OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gümrüko ituna

Gümrüko ituna edo Alexandropolgo ituna, Armeniaren eta Turkiaren arteko akordioa izan zen, Turkia-Armenia Gerra amaitu eta Sèvresen 1920ko itunak ezartzen zuen Armenia Handiaren ametsa amaitu zuena. 1920ko abenduaren 2an sinatu zen.

## Testuinguru historikoa

Sultanak eta Otomandar gobernuak onartutako Sèvresko itunari erantzunez, nazionalistak Mustafá Kemal Atatatürk-en agindupean altxatu ziren, boterea hartuz eta greziarren eta armeniarren aurka garaile borrokatuz, Anatolia osoaren eta Ekialdeko Traziaren zati baten jabetzari eustea lortuz, Frantziaren eta Italiaren eragin-eremuei amaiera emanez, 1923ko Lausanako konferentzian adostu zen bezala.
Honela, tropa kemalistek Armeniak kontrolatzen zuen lurraldeei eraso egin zieten. Britainiarren armamentuan laguntza jaso zuen Armeniako Errepublika Demokratikoak, Azerbaijanek eraso zuen, komunistek gobernatua, eta 1920ko ekainean su-etena sinatzera behartu zuen, fronte turkiarrari aurre egiteko. Uztailean, komunistek Nakhitxebanen boterea hartzea bultzatu zuten turkiarrek, Armeniako Sobietar Errepublika Sozialista eratu baitzen han. Irailean, Armeniak Azerbaijanekin bakea sinatu zuen Zangechur eta Nag-Karabaj lagaz eta Nakhitxevanen gobernua onartuz. Gerrak Turkiaren aurka jarraitu zuen, aurrera egiten jarraitzen zuena. Azaroan, turkiarrek Alexandropol (Gümrü edo Giumri) hartu zuten, eta 1920ko abenduaren 2an bakea sinatu zen. Horren bidez, Armeniak uko egin zien gerra aurretik turkiar ziren Asia Txikiko barruti guztiei, baita Kars eta Ardahani ere, eta Nakhitxevanen independentzia onartu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1347812
# Gümüşhane probintzia

Gümüşhane probintzia Turkiako 81 probintzietako bat da. Bere hiruburua Gümüşhane da. 6.125 km²ko azalera du eta bertan 191.474 biztanle bizi dira.

### Barrutiak

Probintziaren barnean 6 barruti daude:
| Gümüşhane Kelkit Köse | Kürtün Şiran Torul |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q482788
* Multimedia: Gümüşhane Province / Q482788
# Güiro

Güiro (ˈɡwiɾo ahoskatua) perkusiozko musika tresna da, idiofonoen artean sailkatuta. Tradizionalak kuiaz egiten zituzten eta Brasil, Erdialdeko Amerika eta Karibeko musikan erabiltzen dira.
Puerto Ricon güícharo esaten zaie; Dominikar Errepublikan, güira; Brasilen, reco-reco; eta Panaman, churuca.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Musika Hiztegia] [2011]
* ↑ Torres, George. (2013). Encyclopedia of Latin American Popular Music. Santa Barbara, CA: Greenwood, 184 or..
* ↑ Brenes, Gonzálo. (1999). Los instrumentos de la Etnomusica de Panamá. Autoridad del Canal de Panamá.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2237198
* Multimedia: Güiro / Q2237198
# Güllesheim

Güllesheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Altenkirchen (barrutia)|Westerwaldeko Altenkirchen]] barrutian. 2014an 675 biztanle zituen 2,2 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q562993
* Multimedia: Güllesheim / Q562993
# Gülzow, Mecklenburg-Vorpommern

Gülzow, Mecklenburg-Vorpommern Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 405 biztanle zituen, 12,19 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q50972
* Multimedia: Gülzow (bei Stavenhagen) / Q50972
# Gülzow-Prüzen

Gülzow-Prüzen Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 1.608 biztanle zituen, 58,34 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q643650
* Multimedia: Gülzow-Prüzen / Q643650
# Harley-Davidson Sportster

Harley-Davidson Sportster Harley-Davidsonek 1957tik aurrera ekoizten duen motozikleta-lerroa da. Sportster modeloek "XL" kodea dute Harley-Davidsonentzat. Estatubatuar enpresak 1952an sortu zituen bere aurrekariak: Model K Sport eta Sport Solo hain zuzen ere. Baina hauek SV motorra zuten eta XL Sportster modeloek, berriz, OHV motor bat.

