OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# NGC 872

NGC 872 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen 1886ko urriaren 15an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 872» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 872» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 872 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1039867
* Multimedia: NGC 872 / Q1039867
# NGC 869

NGC 869 (h Persei) izar kumulu bat da, Perseus konstelazioan. Hiparko Nizeakoaek aurkitu zuen 129. urtean. NGC 884 (χ Persei) izar kumulu irekiarekin batera Perseusko Kumulu Bikoitzaren parte da.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 869» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 5» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 869 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q482454
* Multimedia: NGC 869 / Q482454
# NGC 863

Mrk 590 (NGC 863) galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1785eko urtarrilaren 6an.

## Erreferentziak

* ↑ «Mrk 590» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 863» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 863 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1039806
* Multimedia: NGC 863 / Q1039806
UGC objektuak UGC objektuak UGC objektuak
# NGC 868

NGC 868 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen 1886ko urriaren 3an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 868» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 868» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 868 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q629456
* Multimedia: NGC 868 / Q629456
UGC objektuak
# NGC 87

NGC 87 galaxia bat da, Fenix konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen 1834ko irailaren 30an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 87» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 87» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 87 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q395539
* Multimedia: NGC 87 / Q395539
# NGC 870

NGC 870 galaxia bat da, Aries konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen 1854ko azaroaren 22an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 870» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 870» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 870 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1039847
* Multimedia: NGC 870 / Q1039847
# NGC 865

NGC 865 galaxia espiral bat da, Triangulum konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen 1871ko irailaren 9an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 865» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 865» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 865 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1039827
* Multimedia: NGC 865 / Q1039827
UGC objektuak
# NGC 873

NGC 873 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1785eko azaroaren 27an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 873» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 873» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 873 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1039877
* Multimedia: NGC 873 / Q1039877
# Occhieppo Inferiore

Occhieppo Inferiore Italiako udalerri bat da. Biellako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 3.757 biztanle ditu, 4,06 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Occhieppo Inferiorek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Biella Camburzano Mongrando Ponderano Occhieppo Superiore

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18092
* Multimedia: Occhieppo Inferiore / Q18092
# Occhiobello

Occhiobello Italiako udalerri bat da. Rovigoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 12.016 biztanle ditu, 32,33 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Occhiobellok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ferrara Stienta Canaro Fiesso Umbertiano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q34592
* Multimedia: Occhiobello / Q34592
# Occhi di Farfalla

Occhi di Farfalla 2013 urtean Miren Aranguren eta Hodei Estebanek Zarautzen sortutako rock musika taldea da.

## Diskografia

* Occhi di Farfalla (2013, autoekoizpena)
* Lerroetatik ihes (2016, autoekoizpena)
* Destino epikoak (2019, autoekoizpena)

## Erreferentziak

* ↑ «Occhi di Farfalla» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2019-10-26).
* ↑ «Lerroetatik ihes» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2019-10-26).
* ↑ «Destino epikoak» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2019-10-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q97207130
# Occhiatana

Occhiatana, (korsikeraz: Ochjatana) Korsikako iparraldeko udalerria da, Korsika Garaia departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 179 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q273127
* Multimedia: Occhiatana / Q273127
# Occhieppo Superiore

Occhieppo Superiore Italiako udalerri bat da. Biellako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 2.592 biztanle ditu, 5,15 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Occhieppo Superiorek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Camburzano Muzzano Pollone Sordevolo Biella Occhieppo Inferiore

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18093
* Multimedia: Occhieppo Superiore / Q18093
# Orbita heliozentriko

Orbita heliozentrikoa, Eguzkia edo beste edozein izarren inguruan egiten dena da. Gure eguzki-sisteman, planeta, asteroide eta kometek, halako orbita dute, baita espazio zunda batzuk eta zabor espazialak ere. Kontraste bezala, Ilargiak, adibidez, orbita geozentriko bat du, hau da, Lur planetaren ingurukoa.
Helio aurrizkia, antzinako grezierazko helios hitzetik dator, eguzkia esan nahi duena, baita Heliosetik ere, greziar mitologian, Eguzkiaren jainkoa zena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q737809
# Orbitaren berezko elementuak

