OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Baptiste Etxeberria

Baptiste Etxeberria (Kanbo, Lapurdi, 1997ko apirilaren 9a) euskal herritar futbol jokalaria da. Kanboko Izarra, Aviron Bayonnais, Angeluko Isatsak eta Real Unioneko harrobietan hazia da. Eskuin atzelari moduan aritzen da.

## Kirol ibilbidea

2023ko Ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Aviron | CFA | 2015/16 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 2 | 0 |
| Aviron | Denera | Denera | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 2 | 0 |
| Tours B | CF2 | 2016/17 | 16 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 16 | 1 |
| Tours B | CF2 | 2017/18 | 12 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 12 | 1 |
| Tours B | CF2 | 2018/19 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 4 | 0 |
| Tours B | Denera | Denera | 32 | 2 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 32 | 2 |
| Tours | L2 | 2016/17 | 1 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 1 | 0 |
| Tours | L2 | 2017/18 | 10 | 1 | 2 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 12 | 1 |
| Tours | N | 2018/19 | 18 | 0 | 3 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 21 | 0 |
| Tours | Denera | Denera | 29 | 1 | 5 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 34 | 1 |
| Guingamp B | N2 | 2019/20 | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 4 | 0 |
| Guingamp B | Denera | Denera | 4 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 4 | 0 |
| Sporting Toulon | N | 2019/20 | 8 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 8 | 0 |
| Sporting Toulon | N2 | 2020/21 | 9 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 9 | 0 |
| Sporting Toulon | Denera | Denera | 17 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 17 | 0 |
| Stade Lavallois B | CF2 | 2021/22 | 3 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 3 | 1 |
| Stade Lavallois B | Denera | Denera | 3 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 3 | 1 |
| Stade Lavallois | N | 2021/22 | 26 | 0 | 3 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 0 |
| Stade Lavallois | Denera | Denera | 26 | 0 | 3 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 0 |
| Nancy | N | 2022/23 | 27 | 4 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 27 | 4 |
| Nancy | N | 2023/24 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Nancy | Denera | Denera | 27 | 4 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 27 | 4 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 140 | 8 | 8 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 148 | 8 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42002494
# Baquerín de Campos

Baquerín de Campos Palentziako udalerria da, Frechilla eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 34 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Palentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1778120
* Multimedia: Baquerín de Campos / Q1778120
# Baphuon

Baphuon (khmereraz: ប្រាសាទបាពួន), Kanputxeako Angkorreko eraikin multzoko tenplu bat da. Angkor Thomen barnean dago, Errege Jauregia eta Bayonaren artean. 1060an eraiki zen, Udayadityavarman II.aren erregealdian, Shiva jainkoaren omenez. Denbora batez, Estatuko Tenplua izan zen "Urrezko mendia" (svarnādrī) bezala ezaguna.
Muino artifizial baten tontorrean altxatzen da, baina ia desagertua egon zen, 1908tik 1918 arteko etapa ezberdinetan garbitu zen arte. Jauste garrantzitsuak gertatu ziren eta, honen ondorioz, berriz sendotu behar izan zen 1950ean. Osorik, brontzezko plakez estali zen, muino artifiziala berriz Meru mendiarekin elkartzeko.
Landaretzak inbaditua, 1995etik aurrera zaharberritze lanetan dago, EFEOk mantendutako egitasmo batekin. Tenplu honek, birmoldatze sakon bat jasan zuen (eraiki eta handik mende askotara, XV. mendean?) bere egituran Buda erraldoi baten estatua eransteko, Mendebaldeko aurpegiko bigarren solairuan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q790118
* Multimedia: Baphuon / Q790118
# Baqiao Barrutia

Baqiao Barrutia (txinera sinplifikatuz: 灞桥区; pinyineraz: Bàqiáo Qū), Xi'an osatzen duten barrutietako bat da. 2003ko erroldaren arabera 440.000 pertsona bizi ziren 322,0 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Xi'anen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Baqiao barrutiko kode postala.
* Datuak: Q1339915
* Multimedia: Baqiao District / Q1339915
# Banka etiko

