OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aristeo

Aristeo greziar mitologiako jainko txikietako bat izan zen, Apolo eta Zirene ehiztariaren semea izan zen. Azken honek, emakumeei zegozkien eginbeharrei uko egin zien, bere denbora ehizan emateko.
Pindaroren arabera, Apolok, Libiara joatera eta hango kostalde emankorrean Cireneko herria sortzera animatu zuen. Aristeo jaio zenean, Hermes arduratu zen beraz, anbrosia hartu eta Geak hilezkor bihur zezan. Mirtuko maitederrek arte erabilgarriak eta misterioak erakutsi zizkioten: Nola gatzatu esnea gazta lortzeko, nola etxekotu jainkosaren erleak eta euren erlauntzetan mantendu eta nola etxekotu olibondo basatiak eta olibak ematea eragin. Honela, ganaduaren, fruta-arbolen, ehizaren, nekazaritzaren eta erlazkuntzaren jainko bihurtu zen. Heroi kultural bat ere izan zen eta gizateriari ohiko eginkizunak eta ehizan tranpak eta sareak erabiltzen erakutsi zizkion.
Nagusiago egin zenean, Libiatik Beoziara joan zen. Hemen Kiron zentauroak, misterio sakonagoak erakutsi zizkion. Beozian Autonoerekin ezkondu zen eta ospe txarreko Akteonen aita izan zen. Akteonek, zoritxarrez, ehizari buruzko pasioa izan zuen, bere familia ohikoa zen bezala. Makrisen aita ere izan zen. Azken hau, Dioniso umearen haurtzaina izan zen.
Delfosko iragarpen batek, Aristeori, Ceosera nabigatzeko aholkatu zion, bertan ohore handiak jasoko zituela eta. Halaxe egin zuen, eta, heldu zenean, uhartean bizi zirenak, Sirius zakur-izarraren eraginpean erabat zurruntzen zituen gaixotasun bat jasaten ari zirela ikusi zuen. Aristeok, biztanleen arazoak, lainoan ezkutatzen ziren hiltzaileengandik zetozela deskubritu zuen. Hauek, Ikaroren hiltzaileak ziren. Lotsagabe hauek aurkituak eta hilak izan zirenean, eta Zeusen omenezko santutegi bat eraiki zenean, jainko handiari eskaingaiak egin zizkioten, eta, ordutik aurrera, Etesiar Haizeak jo beharko zuela eta Egeo Itsasoa freskatu beharko zuela, berrogei egunez, Sirio zeruan altxatzen zenetik aurrera, erabaki zen. Baina Ceoseko biztanleek, Siriori bakea eskatzen jarraitu zuten, altxatu aurretik, erabat ziur egoteko bakarrik. (Higinio (Astronomia Poetikoa)
Orduan, Aristeok, bere lan zibilizatzailean, Arkadia bisitatu zuen eta, denboraldi batez, Tempeko haranean bizitzen jarri zen. Han Aristeo Euridizeren atzetik zihoan bitartean, azken honi suge batek heldu zion, eta bertan hilda geratu zen. Laster, Aristeoren erleak, gaixotzen eta hiltzen hasi ziren. Aristeo Aretusa iturrira joan zen eta aldareak jartzea, ganadua sakrifikatzea eta gorpuak bertan uztea aholkatu zioten. Gorpuetatik, erle talde berriak sortu ziren.
Aristeo, gurtza objektu izan zen toki askotan: Beozian, Arkadian, Keosen, Sizilian, Sardinian, Tesalian eta Mazedonian.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 82. araua. Grezia eta Erromako pertsonaia mitologikoak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q392435
* Multimedia: Aristaeus / Q392435
# Aristide Maillol

Aristide Maillol (Banyuls-sur-Mer, 1861eko abenduaren 8a - 1944ko irailaren 27a), frantses margolaria eta eskultorea .

