OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# EIMA

EIMA Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailaren programa da. Euskal ikasmaterialgintza izenaren akronimoa da. Unibertsitate aurreko euskarazko ikasmaterialgintza babestu, indartu, garatu eta diruz laguntzeko sortu zuen Hezkuntza Saileko Euskara Zerbitzuak, 1981-1982 ikasturtean. Urtero 300-350 ikasmaterial argitaratu ditu.

## EIMAren deialdiak

* EIMA I: Ikasmaterial inprimatuak argitaratzeko diru-laguntzak.
* EIMA II: Ikus-entzunezko ikasmaterialak argitaratzeko diru-laguntzak.
* EIMA III: Hezkuntza-softwarerako, hau da, euskarri informatikoan ateratzen diren ikasmaterialetarako diru-laguntzak.
* EIMA IV: Mintegien bidez ikasmaterialen prestakuntza-lana egiten duten egile edo egokitzaileentzako diru-laguntzak (alegia, argitaratu aurreko fasea).
* SARIAK: Ikasmaterial inprimatu hoberenak (Isaac López-Mendizabal saria). Ikus-entzunezko ikasmaterial eta hezkuntza-software hoberenak (Migel Altzo saria).

## Erreferentziak

* ↑ "EIMA eta ikasmaterialen kalitatea" (Andres Alberdi)

## Ikus, gainera

* IRALE

## Kanpo estekak

* EIMA programa
* EIMAren Estilo Liburua
* EIMA Katalogoa
* Datuak: Q12256436
# EITB Media

EITB Media, S.A.U. sozietate anonimo publikoa da, Euskal Autonomia Erkidegoko Gobernuaren mendekoa. Euskal Irrati Telebista (EITB) erakunde publikoarekin batera, Eusko Jaurlaritzako komunikazio talde publikoa osatzen du.
EITB Media S.A.U. Euskal Telebista-Televisión Vasca, S.A. sozietate publikoak Eusko Irratia-Radiodifusión Vasca S.A., Gasteiz Irratia-Radio Vitoria, S.A. eta Eitbnet, S.A. sozietate publikoak bereganatu ondoren sortu zuten, 2020ko uztailaren 14ko 92/2020 Dekretuaren bidez emandako desegitearen ondoren. Izapide burokratikoak urte bereko azaroan amaitu ziren, eta enpresa berrien eskriturak Merkataritza Erregistroan egin zituzten 2020ko urtarrilaren 1era arteko atzeraeraginezko ondorioekin. Egoitza Bilboko Basurtuko Kaputxinoen kalean du, EITBrekin batera, eta lantokiak Donostian, non Miramongo zentroa dagoen, Gasteiz Radio Vitoriaren instalazioetan eta korrespontsalietan, Euskal Herriaren barruan, Iruñean eta Baionan; Espainian Madrilen eta Bartzelonan; Europan Parisen, Bruselan, Londresen eta Berlinen, eta presentzia AEBetan, Latinoamerikan, Asian eta Ekialde Ertainean.
EITB Media Irrati eta Telebista Erakunde Autonomikoen Federazioko (FORTA) kide da, eta federazio horren sortzaileetako bat izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ DECRETO 92/2020, de 14 de julio, de extinción de las sociedades públicas Eusko Irratia-Radiodifusión Vasca, S.A., Gasteiz Irratia-Radio Vitoria, S.A. y Eitbnet, S.A., y de autorización para la modificación de los estatutos sociales de la sociedad pública Euskal Telebista-Televisión Vasca, S.A. Medio: Web Gobierno vasco Fecha de la consulta: 24 de marzo de 2021

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107171432
# EIRE (musika taldea)

EIRE Zumaian 2022. urtean sorturiko pop musika taldea da. Eire Salegik eta Eire Maiak osatzen dutenez taldeak "EIRE" izena du.

