OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Old Orchard Beach (Maine)

Old Orchard Beach Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. York konderrian kokatuta dago, Maine estatuan. 8.960 biztanle ditu, 22,53 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* York konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q388977
* Multimedia: Old Orchard Beach, Maine / Q388977
# Old Mill (Kornualles)

Old Mill, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Stokeclimsland parrokia zibilean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7084516
* Multimedia: Old Mill, Cornwall / Q7084516
# Old Lyme (Connecticut)

Old Lyme Connecticuteko herri bat da. New London konderrian kokatua dago. 2010ean 7.603 biztanle zituen, 59,83 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* New London konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1980190
* Multimedia: Old Lyme, Connecticut / Q1980190
# Old Man of Hoy

Old Man of Hoy Eskoziako Orkadak uhartediko Hoy uhartearen ertzean dagoen harrizko zutabe ezaguna da.

## Deskribapena

Hoy uhartearen mendebaldeko Rackwick badiatik gertu dago. Hainbat angelutatik begiratuz gero gizaki itxura du eta hortik bere izena, "Hoy-ko gizon zaharra". 137 metrotako garaiera dauka.

## Historia

Itsasoak hareharri gorrizko kostaldea higatzerakoan sortu da zutabea. Nahiko egitura berria da, 250 urte inguru dituela esaten baita, ez baita Orkneyinga sagan (1230) aipatzen eta 1600ko mapan lurmuturra aipatzen baita orain Old Man dagoen tokian.
William Danielen 1817ko margolanean bi hanka ikusten zaizkio baina XIX. mendeko ekaitz batek hanka bat eraman ziola pentsatzen da. 1992an 40 metrotako arrakala bat azaldu zitzaion goialdean.

## Eskalatzea

Chris Bonington, Rusty Baillie eta Tom Pateyk eskalatu zuten lehen aldiz 1966an. Gaur egun 7 bide iraki dituzte eta eskalatzaileen artean toki ezaguna bihurtu da.

## Iruditegia

* William Danielen margolana (1817)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2738637
* Multimedia: Old Man of Hoy / Q2738637
# Old Mill Creek (Illinois)

Old Mill Creek Illinoiseko herri bat da. Lake konderrian kokatua dago. 2010ean 178 biztanle zituen, 27,53 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lake konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2244926
# Old Mystic (Connecticut)

Old Mystic Connecticuteko (Ameriketako Estatu Batuak) erroldak esleitutako leku bat da. 3.493 biztanle zituen 11,272496 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Connecticut

## Kanpo estekak

* Datuak: Q754856
# Pakostov

Pakostov Eslovakiako udalerri bat da, Humennéko barrutian kokatuta. 14,38 km²ko azalera du eta 436 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1567. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1186943
* Multimedia: Pakostov, Humenné District / Q1186943
# Paksi FC

Paksi FC Hungariako futbol taldea da, Paks hirikoa. 1952an sortu zen eta etxeko partidak Fehérvári úti Stadionen jokatzen ditu. Hungariar jokalariak soilik hartzen dituen filosofia du.

## Historia

Paks Danubio ertzeko hiri txiki bat da, 20.000 biztanletik beherakoa. 1912an iritsi zen futbola herrira eta 1952an sortu zen gaur egungo taldea, Paksi Sportegyesület izenarekin. Talde apala izan zen historian zehar eta 2006an lehen mailara igotzea lortu zuen. 2011ean bigarren egin zuen ligan eta ondoren Ligako Kopa irabazi zuen.
2022an Kopako finala jokatu zuen lehen aldiz eta Ferencvárosek 3-0 garaitu zuen. 2023-24 denboraldia bikaina izan du, Ligan bigarren eginez eta Kopa irabaziz. Ordukoan ere Ferencváros izan zuen aurkari eta luzapenean bi gol sartuz lortu zuen titulua.

## Palmaresa
### Hungarian: 2

* Liga (0): bigarren 2010-11 eta 2023-24an.
* Kopa:
** Txapelduna (1): 2024.
** Finalista (1): 2022
* Hungariako Ligako Kopa (1): 2011

## Erreferentziak

* ↑ Mackarosh. (2024-02-18). «Paksi FC, a club which only signs Hungarian players, is currently top of the league IRL ahead of Ferencvaros.» r/footballmanagergames (Noiz kontsultatua: 2024-07-14).

## Kanpo estekak

* (Hungarieraz) Webgunea ofiziala
* Datuak: Q915352
* Multimedia: Paksi FC / Q915352
# Paktika probintzia

Paktika (Paxtueraz: پکتیکا ) Afganistango 34 probintzietako bat da, herrialdearen hego-ekialdean dagoena. Iparraldean Ghazni, Paktia eta Khost probintziekin du muga, ekialdean eta hegoaldean Pakistanekin eta mendebaldean Ghazni eta Zabul probintziekin. 19.482 km²-ko azalera du eta 2009ko estimazioaren arabera 393.800 biztanle zituen. Hiriburua Sharan da.
Biztanle gehienak paxtunak dira.

