OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lavinia

Lavinia, erromatar mitologian, Latino latindarren erregearen eta honen emazte Amataren alaba izan zen eta Eneasen azken emaztea. Eneasekin Silvio semea izan zuen.

## Mitoa

Lavinia printzesa Turnoren ezkongaia zen, troiatarrak, Eneas buru zutela, Lazioko kostaldera iritsi baino lehen, Troiako Gerraren ondoren eta oztopo ugari gainditu eta gero. Han Latino erregearekin aliantza bat ezarri zuen eta Lavinia alabarekin ezkontzeko mandatua egin zion erregeak. Honek Turnoren haserrea eragin zuen, eta gertaera txiki bat aprobetxatuz —Askaniok hildako orein sakratuaren heriotza—, gatazka sortu zen bi herrien artean, latindarren eta rutuliarren artean, hain zuzen ere, non Turno bera hil egin zen. Virgilioren bertsioaren arabera, Eneasek bere ama Venus jainkosaren laguntzarekin garaitu zuen, oparitu zizkion arma batzuk erabiliz.
Heroiak, bere emaztearen omenez, Lavinio edo Lavinium izeneko hiria sortu zuen. Erromatarren antzinako tradizioaren arabera, Laviniak heroiaren hilondoko semea erditu zuen, Silvio izenekoa. Askaniok, orduan, Lavinium hiria, Eneas aitak sortua, amaginarrebari laga zion, eta berak Alba Longa hiria sortu zuen. Haren erdi anaia Silvio izan zen bere ondorengoa, Askaniok ez baitzuen ondorengorik izan.
Livioren arabera, Askanio Eneas eta Laviniaren semea zen; Askanio gobernatzeko gazteegia zenez, Laviniak gorde zuen tronua. Tito Livioren arabera ere, Silvio Askanioren semea da.

## Lavinia beste lanetan

Eneida Virgilioren poeman 11 aldiz agertzen da Lavinia, eta ez du behin ere hitz egiten.
Lavinia bere aitarekin, Latino erregearekin, agertzen da Danteren La divina commedian. De Mulieribus Claris obran dago dokumentatuta. Giovanni Boccaccio idazle florentziarrak (1361-62) De Mulieribus Claris emakume historiko eta mitologikoen biografien artean jasotzen du.
Ursula K. Le Guin idazleak ahotsa eta bizitza eman zizkion Lavinia eleberrian. Hemen Laviniaren izaera eta Eneasekiko harremana handitu egiten da, eta antzinako Italiako errege baten alabaren bizitza kontatzen da. Le Guinek narrazio autokontzientea erabiltzen du, Lavinia lehen pertsonako kontalaria baita, jakinik ez lukeela bizitzarik izango Virgiliorik gabe; Virgilio, Eneidaren idazlea izan eta zenbait mende geroago, bere sortzailea da, beraz.

## Erreferentziak

* ↑ Apiano, Erregeak 1; Tito Livio, Ab Urbe Condita 1.11; Dioniso Halikarnasokoa, Roman Antiquities, 1. 59.1
* ↑ Eneida VI, 763-765
* ↑ Tito Livio, Ab Urbe Condita 1.11–1.3.1
* ↑ Tito Livio, Ab Urbe Condita 1.3.7.
* ↑ Inferno IV, 125-126.
* ↑ Ursula K. Le Guin (2008), Lavinia.
* ↑ Higgins, Charlotte (22 May 2009). "Review: Lavinia by Ursula Le Guin". The Guardian. Retrieved 19 August 2022

## Ikus, gainera

* Leukaria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1137364
* Multimedia: Lavinia (wife of Aeneas) / Q1137364
# Lavinia Miloşovici

Lavinia Miloşovici (Lugoj, Errumania, 1976ko urriaren 21a) gimnasta artistikoa da, 1992an txapeldun olinpiko bikoitza, eta bost aldiz munduko txapelduna hainbat probatan 1991tik 1995era.

## Kirolari ibilbidea
### 1991

1991ko Indianapolisko MundukoTxapelketa
* Urrea eskuratu zuen zaldi-jauzian Oksana Chusovitina eta Henrietta Ónodi hungariarraren aurretik.
* Brontzezko bi domina lortu zituen: oreka-habean eta taldekako lehiaketan, Sobietar Batasunaren eta Estatu Batuen atzetik.

