen da (Addaei edo Addaeus, Thaddaeus edo Thaddeus izenaren aldaera bat da). Hemen, Jesusek, bere erantzuna, hitz eginez esan zuela aipatzen da, eta ez idatziz, eta, hau, 32an gertatu zela. Adayren irakaskuntza hau, Jesus oraindik bizi zela margotutako honen irudi baten lekukotzarik goiztiarrena ere bada, Abgar V.a erregeak gurtua bere jauregietako batean. Elezaharraren bertsio greziarrak, "Tadeoren Aktak" deritzenetan daude.
* Datuak: Q320168
* Multimedia: Abgar V / Q320168
# Abgusht

Abgushta (persieraz: آبگوشت‎, Âbgušt, ɒːbˈɡuːʃt ahoskatua; euskaraz: «haragi-salda») persiar sukaldaritzaren erregosi tipikoa da. Dizi ere esaten zaio, erabiltzen diren buztinezko ontzi tradizionalei erreferentzia eginez. Piti mota bat da, termino generiko bat, eskualdeko antzeko plater asko biltzen dituena.
Abgusht tradizionala bildotsarekin, garbantzuekin, babarrun zuriekin, patatekin, tomateekin, kurkumarekin eta lima lehorrarekin egiten dute. Hala ere, badira beste babarrun batzuk erabiltzen dituzten aldaerak, gorria edo beltza, adibidez.
Turkian, abgushten bertsio turkiar hau arkumearena, garbantzuena, baba zuriena, tipulena, tomateena, patatena, limoi-urarena, granadarena, gatzarena eta piperbeltzarena da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Abgusht. .
* ↑ (Ingelesez) Simmons, Shirin. (2007-10-15). Treasury of Persian Cuisine. Stamford House Publishing, 67–69 or. ISBN 9781904985563..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q619414
* Multimedia: Abgoosht / Q619414
# Abi-Eshuh

Abi-Eshuh, Babiloniako paleobabiloniar garaiko I. dinastiako errege bat izan zen. Samsu-ilunaren oinordeko bihurtu zen K.a. 1712an, eta, Samsuk bezala, nomada kasitarrei aurre egin behar izan zien, oraingoan K.a. 1708an. Itsasoko Herrialdearekin gerran egon zen. Bere oinordekoa, Ammi-Ditana izan zen.
# Abhishek Bachchan

Abhishek Bachchan (devanagariz: अभिषेक बच्चन, Mumbai, Maharashtra, 1976ko otsailaren 5a) Indiako aktore eta playback abeslari saritua da. Aishwarya Rai-ren senarra da, eta Amitabh Bachchan eta Jaya Bhaduri aktoreen semea eta literatura hindi eta urduko aitzindaria izan zen Harivansh Rai Bachchan poeta ospetsuaren biloba. Aitaren abizena Srivastav da, baina aitona izan zen Bachchan bere izen artistikorako erabiltzea erabaki zuena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q187058
* Multimedia: Abhishek Bachchan / Q187058
# Abhurita

Abhurita haluroen taldeko mineral bat da. 1983an aurkitu zen, Saudi Arabiako Yeddako "Sharm Abhur" hondartzan. Eztainua dauka.

## Ezaugarriak

Abhurita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: Sn$_{21}$Cl$_{16}$(OH)$_{14}$O$_6$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q320694
* Multimedia: Abhurite / Q320694
# 1992ko Bost Nazioen Txapelketa

1992ko Bost Nazioen Txapelketa Errugbi txapelketa honen 63. ekitaldia izan zen (guztira 98. ekitaldia). 1992ko urtarrilaren 18an hasi eta martxoaren 21ean bukatu zen. Ingalaterrak 20. txapelketa eskuratu zuen partida guztiak irabaziz, bigarren Slam Nagusia jarraian.
Ingalaterrak 15 entsegu egin zituen txapelketan, errekor berri bat ezarriz.

