# Taipei

Taipei (txineraz 台北市; Hanyu Pinyin Táibĕi Shì; taiwaneraz Tâi-pak) Taiwango edo Txinako Errepublikako hiriburua da. 2000n 2.600.543 biztanle zituen.
Taiwango industria gune nagusia da: ehungintza, tresneria elektrikoak eta mekanikoak, kimika industria, ontziolak, motorrak, zurgintza, janari industria eta eraikuntzarako gaiak dira. Aipagarria da Jauregi eta Museo nazionala, txinatar portzelanak, pinturak eta kaligrafiak dituena.

## Historia

1708. urtean sortu zuten hiria Txinako hego-ekialdetik bertaratu ziren txinatarrek. 1895. urtetik aurrera japoniarrek modernizatu zuten hiria, eta Bigarren Mundu Gerra amaitu zenean txinatarren esku zen berriro ere.

## Klima

Datu klimatikoak (Taipei, 1981–2010) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 19.1 | 19.6 | 22.1 | 25.7 | 29.2 | 32.0 | 34.3 | 33.8 | 31.1 | 27.5 | 24.2 | 20.7 | 26.6 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 16.1 | 16.5 | 18.5 | 21.9 | 25.2 | 27.7 | 29.6 | 29.2 | 27.4 | 24.5 | 21.5 | 17.9 | 23 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 13.9 | 14.2 | 15.8 | 19.0 | 22.3 | 24.6 | 26.3 | 26.1 | 24.8 | 22.3 | 19.3 | 15.6 | 20.4 |
| Euria (mm) | 83.2 | 170.3 | 180.4 | 177.8 | 234.5 | 325.9 | 245.1 | 322.1 | 360.5 | 148.9 | 83.1 | 73.3 | 2405.1 |
| Euri egunak (≥ 0.1 mm) | 14.1 | 14.6 | 15.5 | 14.9 | 14.8 | 15.5 | 12.3 | 14.0 | 13.8 | 11.9 | 12.4 | 11.7 | 165.5 |
| Eguzki orduak | 80.6 | 71.3 | 89.6 | 92.6 | 113.7 | 121.7 | 179.0 | 188.9 | 153.7 | 124.0 | 99.4 | 90.7 | 1405.2 |
| Hezetasuna (%) | 78.5 | 80.6 | 79.5 | 77.8 | 76.6 | 77.3 | 73.0 | 74.1 | 75.8 | 75.3 | 75.4 | 75.4 | 76.6 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Ondasun nabarmenak

* Taipei 101, munduko etxe orratz garaiena izan zena.
* Hiru unibertsitate
* Nazioarteko aireportua
* Burdinbide eta errepide gune garrantzitsua.
* Taipei zubia
* Jauregiko Museo Nazionala

## Herri eta hiri senidetuak

Taipei ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
| Asuncion (Paraguai) (1987) Atlanta (Georgia) (Ameriketako Estatu Batuak) (1979) Bangkok (Thailandia) Banjul (Gambia) (1997) Bissau (Ginea-Bissau) (1997) Boston (Massachusetts) (Ameriketako Estatu Batuak) (1996) Castries (Santa Luzia) (1987) Cleveland (Ohio) (Ameriketako Estatu Batuak) (1975) Cotonou (Benin) (1967) Daegu (Hego Korea) (2010) Dakar (Senegal) (1997) | Dallas (Texas) (Ameriketako Estatu Batuak) (1996) Gold Coast (Australia) (1982) Guam (1973) Guatemalako Hiria (Guatemala) (1998) Ho Chi Minh Hiria (Vietnam) (1968) Houston (Texas) (Ameriketako Estatu Batuak) (1961) Hyderabad (India) Indianapolis (Indiana) (Ameriketako Estatu Batuak) (1978) Jidda (Saudi Arabia) (1978) Johannesburgo (Hegoafrika) (1982) Lagos (Nigeria) | La Paz (Bolivia) (1997) Lilongwe (Malawi) (1984) Lome (Togo) (1966) Los Angeles (Kalifornia) (Ameriketako Estatu Batuak) (1979) Majuro (Marshall Uharteak) (1999) Managua (Nikaragua) (1992) Manila (Filipinak) (1966) Marshall (Texas) (Ameriketako Estatu Batuak) (1978) Miami-Dade (Florida) (Ameriketako Estatu Batuak) Mbabane (Swazilandia) (1997) Monrovia (Liberia) (1998) | Newark (New Jersey) (Ameriketako Estatu Batuak) Oklahoma City (Oklahoma) (Ameriketako Estatu Batuak) (1981) Panama Hiria (Panama) (1989) Phoenix (Arizona) (Ameriketako Estatu Batuak) (1979) Praga (Txekia) Pretoria (Hegoafrika) (1983) Quezon Hiria (Filipinak) (1968) Riga (Letonia) (2001) San Frantzisko (Kalifornia) (Ameriketako Estatu Batuak) (1970) San Jose (Costa Rica) (1984) San Nicolás de los Garza (Mexiko) (1997) | San Salvador (El Salvador) (1993) Santo Domingo (Dominikar Errepublika) (1970) Seul (Hego Korea) (1968) Tegucigalpa (Honduras) (1974) Uagadugu (Burkina Faso) (2008) Ulan Bator (Mongolia) (1997) Ulan-Ude (Errusia) (1996) Varsovia (Polonia) (1995) Versailles (Frantzia) (1986) Vilnius (Lituania) (1998) |

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. .
* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-11).
* ↑ Statistics > Monthly Mean. Central Weather Bureau.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 (Ingelesez) Taipei City Council. (Noiz kontsultatua: 2018-07-31).
* ↑ (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-31).
* ↑ (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-31).
* ↑ (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-31).
* ↑ (Ingelesez) Dallas Economic Development - Taipei. (Noiz kontsultatua: 2018-08-19).
* ↑ (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-31).
* ↑ (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-31).
* ↑ (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-31).
* ↑ (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-31).
* ↑ (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-31).
* ↑ (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-31).
* ↑ (Ingelesez) Sister Cities International. (Noiz kontsultatua: 2018-07-31).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Taipeiko udalaren webgunea.
* Datuak: Q1867
* Multimedia: Taipei / Q1867