# Mojito

Mojito (gaztelaniaz moˈxito ahoskatua) Kubako koktel tradizionala da. Ron, lima, mendabeltz eta ur minerala ditu osagai nagusiak. Oso alkohol gutxi du, % 10 inguru.
Eztitasuna, zitrikoak eta mendazko belarki-zaporeak konbinatuta, rona osatzen da, eta mojitoa udako edari ospetsuena bihurtu dela da. Mojitoa zurrumurruan oinarritutako alkohol mota ezagunenetako bat da. Mojitoaren zenbait bertsio daude.

## Etimologia

Zenbait teoria daude mojito izenaren jatorriaren atzean: teoria baten arabera, izena mojoari dagokio, karez egindako kubatar gozagarri bati, eta platerei zaporea emateko erabiltzen da. Beste teoria bat da Mojito izena mojadito (gaztelania "pixka bat bustita" dagoenerako).

## Historia

Habana, (Kuba), mojitoaren jaioterria da, nahiz eta haren jatorri zehatza eztabaidagai izan. Bazekiten Hego Amerikako indioek sendabiderik zutela zenbait gaixotasun tropikaletarako, eta, beraz, artatze-jai txiki bat iritsi zen Kubara, eta medikuntza eraginkorrerako osagaiekin itzuli zen. Osagaiak bertako osagai tropikalekin nahasitako kanabera pattarra izan ziren: karea, azukre kanaberaren zukua eta menda. Limoi-zukuak, berez, nabarmen saihestuko zituen eskorbutoa eta disenteria, eta rona berehala gehitu zen britainiarrentzat (ca. 1650). Menda, lima eta azukrea ere baliagarriak izan ziren espiritu horren zapore gogorra ezkutatzeko. Beste teoria bat da Sir Francis Drakek asmatu zuela. "El Draque" koktela brandyarekin prestatu zen. Nahiz eta gaur egun ez den ezaguna izan, osagai horien konbinazio originala izan zen.
Historialari batzuen arabera, XIX. mendean azukre-kanabera kubatarretan lan egin zuten esklabo afrikarrak funtsezkoak izan ziren koktelaren jatorrian. Guarapo, askotan mojitoan erabiltzen den azukre-kanaberaren zukua, edari ezaguna zen izendatu zuten esklaboen artean. Jatorrian inoiz ez zuen kare-zukurik.
Ernest Hemingway autorearen edari gustukoena mojitoa zen. Askotan esan izan da, halaber, Hemingwayk "La Bodeguita del Medio" izeneko taberna famatutzat bilakatu zuela, ohikoenetako bat bihurtu zenean, eta "Mi mojito en la Bodeguita, Mi daiquiri en el Floridita" idatzi zuen taberna bertako horma batean. "La Bodeguita del Medio" taberna edariengatik baino hobeto ezagutzen da bertako janariarengatik.

### La Bodeguita del Medio

"Bodeguita del Medio" Habanako jatetxe tipikoa da, Kuban, eta hiriko leku turistiko handienetako bat. Bisitari ugari izan ditu: idazleak, politikariak... Horietako askok beren arrastoa utzi dute lokalean, oroitzapen, argazki, objektu edo grafitien bidez. Lokala ezaguna baita Kubako benetako mojitoengatik eta, besteak beste, Hemingwayk, habaneraren kulturan oso presente egon zelako.

## Prestaketa
#### Osagaiak

* 4 cl ron kubatarra.
* 3 cl lima edo limoi zukua.
* 6 mendafin hosto (clinopodium douglasii).
* Azukre kanabera zuria 2 koilaratxoak.
* Izotz txikitua.
* Soda.
* Limoi xerra bat eta mendafin adar zati bat (apaintzeko).
* Aukeran angostura tanta batzuk (osagaien zaporea indartzeko).