### 1992

Bartzelonako Olinpiar Jokoak
* Urrezko bi domina lortu zituen, zaldi-jauzian eta lurreko ariketan.
* Zilarrezko domina bat taldekako lehiaketan, Talde Bateratuaren ondoren (urrea) eta Estatu Batuen aurrean (brontzea).
* Brontzezko domina, banakako orokorrean, Tatiana Gutsu eta Shannon Miller estatubatuarraren ondoren.
1992ko Parisko MundukoTxapelketan
* Urrea lortu zuen barra asimetrikoetan.

### 1993

Birminghameko 1993ko Munduko Txapelketa
* Urrea lortu zuen oreka-habean
* Zilarra jauzi ariketan, Elena Piskun bielorrusiarraren ondoren.

### 1994

Brisbaneko Munduko Txapelketa 1994an,
* Zilarrezko bi domina eskuratu zituen, banakako orokorrean eta lurreko ariketan.
* Brontzezko domina bat, zaldi-jauzian, bere herrikide Gina Gogean (urrea) eta Svetlana Khorkina (zilarra) errusiarraren ondoren.
Dortmundeko Munduko Txapelketa (Alemania), non taldekako lehiaketa baino ez zen jokatu
* Urrea eskuratu zuen taldekakoan Estatu Batuen eta Errusiaren aurretik.

### 1995

1995eko Munduko Sabaeko txapelketan
* Urrea eskuratu zuen taldekakoan, Txinaren (zilarra) eta Estatu Batuen (brontzea) aurretik.
* Brontzezko domina bat lortu zuen banakako sailkapen orokorrean, Ukrainako Lilia Podkopayeva (urrea) eta Errusiako Svetlana Khorkina (zilarra) atzetik.

### 1996

1996ko San Juan Mundiala
* Brontzea eskuratu zuen, lurreko ariketan, Kui Yuanyuan txinatarraren, Gina Gogean errumaniarraren eta Liubov Sheremeta ukrainarraren ondoren.
Atlantako (Estatu Batuak) Olinpiar Jokoetan kirol-ibilbide arrakastatsuari amaiera emanez
* Brontzezko bi domina lortu zituen: taldekakoan —Estatu Batuen eta Errusiaren atzetik
* Brontzea banakako orokorrean Simona Amanar bere herrikidearekin berdinduta, Ukrainako Lilia Podkopayeva eta Gina Gogean herrikidearen ondoren.

## Erreferentziak

* ↑ Ficha. .
* ↑ Ficha. .
* ↑ Ficha. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q265971
* Multimedia: Lavinia Miloșovici / Q265971
# 1975eko Paris-Roubaix

1975eko Paris-Roubaix :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 73. Paris-Roubaix |
| Txapelketa | 1975 Super Prestige Pernod |
| Data | 1975.eko apirilak 13 |
| Luzera | 277,5 km |
| Herrialdea | Frantzia |
| Irteera-lekua | Compiègne |
| Helduera-lekua | Roubaix |
| Taldeak | 14 |
| Bataz besteko abiadura | 40,406 km/o |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Roger De Vlaeminck (Brooklyn) |
| Txapeldunordea | Eddy Merckx (Molteni-RYC) |
| Hirugarrena | André Dierickx (Rokado) |
| ◀1974 | 1976▶ |
| Dokumentazioa ||
1975eko Paris-Roubaix txirrindularitza lasterketa klasiko honen 73. edizioa izan zen. 1975eko apirilak 13an ospatu zen eta Roger De Vlaeminckek irabazi zuen esprintean, hala, proba hau hirugarren aldiz irabaziz.

## Sailkapena

1974 << 1975eko Paris-Roubaix >> 1976 :
| 1. Roger De Vlaeminck | Belgika | | 6h 52min 04s |
| 2. Eddy Merckx | Belgika | | d.b |
| 3. André Dierickx | Belgika | | d.b |
| 4. Marc Demeyer | Belgika | | d.b |
| 5. Francesco Moser | Italia | + | 2min 41s |
| 6. Freddy Maertens | Belgika | | d.b |
| 7. Roger Swerts | Belgika | + | 5min 13s |
| 8. Walter Godefroot | Belgika | + | 7min 44s |
| 9. Guido Van Sweevelt | Belgika | + | 9min 19s |
| 10. Gerben Karstens | Herbehereak | + | 10min 33s |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2325027
# 1976 Kaverin

1976 Kaverin asteroide gerrikoan aurkitutako 1976. asteroidearen izena da. 1970eko apirilak 1ean aurkitu zuen Liudmila Txernikhek Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1970 GC zen. Bere izena Alexei Alexandrovitx Kaverin sobietar astronomoagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q757132
* Multimedia: 1976 Kaverin / Q757132
# 1975eko Kontxako Bandera

1975eko Kontxako Bandera (Banderaren 80. ekitaldia, garai hartan 73. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 7 eta 14an jokatu zen, eta Oriok bere 24. Kontxako Bandera eskuratu zuen, bigarrena jarraian, eta azken sei ekitaldietatik bosgarrena.

