OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dastamen-papila

Dastamen-papila mihiko epitelioan, ahosabai bigunean, epiglotisean eta faringean dauden flasko-formako gorputzetako bakoitza da, zaporea hautemateko funtzioa duena. Bere zentzumen-errezeptoreek listuan urtutako janariak kontaktatzean bost elementu ezberdinak bereizten dituzte: garratz, gazi, gozo, mingots eta umami. Bataz beste, gizakion mihiak 2.000–8.000 dastamen-papila ditu.

## Motak

Formaren arabera, lau papila mota bereizten dira
* Papila fungiformeak: onddo-forma dute, eta mingainaren atzealdearen aurreko aldean eta ertzetan zehar banatuta daude. Papila fungiforme bakoitzeko 5 dastamen-botoi daude.
* Papila inguratuak edo kaliziformeak: kaliza edo kopa formako oinarriak dituzte eta mingainaren oinarritik gertu aurkitzen dira, V bat osatuta. Papila inguratu handiek 100 dastamen-botoiraino izan ditzakete.
* Papila filiformeak edo konikoak: harizpi forma dute eta mingainaren puntan eta ertzetan daude. Papila fungiformeek eta kaliziformeek ez bezala, ez dute dastamen-funtziorik eta ez dute dastamen-botoirik; ukipen-hartzaileak baino ez dira, eta tenperatura aldaketak antzematen dituzte.
* Papila foliazeoak edo foliatuak: Bere forma zuhaitz baten hostoaren antzekoa da. Bi ertzetan daude, mingainaren atzeko aldean.

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Papila. .
* ↑ Encyclopædia Britannica. 2009. Encyclopædia Britannica Online.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q862867
* Multimedia: Taste buds / Q862867
# Demolition Man

Demolition Man (euskaraz Eraustzailea) 1993ko Marco Brambilla italiar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko ekintza filma bat da. Sylvester Stallone, Wesley Snipes, Sandra Bullock, Benjamin Bratt, Rob Schneider, Nigel Hawthorne eta Denis Leary aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1996. urtea, Los Angeles hirian Simon Phoenix (Wesley Snipes) gaizkile arrikustsua espetxe kriogeniko batean izoztu dute. 2032an poliziak zeharo txepelak, biguin eta onegiak diren mundu batean esnatuko da, Phoenixek bere gaiztakeriak inongo kezkarik gabe egin ditzazken gizartee bakezalea. Hura atzeman dezakeen bakarra John Spartan da (Sylvester Stallone), 1996an Phoenix atzeman zuen polizia, harekin batera izoztua izan zenez, etorkizunean ere atzeman dezan bere lozorrotik esnatuko dute.

## Aktoreak

* Sylvester Stallone: John Spartan detektibe sarjentua
* Wesley Snipes: Simon Phoenix
* Sandra Bullock: Lenina Huxley tenientea
* Nigel Hawthorne: Raymond Cocteau doktorea
* Benjamin Bratt: Alfredo Garcia ofiziala
* Denis Leary: Edgar Friendly
* Rob Schneider: Erwin (krediturik gabe)
* Jack Black: Wasteland Scrap
* Bill Cobbs: Zachary Lamb (zaharra)
* Bob Gunton: George Earle poliziaburua
* Paul Perri: eskoadraburua
* Pat Skipper: helikoptero pilotua
* Glenn Shadix as Associate Bob
* Trent Walker as Boggle Guard
* Troy Evans: polizia gogorra
* Grand L. Bush: Zachary Lamb (gaztea)
* Steve Kahan: Healy kapitaina
* Andre Gregory: William Smithers zaindaria
* Jesse Ventura: Adam, Cryocon Ally
* Brandy Ledford: "zerbaki okerreko" bideo-telefonoko neska

## Kanpo estekak

* Demolition Man filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q470891
* Multimedia: Demolition Man (film) / Q470891
# Demonizazio

