OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mandir

Mandir, mondir edo mandiram (sanskritoz: मंदिर), izen horiekin hinduismoaren tenpluak eta otoitz lekuak ezagutzen dira.

## Beste izenak

Tenplu hauek, geografiaren arabera, beste izen asko dituzte. Horrela, devasthanam, deval, devalayam, deula, kovil, gudi, e.a., Indiako lurralde desberdinetan esaten zaie. Candi Indonesian esaten zaie (Java eta Malaysian). Kanbodian eta Tailandian wat dira. Balin, pura dira.

## Ezaugarriak

Tenplu hauek jaino edo jainkosa bati eskainita daude, harekin lotuta dauden beste batzuekin batera, eta haren estatua bertan ikus daiteke. Estatua horiei murtis deitzen diete. Batzutan ere tenpluak jainko-jainkosa desberdinei eskainita egon daitezke.
Tenpluak sarritan natura eta geografiaren leku berezietan altxatzen dira: ur-jausi baten ondoan, leizeetan, ibaietan... Fededunen ustez jainko-jainkosak izadian agertzen dira.

## Historia

Lehenengo mandirrak K.a. IV. eta V. mendekoak dira. Dena dela, zaharrenak galdu egin dira. Poliki-poliki tenpluak harriekin eraiki ziren eta horien aztarnak gehiago gorde egin dira. Zaharrenetan vedismotik hinduismora eman zen aldaketa aztertu daiteke.

## Arkitektura

Eraikin hauek altxatzeko sanskritoz idatzitako Āgamak jarraitu behar dira. Testu horietan mandirren egiturak ezezik, otoitz egiteko moduak argitzen dira. Agama desberdinak daude, jainko-jainkosen arabera.
Indiako lurralde desberdinetan arkitektura horren aldaera handiak daude, baita ere ohituren, erritoen eta tradizioenak. Orokorrean lau arkitektura-estilo bereizi egiten dira:
* Dravida arkitektura, Indiako hegoaldean.
* Nagara arkitektura, Indiako iparraldean.
* Vesara arkitektura, aurrekoen nahasketa.
* Kalinga arkitektura, antzinako Kalinga Erresumaren lurraldetan, Odishan.

## Tenpluak Europan

Europan mandir batzuk aurki daitezke: Londresko tenplu hindu handiena, Neasden da (hortik lurpeko geltoki bati izena eman zioten), iparraldeko estiloan eraikia dago. Alemanian, Hammen, Sri-Kamadchi-Ampal dago, India hegoaldeko estilokoa. Holandan Murugan tenplua dago, Roermonden.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.collinsdictionary.com/es/diccionario/ingles/mandir
* ↑ Robinson, James. Las religiones del mundo: el hinduismo. Chelsea House Publishers, 2004
* ↑ http://kimerarevolutions.wikispaces.com/8.+El+templo+hind%C3%BA%5B%5D

## Ikus, gainera

* Wat

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Indiako hindu tenpluak.
* (Ingelesez):koteshwar-mahadev-temple-rudraprayag
* (Ingelesez):Indiako tenplu berezienak.
* (Ingelesez):India hegoaldeko hindu tenpluak - Photo & Travel Guide
* Datuak: Q842402
* Multimedia: Hindu temples / Q842402
# Mando

Mandoa —arra, mandarra; emea, mandemea— behor bat eta astar bat nahiz zaldi bat eta asteme bat gurutzatuz sortzen den abere antzu hibridoa da. Mandoek badituzte berezko zenbait ezaugarri, baina hainbatetan amarengandik edo aitarengandik jasotako geneen araberako ezaugarri bereziak dituzte.
Oro har, mando-hezitzaileek nahiago izaten dute behorrarengandik eta astoarengandik sortutako mandoa. Izan ere, handiagoa da, errazago hazten da, eta gene-konpatibilitate handiagoa du, zaldiarengandik eta astemearengandik sortutako mandoak baino.
* Datuak: Q41692
* Multimedia: Mules / Q41692
* Espezieak: Equus mulus
# Mando Diao