## Kontakizuna

Orio jardunaldi bietan nagusitu zen eta erraz irabazi zuen bandera, bigarren izan zen Castro Urdialesi 24 segundo atera baitzizkion. Bestalde, 60. hamarkadan gertatu bezala eta ondoren 90. ere izango zen bezala, bi ontzi sanjuandar izan ziren lehian, bata Koxtape, aulki mugikorreko arraunlariez osatua, eta bestea Sanjuandarra, herriko traineru ofiziala, tosta finkoan aritzen zen jendearena.
Ez zen sailkapen estropadarik jokatu. Traineruak sailkatzeko herrialdeetako txapelketak erabili ziren. Horrela beraz Kantabriako txapelduna (Castro), Bizkaiko txapelduna (Kaiku) eta Gipuzkoako sei traineru onenak sartu ziren. Aipatzekoa da Gipuzkoako txapelketan Orioko B untziak bosgarren postua lortu zuela baina Orioren harrobiko taldea izanik ez zuen aukerarik izan Kontxan lehiatzeko.

## Parte-hartzaileak

Talde parte-hartzaileak :
| Taldeak | Traineruak | Patroiak |
| Castro Urdiales Donostia Hernani Kaiku Koxtape Lasarte-Michelin Orio Sanjuandarra | La Marinera Koruko Ama Mañoli Bilbotarra Pasajes de San Juan Eugenio ta Benito San Nikolas Sanjuandarra | Carmelo García Helguera Klaudio Etxeberria "Gorria" Jose Urdanbide "Gorrión" Ramon Arreseigor "Trabuko" Jose Angel Lujanbio Antonio Oliden Juan Lizarralde "Altxerri" Juan Mari Puy |

## Emaitzak

Behin betiko denborak :
| Postua | Elkartea | 1. Eguna | 2. Eguna | Denera | Diferentzia |
| 1 | Orio | 21:20:4 | 22:01:8 | 43:22:2 | - |
| 2 | Castro Urdiales | 21:34:4 | 22:11:8 | 43:46:2 | + 0:24:0 |
| 3 | Lasarte-Michelin | 21:28:4 | 22:26:9 | 43:55:3 | + 0:33:1 |
| 4 | Koxtape | 21:35:0 | 22:22:4 | 43:57:4 | + 0:35:2 |
| 5 | Donostia | 21:48:5 | 22:27:4 | 44:15:9 | + 0:53:7 |
| 6 | Hernani | 21:56:6 | 22:48:4 | 44:44:9 | + 1:22:7 |
| 7 | Sanjuandarra | 22:13:4 | 23:18:0 | 45:31:4 | + 2:09:2 |
| 8 | Kaiku | 22:18:6 | 23:36:4 | 45:55:0 | + 2:32:8 |

## Tripulazio irabazlea

* Orio Arraunketa Elkartea
** Patroia: Juan Lizarralde "Altxerri"
** Arraunlariak: Dionisio Redondo, Andoni Elizalde, Estanislao Sarasua, Migel Angel Solabarrieta, Joakin Manterola, Juan Angel Lekuona, Juan Atxaga, Andres Ibarguren, Jose Ramon Lizarralde, Luis Mari Olasagasti, I. Salsamendi, Jesus Mari Perona eta Jose Mari Bereziartua.

## Bideoa

* (Gaztelaniaz) 1975eko Kontxako Bandera (NO-DO). Mirotzak

## Ikus, gainera

* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252506
# 1975eko Munduko Eskrima Txapelketa

1975eko Munduko Eskrima Txapelketa Munduko Eskrima Txapelketaren 41. edizioa izan zen. Hungariako hiriburu den Budapesten ospatu zen 1975eko uztailak 11 eta 21 artean, Nazioarteko Eskrima Federakuntzak eta Hungariako Eskrima Federakuntzak antolatuta.

