OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Amilleta baserria

Amilleta Antzuolan (Gipuzkoan) dagoen baserria da, XVI. mendean eraikia.
2011ko urtarrilaren 26an, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

## Ezaugarriak

Oinplano angeluzuzeneko baserria, 33,5 x 23,5ekoa. Egurrezko estalkia, hodi-teilez egina, 3 isurkikoa, gailurra hego-ekialdera jotzen duen fatxada nagusiarekiko elkarzut duena. Bi solairu eta ganbara ditu. Horma perimetralak landu gabeko harriz eginak, eta eskantzuak harlanduzkoak. Fatxada nagusiak antolaketa simetrikoa du; beheko solairuan, erdian, erdi-puntuko bi arku daude; arku batetik atondora sartzen da eta bestetik kortara. Lehenengo solairuan sei leiho-hutsarte daude, silarriz hesituta. Hastialean (goiko aldean) oholtza labur bat ikus daiteke, alde hori ixten duena. Hego-mendebaldeko fatxadak zazpi leiho eta ezaugarri desberdinetako balkoiak ditu, beheko solairuan, eta beste zazpi leiho-bao lehenengo solairuan. Lurraren desnibela aprobetxatuz, soto-upategi bat dauka, non zenbait saietera irekitzen diren; azken horiek ere hego-mendebaldera jotzen dute. Ipar-ekialdeko fatxada oso baxu dago lurraren desnibelarengatik, eta handik sotora edo lastategira sartzen da zuzenean. Ipar-mendebaldeko fatxadak leiho-bao bat dauka.
Eraikin honen barneko egitura suhesi batean bermatzen da, hego-ekialdeko fatxada nagusiarekiko elkarzut; suhesiak bi zati simetrikotan banatzen du eraikina. Egurrezko egiturak fatxadetan eta erdiko suhesi horretan bermatzen dira. Bi erdien egiturak pieza bakarreko zortzi zutabe-ardatzetan bermatzen dira; horiek habe, beso eta gapirioekin ahokatuta, baserri honen teilatuari eusten diote. Beheko solairura argi naturala sartu dadin, argizulo bat dauka, forma tronkopiramidala duena. Ipar-mendebaldeko azken hormartea XIX. mendean eginiko zabalkuntzean egina da. Horma zaharraren gainean, gaur egun barruan dagoena, XVI. mendeko arku zorrotza irekitzen da.
Amilleta XVI. mendeko baserria da. Garai horretako ipar-mendebaldeko murrua eta upeltegia gorde ditu. Beranduago, erabat berregin zen, XVIII. mendean; eta garai hartakoak dira, hain zuzen, barruko murru eta egitura gehienak.

## Erreferentziak

* Edukiaren zati bat monumentu hau sailkatutako kultura-ondasun izendatzen duen lege testutik hartu da. Izan ere, testua jabari publikokoa da eta ez du jabetza intelektualik, Espainiako Jabetza Intelektualaren Legeko 13. artikuluan xedatu denez (Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22).
* ↑ Kultura Ondasun izendapena EHAAn

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16516116
* Multimedia: Amilleta baserria / Q16516116
# Amilcare Ponchielli

Amilcare Ponchielli (Paderno Fasolaro, Cremona, Italia, 1834ko abuztuaren 31a – Milan, Italia, 1886ko urtarrilaren 16a) musikagilea izan zen.