Mando Diao garage rock musika taldea da, 1960ko hamarkadako ukituekin. Taldea Suedian sortua da, Borlängetik konkretuki. Taldea 1995ean jaio zen, baina hasieran taldekideak serio hartu ez zuten proiektua izan zen, taldekideak taldetik sartu eta irteten baitziren. Geroago proiektua seriotasunarekin hartzea erabaki zuten. Sei hilabete abestiak egiten eman ondoren , taldeari Mando Diao jartzea erabaki zuten. Beraien lehen kontzertuak hiriko(Borlängeko) taberna eta lokaletan izan ziren 1999an. Ondoren, 2002an kaleratu zuten, Bring Em In, lehenengo diska izango dena. Hortik aurrera arrakasta handia izan dute eta beste 3 diska kaleratu dituzte.
Kontzertu asko eman dituzte munduan zehar eta musika jaialdi nagusietan hartu dute parte (Benicàssim, Rock am Ring edo Reading - Leeds.

## Taldekideak

* Björn Dixgård – abeslaria eta gitarrista
* Gustaf Norén – abeslari, gitarrista eta perkusioa
* Samuel Giers - bateria
* Carl Johan Fogelklou - baxu-jolea
* Mats Bjorke -organoa

## Taldekide ohiak

* Fredrik Nilsson - baxu-jolea (1998-1999)
* Anton Grahnstrom - bateria (1998-1999)
* Daniel Häglund - organo (1995-2003)

## Diskografia

* Bring Em In (2002)
* Hurricane Bar (2004)
* Ode to Ochrasy (2006)
* Never Seen The Light Of Day (2007)

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q478814
* Multimedia: Mando Diao / Q478814
# Mandirituba

Mandirituba Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 27.434 biztanle ditu 379,179 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2004489
* Multimedia: Mandirituba / Q2004489
# Mando baten gainean

Mando baten gainean edo Domingo Kanpaña euskal abesti herrikoi bat da. Doinua Itzaya izenarekin aipatu izan da noizbait, eta Eusko gudariak abestia haren aldaera da.
Doinua hamarreko txikiko bertsokeraren ohiko adibidea izaten da, oso bertso ezaguna da. Bertsolaritzan oso sarritan erabiltzen da. Bertsolaritzaren Datu-Basean bat-bateko saioetako grabazioetan 15etik gora erreferentzia agertzen dira.
* Bilintx
* Asto baten gainean
* Mandoa

## Hitzak

Tipo xelebrea zen Domingo Kanpaña eta behin mando baten gainean azaldu zen sagardotegian. Bilintxek hamarreko txikiko bertsoa bota zuen burla eginez:
    Mando baten gainean
    Domingo Kanpaña
    ez zihoak hutsikan
    mando horren gaina.
    Azpian dihoana
    mandoa dek baina,
    gainekoa ere badek
    azpikoa haina
    mando baten gainean
    bestea alajaina.
Domingok hori entzunda kopla honekin gogor erantzun zuen:
    - Indalezio, Indalezio
    Indalezio Moko
    uste al dek, uste al dek,
    ez hautela joko?
Moko deitzen zioten Bilintxi garai hartan itsusi amorratua zelako.
Eta beste kopla honekin erantzun zion Bilintxek:
    - Berriz esaten banak
    Indalezio Moko
    hezurrak hautsi arte
    ez diat lajako.

## Bertsioak

Abestiaren hainbat bertsio daude. Txirri, Mirri eta Txiribiton pailazoek bertsio bat sartu zuten Atzo ttun ttun diskoan.

## Hamarreko txikia

Hamarreko txikiko neurria duten beste bertso asko eta asko zuzen zuzenean kanta daitezke Mando baten gainean doinuarekin, euskarazkoak eta nazioartekoak ere bai. Esate baterako, hauek:
* Motibo bat nigana (Bizkaiko txerriarenak)
* Bizkaiko aberatsak
* Batetikan korrozka (Antton eta Maria, edo Poltsa beroarenak)
* Esne saltzailearena
* Domingo kanpaina (Mando baten gainean)

