OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Der Himmel über Berlin

Der Himmel über Berlin (eusk. 'Zerua Berlin gainean') 1987ko Wim Wenders alemaniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
City of Angels (1998, Aingeruen Hiria) estatubatuar berregokitzapena du, Nicolas Cage eta Meg Ryan aktoreek antzeztua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bi aingeruk Lurra behatzen dute, baina batez ere Berlin. Ezin dute gizakion bizitza aldatu ezta bere burua jakitera eman: bizitzeko grina eta kontsolazioa eman baino ez.

## Aktoreak

* Bruno Ganz : Damiel
* Solveig Dommartin : Marion
* Otto Sander : Cassiel
* Curt Bois : Homer
* Didier Flamand : liburutegiko aingerua
* Peter Falk : bera
* Nick Cave : bera
* Hans-Martin Stier : hildakoa
* Laurent Petitgand : orkestra-zuzendaria
* Chick Ortega : bateria-jotzailea
* Elmar Wilms : gizon triste
* Sigurd Rachman : suizida
* Beatrice Manowski : prostituta gaztea
* Lajos Kovacs : Marionen entrenatzailea
* Bruno Rosaz : pailazoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156911
* Multimedia: Der Himmel über Berlin / Q156911
# Der Schwarm (telesaila)

Der Schwarm (euskaraz: «erlekumea») alemaniar zientzia-fikziozko telesaila da, Barbara Ederrek, Luke Watsonek eta Philipp Stölzlek ZDFrako sortua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Hondamendi ekologiko bat da telesail honen ardatza. Itsas organismo adimendun batek gizakien aurkako erasoaldiari ekin dio, ozeanoak desagertzeko zorian daudelako, gizakiek egindako erabilpen okerraren ondorioz. Bat-batean, planetaren eta gizakien etorkizuna zientzialari gutxi batzuen esku geratuko da.

## Aktoreak

* Cécile de France : Cécile Roche
* Leonie Benesch : Charlie Wagner
* Barbara Sukowa : Katherina Lehmann
* Alexander Karim : Sigur Johanson
* Joshua Odjick : Leon Anawak
* Krista Kosonen : Tina Lund
* Rosabell Laurenti Sellers : Alicia Delaware
* Takuya Kimura : Aito Mifune
* Takehiro Hira : Riku Sato
* Eidin Jalali : Rahim Amir
* Dutch Johnson : Jack Greywolf O'Bannon
* Sharon Duncan-Brewster : Samantha Crowe
* Lydia Wilson : Sara Thompson
* Claudia Jurt : Natalia Oliviera
* Oliver Masucci : Jasper Alban
* Klaas Heufer-Umlau : Luther Roscovitz
* Fabien Lucciarini : Lucien Bisset
* Franziska Weisz : Granelli
* David Menkin : Stephen Peak
* Jack Greenlees : Douglas MacKinnon

## Erreferentziak

* ↑ «Der Schwarm» Berria 2023-03-11 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113841230
* Multimedia: Der Schwarm / Q113841230
# Der Herr Der Liebe

Der Herr der Liebe 1919an Fritz Langek zuzendutako filma da. Ez da kopiarik gorde, ezta argumentuari buruzko erreferentziarik ere. Langek ez zuen gidoia izenpetu eta aktoreetako bat izan ei zen. Filmaketa lanak bukatu eta handik gutxira Gilda Langer aktorea hil egin zen, lanean sasoi betean bazebilen ere.

## Argumentua

* Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ezer gutxi esan ahal da argumentuari buruz, aztarrenak urriak dira eta: andere baten amodio kontuak ei ditu aztergai, zeloak eta berauek eragindako mendekatzeko nahia.

## Aktoreak

* Carl de Vogt ... Disescu
* Gilda Langer ... Yvette
* Erika Unruh
* Max Narlinski
* Sadjah Gezza
* Fritz Lang

## Erreferentzia

* ↑ Casas, Quim. Fritz Lang. Ediciones Cátedra, 1998. Bigarren argitaraldia. 81 orr.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Filma IMDB atarian
* Datuak: Q2067499
# Der Hohenfriedberger

Der Hohenfriedberger edo Hohenfriedberger Marsch (euskaraz Hohenfriedberger Martxa) 1745eko Hohenfriedbergerko guduan prusiar dragoien 5. errejimenduaren garaipenaren ohorez Frederiko II.a Prusiakoan konposatu zuen martxa militar bat da.