Banka etikoa banka tradizionalaren alternatiba gisa sortutako ekimena da, eta bere helburu nagusia errentagarritasun finantzarioa eta ekonomikoa gizarte- eta ingurumen-helburuak lortzearekin bateragarri egitea da.
Banku etikoaren abiapuntua da erabiltzaileek (pertsona eta erakunde aurreztaileek) eskubidea dutela beren dirua non eta zertan inbertitzen den jakiteko, eta erakunde gisa konpromisoa hartzen du gaitzesgarritzat jotzen diren jarduerak ez finantzatzeko, eta beren baliabideak soilik gizarte- eta ingurumen-edukia duten proiektuetara bideratzeko, baita normalean baztertuta dauden pertsonei eta taldeei kreditua eskuratzen laguntzeko ere.
Kontua ez da, beraz, dirua modu arduratsuan kudeatzea finantza-ikuspuntu batetik soilik, baizik eta modu sozial eta ingurumenarekiko arduratsuan administratzea

## Historia

60ko hamarkadan, Vietnamgo gerra bezalako gatazken ondorioz, herritarrek eta zenbait kolektibok banketxeek beraien entitatetan jarritako diruari ematen zioten erabilerari buruzko kontzientzia hartu zuten. Aurrezki-kreditu harremana bankuek erabat kontrolatzen zutela ikusten hasi zen. Hau da, aurreztaileek eta diru horren jabe legitimoek ez zuten ahalmenik beren aurrezkiarekin emango ziren kredituei buruz erabakitzeko. Horrela, nahi gabe, gatazka belikoak finantzatzen ari ziren mundu osoan. Horregatik, banka etikoa ekonomia erreal bat bilatzen duten ekonomia alternatiboko mugimenduen zati gisa sortzen da. Gizartean eta ingurumenean eragin positiboa duten mugimendu alternatiboak.
Horrela, negozioetan etika aplikatzea eta baliabide ekonomikoak kudeatuko dituen ekonomia alternatibo bat bilatzea eskatzen duen mugimendu kritiko bat sortzen da, herritarren beharrak asetzeko helburuarekin. Horrek hazkundea helburu duen ekonomia motari aurre egiten dio.

## Banka etikoaren printzipioak

Finantza etikoen oinarria osatzen duten printzipioak 5 dira:
* Gardentasuna: aurreztaileek eta inbertitzaileek eskubidea dute beren dirua zertan inbertitzen ari den jakiteko.
* Gizarte-onura: korporazioek bermatutako proiektuek gai hauek jorratu behar dituzte, besteak beste: enplegua sortzea, inbertsio soziolaboralerako laguntza edo desberdintasuna murriztea.
* Laguntza eta negoziazioa: erakundeek ez dute soilik mailegatutako funtsak berreskuratzeko lan egingo; negoziatzeko eta bezeroei laguntzeko ahaleginak egingo dituzte.
* Bideragarritasuna: banku etikoaren gidalerroak babesten dituzten korporazioek ez dituzte onartuko pertsonen kapitala arriskuan jartzen duten proiektu bideraezinak, ezta horiek ezarriko diren inguruneak kaltetzen dituztenak ere.
* Erantzukizuna: batetik, banku etikoak inbertitzailearen erantzukizuna ebaluatuko du; bestetik, bere erabaki bakoitza aztertuko du, betiere giza garapena eta garapen soziala erreferentziatzat hartuta.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Banca ética: cómo funciona y qué valores promueve» www.miteco.gob.es (Noiz kontsultatua: 2022-10-28).

## Ikus, gainera

* Mikrokredituak
* Oikocredit
* Ekonomia Sozial Eraldatzaile

## Kanpo estekak

* Datuak: Q746515
# Bank of America Plaza (Atlanta)

Bank of America Plaza, Ameriketako Estatu Batuetako Atlanta hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 312 metro eta 55 solairu dauzka eta 1992an amaitu zuten eraikitzen.
Kevin Roche John Dinkeloo and Associates LLC arkitekto taldeak diseinatu zuen.

## Ikus, gainera

* Ameriketako Estatu Batuetako eraikinik garaienen zerrenda
* Bank of America Plaza

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Eraikinaren fitxa emporis.com webgunean.
* Datuak: Q499486
* Multimedia: Bank of America Plaza / Q499486
# Banka barrutia

Banka barrutia Indiako barruti bat da, Bhagalpur dibisioan, Bihar estatuan. 2.034.763 biztanle ditu 3.018 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Bhagalpur barrutia Dumka barrutia

## Ikus, gainera

* Bihar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q43097
# Bank of America Tower (New York)

Bank of America Tower, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 366 metro eta 54 solairu dauzka eta 2009an amaitu zuten eraikitzen.
Cook+Fox Architects, Gensler eta Adamson Associates Architects arkitekto taldeek diseinatu zuten.