## Erreferentziak

* 1 2 Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale Elkartea. «Mando baten gainean I - Doinutegia -» bdb.bertsozale.eus (BDB. Bertsolaritzaren datu-basea) (Noiz kontsultatua: 2022-12-20).
* 1 2 «Mando baten gainean - Euskal Kantutegia / Cancionero vasco -» www.eusko-ikaskuntza.eus (Eusko Ikaskuntza) (Noiz kontsultatua: 2022-12-20).
* ↑ Bilintx (1831-1876); Sarobe, Celestino (1892-1952). (2014-11-20). Itzaya [Grabación sonora : canto vasco. Mando baten gañean beztea : canto vasco / Campaña [sic] y Vilinch. ].{
* 1 2 3 Txirri, Mirri eta Txiribiton. (1991). Mando baten gainean (Atzo ttun ttun). IZ - KEA (Noiz kontsultatua: 2022-12-20).

## Kanpo estekak

* Mando baten gainean Atzo ttun ttun albumean. (Txirri, Mirri eta Txiribiton. IZ - KEA, 1991) Youtube
* Datuak: Q115994474
# Mandoegi

Mandoegi Gipuzkoaren eta Nafarroa Garaiaren artean, Adarra-Mandoegiko mendilerroan dagoen mendi bat da. Itsas maila baino 1.046 metro gorago du gailurra, eta Urumea eta Leitzaran ibaien arteko banalerroa eratzen du.
Goizueta eta Arano dira ohiko abiapuntuak.

## Ikus, gainera

* Gipuzkoako mendiak
* Nafarroako mendiak

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Mandoegi (Mendikat)
* ↑ Gailurraren izena: Mandoegi (Mendikat webgunean)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12262941
# Mandiraja

Mandiraja (indonesieraz: Kecamatan Mandiraja) Indonesiako barrutia da, Erdialdeko Java probintzian dagoena. 52.61 kilometro koadroko eremua du, eta 2010ean 63679 biztanle zituen.

## Herriak

Barrutiak 16 desa edo herri ditu:
* Mandiraja Kulon
* Mandiraja Wetan
* Panggisari
* Banjengan
* Kebakalan
* Blimbing
* Kertayasa
* Candiwulan
* Simbang
* Purwasaba
* Glempang
* Salamerta
* Kebanaran
* Somawangi
* Kaliwungu
* Jalatunda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3667678
* Multimedia: Mandiraja, Banjarnegara / Q3667678
# Mandla barrutia

Mandla barrutia Indiako barruti bat da, Jabalpur dibisioan, Madhya Pradesh estatuan. 1.054.905 biztanle ditu 8.771 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Seoni barrutia Kabirdham barrutia

## Ikus, gainera

* Madhya Pradesh

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2341670
* Multimedia: Mandla district / Q2341670
# Mandoia

Mandoia mendia Bediako mendirik altuena da. Arratia eta Nerbioi ibaien haranen artean dago. 647 metroko altuera du.

## Igotzeko lekuak

* Usansolo: bi ordu.
* Lemoa: bi ordu eta laurden.
* Igorre: Basauntz auzotik. Ordu eta erdi.
* Zeberio: Ermitabarri auzotik. Ordu eta erdi.

## Ikus, gainera

* Bizkaiko mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12262942
# Masa atomikoaren unitate

Masa atomikoaren unitatea (sinboloa: u) edo daltona (sinboloa: Da) unitate estandarra da, eskala atomiko edo molekular batean masa adierazteko erabiltzen da (masa atomikoa). Masa atomiko baten unitatea gutxigorabehera nukleo baten masa da (baita ere protoi edo neutroi baten masa ere) eta numerikoki 1 g/mol-en berdina da. Karbono-12 atomo neutro eta ez-elkartutakoaren masaren hamabirena (1/12) bezala definitzen da, atomo horrek bere egoera nuklear eta funtsezko egoera elektrikoan egon behar du, 1,660538921(73)×10^$^{−27}$ kg-ren berdina da.
Molekulen eta atomoen masa (masa molekular eta masa atomiko) adierazteko erabiltzen da. Nazioarteko Pisuen eta Neurrien Batzordeak NS-arekin ez bategarri bezala kategorizatu du, hau da, Nazioarteko Unitate Sistemarekin ez dela bateragarria eta NS-ko neurriekin adierazi nahi baldin bada experimentalki lortu behar da.
Dalton izena John Dalton (1766-1844) fisikariaren ohorez jarri zitzaion.