#### Nola egin?

* Bota edalontzi batera azukrea, lima zukua (edo limoi xerrak) eta mendafin hostoak.
* Txikitu mendafin hostoak eta nahastu limoia gehi azukrearekin.
* Edalontzia izotzez bete.
* Gehitu rona (hobe ron txuria zaharra baino).
* Gehitu soda edalontzia bete arte.
* Irabiatu eta apaintzeko limoi xerra eta mendafin adar bat erabili.
Belar egokia
Benetako kubatar mugarria mendafinarekin prestatzen da, baina, egia esan, mendarekin ere presta daiteke, “lizentzia” baimendua eta nahiko hedatua da. Garrantzitsua da mendafin-hostoak ez haustea, ez baitago edaten zaudenean hosto-zatitxoak ahoan sartzen zaizkizun momentua baino zerbait deserosoagorik. Horregatik, mendafin-hostoak osorik botatzen dira.
Ron egokia
Betiko mojitoa Kubako ron zuriarekin egin behar da, hala nola Caney Carta Blanca edo Havana Club.
Beste hainbat mojito mota daude, eta horiek egiteko beste ron mota batzuk erabil daitezke, esaterako: Bacardí, Barceló, Bacardí Limon, Captain Morgan…
Aholkuak
* Azukre, ron eta ur kantitateak oso pertsonalak dira, nahi duzun indartsuaren edo gozoaren arabera.
* Mendafina menda-mota bat da; beraz, eskura duzuna aukera dezakezu. Kontuz ibili birrindu ondoren hostoak ez apurtzeko, edo zatitxoak jan egingo dituzu…

## Mojito zaporedunak
### Kokozkoak

Zaporetako mojitoen errezeten artean, agian interesgarrienetako bat koko-mojitoa da. Koko-esneak aztiaren ezaugarri batzuk leun-leun aldatzen dituelako, nortasuna kendu gabe. Testura krematsua duen edaria, kolore desberdinekoa eta zapore nabarmenekoa.

### Originala

Mojitoen errezetak badira, zalantzarik gabe oinarrizko errezeta, jatorrizkoa, sartu behar da. Baina, aldez aurretik, kontuan hartu mojito ikusgarri baterako trikimailu hauek: ez duzu azukre gehiegi hartu behar edo oso gozo geratuko da. Ez txikitu mendafina edo mindu egingo da, erabili kalitatezko rona, ahal dela, nahastu osagaiak rona bota ondoren eta izotza jarri aurretik (bestela, azukrea ez da ondo urtzen). Ez erabili izotza zati handietan, ahal dela ez erabili freskagarria-limoia, eta saihestu gehiegizko dekorazioak.

### Jamaikako ur loredunezko mojitoa

Jamaikako kaliza- edo lore-lorea, izenak adierazten duen bezala, Malvaceae familiakoa den lore bati dagokio. Landare hau jatorriz Asiatik eta Afrika tropikaletik dator, baina oso osagai arrunta da Mexikoko gastronomian.

### Pasio fruituzko mojitoa

Partxita edo maracuyak, betiko mojitoarekin ezin hobeto bat datorren ukitu zitrikoa du. Gainera, fruta horrek ospe afrodisiakoa du, eta oraindik ez da egiaztatu horren eraginkortasuna, baina badakigu maracuyak antioxidatzaileak, C bitamina, potasioa eta magnesioa ematen dituela. Horrela, oso trago erakargarria sortzen da, une berezietarako edo oso egun beroetarako aproposa.

### Marrubi eta limoi freskagarrizko mojitoa

Zaporedun mojitoek aukera ematen digute sormenari lekua egiteko, eta, horren ondorioz, oso konbinazio atseginak lortzen ditugu, eta horiek oso erakargarriak dira. Horregatik, errezeta hau marrubiarekin eta limoiarekin egitea proposatzen dizugu, haren koloreak probatzera gonbidatzen zaitu eta zaporeak katigatuko zaitu.

### Alkoholik gabekoa

Alkoholik hartzen ez baduzu edo ezin baduzu edan, gure proposamena dastatzera gonbidatzen zaitugu. Mojitoa, trago gozoa izateaz gain, edari freskagarria ere bada, limonada baten antzekoa, baina alkohola eta zopa dituena.

### Fruitu gorrizko mojitoa txiplotearekin

Balantze bikaina du zitrikoaren, gozoaren eta minaren artean. Dudarik gabe, edari honek mojito paregabe eta original baterako osagai perfektuak ditu.