## Bizitza

Milanen egin zituen ikasketak. 1856. urtean lehen opera aurkeztu zuen, I promessi sposi. 1873-1875 urteetan bi ballet eta lau opera idatzi zituen.
La Gioconda (1876), Ponchielliren operarik famatuenak, Arrigo Boitoren libretoa du eta Victor Hugoren Angelo-n oinarritua da; arrakasta handia lortu zuen XIX. mendearen bukaeran. Milango Kontserbatorioko irakasle zelarik, besteren artean, Puccini izan zuen ikasle. 1881-1886. urteetan Bergamoko katedraleko musika-zuzendaria izan zen, eta eliza-musika idatzi zuen han. Beste opera batzuk: I lituani (1874, Lituaniarrak) eta Marion Delorme (1885).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q207390
* Multimedia: Amilcare Ponchielli / Q207390
# Amillao

Amillao Allingo kontzejua da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 18 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria
### Klima

Aukeratu beheko zatian urte-tarte bat, urte horiek goian xehetasun handiagoz ikusteko.
Ikusi edo aldatu datu gordinak.
Amillaoko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 24 | 21 | 19 | 17 | 19 | 21 | 21 | 18 | 18 |

## Kanpo estekak

* Amillao Nafarroako Gobernuko webgune ofizialean
* Datuak: Q2843351
* Multimedia: Amillano / Q2843351
# Amiloidosi

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Amiloidosia izaera proteikoa duen substantzia bat organo batean edo gehiagotan pilatzen den egoera da. Material hori ezin denez deskonposatu, organoaren funtzio normala nahasten du. Urte luzez dialisian egon diren pertsonek sarritan garatzen dute amiloidosia, dialisian erabiltzen diren mintz artifizialek ez baitute proteina moduko materialik iragazten odoletik kanporatzeko. Giltzurrunetan, luzarora, proteinuria, sindrome nefrotikoa eta gutxiegitasuna ekar ditzake.
Gaixotasuna progresiboa da, eta, neurri handi batean, jatorrizko gaixotasunekin lotuta dago; kasu askotan, bilakaera kaltegarria du, baina infekzioen, tumore erauzgarri edo sendagarrien eta beste tratamendu batzuen kasuetan ager daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Gaixotasunak Hiztegia] [2015]
* ↑ Euskalterm: [Nefrourologia Hiztegia] [2016]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q816798
* Multimedia: Amyloidosis / Q816798
# Amildegi (argipena)

Amildegi hitzak adiera zenbait ditu:
* malda edo pendiz handia;
* mitologian eta erlijioan, amildegia, amaierarik gabeko zuloa edo azpimundura eramaten duena.
# Amiloide

Amiloideak edo proteina amiloideak zuntzezko proteina bereziak dira, disolbaezinak, patologia batzuk eragiten dituztenak ehunetan edo organoetan pilatzen direnean.
Amiloideek sortzen dituzten patologia horiek amiloidosi izenarekin biltzen dira. Amiloidosi batzuk endekapenezko gaitz batzuekin lotu dira, Alzheimer bezalako neuronen endekapenezko gaixotasunekin, esaterako.
Amiloide izena oker batetik dator: hasiera batean zientzialariek uste zuten ehunetan pilatzen zen material patologiko hori almidoia zela; geroago konturatu ziren material horrek egitura proteikoa zuela
Amiloideen berezitasunik nabarmena da erresistenteak direla proteolisiarekiko. Hots, entzima proteolitikoek ez dituztela degradatzen. Pisu molekular txikiko proteinak dira amiloideak, egitura tridimensional berezia hartzen dutenak, tolestura bitxiekin (beta lamina antiparaleloa). Egitura tridimensional berezi horrek amiloideen ezaugarri fisiko-kimikoak baldintzatzen dituzte hein handi batean.

## Erreferentziak

* ↑ Pulawski, W; Ghoshdastider, U; Andrisano, V; Filipek, S (2012). "Ubiquitous amyloids". Applied Biochemistry and Biotechnology. 166 (7): 1626–43 Ubiquitus amyloids
* ↑ Kyle R.A. (2001). "Amyloidosis: a convoluted story". Brit. J. Haem. 114 (3): 529–538. Amyloidosis: a convoluted story

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6740853
* Multimedia: Amyloid / Q6740853
# New Weston (Ohio)

New Weston Ohioko herri bat da. Darke konderrian kokatua dago. 2010ean 136 biztanle zituen, 0,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Darke konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2483515
* Multimedia: New Weston, Ohio / Q2483515
# New Witten (Hego Dakota)