## Zinema

1975eko Stanley Kubrick zuzendariaren Barry Lyndon filmaren soinu bandan entzun daiteke.

## Kanpo estekak

* Hohenfriedberger Marsch abestia entzungai. (Alemanez)
* Datuak: Q145533
# Der Junge muss an die frische Luft

Der Junge muss an die frische Luft (alemanez, Mutiko honek aire freskoa behar du), Caroline Link-ek zuzendutako alemaniar filma da. Hape Kerkeling aktore eta telebistako aurkezle alemanaren autobiografiaren zinemarako moldaketa da. 2018an Alemaniako zinema aretoetan estreinatu ziren pelikula alemaniar guztien artean ezagunena ere izan zen. Alemaniako Zinema Sarien 2019ko edizioan brontzezko Lola saria jaso zuen.

## Argumentua

Alemaniako Ruhr eskualdeko herri bat, 1970eko hamarkadaren hasieran. Zortzi urteko Hans-Peter aitona-amonen etxera joana da bizitzera. Herriko denda batean mutikoak bezeroen esamesak eta istorioak behatu eta entzuten ditu eta gero bere amonari antzezten dizkio parodia komiko batean. Bere familiak ere barre egiten ditu bere inguruko jendearen edo telebistako ospetsuen parodiekin.

## Erreferentziak

* ↑ via Open Data Euskadi, cc-by-sa. «Der Junge muss an die frische Luft» AZpiTituluak.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q38526911
# Der Richter und sein Henker

Der Richter und sein Henker (euskaraz: «Epailea eta haren borreroa») 1975eko Maximilian Schell zinema zuzendariaren thrillerra da, Friedrich Dürrenmatten Epailea eta haren borreroa eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1948an, Istanbulen, Hans Bärlach gazteak Richard Gastmann bere kidearen apustua onartzen du: Gastmannek bere aurrean krimen bat egin dezakeela ezin duela frogatu. Handik gutxira, maite duen emakumea zubi batetik badiara erortzen lekuko izango da. Gastmannek bota zuela jakin baina ezin zuela frogatu sinetsita, Bärlach beranduegi sartzen da uretara.

## Aktoreak

* Jon Voight: Herr Walter Tschanz
* Jacqueline Bisset: Frau Anna Crawley
* Martin Ritt: Kommisar Hans Baerlach
* Robert Shaw: Herr Richard Gastmann
* Helmut Qualtinger: Herr von Schwedi
* Gabriele Ferzetti: Doctor Lucius Lutz
* Rita Calderoni: Nadine
* Norbert Schiller: Dr. Hungertobel
* Lil Dagover: Gastmannen ama
* Friedrich Dürrenmatt: Friedrich idazlea
* Donald Sutherland: Robert Schmieden hilotza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1196505
# Doland (Hego Dakota)

Doland Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Spink konderrian dago, Hego Dakota estatuan. 199 biztanle ditu, 1,523297 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Spink konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2305305
* Multimedia: Doland, South Dakota / Q2305305
# Dolanog

Dolanog edota Pont Dolanog, Galesko udalerri bat da, Powys konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5288857
* Multimedia: Dolanog / Q5288857
# Doipa

Doipa Arabako herri desagertu bat da, Gasteizko Uribarri Arratzua kontzejuan kokatuta zegoena.

## Historia

Herri honen lehen aipamena 1025 urtekoa da, Doipa izenaz aipatzen baita Donemiliaga Kukulako Kartularioan. 1332an Alfontso XI.a Gaztelakoak herria Gasteizko jurisdikziopean utzi zuen.

