OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Askov (Minnesota)

Askov Minnesotako hiri bat da. Pine konderrian kokatua dago. 2010ean 364 biztanle zituen, 3,28 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pine konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1842834
# Askvoll

Askvoll Norvegiako udalerria da. Sogn og Fjordane konderrian kokatua dago. 326.46 km² ditu eta 3.065 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Førde Gaular Naustdal Fjaler Solund Flora Sunnfjord Municipality $^{(en)}$ Kinn Municipality $^{(en)}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q504817
* Multimedia: Askvoll / Q504817
# Arkospeko Puntie

Arkospeko Puntie Bizkaiko mendia da, 1072 metro ditu eta Gorbeia-Itxinako mendilerroan kokatuta dagoena.

## Erreferentziak

* ↑ Gailurraren izena: Arkospeko Puntie (Mendikat webgunean)
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Puntie Arkospeko Puntie (Mendikat)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendiak
* Bizkaiko mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* luberri.net webgunean
* Datuak: Q57085246
# Arkotxa

    Artikulu hau auzoari buruzkoa da; idazlea gaitzat duena beste hau da: «Aurelia Arkotxa»
Arkotxa Zaratamoko (Bizkaia) iparraldean dagoen auzoa da, udalerriko populatuena dena alde handiz, %70a gutxi gora-behera.
Gaur egun 1.250 biztanle inguru ditu.

## Mugakideak

Basauri ipar-mendebaldean, Galdakao ipar-ekialdean eta Uriondo eta Larikano auzuneak hegoaldean mugakide ditu.

## Kultura
### Aste Santua

Kultura ekitaldi ezaguna da Aste Santuan egindakoa: 150 pertsona inguruk parte hartzen dute, antzezte lanetan zein muntatze eta prestaketetan. Ostegun Santuaren arratsaldean Azken Afaria antzezten dute eta Ostiral goizean Ortuaren Otoitza, epaiketak eta Viacrucis delakoa. Orain dela 50 urte abiatu zuen ekimen hau Flavio Bujanda parrokoak Iragorriko San Bizente elizaren baitan eta Gazte-Kabi elkartearen bidez.

### Jaiak

Arkotxako jaiak ekainaren lehenengo asteburuan ospatzen dira.

## Elkarteak

Lehen aipatutako Gazte-Kabi elkarteaz gain, elizaren ingurukoa, beste bi aipatzekoak dira: Genero berdintasunaren alde lan egiten duen Enarria alde batetik, eta bestetik Txarrota Kultur Elkartea.

## Ikus, gainera

* Nerbioi ibarra

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Zaratamoko udal webgunea
* Zaratamoko auzoen izenei buruzko informazioa Euskaltzaindiaren webgunean.
* Datuak: Q12254006
# Arktino Miletokoa

Arktino Miletokoa (grezieraz Ἀρκτῖνος Μιλήσιος) ospe handiko olerkari epiko greziar bat izan zen, tradizioaren arabera, lehen olinpiar jokoen garaian bizi izan zena, K.a. 775 eta K.a. 741 bitartean. Esaten denez, Homeroren ikaslea izan zen. Fanias Eresokoak, K.a. VII. mendean kokatu zuen, eta lehiaketa batean Leskes Pirrakoak garaitu zuela dio. Arktino, "olerkari zikliko" deritzonetako bat izan zen, eta Etiopida eta Troiako Arpilaketa idatzi zituen, Troiar Zikloa handitzen lagundu zutenak, eta, beharbada, Naupactia ere idatzi zuen.
Olerki hauek galdu egin dira, baina, lehenengo biak nolakoak izan ziren irudika dezakegu, Crestomatiari esker (ziurrenik akatsen batengatik), V. mendeko neoplatondarra zen Proklori emana.
Etiopida (Αιθιοπις) bost liburutan, horrela, etiopiar erregea zen Memnonengatik deitzen da, nor, Hektor hil ondoren, troiarren aliatua izan zen. Prokloren arabera, olerki honek, Iliada amaitzen den narrazio saila jarraitzen du:
       Pentesilea amazona gerrara doa troiarrei laguntzera. Bera, Ares eta traziar baten arreba-ahizpa da. Akilesek hiltzen du bera borrokan ari den bitartean, eta troiarrek lurperatu egiten dute. Akilesek Tersites hil zuen, lehenik eraso egin ziona eta Pentesileaganako maitasuna leporatu ziona.
Etiopida, Akilesen heriotza eta hiletarekin eta honen armengatik Ajax eta Odiseok izan zuten leiharekin amaitzen da
Troiako Arpilaketa edo Iliupersisek, Troiako Zaldia, Sinon, Laokonte, hiriaren hartzea eta Ajax Oileok Kasandra bahitu izanagatik Atenearen haserreak eragindako greziarren alde egitearen gertaerak kontatzen ditu. Iliada Txikiak, ohi lehen aipaturiko Leskes Pirrakoari ematen zaiona, Etiopida eta Iliupersisen arteko narrazio espazioa bete zuen.
# Arkport (New York)