## Txapelketa
### Partehartzaileak

| Herrialdea | Estadioa | Estadioa | Estadioa | Entrenatzailea | Kapitaina |
| Herrialdea | Izena | Edukiera | Hiria | Entrenatzailea | Kapitaina |
| Eskozia | Murrayfield Stadium | 67.144 | Edinburgh | Jim Telfer | David Sole |
| Frantzia | Parc des Princes | 47.929 | Paris | Pierre Berbizier | Philippe Sella |
| Gales | National Stadium | 12.500 | Cardiff | Alan Davies | Ieuan Evans |
| Ingalaterra | Twickenham Stadium | 82.000 | Londres | Jack Rowell | Will Carling |
| Irlanda | Lansdowne Road | 48.000 | Dublin | Ciaran Fitzgerald | Phillip Matthews Phil Danaher |

### Puntuazio sistema

Entseguak lau puntu balio zituen eta gauzatzeak bi puntu gehigarri ematen zituen. Dropak eta zigor kolpeak hiruna puntu balio zituzten.
Txapelketako sailkapenari dagokionez irabazitako partidak bi puntu balio zituen, berdindutakoak bat eta galdutakoak zero.

## Sailkapena

1992ko Bost Nazioen Txapelketa :
| | Taldea | Puntuak | Jokatuak | Irabaziak | Berdinduak | Galduak | Alde | Aurka | Diferentzia |
| 1 | Ingalaterra | 8 | 4 | 4 | 0 | 0 | 118 | 29 | +89 |
| 2 | Frantzia | 4 | 4 | 2 | 0 | 2 | 75 | 62 | +13 |
| 3 | Eskozia | 4 | 4 | 2 | 0 | 2 | 47 | 56 | -9 |
| 4 | Gales | 4 | 4 | 2 | 0 | 2 | 40 | 63 | -23 |
| 5 | Irlanda | 0 | 4 | 0 | 0 | 4 | 46 | 116 | -70 |

## Partidak

| Jard. | Etxekoa | Emaitza | Kanpokoa |
| 1 | Irlanda Eskozia | 15-16 7-25 | Gales Ingalaterra |
| 2 | Ingalaterra Gales | 38-9 9-12 | Irlanda Frantzia |
| 3 | Frantzia Irlanda | 13-31 10-18 | Ingalaterra Eskozia |
| 4 | Ingalaterra Eskozia | 24-0 10-6 | Gales Frantzia |
| 5 | Frantzia Gales | 44-12 15-12 | Irlanda Eskozia |

## Sariak

| Saria | Taldea |
| Bost Nazioen Txapelketa | Ingalaterra |
| Slam nagusia | Ingalaterra |
| Koroa hirukoitza | Ingalaterra |
| Zurezko koilara | Irlanda |
| Kalkuta Kopa | Ingalaterra |
| Millennium garaikurra | Ingalaterra |
| Centenary Quaich | Eskozia |

## Palmaresa

1992 arteko bakarkako garaipenak.
| # | Taldea | Garaipenak |
| 1 | Gales | 21 |
| 2 | Ingalaterra | 20 |
| 3 | Eskozia | 14* |
| 4 | Irlanda | 10 |
| 5 | Frantzia | 9 |
(*) 1889ko garaipena kontuan hartuta

## Kanpo estekak

* Sei Nazioen Txapelketako webgune ofiziala
* Datuak: Q1421827
# 1992ko Alemaniako Sari Nagusia

1992ko Alemaniako Sari Nagusia urte horretako Uztailaren 26an ospatu zen Hockenheimring zirkuituan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q296972
# 1992 Galvarino

1992 Galvarino asteroide gerrikoan aurkitutako 1992. asteroidearen izena da. 1968ko uztailak 18an aurkitu zuten Carlos Torresek eta S. Cofrek Cerro el Robleko behatoki astronomikotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1968 OD zen. Bere izena maputxeen buruzagi izan zen Galvarinogatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q782166
# 1992ko Andaluziako Itzulia