## Erreferentziak

* ↑ Margie Siegal. (2011). 1957 Harley-Davidson Sportster XL. Motorcycle Classics.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1207631
* Multimedia: Harley-Davidson Sportster / Q1207631
# Harlequin FC

Harlequin FC edo Quins (izen ofiziala, Harlequin Football Club) Ingalaterrako Londres hiriburuan sorturiko errugbi talde bat da. Ingalaterrako errugbi txapelketan jokatu ohi du.

## Historia

1866an Hampstead Football Club sortu zuten Londres iparraldeko Eton and Middlesex Tavern pubean baina hurrengo urtean zuzendaritza taldearen arteko desadostasunen ondorioz taldea bitan banatu zen eta Wasps FC sortu zen. Hampsteaden izena aldatu beharra izan zuten eta HFC hizkiak errespetatzeko Harlequin Football Club izena hartu zuten.
1991eko Munduko Errugbi Txapelketako finalean taldeko zortzi jokalari aritu ziren, inoiz talde batek izan duen presentziarik handiena, zazpi Ingalaterrarekin jokatzen eta zortzigarrena Australiarekin. 1996an Heineken Kopa abiatzearekin batera Europako taldeak profesionalizatu egin ziren.
Ez du heinekekn Kopako finalik jokatu baina Europako bigarren txapelketa kontsideratzen den European Challenge Cup gehien irabazi dituen taldea da. 2009an odol tranfusioen auzian nahasturik egon zen taldea, Bloodgate izena eman zitzaion auziari. Ordutik aurrera zikindutako izena berreskuratzeko lanetan aritu da eta hainbat titulu lortu ditu gainera, azkena 2021eko Liga.

## Lorpenak

* European Challenge Cup
** Txapelduna (1): 2001, 2004, 2011.
* Ingalaterrako errugbi txapelketa:
** Txapelduna (2): 2012, 2021.
** Bigarrena (2): 1988, 1991.
* Anglo-Galestar Kopa:
** Txapelduna (3): 1988, 1991, 2013.
** Finalista (3): 1992, 1993, 2001.
* Premiership Rugby Cup
** Finalista (1): 2020.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Harlequin taldearen webgunea
* Datuak: Q1149835
* Multimedia: Harlequin F.C. / Q1149835
# Harley-Davidson

Harley-Davidson Estatu Batuetako motozikleta fabrikatzaile bat da.
Harley-Davidson motozikletak 1903an Milwaukee hirian 21 urteko William Harley eta 20 urteko Arthur Davidson gazteak fabrikatzen hasi ziren; horretarako, Davidsonen garajean motordun bizikleta baten prototipoa sortu zuten, 3 m. zabal eta 5 m luze. 1903ko abuztuaren 28an Harley-Davidson Motor Company enpresa eratu zuten, eta egun hartan bertan ekoizpenari buru-belarri ekin zioten.

