OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jemelian Pugatxov

Jemelian Ivanovitx Pugatxov (errusieraz: Емелья́н Ива́нович Пугачёв; Zimoievskaia-na-Donu, 1742 - Mosku, 1775eko urtarrilaren 21a/urtarrilaren 10a) kosakoen buruzagi militarra izan zen.
Kosakoen eta nekazari-matxinada bateko buruzagia izan zen. Gerra askotan parte hartu zuen, Zazpi Urteko Gerran eta Errusia eta Turkiaren arteko gerran, besteak beste. Armada uzteagatik espetxeratu zuten. Espetxetik ihes egin ondoren, Don ibaiaren inguruan eta Ural aldean bizi ziren kosakoen matxinada antolatu zuen Katalina II.aren aurka, bera Petri III.a zela esanez (Petri III.aren emazte Katalina II.a Handiak, senarrengandik banandu, eta hura hilarazi zuen 1762an). Bi urtez iraultzaileen esku geratu zen eskualdea, baina, 1775ean, hainbat gudu galdu ondoren, tsarraren osteak kosakoena garaitu zuen eta Pugatxov atxilotu zuten. Moskura eraman, burua moztu eta laurdenkatu egin zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q154240
* Multimedia: Yemelyan Pugachev / Q154240
# Jemielnica udalerria

Jemielnica Poloniako Opoleko voivoderriko landa-udalerri bat da, Strzelce barrutian kokatuta. 113,46 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7225 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1443239
* Multimedia: Gmina Jemielnica / Q1443239
ieaOpoleko voivoderriko udalerriak :
# Jemez Springs (Mexiko Berria)

Jemez Springs Mexiko Berriko herrixka bat da. Sandoval konderrian kokatua dago. 2010ean 250 biztanle zituen, 12,30 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Sandoval konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q648216
* Multimedia: Jemez Springs, New Mexico / Q648216
# Jembke

Jembke Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Gifhorn barrutia|Gifhorn]] barrutian. 2014an 1.874 biztanle zituen 14,57 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q630769
* Multimedia: Jembke / Q630769
# Jelšovec

Jelšovec Eslovakiako udalerri bat da, Lučeneceko barrutian kokatuta. 8,13 km²ko azalera du eta 326 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1573. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q977525
* Multimedia: Jelšovec / Q977525
# Jemeppe-sur-Sambre

Jemeppe-sur-Sambre, Belgikako hegoaldeko udalerria da, Valoniako Namur probintzian dagoena. 2011ko erroldaren arabera, 18.494 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Direction générale Statistique et Information économique. 2011ko errolda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q720791
* Multimedia: Jemeppe-sur-Sambre / Q720791
# Jemgum

Jemgum Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Leer barrutia|Leer]] barrutian. 2014an 3.597 biztanle zituen 78,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q559501
* Multimedia: Jemgum / Q559501
# Johnston udalerria, Trumbull konderria (Ohio)

Johnston udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Trumbull konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.739 biztanle zituen, 24.7 milia karratu (64 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Johnston udalerriak 840 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 27.566 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6268681
* Multimedia: Johnston Township, Trumbull County, Ohio / Q6268681
# Johnstown (Kilkenny konderria)

Johnstown (irlanderaz: Baile Sheáin) Irlandako udalerri bat da, Kilkenny konderrian dagoena. Historikoki, Coorthafooka (irlanderaz: Cúirt an Phúca). 2011ko erroldaren arabera 472 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2084124
* Multimedia: Johnstown, County Kilkenny / Q2084124
# Johnstone

Johnstone, Eskoziako gaeleraz: Baile Iain eta eskozieraz: Johnstoun, Eskoziako udalerri bat da, Renfrewshire konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2240072
* Multimedia: Johnstone / Q2240072
# Johnstonville (Kalifornia)

Johnstonville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lassen konderrian dago, Kalifornia estatuan. 973 biztanle ditu, 21,749641 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lassen konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11685232
# Johnston konderria (Ipar Carolina)