Demonizazioa edota satanizazioa delakoa desinformazio edo gertaeren eta deskribapenen aldaketan oinarritutako teknika erretorikoa eta ideologia da. Politika, literatura, eta batez ere kazetaritza eta propaganda arloetan maiz ematen da. Demonizazioaren bitartez erakunde politikoak, pentsamoldeak, herrialdeak, alderdi politikoak, kulturak, hizkuntzak, erlijioak eta beste hainbat kaltegarriak eta txarrak direla aurkeztu nahi da, demonizazioa bultzarazten duenak bere burua zuritu eta jendearen aurrean modu positiboan aurkeztea helburu du, bai eta gainontzekoen ideiak edo siniskerak ustez okerrak direla sinistuaraztea ere.
Euskal Herrian demonizazioaren adibide garbiena espainiar nazionalismoak eusko abertzaletasuna eta bereziki ezker abertzalenaren aurka burututako demonizazioa izan da, baita euskara nahiz euskal kultura gutxiesteko helburuaz burutu duena ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q378901
# Demonte

Demonte Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 1.857 biztanle ditu, 127,31 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Demontek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aisone Castelmagno Moiola Pradleves Sambuco Valloriate Vinadio Marmora Monterosso Grana Valdieri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20013
* Multimedia: Demonte / Q20013
# Demonologia

Demonolo​gía teologiaren adar bat non deabru eta haien harremanak ikertzen diren. Demonologia barruan hauen jatorria, haien izaera, sailkapenak, haien arteko hierarkia eta tipologia aztertzen da. Demonologian deabruak izaki errealak dira eta horrela aztertu daitezke. Angelologiak, bestetik, aingeruak eta espiritu onak aztertzen ditu.

## Jatorria

Kristautasunean deabruak eroritako aingeruak dira. Ikuspuntu horretatik, demonologia angeologiaren adar gisa har daiteke. Itun Zaharrean eta Itun Berrian deabrudun pertsonen adibideak jasotzen dira baina deabruaren tradizioa askoz zaharragoa da. Erdi Aroan grimorioek arrakasta handia izan zuten. Grimorioak edo “liburu beltzak” magiaren ezaguerak biltzen zituzten lanak ziren eta haietan, beste gaien artean, deabruekiko harremanek garrantzi handia zuten: nola deitu, haien laguntza lortzeko bideak, nola uxatu... Mendebaldeko kristautasunaren grimorio garrantzitsuena Malleus Maleficarum (1486) izan zen; liburua bi inkisidorek idatzi zuten, Jakob Sprenger eta Heinrich Kramer, eta haren helburua sorginkeria azaltzea zen. Liburu hau satanismoa ulertzeko ezinbesteko lana izan zen eta hiru mendetan sorginen aurkako sorginen ehizean oinarrizko eskuliburua izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ https://teologia.wikia.org/es/wiki/Demonología

## Ikus, gainera

* Deabru
* Demonizazio
* Malleus Maleficarum
* Angelologia

## Kanpo estekak

* (Frantsesez):Des possédées en Normandie.
* (Gaztelaniaz):Demonologia Eliza Katolikoaren arabera.
* (Italieraz):Deabruari buruzko Frantzizko Aitasantuaren iritzia. Azpitituluak.
* Datuak: Q323996
* Multimedia: Demonology / Q323996
# Demon's Souls