Arkport New York estatuko herri bat da. Steuben konderrian kokatua dago. 2010ean 844 biztanle zituen, 1,80 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Steuben konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3453003
* Multimedia: Arkport, New York / Q3453003
# Arkorotz

Arkin edo arkorotza (etimologikoki, ardi gorotza), ardiak egiten duen gorotza da, kafe aleen antza duten gorozki txikiz osatua.
Ongarri gisa erabiltzekotan, simaurretan bigarren aberatsena da, nitrogeno, fosforo eta potasioan honako proportzioak dituelarik: (%8,3; %2,3 eta %6,7).

## Erreferentziak

* ↑ Errekondo, Jakoba. (2015-03-29). «Ongarriak ezagutzeko» Argia 2455 (Noiz kontsultatua: 2023-05-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q118869033
* Multimedia: Sheep feces / Q118869033
# Arku-antzeko arteriak

Arku-antzeko arteriak arteria interlobularretan sortutako arteriak dira. Giltzurruneko parenkima odolez hornitzen du.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Nefrourologia Hiztegia] [2016]
* ↑ Diccionario enciclopédico ilustrado de medicina Dorland 1. (27. argitaraldia) McGraw Hill Interamericana ISBN 84-7615-983-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3822829
# Arku-zubi

Arku-zubia arku bidez eratutako zubia da, hau da, taula arku baten gainean edo arku batetik zintzilik jarriz egiten dena. Taula edo oholtza egitura nagusi horretan bermatuta edo bertatik esekita egon daiteke, edo bien konbinazio bat, zubi arkudun mota desberdinak eratuz.
Zubiaren pisua eta erabilera-gainkargak arkuaren konpresioz transmititzen dira euskarrietarantz, non bultzada horizontal eta karga bertikal bihurtzen diren. Normalean, arkuaren lerdentasuna (gezi maximoaren eta argiaren arteko erlazioa) handia da, eta hortaz esfortzu horizontalak bertikalak baino askoz handiagoak dira. Horregatik, zubi mota hau egokiak dira muturretako zubi-bularrak bultzada horizontalari erresistentzia ona emateko gai diren lekuetan.
XIX. mendea arte, zubi mota hau izan zen Euskal Herrian erabili zen ohikoena. Horren erakusgarri dira, adibidez Garesko zubi erromanikoa (Arga igarotzeko), Balmasedako zubia (Kadagua igarotzeko) edo Azkaineko erromatar zubia (Urdazuri igarotzeko).