## Galdutako ondarea

* San Joan baseliza

## Erreferentziak

* ↑ Arabako Foru Aldundia. (2010). Araba herriz herri. ISBN 9788478217519..
* 1 2 López de Guereñu Galarraga, Gerardo. (1989). Toponimia alavesa seguido de Mortuorios y despoblados y Pueblos alaveses. in: Onomasticon Vasconiae. Euskaltzaindia, 545 or. ISBN 9788485479481. (Noiz kontsultatua: 2019ko maiatzaren 12a).
* 1 2 Miñano, Sebastián. (1826). Diccionario geográfico-estadístico de España y Portugal. 3. liburukia, 303 or..
* ↑ Eusko Jaurlaritza. (1997-7-8). «Erabakia, 1997ko maiatzaren 26koa, Kultura, Gazteria eta Kirol sailburuordearena, Vitoria-Gasteizko (Araba) Balizko Arkeologia Guneen Izendapena egiten duena.» Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria (129).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55030817
# Dois Córregos

Dois Córregos Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 26.517 biztanle ditu 632,972 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q685613
* Multimedia: Dois Córregos / Q685613
# Dois Irmãos

Dois Irmãos Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 30.709 biztanle ditu 65,156 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q783009
* Multimedia: Dois Irmãos / Q783009
# Dois Irmãos das Missões

Dois Irmãos das Missões Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 2.090 biztanle ditu 225,681 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1784275
* Multimedia: Dois Irmãos das Missões / Q1784275
# Dois Irmãos do Tocantins

Dois Irmãos do Tocantins Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. 6.327 biztanle ditu 3.757,036 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Tocantins

## Kanpo estekak

* Datuak: Q967767
* Multimedia: Dois Irmãos do Tocantins / Q967767
# Dois Vizinhos

Dois Vizinhos Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 44.869 biztanle ditu 418,648 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1803648
* Multimedia: Dois Vizinhos / Q1803648
# Doirí Beaga

Doirí Beaga (ingelesez Derrybeg) Irlandako Donegalgo konderriaren ipar-mendebaldean dagoen kostaldeko herri eta portu bat da. Berez, Gaoth Dobhair udalerriaren barnean dagoen herri bat da, Tullaghobegly parrokian. Bertan eliza katoliko bat, Raidió na Gaeltachta irratiko egoitza bat, Elkarte Atletiko Gaelikoko kirol taldea eta golf elkarte bat daude.
Gaeltacht eremuan dago, hots, irlandera hiztunen eremuan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3756358
* Multimedia: Derrybeg, County Donegal / Q3756358
# Dois Riachos

Dois Riachos Brasilgo udalerri bat da, Alagoas estatuan kokatua. 9.805 biztanle ditu 139,853 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Alagoas

## Kanpo estekak

* Datuak: Q988800
* Multimedia: Dois Riachos / Q988800
# Dois Irmãos do Buriti

Dois Irmãos do Buriti Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso do Sul estatuan kokatua. 11.100 biztanle ditu 2.341,649 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Mato Grosso do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q777024
* Multimedia: Dois Irmãos do Buriti / Q777024
# Dois Lajeados

Dois Lajeados Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 3.097 biztanle ditu 133,372 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q588452
* Multimedia: Dois Lajeados / Q588452
# Dario I.a Handia

Dario I.a Handia (antzinako persieraz: Dārayava(h)uš‎; K.a. 540-K.a. 486) persiar erregea izan zen. Xerxes I.a, bere semea, ere errege izan zen. Persiako Persepolis hiria (hiriburu izan zena) eraiki zuen.
Partiako satrapa zen Histaspesen semea eta Kanbisesen ondorengoa zen. Persiako inperioa bermatu zuen eta komunikabide sare ezin hobea antolatu zuen bertan. Kaldearrak menderatu zituen eta bere konkistak Judearaino hedatu ziren. Asia Txikiko grekoak menderatu eta Trazia konkistatu zuen. Greziara hurbildu zenean (gerra mediarrak) Maratongo gudua galdu zuen (K.a. 490. urtea). Mazdeismoa ezarri zuen Inperioko erlijio ofizialtzat.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Arsames
Gobryas
Masistes
Artaynte
Achaemenes
Abrocomes
Hyperanthes
Artsames
Histaspes
Dario I.a
Artobazanes
Artazostre
Ariabignes
Histaspes
Darios
Rhodogune
Xerxes I.a Persiakoa
Artaxerxes I.a
Amytis
Artarius :