## Ikus, gainera

* Ameriketako Estatu Batuetako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Eraikinaren fitxa emporis.com webgunean.
* Datuak: Q328505
* Multimedia: Bank of America Tower (Manhattan) / Q328505
# Bank of China

Bank of China (txinera tradizionalez: 中國銀行; txinera sinplifikatuz: 中国银行; pinyinez: Zhōngguó Yínháng estatuaren jabetzako Txinako Herri Errepublikako lau banku komertzial nagusienetariko bat da. 1912an sortu zuen Txinako Errepublikako Gobernuak, Txina Inperialeko Gobernu Bankuaren ordez. Txinako bankurik zaharrena da. Sortu zutenetik 1942ra arte, billeteak jaulki zituen Txinako Errepublikako Gobernuaren izenean, garai hartako "lau banku handiekin" batera: Txinako Errepublikako Banku Zentrala, Txinako Abeltzaintza Bankua eta Komunikazioen Bankua. Hasiera batean Txinako banku zentral bezala funtzionatzen zuen arren, 1948an Txinako Herri Bankuak funtzio hori bere gain hartu zuen. Harrezkero, Bank of China banku komertzial bihurtu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q790068
* Multimedia: Bank of China / Q790068
# Bank of America Plaza (Dallas)

Bank of America Plaza, Ameriketako Estatu Batuetako Dallas hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 281 metro eta 72 solairu dauzka eta 1985ean amaitu zuten eraikitzen.
JPJ Architects Inc. eta HLM Design arkitekto taldeek diseinatu zuten.

## Ikus, gainera

* Ameriketako Estatu Batuetako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Eraikinaren fitxa skyscraperpage.com webgunean.
* Datuak: Q806675
* Multimedia: Bank of America Plaza (Dallas) / Q806675
# Bank of America Stadium

Bank of America Stadium Ipar Carolina estatuko Charlotte hirian dagoen amerikar futbol estadio bat da. 1992an eraiki zen eta Carolina Panthers, Belk Bowl eta ACC Championship Game taldeen jokalekua da.

## Iruditegia

* Barnealdea.
* Eraikina.
* Mexiko eta Islandiaren arteko partidua.
* Aireko ikuspegia.

## Kanpo estekak

* Bank of America Stadiumen webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q806673
* Multimedia: Bank of America Stadium / Q806673
# Banka (Piešťanyko barrutia)

Banka Eslovakiako udalerri bat da, Piešťanyko barrutian kokatuta. 8,58 km²ko azalera du eta 2116 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q642054
* Multimedia: Banka / Q642054
# Banka (argipena)

Banka hitzak adiera zenbait ditu:
* Banka, Nafarroa Behereko herria;
* banka edo bankuak, finantza erakundea;
* Banka, Indiako distritoa;
* Banka, Eslovakiako herria.
# Barry udalerria, Pike konderria (Illinois)

Barry udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Pike konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.605 biztanle zituen, 38.51 milia karratu (99.7 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Barry udalerrian 726 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 23.069 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4864849
# Barryton (Michigan)

Barryton Michigango herri bat da. Mecosta konderrian kokatua dago. 2010ean 355 biztanle zituen, 2,48 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Mecosta konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1816095
* Multimedia: Barryton, Michigan / Q1816095
# Barry konderria (Missouri)

Barry konderria (ingelesez: Barry County) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Cassville da. 2010eko zentsuaren arabera 35.597 biztanle zituen, Barry kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Barry konderriak 2.048,6 kilometro koadro ditu. Horietatik 32,94 ura dira. Beste 2.015,66 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 17,38 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 35.597 pertsonetatik 34.250 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2.745 dira. 87 beltzak edo afroamerikarrak. 289 amerikar natiboak ziren eta 6 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 459 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 8 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 498 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q485235
* Multimedia: Barry County, Missouri / Q485235
# Barrydawsonita-(Y)

Barrydawsonita-(Y) mineral bat da eta wollastonite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Barrydawsonita-(Y) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na1.5Y0.5CaSi3O9H}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Barrydawsonite-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Arkumearen Familia Santua