Demon's Souls (japonieraz: デモンズソウル, Demonzu Souru) 2011ko FromSoftware japoniar bideo-joko konpainiaren ARPG generoko bideo-joko bat da, PlayStation 3rako garatua. Demon 's Souls Boletarian garatzen da, "Agurea" izeneko izaki ilun batek kontsumitutako erreinuan. Jokalariek Boletariara eramandako gudari baten papera hartzen dute, bere errege eroria, Allant, hiltzeko eta "Agurea" baretzeko, edo, aitzitik, lainoari dena irensten uzteko eta "Agurea"k bere presondegitik libra dadin eta demoniarren mundua plagula dezan. «Lurrak aurkitu du bere salbatzailea... edo deabruek aurkitu dute esklabu berri bat?». Jokoaren bost eskualdetan zehar nabigatzen ditu jokalariak "Lotura" izeneko santutegi edo babesleku batetik, santutegi edo babesleku horrek horietako bakoitzera bidaiatzeko aukera ematen dielako. Horrez gain, jokoak arreta handia jartzen du desafiozko borrokan eta jokalariaren heriotza eta berragerpena inguratzen duten mekaniketan. Jokalari anitzeko lineako moduari esker, jokalarien lankidetza eta lehiaketa ahalbidetzen dira, beste jokalari baten mundua inbaditzeko eta jokalariaren aurkako borrokak egiteko aukerari esker.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1153708
# Demonarosa

Demonarosa Limacodidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Demonarosa rosea da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Demonarosa diagonalis | daturik gabe |
| Demonarosa mediodorsata | daturik gabe |
| Demonarosa nocturnignis | daturik gabe |
| Demonarosa ochrirubra | daturik gabe |
| Demonarosa rosea | daturik gabe |
| Demonarosa rufotessellata | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16955782
* Multimedia: Demonarosa / Q16955782
* Espezieak: Demonarosa
# Demonio (argipena)

Demonio terminoak hainbat adiera du:
Euskaraz, funtsean, polisemikoa da (Deabrua/deabruak bezalaxe):
* Demonioa edo Deabrua, gaizkiaren nagusia, Etsaia, Antikristoa.
* Demonioak edo deabruak, izaki anitzak, aingeru eroriak, hauek ere gaizkiaren zerbitzari.
Aurrekoarekin lotua:
Besterik:
* Demonio (Mc), hip-hop musikari espainiarra.
* Daemon (informatika), bigarren mailan exekutatzen den programa.
* Tasmaniako demonioa edo deabrua, Tasmaniako (Sarcophilus lanarius) martsupiala.
* El dimoni de Badalona Badalonako jai tradizionala, Katalunian.
* Zazpi demonioen bidaia, Manuel Mujica Lainezen eleberria (originala: El viaje de los siete demonios)
# Demonios en el jardín

Demonios en el jardín 1982ko espainiar filma da, Manuel Gutiérrez Aragónek zuzenduta.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Gerra ondoko urteetan, Gloria janari-dendariak Óscar bere semearen ezkontza handitasunez ospatuko du.

## Pertsonaiak

* Ángela Molina – Ángela
* Ana Belén – Ana
* Encarna Paso – Gloria
* Imanol Arias – Juan
* Eusebio Lazaro – Óscar
* Alvaro Sánchez Prieto – Juanito

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5256301
# Denison udalerria, Lawrence konderria (Illinois)

Denison udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Lawrence konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.344 biztanle zituen, 58.37 milia karratu (151.2 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Denison udalerrian 545 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 34.626 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5257829
# Denisovita

Denisovita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Denisovita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {K14+x(Ca,Na,Mn,Fe)48[Si60O162]F16(Ox,OH4-x)*2H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Denisovite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Denisse van Lamoen

Denisse van Lamoen (Arica, 1979ko irailaren 12a) arkularia da. Txile ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Denisse van Lamoen
* ↑ Denisse VAN LAMOEN

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1756450
* Multimedia: Denisse van Lamoen / Q1756450
# Deniz Çakır

Deniz Çakır (Ankara, Turkia, 1981ko abenduaren 31) turkiar aktorea da.