## Motak
#### Arkuaren arabera

| Arku mota | Argazkia | Oharra |
| Erdi puntukoa | Zubi zaharra (Balmaseda) | Erdi puntuko arkua zirkuluerdi oso batez osatua dago, eta harlanezko zur bien artean hedatuena da (adibidez Frantziako trenbide-zubien %67 da). Erromatarrek zubi mota hau baino ez zuten erabili ia. |
| Zorrotza | Magdalenako zubia (Iruñea) | Arku zorrotza, giltzarrian ebakitzen diren bi zirkuluz osatuta dago. Forma hau antzinakoa da oso, baina Erdi Aroa erabili zen batez ere, esfortzu horizintalak txikiagotu eta arkuz arkuko eraikuntza errazten baitu. |
| Apaldua | Santizpirita zubia (Baiona) | Zirkuluerdia baino txikiagoa den arkua da. XVI. mendean sortuak, XVIII. mendean garatu ziren Frantzian, arkuak asko beheratuz eta harroinak finduz, ibaiko ura errezago igaro zedin. |
| Karpanela | Santa Katalina zubia (Donostia) | Elipsearen antzekoa, arku karpanela zirkulu bakoitiz osatua dago, diametro desberdinekoak. Zubigileek arku mota hau aukeratzen zuten elipsea baino errezagoa baita trazatzeko. Arku beheratuek baino ur bolumen handiagoa pasatzen uzten du. |

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2002]
* ↑ (Frantsesez) Eugène Viollet-le-Duc. (1856). Dictionnaire raisonné de l’architecture française du XIe au XVIe siècle. . 1. liburukian
* ↑ (Frantsesez) Eugène Viollet-le-Duc. (1856). Dictionnaire raisonné de l’architecture française du XIe au XVIe siècle. ., 6. liburukian
* ↑ (Frantsesez) Ministère des Transports, Direction des routes. (1982). (pdf) Les ponts en maçonnerie, constitution et stabilité. (Noiz kontsultatua: 2010-4-14).
* ↑ (Frantsesez) J. B. Berard. (1810). Statique des voûtes. Paris: Courcier., irakurgai Books.google.fr gunean, 137 or.

## Ikus, gainera

* Ilargi zubi

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)(Ingelesez)(Alemanez):Structurae Egitureei buruzko webgunea.
* (Gaztelaniaz):Munduko zubiak
* Datuak: Q158438
* Multimedia: Arch bridges / Q158438
# Arku-lanpara

Arku-lanpara arku elektriko (arku voltaikoa deritzona) batek sortutako argia igortzen duen lanpara mota bat da. Lanpara bi elektrodoz osatuta dago, normalean karbonozkoak baina gaur egun wolframiozkoak direnak, gas batez betetako bonbilla baten barruan kokatuta. Lanpara hauen mota desberdinak bonbillan dagoen gasaren arabera izendatzen dira, neona, argona, xenona, kriptona, sodioa, haluro metalikoa eta merkurioa izan daitezkeenak. Azken hau arnasteak merkuriozko intoxikazioak eragin ditzake lanpara apurtuz gero.

## Ikus, gainera

* Lanpara elektrikoa
* Deskarga-lanpara
* Neonezko lanpara

## Kanpo estekak

* Datuak: Q841282
* Multimedia: Arc lamps / Q841282
# Antonio Igoa

Antonio Igoa Garciandia (Donostia, 1933ko ekainaren 28a - ib., 2015eko azaroaren 7a) euskal herritar futbolaria izan zen.

## Ibilbidea

Igoa erdilari gisa hasi zen Eibarren 1954an. 1955eko udan Errealara pasa zen. Klub donostiarran 3 denboraldiz egon zen eta partida gutxi jokatu zituen. 1958an Celta de Vigora joan zen eta bertan bukatu zuen bere futbolari ibilbidea.
Silvestre Igoaren anaia zen.

## Kanpo estekak

* Heriotz-oharra errealaren webgunean
* Profila Bdfutbolen
* Datuak: Q21451621
# Antonio Inoki