New Witten Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Tripp konderrian dago, Hego Dakota estatuan. 54 biztanle ditu, 0,28 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Tripp konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3240449
# New Whiteland (Indiana)

New Whiteland Indianako herri bat da. Johnson konderrian kokatua dago. 2010ean 5.472 biztanle zituen, 3,78 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Johnson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2648248
# New Windsor (New York)

New Windsor Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Orange konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 27.805 biztanle ditu, 37,06 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Orange konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708373
* Multimedia: New Windsor, New York / Q3708373
# New Waverly (Texas)

New Waverly Texasko hiri bat da. Walker konderrian kokatua dago. 2010ean 1.032 biztanle zituen, 5,72 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Walker konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q521905
# New York, New York (filma)

New York, New York, 1977ko Martin Scorsese estatubatuar zinema zuzendariaren musikal drama film bat da. Liza Minnelli eta Robert De Niro aktoreek antzeztu zuten.
Soinu bandako izenburu berdineko New York, New York abestiarengatik ospea bereganatu zuen, bai Liza Minnellik filmean abestutako jatorrizko bertsioari bai ondoren Frank Sinatrak abestutakoari esker.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1945, Bigarren Mundu Gerra amaitu berritan, New York. Jimmy Doyle (Robert De Niro) banda handi batean jo nahi duen saxofoi-jotzaile odolbero eta erakargarri bat da. Francine Evans (Liza Minnelli) ospetsu izatea amesten duen taberna bateko abeslari lotsatia da. Elkar ezagutzean, bien artean berehalako erakarkarpena sortuko da, batak saxoifoia jo eta besteak abestean, hiriko etxeorratzek ere dardar eginaraztea lortzen dute. Harreman gorabeheratsu baten hasiera izango da, Jimmyk jazarekiko duen griña eta biak elkartzen dituen amodioaren arteko oreka mantentzeko beren gaitasuna proban jarriko duena.

## Aktoreak

* Liza Minnelli: Francine Evans
* Robert De Niro: Jimmy Doyle
* Lionel Stander: Tony Harwell
* Barry Primus: Paul Wilson
* Mary Kay Place: Bernice Bennett
* Frank Sivero: Eddie DiMuzio
* Georgie Auld: Frankie Harte
* George Memmoli: Nicky
* Harry Northup: Alabama
* Dick Miller: Palm Club Owner
* Clarence Clemons: Cecil Powell
* Casey Kasem: DJ Midnight Bird
* Adam David Winkler: Jimmy Doyle, Jr.
* Jack Haley (krediturik gabe): Ikuskizun aurkezlea

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q743367
# New Wilmington (Pennsylvania)

New Wilmington Pennsylvaniako borough bat da. Lawrence konderrian kokatua dago. 2010ean 2.466 biztanle zituen, 2,75 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lawrence konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1181535
* Multimedia: New Wilmington, Pennsylvania / Q1181535
# New Windsor (Maryland)

New Windsor Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Carroll konderrian kokatuta dago, Maryland estatuan. 1.441 biztanle ditu, 1,947235 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Carroll konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q756365
* Multimedia: New Windsor, Maryland / Q756365
# New Wine udalerria, Dubuque konderria (Iowa)

New Wine udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Dubuque konderrian. Azken zentsuaren arabera 4.901 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, New Wine udalerriak 2046 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 33.555 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q987000
# Andunië

