OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Yuzuru Hanyu

Yuzuru Hanyu (japonieraz: 羽生 結弦, Hanyū Yuzuru, Hiragana: はにゅう ゆづる; 1994ko abenduaren 7a) japoniar patinatzaile artistikoa da eta izotz gaineko ikuskizunen ekoizlea. Bi aldiz izan da Olinpiar Jokoetan txapelduna (2014, 2018), munduko txapelduna (2014, 2017), Grand Prixeko Finaleko txapelduna lau aldiz (2013-2016), Lau Kontinenteetako txapelduna 2020an, Grand Prixeko Final Juniorreko txapelduna 2009-10an eta sei aldiz txapeldun nazional japoniarra (2012-2015, 2020-21). Munduko beste bost txapelketatan ere domina lortu du, 2012 eta 2021ean brontzea eta 2015, 2016 eta 2019an zilarra lortu ditu. Ondorioz, gizonezkoen banakako patinatzaile bakarra da, Jan Hoffmannekin batera, Bigarren Mundu Gerraren ondorengo garaian munduko txapelketetan zazpi domina irabazten.
Kirol-idazle, iruzkingile eta patinatzaile askok historiako patinatzaile onenetako bat izendatu dute, trebeziarengatik, bere famagatik eta kirolean izandako inpaktuarengatik. Hanyu da gizonezkoen lehen patinatzailea Super Slam bat lortzeko, eta lehiaketa garrantzitsu guztiak irabazi ditu goi-mailan zein gazte ibilbidean. Munduko errekorrak hemeretzi aldiz hautsi ditu, ISU Epaiketa Sistema 2004an sartu zenetik errekor gehien lortu dituen patinatzailea. Gizonezkoen programa laburrean 100 puntu baino gehiago jaso dituen lehen gizona izan da, 200 puntu baino gehiago gizonen patinatze librean eta 300 puntu baino gehiago lehian. Lehen titulu olinpikoa irabazi zuenean, Hanyu Asiako lehen patinatzaile bihurtu zen urre olinpikoa irabazten. 19 urterekin, gizonezkoen patinatzaile gazteena izan zen titulu olinpikoa irabazten 1948an Dick Buttonek irabazi zuenetik. 2018an bere bigarren urre olinpikoa eskuratu zuen, lehen gizonezkoa bi aldiz jarraian urrea lortzen Buttonek 1948-1952an irabazi zuenetik. 2016an Hanyu historiako lehen patinatzailea izan zen lehiaketa batean begizta laukoitz bat arrakastaz lurreratu zuena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q597023
* Multimedia: Yuzuru Hanyu / Q597023
# Yuzo Minami

Yuzo Minami (japonieraz: 南 祐三, 1983ko azaroaren 17a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds eta Ehime FC.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3302737
# Yuzo Tashiro

Yuzo Tashiro (japonieraz: 田代 有三, 1982ko uztailaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 2008 | 3 | 0 |
| Guztira | 3 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q981994
# Yuzo Wada

Yuzo Wada (japonieraz: 和田 雄三, 1980ko maiatzaren 2a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse, Oita Trinita eta Ventforet Kofu.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q4384487
# Yuzo Tamura

Yuzo Tamura (japonieraz: 田村 雄三, 1982ko abenduaren 7a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3246295
* Multimedia: Yuzo Tamura / Q3246295
# Yuzuru Shimada

Yuzuru Shimada (japonieraz: 島田 譲, 1990eko azaroaren 28a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fagiano Okayama.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q15402032
# Yuzo Iwakami

Yuzo Iwakami (japonieraz: 岩上 祐三, 1989ko uztailaren 28a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare eta Omiya Ardija.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q8062256
# Yuzo Kurihara

Yuzo Kurihara (japonieraz: 栗原 勇蔵, 1983ko irailaren 18a - ) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 2006 | 1 | 0 |
| 2007 | 0 | 0 |
| 2008 | 0 | 0 |
| 2009 | 0 | 0 |
| 2010 | 4 | 0 |
| 2011 | 3 | 0 |
| 2012 | 5 | 2 |
| 2013 | 7 | 1 |
| Guztira | 20 | 3 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q558925
# Yuzuki Ito