## Erreferentziak

* ↑ «Elementuen zenbaki atomikoa, sinboloa eta masa atomikoa» Teknologia kimikoa: sistema kimikoen datuak eta konposatu kimikoen parametroak. Bilbo: Euskal Herriko Unibertsitatea, Argitalpen Zerbitzua, 3 or. ISBN 978-84-9082-697-3..
* ↑ (Ingelesez) «Wayback Machine» web.archive.org 2008-10-16 (Noiz kontsultatua: 2019-03-05).
* ↑ (Ingelesez) «Fundamental Physical Constants from NIST» physics.nist.gov (Noiz kontsultatua: 2019-03-05).
* ↑ (Gaztelaniaz) Vázquez, Domingo Agustín. (2000). «Dalton» Diccionario de ciencias. Editorial Complutense, 288 or. ISBN 9788489784802..

## Ikus, gainera

* Masa-zenbaki
* Masa molekular
* Masa atomiko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q483261
# Masa kritiko

    Artikulu hau fenomeno fisikoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Masa kritiko (argipena)».
Fisikan, masa kritikoa kate-erreakzio nuklearra sortzeko behar den material fisionagarriaren kantitate minimoa da. Material fisionagarriaren masa kritikoan hainbat faktorek eragiten dute: bere propietate fisikoek (batez ere bere dentsitatea), bere propietate nuklearrek (isotopoen aberastasunak eta fisiorako zeharkako sekzioak), bere formak eta bere purutasunak, eta neutroien islagailu batez inguraturik dagoen ala ez.

## Kritikotasunaren azalpena

Kritiko terminoak orekan dagoen fisio-erreakzio bat (kate-erreakzio iraunkorra) adierazten du; egoera horretan, ez dago aldaketarik potentzian, tenperaturan edo neutroien kontzentrazioan.
Masa kritikoaren zenbakizko neurketa ondoko formularen bidez adieraz daiteke:
    k = f − l
non k neutroien biderkatze-faktorea den, f fisio-gertakizun bakoitzak askatzen duen neutroi-kopurua den, eta l galdutako batez besteko neutroi-kopurua den. Azken parametro hau neutroiak sistematik irten daitezkeelako edo fisiorik gabeko gertakizun batek harrapa ditzakeelako hartzen da kontuan. k = 1 denean, masa kritikoa da.
Masa subkritikoa fisio-erreakzio bat mantentzeko gai ez den material fisionagarriaren kantitatea da. Material-kantitate subkritikoan neutroien multzo bat sartzen bada, bere kopurua jaitsi egingo da denboran zehar modu esponentzialean. Kasu honetan, k < 1 da. Fisio espontaneoaren tasa egonkor batek neutroi-jardueraren maila egonkorra sortzen du. Proportzionaltasun-konstantea igo egiten da k igotzen den neurrian.
Masa superkritikoa fisio-tasa hazkorra duen masa-kantitatea da. Materiala orekara eraman daiteke berriro (alegia, masa kritiko bihur daiteke berriro) tenperatura edo potentzia gehitzen bada edo masa suntsitzen bada. Superkritikotasunean k > 1 da.

## Esfera biluzi baten masa kritikoa

Masa kritiko eta dimentsio fisiko txikienak dituen forma esfera da.
Ondoko taulan, zenbait isotopok esfera biluziaren forman eta dentsitate normalean daukaten masa kritikoak adierazten dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208470
# Masa Kritikoa

    Artikulu hau txirrindularien ekintzari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Masa kritiko (argipena)».
Masa Kritikoa (ingelesez Critical Mass) munduko txirrindulariek hiri askotan hilean behin egiten den ospakizun bat da. Ospakizun horretan deialdia egiten zaie bizikleta zale guztiei hirian barrena ibilaldi bat egiteko.