## Emaitzak
### Gizonezkoak

Banakako floretea
* Christian Noël Frantzia
* Bernard Talvard Frantzia
* Vladimir Denisov SESB
Taldekako floretea
* Frantzia
* SESB
* Italia
Banakako ezpata
* Alexander Pusch Alemania
* Boris Lukomski SESB
* István Ostrics Hungaria
Taldekako ezpata
* Suedia
* Alemania
* Hungaria
Banakako sablea
* Vladimir Naslymov SESB
* Jacek Bierkowski Polonia
* Péter Marót Hungaria
Taldekako sablea
* SESB
* Hungaria
* Errumania

### Emakumezkoak

Banakako floretea
* Ecaterina Stahl Errumania
* Olga Kniaseva SESB
* Ildikó Bobis Hungaria
Taldekako floretea
* SESB
* Hungaria
* Errumania

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1399652
# 1976ko Alemaniako Sari Nagusia

1976ko Alemaniako Sari Nagusia urte horretako Abuztuaren 1ean ospatu zen Nürburgring zirkuituan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q173129
* Multimedia: 1976 German Grand Prix / Q173129
# 1975–76ko futbol ligako lehen mailako denboraldia

Espainiako futbol ligako lehen mailako 1975/1976ko denboraldiko sailkapena eta goleatzaile nagusien informazioa.

## Emaitzak

* Txapeldunen Liga: Real Madrid
* Europako Errekopa: Atlético de Madrid
* UEFA Txapelketa: FC Barcelona, RCD Espanyol, Athletic Bilbao
* 2. mailara jaitsierak: Real Oviedo, Granada CF y Sporting de Gijón
* 2. mailatik igoerak: Celta de Vigo, Málaga CF y Burgos CF

## Kanpo estekak

* Datuak: Q241363
# Kryvyi Rih

Kryvyi Rih (ukraineraz: Криви́й Ріг, krɪˌwɪj ˈr⁽ʲ⁾iɦ ahoskatua; errusieraz: Кривой Рог, translit.: Krivoy Rog krʲɪˌvoj ˈrok ahoskatua) Ukrainako hego-ekialdeko Dnipropetrovsk oblasteko hiri bat da, izen bereko raioneko hiriburua. Dnieperren arroko Inhulets eta Saksahan ibaien elkargunean dago. 2005ean 696.667 biztanle zituelarik, Ukrainako hiri jendetsuenetan zazpigarrena da.

## Ekonomia

Munduko burdingintza-gune garrantzitsuena da (50 milioi tona burdina urtean). Uranio-meatzeak (Terny, 1969an Kryvyi Rihek anexionatu zuen hirian). Metalgintza, mekanika-industria.

## Historia

Kosakoen gunea zen XVII. mendean, eta 1881. urtean hasi zen frantses konpainia bat bertako burdina ustiatzen. Naziek okupatu zuten hiria 1941ean, eta guztiz suntsitu zuten bertako industria-azpiegitura, 1943-1944. urteetan, sobietarrak berriro sartu aurretik. Eraberritu egin zituzten instalazioak gerra ondoren, eta industria-hiri garrantzitsu bihurtu zen 1960. urtetik aurrera.

## Klima

Datu klimatikoak (Kryvyi Rih) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 13.0 | 18.9 | 23.5 | 28.9 | 35.8 | 36.4 | 38.6 | 39.6 | 32.2 | 31.7 | 21.7 | 15.3 | 39.6 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | -0.9 | 0.1 | 6.1 | 15.0 | 21.8 | 25.2 | 27.8 | 27.5 | 21.4 | 14.0 | 5.5 | 0.4 | 13.7 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -3.5 | -3.1 | 1.9 | 9.6 | 15.9 | 19.5 | 21.8 | 21.2 | 15.6 | 9.1 | 2.3 | -2.1 | 9.0 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -6.3 | -6.2 | -1.8 | 4.4 | 9.8 | 13.7 | 15.7 | 15.0 | 10.1 | 4.7 | -0.6 | -4.7 | 4.5 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -27.2 | -27.3 | -21.0 | -8.9 | -1.6 | 2.8 | 7.3 | 5.0 | -3.7 | -10.0 | -18.6 | -24.5 | -27.3 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 30 | 29 | 24 | 28 | 45 | 62 | 58 | 32 | 38 | 37 | 31 | 28 | 442 |
| Iturria: Pogoda.ru.net ||||||||||||||