Argizagi baten orbitaren berezko elementuak, gorputz honek Eguzkiaren edo bestelako objektu baten inguruan gauzatzen duen orbita definitzea ahalbidetzen duten sei kantitateen multzoa da. Aipatutako sei kantitateak hurrenak dira:
* Goranzko nodoaren luzera ($\Omega \,\!$)
* Orbitaren makurdura ($i\,\!$)
* Perihelioaren argumentua ($\omega \,\!$). Eguzkia ez bada (Periastroaren argumentua)
* Orbitaren ardatzerdi handia ($a\,\!$)
* Orbitaren eszentrikotasuna ($e\,\!$)
* Garaiaren batezbesteko anomalia ($M_{o}\,\!$)
Batzuetan, garaiaren batezbesteko anomaliaren ordez denbora jakin baten batezbesteko anomalia erabiltzen da ($M\,\!$), eta beste batzuetan, batezbesteko luzera, egiazko anomalia eta (oso gutxitan) anomalia eszentrikoa.

## Ikus, gainera

* Efemeride
* Orbita
* Argizagi
* Astronomia
* Zeruko mekanika

## Kanpo estekak

* Elementu orbitalak bi lerrotan. (Ingelesez)
* Satelite meteorologikoen elementu orbitalak bi lerrotan.
* Datuak: Q272626
# Orbita polar

Orbita polar Lurraren ekuatorearekiko 90°-ko inklinazioa duen orbitari deritzo; hala, orbita-eredu hori duen sateliteak bi poloen gainetik igaroko da bira bakoitzean. Orbita polarrean sateliteak jaurtitzeko, espazio-anezka handiagoa behar da karga erabilgarri jakin bat altitude jakin batean jaurtitzeko, orbita ia-ekuatoriala altitude berean egiteko baino, Lurraren errotazio-abiadura askoz gutxiago aprobetxatzen baita orbita lortzeko. Jaurtitzeko gunearen kokapenaren eta orbita polarraren inklinazioaren arabera, jaurtitzeko ibilgailuak 460 m/s Delta-v ere gal dezake, Lurraren behe-orbitara iristeko behar den Delta-vren %5, gutxi gorabehera. Orbita polarrak Lurreko behe-orbiten azpimota bat dira, 200 eta 1.000 kilometro arteko altitudearekin.

## Erreferentziak

* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2022-01-01).
* ↑ (Ingelesez) «Types of orbits» www.esa.int (Noiz kontsultatua: 2022-01-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q746711
# Orbital antilotzaile

Kimikan orbital antilotzaile esaten zaio bi atomoren balentzia-orbitalen hibridazioz sortutako orbital molekularrari, orbital lotzailearekiko ortogonala dena. Orbital antilotzaileak jatorrizko orbital atomikoek baino energia gehiago du, hau da, haiek baino ezegonkorragoa da. Orbital honetan dagoen elektroia egoera kitzikatuan dago, eta atomoen arteko aldarapena eragiten du. Elektroiaren energia handitzen da nukleotik urrunago dagoen neurrian.

## Erreferentziak

* ↑ Orbital antilotzaile. «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-05-09).

## Ikus, gainera

* Orbital lotzaile
* Orbital molekularren teoria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1108736
# Orbital lotzaile

Kimikan orbital lotzaile bi atomoren balentzia-orbitalen hibridazioz sortutako orbital molekularra, jatorrizko orbital atomikoek baino energia gutxiago duena, hau da, haiek baino egonkorragoa dena. Orbital honetan dagoen elektroi batek erakarpen-interakzioa du bi nukleoekin, eta haien arteko aldarapena gutxitzen du. Elektroiaren energia gutxitu egiten da nukleotik hurbilago dagoen neurrian, eta, hala, bien arteko lotura gertatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Orbital lotzaile. «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-05-09).

## Ikus, halaber

* Orbital antilotzaile
* Orbital molekularren teoria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10296949
# Orbulina

Orbulina Globigerinoidea superfamaliako generoetako bat da. Familiako ezaugarriak ditu eta gainera honako hauek:
* Oskol trokoespirala.
* Azkeneko ganbera esferikoa eta besteak besarkatzen.
* Irekidura nagusia hainbat poroz osatua.
Miozenotik gaur egun arte bizi izan dira itsaso tropikal eta azpitropikaletan.