## Historia

Ekimen hau San Frantzisko (AEB) hirian sortu zen 1992ko irailean pertsona talde txiki baten eskutik, baina urteak igaro ahala beste hiri batzuetara ere zabaldu da, bai Estatu Batuetan, Hegoamerikan, eta baita ere Europan, Asian, Afrikan eta Ozeanian. Ted Whiten txirrindularitzari buruzko Return of the Scorcher dokumentaletik datorkio izena topaketari. Bertan ikus daitezke Txinako txirrindulariak kalea zeharkatu ezinik, trafiko handia eta semafororik ez dagoelako. Gurutzatzeko zain daudela, mordo bat -masa kritikoa- batutakoan taldeak indarra hartzen du aurrera egiteko eta trafikoa geldiarazteko.

## Ideologia

Aldizkako topaketetan elkartzen diren pertsona taldeak baino ez dira eta bizikleta aldarrikatzen eta sustatzen dute hiriko trafiko bezala, autoa baino alternatiba ekologiko eta seguruagoa delako. Ez dago ez liderrik, ezta ere erakunderik, ezta kolektibo zehatzik ere, eta ez da manifestazio bat ere. Bizikleta erabiltzaileen bilera bat da, hirian buelta bat emateko gogoa duten txirrindulariak elkartzeko. Horregatik, ez dute baimenik eskatzen, auto gidariek ere ez dutelako baimenik behar errepideak okupatzeko.
Garrantzizko kontuak: eguna eta ordua aldez aurretik adostu behar dira jendea joan ahal izateko. Poliziek baimena erakusteko eskatzen badute, ez dela manifestazioa esan behar zaie. Ibili ahal gara hirian bizikletaz nahi dugunean, gure eskubidea da. Eta, asko elkartu bagara zer? Kotxe ilara handiak ere ikusten dira sarritan eta poliziak ez du pentsatzen manifestazioa denik.
Ibilbidea ez da finkoa izan behar, aurrean doanak markatzen ohi du. Hori bai, kale estuak saihesten dira, trafikoa ez eteteko. Txirrindulariak ikusgarri egon behar dira, horretarako daude eta. Aurrean doana arduratu behar da taldea batera joan dadin, kontuan izanik semaforoak, adibidez. Beti errespetatu behar dira oinezkoak, horrek sekulako garrantzia baitauka: oinezkoa ez da etsaia, laguna baizik. Autobus eta taxientzako erreia egonez gero, libre utzi behar da, profesional horiek lanean dihardute eta txirrindularien errespetu osoa behar dute. Horrela, gainera, gidariren bat urduri jartzen bada, txirrindulariak aurreratzeko erabili ahalko du. Txirrindulariek arauak errespetatu behar dituzte, beraiek errespetatuak izan daitezen.

## Kanpo estekak

* Txirrindularien Masa Kritikoa Bilbora iritsi da Euskadi+innova webgunean.
* Kritikona, Bilboko masa kritiko webgunetik
* Datuak: Q318702
* Multimedia: Critical Mass (bicycling event) / Q318702
# Masa-kultura

Masa-kultura industria kulturalak sortutako objektu, ondasun edo zerbitzu kulturalen multzoa da, eta askotariko publikoari zuzenduta daude.
Hainbat pentsalarirentzat, Adornorentzat adibidez, masak gauza berari jarraitzen dio. Frankfurteko Eskolaren arabera, masa-kultura da kapitalaren arrakastarik handiena lortzeko bitarteko nagusia. Orduan, ondasun, zerbitzu eta ideiak masan ekoizteko sistema osoak onarraraziko zukeen, oro har, kontsumismoaren, teknologiaren eta gogobetetze azkarraren eskutik sistema kapitalistak inposatutako eredua. Kultura hori komunikabide masiboen bidez definitzen da XIX. mendetik (inprenta, irratia, zinema, telebista, eta gaur egun arte Internet). Hortik abiatuta, masa-gizarteak agertzen dira, kapitalismoarekin lerrokatutako gizabanakoen gizarte batek eratuak, zeinean burgesiak gizartean produktuak, ideologiak eta abar sartzeko ahalmena duen, eta, horrela, erabat kapitalizatutako gizarte baten adierazpen-askatasuna mugatzeko.
Masa-kulturak eredu berri bat garatzen du, zeinean desberdintasunak (desadostasunak) eta desparekotasuna (berdintasunik ezak) indartzen diren, gero eta landuagoak diren estrategia eta tresna merkatulogikoen bidez. Zientzia eta ezagutza balio eta ikur estereotipatu batzuen ekoizpenaren zerbitzura jartzen dira.
Kultura horren funtsezko hiru zutabeak honako hauek dira: kultura komertziala, kontsumo-gizartea eta publizitate-erakundea.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Soziologia Hiztegia] [2018]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3007315
# Masa-zentro