## Biografia

Pintura- eta eskultura-ikasketak egin zituen Parisko Arte Ederretako Eskolan. Haren lan guztietan Nabis taldearen eragina ikusten da, nahiz eta talde horretako kide izan ez. Berrogei urte eginak zituen arte ez zen sartu eskulturaren munduan. Rodinen inpresionismoaren eta patetismoaren kontrako jarrera erakutsi zuen hasiera-hasieratik; Greziako eta Erromako garai klasikoetako eskulturaren tradizioa gordetzea zuen helburua. Emakumezkoen eskulturak egin zituen batez ere (Eva, 1900; Gaua, 1904; Flore, 1911). 1901ean Greziara egin zuen bidaian indartu egin zen klasizismoarekin zuen lotura. Inolako espresionismo kritikorik erakusten ez duten eskulturekin batera, Monument à Cézanne (1912-15) eta Monument à Debussy (1935), ezaugarri nagusitzat dinamismoa duten beste batzuk egin zituen (Pensée enchaînée, 1905). Azken lanetan, L´Harmonie (brontzez egina, 1944an) eta L´Ile de France (1934), du Maillolen eskulturak goren maila.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Galería

* Venus.. Sydneyko National Art Gallery, Australian.
* Ibaia (1939). Bildbeschreibung: Hamburgo, Kunsthalle,
* Datuak: Q153920
* Multimedia: Aristide Maillol / Q153920
# Aristes (Pennsylvania)

Aristes Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Columbia konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. 256 biztanle ditu, 0,968564 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Columbia konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1131331
* Multimedia: Aristes, Pennsylvania / Q1131331
# Aristide Briand

Aristide Briand (Nantes, 1862ko martxoaren 28a - Paris, 1932ko martxoaren 7a) frantses politikaria izan zen. Frantziako Alderdi Sozialistaren idazkari orokorra izan zen (1901). Hogei aldiz izan zen ministro. Bakearen Nobel saria eman zitzaion 1926an.
Bakearen aldeko hitzaldi eta idatzi asko egin zituen, eta Europako batasun ekonomikoaren alde hitz egin zuen. Bigarren Gerraren ondoren bere ideietako batzuk etorkizuneko Europar Batasunerako hartu ziren.
Bakearen Nobel saria idatzi baino hilabete batzuk lehenago, zera idatzi zuen bakearen alde:
   "Jaun-andreok: Alemania eta Frantziarentzat, bakea, historia zikintzen duen topatze mingarri eta odoltsuei amaiera ematea da(...). Ez gerra gehiagorik, ez zatituko gaituen irtenbide bortitz gehiagorik (...)! Magistratuaren aurrean arazoak argitzen dituzten pertsonen moduan, guk ere gure arteko ezberdintasunak bide baketsutik konponduko ditugu. Atzera fusilak, metrailetak, kanoiak! Utzi lekua adiskidetasunari, arbitrajeari, bakerari!"
   Aristide Briand, Frantziako Kanpo Arazoetarako ministroa, 1926ko irailaren 10a.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/12/1 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q179888
* Multimedia: Aristide Briand / Q179888
# Aristide Cavaillé-Coll

Aristide Cavaillé-Coll (Montpellier, 1811ko otsailaren 4a - Paris, 1899ko urriaren 13a) organo-egile frantsesa izan zen. Organoak egiten zituen familia batean jaio zen. Hobekuntza ugari egin zizkion organoari, eta bere ospea mundu osora hedatu zen. Parisko Saint-Denis, Madeleine, Saint-Sulpice, Sainte-Clotilde eta Notre Dame elizetako organoak egin zituen. Euskal Herrian ere badaude, esaterako, Donostiako Santa Mariakoa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q356502
* Multimedia: Aristide Cavaillé-Coll / Q356502
# Kreiken (kraterra)

Kreiken kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ21 lau-angelukoan dago. 29,4 kilometroko diametroa du. Izena Egbert Adriaan Kreikenren omenez darama.