## Erreferentziak

* MICROPALEONTOLOGIA. Molina, Eustoquio - 2º ed. Zaragoza: Prensas Universitarias de Zaragoza, 2004.

## Kanpo loturak

* Orbulina baten argazkia

## Ikus, gainera

* Globigerinoidea
* Globigerinina
* Foraminifero
* Datuak: Q6051953
* Multimedia: Orbulina / Q6051953
* Espezieak: Orbulina
# Orbot

Orbot software librea erabilita egindako Proxy proiektua da Interneten pribatutasuna edo anonimotasuna bilatzeko eta zentsura saihesteko. Android sistema eragilea erabiltzen dutenentzat Tor nabigatzailearen bertsioa dela esan daiteke. The Guardian Project taldeak sustatzen du.
Horrela definitzen dute garatzaileek: Orbot proxy libreko aplikazioa da. Orbotek beste aplikazio batzuk erabiltzen ditu Internet modu seguruagoan erabiltzeko. Orbotek Tor nabigatzailea erabiltzen du Interneteko trafikoa zifratzeko eta erabiltzailearen jarioa ezkutatzen du munduan zehar dauden hainbat ordenagailutara bidalita. Tor software librea da eta sare irekia eta deszentralizatua. Tor honek lagun dezake interneteko zaintza edo jazarpenetik. 'Interneteko analisia' eufemismoarekin pribatutasunari eta askatasunari -negozioetan, harreman pribatuetan-, eraso egiten zaio batzuetan Estatuaren seguritatea zaintzen ari den aitzakiarekin. Orbotek laguntzen du Interneten konexio pribatua eskuratzen sakelako telefonoen bidez.
Interneten enpresek eta gobernuek erabiltzaileen datuekin egiten duten eta etorkizunean egin dezaketen erabilpenarekin kezkatuta dauden aktibistek sortutako pribatutasuna babesteko sistema bat da.

## Ezaugarri batzuk

Orbot aplikazioa kode irekiko software erabiltzen du: Tor, Obfs4Proxy, BadVNP Tun2Socks, LibEvent, Polipo, OpenSSL.
Tor sarera sartzeko HTTP proxya (8118) eta SOCKS proxya (9050) eskaintzen ditu. Rooteatutako gailuetan Orbotek Interneteko trafiko guztia Tor bidez bidal dezake.

## Hirugarrengoen softwarea

* Tor.
* LibEvent v2.021.
* Polipo v1.1.9.
* Obfs4proxy v0.0.8.
* OpenSSL v1.0.2j

## Ikus, gainera

* Orfox.
* The Guardian Project.
* Tor.

## Erreferentziak

* ↑ «AndroidEuskaraz - Librezale.eus» librezale.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-01).
* ↑ (Ingelesez) Orbot: Tor for Android – Guardian Project. (Noiz kontsultatua: 2019-01-03).
* 1 2 (Ingelesez) Tor project. .
* ↑ (Ingelesez) «libevent: Main Page» www.monkey.org (Noiz kontsultatua: 2019-01-03).
* ↑ (Ingelesez) Chroboczek, Juliusz. (2019-01-03). The Polipo caching HTTP proxy. Contribute to jech/polipo development by creating an account on GitHub. (Noiz kontsultatua: 2019-01-03).
* ↑ (Ingelesez) Angel, Yawning. (2019-01-03). The obfourscator (Development mirror). Contribute to Yawning/obfs4 development by creating an account on GitHub. (Noiz kontsultatua: 2019-01-03).
* ↑ (Ingelesez) https://www.openssl.org. (Noiz kontsultatua: 2019-01-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16927751
* Multimedia: Orbot / Q16927751
# Orbis (Renania-Palatinatua)

Orbis Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Donnersberg barrutia|Donnersberg]] barrutian. 2014an 678 biztanle zituen 5,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q569032
* Multimedia: Orbis / Q569032
# Orbit

Orbit azukrerik gabeko gomagoxo marka ezaguna da. Ameriketako Estatu batuetako Wrigley Company lantegiak komerzializatzen du; enpresa berak desagertutako Boomer saltzen zuen eta oraindik Sugus eta Solano markak merkaturatzen ditu.