1992ko Andaluziako Itzulia :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 38. Andaluziako Itzulia |
| Datak | otsailak 4 – 1992.eko otsailak 9 |
| Luzera | 804 km |
| Herrialdea | Espainia |
| Irteera-lekua | Chiclana de la Frontera |
| Helduera-lekua | Granada |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Miguel Ángel Martínez Torres (ONCE) |
| Txapeldunordea | Jesús Montoya (Amaya Seguros) |
| Hirugarrena | Herminio Díaz Zabala (ONCE) |
| Puntukako sailkapena | Malcolm Elliott (Seur) |
| Eskalatzailerik onena | Juan Carlos Martín Martínez |
| Etapa hegalariak | John Talen (PDM-Ultima-Concorde) |
| Talderik onena | ONCE |
| ◀1991 | 1993▶ |
| Dokumentazioa ||
1992ko Andaluziako Itzulia txirrindularitza itzuli honen 38. edizioa izan zen. 1992ko otsailak 4 eta 9 artean ospatu zen, 6 etapatan banatutako 804 kilometroko ibilbidea eginez. Chiclana de la Fronteran hasi zen taldekako erlojupeko batekin eta Granadan amaitu zen.
Garailea izan zen Miguel Ángel Martínezek proba, batez beste, 37,761 kilometro orduko abiaduran bete zuen. Erregulartasunaren sailkapena Malcolm Elliottentzat izan zen, mendikoa Juan Carlos Martín Martínezentzat, tarteko helmugena John Talenentzat eta taldekakoa ONCErentzat.

## Sailkapen nagusia

| | Txirrindularia | Denbora |
| 1 | Miguel Ángel Martínez Torres (ESP) | 21o 17' 30" |
| 2 | Jesús Montoya (ESP) | + 24" |
| 3 | Herminio Díaz Zabala (ESP) | + 1' 28" |
| 4 | Viatcheslav Ekimov (RUS) | + 1' 36" |
| 5 | Neil Stephens (AUS) | + 1' 36" |
| 6 | Anselmo Fuerte (ESP) | + 1' 36" |
| 7 | Jesús Blanco Villar (ESP) | + 1' 40" |
| 8 | Peter Hilse (GER) | + 1' 40" |
| 9 | Scott Sunderland (AUS) | + 1' 40" |
| 10 | Bo Hamburger (DEN) | + 1' 40" |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9094930
# Abu Mansur al-Azhari

Abū Manṣūr Muḥammad ibn Aḥmad al-Azharī (arabieraz: أبومنصور محمد بن أحمد الأزهري‎ (Herat (Afganistan), 895- Ibidemn, 980) AD) Abu Mansur al-Azhari gisa (أبومنصور الأزهري) ezagunagoa, arabierazko lexikologo, filologo eta hizkuntzalari izan zen.

## Biografia

Al-Azhari Khorasaneko Herat hirian jaio zen, Samanida dinastiak kontrolatzen zuen unean. Al-Azhari izenez ezagutzen zen, Azhar izena zuen arbaso baten ondoren, eta ez dakigu ezer hari buruz. Gaztetan, Al-Azhari zientzia-zentrotzat jotzen zen Bagdad hirira joan zen. Bagdaden ikasita, Abu Ishaq al-Zajjaj Abbastar Kalifa-herriaren gorteko gramatikari garaikide ospetsua ezagutu zuen (922an hilda). Arabiera ikasteko bidaietan, Bagdad utzi eta Mekara joan zen. 924an, Al-Azhari Mekatik Bagdadera erromesaldiko karabana batean itzultzen ari zela, Karmatiarrek eraso egin zieten. Erromes asko sakrifikatuak izan ziren eta haien ondasunak lapurtuak. Al-Azhari preso hartu zuten bi urtez. Al-Azhari bere jaioterrian hil zen, Heraten, 980. urtean.

## Lanak

* Tahdhib al-Lughat (Hizkuntzen gida zehatza)
* Gharib al-Alfaz (Hitz arraroak)
* Kitab al-Tafsir (Interpretazio liburua)

## Erreferentziak

* ↑ https://books.google.es/books?id=CfGKDwAAQBAJ&q=Abu+Mansur+al-Azharihttps://books.google.com.om/books%3Fid%3DCfGKDwAAQBAJ&pg=PA152&redir_esc=y#v=onepage&q=Abu%20Mansur%20al-Azharihttps%3A%2F%2Fbooks.google.com.om%2Fbooks%3Fid%3DCfGKDwAAQBAJ&f=false
* ↑ https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/al-azhari-abu-mansur-SIM_0260
* ↑ https://books.google.es/books?id=4fUEyOyCPCkC&q=Abu+Mansur+al-Azhari&pg=PA48&redir_esc=y#v=snippet&q=Abu%20Mansur%20al-Azhari&f=false