## Historia

Lehen motorrak Davidson familiaren atzeko patioan garatu ziren. Gerora, 1904an, lehen lehiaketa motorra agertu zen. Urte hartatik aurrera, arrakasta handiz saldu zituzten eta 1914an, ekoizpena 16.000 unitate ingurukoa zen. Hiru urte geroago, Lehen Mundu Gerran, Estatu Batuetako hornitzaile bihurtu zen.
1929an AEBetan izandako krisi ekonomiko larrian, modeloak garai latzetara egokitu zituzten eta marka ez zen galdu.
Davisonek kontratu berria lortu zuen gobernuarekin: Bigarren Mundu Gerran, estatubatuar armada hornitzeak konpainia urrezko garaira eraman zuen: Koreako gudara iraun zuen. Gero Jeep marka aukeratu zuten Amerikako hornitzailetzat. Bitxikeria gisan, Bigarren Gerra Mundialetik itzuli ziren soldaduak Choppers motatako motorrak egiten hasi ziren: pieza gutxi zituzten, arinagoak eta azkarragoak izateko.
Alabaina, hurrengo urteetan, konpainiak izen ona galdu zuen; gainera, zergak gero eta altuagoak ziren eta Hollywoodek Harley Davidson marka estereotipo txartzat jo zuen bere filmetan: gaiztotzat hartzen zituzten Harley batean zebiltzanak.
1969an Amerikan Machinery and Foundry enpresak konpainia erosi eta aldaketa batzuk ezarri zituen, baina horrek motorren kalitatea okertu zuenez, langile asko grebara joan ziren: enpresari gastu handiak sortu zizkioten eta lehen postua galdu zuten, japoniar marken aurrean.

## Kanpo estekak

* Harley-Davidson enpresaren webgunea (eleanitza)
* Datuak: Q192814
* Multimedia: Harley-Davidson / Q192814
# Harleyville (Hego Carolina)

Harleyville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Dorchester konderrian kokatuta dago, Hego Carolina estatuan. 666 biztanle ditu, 2,983732 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Dorchester konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2158711
* Multimedia: Harleyville, South Carolina / Q2158711
# Harlingen (Herbehereak)

Harlingen (frisieraz: Harns) (entzun) Herbehereetako Frisiako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 15.800 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Frisia

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q2536628
* Multimedia: Harlingen (municipality) / Q2536628
# Harlington (Bedfordshire)

Harlington, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Bedfordshire konderrian.
2021ean 2.278 biztanle zituen.
* Datuak: Q975042
* Multimedia: Harlington, Bedfordshire / Q975042
# Harlequinade

Harlequinade batzuetan Ingalaterran Commedia dell'arteko pertsonaietan oinarrituta zeuden izen bereko Harlequinadetan jotzen zen musikan oinarritutako jatorri ingeleseko dantza bat zen. Batzuetan, bere erritmo azkar eta alaiagatik, Arlekin gogorarazten duena, Alemania, Frantzia eta Ingalaterrako barrokoko suitean sartu zen: Jean-Philippe Rameau eta George Philipp Telemannek beste batzuen artean, suite mugimenduak idatzi zituzten dantza honekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5658705
# Harlingen (Texas)

Harlingen Texasko hiri bat da. Cameron konderrian kokatua dago. 2010ean 64.849 biztanle zituen, 103,10 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cameron konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q868869
* Multimedia: Harlingen, Texas / Q868869
# Harleston (Norfolk)

Harleston, Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Norfolk konderrian.
2018an 5.067 biztanle zituen.
* Datuak: Q2933556
* Multimedia: Harleston, Norfolk / Q2933556
# Hastings (Michigan)

Hastings Michigango hiri bat da. Barry konderrian kokatua dago. 2010ean 7.350 biztanle zituen, 13,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Barry konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2544149
* Multimedia: Hastings, Michigan / Q2544149
# Hastings (Nebraska)

Hastings Nebraskako hiri bat da. Adams konderrian kokatua dago. 2010ean 24.907 biztanle zituen, 34,91 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Adams konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q959512
* Multimedia: Hastings, Nebraska / Q959512
# Hastings (Iowa)

Hastings Iowako hiri bat da. Mills konderrian kokatua dago. 2010ean 152 biztanle zituen, 1,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Mills konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1922668
* Multimedia: Hastings, Iowa / Q1922668
# Hastings (Minnesota)

Hastings Minnesotako hiri bat da. Dakota konderrian kokatua dago. 2010ean 22.172 biztanle zituen, 26,52 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Dakota konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q994793
* Multimedia: Hastings, Minnesota / Q994793
# Hastings

Hastings Ingalaterra hegoaldeako kostaldean dagoen hiria eta metropolirik gabeko barrutia da, Ekialdeko Sussex konderrian. 84.000 biztanle inguru ditu, 2000ko erroldaren arabera.