Sistema diskretu edo jarrai baten masa-zentroa edo barizentroa dinamikoki beregan sistemaren ondoriozko kanpo-indarrek eragingo baliote bezala jokatzen duen puntu-geometrikoa da. Analogikoki, masa-zentroan kontzentratutako masa guztiak osatutako sistema jatorrizkoaren parekidea dela esan liteke. Normalki, m.z. hizkiez laburbiltzen da.

## Ikus, gainera

* Grabitate-zentro

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2945123
* Multimedia: Center of gravity / Q2945123
# Masa inertzial

Fisikan masa inertziala masaren neurri bat da gorputz baten erresistentzia bat bezala abiadura aldakuntzari, erreferentzi sistema inertzialarekiko neurtuta.
Fisika klasikoan, erreferentzi bezala hartzen badugu masa unitate bat duen partikula bat, partikula puntual baten masa inertziala definitzen da konparatzen unitatea azelerazioen erlazioekin eta indarrarekin, hau da, hurrengo ekuazio honekin:
${\displaystyle F_{1}=F_{2}\quad \longrightarrow \quad m_{1}\;a_{1}=m_{2}\;a_{2}}$
beraz
${\displaystyle m_{2}=m_{1}\;{\cfrac {a_{1}}{a_{2}}}}$
partikula unitatetzat hartzen denean (m$_1$=1), ikusten da m$_i$-en azeleazioen arteko zatiketa bigarren partikularen masa inertziala dela, neurtuta erreferentzi sistema inertzial batekin.

## Erlatibitate espeziala

Erlatibitate espeziala esaten duen bezala, gorputz batek hurbiltzen bada argi abiadurara, zailagoa da gorputz hau azelerazio bat izatea, eta aplikatzen diren indarrei ez du hain erraz erantzuten.
Masa inertziala definitzen badugu aplikatutako indarren eta azelerazioen arteko zatiketa bat bezala, esan behar dugu gorputz baten masa inertziala handiagoa izango dela geroz eta abiadura handiagoa izatean.
Hala ere, esan behar da masa erlatibistaren kontzeptua ez dela izango aplikatuta mugimenduaren ardatz ezberdinei. Gorputz batekin ia argiaren abiadura baldin badu X ardatzean, eta ia nulua Y ardatzean, bere erantzuna Y osagaiari geldiuneko egoerako masarekiko izango da (m$_0$).
Horregatik hobe da ez hitz egitea masa erlatibistari buruz eta partikula baten energia momentuaren tentsioari buruz egitea, lehenengoarekin konparatuz, norabide bat behar duen magnitude bat delako.

## Erlatibitate orokorra

Erlatibitate orokorrak esaten duen bezala, alde bateko masak geodesiko egoeran jarraitu nahi dute tarte-denbora kurbatu batean eta honen azelerazioa partikulak eta geodesika lokalak egiten duten kurbaren angelua momentu bakoitzean.
Bestalde, masak modu zehar modu batean deformatzen duen tarte denbora, parte hartzen dutelako tentsio energia-momentuan non dauden puntuan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q843816
# Masa-polimerizazio

Polimeroen kimikan masa-polimerizazioa polimeroak sintetizatzeko industria-metodo bat da non egoera likidoan dagoen monomeroari hasarazle disolbagarri bat eransten zaion erreakzio hasteko. Hasarazlea monomerotan disolbatu behar da. Berotuz edo erradiatuz aktibatzen da hasarazlea
Erreakzioa aurrera joan ahala nahasteak gero eta biskositate handiagoa du. Erreakzioa exotermikoa da eta beroa ongi kontrolatzea beharrezkoa da ezaugarri egokiko polimeroak sintetizatzeko. Masa-polimerizazioetan polidispertsitatea handia izan daiteke eta kate-transferentzia eta polimeroa adarkatzea gerta daitezke.