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6820795
# Abu Nidal

Abu Nidal (jaiotza-izena: Sabri l-Banna ; Jaffa, 1937ko maiatza - Bagdad, 2002ko abuztuaren 16a) palestinar politikari eta gerrillaria izan zen.
1948an familiarekin batera Gazako iheslari-zelai batera joan behar izan zuen, eta ondoren Nablusera aldatu ziren. 1955ean Jordaniako Baath alderdian sartu zen, baina handik bi urtera, alderdia legez kanpo utzi zutelarik, Saudi Arabiara alde egin behar izan zuen, eta Palestinaren askapenaren aldeko Fatah talde armatuko kide egin zen. 1969an mugimendu horren ordezkari izendatu zuten Sudanen, eta hurrengo urtean Bagdadera bidali zuten, kargu horrekin berarekin. Iraken egon zen bitartean eragin handia izan zuten beragan irakiarren ikuspegi politikoak, eta 1974an Al Fatah mugimendutik egotzi zuten, Palestinarentzat agintaritza nazionala finkatu izana kritikatu zuelarik. Abu Nidalek, orduan, bere taldea sortu zuen, Fatah Kontseilu Iraultzailea, Irakek diruz lagundua. Al Fatahk hilketa eta konplotetan parte hartu izanaz salatu zuen Abu Nidal, eta heriotza-zigorra ezarri zioten. 1983an Bagdadetik egotzi zuten, Irakek Estatu Batuen laguntza behar zuelako Iranen kontrako gerran. Abu Nidal Siriara joan zen orduan, eta hango gobernuari laguntza eman zion. Handik hiru urtera Abu Nidalek Jordania, Israel eta Palestinaren Askapenerako Erakundearen arteko hitzarmen bat eragotzi zuen. 1986an, Siria nazioarteko terrorismoaren laguntzaile zela salatu zuten Mendebaldeko herrialdeek, eta horrela, Abu Nidalek ihes egin behar izan zuen handik, Libiara, ustez. 1991n Abu Nidalen taldeak Palestinaren Askapenerako Erakundearen buruzagi nagusietako bat hil zuen. Palestinaren eta Israelen arteko bake-hitzarmenen kontra agertu zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q316408
# Abu Hanifa

Abū Ḥanīfa al-Nuʽmān ibn Thābit (699, Kufa, Irak – 767, Bagdad) teologo eta legelari musulmana izan zen.

## Biografia

Kufako merkatari baten semea zen, zetaren negozioan aberastu zen, eta zuzenbidea ikasi zuen. Bere maisu Ḥammād hil ondoren (738), Abu Hanifa haren ondorengoa bihurtu zen. Tradizio juridiko islamiar metatutik abiatuta, doktrina legal islamiko sistematikoak garatzen lehena izan zen.
Batez ere letra-gizona izan zen, ez zuen epaile kargurik onartu, ezta epaitegien politikan aktiboki parte hartu ere. Garaiko intriga politiko islamikoetan, Ali Ibn Abi Taliben oinordekoak babestu zituen Omeiatar eta Abasidar dinastien gainetik.
Haren doktrina-sistema xaria lege islamikoaren lau jurisprudentzia-eskoletako bat kontsideratzen da, eta hanafi esaten zaio bere izenagatik. Lau eskoletan jarraipen handiena du 21. mendean eta Indian, Pakistanen, Turkian, Erdialdeko Asian eta herrialde arabiarretan da ezaguna.