Johnston konderria (ingelesez: Johnston County) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Smithfield da. 2010eko zentsuaren arabera 168.878 biztanle zituen, Johnston kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Johnston konderriak 2.060,35 kilometro koadro ditu. Horietatik 10,89 ura dira. Beste 2.049,46 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 81,97 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 168.878 pertsonetatik 139.683 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 21.814 dira. 25.082 beltzak edo afroamerikarrak. 689 amerikar natiboak ziren eta 33 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 976 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 231 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2.184 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q497938
* Multimedia: Johnston County, North Carolina / Q497938
# Johnston konderria (Oklahoma)

Johnston konderria (ingelesez: Johnston County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Tishomingo da. 2010eko zentsuaren arabera 10.957 biztanle zituen, Johnston kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Johnston konderriak 1.704,85 kilometro koadro ditu. Horietatik 39,64 ura dira. Beste 1.665,21 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 6,43 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 10.957 pertsonetatik 8.277 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 423 dira. 209 beltzak edo afroamerikarrak. 1.636 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 27 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 5 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 802 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q486651
* Multimedia: Johnston County, Oklahoma / Q486651
# Johnstonebridge

Johnstonebridge, Eskoziako gaeleraz: Drochaid Mhic Iain, Eskoziako herri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15059232
* Multimedia: Johnstonebridge / Q15059232
# Johnstown (Colorado)

Johnstown Coloradoko herri bat da. Weld konderrian kokatua dago. 2010ean 9.887 biztanle zituen, 35,7496 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Weld konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2002961
* Multimedia: Johnstown, Colorado / Q2002961
# Johnstown (Dublin)

Johnstown (irlanderaz: Baile Eoin) Irlandako Dun Laoghaire-Rathdowneko konderrian dagoen kokaleku bat da. Cabinteely, Sallynoggin, Ballybrack eta Killiney auzuneek inguratzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4160453
# Johnstown (Kildare konderria)

Johnstown (irlanderaz: Baile Eoin) Irlandako udalerri bat da, Kildare konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.004 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4160455
* Multimedia: Johnstown, County Kildare / Q4160455
# I Zwicky 18

I Zwicky 18 galaxia nano irregularra da, Lurretik 45 milioi argi-urtera, Hartz Handiaren konstelazioaren norabidean. Fritz Zwicky astronomoak identifikatu zuen lehen aldiz 1930eko hamarkadan, eta hortik datorkio izena.
I Zwicky 18, 500 milioi urte besterik ez dituena, galaxia berri bat da, galaxia gehienekin konparatuta, Esne Bidea barne, 12.000 milioi urte inguru dituena. Uste da oraindik ere III. Populazioko izarrak sor ditzakeela; haren izarrak hidrogenoz eta helioz osatuta daude ia erabat, eta osagai astunenak ia ez daude konposizioan.
Uste da galaxia duela gutxi eratu dela, bere materia "normalak" adierazten duen bezala, edo lehenago eratu dela, eta milaka milioi urtez iraun duela galaxia ilun gisa, eta duela gutxi baino ez duela eskuratu izar-eraketari ekiteko behar den hidrogeno- eta helio-masa. Alde horretatik, beste galaxia nano batekin kasualitatez topo egiteak eta horrek eragiten dituen grabitazio-perturbazioek hidrogeno-hodeien kolapsoa eta horren ondorioz sortzen diren izarren sorrera eragin ditzakete.

## Erreferentziak

* ↑ Hubble Uncovers a Baby Galaxy in a Grown-Up Universe, en Hubblesite (en inglés)

## Kanpo estekak

* I Zwicky 18 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Datuak: Q1152250
* Multimedia: I Zwicky 18 / Q1152250
# I bastardi di Pizzofalcone (telesaila)

I bastardi di Pizzofalcone italiar telesail poliziakoa da, Maurizio De Giovanniren izen bereko eleberri-sailean oinarrituta.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Napoli. Pizzofalconeko komisaria ixtear dago, narkotrafikoan inplikatutako lau agente kargutik kendu dituztelako. Komisariorde berria Luigi Palma da, berrogei urteko gizon alaia du, dibortzio lasaia du atzean eta lanerako interes esklusiboa. Giuseppe Lojacono, jaioterriko Siziliatik bidegabeki ateratakoa, inspektoreen artean distiratsuena da, bere familia egoera deprimentea den arren. Francesco Romano eta Alessandra Di Nardo agente gaztea euren portaera zakarregiagatik eraman dituzte: lehena, bortitza delako, bigarrena, armak gogokoegiak dituelako; eta Marco Aragona gomendatuak, berriz, polizian geratzeko azken aukera du.