Arkumearen Familia Santua Rafael Sanzio artista errenazentistaren margolana da. Madrilgo Prado Museoan gordetzen da, Espainiako erregeen bilduma artistikoaren barruan.
Olio-pintura da, tamaina txikiko taula batean eginda (28 x 21 zentimetro), beraz, debozio-pribaturako enkargua izan daiteke. Margolariaren sinadura Ama Birjinaren soinekoaren lepoko brodatuan dago. 1507an egin zen, Rafaelen florentziar garaian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1986584
* Multimedia: Sagrada Familia del cordero / Q1986584
# Armenia (Wisconsin)

Armenia Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Juneau konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 705 biztanle ditu, 77,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Juneau konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2219381
# Armendaritze

Armendaritze Nafarroa Behereko erdialdeko udalerri bat da, Arberoa eskualdekoa.

## Geografia
### Hidrografia

Udalerria zeharkatzen dute Biduze ibaiaren hainbat ibaiadarrek; besteak beste, Lihurri ibaiak.

### Udalerri mugakideak

* Donamartiri eta Mehaine iparraldean
* Donostiri ipar-mendebaldean
* Heleta mendebaldean
* Landibarre hego-ekialdean
* Iholdi hegoaldean

### Etxeak eta auzoak

* Iribehere
* Bordato
* Basabürüeta
* Zehabia
* Mendirieta

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 706 | 764 | 799 | 805 | 840 | 792 | 809 | 840 | 818 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 812 | 784 | 751 | 746 | 715 | 705 | 681 | 632 | 638 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 631 | 623 | 600 | 562 | 510 | 506 | 559 | 512 | 420 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2009 | 2014 | 2020 |
| 446 | 420 | 396 | 386 | 372 | 357 | - | - | - |

## Ondasun nabarmenak

* Sorogaraia, Urrutia eta Uharte baserriak XVII. mendekoak dira.
* Jauregia izeneko gaztelua ere badago, XVII.mendekoa
* Herriko etxea
* Donepetri eliza
* 1775ekoa den etxea
* Nafarroa Behereko ohiko etxea
* Armedaritzeko etxe bat
* Pilotalekua, elizaren alboan kokaturik

## Armendariztar ospetsuak

* Bernard Renau Elizagarai (1652-1719), itsas ingeniaria. 1689. urtean, bere Itsasontzien kontrolerako teoria (Théorie de la manœuvre des vaisseaux) plazaratu zuen.

## Oharrak

* ↑ /aʁ̞ménð̞aʁ̞it͡s̻$^è$/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza bigarren eta kamutsa azken silaban

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.

## Ikus, gainera

* Arberoa
* Nafarroa Beherea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q548220
* Multimedia: Armendarits / Q548220
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Armendaritze
# Armenia (Kolonbia)

Armenia Kolonbia erdi-mendebaldeko hiria eta Quindío departamenduaren hiriburua da. Hiri ertaina da (288.908 biztanle 2010ean), herrialdeko hiru hiri handienen artean (Bogotá, Medellín eta Santiago de Cali) dagoena. Kolonbiako Kafearen Ardatzean kokaturik dago.
1999ko urtarrilaren 25ean Richter eskalan 6,4 graduko indarra zuen lurrikara batek gogor astindu zuen hiria. 1.000 hildako inguru eta 4.000 zauritu eragin zituen eta 200.000 lagunek etxea galdu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Armenia: Proyección población 2010
* ↑ 1999: Colombia quake leaves hundreds dead. BBC News

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Corporación de Cultura y Turismo de Armenia
* Datuak: Q328518
* Multimedia: Armenia, Colombia / Q328518
# Armenia Menditsuko Errepublika

Armenia Menditsuko Errepublika (Armenieraz: Լեռնահայաստանի Հանրապետութիւն, Lernahayastani Hanrapetut’yun) —Armenia Menditsua eta Sjunikeko Errepublika Autonomoa izenez ere ezaguna— 1921ean denbora laburrez Hego Kaukasoan sortu eta desegin zen estatua izan zen, nazioarteko onarpenik gabe. Gaur egungo Armenian dagoen Vayots Dzor eta Sjunik probintziak eta Karabakh Garaiko Errepublika (Azerbaijango Errepublika) ko zatiak hartzen zituen.