## Historia

Historikoki ospetsua da Hastingseko guduagatik 1066an, non Gilen I.a Konkistatzaileak britainiar uharteak arrakastaz inbaditu zituen Normandiatik, Haroldo II.a Saxoia garaituz eta saxoiei boterea kenduz. Gaur egun, Hastings kostaldeko hiri turistikoa da, Brighton bezalako beste toki batzuen antzekoa.
Frantziako kostaldeetatik gertu zegoenez, toki hau, XVIII. mendean, kontrabandorako gune garrantzitsu bihurtu zen. XX. mendean nolabaiteko garrantzia hartu zuen arrantza-hiri gisa, mendearen bigarren erdian nabarmen behera egin baitzuen, eta, pixkanaka, turismoaren garrantzia handituz joan zen inguru horretan.
* Datuak: Q29245
* Multimedia: Hastings / Q29245
# Hastings (New York)

Hastings Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Oswego konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 9.342 biztanle ditu, 46 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Oswego konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708830
* Multimedia: Hastings, New York / Q3708830
# Hastings (Oklahoma)

Hastings Oklahomako herri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 143 biztanle zituen, 1,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2461618
# Hastings (Pennsylvania)

Hastings Pennsylvaniako borough bat da. Cambria konderrian kokatua dago. 2010ean 1.278 biztanle zituen, 1,44 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cambria konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1182667
* Multimedia: Hastings, Pennsylvania / Q1182667
# Hastings (Florida)

Hastings Floridako herri bat da. St. Johns konderrian kokatua dago. 2010ean 609 biztanle zituen, 1,7 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Johns konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2092792
* Multimedia: Hastings, Florida / Q2092792
# Hastings-on-Hudson (New York)

Hastings-on-Hudson New York estatuko herri bat da. Westchester konderrian kokatua dago. 2010ean 7.849 biztanle zituen, 5,06 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Westchester konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3248527
* Multimedia: Hastings-on-Hudson, New York / Q3248527
# Helmuth Karl Bernhard von Moltke

Helmuth Karl Bernhard von Moltke baita ere Moltke zaharra moduan ezaguna prusiar militarra izan zen (Parchim, 1800eko urriaren 26a - Berlin, 1891ko apirilaren 24a). Armadako estatu nagusiko buru izan zen 1858tik 1888ra. Militarren antolakuntzari buruzko teoria berritzaileak jarri zituen indarrean. Danimarkaren (1864), Austriaren (1886), eta Frantziaren (1870) kontra garaipena lortu zuen armadako buru nagusia izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q44205
* Multimedia: Helmuth von Moltke the Elder / Q44205
# Helmut Rahn

Helmut Rahn, Der Boss (Essen, 1929ko abuztuaren 16a - ibidem, 2003ko abuztuaren 14a) alemaniar futbolaria izan zen.
Bere garairik arrakastatsuena Rot-Weiss Essen taldean izan zen, norekin alemaniar kopa eta liga bat irabazi zituen.
40 partida jokatu zituen Alemaniako futbol selekzio nazionalarekin. Hungariaren aurkako garaipenaren gola sartu zuen 1954ko Munduko Futbol Txapelketako finalean. 1958ko Munduko Futbol Txapelketako finalerdia ere jokatu zuen.

## Palmaresa

Rot-Weiss Essen
* Alemaniako futbol kopa: 1952–53
* Bundesliga: 1955

### Nazioarteko

Mendebaldeko Alemania
* Munduko Futbol Txapelketa: 1954

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60691
* Multimedia: Helmut Rahn / Q60691
# Helmuth Johannes Ludwig von Moltke

