# Nephropidae

Nephropidae (sinonimoa, Homaridae) itsas-krustazeo familia bat da. Familia honetako kide askok ospe handia dute gastronomian. Munduko leku askotako itsas hondoetan bizi dira. Kide ezagunenak zigala (Nephrops norvegicus), misera (Homarus gammarus) eta amerikar misera (Homarus americanus) dira, guztiak balio handikoak gastronomian. Otarrain arrunta (Palinurus elephas) ez da familia honetakoa, Palinuridae familiakoa da.

## Deskribapena
### Gorputza

Otarrainak ornogabeak dira, exoeskeleto babesgarri gogor batekin. Artropodo gehienek bezala, otarrainek muda egin behar dute hazteko, eta horrek kaltebera egiten ditu tarte batean. Mutatzeko prozesuan, zenbait espeziek kolorea aldatzen dute. Otarrainxkek zortzi hanka dituzte; aurreko hiru pareek matxardak dituzte, eta horietako lehena besteak baino handiagoa da. Aurreko matxardak ere hanka biologikotzat hartzen dira, eta, beraz, dekapodoen ordenakoak dira. Otarrainak neurri handi batean aldebiko simetrikoak diren arren, gainerako artropodo gehienak bezala, genero batzuek matxarda desberdinak eta espezializatuak dituzte.
Nephropidaeren anatomiak bi atal nagusi ditu: zefalotoraxa eta abdomena. Zefalotoraxak burua eta toraxa fusionatzen ditu, biak ere oskol kizkur batez estalita. Otarrainaren buruak antenak, antenulak, barailak eta lehen eta bigarren masailezurrak ditu. Buruan begi konposatuak ere badaude (normalean pedunkulatuak). Otarrainak ozeanoaren hondoko ingurune uherretan bizi direnez, batez ere antenak erabiltzen dituzte sentsore gisa. Otarrainaren begiak erretina ganbilaren gainean egitura islatzailea du. Aldiz, begi konplexu gehienek izpi errefraktiboen kontzentratzaileak (lenteak) eta erretina ahur bat erabiltzen dituzte. Nephropidaeren toraxak masailezurrak ditu, batez ere ahoko pieza gisa funtzionatzen duten gehigarriak, eta pereiopodoak, ibiltzeko eta elikagaiak biltzeko balio duten gehigarriak. Abdomenak igeri egiteko erabiltzen diren pleopodoak ditu, baita uropodoz eta teltsonaz osatutako isatsa ere.
Nephropidaek, barraskiloek eta armiarmek bezala, odol urdina dute, kobrea duen hemozianina dutelako. Ornodunek eta beste animalia askok, berriz, odol gorria dute burdinan aberatsa den hemoglobinagatik. Otarrainxkek hepatopankrea berde bat dute, animaliaren gibel eta pankrea gisa funtzionatzen duena.
Nephropidae familiako abakandoak, oro har, antzeko beste talde batzuen antzekoak dira. Ur gezako karramarroetatik bereizten dira toraxeko azken bi segmentuen arteko artikulaziorik ez dutelako, eta Enoplometopidae familiako arrezife-abakandoetatik, lehen hiru hanka-pareetan pintza osoak dituztelako, bakarra izan beharrean. Chilenophoberidae bezalako familia fosilekiko desberdintasunak oskolaren ildoetan oinarritzen dira.
Osagarri geniko neuralaren analisiak agerian utzi zuen makineria kimiosentsorialaren garapen bikaina, ligandoek eta molekula idazkariek aktibatutako kanal ionikoen dibertsifikazio sakona barne.

### Kolorea

Otarrainak ilunak, berde urdinxkak edo marroi berdexkak izaten dira, itsas hondoarekin mimetizatzeko, baina kolore askotakoak daude. Kolore atipikoko otarrainak oso arraroak dira, urtero harrapatzen diren milioietatik gutxi batzuk bakarrik, eta, bakanak direnez, ez dira jaten, baizik eta naturara itzultzen dira edo akuarioei ematen zaizkie. Askotan, kolore atipikoen kasuetan, faktore genetiko bat dago, albinismoa edo hermafroditismoa, esaterako. Kolore bereziak ez dio eragiten abakandoaren zaporeari behin egosita; albinoek izan ezik, abakandoek astaxantina dute, eta horrek eragiten du abakandoek egosi ondoren hartzen duten kolore gorri distiratsua.