## Filmografia

Filma :
| Urtea | Izenburua | Rola |
| 2009 | Kako Si? | Lidya |
| 2009 | 40 | Sevda Hemşire |
| 2011 | Ya Sonra | Didem |
Television :
| Urtea | Izenburua | Rola | Oharral |
| 2004–2006 | Kadın İsterse | Alev | |
| 2005 | İki Arada Aşk | Gizem | |
| 2006–2010 | Yaprak Dökümü | Ferhunde | Antagonista |
| 2006 | Avrupa Yakası | Serap | |
| 2006 | Evet Benim / İşte Benim | "Barmaid" Funda | |
| 2011 | Cam | İpek | Theater |
| 2011 | İffet | İffet | |
| 2013 | Muhteşem Yüzyıl | Şah Sultan | |
| 2014 | Yasak | Calibe | |
| 2015–gaur egun | Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz | Meryem Çakırbeyli | |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1294015
# Denisonia

Denisonia Elapidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak

* Denisonia devisi Wait & Longman, 1920
* Denisonia maculata (Steindachner, 1867)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q195268
* Multimedia: Denisonia / Q195268
* Espezieak: Denisonia
# Daector

Daector Batrachoididae familiako arrain genero bat da. Ozeano Barean eta Ertamerikan bizi dira.

## Espezieak

* Daector dowi (D. S. Jordan & C. H. Gilbert, 1887)
* Daector gerringi (Rendahl (de), 1941)
* Daector quadrizonatus (C. H. Eigenmann, 1922)
* Daector reticulata (Günther, 1864)
* Daector schmitti Collette, 1968

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3962928
* Multimedia: Daector / Q3962928
* Espezieak: Daector
# Daejeon

Daejeon (koreeraz: 대전, tɛdʑʌn ahoskatua) Hego Korea erdialdeko metropoli-hiria da. 540 kilometro koadroko eremua du, eta 2017an 1.519.658 biztanle zituen.

## Geografia

Daejeon herrialdearen erdialdean dago, Taejön ibaiaren ertzean, Seul hiriaren hego-ekialdean.

## Klima

Datu klimatikoak (Daejeon, 1981–2010, muturrekoak 1969–egun) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 16.6 | 21.1 | 26.1 | 30.4 | 33.3 | 35.2 | 37.7 | 37.6 | 33.2 | 29.4 | 25.5 | 18.4 | 37.7 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 4.0 | 7.0 | 12.6 | 19.2 | 24.1 | 27.5 | 29.0 | 29.8 | 26.4 | 20.9 | 13.3 | 6.4 | 18.4 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -1.0 | 1.5 | 6.5 | 13.0 | 18.2 | 22.4 | 25.0 | 25.6 | 21.3 | 14.7 | 7.5 | 1.2 | 13.0 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -5.4 | -3.5 | 1.0 | 7.0 | 12.6 | 17.9 | 21.8 | 22.2 | 17.1 | 9.4 | 2.5 | -3.4 | 8.3 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -18.6 | -19.0 | -10.7 | -2.9 | 3.1 | 8.1 | 13.0 | 12.3 | 4.2 | -2.9 | -11.4 | -17.7 | -19.0 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 29.6 | 34.2 | 55.6 | 81.7 | 103.7 | 206.3 | 333.9 | 329.5 | 169.7 | 47.4 | 41.1 | 25.9 | 1458.7 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) | 8.5 | 6.7 | 8.4 | 7.7 | 8.7 | 10.5 | 17.1 | 16.0 | 9.8 | 5.8 | 7.9 | 8.8 | 115.9 |
| Elur egunak (≥ 1 mm) | 10.2 | 5.9 | 3.3 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.1 | 2.4 | 7.6 | 29.6 |
| Eguzki orduak | 163.4 | 172.2 | 200.3 | 212.3 | 223.9 | 180.6 | 139.8 | 157.8 | 168.2 | 195.9 | 161.6 | 162.6 | 2138.7 |
| Hezetasuna (%) | 64.8 | 59.5 | 56.5 | 55.3 | 62.1 | 68.7 | 77.7 | 77.5 | 74.4 | 70.4 | 66.9 | 66.4 | 66.7 |
| Iturria: Korea Meteorological Administration (eguzki orduak eta elur egunak) ||||||||||||||

## Historia

Koreako Gerraren garaian, 1950-1953, Koreako Errepublikako hiriburua izan zen eta %70ean suntsitu zuten hiria.