## Ibilbidea

Txiki txikitatik batera ibili izan dira eskolan, herriko futbol taldean eta 8-9 urtetatik musika konposatzen ere bai. Eire Salegik gitarra jotzen zuen eta Eire Maiak abestu. Euskaraldiko lehen ekitaldian jo zuten lehen aldiz jendaurrean.
2022an "EIRE" proiektua abiatu zuten. Etxeko gela batean elkartu, melodia sortu eta abestiari forma ematen diote, bedroom pop izena du prozesuak. Salegi musika tresnataz arduratzen da (sintetizadoreak eta gitarra bereziki) eta ekoizlea da. Maia berriz letren egilea eta abeslaria da. Abenduan lehenengo singlea zabaldu zuten sare sozialetan, "Bihar nola". Hurrengoa "Amaitu baino lehen" izan zen, berehala ezagun egin zena. Bideoklipa Zumaian eta Bilbon grabatu zuten, izan ere Bilbon ari baitira ikasketak egiten.
2023ko apirilean hasi ziren zuzeneko kontzertuak ematen, lehenengoa Elorrioko Gazte Topagunean izan zen. Uztailaren 9an Manu Chaoren telonero izan ziren Arrasaten. Udazkenean abesti eta bideoklip berria atera zuten, "Nahi gabe berriro", eta azaroaren 7an iritsi zen EPa, Zauriren bat bistan izenekoa. 6 abesti bildu dituzte EPan. Olatz Salvadorren kolaborazioa izan dute "Gorputz Guztitan" abestian.
2024ko otsailaren 28an artista berri onenaren Gaztea saria irabazi zuten.

## Diskografia
### Diskoak

* Zauriren bat bistan (2023) - EPa

### Singleak

* "Bihar nola"
* "Amaitu baino lehen"
* "Agur esateko"
* "Nahi gabe berriro"

## Sariak

* Gaztea Saria: 2023ko artista berri onena

## Erreferentziak

* 1 2 «Eire Maia eta Eire Salegi: "11 urte genituenetik ari gara abestiak egiten" - Zumaia» Baleike.eus (Noiz kontsultatua: 2023-07-08).
* ↑ «Eire» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2023-08-09).
* ↑ «EIRE: YouTubeko tutorial amaigabeak, logelako popa eta hodi fluoreszenteak» EITB 2023-02-02 (Noiz kontsultatua: 2023-07-08).
* ↑ EIRE - Amaitu Baino Lehen. (Noiz kontsultatua: 2023-07-08).
* ↑ «Eire taldearen proiektua ezagutu dugu Hitzokein» EITB 2023-03-28 (Noiz kontsultatua: 2023-07-08).
* ↑ SL, TAI GABE DIGITALA. (2023-03-03). «Eire Salegi eta Eire Maia, ametsa hurbilago dago» naiz: (Noiz kontsultatua: 2023-07-08).
* ↑ «Kontzertua: Manu Chao - Arrasate - 2023-07-09» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2023-07-08).
* ↑ «'Nahi gabe berriro', Eireren abesti eta bideoklip berria - Zumaia» Baleike.eus (Noiz kontsultatua: 2023-10-13).
* ↑ SA, Baigorri Argitaletxea. (2023-11-07). ««Abestietako batzuk idaztea zauriak ixtea izan da»» GARA (Noiz kontsultatua: 2023-11-14).
* ↑ «Talde berri onenaren Gaztea Saria irabazi du Eirek - Zumaia» Baleike.eus (Noiz kontsultatua: 2024-03-01).
* ↑ Zauriren Bat Bistan. 2023-11-07 (Noiz kontsultatua: 2023-11-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q120478308
# EITB Donostia

EITB Donostia (batzutan EITB Miramon ere deitua) Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen EITBren egoitza da. Hain zuzen ere, Miramon-Zorroaga auzoko Miramongo Parke Teknologikoan kokatua dado.
Gaur egun bertan nagusiki ETB1, Gaztea eta Euskadi Irratiko saioak burutzen dira.