## Longebitatea

Kalkuluen arabera, otarrainak 45 eta 50 urte artean bizi dira aske, baina zaila da adina zehaztea: normalean, tamainatik eta beste aldagai batzuetatik abiatuta kalkulatzen da. Baliteke teknika berriek adina zehaztasun handiagoz kalkulatzeko aukera ematea.
Ikerketak iradokitzen du otarrainak ez direla moteltzen, ahultzen edo ugalkortasuna galtzen adinarekin, eta otarrain zaharrenak gazteenak baino emankorragoak izan daitezkeela. Biziraupen luze hori telomerasaren ondorio izan daiteke, entzima horrek DNA sekuentzien sekzio errepikakor luzeak konpontzen baititu kromosomen muturretan, telomero izenekoetan. Telomerasa ornodun gehienetan adierazten da enbrioi-faseetan, baina ez da agertzen bizitzako fase helduetan. Hala ere, ornodun gehienek ez bezala, Nephropidae helduen telomerasa adierazten dute ehun gehienetan, eta hori bizitza luzearekin lotuta dagoela iradoki izan da. Telomerasa bereziki agertzen da "orban berdeko" otarrainxketan, entzimaren eta oskolaren pigmentazioaren arteko elkarreraginaren ondorioz sortzen direla uste baita. Otarrainen luzera tamainagatik mugatuta dago. Muda bakotizak energia metabolikoa behar du, eta otarraina zenbat eta handiagoa izan, orduan eta energia gehiago behar du; otarrainen % 10 eta 15 artean akituta hiltzen dira mudan zehar; otarrain zaharragoetan, berriz, muda eten egiten da eta exoeskeletoa erabat degradatu edo kolapsatu egiten da, eta horrek heriotza dakar.
Krustazeo dekapodo asko bezala, otarrainak bizitza osoan hazten dira eta muskulu zelula berriak gehitu ditzakete muda bakoitzean. Otarrainen luzerak tamaina ikaragarriak lortzeko aukera ematen die. Guinness World Recordsen arabera, Eskozia Berriko (Kanada) otarrainik handiena harrapatu dute, 20,15 kilokoa.

## Generoak

* Generoa
* Acanthacaris
* Dinochelus
* Eunephrops
* Homarinus
* Homarus
* Hoploparia
* Jagtia
* Metanephrops
* Neophoberus
* Nephropides
* Nephrops
* Nephropsis
* Palaeonephrops
* Phoberus
* Thaumastocheles
* Thaumastochelopsis
* Thymopides
* Thymops
* Thymopsis
* Wongastacia