Muhammad Hussain Inoki (Kanji Inoki (japonieraz: 猪木寛至, Inoki Kanji) jaioa; 1943ko otsailaren 20a – 2022ko urriaren 1a) japoniar borrokalaria eta sustatzailea izan zen, Antonio Inoki (japonieraz: アントニオ猪木, Antonio Inoki) izen artistikoarekin ezaguna. Berak sortu zuen New Japan Pro-Wrestling enpresan egin duen ibilbide aktiboagatik ezaguna, eta erretiroa hartu ondoren egindako jarduera askogatik ezaguna da Inoki Japoniako borroka profesionalaren ikonorik handiena.
Borrokan parte hartzearekin batera, Inoki arte martzialen (MMA) aitzindaria da, mundu osoko hainbat arte martzialetako borrokalarien aurkako benetako borrokan parte hartu zuen eta Kansuiryu Karatearen sortzaileetako bat da. Bere ikastunen artean Japoniako MMAren sustatzailerik handienak daude, besteak beste, Satoru Sayama, Akira Maeda eta Nobuhiko Takada, eta horiez gain, Lyoto Machida eta Kazuyuki Fujita bezalako lehiakideak prestatu ditu Inokik.
Inokik Inoki Genome Federation konpainia zuzentzen zuen 2007an sortu zenetik 2019an itxi zen arte.

## Erreferentziak

* ↑ Antonio Inokiren profila. Online World of Wrestling.
* ↑ Antonio Inokiren profila. Cagematch.
* ↑ Antonio Inokiren profila. Puroresu Central.
* ↑ Rift, Aaron. (2022-10-01). «NJPW founder and wrestling legend Antonio Inoki passes away at the age of 79» NoDQ.com: WWE and AEW Coverage.

## Kanpo estekak

* Puroresu.com: Antonio Inoki
* Inokiren historia arte martzial mistoetan
* NJPW-k arte martzial mistoetan duen eraginari buruzko artikulua
* Datuak: Q45207
* Multimedia: Antonio Inoki / Q45207
# Antonio Isasi-Isasmendi

Antonio Isasi-Isasmendi Lasa (Madril, 1927ko martxoaren 22-Eivissa, 2017ko irailaren 28) zinema zuzendaria, gidoilaria eta zinema ekoizle espainiarra izan zen. Marisa Paredes aktorearekin ezkondu zegoen. 1999an Ohorezko Goya Saria eman zioten. Hasieran ere bikoizketan lan egin zuen.
Bere agindupean aktore ospetsuek lan egin zuten, besteak beste, Lee J. Cobb, Elke Sommer, Karl Malden, Raf Vallone, Jack Palance, Olivia Hussey, Jason Miller, Lea Massari, Gérard Barray, Gary Lockwood, Horst Buchholz, Klaus Kinski, Christopher Mitchum, Fernando Rey, Francisco Rabal, Maribel Verdú, Germán Cobos, Marisa Paredes...

## Filmografia
### Zuzendaria

* 1988 El Aire de un Crimen
* 1969 They Came To Rob Las Vegas
* 1966 That Man in Istanbul
* 1963 The Adventures of Scaramouche
* 1962 Tierra de todos

### Gidoilaria

* 1988 El Aire de un Crimen
* 1985 Goya (telesail) Goya]] - 3 atal
* 1977 El perro
* 1975 Rafael en Raphael (Dokumentala)
* 1972 Un verano para matar (uncredited)
* 1969 El abogado, el alcalde y el notario
* 1968 Las Vegas, 500 millones
* 1968 El Baldiri de la costa
* 1965 Estambul 65
* 1963 Escuadrilla de vuelo
* 1963 La máscara de Scaramouche
* 1962 La mentira tiene cabellos rojos
* 1961 Vamos a contar mentiras
* 1960 Sentencia contra una mujer
* 1959 Diego Corrientes
* 1958 Pasión bajo el sol
* 1958 Rapsodia de sangre
* 1956 La huida
* 1954 Relato policíaco
* 1950 Barcelona es bona (Dokumental laburra)
* 1950 Apartado de correos 1001

## Erreferentziak

* ↑ Muere Antonio Isasi-Isasmendi, el primer cineasta 'global' de España.