## Kanpo estekak

* EITBren webgunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q12256437
* Multimedia: EiTB Miramon / Q12256437
# EITB Nahieran

EITB Nahieran, EITB (Euskal Irrati Telebista) erakunde publikoaren aplikazioetako bat da. Android zein iOS sistema operatiboetarako diseinatu da eta bertan irrati eta telebista kateen 24 orduko emanaldiez gain, beste hainbat ekitaldi berezi ematen dira zuzenean. Gainera, parrillako programak ikusteko eta entzuteko aukera eskaintzen du, baita EITBren artxibo historikora sartzeko aukera ere.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «EITB Nahieran - Aplicaciones en Google Play» play.google.com (Noiz kontsultatua: 2024-09-20).
# ELEBILAB

ELEBILAB, euskal ikerkuntza-taldea da, eleaniztasuna ikertzen duena, euskarari eta harekin ukipenean dauden hizkuntzei arreta berezia eskainiz.
Hizkuntza eta eskolako zein familiako eleaniztasuna aztertzen dituzte. Ikuspegi ezberdinetatik egiten dute: maila sozialean eta psikologikoan, umearengan eta helduarengan, diskurtsoan eta gramatikan Testuinguru ezberdinetan bildutako ahozko zein idatzizko ekoizpenak aztertzen dituzte, baita pertsona eleaniztunak hizkuntza jabetzeko eta garatzeko dituen une ezberdinetan ere.

## Erreferentziak

* ↑ «ELEBILAB Ikerketa Taldea - UPV/EHU» ELEBILAB Ikerketa Taldea (Noiz kontsultatua: 2024-06-01).

## Ikus, gainera

* Itziar Idiazabal
* Ibon Manterola
* Beñat Garaio
* Hizkuntza Gutxituetako Hiztun Gazteen Topaketa
* Txiotesia lehiaketa
* Ikergazte

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q126281696
# ELEN (Hizkuntza Berdintasunerako Europako Sarea)

Hizkuntza Berdintasunerako Europako Sarea edo ELEN (ingelesezko siglak: European Language Equality Network) gobernuz kanpoko nazioarteko erakunde aktiboa da Europan, eta hizkuntza gutxituak, galtzeko zorian dauden hizkuntzak, hizkuntza koofizialak eta estaturik ez duten nazioetako hizkuntzak babesteko eta sustatzeko lan egiten du.
Gutxiengoen Hizkuntzen Europako Bulegoa (European Bureau for Lesser-Used Languages) itxi ondoren sortu zen ELEN, 2010ean. Gobernuz kanpoko erakundea zen hura, eta antzeko helburuak zituen 1982an sortu zutenetik.

## Helburuak eta jarduera

ELENen helburuak eta lana hainbat esku-hartze motatan biltzen dira:
* Lobby lana giza eskubideen eta eskubide koektiboen defentsan diharduten nazioarteko erakunde nagusietan: Nazio Batuak, Europako Kontseilua eta Europar Batasuna. ELEN gutxien entzuten diren gutxiengoen ahots gisa aurkezten da, bereziki, Europako Parlamentua bezalako organo hautetsiei eskari zehatzak eginez. Tokiko ekintzak ere egiten ditu, esate baterako, Frantziako Estatuan eskualdeetako edo eremu urriko hizkuntzen Europako Gutuna berrestearen aldeko kanpaina nazionalean parte hartuz, Espainiako gobernuak gazteleradun ez diren gutxiengoekin duen jarrera salatuz, edo Europar Batasunetik Erresuma Batuak ateratzean gutxiengoen hizkuntzen aldekoen kezkekin lotuz.
* Gutxiengoen hizkuntzen gaineko jarraipen eta ekintza proiektuetan parte hartzea.
ELENek asko lagundu zuen Donostiako Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Protokoloa abian jartzen. Protokolo horrek Europarako hizkuntza-eskubideak bermatzeko neurri zehatzak zerrendatzen ditu, bai eta Hizkuntza Aniztasunaren Proiektu Digitala ere, hau da, gutxiengoen hizkuntzak erabiliz eduki digitalak sortu eta trukatzeko plana.