## Erabilera

Etapa-polimerizazioetan nahikoa arrunta da masa-polimerizazioa baliatzea. Polimerizazio ionikoetan ere baliatzen da, baina ez da horren ohikoa. Erradikal-polimerizazioetan PVCaren sintesian usatzen da, adibidez.

## Erreferentziak

* ↑ Brydson's plastics materials. (Eighth edition. argitaraldia) 2017 ISBN 978-0-323-37022-6. PMC 959618081. (Noiz kontsultatua: 2023-02-24).

## Ikus, gainera

* Erradikal-polimerizazio
* Emultsio-polimerizazio
* Disoluzio-polimerizazio
* Suspentsio-polimerizazio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6137196
# Masa (argipena)

Masa terminoak esanahi zenbait ditu:
* fisikan, masa, materia-kantitatea neurtzen duen magnitude fisikoa
* ingeniaritza elektrikoan, masa edo lurra, tentsioak neurtzeko erreferentziazko puntua.
* soziologian eta politikan, masa behe eta ertain mailako gizarte klaseetako kideen multzoari deritzo, jokabide taldekoi eta oldartsua duen egoeretan bereziki. Zehatzago, honako termino hauek erabiltzen dira:
** masa-alderdia;
** masa-hedabidea.
# Maggieknockater

Maggieknockater, Eskoziako gaeleraz: Magh an Fhucadair, Eskoziako etxalde bat da, Moray eremu administratiboan eta A95 errepidean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6730345
* Multimedia: Maggieknockater / Q6730345
# Maghagendorfita

Maghagendorfita fosfato motako minerala da eta alluaudita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Maghagendorfita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(\square ,Na,)(Na,Ca,Fe^{2+})Mn(Mg,Fe^{2+},Fe^{3+})3(PO4)3}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Maghagendorfite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Maggiora

Maggiora Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 1.616 biztanle ditu, 10,66 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Maggiorak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Boca Cureggio Valduggia Borgomanero Gargallo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22482
* Multimedia: Maggiora / Q22482
# Maghaberry

Maghaberry edota Magaberry (irlanderaz Maigh gCabraí) Ipar Irlandako Antrim konderrian dagoen udalerri bat da, Ulster probintzian. 2001ean 1.696 biztanle zituen.
Lisburn hiritik 9 kilometro mendebaldera eta Moira udalerritik 4 kilometro iparraldera dago.
Udalererri honetan Maghaberry espetxea dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2022663
* Multimedia: Maghaberry / Q2022663
# Maggie Valley (Ipar Carolina)

Maggie Valley Ipar Carolinako herri bat da. Haywood konderrian kokatua dago. 2010ean 1.150 biztanle zituen, 8,23 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Haywood konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2045014
* Multimedia: Maggie Valley, North Carolina / Q2045014
# Maggiore

Maggiore (italieraz: Lago Maggiore, "Aintzira Nagusia" edo Verbano, piemonteraz: Lagh Magior, lombardieraz: Lach Magiur) Alpeen hegoaldeko isurialdean kokatutako aintzira da. Italiako Lonbardia eta Piemonte eskualdeetan eta Suitzako Ticinoko kantonamenduan hedatzen da.
212 km²ko azalera dauka eta Italiako bigarren aintzirarik handiena da.

## Inguruko udalerriak

Locarnoko udalerriak izena ematen dio Suitzako aldean. Alde italiarrean, Verbania, Luino eta Arona dira udalerri nagusiak.

## Uharteak

Bella, Madre, Pescatori (edo Superiore) eta San Giovannirenak Piemonte aldeko uharteak dira ("Isole Borromee"). Ticinokoak San Pancrazio (edo Grande) eta Sant’Apollinare (edo Isolino) ditugu eta Partegora Lonbardiakoa.

## Erreferentziak

* ↑ 159. araua. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2010-10-14).

## Ikus, gainera

* Italiako geografia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14379
* Multimedia: Lake Maggiore / Q14379