## Erreferentziak

* ↑ World Gazetteer: Afghanistan: Administrative Divisions (population and area)
* ↑ Islamic Republic of Afghanistan Central Statistics Organization (CSO)

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) NPS: Paktika Province
* Datuak: Q185575
* Multimedia: Paktika Province / Q185575
# Pakorus I.a

Pakorus I.a (K.a. 67-K.a. 38) Partiako enperadore izan zen, bere aita Orodes II.aren oinordeko bezala. Pakorus, Inperioko gobernarikidea izan zen bere aita Orodes II.aren erregealdiaren zati handi batean (K.a. 41-K.a. 38). Artavasdes II.a Armeniakoaren koinatua zen.
Marko Lizinio Krasok K.a. 53ko Karraseko gudua galdu ondoren, Pakorusek, Siria probintzia erromatarra inbasio bat bidali zuen. Hasierako garaipenak gora-behera, Pakorus, erromatar lurraldetik kanporatu zuen Kasiok.
Pakorusek berriz inbaditu zuen Siria K.a. 40an, Kinto Labieno traidore erromatarrarekin aliatuz, errepublikako Tito Labieno jeneral handiaren semea zena. Probintziako goarnizio erromatarrak, desertatu egin zuen, Labienorekin elkartuz. Indar konbinatuek, probintziako gobernari zen Luzio Dezidio Saxa garaitu zuten, Antiokiara ihes egin zuena. Pakorus eta Labienok aurrera egin zuten probintzian oztoporik aurkitu gabe, eta Palestina eta Asia Txikia osoa okupatu zituzten, jasan zuten hiri gutxi batzuk izan ezik, Tiro horien artean. Judean, Pakorusek Hirkano II.a erregea tronutik kendu zuen, eta bere iloba Antigono izendatu zuen haren ordez.
K.a. 39an, Publio Ventidio Basok zuzendutako kontraeraso erromatar batek, Labieno garaitu zuen, Tauro Mendietatik gertu gertatu zen gudu batean erahila hil zena. Bere garaipenari esker, Ventidiok Asia Txikiko lurraldeak berreskuratu zituen. Pakorusek Siriara ihes egin zuen, baina, K.a. 38an, Gindaroseko guduan, erromatar kanpamendu bati egindako eraso batean hil zuten.
* Datuak: Q358097
* Multimedia: Pacorus I of Parthia / Q358097
# Pakorus II.a

Pakorus II.a —persieraz: پاکور دوم‎, Pākōr— Partiar Inperioko erregea izan zen, gutxi gorabehera 78 eta 105. urteen bitartean. Vonones II.aren semea eta Vologeso I.aren anaia izan zen, norengandik Media Atropatene erresuma jaso zuen tronuratua izan ondoren. Vologeso I.a hil ondoren, Pakorus Vologesoren anaia eta oinordekoa izan zen Vologeso II.aren aurka matxinatu zen, garaitu eta tronutik kenduz.
Dion Kasioren arabera, Pakorusek Osroene erresuma Abgar VII.ari saldu zion, eta Amiano Martzelinoren arabera, Ctesifonte hiria zabaldu zuen eta bere harresiak eraiki zituen.
101ean, Pakorusek enbaxada bat bidali zion Txinako Han dinastiari, Partia Ansiek erresuma bezala bataiatu zuena (Anxi egungo ahoskeran). Dirudienez, Trajano enperadorearekin ere izan zuen harremana, antonino leinukoa, nori zenbait kexu egin zizkion.
Bere txanpon ugarietan "Artsazes Pakoro" deitzen du bere burua. Bere izen propioari eginiko aipamen honek, Artsazes errege izenarekin elkartuta, erresumako tronua okupatu nahi zuten arerioak zituela adierazten du. Horietatik hiru euren txanponengatik ezagutzen dira: Vologeso II.az gain, horien artean Artaban III.a (80-90) eta Vologeso III.a, gutxi gora-behera 105etik, zeuden.
Pakorus 105 inguruan hil zen, eta bere oinordekoa bere anaia Osroes I.a izan zen, bere heriotza Vologeso III.ak Partiar Inperioko ekialdeko toki zabaletan gobernatzeko probestu zuen arren.
* Datuak: Q163721
* Multimedia: Pacorus II of Parthia / Q163721
# Pakość udalerria

Pakość ([[:Media:|[ˈpakɔɕt͡ɕ]]] (Audio·[[:Image:|info]])) Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Inowrocław barrutian kokatuta. 86,46 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 9850 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2149918
ieaKujavia-Pomeraniako voivoderriko udalerriak :
# Pakoštane

Pakoštane Kroaziako udalerri bat da, Zadar eskualdean. Azken zentsuaren arabera 4.100 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1021806
* Multimedia: Pakoštane / Q1021806
# Paktia probintzia

Paktia (Paxtueraz: پکتيا ) Afganistango 34 probintzietako bat da, herrialdearen ekialdean dagoena. 6.432 km²-ko azalera du eta 2009ko estimazioaren arabera 499.200 biztanle zituen. Hiriburua Gardez da.
Biztanle gehienak (%91) paxtunak dira.