## Erreferentziak

* (Ingelesez) (WGPSN), IAU Working Group for Planetary System Nomenclature. (2013ko otsailaren 13a). Gazetteer of Planetary Nomenclature. 1:1 Million-Scale Maps of the Moon. Nazioarteko Astronomia Elkartea / USGS.
* (Ingelesez) Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* (Ingelesez) Blue, Jennifer. (25 de julio de 2007). Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS.
* (Ingelesez) Bussey, B.; Spudis, P.. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2.
* (Ingelesez) Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C.. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers ISBN 0-936389-27-3..
* (Ingelesez) McDowell, Jonathan. (15 de julio de 2007). Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report.
* (Ingelesez) Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B.. (1971). Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU. , 136 or..
* (Ingelesez) Moore, Patrick. (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co ISBN 0-304-35469-4.
* (Ingelesez) Price, Fred W.. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press ISBN 0521335000..
* (Ingelesez) Rükl, Antonín. (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books ISBN 0-913135-17-8.
* (Ingelesez) Webb, Rev. T. W.. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6ª edición revisada. Dover ISBN 0-486-20917-2.
* (Ingelesez) Whitaker, Ewen A.. (2003). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press 978-0-521-54414-6.
* (Ingelesez) Wlasuk, Peter T.. (2000). Observing the Moon. Springer ISBN 1-85233-193-3.
* (Ingelesez) Lunar Impact Crater Database. Lunar and Planetary Institute (USRA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q763308
* Multimedia: Kreiken (crater) / Q763308
# Krema

Krema izan daiteke:
* Krema (farmazia), erabilera topikoa duen prestakina;
* Krema (gastronomia), ahi sendoaren trinkotasuna duen janaria;
* Krema (kolorea), hori laranjatua;
* Kréma, frantziar gozoki-enpresa
# Krema (gastronomia)

    Artikulu hau janariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Krema».
Krema ahi sendoaren trinkotasuna duen janaria da, bereziki gozogintzakoa, esne, arrautza eta azukrearekin prestatzen dena. Hitza galizismo bat da, crème hitzetik ekarria. Gozoa (krema katalana, izozkia, merengea edo Chantilly krema) edo gazia (roux batetik egina), prestatzeko era asko ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Krema. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q625825
* Multimedia: Custards / Q625825
# Krefeld

Krefeld (1929. urterarte Crefeld deitua) Alemaniako Ipar Renania-Westfalia estatuan dagoen hiri bat da. 2010ean 235.076 biztanle zituen.

## Etimologia

Krefeld izenak "beleen zelaia" esan nahi du.

## Historia

Erromatarrek Gelduba gotorlekua jaso zuten bertan. Krefeld bera 1105ean aipatzen da lehen aldiz Krinvelde izenarekin. Hasiera hartan ondoan zuen Uerdingen herria baino txikiago bazen ere, gaur egun Uerdingen Krefelden barrutietako bat da.
1683an Zazpi Urteko Gerraren ondoren hiria superpopulatua zegoenez biztanle batzuk Krefeld utzi eta Ipar Amerikako Filadelfian Germantown hiria sortu zuten. 1702an Krefeld Prusiaren esku gelditu zen. 1929an Krefeld eta Uerdingenek bat egin zuten.

## Ondasun nabarmenak

* Linn gaztelua (Schloss Linn)
* Lange eta Esters Etxeak (Haus Lange and Haus Esters): 1928an Ludwig Mies van der Rohe arkitektoak diseinaturiko eraikinak.

## Kirolak

Uerdingen barrutian KFC Uerdingen 05 futbol talde famatua dago, Alemaniako Kopa 1985ean eta UEFA Intertoto Kopa lau aldiz irabazi duena.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Krefeldgo Udal webgunea (Alemanez)
* Datuak: Q2805
* Multimedia: Krefeld / Q2805
# Kreien

Kreien Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 345 biztanle zituen, 24,9 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q652852
* Multimedia: Kreien / Q652852
# Kreischa

Kreischa Alemaniako udalerria da. Saxonia estatuan kokatuta dago, [[Sächsische Schweiz-Osterzgebirge (barrutia)|Sächsische Schweiz-Osterzgebirge]] barrutian. 2014an 4.454 biztanle zituen 28,97 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q6787
* Multimedia: Kreischa / Q6787
# Kreimbach-Kaulbach

Kreimbach-Kaulbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Kusel (barrutia)|Kusel]] barrutian. 2014an 765 biztanle zituen 9,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q563870
* Multimedia: Kreimbach-Kaulbach / Q563870
# Kasterlee

Kasterlee (nederlanderaz ahoskatua: ˈkɑstərleː) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. Udalerriaren barruan, herri hauek daude: Kasterlee bera, Lichtaart eta Tielen. 2015eko urtarrilaren 1ean 18.132 biztanle zituen.