Andunië Tolkienen legendariumean, izen bereko badian, Andustarren dagoen portu bat da, eta, hasieran, Numenorreko hiririk garrantzitsuena, uhartearen hiriburua baitzen, eta hara iristen baitziren, nagusiki, Tol Eressëako Eldarren itsasontziak. Bere izenak, "Eguzkiaren tokia" esan nahi du quenya hizkuntzan. Elrosen ondorengo zen Silmariënen seme zen Valandili, lehen aldiz eman zioten Anduniëko jauna izeneko titulua, eta, bere ondorengoak, fededunen agintariak izan ziren, erresumako politiketan paper garrantzitsu bat betetzen jarraitzen dutenak.
Baina, Sauronen itzala Numenorren gainera iristen ari zenez, Armenelos, Andunië baino hiri garrantzitsu eta handiagoa bihurtu zen. Erresumaren amaiera aldera, gainontzeko fededunak, erregearen gizonek disidentetzat jo zituzten, eta asko, Romenna eta ekialdeko beste eskualde batzuetara erbesteratuak izan ziren, Anduniëko jaunak barne.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1098873
# Anduineko Haranak

Anduineko Haranak, Tolkien britainiar idazlearen legendarium ospetsuan agertzen den toki bat da. Mendi Lainotsuak eta Baso Beltzaren artean, Anduin ibaiaren bi alboetan aurkitzen diren haran zabalak dira, gehienbat, ekialdeko ibarrean aurkitzen diren arren, han, lurrak, beherago aurkitzen baitira. Bere hegoaldeko muga, Zilarrezko Ibilgua edo Zelebrant ibaia Anduin ibaian itsasoratzen den gunean koka daiteke, iparraldeko muga, Anduin ibaiaren beraren iturrian koka daitekeelarik. Larehun milia inguru izango litzateke haran hauen luzera osoa.
Basa Elfoak, Haranean eta Baso Berde Handian bizi izan ziren Eguzkiaren Lehen Aroan eta Eguzkiaren Bigarren Aroan. Eotheodak ere, jatorrian, hemen bizi izan ziren, Zelai Gladioak eta Karrokaren artean, ondoren, iparralderantz joateko "Baso Beltzetik iparraldera, mendebaldean Mendi Lainotsuak eta Basoko Ibaia ekialdean utziz. Hegoalderantz, eurek, Ibai Grisa eta Urrutiko Iturria deitu zituzten bi ibai laburren elkartzeraino hedatzen zen". Langwellen itsasoratzean, Framburgo sortu zuten, Eguzkiaren Hirugarren Aroan.
Esaten denez, Hobbiten asabak haran hauetan bizi izan ziren, baina, Eguzkiaren Hirugarren Aroaren erdialdean, utzi egin zituzten, Gizonen kopurua ugaltzen zihoalako eta, landaretzaren artean, Itzal bat agertu zelako (Sauronen itzuleraren zantzua)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9092504
# Andui

    Artikulu hau mikroorganismoen multzoari buruzkoa da; enborraren atala gaitzat duena beste hau da: «Andui (botanika)»
Mikrobiologian, 'anduia ezaugarri genetiko homogeneoak dituzten mikroorganismoen multzo bat da, taxonomikoki espeziaren azpian dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q855769
# Anduniëko Jaunak