Yuzuki Ito (japonieraz: 伊藤 優津樹, 1974ko apirilaren 7a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse, Kawasaki Frontale eta Consadole Sapporo.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1254805
# Zohra Bensemra

Zohra Bensemra (Aljer, Aljeria,1968ko martxoaren 13a) argazkilari aljeriarra da, eta argazki-erreportari gisa lan egiten du, batez ere Ekialde Hurbilean eta Ipar Afrikan.

## Biografia

Zohra Bensemra Aljerren sortu zen, 1968ko urriaren 13an. Oso gustuko zuenez argazkilaritza, 1988an ikastaro bat egin zuen, eta Aljerreko Musée des arts et traditions populairesen (Arte eta Tradizio Herrikoien Museoa) eman zituen lehen urratsak.

## Argazkilari ibilbidea

1990az geroztik, fotokazetari gisa lan egin zuen Le Jeune Indépendant bezalako egunkarietarako, eta, 1992tik aurrera, El Watan egunkarirako, Reuters agentziarako lan egin aurretik 1998tik aurrera. Lehenik lanka aritu zen Reutersentzat, Aljeriako gerra zibilean, 1997an. 2000an, albaniarren eta serbiarren arteko gatazka jarraitu zuen Mazedonian. 2003an, Irakera jo zuen. Najafen instalatuta, Reutersek argazkilari gisa kontratatu zuen. Ondoren, Sudango erreferendumaren, Tunisiako altxamenduaren eta Libiako iraultzaren jarraipena egin zuen.
2005ean, Bamako (Mali) Argazkigintzako Afrikako 6. Topaketetako epaimahaiak Europar Batasunaren saria eman zion fotokazetari onenari.
Zohra Bensemrak uste osoa du argazki-erreportarien ikusizko testigantzek duten garrantziaz, eta uste sendo horrek laguntzen du, dioenez, bere lana baldintza eta testuinguru zailetan gauzatzen.

## Erakusketak (hautaketa)

Haren lehen erakusketak 1990ekoak dira, besteak beste, Hanburgon 1996an eta 1998an, Sienan 1998an, Bruselan 1998an, eta Parisen 1999an.
Harrezkero, argazkigintzari buruzko nazioarteko erakusketa eta ekitaldi askotan izan da, besteak beste:
* 1997: Visa pour l'image jaialdia, Perpinia.
* 2003: Passeurs d’images: photographes algériens dans la presse internationale, Benyoucef Cherif, Fatma-Zohra Bensemra, Hamid Seghilani, Galerie de la Fnac Montparnasse, Paris.
* 2003: Visa pour l'image jaialdia, Perpinia.
* 2004: Women by Women - Acht Fotografinnen aus der Arabischen Welt, Die Kommunale Galerie im Leinwandhaus, Francfort-sur-le-Main.
* 2005: Argazkigintzako Afrikako Topaketak, Bamako.
* 2006: Snap Judgments: New Position in Contemporary African Photography, Argazkigintzako Nazioarteko Zentroa (ICP), New York.
* 2006: Snap Judgments: New Position in Contemporary African Photography, Miami Art Central (MAC).
* 2006/2007: Bamako’05. Trobades africanes de la fotografia. Un altre món, Centre de Cultura Contemporània, Bartzelona.
* 2011: Deutsche Bank eraikinean erakusketa, Frankfurt .
* 2015: Argazkigintzako Hirurtekoa, Hanburgo.
* 2017: Visa pour l'image jaialdia, Perpinia.