## Turkiar-Armeniar gerra

1920ko irailaren 20an Kazım Karabekir turkiar jeneralak Armeniako Errepublika Demokratikoko (AED) mugak inbaditu zituen. Muga hauek Ameriketako Estatu Batuek zehaztu zituzten. Erantzun gisa AEDk gerra aldarrikatu zuen Turkiaren aurka irailaren 24an eta horrela Turkiar-Armeniar gerra hasi zen. Oltu, Sarikamis, Kars eta Alexandropol eskualdetan armeniar indarrek topo egin zuten turkiarrekin. Mustafa Kemal Atatürkek delegazioak bidali zituen orduan Moskura aliantza baten bila. Hau gertakaririk txarrena izan zen armeniarrentzat.
Azaroaren 18an arministizioa lortu zen eta ondoren bake hitzarmena, Alexandropoleko Tratatua, 1920ko abenduaren 2an.

## Armeniaren sobietizazioa

Armenian 1920an komunismoa ezarri zen. Armada Gorriaren inbasioa 1920ko azaroaren 29an hasi zen. Benetako botere trukaketa abenduaren 2an hasi zen Erevanen, Boris Legranek aurkezturiko ultimatuma onartu zutenean. Armeniak bat egin zuen orduan Sobietarren inguruan eta horrela Turkiatik babestea ere lortu zuten. Sobietarren akordioetan armada indartu, armeniarrak babestu eta komunistak ez zirenak ez erasotzea, nahiz eta azken puntu hau ez zen bete. Sobietar Gobernuak Sjunik eta Nagorno-Karabaj Azerbaijango Errepublika Sozialista Sobietarrean batzea proposatu zuten. Garegin Njdehk honen aurka egin eta Sjunik gobernu autonomo izendatu zuen 1920an. 1921eko urtarrilean Drastamat Kanayanek telegrama bidali zion Njdehri Sjuniken sobietartzea proposatuz, eta horrela Boltxebikeen laguntza lortuko zuten Armeniar lurren gatazka konpontze bidean. Njdehk ez zuen ondo ikusi eta Armada Gorria eta Sobietar Azerbaijanen aurka jarraitu zuen.

## Aldarrikapena

1921ko otsailaren 18an Dashnak alderdiak matxinada abiatu zuen Erevanen sobietarren aurka. 1921ko apirilera arte 42 egunez babestu zuten Erevan Armada Gorriaren aurka. Galdu ostean buruzagiak Sjunik eskualdean gorde ziren. 1921ko apirilaren 26an, II. Kongresu Pan-Zangezuriarra izan zen, eta egun horretan Daralakyaz, Zangezur eta Artsakh eskualdeek Armenia Menditsuko Errepublika izenarekin independente zirela aldarrikatu zuten.

## Desegitea

Armada Gorriaren presiopean, Armenia Menditsuak armak uztea onartu zuen baldin eta Zanzegurrek Armeniaren esku jarraitzen bazuen. Armeniarra zen Alexander Miasnikian sobietar ministroak uztailaren 5ean onartu zuen, eta uztailaren 10ean Irana erbesteratu ziren errepublikako buruzagiak. Zangezur Armeniako Errepublika Sozialista Sobietarrean sartu zuten baina Nagorno-Karabaj Azerbaijango Errepublika Sozialista Sobietarrean sartu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1926064
# Armenia Wilsondar

Armenia Wilsondarra Otomandar Inperioaren kontura egindako Armeniako Estatuaren proiektua izan zen. Otomandar Inperioaren partizioan zehar eta Lehen Mundu Gerran porrot egin ondoren, Turkiak eta Aliatuetako batzuek sinatutako Sèvreseko Itunaren arabera, 1920ko abuztuaren 10ean, estatuaren muga Woodrow Wilson Ameriketako Estatu Batueko lehendakariaren esku zegoen. Azken tratatua, ordea, ez zuten sinatu Ameriketako Estatu Batuek, eta erabat deskonposatutako Otomandar Inperioak onartu bazuen ere, turkiarrek baztertu egin zuten, eta gerra berri bat sortu zen.
Estatuaren proiektuak Erzurum, Bitlis eta Van probintziak hartzen zituen, Armenia otomandar (Mendebaldeko Armenia ere deitzen zaio) izeneko eskualdearen zati zirenak. Eskualde hori iparralderantz zabaldu zen, Trabzon probintziaren mendebalderaino, Armeniako Errepublika Demokratikoari Trebisondako portuan Itsaso Beltzerako irteera emateko.
Turkiako Independentzia Gerran, turkiarrek armeniarrak eta grekoak garaitu zituztenean, aliatuak negoziazio-mahaira itzultzera behartu zituen Ituna berretsi aurretik. Alderdiek Lausanako Ituna sinatu eta berretsi zuten 1923an, Sèvresko Ituna deuseztatu zuena, eta Turkiako egungo mugak ere ezarri zituen. Ekialdeko mugak Alexandropolgo Itunaren bidez lortu ziren 1920ko azaroaren 2an, eta Karseko Itunaren bidez, 1921eko urriaren 23an sinatua eta Erebanen 1922ko irailaren 11n berretsia, Armeniarekin eta Sobietar Batasunarekin, Lausanako Ituna berretsiz. Lausanako Ituna eta hari lotutako artikuluak ez ditu onartzen Armeniako Errepublikako egungo gobernuak.

