# Elena Díaz Ereño

Elena Diaz Ereño (Bilbo, Bizkaia, 1959ko azaroaren 26a) Euskal Herriko medikua da, UPV/EHUko Medikuntza Fakultateko irakaslea, eta Karlos Arguiñanoren laguntzaile bat izan zen TVE1ko La cocina de Karlos Arguiñano izeneko saioan.

## Biografia

Elena Diaz Ereño Bilbon jaio eta bere familiarekin bizi izan zen Galdakaon. Hantxe egin zituen bere lehen ikasketak Gandasegi eskola publikoan. Ondoren, batxilergoa egin zuen Elexaldeko irakaskuntza ertainen institutu mistoan (gaur egun Elexalde BHI), herri horretan bertan.

#### Unibertsitate-ikasketak

Medikuntza eta kirurgia orokorreko ikasketak hasi zituen, orduan Bilboko Unibertsitatea izenekoan, eta Euskal Herriko Unibertsitatean lizentziatu eta doktoratu zen. EKISE Kirol Medikuen Euskal Elkarteak (gaur egun EKIME) antolatutako kirol-medikuntzako masterrarekin hasi zuen graduatu ondoko prestakuntza.
Giza elikaduran espezializatu zen Granadako Unibertsitateko Elikagaien Nutrizio eta Teknologia Institutuan, 1992an, José Mataix Verdú Farmaziako doktore ezagunak zuzenduta; eta Madrilgo UAMeko Nutrizio Klinikoko masterra egin zuen, Madrilgo Niño Jesús haur-ospitaleko pediatriako espezialista zen On Manuel Hernández Rodríguez doktoreak zuzenduta.

#### Jarduera klinikoa

1984an Lizentziatura lortu ondoren, hainbat jarduera klinikotan aritu zen lanean, arlo hauetan:
* kirol medikuntza, jaioterriko kiroldegian
* lan-osasuna Galdakaoko eta Bilboko zerbitzu medikoetan
* medikuntza orokorra, larrialdi anbulatorioak eta pediatria, Osakidetzaren Euskal Osasun Zerbitzuan.
* elikadura eta dietetika, Bilboko Euskalduna eta Galdakaoko Andramari kliniketan 2006 arte.

#### Irakaskuntza-jarduera

2004az geroztik, Fisiologia medikoarekin, Giza Elikadurarekin, Medikuntzari aplikatutako Informatikarekin lotutako hainbat irakasgai ematen ditu Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean, Medikuntza eta Odontologia graduetan.

#### Ikerketa-jarduera

2009. urtean, doktorego-tesia aurkeztu zuen, "Iraupen-kirolariek lehiaketaren aurreko eta ondorengo denboraldian egindako ingestaren nutrizio-azterketa" izenekoa, kirol-proba gogor batean ehun bat parte-hartzaileren elikadura aztertuz: Regil zeharbidea Europako Mendietan.
Halaber, Begoña M. Jugo Orrantiarekin batera, Itxazne Garcia Ceciagaren tesia zuzendu zuen: "Gene hautagai batzuen inplikazioaren eta bizimoduaren azterketa (dieta, jarduera fisikoa eta lan-ingurunea) gehiegizko pisuaren eta obesitatearen arriskuari buruz". 2020an aurkeztu zuten, COVIDen pandemian zehar.

#### Unibertsitatea kudeatzeko organoak

Diaz Ereñok, UPV/EHUn, hainbat ardura izan ditu EHUko irakaskuntza- eta komunikazio-jarduera kudeatzeko organoetan, besteak beste:
* HELAZeko (Hezkuntzarako Laguntza Zerbitzua) Bizkaiko campuseko koordinatzailea, 2017tik 2021era.
* Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko Komunikazio, Euskara eta Eleaniztasuneko dekanordea, Joseba Pinedak zuzendutako dekanotza-taldean, 2021etik aurrera.

## Argitalpenak

Aldizkarietako artikuluak (beste autore batzuekin batera):
* "Mantenugaien ingestak emakume jokalarien gaitasun antioxidatzailean, muskuluetako kaltean eta zelula zurien zenbaketan duen eragina" Journal of International Society of Sports Nutrition, Vol. 37, Ez. 10, (2012).
* "Expresion and localization of opioid receptors during the maduration of human ooctocytes" Reproductive BioMedicine On line, Vol. 37, Ez. 8, (2012).
* "Osasun Zientzietako unibertsitate-irakasleen irakaskuntza-berrikuntzarako konpromisoa eta gaikuntza" Revista de la Fundación Educación Medica FEM (2021)
* "Unibertsitateko ikasleen dieta mediterraneoa da?" Zainak. Antropologiako koadernoak (2008)
* BAINET eta Karlos Argiñanorekin lankidetzan aritzea, errezeten nutrizioari buruzko informazioa emateko eta testu zientifikoak dibulgaziozko hizkuntza batera egokitzeko: pantailan, Karlos Arguiñanoren Sukaldean 95/96 denboraldian, eta hainbat argitalpenetan, hala nola "Comer sano y con fundamento" (Osasuntsu eta ganoraz jan) (2009).