## Herria eta hiri senidetuak

* Rustavi, Georgia
* Zhodzina, Bielorrusia
* Handan, Txina

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. 157. araua: Europako hiriak. .
* ↑ Kryvy Rih World-gazetteer.com
* ↑ (Errusieraz) Pogoda.ru.net. 2011ko maiatza (Noiz kontsultatua: 3 July 2012).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Krivoy Rog city, Ukraine Ukrainetrek.com
* Datuak: Q157137
* Multimedia: Kryvyi Rih / Q157137
# Krysta Palmer

Krysta Palmer (Gardnerville, Nevada (AEB), 1992ko ekainaren 13a) jauzietan lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina eskuratu zuen 3 m-ko tranpolinean, Shi Tingmao (urrezkoa) eta Wang Han (brontzezkoa) txinatarren atzetik sailkatuz.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | 3 m-ko tranpolina, emakumezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Krysta Palmer» olympedia.org 2021-10-31n begiratua. (Ingelesez)
* ↑ «Krysta Palmer» Olympics.com 2021-10-31n begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ «Jauziak, 3 m-ko tranpolina, emaitzak 2020» olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33126558
# Krystsina Tsimanouskaia

Krystsina Siarheieuna Tsimanouskaia (bielorrusieraz: Крысціна Сяргееўна Ціманоўская) edo Kristina Sergeievna Timanovskaia (errusieraz: Кристина Сергеевна Тимановская) (Klimavitxy, Bielorrusia, 1996ko azaroaren 19a) bielorrusiar atleta da. 60, 100 eta 200 metroko abiadura-lasterketetan espezializatu da. Hainbat garaipen ditu bere palmaresean, hala nola: zilarrezko domina 100 metroko lasterketan 2017ko 23 urtetik beherako Europako Atletismo Txapelketan, urrezkoa 2019ko Udako Unibertsiadako 200 metroko lasterketan eta zilarrezkoa taldekako kategorian 2019ko Europako Jokoetan.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan lehiatzeko sailkatu zen 100 eta 200 metroko abiadura-lasterketetan. 2021eko uztailaren 30ean salatu zuen Bielorrusiako Olinpiar Batzordeak 400 metroko oztopodun lasterketan parte harrarazi nahi ziola bere baimenik gabe. 2021eko abuztuaren 1ean Bielorrusiako olinpiar taldeak Tokioko nazioarteko aireportura eraman zuen bere borondatearen kontra. Behin aireportuan, Tsimanouskaiak Bielorrusiara zihoan hegaldi bat hartzeari uko egin ondoren, aireportuko poliziak babesa eskaini zion Poloniako enbaxadari asiloa eskatu bitartean.

## Erreferentziak

* 1 2 Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .
* ↑ «Tsimanovskaia bahitzen saiatu izana egotzi dio Poloniak Bielorrusiari» Berria 2021-08-03 (Noiz kontsultatua: 2021-08-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31030630
* Multimedia: Krystsina Tsimanouskaya / Q31030630
# 1552
## Jaiotzak

* Otsailaren 18a – Agrippa d'Aubigné, frantziar olerkari, soldadu, propagandista eta kronikagilea (h. 1630).
* Martxoaren 1a – Ana Cleveskoa, alemaniar noblea (h. 1632).
* Uztailaren 18a – Rodolfo II.a, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea (h. 1612).
* Abuztuaren 24a – Lavinia Fontana, Bolonian jaiotako italiar margolaria (h. 1614).
* Irailaren 17a – Paulo V.a, Aita santua (h. 1621).
* Irailaren 21a – Barbara Longhi, pizkundeko italiar emakume margolaria (h. 1638).
* Irailaren 22a – Vasili IV.a Errusiakoa, Errusiako tsarra (h. 1612).
* Abenduaren 29a – Henrike I.a Borboi-Condékoa, Frantziako erlijio gerratan protestanteen liderretako bat (h. 1588).
* Filiberto Agaramont, Biarnoko seneskala, Agaramonteko eta Gixuneko kondea eta Baionako alkatea (h. 1580).
* Francisco Urdiñola, gipuzkoar meategi jabe eta ustiatzailea, Nueva Vizcaya eta Nueva Galiciako (Mexiko) meatzari aberatsenetakoa (h. 1618).
* Petrus Plancius, flandestar teologo, kartografo eta astronomoa (h. 1622).
* Hans von Aachen, alemaniar margolaria (h. 1615).