## Erreferentziak

* 1 2 Argouarch, Philippe. «Paul Molac : Il nous faut agir pour changer la Constitution avant l'élection présidentielle» Agence Bretagne Presse.
* 1 2 Morgan, Sam. (2016-06-09). «Language discrimination rife across EU» www.euractiv.com.
* 1 2 «Row brews over French regional languages as country's upcoming EU council presidency ponders future of linguistic diversity» The Parliament Magazine 2021-07-30.
* 1 2 Spain's "linguistic discrimination" debated in the European Committee on Civil Liberties for the first time. 17 March 2016.
* ↑ «International Manifesto in Support of Catalonia's Right to Freedom as a People - The Bullet» Socialist Project 2021-05-31.
* ↑ Ó Caollaí, Éanna. (22 June 2016). Brexit a 'potential disaster' for minority languages. .
* ↑ Sonnad, Nikhil. «Brexit may threaten the many minority languages of Britain» Quartz.
* ↑ «Brexit "disastrous" for Gaelic and Scots languages, warns European-wide campaigners» HeraldScotland.
* ↑ «Brexit Could Devastate Celtic Languages» Language Magazine 2019-12-06.
* ↑ «Le Protocole de Donostia est déjà une réalité : les mesures permettant de concrétiser les droits linguistiques seront prêtes pour le 17 décembre» Protocol to Ensure Language Rights.
* ↑ «Who | The Digital Language Diversity Project» Digital Language Diversity Project.

## Ikus, gainera

* Euskalgintzaren Kontseilua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30738598
# Valle de Lierp

Valle de Lierp (gaztelaniaz eta ofizialki Valle de Lierp eta aragoieraz Bal de Lierp) Huescako Ribagortza eskualdean dagoen udalerria da.
2007an 47 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q984621
* Multimedia: Valle de Lierp / Q984621
# Valle de Manzanedo

Valle de Manzanedo Burgosko udalerria da, Merindadeetako eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 128 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1643825
* Multimedia: Valle de Manzanedo / Q1643825
# Valle de Santibáñez

Valle de Santibáñez Burgosko udalerria da, Alfoz de Burgos eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 564 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1656698
* Multimedia: Valle de Santibáñez / Q1656698
# Valle de Tabladillo

Valle de Tabladillo Segoviako udalerria da, Sepúlveda eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 126 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Segoviako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalari buruzko webgunea.
* Datuak: Q1917499
* Multimedia: Valle de Tabladillo / Q1917499
# Valle de Lerma

Valle de Lerma Argentinako Embalse Cabra Corral urtegiaren inguruko nekazaritza harana da. Haranaren iparraldean Saltako hiria dago, izen bereko probintziako hiriburua.

## Administrazioa

Ibarreko 500.000 biztanle baino gehiago unitate administratibo hauetan bizi dira:
* Capital departamendua
* Cerrillos departamendua
* Chicoana departamendua
* La Viña departamendua
Rosario de Lerma, General Güemes eta Guachipas departamendua departamenduen zati batzuek ere parte hartzen dute Valle de Lerma haranean.

## Historia

Espainiarrek Alto Perutik (Bolivia) aurrera egin zuten Andeetako ekialdeko magaletan barrena XVI. mendearen bigarren erdialdean. Alboko haranek hasieran arreta gutxiago jaso zuten. 1582. urtera arte Hernando de Lerma konkistatzaileak haranean sartu eta Salta sortu zuen, Boliviako meatze hirietarako hornikuntza zentro gisa balio zuena. Argentinaren independentziaren aldeko borrokan, Martin Miguel de Güemesek espainolen erasoen aurka defendatu zuen eskualdea. XIX. mendeak krisi ekonomikoa eragin zuen, produktuak esportatzeko urruntasunagatik eta aukera faltagatik. Trenbide sareko konexioak soilik ekarri zuen ekoiztutako salgaiak bidaltzeko aukera.

## Ekonomia

Produktu nagusiak tabakoa, azukrea eta zerealak dira, prozesatzeko industria nekazaritzan oinarritzen da. Saltako hiria eta handik eguneko irteerak ardatz dituen turismoak gero eta garrantzi handiagoa du. Salta Argentinako ipar-mendebaldeko merkataritza gunea da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2509272
# Valle de Matamoros

Valle de Matamoros Badajozko udalerria da, Sierra Suroeste eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 423 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Badajozko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1647560
* Multimedia: Valle de Matamoros / Q1647560
# Valle de Santiago (udalerria)

Valle de Santiago Mexikoko udalerri bat da. Guanajuato estatuan kokatua dago. 2010ean 141.058 biztanle zituen 820,66 km²ko azaleran. Herriburua [[Valle de Santiago (Valle de Santiago)|Valle de Santiago]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20209210
* Multimedia: Valle de Santiago Municipality / Q20209210
# Valle de Sedano

Valle de Sedano Burgosko udalerria da, Páramos eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 553 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q746624
* Multimedia: Valle de Sedano / Q746624
# Valle de Oca