## Sariak eta aintzatespenak

* 2005ean, Bamako (Mali) Argazkigintzako Afrikako 6. Topaketetako Europar Batasunaren fotokazetari onenaren saria jaso zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 Dictionnaire des artistes algériens. .
* ↑ «Dix années d'Algérie par Zohra Bensemra» Le Monde.
* ↑ Photographer notebook: Zohra Bensemra. .
* ↑ Olivia Marsaud. (2003). «Zohra Bensemra photo-journaliste de choc» Afrik.
* 1 2 «Zohra Bensemra photographe reporter» DZeriet (107).
* 1 2 «Le palmarès des Rencontres africaines de la photographie» Le Monde.
* Datuak: Q16199167
# Zohor

Zohor Eslovakiako udalerri bat da, Malackyko barrutian kokatuta. 21,13 km²ko azalera du eta 3313 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1314. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q218398
* Multimedia: Zohor / Q218398
# Zoidberg Doktorea

John A. Zoidberg Doktorea Futurama telesaileko pertsonai nagusietako bat da.

## Istorioa

Decapod 10 planetako estralurtarra da, txipiroi gorri baten itxurakoa eta eskuen ordez bi matxarda handi ditu. Planet Expressko medikua da, baina ez daki ezerez medikuntzaz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1648321
* Multimedia: Doctor Zoidberg / Q1648321
# Zoi Sadowski-Synnott

Zoi Sadowski-Synnott (2001eko martxoaren 6a) Zeelanda Berriko snowboardlaria da, slopestyle eta big air lehiaketetan espezializatua. 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen emakumezkoen slopestylean, Zeelanda Berriko lehen urrezko domina izan zen Neguko Olinpiar Jokoetan. 2018ko Neguko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina ere irabazi zuen emakumezkoen big air-ean, eta emakumezkoen slopestyle titulua irabazi zuen 2019ko Munduko Txapelketan.

## Nazioarteko emaitzak

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2022 | Pekin Txina | 01 ! | Slopestyle |
| 2018 | Pyeongchang Hego Korea | 03 ! | Big Air |
| Munduko txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2017 | Sierra Nevada Espainia | 02 ! | Slopestyle |
| 2019 | Utah AEB | 01 ! | Slopestyle |
| 2021 | Aspen AEB | 01 ! | Slopestyle |
| 2021 | Aspen AEB | 02 ! | Big Air |
| X Games ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2019 | Aspen AEB | 01 ! | Slopestyle |
| 2019 | Aspen AEB | 02 ! | Big Air |
| 2020 | Hafjell Norvegia | 01 ! | Slopestyle |
| 2021 | Aspen AEB | 02 ! | Slopestyle |
| 2021 | Aspen AEB | 03 ! | Big Air |
| 2022 | Aspen AEB | 01 ! | Slopestyle |
| 2022 | Aspen AEB | 01 ! | Big Air |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Kiwi snowboarder Zoi Sadowski-Synnott wins world slopestyle title» Stuff 2019-02-11 (Noiz kontsultatua: 2022-02-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28753684
# Merton Collegeko kalkulatzaileak

Merton Collegeren Kalkulatzaileak Oxfordeko Unibertsitateko Merton Collegen aritu ziren matematikari talde bat izan ziren. XIV. mendearen lehen erdian lan egin zuten, Izurri Beltza baino lehen. Taldearen arrakasta nagusia Batezbesteko abiaduraren teorema izan zen.

## Taldekideak

* Thomas Bradwardine
* William Heytesbury
* Richard Swineshead
* John Dumbleton, (aurreko ikerketetan Walter Burleyren eta Gerard Brusselakoaren laguntza izan zuen)

## Historia

Historialariek ez zituzten aintzat hartu Erdi Aroan gertatutako garapen zientifikoak XX. mendearen hasierara arte. Eskolastikaren urrezko aldi horretako ekoizpen filosofiko eta zientifikotik ia ezer ez zen hizkuntza modernoetara itzulia izan, dokumentuak latin zahar batean idatzita egoten baitziren, eta ulermena zailtzen zuten laburdura askorekin. Horretaz gain, Erdi Aroaren aurkako aurreiritziek ez zuten haren intelektualtasunari buruzko ikerketarako pizgarri askorik ematen.