## Banaketa administratiboa

Daejeon 5 barrutitan (gu) banaturik dago:
* Daedeok-gu (대덕구; 大德區)
* Dong-gu (동구; 東區)
* Jung-gu (중구; 中區)
* Seo-gu (서구; 西區)
* Yuseong-gu (유성구; 儒城區)

## Ekonomia

Industria (ehungintza, makineria, industria kimikoa, larrugintza) da ekonomia-jarduera nagusia. Burdinbide eta errepidegune garrantzitsua da. Unibertsitatea dauka.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ South Korea: Administrative Division. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2018-4-14).
* ↑ 평년값자료(1981–2010) 대전(133). Korea Meteorological Administration (Noiz kontsultatua: 2016-12-21).
* ↑ 기후자료 극값(최대값) 전체년도 일최고기온 (℃) 최고순위, 대전(133). Korea Meteorological Administration (Noiz kontsultatua: 2016-12-21).
* ↑ 기후자료 극값(최대값) 전체년도 일최저기온 (℃) 최고순위, 대전(133). Korea Meteorological Administration (Noiz kontsultatua: 2016-12-21).
* ↑ Climatological Normals of Korea. Korea Meteorological Administration (Noiz kontsultatua: 2016-12-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20921
* Multimedia: Daejeon / Q20921
# Dinosaur (Colorado)

Dinosaur Coloradoko herri bat da. Moffat konderrian kokatua dago. 2010ean 339 biztanle zituen, 2,0324 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Moffat konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2076262
* Multimedia: Dinosaur, Colorado / Q2076262
# Dinosauriformes

Dinosauriformes Archosauria dibisioaren kladoa da, barnean dinosauroak eta gertuko animaliak dituena.

## Filogenia

Hona hemen Nesbittek 2011n proposaturiko kladograma:

## Erreferentziak

* ↑ Langer, M. C.; Nesbitt, S. J.; Bittencourt, J. S.; Irmis, R. B.. (2013). «Non-dinosaurian Dinosauromorpha» Geological Society, London, Special Publications doi:10.1144/SP379.9..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2740164
* Multimedia: Dinosauriformes / Q2740164
* Espezieak: Dinosauriformes
# Dinorwig

Dinorwig Galesko ipar-mendebaldeko Gwynedd eskualdean dagoen herri txiki bat da. Llanberis udalerritik hurbil dago. Llyn Padarn lakuaren gain kokatzen da.

## Kanpo estekak

* Dinorwig eta inguruetako argazkiak (Ingelesez)
* Datuak: Q5278615
* Multimedia: Dinorwig / Q5278615
# Dinosauroaren eskultura (Garaio)

Dinosauroaren eskultura eskultura bat da, Garaio parkean dagoena, Jose Agirre Sagasta arrasatearrak eginda. 2009ko uztailaren 15ean jarri zuten parkean.
# Dinorwic (kraterra)

Dinorwic Marte planetan dagoen tamaina handiko talka krater bat da. Tugaske kraterretik iparraldera eta Virrat kraterretik ekialdera dago, 30.4º hegoalde eta 101.6º mendebaldeko koordenatuetan. Talkak 56 kilometroko diametroa eta 1,6 kilometroko sakonera duen krater bat eragin zuen. Izena 1991n onartu zuen Nazioarteko Astronomia Elkarteak Kanadako Ontario estatuko Dinorwic izeneko herriari erreferentzia eginez.
United States Geological Survey agentzia zientifikoaren datuen arabera, toki honen eta bere inguruen adina duela 3.800 milioi urte eta duela 3.500 milioi urte bitartean egongo litzateke, Noetar aroaren amaieran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3750587
* Multimedia: Dinorwic (crater) / Q3750587
# Dinosaur Jr.