Valle de Oca Burgosko udalerria da, Montes de Oca eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 199 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1656723
* Multimedia: Valle de Oca / Q1656723
# Valle de Santa Ana

Valle de Santa Ana Badajozko udalerria da, Sierra Suroeste eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.192 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Badajozko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1643055
* Multimedia: Valle de Santa Ana / Q1643055
# Uachdar

Uachdar, Eskoziako gaeleraz: An t-Uachdar, Eskoziako Benbecula uhartean dagoen udalerri bat da, Kanpoko Hebridetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7876328
* Multimedia: Uachdar / Q7876328
ieaHebridak :
ieaBarruko HebridakieaColl
Acha
Arinagour
ieaColonsay
Scalasaig
ieaEigg
Cleadale
Galmisdale
ieaIslay
Ardtalla
Ballygrant
Bowmore
Bridgend
Lagavulin
Nerabus
Port Askaig
Port Charlotte
Port Ellen
Portnahaven
ieaMull
Ardtun
Bunessan
Calgary
Craignure
Croggan
Dervaig
Fionnphort
Kintra
Knockan
Lochbuei
Pennyghael
Salen
Tiroran
Tobermory
Uisken
Ulva Ferry
ieaJura
Ardmenish
Craighouse
Feolin
ieaSeil
Balvicar
Clachan-Seil
Ellenabeich
ieaSkye
Achachork
Aird of Sleat
Ardvasar
Armadale
Ashaig
Bernisdale
Bornesketaig
Borreraig
Borrodale
Borve
Bracadale
Broadford
Brogaig
Bualintur
Camastianavaig
Camuscross
Carbost (Loch Harport)
Carbost (Portree)
Claigan
Colbost
Drumfearn
Drynoch
Dunan
Dunvegan
Duntulm
Edinbane
Elgol
Ellishadder
Eynort
Eyre
Fasach
Feorlig
Ferindonald
Fiskavaig
Flashader
Flodigarry
Galltrigill
Garafad
Geary
Gedintailor
Gillen
Glendale
Halistra
Harlosh
Heaste
Isleornsay
Kensaleyre
Kilbride
Kilmaluag
Kilmarie
Kilmore
Kilmuir
Kilvaxter
Kingsburgh
Kyleakin
Kylerhea
Lealt
Lower Breakish
Luib
Milovaig
Mugeary
Ollach
Ose
Peinachorran
Peinlich
Portnalong
Portree
Ramasaig
Roag
Sconser
Skeabost
Sligachan
Staffin
Stein
Struan
Suladale
Talisker
Tarskavaig
Teangue
Torrin
Totaig
Tote
Treaslane
Trumpan
Uig
Uigshader
Ullinish
Upper Breakish
ieaTiree
Mannal
Scarinish :
ieaKanpoko HebridakieaBarra
Allasdale
Ardmore
Ardveenish
Bogach
Borve
Brevig
Castlebay
Caolas
Northbay
ieaBenbecula
Bail' Iochdrach
Balivanich
Nunton
Uachdar
ieaHarris
Amhuinnsuidhe
Ardhasaig
Borsham
Borve
Bun Abhainn Eadarra
Hushinish
Leverburgh
Luskentyre
Rèinigeadal
Rodel
Tarbert
ieaHegoaldeko Uist
Askernish
Auratote
Balgarva
Bornish
Daliburgh
Howmore
Iochdar
Kilaulay
Lochboisdale
Stoneybridge
ieaIparraldeko Uist
Ardheisker
Baile Glas
Carinish
Lochmaddy
Newtonferry
Sollas
Tigharry
ieaLewis
Achmore
Adabroc
Aignish
Aird Uig
Aird
Airidh a' Bhruaich
Ardroil
Arnol
Back
Baile an Truiseil
Balallan
Barvas
Bayble
Borrowston
Borve
Bragar
Branahuie
Breaclete
Breivig
Brenish
Broker
Brue
Cabharstadh
Calbost
Callanish
Carloway
Cliff
Coll
Cromore
Cross
Crossbost
Eorodale
Eoropie
Fivepenny
Flesherin
Garenin
Garrabost
Garynahine
Gravir
Gress
Habost
Holm
Kneep
Knock
Knockaird
Laxdale
Leurbost
Lionel
Marybank
Mealista
Melbost
New Tolsta
Newmarket
Newvalley
North Dell
North Tolsta
Parkend
Plasterfield
Port of Ness
Portnaguran
Portvoller
Sandwick
Shawbost
Shulishader
Skigersta
South Dell
Steinish
Stornoway
Swainbost
Timsgarry
Tolsta Chaolais
Tong
Uig :
# Uadi