## Kanpo loturak

* (Ingelesez):Internet Movie Database.
* (Ingelesez):TCM Movie Database.
* (Ingelesez):Allmovie database.
* Datuak: Q2857318
* Multimedia: Antonio Isasi-Isasmendi / Q2857318
# Antonio Hernández Palacios

Antonio Hernández Palacios (Madril, 1921eko ekainaren 16a - ib., 2000ko urtarrilaren 19a) espainiar komikigilea izan zen.
Espainiako Gerra Zibila hasi baino lehen, litografiak egiten ikasi zuen. Gerra bukatu zenean zinemarako kartelak egiten hasi zen. Tarteka-marteka komikiren bat egin zuen Chicos aldizkarirako. Asko ibili da Estatu Batuetan, eta bidaia horietako batean bururatu zitzaion Texasen eta hegoaldeko beste estatu batzuetan espainiarrek utzitako arrastoari buruzko komiki bat egitea, Manos Kelly, Trinca aldizkarirako. Handik gutxira beste komiki sail bat prestatu zuen, Espainiako Erdi Aroko historiako pertsonaia famatuenetako bati buruzkoa: El Cid. Hori da, dudarik gabe, Espainiako komikigintzako maisulan handienetako bat. 1974an, Jean-Pierre Gourmelen idazle frantsesaren lankidetzaz, Mac Coy egin zuen, western giroko komikia, bere karrerako lan ospetsuenetako bat. Espainiako Gerra Zibilaz zuen ikuspegia erakutsi nahiz, 80ko hamarraldian soldadu errepublikano baten gorabeherak kontatu zituen hiru liburutan: Eloy, Río Manzanares (Manzanares ibaia) eta Euskadi en llamas (Euskadi sutan). Beste lan batzuk: Roncesvalles (1981, Orreaga), Les chants de Maldoror (1982).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q506543
# Antonio Ibáñez Freire

Antonio Ibáñez Freire (Gasteiz, 1913ko irailaren 25a - Madril, 2003ko maiatzaren 9a) arabar militar eta politikaria izan zen.
Gerra Zibilean matxinoen alde egin zuen eta Bigarren Mundu Gerran Dibisio Urdinean boluntarioa izan zen. 1978an kapitain jeneral bilakatu zen.
1961ean Bizkaiko gobernadore zibil izandakoa, 1979 eta 1980 artean Espainiako Barne Ministroa izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Preston, Paul. (2004-6-19). The Triumph of Democracy in Spain. Routledge, 96 or. ISBN 978-0-203-39296-6..

## Ikus, gainera

* Boluetako krimena

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2857316
* Multimedia: Antonio Ibáñez Freire / Q2857316
# Antonio Irala Irala

Antonio Irala Irala (Bilbo, 1909ko maiatzaren 8a - Donibane Lohizune, 1996) bizkaitar legegizon eta politikaria izan zen.
Euzko Alderdi Jeltzaleko Idazkaritza Nagusiko kidea (1931-1936) eta Eusko Ikastola Batzako idazkari nagusia izan zen. Euzko Jaurlaritzako Lehendakaritzako idazkari nagusi izendatu zuten 1936. urtean eta Estatu Batuetara bidali zuten 1938an Euzko Jaurlaritzako ordezkaritza bat osatzearren. Agirre lehendakaria zendu zenean lan intelektualari heldu zion gehienbat, burujabetzaren inguruko ekarpen garrantzitsuak eginez. Irala hil ondoren, 1997an, azken urteetan eskuartean zituen Escritos políticos sobre la situación vasca 1984-1985 lana argitaratu zuen bere omenez sortutako Irala Elkarteak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12253660
# Antonio III.a Agaramontarra

Antonio III.a Agaramontarra, Agaramonteko eta Gixuneko kondea eta Bidaxuneko printzea, (Hagetmauko gaztelua, 1604 – Baiona, 1678ko uztailaren 12a) lapurtar militar eta diplomatikoa izan zen. 1641ean Frantziako mariskal izendatua, Nafarroa eta Biarnoko erregeorde eta Baionako alkatea izan zen.
Antonio II.a Agaramontarraren semea, Richelieu kardinalaren jarraitzaile sutsua izan zen. Hogeita hamar Urteko Gerran parte hartu zuen, 1653an ministro, 1657an Frankfurt am Maingo Reichstagen enbaxadore eta 1660an Luis XIV.a Frantziakoaren izenean Maria Teresa Austriakoa ezkontzaz galde egin zion.
Antonio IV.a Karlos Agaramontekoak 1716an Mémoires du maréchal de Gramont bere bizitzako oroitzapenak argitaratu zituen. Gixuneko kondearen izenaz, Edmond Rostanden Cyrano de Bergerac antzezlanean agertzen da.
1634an, Richelieuren iloba zen Françoise-Marguerite du Plessis de Chivré († 1689). ezkondu eta lau seme-alaba izan zituen:
* Armando (1637-1673) Filipe I.a Orleanskoa eta Henrietta honen emaztearen maitalea.
* Katalina Karlota, (1639 - 1678), Monakoko printzesa eta Luis XIV.aren maitalea.
* Antonio Karlos, (1641 - 1720), oinordekoa.
* Henriketa Katalina