## Iruditegia

* Kleine Nete
* Keeses Molen

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q725029
* Multimedia: Kasterlee / Q725029
# Kastl (Tirschenreuth)

Kastl Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan dago, [[Tirschenreuth (barrutia)|Tirschenreuth]] barrutian. 2014an 1.374 biztanle zituen 24,75 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q705793
* Multimedia: Kastl / Q705793
# Kastl (Bavaria Garaia)

Kastl Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Altötting (barrutia)|Altötting]] barrutian. 2014an 2.656 biztanle zituen 27,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q259102
* Multimedia: Kastl (Upper Bavaria) / Q259102
# Kastila zaharreko kontu zaharrak

Kastila zaharreko kontu zaharrak (gaztelaniaz: Viejas historias de Castilla la Vieja) 1964. urtean Miguel Delibesek argitaraturiko ipuin-bilduma da. 120 orrialde dauzka eta gaztelaniaz idatzita dago. Patxi Apalategik euskarara ekarri zuen 1985ean, Baroja argitaletxearen eskutik.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Kanpoan berrogeita hamar urte pasa ondoren, etorkin batek Gaztelara itzuliko da. Bera aldatu da, herria, berriz, ez.

## Edizioak

* 1985ean. La Primitiva Casa Baroja argitaletxean.
* 2002an. Hiria Argitaletxean.

## Erreferentziak

* 1 2 Kastila zaharreko kontu zaharrak. Miguel Delibes. La Primitiva Casa Baroja. 1985. Armiarma.
* ↑ «Itzulpen literarioaz: Kastilla Zaharreko kontu zaharrak - Itzultzaile Eskolako zenbait ikasle» Senez (EIZIE) (6).
* ↑ Txokotik mundura Felipe Juaristi (El Diario Vasco, 2002-09-29). Armiarma.
* ↑ Bueltan datorren liburu bat. Igor Estankona (Deia, 2002-03-22). Armiarma.
* ↑ Kastila zaharreko kontu zaharrak. Iñaki Camino. Argia, 1986-02-09. Armiarma.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21977457
# Kastitate-gerriko

Kastitate-gerrikoa burdinazko kulero bat da, giltzaz itxi daitekeena. Ustez, Erdi Aroan emakume batzuk erabiltzera behartzen zituzten, infideltasun sexualak saihesteko, edo muturreko kasuetan, seme-alabei ama birjinak izateko erabilarazten zizkieten familiako gurasoak, ezkondu arte.
Izan ere, giltzarrapoa itxi eta giltza kendu ondoren, ezinezkoa da gizon batek zakila emakumearen baginan sartzea, uhalean dagoen mailan ezpalak daudelako; beraz, koitoa egiteko blokeoa da.

## Historia

"Gizonezkoen jelosiak egin duen gauzarik apartekoenetako bat" zela zioen liburu bati esker, XIX. mendean objektuak ospea lortu zuen Ingalaterran. Liburuak nola erabiltzen zen objektua deskribatzen du: senarrak Gurutzadetan borrokatzera zihoazen bitartean, etxean bakarrik geratzen ziren andreen fideltasuna ziurtatzen du.
Hori da iritzi ohikoena, baina okerra. Kastitate-gerrikoa ordu batzuetan baino ezin da erabili, gehienez ere egun pare batean. Bestela, eramango lukeen emakumea metala ukitzeak eragindako infekzio, abrasio eta zaurien biktima izango litzateke. Egia esan, emakumeek bortxaketaren aurkako defentsa gisa erabiltzen zuten kastitate-gerrikoa, soldaduak kuarteleratzen zituzten garaietan, bidaietan eta ostatuetan gaueko egonaldietan. Ohikoagoa zen bortxaketak saihesteko gudu-fronteetan zaurituak artatzen zituzten erizain eta erlijiosoetan erabiltzea.
Nolanahi ere, kastitate-gerrikoa, egia esan, Erdi Aroaren ondorengo asmakuntza bat da, gutxienez Errenazimenduaren ondorengoa, baina, egia esan, XIX. mendearen aurretik ez dago historikoki frogatutako adibiderik. Dauden kastitate-gerriko guztiak ez zituzten Erdi Aroan egin, XIX. mendeko faltsifikazioak zirela egiaztatu ondoren museoetan ikusgai zeuden guztiak kendu egin zituzten.
Gregorio Magnok, Alkuin Yorkekoak, Bernart Clairvauxkoak eta Nikolas Gorranok beren hitzaldi publiko eta gomendagarrien barruan "kastitate-gerrikoei" buruzko aipamenak egin zituzten, baina beren testuinguru historikoaren barruan zentzu figuratu edo metaforikoan esaten zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Elhuyar Hiztegia
* ↑ (Ingelesez) Sheumaker, Helen; Wajda, Shirley Teresa. (2008). Material Culture in America: Understanding Everyday Life. ABC-CLIO, 404 or. ISBN 978-1576076477..
* 1 2 (Ingelesez) Rosenthal, Martha. (2012). «Human Sexuality: From Cells to Society» Cengage Learning: 11. ISBN 978-1133711445..
* ↑ Kyeser, Konrad. Bellifortis. .
* ↑ (Ingelesez) British Museum. forgery / chastity-belt. .
* ↑ (Ingelesez) «Two historians say chastity belts are purely medieval myths» Houston Chronicle: 22. 1996-6-23.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q271837
* Multimedia: Chastity devices / Q271837
# Kastellorizo