### Luzoker mojitoa

Hala ere, mojito hau edo beste edozein, mingots ez geratzea nahi badugu, ez da inoiz komeni honako hauek kontuan hartzea: azukrea baino lehen jarri lima edo limoia, eta limoiaren muturrak moztu; lehenengo, zatitu erditik, ahal den neurrian, kendu zentro zuria limoitik edo erabili soilik zukua. Kendu limoiaren haziak eta erabili menda edo mendafina freskoa, inoiz ez oxidatua. Ez birrindu hosto aromatikoak (ahal dela, behin bakarrik jo ahurrarekin). Erabili kalitate oneko izotza eta rona.

### Mango mojitoa

Fruta hau primeran geratzen da koktel honekin, zapore horrek zitrikoa eta gozoa biltzen baititu mokadu berean. Hori bai, jakin behar duzu mango-barietateak daudela, batzuek zapore zitrikoagoak dituztela eta beste batzuek gustu gozoagoa.
*Hauek dira ezagunenak, azken urtetan gehien entzun direnak*.

## Nutrizio baloreak

Zerbitzu bakoitzeko
* Kaloriak: 205 Gantz-kaloriak: 0.8
% Eguneko balioa
* Koipe osoa: 0.1g %0
** koipe asea: 0g
** koipe-trans: 0g
** koipe poliasegabea: 0g
** gantz monoasegabea: 0g
* Kolesterola: 0mg
* Sodioa: 3.4mg
* Potasioa: 50mg
* Karbohidatroa, guztira: 29g
** zuntz dietetikoa: 1.2g
** azukreak: 26g
* Proteina: 0.3g
A bitamina: %2.8
C bitamina: %17
Kaltzioa: %2.6
Burdina: %3.3
*Eguneko ehuneko balioak 2.000 kaloriako dietan oinarritzen dira.*

## Ekonomia

Mojitoen prezioa aldatu egin daiteke, baina, normalean, 6€ ingurukoa izaten da. Prezioaren aldatze horrek, hainbat faktoreren eraginez da: tokia, herrialde, ron mota…
Mojitoak merkatuan duen kostua 25 €ingurukoa da.
Merkatuko prezio-tarte hori kontuan hartuta, prezio egokia da 25 €-koa denean, eta kontsumitzaileak erantzun ona eman dezake.

## Bariazioak

Habanako hotel askok Angosturaren hozkadak ere gehitzen dituzte Mojitoaren gozotasuna mozteko; izotz-azukrea, berriz, menda-hostoekin nahasten da maiz, kanabera-azukrearen ordez, eta establezimendu askok azukre-xarabea erabiltzen dute gozotasuna kontrolatzeko. "Rose Mojito" delakoa, arrosa-zaporeko espiritua duen Mojitoren aldaera bat, Lanique, Manchesterreko (Ingalaterra) Schloss de Albert tabernan sortu zen lehen aldiz. Alkoholik gabeko mojito bati "Virgen Mojito" edo "Nojito" esaten zaio. Kojitoak koko-zaporea eransten du, sarritan ron aromatizatua erabiliz. Hegoaldean, ronaren ordez, gina dago; hegoaldean, Fizz, seltzer ura. Mojito zikin batek urrezko rona eskatzen du ron zuriaren ordez, eta azukre gordina edo demerara azukrea erabili. Demerara azukre marroi argia da, hein batean findua, azukre-kristaletan kanabera-zukua prozesatzen den lehen kristalizaziotik sortutakoa. Hori mojito bati gehitzeak gozoki-zaporea ematen dio. Ron iluneko mojto batek ron ilun bat erabiltzeko eskatzen du, zuriaren ordez.
Mexikon, Don Julio tekila markakoak "Mojito Blanco" eskaintzen du, ronaren ordez tekila erabiliz.
Perun, mojito-aldaketak gertatzen dira pomeloa, esaterako, "Mojito de toronja", edo "Mojito de maracuyá" izeneko pasioaren fruitua gehitzean. Jatetxe askok balio diete, eta erantsitako osagai horiek koktela eta jatorrizko zaporea hobetzen dituzte. Beste fruta batzuk mojitoen beste errezeta batzuetan daude: udareetan, mugurdietan eta laranjetan. Fruta horien pureak ere erabil daitezke, fruta guztiaren ordez.