Helmuth Johannes Ludwig von Moltke baita ere Moltke gaztea moduan ezaguna (Biendorf, 1848ko maiatzaren 25a - Berlin, 1916ko ekainaren 18a) alemaniar jenerala izan zen.
Helmuth izena jaso zuen osaba Helmuth Karl Bernhard von Moltkeren omenez. Frantzia-Prusia Gerran parte hartu zuen granadarien erregimentu batean, 1875 eta 1878 bitartean Gerra Eskolan parte hartu zuen eta 1880an Estatu Nagusian sartu. 1891n osaba ordezkatu zuen Gilen II.a enperadorearen landa-laguntzako karguan, eta 1906ean Estatu Nagusiko buruzagitzara igo zen.
Armada zuzendu zuen Lehen Mundu Gerraren hasierako hilabeteetan, eta Alemania gerran sartu izanaren eta Marneko guduan amaitu zen Belgika eta Frantziaren inbasioaren erantzuleetako bat izan zen. Alemanak erretiratu eta gutxira Erich von Falkenhayn jeneralari utzi zion postua 1914ko irailean.
* Datuak: Q57130
* Multimedia: Helmuth Johannes Ludwig von Moltke / Q57130
# Helmántico estadioa

Helmántico estadioa, Espainiako Salamanca hirian dagoen futbol estadio bat da, Gaztela eta Leon autonomia erkidegoan. Salamanca CF UDS taldearen jokalekua da. 1920an inauguratu eta 17.341 ikuslentzako edukiera du.
1970-2013 artean Unión Deportiva Salamanca taldearen jokalekua izan zen.
* Datuak: Q1369248
* Multimedia: UD Salamanca / Q1369248
# Helmut Senekowitsch

Helmut Senekowitsch (Graz, 1933ko urriaren 22-Klosterneuburg, 2007ko irailaren 9) Austriako futbolari eta entrenatzailea zen.
Austriako selekzioan 18 aldiz aritu zituen, bost gol lortuz.

## Entrenatzailea

| 1971–1973: Grazer AK 1973–1975: SK VÖEST Linz 1975–1976: Admira/Wacker 1976–1978: Austria 1978–1979: Tecos UAG 1979–1980: Athletic Club 1980–1981: Real Betis | 1981: Panathinaikos FC 1982: Olympiakos Pireo 1982–1983: Eintracht Frankfurt 1983–1984: AEK Atenas F.C. 1984–1985: Grazer AK 1985–1988: Tecos UAG 1988–1989: Cádiz CF | 1989–1990: Panionios 1990–1991: AC Omonia 1991–1992: Linzer ASK 1993: Wiener Sport-Club |
* Datuak: Q700148
# Helmutwinklerita

Helmutwinklerita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Helmutwinklerita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: .

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Helmutwinklerit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3784724
* Multimedia: Helmutwinklerite / Q3784724
# Helmuth Hübener

Helmuth Hübener (Hanburgo, 1925eko urtarrilaren 8a-Plötzenseeko espetxea, Berlin, 1942ko urriaren 27a) ospetsua da Hirugarren Reicheko Herri Auzitegiak heriotza-zigorrik gazteena eman ziolako, 17 urte besterik ez zituenean, panfleto antibelikoak banatzeagatik.

## Biografia

Familia apolitiko batean eta, bere amaren aldetik, Azken Egunetako Santuen Jesu Kristoren Elizaren hirugarren belaunaldian jaio zan. Boy Scout zela, naziek scoutak debekatu zituztenean Hitleriar Gazterian izena ematera behartu zuten. 16 urterekin, 1941ean, Helmuthek nazien erregimenaren aurka aktiboki parte hartzea erabaki zuen. Handik gutxira, panfleto antifaxistak eta gerraren aurkakoak idazten hasi zen.

## Exekuzioa

1942ko urriaren 27an, Naziek 17 urteko ikasle antifaxista bat exekutatu zuten Berlinen, Helmuth Hübener. Alderdi naziko pertsona batek salatu zuen, eta bere lanean esku orri batzuk frantsesera itzultzen eta guda presoen artean banatzeko lanean ari zela atxilotu zuten Hanburgon. Alemaniarrei nazien aurkako erresistentziara deituz eta ezkutuan BBCren alemanezko emisioen bidez jasotako informazioa zabaltzen zuten. Epaiketan konspirazioa, traizioa eta etsaiari laguntzea egotzita, heriotza zigorra ezarri zioten, Alemania naziak halako zigorra ezarri zion pertsona gazteena izan zen.