Kastellorizo (grezieraz: Καστελλόριζο, Kastellórizo, ofizialki Μεγίστη, Megísti) Mediterraneo itsasoaren hego-ekialdeko uharte txiki bat da. Greziako lurraldearen parte bada ere, Turkiako kostaldetik 1.300 metrora dago, eta Greziako beste lurralde hurbilenetik (Rodas uhartea) 110 km-ra.

## Izena

Uharteak hainbat izen izan ditu historian zehar, han izan diren herrien erakusgarri. Italieraz Castellorizo edo Castelrosso deitu izan zaio uharteari, eta turkieraz Meis. Egungo izen ofiziala Megisti (Μεγίστη) da, «Handiena» grezieraz; izan ere, nahiz eta hedaduraz 11.987 km$^2$ besterik ez izan (Dodekanesoko uharterik txikiena), bere uhartedi txikiko uharterik handiena da.

## Kanpo estekak

* (Grezieraz)(Ingelesez) Udalaren webgunea
* Datuak: Q212096
* Multimedia: Kastellorizo / Q212096
# Kastitate

Kastitatea gizarte edo talde bateko moralarekin bat datorren sexu-jokabidea da, erlijioak ezarritako dogman, filosofia arrazoietan edo kultura bateko ohituretan oinarritua. Kastitatea atxikitzen duen pertsonari kastu deritzo. Kastitateak sexu-harreman mota guztien etena, sexu-abstinentzia alegia, sexu-praktika jakin batzuk soilik alde batera uztea edota sexu-praktikak une eta egoera jakin batzuetan eta pertsona jakin batzuekin soilik egitea ekar dezake. Adibidez, Erromatar Eliza Katolikoak ezkontzaz kanpoko sexu-harremanak gaitzesten ditu, ezkontza aurretikoak zein ezkontzaren baitan ezkontidea ez den pertsona batekin egiten direnak, eta zelibatua agintzen die apaizei. Gizartean, elkarren aurkako jarrerak daude kastitateari buruz: batzuen iritziz, kastitatea sexu-errepresioa besterik ez da; beste batzuen ustez, pertsonari betetasuna eta oreka ematen dizkion bertutea da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207894
* Multimedia: Chastity / Q207894
# Kastillu

Kastillu Tafallaldeko Uxue udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
XVI. mendean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Uxueko Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak kastillutarrak ziren.

## Izena

Kastillu toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
* gaztelaniaz: Castillo ("kastíllo" ahoskatua)
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
* Castillo (1534)
* Castillo (1712)
* Kastillu (1778)
* Castillu (1780)
* Castillu o Ezqueta (1791)
* Kastillu (1994)

## Historia

Hori da, hain zuzen ere, historiaurreko garaiaren eta Goi Erdi Aroaren artean Uxue mendilerroan zeuden herrixketako bat. VIII. eta IX. mendeen artean, Uxueko gotorlekua sortu zenean, bertako bizilagun asko hiribildu berrira aldatu ziren, batez ere defentsa-arrazoiengatik, musulmanekiko muga eremu lauan baitzegoen. Erdi Aroan zehar, populazioa eta erakargarritasuna galduz joan zen, Uxueren alde, eta, horren ondorioz, 1534. urterako jenderik gabe geratu zen.