Dinosaur Jr., AEBetako rock alternatibo musika talde bat da. 1984an Massachusetts estatuko Amherst udalerria sortu zen. J Mascis, Lou Barlow eta Murph kideek osatzen dute, iraganean baita Mike Johnson eta George Berz kide ohiek ere bai.

## Diskografia

* Dinosaur (1985)
* You're Living All Over Me (1987)
* Bug (1988)
* Green Mind (1991)
* Where You Been (1993)
* Without a Sound (1994)
* Hand It Over (1997)
* Beyond (2007)
* Farm (2009)
* I Bet on Sky (2012)
* Give a Glimpse of What Yer Not (2016)

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q622944
* Multimedia: Dinosaur Jr. / Q622944
# David Richard Boyd

David Richard Boyd kanadiar abokatua, ekintzailea eta ingurumen-diplomatikoa da. Giza eskubideei eta ingurumenari buruzko Nazio Batuen Kontalari Berezia da.

## Aktibismoa

Escazu akordioaren alde egin zuen. Jakartako Aire Garbia lege eskaeraren bat egin zuen. Ikatzaren azpiegitura desfinantzatzeko eskatu zien herrialdeei. #1Planet1Right kanpainaren aldekoa da. Natlio Macarioren hilketaren kondena babestu zuen. Ur-eskasiari buruzko txostena aurkeztu zion Nazio Batuen Giza Eskubideen Kontseiluari.

## Hezkuntza

Albertako Unibertsitatean eta Torontoko Unibertsitatean graduatu zen. Ecojustice Canadako zuzendari exekutiboa izan zen. Columbia Britainiarreko Unibertsitatean irakasten du.

## Obrak

* Why all human rights depend on a healthy environment, The Conversation, October 27, 2020
* The Rights of Nature (ECW Press, 2017), ISBN 9781770412392
* The Optimistic Environmentalist (ECW Press, 2015), ISBN 9781770907645
* Cleaner, Greener, Healthier: A Prescription for Stronger Canadian Environmental Laws and Policies (UBC Press, 2015)
* The Environmental Rights Revolution: A Global Study of Constitutions, Human Rights, and the Environment (UBC Press, 2012).

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «David R. Boyd, Special Rapporteur on human rights and the environment» ohchr.org.
* ↑ Foundation, Thomson Reuters. «Can a treaty stop Latin American activists being killed?» news.trust.org.
* ↑ (Ingelesez) «UN expert supports lawsuit on Jakarta pollution» The Jakarta Post.
* ↑ (Ingelesez) Paddock, Richard C.. (2021-05-19). «Citizen Lawsuit Seeks Court’s Help in Battle for Clean Air in Jakarta» The New York Times ISSN 0362-4331..
* ↑ (Ingelesez) «Air pollution will lead to mass migration, say experts after landmark ruling» the Guardian 2021-01-15.
* ↑ (Ingelesez) «Climate crisis: States must stay the course on coal cuts - UN expert - World» ReliefWeb.
* ↑ (Ingelesez) BirdLife International. «Interview with UN rapporteur Dr David Boyd: the power of human rights» BirdLife.
* ↑ (Ingelesez) «Nicaragua : Amidst ‘socio-political and human rights crisis’, independent expert condemns environmental defender’s death» UN News 2021-02-01.
* ↑ (Ingelesez) «UN expert: Water crisis is worsening, urgent response needed - World» ReliefWeb.
* ↑ (Ingelesez) «Human rights and the global water crisis: water pollution, water scarcity and water-related disasters – Report of the Special Rapporteur (A/HRC/46/28) [EN/AR/RU/ZH - World»] ReliefWeb.
* ↑ «David Boyd | Institute for Resources, Environment and Sustainability» ires.ubc.ca.
* Datuak: Q106492968
# David Roberts

David Roberts (Stockbridge, Edinburgotik hurbil, Eskozia, 1796ko urriaren 24a - Londres, Ingalaterra, 1864ko azaroaren 25a) eskoziar pintorea izan zen.