## Heriotzak

* Apirilaren 19a – Olaus Petri, Suediako elizgizon protestantea eta itzultzailea (j. 1493).
* Apirilaren 21a – Petrus Apianus, alemaniar humanista, matematikari, kartografo, astronomo eta kosmografoa (j. 1495).
* Maiatzaren 26a – Sebastian Münster, alemaniar kartografo eta kosmografoa (j. 1488).
* Urriaren 17a – Andreas Osiander, alemaniar filosofoa eta teologoa (j. 1498).
* Abenduaren 3a – Frantzisko Xabierkoa, Jesusen Lagundiaren sortzaileetako bat, misiolari eta santu nafarra. Nafarroako zaindaria (j. 1506).
* Abenduaren 11 – Paolo Giovio, italiar sendagile, historialari, biografo eta apaiza (j. 1483).
* Abenduaren 20a – Katharina von Bora, Martin Lutero Erreforma Protestantearen lider alemaniarraren emaztea (j. 1499).
* Pedro Ganboa, bizkaitar lan-maisu misiolaria (j. 1512).
* Bernardim Ribeiro, portugaldar poeta eta idazlea (j. 1482).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6565
* Multimedia: 1552 / Q6565
# 1550
## Gertaerak
### Arte eta kultura

* Süleymaniye meskita eraikitzen hasi zen Istanbulen, Sinan arkitektoaren agindupean, Suleiman I.aren sultanaldian. 1558an amaitu zen.

### Kirolak
## Jaiotzak

* Otsailaren 1a – John Napier, eskoziar matematikaria (h. 1617).
* Ekainaren 16a – Maria Leonor Clevesekoa, alemaniar noblea (h. 1608).
* Ekainaren 27a – Karlos IX.a Frantziakoa, Frantziako erregea (h. 1574).
* Uztailaren 3a – Jacobus Gallus, Esloveniako musikagilea (h. 1591).
* Urriaren 4a – Karlos IX.a Suediakoa, Suediako erregea (h. 1611).
* Urriaren 8a – Antonio Zapata, kardinal espainiarra, Iruñeko apezpikua izandakoa (h. 1635).
* Urriaren 28a – San Estanislao Kostka, poloniar jesulaguna eta santua (h. 1568).
* Abenduaren 28a – Vicente Espinel, espainiar musikari, poeta eta eleberrigilea (h. 1624).
* Esteban Belasko, arabar eskultorea (h. 1602).
* Frantzisko Esquivel, arabar apaiza (h. 1624).
* Juan Oñate, Mexikon jaiotako gipuzkoar jatorriko konkistatzailea (h. 1626).
* Henrike I.a Guisekoa, Guiseko dukea eta Joinvilleko printzea (h. 1588).

## Heriotzak

* Martxoaren 8a – San Joan Jainkoarena, portugaldar erlijiosoa (j. 1495).
* Maiatzaren 20a – Ashikaga Yoshiharu, Ashikaga shogunerriko hamabigarren shoguna (j. 1511).
* Ekainaren 13a – Veronica Gambara, italiar poeta eta buruzagi politikoa (j. 1485).
* Abuztuaren 8a – Juana Millán, Aragoiko lehen emakume inprimatzailea eta Iberiar Penintsulako lehenengoetako bat.
* Urriaren 11 – Georg Pencz, alemaniar grabatzaile, margolari eta imprimatzailea (j. c. 1500).
* Azaroaren 9a – Yokota Takatoshi, Sengoku aroan Takeda klanaren agindupeko zerbitzaria (j. 1487).
* Azaroaren 22a – Hans Sebald Beham, alemaniar margolari, grabatzaile eta imprimatzailea (j. 1500).
* Abenduaren 8a – Gian Giorgio Trissino, italierazko idazlea (j. 1478).
* Francisco Urduña, bizkaitar konkistatzailea, Guatemalako gobernadore bitartekari izandakoa (j. c. 1489).
* Pedro Machuca, Pizkundeko espainiar arkitekto eta margolaria (j. c. 1490).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6557
* Multimedia: 1550 / Q6557
# 1550eko hamarkada

1550eko hamarkadak 1550etik 1559. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | 1540koa - 1550koa - 1560koa |
| Urteak: | 1550 1551 1552 1553 1554 1555 1556 1557 1558 1559 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193242
* Multimedia: 1550s / Q193242
# 1553
## Jaiotzak