## Oharrak

* ↑ /kastíʎu/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza bigarren silaban

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ «Kastillu - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).

## Ikus, gainera

* Uxue
* Erdialdea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111976971
# Kastl (Amberg-Sulzbach)

Kastl Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Amberg-Sulzbach (barrutia)|Amberg-Sulzbach]] barrutian. 2014an 2.395 biztanle zituen 64,87 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q705730
* Multimedia: Kastl (Lauterachtal) / Q705730
# Arraunketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak lemazain gabeko laukotea

Emakumezkoen lemazain gabeko laukotea 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 27tik uztailaren 31ra bitarte jokatu zen Vaires-sur-Marneko estadio nautikoan. Herbehereetako taldeak irabazi zuen urrea, Erresuma Batuak zilarra eta Zeelanda Berriak brontzea.

## Arraunlariak taldearen arabera

| Number | Rowers | Nation |
| 1 | Olympia Aldersey Jean Mitchell Lily Alton-Triggs Molly Goodman | Australia |
| 2 | Zhang Shuxian Liu Xiaoxin Wang Zifeng Xu Xingye | Txina |
| 3 | Esme Booth Helen Glover Sam Redgrave Rebecca Shorten | Britainia Handia |
| 4 | Emily Hegarty Eimear Lambe Natalie Long Imogen Magner | Irlanda |
| 5 | Benthe Boonstra Hermijntje Drenth Tinka Offereins Marloes Oldenburg | Herbehereak |
| 6 | Iulia-Liliana Balaucă Larisa Bogdan Maria Lehaci Maria-Magdalena Rusu | Errumania |
| 7 | Jackie Gowler Davina Waddy Kerri Williams Phoebe Spoors | Zeelanda Berria |
| 8 | Astrid Steensberg Frida Sanggaard Nielsen Marie Skytte Hauberg Johannesen Julie Poulsen | Danimarka |
| 9 | Emily Kallfelz Kaitlin Knifton Mary Mazzio-Manson Kelsey Reelick | Ameriketako Estatu Batuak |

## Emaitzak
### Sailkapena
#### 1. txanda

| Pos. | Herrialdea | Denbora | Oharrak |
| 1 | Britainia Handia | 6:42.57 | FA |
| 2 | Zeelanda Berria | 6:45.44 | FA |
| 3 | Txina | 6:49.12 | R |
| 4 | Ameriketako Estatu Batuak | 6:49.66 | R |
| 5 | Danimarka | 6:56.70 | R |

#### 2. txanda

| Pos. | Herrialdea | Denbora | Oharrak |
| 1 | Herbehereak | 6:43.71 | FA |
| 2 | Errumania | 6:44.55 | FA |
| 3 | Irlanda | 6:51.75 | R |
| 4 | Australia | 6:59.86 | R |

### Bigarren aukera

| Pos. | Herrialdea | Denbora | Oharrak |
| 1 | Ameriketako Estatu Batuak | 6:32.48 | FA |
| 2 | Txina | 6:33.60 | FA |
| 3 | Danimarka | 6:35.65 | FB |
| 4 | Irlanda | 6:38.10 | FB |
| 5 | Australia | 6:43.70 | FB |

### Finala
#### B finala

| Pos. | Bidea | Herrialdea | Denbora |
| 7 | 1 | Irlanda | 6:34.74 |
| 8 | 2 | Danimarka | 6:36.43 |
| 9 | 3 | Australia | 6:39.28 |

#### A finala

| Pos. | Bidea | Herrialdea | Denbora |
| 01 ! | 4 | Herbehereak | 6:27.13 |
| 02 ! | 3 | Britainia Handia | 6:27.31 |
| 03 ! | 2 | Zeelanda Berria | 6:29.08 |
| 4 | 5 | Errumania | 6:29.52 |
| 5 | 6 | Ameriketako Estatu Batuak | 6:34.88 |
| 6 | 1 | Txina | 6:36.18 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q116820675
* Multimedia: Rowing at the 2024 Summer Olympics – Women's coxless four / Q116820675