## Erreferentziak

* ↑ Pakatchi, Ahmad and Umar, Suheyl, “Abū Ḥanīfa”, in: Encyclopaedia Islamica, Editors-in-Chief: Wilferd Madelung and, Farhad Daftary.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q190896
* Multimedia: Abu Hanifa / Q190896
# Abu Gurab

Abu Gurab, gaur egungo Kairo hiritik hamabost kilometrotara eta Abusirretik kilometro t'erdira, Giza eta Saqqara artean, dagoen Egiptoko toki baten izena da. Nilo ibaiaren mendebaldeko ibarrean dago, eta V. dinastiako faraoiek aukeratu zuten euren hil multzoak eta eguzki tenpluak eraikitzeko.
Eguzki tenplua, V. dinastiaren garaian garrantzi handia hartu zuen Heliopoliseko Ra eguzki jainkoari eskainitako egitura bat zen. Abusirreko papiroen arabera, V. dinastia honetako sei erregek eraiki zituzten eguzki tenpluak. Honako hauek izan ziren: Userkaf, Sahura, Neferirkara, Neferefra-Isi, Nyuserra eta Menkauhor. Bi eguzki tenplu baino ez dira aurkitu. Bata, Userkafena, bietatik antzinakoena dena, eta bestea Nyuserrarena. Biak ala biak, hondakinetan daude.
Tenplu ezagunetatik abiatuta, eguzki tenplu baten jatorrizko egitura berregin daiteke. Lehenik, Nilo ibaiaren ondoan, hartze tenplua deritzona zegoen; estalitako bide bat, eguzki tenplurako bertarako sarrera zen, bertan, harresi batek inguraturiko patio batetara zeraman ate batetatik sartzen zen. Patio honetan aldare bat zegoen, bertan animalia sakrifizioak egiten zirelarik. Aldare honen atzean, obelisko handi bat egoten zen.
Nyuserra faraoiaren eguzki tenplua da hoberen kontserbaturik dagoena. Bere hondakinetatik hegoaldera, eguzki txalupa baten arrastoak aurkitu ziren.
Dyedkara-Isesiren erregealdian, Abu Guraben, eraikuntza aktibitatea gelditu egiten da. Ordutik aurrera, Abu Guraben ez da gehiago eraikitzen, errege honek, Saqqaran lurperatua izatea aukeratu baitzuen

## Arkeologia lanak

Nyuserraren eguzki tenplua 1898 eta 1901ean industu zuten Ludwig Borchardt eta Heinrich Schäferrek. Userkafen eguzki tenpluari dagokionez, Herbert Rickek industu zuen 1960ko hamarkadan.

## Bibliografia

* Bard, Kathryn Ann A.; Shubert, Steve Blake - Encyclopedia of the Archaeology of Ancient Egypt. Routledge, 1999. ISBN 0-415-18589-0

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2038886
* Multimedia: Abu Ghurab / Q2038886
# Abu Musa

Abu Musa (persieraz: ابوموسی‎, æbu mu'sɒ ahoskatua; arabieraz: أبو موسى‎) ekialdeko Persiar golkoan dagoen uhartea da. Ormuzko itsasartearen sarreraren gertu dagoen sei uharteko uhartedi batean dago.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-05-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q167217
* Multimedia: Abu Musa Island / Q167217
# Abu Nasr Mansur

Abu Nasr Mansur ibn Ali ibn Irak (persieraz: أبو نصر منصور بن علی بن عراق‎; 960-1036) matematikari persiar bat izan zen, ezaguna sinuaren teorema aurkitzeagatik.
Abu Nasr Mansur Gilan jaio zen, eskualdea gobernatzen zuen sendietako baten barruan. Bere lekua esparru politikoaren barruan printze baten baliokidea zen. Al-Biruni irakaslea izan zen, matematikari gisa ere harekin lan egin zuena. Elkarrekin matematikaren aurkikuntza handien arduradunak izan ziren, eta lan asko elkarri eskaini zioten.
Abu Nasr Mansurren lana matematikan zentratu zen arren, astronomiari buruzko zenbait lan ere idatzi zituen. Matematikan, trigonometriari buruzko lan garrantzitsuak egin zituen, Ptolomeoren idatzietan oinarrituta. Horrez gain, Menelao Alexandriakoaren lanak gorde zituen eta Greziako teorema asko berridatzi zituen.
Abu Nasr Mansur Gazni hiritik gertu hil zen, gaur egungo Afganistanen.