## Teorema

Batezbesteko abiaduraren teoremak ezartzen du uniformeki azeleratutako higiduran dagoen gorputz batek, denbora-tarte jakin batean, espazio bera zeharkatzen duela, hots, abiadura konstantez eta lehenaren batez besteko abiaduraren berdinez mugituko litzatekeen gorputz batek zeharkatuko lukeen espazio bera. Geroago, teorema hau Galileoren "gorputzen erorketaren legearen" oinarria izango zen.

## Erreferentziak

* ↑ Truesdell, Clifford (1975). Ensayos de Historia de la Mecánica. Tecnos. ISBN 978-84-309-0597-3.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1591169
# Merton Miller

Merton Howard Miller (Boston, Ameriketako Estatu Batuak, 1923ko maiatzaren 16a - Chicago, Illinois, 2000ko ekainaren 3a) ekonomista izan zen. Modigliani-Miller teorema asmatu zuen, italiar jatorriko Franco Modigliani ekonomistarekin batera. Teoria horren arabera, enpresa baten jardueren errentagarritasuna garrantzitsuagoa da jarduera horietarako behar dituen finantzatzea lortzeko modua baino. 1990ean, Ekonomiako Nobel saria jaso zuen, enpresa-finantzei buruzko lanengatik; Harry Markowitzekin eta William Sharperekin banatu zuen saria.

## Bizitza

Millerrek Johns Hopkins Unibertsitatean egin zituen ikasketak, Baltimoren. Bigarren Mundu Gerran, Estatu Batuetako Ogasun Sailean lan egin zuen, Erreserba Sistema Federalarentzat. 1953tik 1961era, Teknologiako Carnegie Institutuan lan egin zuen. Han hasi zen Franco Modiglianirekin lanean. Gero, eskolak eman zituen Chicagoko Unibertsitatean. Izan dituen karguen artean, aipagarria da Estatu Batuetako merkataritza-trukerako bi erakunde handienetako zuzendaritza, Chicago Board of Trade eta Chicago Mercantile Exchange erakundeetakoa, hain zuzen ere.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157255
# Mertxe Agúndez

Mercedes Agúndez Basterra (Bilbo, ?) bizkaitar abokatu eta politikaria da. VIII. eta IX. legegintzaldietako PSE-EEko eusko legebiltzarkidea da. 1995etik 2004ra arte jarduneko arartekoa izan zen Xabier Markiegi ordezkatuz. Zuzenbidean lizentziatua eta Eusko Ikaskuntzako Gizarte Ospe Batzordeko kidea da.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Mertxe Agúndez Basterra. .
* ↑ «Mertxe Agundez: «Posiblearen eta egin nahi dugunaren artea da politika»» Argia 2004-6-6.
* Datuak: Q12263455
# Mertoun

Mertoun, Eskoziako parrokia bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24993663
* Multimedia: Mertoun / Q24993663
# Mertxe Aizpurua

Mertxe Aizpurua Arzallus (Usurbil, Gipuzkoa, 1960ko urtarrilaren 8a) kazetaria eta politikaria da. Kazetaritzan lizentziatua, Gara egunkarian lan egin du kazetari eta zuzendaria izan zen 1999tik 2004ra bitartean. Bilduko kidetzat, Usurbilgo alkate izan zen 2011 eta 2015 artean. Halaber, Udalbiltzako presidentea izan zen 2013ko martxotik 2016ko otsaila bitartean.
2019an birritan izan zen aukeratu Espainiako Diputatuen Kongresurako EH Bilduko zerrenda.buru Gipuzkoan. Taldeko bozeramailea da eta nabarmena izan zen 2020ko urtarrilaren 5ean Pedro Sanchezen inbestidura-saioan egin zuen interbentzioa.

## Erreferentziak

* ↑ Udala, Arbizuko. «Udalbiltza» Arbizu Udalaren webgune ofiziala (Noiz kontsultatua: 2020-02-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Mertxe Aizpurua» Espainiako Diputatuen Kongresua (Noiz kontsultatua: 2020-02-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) Casqueiro, Javier. (2020-01-06). «La intervención de EH Bildu en el Congreso provoca una gran bronca de la derecha» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2020-02-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) Investidura: Intervención íntegra de la portavoz de EH Bildu Mertxe Aizpurua. 2020-01-05 (Noiz kontsultatua: 2020-02-27).
* ↑ Begiristain, Edurne. ««Eskuinak arriskuan ikusten du orain arte izan duen posizioa»» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-02-27).