## Pertsonaiak

* Alessandro Gassmann: Giuseppe Lojacono
* Carolina Crescentini: Laura Piras
* Massimiliano Gallo: Luigi Palma
* Tosca D'Aquino: Ottavia Calabrese
* Gianfelice Imparato: Giorgio Pisanelli
* Antonio Folletto: Marco Aragona
* Simona Tabasco: Anna Veronica Alessandra "Alex" Di Nardo
* Gennaro Silvestro: Francesco Romano

## Erreferentziak

* ↑ (Italieraz) «“I Bastardi di Pizzofalcone”, si lavora alla terza serie» Il Messaggero 2018-11-14.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28671612
# I Will Follow

I Will Follow (euskaraz Jarraituko Dut), U2 irlandar pop-rock musika taldearen abesti bat da. 1980ko Boy diskoaren barnean lehenbiziko abesti gisa argitaratu zuten.

## Gaia

Bono taldekide eta abeslariak 14 urte zituela hil zen bere amaren omenez idatzi eta konposatutako abestia da. Bonoren hitzetan abestiaren hitzak ama baten ikuspuntutik egin zituen eta ama batek bere haurrarengatik duen baldintzarik gabeko maitasunari buruzkoak dira.

## Kanpo estekak

* I Will Follow abestia entzungai, Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q2282640
# I compagni

I compagni 1963ko Mario Monicelli italiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Istorioa Turingo ehungintza fabrika batean gertatzen da, XIX. mendearen amaieran. Sinigaglia irakaslea langile greba baten buru da; lanean baldintza hobeak eskatzea da helburua.

## Aktoreak

* Marcello Mastroianni - Sinigaglia irakaslea
* Renato Salvatori - Raoul
* Gabriella Giorgelli - Adele
* Folco Lulli - Pautasso
* Bernard Blier - Martinetti
* Raffaella Carrà - Bianca
* François Périer - Di Meo irakaslea
* Vittorio Sanipoli - Baudet
* Franco Ciolli - Omero
* Mario Pisu - zuzendaria
* Kenneth Kove - Luigi
* Annie Girardot - Niobe
* Edda Ferronao - Maria
* Anna Di Silvio - Gesummina
* Roberto Diamanti
* Elvira Tonelli - Cesarina

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1215362
* Multimedia: I compagni / Q1215362
# I crudeli

I crudeli, Espainia eta Italiaren artean eginiko spaghetti western generoko film bat da, Sergio Corbuccik 1967an zuzendutakoa.
Bere gaiagatik, oso modu susmagarrian, 1964ko Rio Conchos filma gogorarazten duen film bat da. I crudeli, aurrekontu txikiko spaghetti western bat da, gainbehera zihoan Joseph Cottenen parte hartzea duena, filmeko pertsonaia nagusia interpretatzen duena.

## Istorioa

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1865. urtea da, Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibila amaitua da, baina ez Jonasentzako, Ameriketako Estatu Konfederatuetako koronel bat. Jonasek, bere borroka propioa jarraitzen du, bideetan arpilatzen duen diruarekin tropa konfederatuak berrantolatzeko ideiarekin. Berarekin bidaia egiten duen taldekoak, Kitty izeneko emakume bat, alarguntzat pasatzen dena eta honen hiru seme-alabak dira. Oso segurua ez den lurralde batetik bidaiatzen dute, horregatik, zerraldo baten barnean lapurtutako dirua daramate, ustez, bere semearen gorpua daramana. Baina, bidean zehar, arazo larriei aurre egin behar diete: euren arteko borrokak, Batasuneko Armadako soldaduen jarraikako mehatxuak, cowboy talde batekin dituzten nahas-mahasak eta indiar tribu gerlari batekin dituzten arazoak. Eurek, estatuen arteko borroka berriz hasteko itxaropena dute, baina, azkenean, suntsituak izango dira.