## Ikus, gainera

* Matematika Erdi Aroko Islamean
* Al-Biruni
* Datuak: Q2383120
# Abu Hafs Umar al-Murtada

Abu Hafs Umar al-Murtada (arabieraz: أبو حفص المرتضى عمر بن أبي إبراهيم اسحاق بن يوسف بن عبد المؤمن‎) almohadeen buruzagia izan zen, 1248 eta 1266 artean Inperioko kalifa bilakatu zena.
Ezin izan zituen kaliferria mantendu eta Marrakex baino ez zuen mantendu. Mariniei zergak ordaindu zizkion.

## Erreferentziak

* ↑ Histoire de l'Afrique du Nord, des origines à 1830. Paris: Payot.
* Datuak: Q2822085
* Multimedia: Abu Hafs Umar al-Murtada / Q2822085
# Abu Mahdi al-Muhandis

Abu Mahdi al-Muhandis, jaiotzezJamal Jafaar Mohammed Ali Ebrahimi (arabieraz: جمال جعفر محمد علي آل إبراهيم‎) (Basora, 1954ko uztailaren 1a - Bagdad, 2020ko urtarrilaren 3a) Irakeko militarra izan zen. Komandante graduarekin, Herri Mobilizaziorako Indarra aliantza paramilitarraren aintzindaria zen. Tikritko bigarren guduan hartu zuen parte, 2015ean.

## Biografia

Basoran jaioa, 1977an ingeniaritza ikasketak amaitu zituen. Urte horretan Dawa Alderdi Islamikoan sartu zen. Sadam Huseinek alderdi hori debekatu zuenean, Abu Mahdi al-Muhandisek Irango Ahvaz hirira ihes egin zuen; hiri horretan Irango gobernuak iheslariak jasotzeko kanpamendu bat egokitu zuen.
1980. hamarkadan, Kuwaiten egin zituen aktibitateei esker, terrorismo akusazioa jasan zuen. Ameriketako Estatu Batuek plazaratutako terroristen izenen zerrendean berea agertu zen. Ihes eginda, hala ere, Irango epaitegi batek epaitu zuen eta heriotz-zigorra ezarri zitzaion. Akusazio nagusiak Estatu Batuetako eta Frantziako enbaxaden aurkako bonbez burututako erasoak ziren.
2003an, Sadam Husein hil ondoren, Irakera itzuli zen. Irakeko Gerra bukatu ondoren, Irakeko Ibrahim al-Jaafari Lehen Ministroaren aholkulari gisa lan egin zuen. 2005ean, Babiloniako probintziaren ordezkari gisa, Irakeko Parlamenturako aukeratu zuten. 2007an, behin estatubatuarrek haren ibilbidea ezagutuez gero, Nuri al-Maliki Lehen Ministroari presionatu zioten. Ondorioz, Iranera ihes egin zuen berriro ere, armada estatubatuarrak Irak utzi arte. Berriro Iraken, Mobilizazio Herritarraren Indarrak ondoko komandante gisa, aliantzaren zuzendaritzan lagundu zuen.
Hedabide batzuen ustez, Irango Iraultza Islamikoaren Goardiaren gorputzaren Quds Indarrarekin lotura izan zuen; Quds Indarrak nazioarteko ekitzetaz arduratzen da. Reuters agentziaren arabera Hezbolako Brigaden taldekidea zen.
2020an Estatu Batuarrek Bagdadko Nazioarteko Aireportuaren aurkako erasoa egin zuten eta zazpi pertsona hil zituzten, tartean Qasem Soleimani general iraniarra.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.understandingwar.org/backgrounder/iraq-situation-report-may-23-25-2015
* ↑ https://www.nytimes.com/2007/02/07/world/middleeast/07bomber.html?_r=0
* ↑ https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/04/21/795793/ساختار-حشد-شعبی-عراق-تشکل-نظامی-مردمی
* ↑ https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-militias-specialreport/special-report-the-fighters-of-iraq-who-answer-to-iran-idUSKCN0IW0ZA20141112

## Ikus, gainera

* Qasem Soleimani

## Kanpo estekak

* Iritziak erasoaren aurrean, Paulo Ostolazaren artikulua Berrian.
* Datuak: Q19609480
* Multimedia: Abu Mahdi al-Muhandis / Q19609480
# Abu Mena