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2014-03-28). (PDF) 175. araua: Antzinateko pertsona-izenak eta izen mitologikoak (I): Mesopotamia, Mediako Inperioa, Akemenestar Inperioa eta Lidia. Bilbo, 6 or..
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
# Dario III.a

Dario III.a Kodomano (Txantiloi:Lang-pe, Dāriyūsch; antzinako persieraz: Dārayavahusch‎, Dārayavausch; antzinako grezieraz: Δαρεῖος; latinez: Darius; Persia, K.a. 380 aldean - Baktriana, K.a. 330), jaiotza izena Artaxata, Persiako erregea izan zen K.a. 522 eta K.a. 486 bitartean, Akemenestar dinastiaren azkena.

## Bizitza

Artaxata Arsames eta Sisigambisen semea, eta Artaxerxes II.a Mnemonen biloba zen; zehar ahaidetasuna zuen, beraz, Persiako erregeren familiarekin. Baina K.a. 336an tronuratu egin zen, Bagoas bizirrak Artaxerxes erregea eta honen seme Arses hil ondoren. Errege bihurtu ondoan hartu zuen Dario izena.
Persiar Inperio ez-egonkorrean kontrola ezartzen saiatu zen errege izendatu berria. Pribilegiorik galdu nahi ez zuten satrapen agintepean zeuden lurralde asko; mendeko kontentagaitz eta altxamendurako prest zeudenak ere asko ziren. Kanpora begira, Filipo II.a Mazedoniakoa zen mehatxurik handiena, baina K.a. 336ko urrian hil zuten, eta horrek bertan behera utzi zuen persiarren aurkako kanpaina.
K.a. 334an Alexandro Handiak, Filiporen ondorengoak, Asia Txikia inbaditu zuen, greko-mazedoniar gudarostearen buru zela. K.a. 333an Dariok berak hartu zuen persiar armadaren gidaritza, mazedoniar erregeari aurre egiteko; baina Issosko guduan, K.a. 333ko azaroaren 12an, izugarrizko porrota jaso zuen, eta ihesari eman zion, familia eta gainerako guztia atzean utzita. Gaugamelako zelaian, Mesopotamian, berriz egin zion buru Alexandroren gudarosteari. Baina desegigoa itzela pairatu zuen Gaugamelako guduan ere, K.a. 331ko urrian. Horren ondoren, satrapa talde batek bahitu zuen Dario eta, Alexandroren osteak hurbil zirela-eta, hilaraztea erabaki zuten. Rayn hil zuten, gaur egungo Teherandik ekialdera.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2014-03-28). (PDF) 175. araua: Antzinateko pertsona-izenak eta izen mitologikoak (I): Mesopotamia, Mediako Inperioa, Akemenestar Inperioa eta Lidia. Bilbo, 6 or..
* ↑ Darius III. global.britannica.com.
* ↑ The death of Philip. livius.org.
* ↑ The death of Darius III. livius.org.
# Dario II.a

Dario II.a Sasikoa (antzinako persieraz: Dārayava(h)uš‎; ?-K.a. 405) persiar erregea izan zen K.a. 423 eta K.a. 404 bitartean. Artaxerxesen semea zen. Bere anaia Sogdiano hil eta erregetzaz jabetu zen. Altxamendu ugariri aurre egin behar izan zion, eta Egipto galdu zuen K.a. 405. urtean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2014-03-28). (PDF) 175. araua: Antzinateko pertsona-izenak eta izen mitologikoak (I): Mesopotamia, Mediako Inperioa, Akemenestar Inperioa eta Lidia. Bilbo, 6 or..
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
# Deschaillons-sur-Saint-Laurent (Quebec)