## Bibliografia

* Ulrich Sander, Jugendwiderstand im Krieg - Die Helmuth-Hübener-Gruppe 1941/1942. Die Helmuth-Hübener-Gruppe. Bonn: Pahl-Rugenstein Verlag 2002, 208 Seiten, ISBN 3-89144-336-6.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.churchofjesuschrist.org/study/history/topics/helmuth-hubener?lang=spa
* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/naziek-17-urteko-ikasle-antifaxista-bat-exekutatu-zuten-berlinen-helmuth-hubener
* ↑ https://link.springer.com/article/10.1007/s12054-004-0028-0

## Ikus, gainera

* Arrosa Zuria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q85767
* Multimedia: Helmuth Hübener / Q85767
# Helmuth Pohle

Helmuth Pohle hegazkilari alemaniarra izan zen Bigarren Mundu Gerran. Espainiako Gerra Zibilean frankistekin ibilitakoa, 1939ko urrian Alemaniaren Erresuma Batuaren aurkako lehen aire erasoa zuzendu zuen; operazioan eraitsi eta harrapatu egin zuten. Bigarren Mundu Gerrako lehen gerra-preso alemaniarra izan zen.

## Erasoa

Helmuth Pohle taldeko (Gruppenkommandreur) ofiziala izan zen, Kampfgeschwader 30ekoa (Westerland, Alemania), eta River Fortheko batailan eraso alemaniarra zuzendu zuen. 1939ko urriaren 16an, 11: 00etan, Junkers Ju 88 hamabost hegazkinekin, Alemaniatik atera zen. Westerland Britainia Handitik Luftwaffeko baserik hurbilena zen. Hamabost hegazkineko taldea 14:30ak aldera abiatu zen Forth zubira. Alemaniako inteligentziak uste zuen ez zegoela Spitfieren eskuadroirik Eskozian.
603 Sqn-en agindupeko ofiziala, Ernest Stevens eskuadroiaren liderrak eraitsi zuen; hegazkin hori bere egoitza RAF Turnhousen zuen (orain Edinburgheko aireportua). Pohleren hegazkina ez zen Erresuma Batuan lurreratu, itsasoan baizik, Crailetik hiru milia ekialdera. Lau laguneko tripulaziotik bizirik atera zen bakarra izan zen. Pohle, preso, Edinburgoko gaztelura eraman zuten. Geroago Franz von Werra hegazkinlari alemaniarrari ihes egiten lagundu zion.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.jeversteamlaundry.org/luftwaffe.htm
* ↑ https://www.wikiwand.com/en/Helmuth_Pohle
* ↑ https://www.dailyrecord.co.uk/news/uk-world-news/incredible-story-of-first-world-war-1039510

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29098304
# Helmut Schmidt

Helmut Heinrich Waldemar Schmidt (/ˈhɛlmuːt ˈha͡ɪnʁɪç ˈvaldəmaːɐ ˈʃmɪt/ ahoskatua; Hanburgo, 1918ko abenduaren 23a - ibidem, 2015eko azaroaren 10a) alemaniar politikaria izan zen. Alderdi sozialdemokratako kide egin zen, eta, 1953tik aurrera, diputatua izan zen. 1967an, legebiltzarreko bere taldeko buruzagi hautatu zuten, 1969an Defentsa ministro eta 1972an Finantza ministro. 1974an, Willy Brandt kantzilerraren ordezkari aukeratu zuten, eta kargu horretarako izendatu zuten berriz 1976ko eta 1980ko hauteskundeetan. Gero, Die Zeit astekariko arduradun nagusietako bat izan zen.
Frantziaren eta Alemaniaren arteko ardatza sendotzeagatik ere gogoratua da; Valéry Giscard d'Estaing Frantziako presidentearekin oso sintonia ona zuen, eta bien ekimenez sortu zen 1974an Europako Batzordea.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Berasain, Kristina. (2015-11-10). «Helmut Schmidt kantziler ohia hil da» Berria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2516
* Multimedia: Helmut Schmidt / Q2516
# Gautegia

Gautegia Txuma Murugarrenen zortzigarren musika-diskoa da, 2023ko uztailan plazaratuta. Berez Nick Caveren Nocturama (2003) diskoaren zenbait abestien moldaketa da. Jatorrizko diskoak zuen lirikotasunari eta jatorrizko letretako errima estuari heltzea lortu zuen album honetan.