## Erreferentziak

* ↑ Dadrian Vahakn N. The History of the Armenian Genocide: Ethnic Conflict from the Balkans to Anatolia to the Caucasus - Page 356
* ↑ http://www.jstor.org/discover/10.2307/2638042?uid=3737528&uid=2&uid=4&sid=21102623165691
* ↑ Text of the Treaty of Kars. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q540939
# Armenia eta Azerbaijanen arteko muga

Armenia eta Azerbaijanen arteko muga (armenieraz: Ադրբեջան–Հայաստան սահման, translit.: Adrbejan–Hayastan sahman, azerbaijaneraz: Azərbaycan–Ermənistan sərhədi) Armenia eta Azerbaijan arteko nazioarteko muga da. Mugaren luzera 996 km eta 1.007,1 km artean aldatzen da, iturriaren arabera. Europako E002 eta E117 bideek muga zeharkatzen dute.
De jure mugak, antzinako Armeniako Sobietar Errepublika Sozialista eta Azerbaijango Sobietar Errepublika Sozialista jarraitzen ditu, eta bi segmentu nagusi ditu: Armenia eta Nakhitxevan, Azerbaijanen exklabearen artean dagoena mendebaldean, eta Armenia eta Azerbaijan "kontinentalaren" arteko tarterik luzeena ekialdean. Gainera, hainbat enklabe daude mugaren bi aldeetan, baina jada ez dira existitzen, zentzu juridikoan izan ezik. De facto egoera konplexuagoa da: Nakhitxevango mendebaldeko segmentua ez dago eztabaidagai (Karki/Tigranashen enklabea izan ezik), baina ekialdekoa bai. 1990eko hamarkadan Karabakh Garaia gatazka iturri izan zenetik, de jure ekialdeko mugaren erdia edo mantentzen da, baina hegoaldeko eremuan Karabakh Garaiko Kontaktu Lerroa ezarri da, Azerbaijango lurretan sakon sartzen dena eta ez duena bakarrik Karabakh Garaia hartzen, baizik eta Azerbaijanena berez diren lurraldeak ere; Armeniak eremu hau antolatu du onarpenik ez duen Artsakheko Errepublikan, eta Armeniak Artsakheko Errepublikarekin muga aitortzen du, de jure Armenia-Azerbaijan mugaren parte izango litzatekeen eremuan.

## Erreferentziak

* ↑ «Middle East :: Armenia — The World Factbook - Central Intelligence Agency» www.cia.gov (Noiz kontsultatua: 2020-10-03).
* ↑ «Wayback Machine» web.archive.org 2014-08-10 (Noiz kontsultatua: 2020-10-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3088732
* Multimedia: Armenia-Azerbaijan border / Q3088732
# Armengaud Dorrea

Armengaud Dorrea, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.114 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Ribagorza eskualdean dagoen Benasque udalerria eta Frantziako Pirinio Garaiak departamenduaren artean dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11952228
# Armenia (El Salvador)

Armenia El Salvadorko Sonsonate departamenduko udalerri bat da. 65,64 km²ko azalera du eta 2007ko erroldaren arabera 34.912 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística y Censos. (2007). (pdf) VI Censo de Población y V de Vivienda 2007. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q682015
* Multimedia: Armenia, El Salvador / Q682015
# Armenande

Armenande, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Lago parrokian dagoen herri bat da, Allande udalerrian.