## Erreferentziak

* ↑ «The Names of the Higher Taxa of Crustacea Decapoda» academic.oup.com (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) Quarmby, R.; Nordens, D. A.; Zagalsky, P. F.; Ceccaldi, H. J.; Daumas, R.. (1977-01-01). «Studies on the quaternary structure of the lobster exoskeleton carotenoprotein, crustacyanin» Comparative Biochemistry and Physiology Part B: Comparative Biochemistry 56 (1): 55–61. doi:10.1016/0305-0491(77)90222-X. ISSN 0305-0491. (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) Denny, Mark W.; Gaines, Steven Dean. (2007). Encyclopedia of Tidepools and Rocky Shores. University of California Press ISBN 978-0-520-25118-2. (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) Land, M. F.. (1976-10). «Superposition images are formed by reflection in the eyes of some oceanic decapod Crustacea» Nature 263 (5580): 764–765. doi:10.1038/263764a0. ISSN 1476-4687. (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ «Copper for life. Vital copper.» resources.schoolscience.co.uk (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) McSheehy, Shona; Mester, Zoltán. (2004-03-05). «Arsenic speciation in marine certified reference materials» Journal of Analytical Atomic Spectrometry 19 (3): 373–380. doi:10.1039/B314101B. ISSN 1364-5544. (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ Tshudy, Dale; Babcock, Loren E.. (1997-05). «Morphology-Based Phylogenetic Analysis of the Clawed Lobsters (Family Nephropidae and the New Family Chilenophoberidae)» Journal of Crustacean Biology 17 (2): 253. doi:10.2307/1549275. (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) Polinski, Jennifer M.; Zimin, Aleksey V.; Clark, K. Fraser; Kohn, Andrea B.; Sadowski, Norah; Timp, Winston; Ptitsyn, Andrey; Khanna, Prarthana et al.. (2021-06-25). «The American lobster genome reveals insights on longevity, neural, and immune adaptations» Science Advances 7 (26): eabe8290. doi:10.1126/sciadv.abe8290. ISSN 2375-2548. PMID 34162536. PMC PMC8221624. (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) Eversley, Melanie. «Extremely rare split-colored lobster caught off Maine» USA TODAY (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ writer, Josh Linehanstaff. (2018-08-29). «Rare ghost lobster caught off Stonington» Press Herald (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) «Why Do Crabs and Lobsters Turn Red When You Cook Them?» Mental Floss 2012-08-29 (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) Wolff, Torben. (1978-01-01). «Maximum Size of Lobsters (Homarus) (Decapoda, Nephropidae)» Crustaceana 34 (1): 1–14. doi:10.1163/156854078X00510. ISSN 1568-5403. (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ «Lobster Age Shown By Counting Its Rings Like A Tree, Study Reveals» web.archive.org 2015-01-28 (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) Kilada, Raouf; Sainte-Marie, Bernard; Rochette, Rémy; Davis, Neill; Vanier, Caroline; Campana, Steven. (2012-11). Gillanders, Bronwyn ed. «Direct determination of age in shrimps, crabs, and lobsters» Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences 69 (11): 1728–1733. doi:10.1139/cjfas-2012-0254. ISSN 0706-652X. (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ Fairfield, Eleanor A.; Richardson, David S.; Daniels, Carly L.; Butler, Christopher L.; Bell, Ewen; Taylor, Martin I.. (2021-09). «Ageing European lobsters (Homarus gammarus) using DNA methylation of evolutionarily conserved ribosomal DNA» Evolutionary Applications 14 (9): 2305–2318. doi:10.1111/eva.13296. ISSN 1752-4571. PMID 34603500. PMC PMC8477595. (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ Hestand, Zac. (2016). «The Lobster, A Dystopian Sci-Fi Love Story» Film Criticism 40 (3) doi:10.3998/fc.13761232.0040.325. ISSN 2471-4364. (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) Cong, Yu-Sheng; Wright, Woodring E.; Shay, Jerry W.. (2002-09). «Human Telomerase and Its Regulation» Microbiology and Molecular Biology Reviews 66 (3): 407–425. doi:10.1128/MMBR.66.3.407-425.2002. ISSN 1092-2172. PMID 12208997. PMC PMC120798. (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) Klapper, Wolfram; Kühne, Karen; Singh, Kumud K; Heidorn, Klaus; Parwaresch, Reza; Krupp, Guido. (1998-11-13). «Longevity of lobsters is linked to ubiquitous telomerase expression» FEBS Letters 439 (1-2): 143–146. doi:10.1016/S0014-5793(98)01357-X. (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) «Is there a 400 pound lobster out there?» HowStuffWorks 2007-07-05 (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ «Consider the Lobster: 2000s Archive : gourmet.com» web.archive.org 2008-09-17 (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) Magazine, Smithsonian; Koren, Marina. «Don’t Listen to the Buzz: Lobsters Aren’t Actually Immortal» Smithsonian Magazine (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ «biotemp» web.archive.org 2015-02-11 (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ Biology of the lobster Homarus americanus. Academic Press 1995 ISBN 978-0-12-247570-2. PMC 162129241. (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ «Natural World/Animal Extremes/Heaviest Crustacean» web.archive.org 2006-05-28 (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
* ↑ (Ingelesez) Giant lobster landed by boy, 16. 2006-06-26 (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1038113
* Multimedia: Nephropidae / Q1038113
* Espezieak: Nephropidae