## Zientziaren dibulgazioa

* "Talla 38" ("38 neurria") Problema, proiektu eta kasuetan oinarritutako ikaskuntza: unibertsitateko esperientzien diseinua eta inplementazioa: 143-153 (2014)
* "Zenbat orduz egon daitezke haurrak eskolan jan gabe eskolaren antolakuntzagatik?" Aula Infantil aldizkaria (2012)
* "Janari azkarra, janari erraza, osasungarria al da?" Haur Eskola (2006)
* "Moztu opila... osasunagatik!" Irakasleentzako hezkuntza-materiala eta gida, DBHko ikasleentzako jarduera-koadernoarekin. (2000)
* "Dieta orekatua: elikagaiak osatzeko taulak eta gomendioak." Hezkuntzako materiala. Nutrizio eta Dietetikako dokumentu praktikoekin egindako liburua (1994)
* "Elikagaiak, nire gorputza eta ni" Elikadura-nahasteetan esperientzia duen diziplina anitzeko talde batek Bigarren Hezkuntzako ikasleentzat sortutako elikadura-tailerra; Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak argitaratu zuen 1997an.

## Genero-ikuspegia

Elena Díaz Ereñok Berdintasun Zuzendaritzak eta Hezkuntza Aholkularitza Zerbitzuak bultzatutako AKADEME ekimenean parte hartu zuen. Programa aitzindari horretan, unibertsitate publikoko hiru campusetako 45 emakume akademikok autolidergo- eta lidergo-trebetasunak garatu zituzten. Prestakuntza programa honen bidez berdintasuna sustatu nahi zen unibertsitateko zuzendaritza taldeetan, irakasleak berdintasunean oinarritutako kudeaketa organoetan parte hartzera animatuz.
2014. urtean, "Osasun-arloko ikerketa genero-ikuspegiarekin: zergatik, zertarako eta nola ikertu osasuna genero-ikuspegiarekin" mahai-ingurua koordinatu zuen. Carme Valls, Lucia Artazcoz eta Maria del Mar Garcia Calvente izan ziren bertan. Ekitaldian azaldu ziren iritziak eta proposamenak UPV/EHUko Bizkaia Arteoan egindako bi grabaziotan ikus daitezke:
* Aurkezpena eta lehen zatia https://www.youtube.com/watch?v=RbU86EmNJsk
* Bigarren zatia eta ondorioak: https://www.youtube.com/watch?v=Y0T8lHohylg
Díaz Ereñok Euskal Herriko Unibertsitateak antolatutako "Emakumeen eta gizonen arteko berdintasunari buruzko masterrean (berezko titulu propia maila duena) Osasunari eta Generoari buruzko modulu bat eman ohi du.

## Erreferentziak

* ↑ «Historia. Ekime» www.ekime.org.
* ↑ «Facultad de Medicina y Enfermería - UPV/EHU» Facultad de Medicina y Enfermería.
* ↑ Garcia Ceciaga, Itxazne. (2020-10-30). Estudio de la implicación de algunos genes candidato y del estilo de vida (dieta, actividad física y entorno laboral) sobre el riesgo de sobrepeso y obesidad. (Noiz kontsultatua: 2022-03-08).
* ↑ «Hezkuntzarako Laguntza Zerbitzua (SAE-HELAZ) - UPV/EHU» Hezkuntzarako Laguntza Zerbitzua (SAE-HELAZ).
* ↑ «EQUIPO-DECANAL - Medikuntza eta Erizaintza Fakultatea - UPV/EHU» Medikuntza eta Erizaintza Fakultatea.
* ↑ Agirregoitia, Ekaitz; Peralta, Laura; Mendoza, Rosario; Expósito, Antonia; Ereño, Elena Díaz; Matorras, Roberto; Agirregoitia, Naiara. (2012-05). «Expression and localization of opioid receptors during the maturation of human oocytes» Reproductive Biomedicine Online 24 (5): 550–557. doi:10.1016/j.rbmo.2012.02.007. ISSN 1472-6491. PMID 22417668. (Noiz kontsultatua: 2022-03-08).
* ↑ Ereño, Elena Díaz; Ruiz, Urtza Garay; Díaz, Mirari Ayerbe; Lahidalga, Iker Ros Martínez de; Mujika, Mikel Garmendia. (2021). «Compromiso y capacitación en innovación docente del profesorado universitario en Ciencias de la Salud» FEM. Revista de la Fundación Educación Médica 24 (1): 29–32. ISSN 2014-9832..
* ↑ Cillero, Itziar Hoyos; Goicouria, Francisco Javier Gil; Ereño, Elena Díaz; Astiazaran, Jon Irazusta; Litago, Fátima Ruiz; Astiazaran, Amaia Irazusta. (2008). «¿Es la dieta del alumnado universitario una dieta mediterránea?» Zainak. Cuadernos de Antropología-Etnografía (30): 73–84. ISSN 1137-439X..
* ↑ Promo La cocina de Karlos Arguiñano (27/10/1995) Programa de cocina de TVE1. .
* ↑ «Talla 38. Capítulo 6. Elena Díaz-Ereño Departamento de Fisiología. Facultad de Medicina y Odontología. UPV/EHU INTRODUCCIÓN - PDF Free Download» docplayer.es.
* ↑ Ereño, Elena Díaz. (2012). «¿Cuántas horas pueden estar sin comer los niños en la escuela por la organización escolar?» Aula de infantil (68): 8. ISSN 1577-5615..
* ↑ Ereño, Elena Díaz. (2006). «Comida rápida, comida fácil ¿es saludable?» Aula de infantil (31): 44–46. ISSN 1577-5615..
* ↑ «N_akademe 2016» UPV/EHU.
* ↑ Master en Igualdad de Mujeres y Hombres - Máster en Igualdad de Mujeres y Hombres - UPV/EHU. .

## Kanpo estekak

* Díaz Ereño irakaslearen webgunea EHUn
* DialNet-en aipatutako argitalpenak
* 95/96 denboraldiko laguntzaile berriekin promozio-bideoa, Karlos Arguiñanoren sukaldaritzaren programako TVE1ean
* Akademe ekimenaren bideoa
* Datuak: Q111064559