## Kanpo estekak

* Mertxe Aizpuruari elkarrizketa
* Datuak: Q12263472
* Multimedia: Mertxe Aizpurua / Q12263472
# Mertxe Gil

Mertxe Gil Marcos (Bilbo, 1962 - ) bizkaitar artista da. Arte Ederretan lizentziaduna da, Pinturan, Euskal Herriko Uibertsitatean (1990). Artearen alor asko landu ditu: pintura, grabatua, eszenografia... Bakarkako zein taldekako erakusketetan erakutsi izan ditu bere artelanak, eta hainbat diru laguntza jaso ditu, horien artean, Eusko Jaurlaritzak (1991) eta Bizkaiko Foru Aldundiak (1994) emandakoak. Hainbat agerkaritan arteari loturiko artikuluak idatzi ditu.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12263473
# Mertxe Oliden

Mertxe Oliden (Orio, 1945) euskal kantaria da. Joseba Tapiak deskubritu zuen Orioko nortasun handiko ahotsa duen herri-kantari xume hau eta hainbat abestitan, diskotan eta emanalditan bere laguntza lortu izan du gero.

## Diskografia

* "Agur Intxorta Maite". 2001, Gaztelupeko hotsak. 1936-37ko Euskal Kantutegi Antifaxista aberatsaren erakusketa bikaina eskaintzen digu Joseba Tapiak. Mertxe Oliden-en ahotsa Len amar lagun giñan etxean abestian entzun daiteke, Errenteriako Joxe Zapirain hitzekin.
* "Real politik". 2006 Zakurraren Biolina. Estimatzen zituen testuei hitza jarri zien Real politik diskoan. Mertxe Oliden-en ahotsa Soldadu sartzea abestian entzun daiteke, koroak Ainhoa Aranburu, Estitxu Eizagirre eta Maialen Lujanbiok egiten dituztela. Bertsoa Bilintxena da.
* "Mintzak ahoz goran". 2017

## Erreferentziak

* ↑ Agur Intxorta maite — Gaztelupeko Hotsak. (Noiz kontsultatua: 2017-09-09).
* ↑ Berria. «'MINTZAK AHOZ GORAN'» Berria (Noiz kontsultatua: 2017-09-09).
* ↑ Iban, Amagoia. «AHOPEKOAK, BOZ GORA» Berria (Noiz kontsultatua: 2017-09-09).
* ↑ Ahopekoak, boz gora. (Noiz kontsultatua: 2017-09-09).

## Kanpo estekak

* Real Politik diskoa Badok musika-gunean
* Agur Intxorta Maite: 1936-37-gudako-kantuak Badok musika-gunean.Autoritate kontrola Wikimedia proiektuak Datuak: Q39168141
* Datuak: Q39168141
# Mari Carmen Ruiz

Mari Carmen Ruiz (Bilbo, 1944) bizkaitar aktore ohia da.

## Biografia
### Lehen urteak

Mari Carmen Bilbo erdaldunean hazi zen. Merkataritza ikasketak egin eta balantza elektronikoei buruzko tesia aurkeztu zuen Bartzelonan. Halere, ondoren, bere betiko pasioari jarraituz, antzerki ikasketak egin zituen Bilbon eta Madrileraino joan zen aktore izateko asmoz . Han igaro zituen urterik oparoenak, izen handiko jende askoren artean.

### Ibilbide profesionala

Lehenengo jaunartzean mintzaldi bat egin zuen eta denak txaloka hasi zitzaizkion, une hartan erabaki zuen aktorea izatea. Hantxe eman zion hasiera antzezle ibilbideari. Horregatik apuntatu zen Bilboko Kultura Hispanikoaren Euskal Institutura, antzerkia ikastera.
Antzerkian hasi aurretik balleta ere egin zuen eta berehala maitemindu zen balletaz. Traviata operan dantzatzeko aukera izan zuen. Agertoki batera igo zen lehen aldia izan zen hura.