## Erreferentziak

* ↑ Daniel Coit Gilman, Harry Thurston Peck, Frank Moore Colby. (1906). The New international encyclopaedia. 9 Dodd, Mead and company.
* ↑ www.cyranodebergerac.fr
* ↑ W. H. Lewis: Assault on Olympus; the rise of the House of Gramont between 1604 and 1678. New York, Harcourt, Brace (1958)
* Datuak: Q193992
* Multimedia: Antoine III de Gramont / Q193992
# Antonio IV.a Karlos Agaramontarra

Antonio IV.a Karlos Agaramontarra, Agaramonteko duke, Gixuneko kondea eta Bidaxuneko printzea, (?, 1641 – ?, 1720ko urriaren 25a) lapurtar militarra izan zen. Nafarroa eta Biarnoko erregeorde eta Baionako alkatea izan zen.
Antonio III.a Agaramontarraren semea, 1672an Holandan eta bi urte geroago Besançongo setioan borrokatu zuen.
1668an, Jacques de Castelnauren alaba zen Marie-Charlotte de Castelnau (1648 - † 1694) ezkondu eta bi seme-alaba izan zituen:
* Katalina Karlota (16691 - 1739).
* Antonio, (1672 - 1725), oinordekoa.

## Erreferentziak

* ↑ W. H. Lewis: Assault on Olympus; the rise of the House of Gramont between 1604 and 1678. New York, Harcourt, Brace (1958)
* Datuak: Q151377
* Multimedia: Antoine Charles IV de Gramont / Q151377
# Antonio I.a Agaramont

Antonio I.a Agaramont (1526 – Bidaxune, 1576ko abenduaren 8a) nafar aitoren semea izan zen, Agaramonteko etxekoa, Agaramonteko eta Gixuneko kondea, Baionako alkatea eta Bidaxuneko printzea. Erlijio Gerretan Gaskoiniako eta Nafarroako higanoten burua izan zen.

## Bizitza

Aita Menaud d'Aure (1485-1534), Asterreko bizkondea, eta ama Klara Agaramont, Agaramonteko etxeko oinordekoa, izan zituen. Karlos IX.a errege zela, armada higanotaren buruzagi izan zen Frantziako Erlijio Gerretan, eta oso harreman ona izan zuen haren ama Katalina Medicirekin. Besteak beste, Dreuxeko (1562ko abendua) eta Orléanseko (1563ko otsaila) guduetan borrokatu zen. Joana Albretekoak Nafarroako eta Biarnoko lotinant jeneral izendatu zuen. 1568an, Longjumeauko Bakearen ostean, Joana erregina Arroxelan babestu zen. Harrezkero, Antonio Séméac-eko gaztelura erretiratu eta neutraltasuna gordetzen saiatu zen. 1570eko urriaren 21ean, Bidaxuneko printze izendatu zuen bere burua. 1572an, bizirik atera zen San Bartolome eguneko sarraskitik Katalina Medicik eman zion laguntzari esker.

## Ezkontza eta seme-alabak

* 1549ko irailaren 29an, Helena Clermontekoarekin ezkondu zen. Seme-alabak:
** Filiberto Agaramont (1552-1580), Filiberto Gixune ere deitua.
** Teofilo Agaramont (?-1597)
** Joan Antonio Agaramont.
** Margarita Agaramont.
** Klara Susana Agaramont.