Anduniëko Jaunak, Tolkienen legendariumean agertzen diren pertsonaiak dira. Numenorreko nobleziako Dunedainak dira, Silmariënen ondorengoak, Tar-Elendilen alaba nagusia, garaiko legeen ondorioz (Tar Aldarionek aldatu arte), Silmariëni zetrua eman ezin ziola eta, Anduniëko portuen jauntza eman ziona, Numenorreko lurren mendebaldean.
Lehen Jauna Valandil izan zen, Silmariënen semea, eta "erregeen etxekoen ondoren, ohore gehien zutenak bezala hartzen ziren, Elrosen leinukoak izateagatik". Erregeei leial ziren jaunak ziren, eta beti zeuden zetruaren aholkularirik garrantzitsuenen artean.
Hala ere, hasieratik sentitu zuten Eldarrenganako maitasun berezi bat, baita Valarrekiko errespetu handia ere, eta itzala Numenorren hazi zenean, Leialei, ahal izan zuten bezala lagundu zieten, erregeen bihotza, aholkurik zuzenenak emanez zuzentzen saiatuz. Eurei buruz ez da askorik ezagutzen, ezta zenbat izan ziren ere, denbora askoan zehar, ez baitziren ageri-agerian aurkeztu, baina, eurei buruz hitz egiten direnen artean, Inzilbêth, Eärendur jaunaren iloba zegoen, Ar-Gimilzôr erregearekin ezkontzera behartua izan zena eta norekin bi seme izan zituen, Inziladûn eta Gimilkhâd, lehena, beranduago, Tar-Palantir bezala ezagutua izan zena. Hala ere, ospetsuena, Amandil izan zen, Numendilen semea, aldi berean, Anduniëko azken jauna izan zena Ar-Phârazon erregearen erregealdian. Leialak, Sauronen gaiztotasunetik babesteko ahal bezain beste egin zuen eta mendebalderantz ohartu gabe nabigatu zuen Valarrei laguntza eskatzeko asmoz, ordutik aurrera, berari buruz sekula gehiago ezer jakin ez zelarik.
Anduniëko Jaunen bitartekaritzaren bidez, Elrosen leinua mantendu ahal izan zen Numenor erori ondoren (eta eurekin salbatu zen Barahirren eraztuna, Amandilen seme zen Elendilek, hondoratzetik salbatzea lortu baitzuen, eta, bere seme Isildur eta Anarionekin batera, erbesteko erresuma numenortarrak sortu zituzten iparraldean, (Arnor) eta hegoaldean, (Gondor).
# Anduitzeko haitzorrotza

Anduitzeko haitzorrotza, Zabalegi (mendia)n dagoen harrizko monolito natural bat da.
Zabalegiren mendebaldeko aurpegia Arritzagako labarrerantz erortzen da, honela, hasiera emanez. Toki honetan dago Anduitzeko haitzorrotza izeneko monolitoa, Beratzagako zubiaren gainean hain justu ere, nondik, Amezketatik abiatzen den Arritzagako bidea igarotzen den. Badago haitz honi Saltarri deitzen dionik ere, benetan, Anduitzen gainean dagoen monolito harritsua dena. Saltarri izena, amezketarren batek, bertatik jauzi eginez bere buruaz beste egitea nahi izan zuelako datorkio.
Anduitzeko monolitoa, lehen aldiz, 1934ko uztailean eskalatua izan zen. Rafael Carranque eta Lino Argomaniz izan ziren Anduitzen lehen eskalada horren protagonistak. Jaitsierarako rappel bat prestatu zuten, Gipuzkoan, jaitsiera teknika hau erabiltzen zen lehenengo aldia zelarik. Aste bete beranduago, bera bakarrik igoko zen Eusebio San Miguel, eskalatzen 20 minutu emanez. Bitxikeria bezala, igoera hauen aurretik, Altuna izena zuen artzai batek, tontor estu hau igotzea lortu zuenaren "elezaharra" oso zabaldua zegoela aipatu behar da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253531
# Anduoita

Anduoita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Anduoita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: RuAs₂. Sistema ortorronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Anduoit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 13-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q525059
* Multimedia: Anduoite / Q525059
# Norwalk (Connecticut)

Norwalk Connecticuteko hiri bat da. Fairfield konderrian kokatua dago. 2010ean 85.603 biztanle zituen, 59,08 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Fairfield konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54217
* Multimedia: Norwalk, Connecticut / Q54217
# Norwalk (Iowa)

Norwalk Iowako hiri bat da. Polk konderrian kokatua dago. 2010ean 8.945 biztanle zituen, 27,82 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Polk konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1065562
# Norvegiera

Norvegiera (norsk) germaniar hizkuntza da, Norvegiako ofziala: mendebaleko eskandinaviarren azpitaldekoa da eta suedierarekin eta danierarekin antza handia du.
Bi idaztarau ditu: bokmål («liburu hizkuntza») eta nynorsk («norvegiera berria»). Norvegiarrek bi idaztarauak ikasten dituzte, baina praktikan % 85-90 inguruk lehenengoa erabiltzen du, batez ere hiriko inguruetan: 2000an testuen % 92 bokmålez argitaratu ziren.