## Historia

Orbit 1944an sortu zen. Bigarren mundu gerran soldadu estatu batuarrei banatzeko produktua zen. 1970. hamarkadan berriro ere merkatuetara itzuli zen baina produktua laster erretiratu zuten zeren eta urte haietan gomagoxoen kontsumoa minbiziarekin lotzen baitzuten. 2001an berriro ere zabaldu zen baina Europan azkoz lehenago: esaterako Espainian 1985an. 1995etik hortzen osasuna gordetzeko egokia dela eta, Odontologia Elkarte Amerikarraren onespena du.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20141017132221/http://sweetpress.com/publicaciones/impulso/noticias-detalle/orbit-bubblemint-el-lanzamiento-estrella-de-wrigley-para-2014/
* ↑ https://web.archive.org/web/20141129040339/http://danielgurrea.es/#Orbit-Bubblemint
* ↑ https://web.archive.org/web/20141129063215/http://financialfood.es/default.aspx?where=8&id=1&n=15717

## Kanpo estekak

* Markaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q2916558
* Multimedia: Orbit (gum) / Q2916558
# Orbita (Ávila)

Orbita Ávilako udalerria da, La Moraña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 96 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ávilako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q585929
* Multimedia: Orbita / Q585929
# Orbis sensualium pictus

Orbis pictus (Mundua irudietan) edo Orbis sensualium pictus (Mundu ikusgarria irudietan) Amos Comenius-ek idatzi eta 1658an argitaratutako haurrentzako testuliburua da. Entziklopedia moduko bat da eta haurrentzako lehen irudi liburua da. Natur eta gizarte zientzietako gai ugari biltzen ditu.

## Historia

Amos Comenius- ek 1658an idatzi zuen Orbis sensualium pictus, Transilvanian bizi zela. Ibilbide luzeko pedagogoa, lana irudien bidez latina irakastea ahalbidetuko zuen entziklopedia ilustratu gisa aurkeztu zuen. Liburua 150 kapitulutan banatuta dago eta horrekin batera doan testua ilustratzen duten xilografiak daude. 1658an argitaratu zen lehen aldiz latinez eta alemanez Nurenberg-en, eta laster etorri ziren hainbat hizkuntzatara egindako itzulpenak. Lehenengo edizioa ingelesez (Visible World izenburuarekin) 1659an argitaratu zen eta 1666an lehen edizio laukoitza (latinez, alemanez, italieraz eta frantsesez).Levočako Breuer argitaletxeak 1685ean argitaratu zuen lehenengo txekierazko itzulpena, testua latinez, alemanez eta hungarieraz ere biltzen zuen edizioan. Ezagutzen den azken edizioa 1845ekoa da, Pragan.

## Eragina XXI. mendean

Orbis Sensualium pictus izan da Mendebaldeko haur literaturan obrarik eraginkorrerako bat eta oso ezaguna Europan xviii. mendea arte.
* 2018an El Zorro Rojo argitaletxeak berreskuratu zuen edizio berezi batean.
* 2018an Madrilen Petr Nikl artista txekiarrak Orbis Pictus instalazio interaktiboa aurkeztu zuen. Comeniusen ondarea garatzen zuen, baita ezagutzan sormen-nahiak duen boterean sinesten duten guztiena ere. Proiektua bidaia bat zen, eta bisitariek, helduek zein gazteek, osagai mugikorrak, ikusizkoak eta audiozkoak jartzen zituzten martxan, beren elkarrekintzaz eta egile gisa zuten parte-hartzeaz jabetuz.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Orbis Pictus | IDIS. (Noiz kontsultatua: 2021-01-10).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Orbis Pictus Sensualium» Ya está el listo que todo lo sabe (Noiz kontsultatua: 2021-01-10).
* ↑ Comenius, Johann Amos, 1592-1670,. Orbis sensualium pictus : hoc est, omnium fundamentalium in mundo rerum & in vitâ actionum pictura & nomenclatura = El mundo en imágenes : imágenes y nombres de todas las cosas fundamentales en el mundo y de las actividades de la vida. (Edición bilingüe: latín-castellano. argitaraldia) ISBN 978-84-947734-6-4. PMC 1138033858. (Noiz kontsultatua: 2021-01-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) Comenio, Juan Amos. (1992). «El Orbis Pictus» Revista Educación y Pedagogía (8-9): 276–293. ISSN 0121-7593. (Noiz kontsultatua: 2021-01-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) ARTEINFORMADO. (20181205). «Orbis Pictus, Exposición, Instalación, dic 2018» ARTEINFORMADO (Noiz kontsultatua: 2021-01-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) ««Orbis Pictus»: arte para jugar en Matadero» abc 2018-12-12 (Noiz kontsultatua: 2021-01-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Más de 15 000 personas han disfrutado de Orbis Pictus en Naves Matadero estas navidades» Madrid Destino (Noiz kontsultatua: 2021-01-10).