## Erreferentziak

* ↑ Mojito : La receta de Cóctel
* ↑ , https://web.archive.org/web/20110904041701/http://www.tasteofcuba.com/mojito.html or..
* ↑ , https://www.thespruceeats.com/mojito-cocktail-recipe-759319 or..
* 1 2 3 4 , http://www.prweb.com/releases/2008/06/prweb990804.htm or..
* ↑ , https://www.latimes.com/archives or..
* ↑ , https://web.archive.org/web/20080430010452/http://www.havana-club.com/en/cocktails/cuban-classic/mojito.html or..
* ↑ , https://www.dictionary.com/browse/mojito or..
* ↑ , https://bevvy.co/articles/the-history-of-the-mojito/938 or..
* ↑ , https://www.liquor.com/articles/bacardi-mojito-history or..
* ↑ , https://tastecocktails.com/the-mojitos-kit-august-2015/ or..
* ↑ , https://www.diffordsguide.com/encyclopedia/429/cocktails/mojito-cocktail-history or..
* ↑ , https://web.archive.org/web/20160304044355/http://goarticles.com/article/How-The-El-Draque-Cocktail-May-Have-Helped-Britannia-Rule-The-Waves/3077001/ or..
* ↑ , https://web.archive.org/web/20120928055922/http://articleworld.drupalgardens.com/content/1st-cocktail-invented-1586-was-medicinal-crude-rum-mix-article-34 or..
* 1 2 , https://web.archive.org/web/20090412010312/http://www.mojitocompany.com/pages.php?pageid=4 or..
* ↑ , https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.b3296573&view=1up&seq=41 or..
* ↑ Sky juice and flying fish: traditional Caribbean cooking by Jessica B. Harris in 1991. .
* ↑ , https://choice.npr.org/index.html?origin=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=6624971 or..
* ↑ All around the world cookbook – Page 282 by Sheila Lukins in 1994. .
* ↑ , https://www.pasaporteblog.com/la-bodeguita-del-medio/ or..
* 1 2 https://repositorio.neumann.edu.pe/handle/123456789/359.
* ↑ (Gaztelaniaz) Amargo de Angostura. 2022-01-28 (Noiz kontsultatua: 2022-03-08).
* ↑ , https://link.springer.com/article/10.1007/s00425-014-2090-6 or..
* ↑ , https://www.winestyletravel.com/articulos/mejor-ron-para-mojito/ or..
* ↑ , http://www.lacocinaderebeca.es/2013/09/mojito-cubano.html or..
* ↑ , https://repositorio.neumann.edu.pe/bitstream/handle/123456789/218/FORMUL~1.PDF?sequence=1&isAllowed=y or..
* ↑ , https://www.nutritionix.com/food/mojito or..
* ↑ , https://upcommons.upc.edu/bitstream/handle/2117/132996/memoria.pdf?sequence=1&isAllowed=y or..
* ↑ , https://www.austinchronicle.com/food/2006-08-18/mojito/ or..
* ↑ , https://drinksenthusiast.com/2016/03/31/cocktails-in-the-city-comes-back-to-manchester/ or..
* ↑ , https://www.epicurious.com/recipes/food/views/Nojito-359529 or..
* ↑ (Ingelesez) «Pitcher Cocktail for Your Labor Day Party: Sparkling Cojito» Kitchn (Noiz kontsultatua: 2022-05-13).
* 1 2 3 (Ingelesez) Therapy, Rum. (2013-04-02). «10 Mojito Variations» Rum Therapy (Noiz kontsultatua: 2022-05-13).
* ↑ «What Is Demerara Sugar? | Care2 Healthy Living» web.archive.org 2018-07-15 (Noiz kontsultatua: 2022-05-13).
* ↑ , https://www.donjulio.com/tequila-drinks/mojito-blanco or..
* ↑ , https://peru.com/estilo-de-vida/gastronomia/recetas/mojito-de-toronja-2656/ or..
* ↑ , https://www.ladespensadedonjuan.com.sv/receta/mojito-de-maracuya/ or..
* ↑ , https://www.tripadvisor.com.pe/LocationPhotoDirectLink-g294316-d7854844-i168829606-Madam_Tusan-Lima_Lima_Region.html or..
* ↑ , https://www.tripadvisor.com.pe/Tourism-g294316-Lima_Lima_Region-Vacations.html or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q487338
* Multimedia: Mojito / Q487338