## Dialektoak

Bost multzo nagusi daude: iparraldeko norvegiera (nordnorsk), Trøndelagekoa (trøndersk), erdialdekoa (innlandsmål), mendebalekoa (vestnorsk) eta ekialdekoa (østnorsk).

## Historia

Antzinako eskandinavieratik datoz egun Iparraldeko herrialde haietan egiten dituzten hizkuntzak. Bikingoek Europan zehar zabaldu zuten antzinako hizkuntza hura, baita Errusiaraino ere.
Danimarka eta Norvegiako Erresumako (1536-1814) garaian, daniera ofiziala zen. Hiri inguruetan eta klase altuetako jendearen artean, ohikoa zen danieraz hitz egitea, norvegierazko doinuaz eta bertako aldaerak erabiliz, bien arteko nahasketa eginik, alegia. Bi herrialdeak banatu zirenean, daniera-norvegiera eredu hori mintzaira ofizial moduan geratu zen eta apurka-apurka bilakatuz joan zen, bertako osagaiak hartuz. Hizkuntza eredu hartaz baliatuz, Henrik Ibsenek, norvegiar idazlerik emankorrenak eta ospetsuenak, XIX. mendeko bigarren erdialdean bere lanik ezagunenak argitaratu zituen.
XX. mendearen hasieran, idatzizko eredu propioa egiteko lan handia izan zen. Hastapenetan, daniera-norvegieraren ondorengoa riksmål izan zen, baina 1929tik aurrera eredu estandar ofiziala bokmål da. Garai hartan bertan, norvegierazko hiru idazlek Nobel Saria eskuratu zuten: Bjørnstjerne Bjørnsonek (1903), Knut Hamsunek (1920) eta Sigrid Undsetek (1928). 1933an, "Norsk rikskringkasting" (NRK) sortu zuten, irrati eta telebista konpainia publikoa.
1951an, Thor Heyerdahlen "Kon-Tiki"k hizkuntza horretan egindako film batek lehen aldiz irabazi zuen Oscar saria, dokumental onenaren kategorian.
Azkenik, Norvegieraren Kontseilua (Norsk språkråd) lanean jardun zen 1974tik 2005era. Urte hartan, Norvegiako Hizkuntzaren Kontseiluak ordezkatu zuen (Språkrådet).

## Ikus, gainera

* Norvegierazko literatura

## Kanpo estekak

* Norsk språkråd (Norvegierazko Kontseilua) (Norvegieraz [bokmål]), (Ingelesez), (Alemanez), (Errusieraz), (Gaztelaniaz), (Portugesez), (Frantsesez), (Nederlanderaz)
* Norvegiera-ingelesa hiztegia online
* Datuak: Q9043
* Multimedia: Norwegian language / Q9043
# Norwalk (Ohio)

Norwalk Ohioko hiri bat da. Huron konderrian kokatua dago. 2010ean 17.012 biztanle zituen, 22,97 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Huron konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q388091
* Multimedia: Norwalk, Ohio / Q388091
# Norwalk udalerria, Huron konderria (Ohio)

Norwalk udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Huron konderrian. Azken zentsuaren arabera 3.451 biztanle zituen, 18.3 milia karratu (47 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Norwalk udalerriak 1426 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 36.024 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7060798
* Multimedia: Norwalk Township, Huron County, Ohio / Q7060798
# Norvegierazko Wikipedia

Norvegierazko Wikipedia Wikipediaren norvegierazko edizioa da. 2001eko azaroan jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 231.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 13.a zen.