* Maiatzaren 14a – Margarita Frantziakoa, Margot erregina, Nafarroako erregina ezkontidea eta Frantziako erregina (h. 1615).
* Azaroaren 2a – Madalena Jülich-Cleves-Bergekoa, alemaniar noblea (h. 1633).
* Abenduaren 13a – Henrike III.a Nafarroakoa, Nafarroa eta Frantziako erregea (h. 1610).
* Jeronimo Aiantz, nafar militarra. Margolari, kosmografo, musikari eta asmatzailea (h. 1613).
* Pierre de Lancre, 1609ko Lapurdiko sorgin-ehiza burutu zuen magistratu frantziarra (h. 1631).

## Heriotzak

* Otsailaren 19a – Erasmus Reinhold, alemaniar astronomo eta matematikaria (j. 1511).
* Martxoaren 15a – Étienne Poncher, Frantziako artzapezpikua.
* Uztailaren 6a – Eduardo VI.a Ingalaterrakoa, Ingalaterra eta Irlandako erregea (j. 1537).
* Abuztuaren 22a – John Dudley, ingeles politikaria.
* Abuztuaren 23a – Juan Urbieta, gipuzkoar soldadua, Frantzisko I.a Frantziako erregea atzeman zuelako ezaguna.
* Irailaren 6a – Juan de Homedes, Maltako Ordenako 47. Printze eta Maisu Nagusia (j. c. 1477).
* Urriaren 16a – Lucas Cranach Zaharra, alemaniar margolari eta grabatzailea (j. 1472).
* Urriaren 27a – Miguel Servet, espainiar zientzialari eta teologoa.
* Abenduaren 25a – Pedro de Valdivia, espainiar konkistatzailea (j. 1497).
* Cristóbal Morales, espainiar musikagilea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6568
* Multimedia: 1553 / Q6568
# 1554
## Gertaerak

* Urtarrilaren 25a – Sao Pauloko hiria sortu zuten Brasilen.

### Kirolak
## Jaiotzak

* Urtarrilaren 9a – Gregorio XV.a, Aita santua (h. 1623).
* Urtarrilaren 20a – Sebastian I.a Portugalgoa, Portugalgo erregea (h. 1578).
* Martxoaren 22a – Catherine de Parthenay, frantziar noble eta matematikaria, bere garaiko matematikaririk nabarmenenetakoa (h. 1631).
* Azaroaren 30a – Philip Sidney, ingeles olerkaria eta politikaria (h. 1586).
* Antonio Nabarro Larreategi, Filipe III.a Espainiakoaren idazkari gipuzkoarra (h. 1624).
* Diana Andoins, Korisanda ederra, Gixuneko kondesa.
* Paul Bril, flandriar margolaria (h. 1626).
* Wakizaka Yasuharu, Sengoku aroaren amaierako Awaji uharteko daimyoa (h. 1626).

## Heriotzak

* Otsailaren 12a – Joana Grey, Ingalaterra eta Irlandako erregina.
* Apirilaren 23a – Gaspara Stampa, italiar olerkaria (j. 1523).
* Ekainaren 24a – Feliciano de Silva, espainiar idazlea.
* Irailaren 22a – Francisco Vázquez de Coronado, espainiar konkistatzaile eta esploratzailea (j. c. 1510).
* Tan Yunxian, Txinako Ming dinastiako medikua (j. 1461).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6570
* Multimedia: 1554 / Q6570
# 1551 Argelander

1551 Argelander asteroide gerrikoan aurkitutako 1551. asteroidearen izena da. 1938ko otsailaren 24an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1938 DC1 izan zen. Izena Friedrich Wilhelm Argelandergandik jasotzen du, XIX. mendean Turkuko Behatokiko zuzendaria izan zena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q140730
# 1553 Bauersfelda

1553 Bauersfelda asteroide gerrikoan aurkitutako 1553. asteroidearen izena da. 1940ko urtarrilak 13an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1940 AD zen. Bere izena Walther Bauersfeldgatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q140748
# 1550 Tito

1550 Tito asteroide gerrikoan aurkitutako 1550. asteroidearen izena da. 1937ko azaroak 29an aurkitu zuen Milorad B. Protićek Jugoslaviako Erresumako hiriburua zen eta gaur egun Serbiakoa den Belgradotik. Bere izena Josip Broz Titogatik jasotzen du. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1937 WD zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q140708