Deschaillons-sur-Saint-Laurent Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Centre-du-Québec eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Bécancour konderriko eskualde-udalerria da. 2011ko zentsoaren arabera 954 biztanle zituen 36.99 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3024305
* Multimedia: Deschaillons-sur-Saint-Laurent / Q3024305
# Descanso (Kalifornia)

Descanso Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Diego konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. 1.499 biztanle ditu, 49,771508 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* San Diego konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3458226
# Descartes kantonamendua

Descartes kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Indre eta Loira departamenduan dago, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Guztira 38 udalerri ditu eta Descartes da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1151261
# Descartesen folioa

Descartes-en folioa Descartes-ek 1638an proposatutako kurba aljebraiko bat da, ekuazio inplizituarekin:
    $x^{3}+y^{3}-3axy=0$
Era berean, esplizituki deskribatu daiteke koordenatu polarretan:
    $r(\theta )={\frac {3a\sin \theta \cos \theta }{\sin ^{3}\theta +\cos ^{3}\theta }}$

## Kurbaren ezaugarriak
### Tangentearen ekuazioa

Desberdintze inplizituko metodoa erabiliz, aurreko ekuazioa y'-rako ebatz daiteke:
    ${\frac {dy}{dx}}={\frac {ay-x^{2}}{y^{2}-ax}}$
Lerro baten ekuazioaren puntu-malda forma erabiliz, kurbaren ukitzailerako ekuazio bat aurki daiteke:$(x_{1},y_{1})$
    $y-y_{1}={\frac {ay_{1}-x_{1}^{2}}{y_{1}^{2}-ax_{1}}}(x-x_{1})$

### Tangente horizontala eta bertikala

Descartesen folioaren lerro tangentea horizontala da $ay-x^{2}=0$ denean. Beraz, lerro ukitzailea horizontala da kasu hauetan:
    Interpretazio errorea (MathML posible bada (proba fasean): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "http://localhost:6011/eu.wikipedia.org/v1/":): {\displaystyle x^6 = 2 a^3 x^3}
Descartesen folioaren lerro ukitzailea bertikala da $y^{2}-ax=0$ denean. Beraz, linea tangentea bertikala da kasu hauetan:
    $y^{6}=2a^{3}y^{3}$
Kurbaren simetriaren propietate bati esker azal daiteke hori. Grafikoari begira, ikus daiteke kurbak bi ukitzaile horizontal eta bi ukitzaile bertikal dituela. Hala, bada, Descartes-en folioaren kurba simetrikoa da $y=x$-rekiko; beraz, tangente horizontal batek $(x_{1},y_{1})$-ren koordinatua badu, dagokion tangente bertikala dago, $(y_{1},x_{1})$.

### Asintota

Kurbak asintota bat du:
    $x+y+a=0$
Asintotak -1eko gradientea du, eta koordenatu-ardatzak ebakitzen ditu y puntuetan.$(0,-a)$ eta $(-a,0)$.

## Descartesen folioaren osagai algebraikoak

$x^{3}+y^{3}=3axy$ funtzioaren $y$ ebazten bada, ekuazio hau lortzen da grafikoaren zati baterako, $x<=0$ eta $a{\sqrt[{3}]{4}}<=x$ ($a>0$ dela suposatuz)
    $y={\sqrt[{3}]{-{\frac {1}{2}}x^{3}+{\sqrt {{\frac {1}{4}}x^{6}-a^{3}x^{3}}}}}+{\sqrt[{3}]{-{\frac {1}{2}}x^{3}-{\sqrt {{\frac {1}{4}}x^{6}-a^{3}x^{3}}}}}$
eta beste atalerako, forma trigonometrikoko hiru ekuazio, horietako bik folioaren begizta marrazten dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q837771
* Multimedia: Folium of Descartes / Q837771
# Deschambault-Grondines (Quebec)

Deschambault-Grondines Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Capitale-Nationale eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Portneuf konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 2,131 biztanle zituen 125.59 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q985593
* Multimedia: Deschambault-Grondines / Q985593
# Descanso lorategiak