## Ikus, gainera

* Nynorskerazko Wikipedia

## Kanpo estekak

* Norvegierazko Wikipedia
* Datuak: Q109333352
* Multimedia: Norwegian (Bokmål) Wikipedia / Q109333352
# Norvegierazko literatura

Norvegierazko literatura hizkuntza hartaz egindakoa da, Norvegiako idazleekin lotutakoa nagusiki.
Egile ezagunenen artean Henrik Ibsen daukagu, antzezlan kopuru itzela egin zituena.
Halaber, norvegierak hiru Nobel Saridun eman ditu: Bjørnstjerne Bjørnson (1903), Knut Hamsun (1920) eta Sigrid Undset (1928), azkenekoa hiruretatik emakumezko bakarra izanda.

## Idazleak
### Klasikoak

* Henrik Ibsen. Norvegia. (1828-1906).
* Bjørnstjerne Bjørnson. Norvegia. (1832-1910).
* Knut Hamsun. Norvegia. (1859-1952).
* Sigrid Undset. Norvegia. (1882-1949).

### Garaikideak

* Kjell Askildsen. Norvegia. (1929-2021).
* Kjartan Fløgstad. Norvegia. (1944-)
* Jon Fosse. Norvegia. (1959-)
* Jostein Gaarder. Norvegia. (1952-)
* Hans Herbjørnsrud. Norvegia. (1938-)
* Edvard Hoem. Norvegia. (1949-)
* Jan Kjærstad. Norvegia. (1953-)
* Liv Køltzow. Norvegia. (1945-)
* Øystein Lønn. Norvegia. (1936-2022)
* Cecilie Løveid. Norvegia. (1951-)
* Stein Mehren. Norvegia. (1935-2017)
# Norwalk (Kalifornia)

Norwalk Kaliforniako hiri bat da. Los Angeles konderrian kokatua dago. 2010ean 105.549 biztanle zituen, 25,1 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Los Angeles konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q494715
* Multimedia: Norwalk, California / Q494715
# Ormiscaig

Ormiscaig, Eskoziako gaeleraz: Ormasgaig, Eskoziako baserriz osatutako etxalde bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3777254
# Ormiston

Ormiston, Eskoziako gaeleraz: Ormastan, Eskoziako udalerri bat da, Ekialdeko Lothian konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1009852
* Multimedia: Ormiston, East Lothian / Q1009852
# Nori (argipena)

Nori terminoak hainbat adiera du:
* Nori (jakia): Algekin egindako Japoniako gastronomiako jakia.
* Nori kasua, euskarazko datiboa izendatzeko modua.
* Nori , euskarazko eleberri grafiko baten izenburua
# Norham

Norham, Ingalaterrako ipar-ekialdean dagoen udalerri bat da, Northumberland konderrian. Eskoziako mugan dago.
2011n 579 biztanle zituen.
* Datuak: Q993658
* Multimedia: Norham / Q993658
# Norheim

Norheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Bad Kreuznach (barrutia)|Bad Kreuznach]] barrutian. 2014an 1.497 biztanle zituen 3,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q651363
* Multimedia: Norheim / Q651363
# Nori (jakia)

    Artikulu hau Japoniako jakiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Nori (argipena)».
Nori (japonieraz: 海苔) zenbait alga gorri jangarrien japonierazko izena da, gehienetan Pyropia generokoak. Hedaduraz, algaz egindako jakiei ere nori diete. Jaki hauek onigiri edo sushi egiteko erabiltzen dute.
Hautsez egindako nori idorra aonori (japonieraz: 青海苔, hitzez hitz: nori urdin) , okonomiyaki edo yakisoba egitean espezia moduan erabiltzen dutena.

## Erreferentziak

* ↑ Kodansha encyclopedia of Japan. 6 Kōdansha, 37 or. ISBN 0-87011-620-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q201565
* Multimedia: Nori (food) / Q201565
# Noriaki Asakura

Noriaki Asakura (japonieraz: 朝倉 徳明, 1973ko maiatzaren 11 - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1824280