## Aktoreak

* Joseph Cotten
* Norma Bengell
* Julián Mateos
* Gino Pernice
* Angel Aranda
* Claudio Gora
* María Martín
* Ennio Girolami
* Julio Peña
* José Nieto
* Álvaro de Luna
* Rafael Vaquero
* Claudio Scarchilli

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Fitxa - imdb.com
* Datuak: Q1213162
# I due violenti

I due violenti 1964an, Primo Zeglio zine zuzendari italiarrak zuzendutako film bat da. Filma, Spaghetti western generokoa da. Primo Zegliok zuzendutako lehen spaghetti westerna izan zen. Gaztelaniaz filmaren izenburua Los Rurales de Texas da.

## Istorioa

* Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Sheriff batek, kartzelatik ihes egin berri duen gizon bat jazarri eta harrapatu behar du. Iheslaria, erailketagatik salatua dagoena, sheriffaren beraren lagun bat dela jakiten da.

## Aktoreak

* Alan Scott
* Jorge Martínez
* George Martin
* Susy Andersen
* Maria Bradmayev
* Mike Brendel
* Andrea Scotti
* Paola Barbara

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Fitxa - imdb.com
* Datuak: Q550392
# I Will Survive

I Will Survive (euskaraz Biziraungo Dut) Gloria Gaynor estatubatuar abeslariaren abesti bat da. Freddie Perren eta Dino Fekaris musikagileek konposatu eta idatzi zuten. 1978an Love Tracks diskoaren barnean argitaratua izan zen.
Abestiaren hitzak bikote banaketa edo maitasun harreman bat amaitu eta bizitzan aurrera egiteko bere baitan indarra topatzen duen norbaitek lehen pertsonan aipatutakoak dira, hortik izenburua.
Ziurrenik, Bee Gees ingeles taldearen Stayin' Alive eta Night Fever abestiekin batera 1970eko hamarkadaren bigarren erdialdean eta 1980ko hamarkadaren hasieran moda-modan egon zen disco musika generoko hiru abesti ospetsu eta dantzatuenak izango dira, orandik gaur egun ere parranda, jai eta ezkontza afari ugaritan jarri eta dantzatzen den abestia da. Maiz, jendearentzat abeslaria bera baino abestia ezagunagoa izan ohi da.

## Kanpo estekak

* I Will Survive abestia entzungai. Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q1067670
# Jesús Rodríguez Lafuente

Jesús Rodríguez Lafuente (Bilbo, 1933ko azaroaren 15a - ) euskal haltera izan zen, 83 kiloko kategorian aritu zuena.
Erromako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, non 21. postuan sailkatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ www.sports-reference.com
* Datuak: Q12260382
# Jesús Rafael Soto

Jesús Rafael Soto (Ciudad Bolívar, Venezuela, 1923ko ekainaren 5a - Paris, Frantzia, 2005eko urtarrilaren 14a) venezuelar pintore eta eskultorea izan zen.