Descanso lorategiak, ingelesez: Descanso Gardens, AEBetako Los Angeles hiriko lorategi botaniko bat da, Kalifornia estatuan.
61 hektarea ditu
* Datuak: Q5263676
* Multimedia: Descanso Gardens / Q5263676
# Descargamaría

Descargamaría Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 130 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 209 biztanle zituen 49,92 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera

* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Descargamaríako Udalaren webgunea
* Datuak: Q1638600
* Multimedia: Descargamaría / Q1638600
# Descendants of the Sun

Descendants of the Sun (Hangul: 태양의 후예; RR: Tae-yang-ui Hu-ye) Song Joong-ki, Song Hye-kyo, Jin Goo eta Kim Ji-won aktoreek antzeztutako 2016ko Hego Koreako telesaila da. KBS2 katean emititu zen 2016ko otsailaren 24tik apirilaren 14ra 16 ataletan.

## Pertsonaiak

* Song Joong-ki: Yoo Si-jin
* Song Hye-kyo: Kang Mo-yeon
* Kim Ji-won: Yoon Myeong-joo
* Jin Goo: Seo Dae-young

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18652415
* Multimedia: Descendants of the Sun / Q18652415
# Done Petri zubia

Done Petri zubia Nafarroako Iruñea hiriburuko zubi erromaniko bat da. Done Petri auzoan dago, Vergel kalean, eta Arga ibaia zeharkatzen du, Arrotxapea eta Arantzadi auzoak elkarlotzen dituelarik. Berez, Iruñea osoko zubirik zaharrena da. Garai batean Done Petri Ribas zubia deitu ohi zuten.
Ustez Erromatar Garaikoa omen da, harri hormaz eraikiza izanen zelarik. Erdi Aroan eraldatua izan zen, gaur egungo itxura hartuz. Zirkulu erdiko hiru begi ditu. Zubi honen ondoan harrizko gurutze bat dago, Dona Grazia zubiaren ondoan dagoenaren berdin-berdina.
Milutze zubia eta Magdalenako zubia geroagokoak direla uste da, eta, antza denez, Erdi Aroan Iruñean bi zubi bakarrik zeuden: bata Argaren gaineko hau eta bestea Sadarren gainekoa.

## Kanpo estekak

* Done Petri zubia. Iruñeko Ibai Parkea
* Datuak: Q12256338
* Multimedia: Puente de San Pedro, Pamplona / Q12256338
# Done Petriko eliza (Abaurregaina)

Done Petriko eliza Aezkoako Abaurregaina udalerrian Erdi Aroko kristiau eliza bat da, gotiko estiloan.

## Eraikina

Gotiko berantiarreko gezia XVI. mendean izandako aldaketen ondorio da. Kanpoaldean, harlanduzko hormak. Atea arku zorrotz bat da, hiru arkibolta biribiletan txaranbeltzen duena, kanpoko arku konopiala duena, kapitelez errematatutako baketoi txikietan bermatuta, eta ojiba-portadari giltzarria ematen diona, San Pedroren giltzak grabatuta dituela.
Korua 1597koa da (IESUS/MARIA/ACABOSSE ESTE CORO/EN EL AÑO DE 1597/POR MI JOANES DE URUTIA/MAESO inskripzioa irakur dezakegu), eta friso batez apaindutako frontisarekin altxatzen da oinean; errenazentista da, eta korupeak ganga izartsu apaingarria du, non arkumea eta basurdea dauden.
Alboetako kapera garaiek gurutzadura ezin hobea osatzen dute, erdikoarekin batera; hala, gurutze latindarreko oinplanoa du, hiru ataleko habeartea eta burualde pentagonal zabala. Tertzeletedun gangan nerbio sare korapilatsua dago. Bataiarria nabarmentzen da, tradizio erromanikoko arku itsuekin ornatuta dagoena. Sakristia epistolaren aldetik atxikita dago burualdeari.
Han dago XVI. mendeko prozesio-gurutze plateresko bat, eredu gotikoei jarraitzen diena, baina ez dago XVII. mendeko erretaula nagusia. Gaur egun, San Pedroren tailu moderno bat da tenpluaren buru, eta gurutzaduraren aurrealdeko horman Arrosarioko Ama Birjinaren XVIII. mendeko irudia dago. Gurutzaduraren besoan, barroko estiloko Santa Barbararen irudia dago.