## Literaturan

* Aingeru Epaltza, Mailuaren odola, Elkar, Donostia, 2006. (Agerpen laburra du.)

## Erreferentziak

* ↑ Sánchez-Marco, Carlos. Casa de Gramont. Historia medieval del Reino de Navarra, lebrelblanco.com (Noiz kontsultatua: 2020-1-18).
* ↑ Les Gramont, mille ans d'Histoire, l'apogée de la Maison Gramont. collectiongramont.fr (Noiz kontsultatua: 2020-1-19).

## Bibliografia

* Jean de Jaurgain, "Corisande d'Andoins, comtesse de Guiche et dame de Gramont", Eusko Ikaskuntza, 105-140. orr. Online.
* Jean de Jaurgain eta Raymond Ritter, "La maison de Gramont 1040-1967", Les amis du Musée Pyrénéen, Tarbe (Bi liburukiak).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4147666
# Artubi

Artubi Aralarko mendilerroaren Malloan dagoen mendi bat da. Malloa, iparraldetik ixten du. Astunalde lepoak, Uakorri menditik banatzen du. Lepo hau, Amezketa eta Araitzeko haranaren arteko pasabide naturala da.

## Irispideak

Amezketatik, Arritzagako harana zeharkatzen da, Anduitzen azpitik antzinako meatze instalazioetaraino. Hemendik, Astunaldera igo daiteke. Azkaratetik, Astunalderako bideak. Balerdiko hegoekialdeko ertza inguratzen du, Astunaldeko kanal handipean kokatzeko. Sigi-sagaka doan igoera gogor batek, tontorrera daroa.
Amezketatik igotzeko dagoen beste aukera bat, Larrondoko lautadara heltzea da, Arritzagako labarraren eskuineko bazterraren gainean dagoen lautada handia. Toki honetan, Zabalegiko iparraldeko magaletik igo daiteke, Zabalegi leporaino iristeko. Toki honetatik, Artubiko tontorrera iris daiteke.
Aritzagako haranak U forma du, eta honek, jatorri glaziarra izan dezakeela pentsarazi du. Hau, Buruntzuzuineko meatzeetan aurkitutako sedimentuengatik izango litzateke. Batzuek, hau, aurreko morrena bezala identifikatu dute. Baina, metaketa hauek, oso garai hotzetan eratu ziren arren, baztertuta geratzen da glaziarearen aukera, baina ez elurtegiena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254229
# Artur Aleksanyan

Artur Aleksanian, armenieraz Արթուր Ալեքսանյան, (Gyumri, Armenia, 1991ko urriaren 21a), 97 kiloko borroka greko-erromatarrean lehiatzen den kirolari armeniarra da.
Lau Udako Olinpiar Jokotan, dominak eskuratu zituen; Londres 2012an (Londres), brontzezkoa eskuratu zuen; Rio 2016an (Rio de Janeiro), urrezkoa, eta, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezkoa, hiruretan borroka greko-erromatarrean, 97 kiloko sailean eta Armeniaren izenean; azkena, Musa Jevloiev errusiarraren atzetik eta Tadeusz Michalik poloniarraren eta Mohammad Hadi Saravi iraniarraren aurretik.
Paris 2024ko Jokoetan berriz ere zilarrezko domina eskuratu zuen, oriangoan finalean Mohammad Hadi Saravi iraniarra nagusitu zitzaion.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2012 | Londres Erresuma Batua | 03 ! | Gizonezkoa, borroka greko-erromatarra 97 kg. |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 01 ! | Gizonezkoa, borroka greko-erromatarra 97 kg. |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Gizonezkoa, borroka greko-erromatarra 97 kg. |
| 2024 | Paris Frantzia | 02 ! | Gizonezkoa, borroka greko-erromatarra 97 kg. |

## Erreferentziak

* ↑ «Artur Aleksanian» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ Euskaltzaindia 163.araua
* ↑ "International Wrestling Database" www.iat.uni-leipzig.de Noiz kontsultatua: 2021-08-09. (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16370810
* Multimedia: Artur Aleksanyan / Q16370810