## Biografia

Caracasko Arte Plastiko eta Aplikatuen Eskolan egin zituen ikasketak, 1942tik 1947ra bitartean. Azkeneko urte horretan, Maracaiboko Arte Plastikoetako eskolako zuzendari izendatu zuten (1947-1950).
1950ean Parisa joan zen, eta han geratu zen bizitzen. Bere lehenengo lanetan Paul Cézanneren eragina nabari da, eta formen geometrizaziorako joera paisaietan (1949, "Maracaiboko paisaia"), izadi hiletan, erretratuetan (1949, "Dama grekoa"); baina Parisez geroztik, abangoardiak ezagutu eta Malevic eta Mondrian aztertu ondoren, abstrakzio geometrikorantz egin zuen. Parisko lehenengo obretan dinamismo bisualeko gainaldeak sortzen ahalegindu zen, kolorean, forma geometrikoan eta forma-hondo anbiguotasunean oinarrituta (Composition dynamique, 1951).
1953. urtetik aurrera zinetismo birtualeko lehen lanak egin zituen, forma eta hondoa bereizi ondoren: lehena pexiglasezko plaka garden batean jarrita, eta bigarrena zurezko plaka batean; bien artean 10 zentimetroko tartea utzi zuen, eta metalezko ziriez lotu zituen. Garai hartako lanen artean aipagarriak dira La cajita de Villanueva (1955, "Villanuevako kutxatxoa") eta "Kiribila pexiglasekin" (1955). 1955ean, Agam, Tinguely eta Pol Buryrekin batera, zinetismoaren printzipioak baliatu zituen bere lanetan. Hasieran espazioa materia plastiko gisa erabili zuen (1957, "Egitura zinetikoa"), eta geroago hondakin-elementuak txertatu zituen, bilbe geometrikoekin elkartuta.
50eko hamarraldiaren bukaeran, lehen obra dardaratzaileak egin zituen, eta "Eskulturak" saila: bilbezko hondo baten aurrean nylon harietatik zintzilika jarritako ziriak; zirien berezko mugimenduak eta ikuslearen pertzepzioak aurretik igarotzean efektu zinetikoa sortzen dute (1958, "Elementu geometrikoez eratutako egitura zinetikoa"). Ildo horri jarraituz, ikuslea obran erabat txertatzea lortu zuen azkenik, Penetrables ("Sarkorrak") obren bidez, alegia, ikuslea obran sarrarazten duten espazioen bidez. Halaber, zenbait obra publiko egin zituen, Parisko UNESCO eraikuntzarako muralak (1970), adibidez. Urte hartatik aurrera, arkitekturan txertatutako zenbait egitura zinetiko egin zituen: Bolugne-Billancourteko Renault fabrikako ataria (1975); Caracasko Banaven Zentroko bolumen zintzilikatua (1979); Parisko Pompidou Zentroko bolumen birtuala (1987).
80ko hamarraldian berriro aztertu zuen kolorearen anbibalentzia planoaren gainean, Kandinskiren eta Mondrianen azken aldiaren printzipioen arabera (1980, "Gorri zentrala").

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q519367
* Multimedia: Jesús Rafael Soto / Q519367
# Jesús Ricardo Angulo

Jesús Ricardo Angulo Uriarte, (Culiacán Rosales (Mexiko), 1997ko otsailaren 20a), futbolean aritzen den kirolari mexikarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu, eta brontzezko domina eskuratu zuen futbolean Mexiko ordezkatuz; Brasilgo taldearen (urrezko domina) eta Espainiako taldearen (zilarrezko domina) atzetik sailkatu zen Mexikoko taldea.
Tokion, honako hauek osatzen zuten Mexikoko taldea: Luis Malagón, Jorge Sánchez, César Montes, Jesús Angulo, Johan Vásquez, Vladimir Loroña, Luis Romo, Carlos Rodríguez, Henry Martín, Diego Lainez, Alexis Vega, Adrián Mora, Guillermo Ochoa, Érick Aguirre, Uriel Antuna José Joaquín Esquivel, Sebastián Córdova, Eduardo Aguirre, Ricardo Angulo, Fernando Beltrán, Roberto Alvarado eta Sebastián Juradok.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Futbola, gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Jesús Ricardo Angulo» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Jesús Ricardo Angulo» olympics.com (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28925116
# Jesús Pardo

Jesús Pardo de Santayana Díez (Santander, Espainia, 1927ko maiatzaren 5a - Madril, Espainia, 2020ko maiatzaren 22a) espainiar idazle eta kazetaria izan zen.