#### Madrilen

William Layton antzerki zuzendari ezaguna izan zuen irakasle Madrilen. Berak sortu zuen Estudio antzokia, antzerkian garai hartan zegoen ospe handieneko zentroa. Gaur egun oraindik William Laytonen ikaslea izateak garrantzi handia du. Estudio antzokian, bestalde, Ana Belen, Emilio Gutierrez-Cava eta Rocio Durcal bezalako pertsonaiak zeuden. Espainiako antzerkiaren izen handiak, eta jende oso interesgarria.
Miguel Narros antzerki zuzendariak proposatuta, Los chicos con las chicas filmean parte hartu zuen

#### Bilbon

Madriletik Bilbora itzuli zen, 1966. urtean, gutxi gorabehera. Luis Mari Iturri Arriaga antzokiko lehen zuzendari izandakoarekin elkartu eta Akelarre antzerki konpainiako kide egin zen. Euskal antzerki alternatiboaren barruan, garai hartako Bilbon, adierazgarriena zen Akelarre. Oso apurtzailea. Lehen aldia zen antzezlan handiak, euskal idazleen testu handiak, interpretatzen zirela. Ordura arte zentsura zegoen.
1977an. Irrintzi antzezlanarekin, Nire aitaren etxea defendatuko dut zatia ikasteak markatu egin zuen. Euskararekin izan zuen lehen harreman zuzenena handik etorri zitzaion. Horrez gain, leku jakin batzuetan antzerkia egiten zuenean, euskara hurbilago geratzen zitzaion. Hortik sortu zitzaion euskararekiko zegoen injustizia ideia.
Antzerki munduari agur esan, Paya marinelarekin ezkondu, harekin mundu ezagutu eta seme-alabak izan zituenean ikastolara bidali zituen. Bertsolari eskolara ere eraman zituen.
Itxaso, Xabi eta Fredi bertsolarien ama da Mari Carmen

## Erreferentziak

* ↑ Larrinaga, Zihara Jainaga. ««Antzerki komertzialak ez du zentzurik»» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-07-26).

## Kanpo estekak

* Bihotza kate liburua idatzi zuen Xabi Paya semeak, Agertoki bat amaren ametsentzat Berria, 2021.11.04
* Mari Carmen Ruizi Xabi Paya semeak 2014ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketako finalean eskainitako bertsoa.
* Mari Carmen Ruiz, payatarrei euskaraz egiteko aukera eman dien irribizia (EITB 2018) bideoa
* Datuak: Q97684303
# Mari Carmen Urbieta

Mari Carmen Urbieta Gonzalez (Trapagaran, 1955eko uztailaren 19a) euskal politikaria da. Medikuntzan lizentziatua, EAJko kidea. 1999-2003an zinegotzia eta Leioako alkatea da 2013az geroztik, Leioako lehen alkate emakumea izan da.
Eusko Jaurlaritzan behar egin zuen 1995tik 2009ra arte, Osasun sailean Ingurugiroko Osasuneko eta Osasun Publikoaren alorreko hainbat programatako arduradun.

## Erreferentziak

* 1 2 «Mari Carmen Urbieta da Leioako alkate berria -» Hiruka.eus (Noiz kontsultatua: 2020-03-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Mari Carmen Urbieta Gonzalez» Linkedin (Noiz kontsultatua: 2020-03-09).
* Datuak: Q14132872
# Mari Carmen Yepes

Maria del Carmen Yepes Alonso, ezagunagoa Mari Carmen Yepes izenez (Bartzelona, Katalunia, 1942 - Madril, 2015eko otsailaren 4a) bartzelonar aktorea izan zen. Ezaguna egin zen La casa de los Martínez inter`retatu zuenean.