Abu Mena Egiptoko monasterio koptoa izan zen, kristautasunaren hasieran erromesaldi-lekua izan zen. Alexandriatik 45 kilometrotara hego-mendebalderantz kokatua, UNESCOk 1979an Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
San Menas Alexandriakoaren ustezko hilobia, Konstantino Handiak bertan eraiki zuen basilika bat. VII. mendean, arabiarrek eskualdea konkistatu zutenean eraikinak erraustu eta egun aztarnak besterik ez dira gelditzen. Gainera, inguruko nekazaritzak maila freatikoa gutxitu eta egun arriskuan dago.

## Erreferentziak

* ↑ Bagnall, Roger S.. (2001). «Archaeological Work on Hellenistic and Roman Egypt, 1995-2000» American Journal of Archaeology 105 (2): 227-243..
* ↑ Weitzmann, Kurt. (1977). «The Late Roman World» The Metropolitan Museum of Art Bulletin 35 (2): 2-96..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9278
* Multimedia: Abu Mena / Q9278
# Abu Kamil

Abu Kamil (arabieraz: ابو كامل‎; c. 850 – c. 930) egiptoar matematikaria izan zen, zenbaki irrazionalak eta ekuazioen koefizienteak erabil zituen lehendabizikoa. Fibonaccik bere teknikak zabaldu zituen Europan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2016-09-30). (PDF) 181. araua: Erdi Aroko pertsona-izenak. Iruñea, 11 or..
* Datuak: Q335103
# Adrogué

Adrogué Argentinako hiria da, Buenos Airesko probintzian dagoena, Buenos Airestik 23 kilometro hegoaldera. 2001ean 28.265 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Diagnóstico urbano de Almirante Brown. mininterior.gov.ar (Noiz kontsultatua: 2021-9-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q749623
* Multimedia: Adrogué / Q749623
# Adrián Vallés Iñarrea

    Artikulu hau atletari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Adrián Vallés».
Adrián Vallés Iñarrea (Iruñea, 1995eko martxoaren 16a) nafar atleta da, pertika jauzian aditua.

## Nazioarteko emaitzak

| Urtea | Lehiaketa | Lekua | Emaitza | Altuera |
| 2013 | Europako Junior Txapelketa | Rieti | sailkapena | 4,60 |
| 2014 | Munduko Junior Txapelketa | Eugene | sailkapena | 5,10 |
| 2015 | Europako 23 urte azpiko Txapelketa | Tallinn | 3.a | 5,50 |
| 2015 | Munduko Atletismo Txapelketa | Beijing | sailkapena | 5,40 |
| 2016 | Europako Atletismo Txapelketa | Amsterdam | 11.a | 5,30 |
* Datuak: Q20727818
# Adrián Zubikarai

Adrián Zubikarai (?) zesta puntako pilotari ohia da.
1962ko eta 1966ko Munduko Pilota Txapelketetan bi urrezko domina lortu zituen, José Hamuirekin batera. 1970ean brontzezkoa lortu zuten. 1974an, berriz, Alejandro Andradekin batera zilarrezkoa lortu zuen.
# Adršpach

Adršpach (alemanez: Adersbach) Txekiako udalerri bat da, Náchodeko barrutian kokatua. 2018ko datuen arabera 512 biztanle zituen 19,71 km²ko azaleran.

## Ondasun nabarmenak

* Adršpacheko gaztelua
* Adršpacheko jauregia

## Kanpo estekak

* Udalaren webgune ofiziala
* Datuak: Q378087
* Multimedia: Adršpach / Q378087
# Adstock

Adstock, Ingalaterrako erdialdean dagoen herri bat da, Buckinghamshire konderrian. Konderriaren hiriburua da.
2021ean 363 biztanle zituen.
* Datuak: Q3301349
* Multimedia: Adstock, Buckinghamshire / Q3301349
# Adro

Adro Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 7.127 biztanle ditu, 14,29 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Adrok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Capriolo Cazzago San Martino Corte Franca Erbusco Palazzolo sull'Oglio Paratico Iseo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103408
* Multimedia: Adro / Q103408