## Biografia

Kazetari gisa, atzerriko berriemaile moduan lan egin du, Londresen lehenbizi, hogei urtez, eta Genevan eta Kopenhagen, gero.
Idazle gisa, zenbait eleberri idatzi zituen, autobiografia kutsu nabarmenekoak: Ahora es preciso morir (1982, Orain ezinbestekoa da hiltzea); Ramas secas del pasado (1984, Antzinako adar lehorrak); Operación Barbarossa: historia ficción (1988, Barbarossa operazioa: historia fikzioa); Las últimas horas de Pincher Trumbo (1988, Pincher Trumboren azken orduak); Eclipses (1993, Eklipseak). 1996an Autorretrato sin retoques (Ukiturik gabeko autoerretratua) argitaratu zuen, Espainiako Gerra Zibilaren ondorengo espainiar intelektualen deskribapen gupidagabea eta desmitifikatzailea.
Eleberriez gainera, era askotako liburuak idatzi zituen: poema-bildumak; gidak eta bidaia-liburuak Bukarest (1991), Conversaciones con Transilvania (1988, Elkarrizketak Transilvaniarekin); biografiak Dante (1984), Galileo (1984); eleberri gisako biografia-kontakizunak Yo, Marco Ulpio Trajano (1991). Itzultzaile gisa, Charles Dickens, Mark Twain, Isak Dinesen, Nadine Gordimer, Pier Paolo Pasolini, Noah Gordon eta herbehereetar eta eskandinaviar idazle askoren obrak itzuli zituen gaztelaniara. 1998an Zapatos para el pie izquierdo (Ezker oinerako zapatak) argitaratu zuen, historian zehar sortu izan diren asmakizun bitxiei buruzko liburua.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q11684791
# Jesús Quintero

Jesús Rodríguez Quintero (San Juan del Puerto, Huelva, 1940ko abuztuaren 18a – Ubrique, 2022ko urriaren 3a), Jesús Quintero edo El loco de la colina izenez ezagunagoa, kazetaria, zuzendaria eta Espainiako irrati eta telebistako programen aurkezlea izan zen.

## Biografia

Huelvan hasi zuen irrati-ibilbidea. RNEren Hegoaldeko Igorle Zentroa sortzean, oposizio bidez lortu zuen lanpostua 1960an, eta bertan karrera profesional luzea hasiko zuen aurkezle gisa. Bere programetako bat Estudio 15-18 izan zen, Marisol Vallerekin batera aurkeztu zuena. Arrakasta handia izan zuen eta programa nagusia izan zen diktaduratik beste aldi batera aldatzen zen irrati publikoaren programazioa normalizatzeko ahaleginaren barruan.
Bere programa enblematikoenarekin, El hombre de la roulot eta El loco de la colina izan ziren komunikabidearen eskemak goitik behera aldatuko zituenak. Azken horrek benetako gizarte-fenomeno bihurtu zuen, baita Espainiatik kanpo ere, eta Argentinara edo Uruguaira iritsi zen. Hala, eskola propioa sortu zuen.
1991n Trece noches programa aurkeztu zuen Canal Surren. Hamahiru elkarrizketa egin zizkioten Antonio Gala idazleari hamahiru gautan, ordubetez, eta horietako bakoitza gai jakin bati buruzkoa izan zen.
1993. urtean, Antena 3 telebistarako La Boca del Lobo elkarrizketa sorta egin zuen, Gonzalo Suárez errealizatzaile zela. Programa horretan elkarrizketatu zuenetako bat Jon Idigoras izan zen, Herri Batasunako buruzagia, ezker abertzaleak Espainiako telebistetan eduki izan duen elkarrizketa bakanetako batean.
Irakaskuntza arloko hizlari gisa ere parte hartu du, eta Kazetaritza eta Konpromisoa hitzaldia eman zuen 2002ko urriaren 17an Malagako Unibertsitateko Komunikazio Zientzien fakultatean, hamargarren urteurrena zela eta. Hitzaldi horren ondoren, plaka bat jarri zioten unibertsitatean.
Soledad Bravo abeslariaren eta Paco de Lucía gitarristaren ekoizlea izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ «JESÚS QUINTERO -ENTREVISTAS - El Arte de Vivir el Flamenco» elartedevivirelflamenco.com.
* ↑ Álvarez, Jesús. (2022-10-03). Muere el periodista Jesús Quintero a los 82 años. .
* ↑ El diálogo de Jesús Quintero y Antonio Gala, eje de un programa de Canal Sur. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Molina, Margot. (1993-02-14). «Gonzalo Suárez y Jesús Quintero estrenan hoy "La boca del lobo"» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2022-10-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3177755
* Multimedia: Jesús Quintero / Q3177755