## Biografia

1822. urtean Londresa joan eta antzerkiko eszenatokiak pintatzen hasi zen. Paisaiagile bikaina zen. Britainiako Artisten Elkarteko lehendakariorde egin zuten 1824an, eta Errege Akademiakide 1841ean. Espainiako eskualdeak ere bisitatu zituen, eta pintatu zituen koadroetariko asko Espainiako hirietan egin zituen.
Lan nagusiak: "Santiago de Compostelako katedrala eta apaizgaitegia" (1837), "Errege-erregina Katolikoen kapera Granadan" (1838) eta "Burgosko ikuspegia". Aipagarria da, halaber, 1837. urtean Londresen argitaratutako "Pintura apunteak Espainian. 1832-1833 urteetan David Robertsek jasoak" litografia-bilduma.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q369776
* Multimedia: David Roberts / Q369776
# David Robertson (beisbol jokalaria)

David Alan Robertson,, (Birmingham (Alabama), 1985eko apiilaren 9a), beisbolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen Ameriketako Estatu Batuetako taldearekin, Japoniaren atzetik eta Dominikar Errepublikaren aurretik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Shane Baz, Anthony Carter, Brandon Dickson, Anthony Gose, Edwin Jackson, Scott Kazmir, Nick Martinez, Scott McGough, David Robertson, Joe Ryan, Ryder Ryan, Simeon Woods Richardson, Tim Federowicz, Mark Kolozsvary, Nick Allen, Eddy Alvarez, Triston Casas, Todd Frazier, Jamie Westbrook, Tyler Austin, Eric Filia, Patrick Kivlehan, Jack López eta Bubba Starling-ek.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ David Robertson olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1176351
* Multimedia: David Robertson / Q1176351
# David Riesman

David Riesman (Filadelfia, Pennsylvania, AEB, 1909ko irailaren 22a - Binghamton, New York, AEB, 2002ko maiatzaren 10a) estatubatuar soziologoa izan zen.

## Biografia

1935 eta 1936. urteetan Estatu Batuetako Auzitegi Goreneko Justizia Elkarteko idazkari gisa lan egin zuen. 1937-1941 bitartean zuzenbide-irakasle izan zen, Buffalo Unibertsitatean, eta 1942-1943 urteetan New Yorkeko konderriko fiskal nagusiaren laguntzaile. 1946tik aurrera zuzenbideko eskolak eman zituen Chicagoko Unibertsitatean, eta 1958an soziologia-irakasle izendatu zuten, Harvarden.
"Jendetza bakartia" (1950) liburua idatzi zuen, Nathan Glazer eta Reuel Denney estatubatuar soziologoekin elkarlanean; arrakasta handia lortu zuen, baina eztabaida sortu zuen aldi berean. Liburuan, Estatu Batuetan gertatutako gizarte-aldaketa aztertu zuten egileek; haien ustez, Estatu Batuetako gizartea gizarte autogobernatua eta indibidualista izatetik gurasoen esanetara egotetik gizarte heterogobernatua izatera igaro zen konformekeriak eta masen portaerak markatua. Riesmanen arabera lehiakortasun handiko gizartea izatetik (ekonomia- eta demografia-hazkunde handikoa) demografia eta ekonomia egonkorreko gizartea izatera igarotzean gertatu zen aldaketa. Orobat kritikatu zuen industrializazio ondorengo gizartea, gizabanakoa nortasunik gabe eta gizarte-harreman estandarizatuen mendean utzi zuelako.

## Obra hautatua

* Thorstein Veblen: A critical interpretation - 1953.
* Individualism Reconsidered and Other Essays - 1954.
* Abundance for What? - 1964.
* The Lonely Crowd: A Study of the Changing American Character - 1950

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q504319