## Kanpo estekak

* Orbis pictus liburuko 66 irudi (Getty Images)
* The contents of Comenius' Orbis Pictus Latin Language Textbook (Bideoa, EN, 2012)
* Orbis sensualium pictus》-- Joh. Amos Comenius (Bideoa, FR, 2020)
# Orbisonia (Pennsylvania)

Orbisonia Pennsylvaniako borough bat da. Huntingdon konderrian kokatua dago. 2010ean 428 biztanle zituen, 0,25 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Huntingdon konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1183025
* Multimedia: Orbisonia, Pennsylvania / Q1183025
# Orbita geosinkrono

Orbita geosinkrono bat Lurraren inguruko orbita mota bat da, zeinak biraketa-periodoa Lurraren errotazio-periodoaren berdina duen, hots, egun sideral bat (24 ordu). Ezaugarri horren ondorioz, sateliteak Lurraren gainazalarekiko duen posizio erlatiboa 24 orduz behin errepikatzen da, eguneko beste unetan meridiano berean mugitzen da gora-behera. Hori horrela da, sateliteak bere orbita-mugimenduaren abiapuntura itzultzeko behar duen denbora Lurrak bere baitan bira bat emateko behar duen denbora bera baita.
Egunetik egunera, satelitea meridiano jakin baten gainean dago finko, nahiz eta ostertzarekiko altuera aldatuz joan. Orbitaren planoa Lurraren plano ekuatoriala bera baldin bada, ordea, orduan orbita eta satelitea geoegonkorrak direla esaten da, eta satelitea ordu berean ez ezik, ostertzarekiko altuera berean iragango da; hartara, zeruan finko dagoela ematen du.
24 orduko biraketa-periodoa orbitaren ardatzerdi nagusia 42.164 km-ra ezarriz lortzen da, hau da, orbita zirkularretarako itsas-mailatik 35.786 km-ra. Lurraren gainazaletik, orbita geoegonkorrean dagoen objektu batek zerurako analema bat deskribatzen duela dirudi, latitude maximo batetik gutxienekora bitartekoa. Hala ere, orbita geoegonkorrean dauden satelite gehienak orbita geoestazionarioan daude, zero inklinazioa duen orbita geoegonkorrean, eta, horri esker, objektu bat beti egongo da Lurraren gainazalaren puntu berean.
* Satelite geoestazionarioa beti geratzen da ekuatoreko puntu beraren gainean (marroia).
* Geoestazionarioa ez den orbita geosinkrono baten desplazamendua (quasi-zenith satelitea).
Badira geosinkronoarekin lotutako zenbait orbita mota:
* Orbita geoestazionarioa: zero inklinazioko orbita geosinkronoa.
* Deriba-orbitak: sateliteen pozizioa aldatzeko erabili ohi dira
** Orbita supersinkronoa: geosinkronoaren erradioaren gaineko orbita, non sateliteak poliki mendebalderantz mugitzen baitira.
** Orbita subsinkronoa: geosinkronoaren erradioaren azpiko orbita, non sateliteak ekialderantz poliki mugitzen baitira.

## Erreferentziak

* ↑ A., Chobotov, Vladimir. (2007). Orbital mechanics. Knovel ISBN 978-1-60119-208-0. PMC 315866480. (Noiz kontsultatua: 2022-12-12).
* ↑ «Orbita geosinkronoa. ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-13).
* ↑ Bate, Roger R.. Fundamentals of astrodynamics. ISBN 978-0-486-49704-4. PMC 1123184225. (Noiz kontsultatua: 2022-12-12).