## Bizitza

Batxilergoa ikasi ostean, interpretazioaren mundura jotzea erabaki zuen.

### Aktore ibilbidea

1961ean egin zuen debuta Un día de abril lanarekin Enrique Diosdado eta Amelia de la Torreren konpainian. Hurrengo urteetan komediaren generoan espezializatu zen, nahiz eta Victor Ruiz Iriarteren El zoo de cristal, La desconcertante señora Savage edo El carrusel (1964) antzezlan dramatikoen muntaketan ere hartu zuen parte.
Zineman ez zen asko ibili, eta hamar bat filmetan baino ez zuen lan egin. Horien guztien artean, Luis García Berlangaren Plácido (1961) filmean Martita pertsonaian egindako lana nabarmendu behar da, Espainiako zinemaren historiako lan garrantzitsuenetako bat.
Hirurogeita hamarreko hamarkadan, ostera, ohikoa izan zen telebistan agertzea, TVEko hainbat espaziotan parte hartu baitzuen, harik eta 1966an, Carlos Muñoz, Julia Martínez eta Rafaela Apariciorekin batera, Nosotras y ellos (1966) lanaren antzezpenean parte hartu zuen arte. Hurrengo denboraldian, La casa de los Martínez (1967-1971) telesailaren arrakasta handienetako bat izan zenaren aurrekaria izan zen.
La casa de los Martínez bertan behera utzi eta zinemarako bertsioan parte hartu ostean, interpretaziotik erretiratu zen, tarteka sartu-irtenen bat eginda, hala nola Alan Ayckbournen Cómo ama la otra mitad (1971) filmaren muntaian parte hartu zuen, edo Miguel Mihuraren Las entretenidas telebistarako lana. 80ko hamarkadaren bukaeran eta 90ekoaren hasieran, Encarna Sánchezekin kolaboratu zuen Directamente Encarna saioan, hark gidatzen zuen COPE irrati katean.

### Heriotza

Bere bizitzako azken urteetan bihotzeko arazoak izan zituen, eta 2015eko otsailaren 4an hil zen arazo horien ondorioz.

## Filmografia

Besteak betse, lan hauexetan hartu du parte:
* Su desconsolada esposa (1957)
* Su propio destino (1958)
* Altas variedades (1960)
* Plácido (1961)
* Los guardiamarinas (1967)
* Coqueluche (1970)
* La casa de los Martínez (1971)
* El apartamento de la tentación (1971)
* Madrid, Costa Fleming (1976)
* El día del presidente (1979)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Mari Carmen Yepes | Actress» IMDb (Noiz kontsultatua: 2024-08-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) Román, Manuel. (2015-02-11). «La silenciosa muerte de Mari Carmen Yepes» Chic (Noiz kontsultatua: 2024-08-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) Madridiario. «Muere Mari Carmen Yepes, actriz» Madridiario (Noiz kontsultatua: 2024-08-21).
* ↑ La batalla de la tarde. 5 de junio de 1994.
* ↑ Muere Mari Carmen Yepes, actriz de 'La casa de los Martínez'. 11 de febrero de 2015.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Mari Carmen Yepes - Edad | Biografía | Películas | Noticias | Filmografía | Premios» Decine21 2024-08-15 (Noiz kontsultatua: 2024-08-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Mari Carmen Yepes» FilmAffinity (Noiz kontsultatua: 2024-08-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) SensaCine. «Mari Carmen Yepes» SensaCine.com (Noiz kontsultatua: 2024-08-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5997227
# Mari Carmen Maeztu

Maria del Carmen Maeztu Villafranca (Valtierra, 1962) PSNko politikaria da.
Gizarte Langintzako diplomaduna da Euskal Herriko Unibertsitatean eta Zuzenbidean lizentziatua Urrutiko Hezkuntzako Unibertsitate Nazionalean.
2019ko abuztuaren 7an Nafarroako Eskubide Sozialetako kontseilari izendatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ navarra.es
* Datuak: Q69898508
* Multimedia: Mari Carmen Maeztu / Q69898508