## Historia

2014ko proiektu batetik eratorritako ideia da diskoarena; izan ere, Izan & Star zikloaren barnean euskal musikariei atzerriko musikarien diskoak euskal kantutegira ekartzeko proposamena egin zieten. Caveren ‘Nocturama’ko kantuekin eman zituen lauzpabost kontzertu Murugarrenek bandarekin batera.

## Taldea

* Txuma Murugarren: ahotsa eta gitarra
* Rafa Aceves: pianoa
* Miguel Ramirez: gitarra eta baxua
* Oriol Flores: bateria
* Angel Unzu: gitarra
* Gaizka Insunza: koruak

## Erreferentziak

* ↑ https://discmedi.com/es/disco_new/14128/gautegia
* ↑ https://www.naiz.eus/eu/gaiak/noticia/20230622/nick-cave-euskarara-ekarri-du-gautegia-diskoan-txuma-murugarrenek

## Ikus, gainera

* Nick Cave

## Kanpo estekak

* Gautegia albumaren gaineko erreportaia naiz.eus agerkari digitalean, 2023/06/23.
* Datuak: Q119854518
# Gauteng

Gauteng (ingelesez xaʊˈtɛŋ ahoskatua; tswaneraz: Gauteng; sothoeraz: Gauteng; zulueraz: eGoli; tsongeraz: Gauteng/eXilungwini; xhoseraz: iRhawuti; hegoaldeko ndebeleraz: I-Gauteng; venderaz: Gauteng) Hegoafrikako bederatzi probintzietako bat da, herrialdeko txikiena eta jendetsuena. Ipar-ekialdean dago, Highveld goi-ordokian. 18.178 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 13.399.724 biztanle zituen 2016an. Biztanleen % 21 inguru zuluera hiztunak dira, % 14 afrikaans hiztunak, eta % 13 sothoera hiztunak. Johannesburg da hiriburua.

## Banaketa administratiboa

Gauteng probintzia hiru metropoli udalerri (Tshwane, Johannesburg eta Ekurhuleni) eta bi barruti udalerritan banaturik dago. Barruti udalerriak 6 udalerri lokaletan azpibanaturik daude.
| Izena | Kodea | Hiriburua | Eremua (km$^2$) | Biztanleria (2016) | Dentsitatea (bizt/km$^2$) |
| City of Ekurhuleni | EKU | Germiston | 1.975 | 3.379.104 | 1.710,6 |
| City of Johannesburg | JHB | Johannesburg | 1.645 | 4.949.347 | 3.008,8 |
| City of Tshwane | TSH | Pretoria | 6.298 | 3.275.152 | 520,0 |
| Sedibeng | DC42 | Vereeniging | 4.173 | 957.528 | 229,5 |
| West Rand | DC48 | Randfontein | 4.087 | 838.594 | 205,2 |

## Erreferentziak

* ↑ Stats in Brief, 2010. statssa.gov.za (Noiz kontsultatua: 2022-1-17).
* ↑ Stats in Brief, 2016. cs2016.statssa.gov.za (Noiz kontsultatua: 2022-1-17).
* ↑ 2016 Boundaries. Municipal Demarcation Board, demarcation.org.za (Noiz kontsultatua: 2022-1-20).
* ↑ Community Survey 2016. Statistics South Africa, web.archive.org (Noiz kontsultatua: 2022-1-20).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Probintziaren webgune ofiziala
* Datuak: Q133083
* Multimedia: Gauteng / Q133083