## Erreferentziak

* Gran Enciclopedia de Navarra | ABAURREGAINA. (Noiz kontsultatua: 2021-12-06).

## Ikus, gainera

* Abaurregaina
* Aezkoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109945433
# Done Petriko eliza (Orbaizeta)

Done Petriko eliza Aezkoako Orbaizeta udalerrian XII. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina

Eliza erromaniko jatorrikoa da, XII. mendearen amaierakoa edo XIII. mendearen hasierakoa, eta hainbat aldiz aldatu dute; lehenik, 1377ko abuztuaren 22an izandako sute baten ondoren berreraiki zuten, eta, gero, XVI. mendean, elizpeari eta gangei eragin zien eraberritze baten bidez, eta sakristia gehitu zioten. Horrek azaltzen du gaur egungo gotiko berantiarraren itxura. Habearte angeluzuzen bakarreko oinplanoa du, hiru ataletan banatuta, eta burualde poligonal txiki bat. Sixpartita gangari eusten dioten harlanduzko hormak luzituta daude. Koru modernoa Navearen oinetan altxatzen da. Sakristia Epistolaren aldean dago burualdeari atxikita, eta gurutze-ganga batek estaltzen du. Kanpoaldean, harlanduzko horma erregularrak kontrahormek eta teilatu berrituek sendotzen dituzte. Dorrea garaiera baxukoa da eta habeartearen gainean dago, Erdi Aroko tipologiaren arabera.
Portada XVI. mendeko estilo errenazentistakoa da, eta erdi-puntuko arku bat du, ate-zangoekin eta hari landatuarekin; alboetan, argimutilez errematatutako bi zutabe ditu. Zutabe horien artean eta sarrerako arkuaren gainean, inposta lau bat ikusiko dugu. Bertan, frontoi kurbatu bat dago, San Pedroren harrizko eskultura baterako horma-hobi gisa balio duena. Barruan, Ebanjelioaren aldean, nitxo txiki bat ikusiko dugu, bataiatzeko kapera egiten duena. Harriz egindako Erdi Aroko sakramentu pila bat du. Sarreraren ondoan ikusten dugun ur bedeinkatuzko pila barrokoa da. Presbiterioaren buruan erretaula barroko oktogonala dago, horma poligonalera ezin hobeto egokitzen dena. San Pedrori eskainita dago eta XIII. mendekoa da. Ziur aski, Aezkoa ibarreko erretaularik apainduena da, haraneko armarriarekin eta aingeru musikariekin, aingeruekin eta ama birjinaren irudi gehiagorekin.

## Erreferentziak

* Gran Enciclopedia de Navarra | ORBAIZETA. (Noiz kontsultatua: 2021-12-06).

## Ikus, gainera

* Orbaizeta
* Aezkoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109946531
# Done Salbatzailearen eliza

Done Salbatzailearen baseliza Zaraitzu ibaxako Jaurrieta udalerrian XVI. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina

Herriaren ondare artistikoak 1880ko sutearen ondorioak jasan zituen. Gaur egungo Done Salbatzailearen parrokiak hiru habearte ditu barruan, bi atalekoak, zutabe atxikiz banatuak; erdikoak burualde erdi-ktogonala du. Erretaula nagusi zaharra Pedro Arraidu eta Martin Etxeberria mihiztatzaileek egin zuten XVII. mendearen lehen erdian; Lukas Pinedok apaindu zuen pintura. Parrokian, Andre Maria Zuriaren Erdi Aroko irudi interesgarria dago, herriaren ondoan dagoen mendi batean dagoen izen bereko baselizatik datorrena.

## Erreferentziak

* Gran Enciclopedia de Navarra | JAURRIETA. (Noiz kontsultatua: 2021-09-07).

## Ikus, gainera

* Jaurrieta
* Zaraitzu

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110845490