## Ikus, gainera

* Lurra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q472251
* Multimedia: Geosynchronous orbit / Q472251
# Orbita

Orbita fisikan objektu batek beste baten inguruan eginiko ibilbidea da, betiere grabitate indarra bezalako indar zentripetu baten eraginpean dagoela.

## Historia

Johannes Kepler izan zen orbitak matematikaren bitartez aztertu zuen lehen zientzialaria eta lortutako emaitzak bere planeten mugimenduen 3 legeetan azaldu zituen. Lehendabizi, eguzki-sistemako planeten orbitak eliptikoak zirela aurkitu zuen eta ez zirkularrak, lehen arte pentsatzen zuten bezala. Bigarrenik, orbitaren abiadura ez dela konstantea eta honek planetaren eta Eguzkiaren arteko distantziarekiko menpekotasuna duela esan zuen. Hirugarrenik eta azkenik, eguzkiaren inguruan orbitatzen duten planeten artean erlazio unibertsala aurkitu zuen. Planetak orbita osatzeko behar duen periodoaren karratua, Eguzkirako batez besteko distantziaren kuboarekiko proportzionala da.
Isaac Newtonek frogatu zuen Keplerren legeak bere grabitatearen-teoriaren ondorioak zirela.

## Orbita motak

* Orbita zirkularra
* Orbita ekliptikoa
* Orbita eliptikoa
** Orbita oso eliptikoa
* Orbita inklinatua
* Orbita geoestazionarioa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4130
* Multimedia: Orbits / Q4130
# Orbita-periodo

Orbita-periodoa objektu batek beste batekiko orbita oso bat egiteko behar duen denbora da. Ez bada beste argibiderik ematen, astronomian orbitatzat hartzen da orbita siderala, izarrekiko kalkulatzen dena.
Hala ere badira Eguzkiaren inguruan (edo zeruko beste objektu baten inguruan) orbitak deskribatzeko beste aukera batzuk:
* Periodo siderala izarrekiko erlatiboa den orbita oso bat emateko behar den denbora da. Hau periodo orbitala da erreferentzia esparrua ez denean inertziala.
* Periodo sinodikoa objektu batek beste bi objektuekiko posizio berdina izateko behar duen denbora da. Adibidez Ilargia Eguzkiarekiko erlatiboa Lurretik ikusita, argiztapen fase bera hartzen duenean. Periodo orbital sinodikoa periodo sideraletik ezberdintzen da Lurra Eguzkiaren inguruan orbita bat ere egiten duelako.
* Periodo drakonikoa objektu batek bere igoera nodotik bi aldiz pasatzeko behar duen denbora tartea da. Orbitak hego hemisferiotik ipar hemisferiorako ekliptika gurutzatzen duenean kontatzen da. Periodo hau ezberdina da periodo sideralarekiko, ekliptikaren planoa aldatzen delako izar finkoekiko prezesioa duelako.
* Periodo anomalistikoa periapsisetik bi aldiz igarotzeko behar den denbora tartea da. Planeten kasuan Eguzki Sisteman periapsisa perihelioa ren berdina da. Ez da periodo sideralaren berdina, elipsearen ardatzerdi handian objektua geldoago joaten baita.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q37640
# Pagasarri (Aramotz)

Pagasarri (838 metro) Bizkaiko mendia da, Aramozko mendilerroan kokatutakoa.

## Abiapuntuak

* Obatik (Dima) ordu 2.
* Mañariatik ordu 2.
* Durangotik ordu 2 eta 30 minutu.

## Ikus, gainera

* Bizkaiko mendien zerrenda.
* Pagasarri (Ganekogorta)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12265445
# Pagasesko golkoa

Pagasesko golkoa (grezieraz: Παγασητικός κόλπος, Pagasitikós kólpos) Greziako golko bat da, Eubeako golkoan dagoena. Magnesia eskualdeko kostaldean dagoen golko honek Volos du portu nagusia.

## Erreferentziak

* ↑ 159. araua. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2013-07-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1185210
* Multimedia: Pagasetic Gulf / Q1185210