Uadi edo wadi (arabieraz: وادي‎‎, wādī) arabiar jatorriko hitza da, eskualde bero eta idorretako ibaien ibilgu lehor edo urtarokoak izendatzeko erabiltzen dena.
Uadi ugari dago Arabiako penintsulan eta iparraldeko Afrikako basamortuetan. Ibilgu horiek ehun metro baino gehiagoko zabalera izan dezakete; orohar, euri garai laburretan baino ez dute eramaten ura, ordu, egun edo aste gutxi batzuetan baino ez, urterokoak izan daitezkeenak edo noizbehinkakoak eta aurreikusterik ez daudenak, gertatzen diren urte garaiari zein botako duten euri kopuruari dagokionez.
Toki horietan landaretza xerikoa da, arantzatsua, hazkuntza motelekoa eta uadi inguruetara mugatuta dago. Horien azalean edo lurpean ura biltzen bada, landaretza ikusgarriagoa izan daiteke, eta oasi mota bat eragin. Toki hauetako landaretza naturala, datil-palmondo, fruitu zuhaitz, barazki eta bazka belarragatik ordezkatua den arren, batzuetan, oasian bertan bizi diren eta berau erabiltzen dutenek landatutakoak.

## Ikus, gainera

* Uharra
* Igargar uadia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q187971
* Multimedia: Wadis / Q187971
# Uadi Qadisha

Uadi Qadisha (Haran Sakratua) eta Jaungoikoaren zedroen basoa (Horsh Arz el-Rab)$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | iii, iv |
| Erreferentzia | 850 |
| Kokalekua | Libano |
| Eskualdea$^2$ | Herrialde arabiarrak |
| Koordenatuak | 34°16′58.60″N 35°57′5.84″E﻿ / ﻿34.2829444°N 35.9516222°E﻿ / 34.2829444; 35.9516222 |
| Izen ematea | 1998 (XXII. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Uadi Qadisha edo Qadisha harana (arabieraz: وادي قاديشا‎) Libanoko Iparraldeko eskualdean dagoen harana da. Qadisha ibaiak sortutako arroila estua da. Qadisha hitzak arameraz "sakratu" esan nahi duenez, Haran Sakratua ere diote. Bertan hainbat monasterio kristau daude
1998an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Herri, herrixka eta monasterioak

* Bsharri barrutia
Bsharri, Dimane, Bane, Tourza, Hasroun, Bazaoun, Bqarqasha, Bqaa Kafra, Brissate, Hadchit, Blaouza, Hadath, Qannoubine monasterioa, Hawqa monasterioa, Mar Elisha monasterioa
* Zgharta barrutia
Arbet Qozhaya, Ehden, Kfarsghab, Hawqa, Aintourine, Sereel, El Fradiss, Mazraat En Nahr, Beit Balais, Qozhaya monasterioa, Mar Sarkis Ras Al Nahr monasterioa

## Erreferentziak

* ↑ UNESCO World Heritage Centre. UNESCO Fact Sheet. Whc.unesco.org.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29384
* Multimedia: Kadisha Valley / Q29384
# Uadi Maghara

Uadi Maghara, Sinaiko penintsularen hegoaldean dagoen eskualde bat da. Bere garrantzia, mineral presentziagatik datorkio, turkesa bezalakoak, antzinatetik ateratzen direnak.
Egiptoko II. dinastiatik aurrera, mineral honen ateratzea, tokiko harkaitzetan grabatutako idazkun ugariengatik berretsia da, faraoiek antolatutako espedizioen lekukotza bezala, nomada beduinoen tribuei aurre eginez, Sinaiko penintsularen kontrola lortzeko.
Eskualdeak, berebiziko balio arkeologikoa du, bertako harkaitzetan, Egiptoko lehen dinastietako zenbait faraoiren izenak dituzten testu hieroglifoak grabatuak baitaude: Sanakht, Sekhemkhet, Djoser, Nyuserra, Menkauhor, Dyedkara-Isesi, Pepi I.a, etab... bezalako faraoiak.
Turkesa, Hethert jainkosarekin lotua zegoen, "Turkesaren Anderea", Sinaiko penintsulako tenplu batean gurtua zena, eta antzinako egiptoarrentzat, balio sinboliko handia zuen: zerua eta goizeko egunsentiko argia sinbolizatzen zituen, eta berpizkundearekin, amatasunarekin, ugalketarekin eta ugalkortasunarekin lotua zegoen, Hetherten ezaugarriak, bitxi zein kuttunetan barra-barra erabilia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1548813
* Multimedia: Wadi Maghara / Q1548813
# Txus Arrieta

Jesus Txus Arrieta Barinagarrementeria (Elorrio, Bizkaia, 1968) bizkaitar idazlea da.
2016an Ignacio Aldekoa XLV. Ipuin Saria irabazi zuen Tupperra lanarekin, 2017an Arabako Foru Aldundiak argitaratu zuena.

## Lanak
### Narrazioa

* Tupperra (2017, Arabako Foru Aldundia)

## Sariak

* Ignacio Aldekoa XLV. Ipuin Saria (2016)

## Erreferentziak

* 1 2 Arabako Foru Aldundia. (2016ko azaroaren 8a). Badakigu jada nortzuk diren 2016 literatur sarien irabazleak. (Noiz kontsultatua: 2018ko urriaren 30a).
* Datuak: Q57659969
# Txus Jaio

Jesús "Txus" Jaio Arrizabalaga (Markina-Xemein, 1975eko ekainaren 12a) euskal rally gidari profesionala da.
1995ean hasi zen Ford Escort batekin Euskal Herriko Autocross Txapelketan. Junior txapelketetan emaitza onak lortu ondoren, Carlos Sainzen laguntza izan zuen 1998an Espainiako txapelketan parte hartzeko. 2003/04 denboraldian Espainiako txapeldun bilakatu zen. Handik Munduko Rally Txapelketara salto egun zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Berria: Motorren isiltasunean
* Datuak: Q6154199
# Txursinita

Txursinita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Txursinita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Hg+2)0.5Hg2+(AsO4)}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Chursinite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Txus Bidorreta

Jesús "Txus" Bidorreta Gómez (Bilbo, 1966ko ekainaren 20a -) bizkaitar saskibaloi entrenatzailea da.

## Kirol ibilbidea

Hona hemen bere ibilbidea
| Urtea | Taldea | Liga | Oharrak |
| 91-92 | Caja Bilbao | Kadete | |
| 92-93 | Caja Bilbao | 1. Maila | Laguntzailea |
| 93-94 | Caja Bilbao | 1. Maila | Ligako txapelduna eta igoera |
| 94-95 | Maristas | Kadete | |
| 95-96 | Askartza | 3. Maila | |
| 96-97 | Bil. Patronato | LEB | |
| 97-98 | Askartza | 2. Maila | 5.a Ligan |
| 98-01 | La Palma | EBA eta LEB 2 | |
| 98-01 | UB La Palma | EBA eta LEB 2 | Liga (98-99) eta igoera, Koparen finalaurrean (99-2000). Liga eta Koparen finalaurrean (2000-2001). |
| 2001-2004 | Bilbao Basket | LEB2 eta LEB | Liga eta igoera. Kopa. Kopa txapeldunordea (2002-2003). Liga eta igoera (2003-2004). |
| 2004-2010 | Bilbao Basket | ACB | ACB Superkoparen Txapeldunordea (2007) |
| 2010-2012 | CB Lucentum Alicante | ACB | |
| 2012-2015 | CB Estudiantes | ACB | |
| 2015-2017 | CB Canarias | ACB | Txapeldunen Liga |
| 2015- | Espainiako selekzioa | | Laguntzailea |
| 2017- | Valencia Basket | ACB | |

## Erreferentziak

* ↑ Entrenatzaileen elkartearen webgunea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11704812
* Multimedia: Txus Vidorreta / Q11704812