## Erreferentziak

* ↑ World Gazetteer: Afghanistan: Administrative Divisions (population and area)
* ↑ Islamic Republic of Afghanistan Central Statistics Organization (CSO)
* ↑ Program for Culture & Conflict Studies: Paktya

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) NPS: Paktya Province
* Datuak: Q182493
* Multimedia: Paktia Province / Q182493
# Pakosław udalerria

Pakosław Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Rawicz barrutian kokatuta. 77,33 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4775 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q555390
* Multimedia: Gmina Pakosław / Q555390
ieaPolonia Handiko voivoderriko udalerriak :
# Pakosławice udalerria

Pakosławice Poloniako Opoleko voivoderriko landa-udalerri bat da, Nysa barrutian kokatuta. 74,05 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3575 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1942738
ieaOpoleko voivoderriko udalerriak :
# Altxagarri (argipena)

Altxagarri hitzak adiera zenbait ditu:
* altxagarri edo legamia,
* altxagarria, zerbait altxatu edo sestran jartzeko azpian jartzen den objektua.
# Altxaketa

Mukanas txa-txa nesken jolasa omen da. Juan Garmendia Larrañaga etnografoak jaso zuen jokoaren inguruko informazioa.

## Arauak

Neskak bakarrik aritzen ziren jolas honetan, urteko ia igande guztietan. Gordeketa-jolasa da eta nork bete behar zuen jakiteko taldean elkartu eta neska batek hau esaten zuen: “Ruxe -muxe - errote -kabe -lore -biene -kox”. Azkeneko “kox” hori egokitzen zitzaiona korrotik kanpo ateratzen zen bakarra gelditu arte. Azken hori, aldez aurretik seinalatutako lekuan, lagunei bizkarra emanez jartzen zen begiak estalita, besoa zuhaitz edo hormaren kontra zuela, gordelekuren batetik egindako “kuk” oihua entzun arte. Orduan lagunak bilatzeari ekiten zion eta horiek aurkitu ahala eskuaz pareta edo zuhaitza ukitzen zuen “Alafrantzie” esanez. Adibidez, ikusitako neskaren izena Miren bazen, aurkitutakoan “Miren, Alafrantzie” esaten zuen hormakoak.

## Erreferentziak

* ↑ Juan Garmendia Larrañaga - Xabier Mendiguren Bereziartu: Juan Garmendia Larrañagaren hiztegi etnografikoa. Donostia: Ikastolen Elkartea, 2003. 27.or.
* ↑ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/fr/altxaketa/ar-150273/

## Ikus, gainera

* Ezkutaketa (jolasa)
# Altxamendu Nazional

Altxamendu Nazionala (gaztelaniaz: Alzamiento Nacional) Espainiako Bigarren Errepublikaren aurka 1936ko uztailaren 17an eta 18an altxatutako militarrek beren matxinadari emandako izena izan zen. Estatu-kolpe militar hark Gerra Zibila sortu zuen. Altxamendu hura gidatu zuten jeneralak Franco, Mola, Sanjurjo eta Goded izan ziren.
Mola, Iruñeko komandante militar izanik Nafarroatik prestatu zuen Altxamendua eta arrakasta izan zuen Araban eta Nafarroan, besteak beste erreketeek parte hartu zutelako eta errepresio handia izan zelako.
Jakina, oposizioak ez zion izen hori eman eta nahiago zuten, matxinada faxista deitzea. Falangistek aldiz Gerra Nazional-Iraultzailea deitu izan zioten.
# Altxevsk

Altxevsk (errusieraz: Алчевськ) Ukrainako udalerria da, Luhanskeko oblastan.
Itsas mailatik, 231 m-ko altueran dago.

## Demografia

Kalkuluen arabera, 2010ean, 115.484 biztanle zituen.
* Altxevsken bilakaera demografikoa 1989 eta 2010 artean
* Iturria: World Gazetteer

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia, alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. 156. araua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q161144
* Multimedia: Alchevsk / Q161144
# Altxatu

Altxatu Irunberrin 2011 urtean sorturiko punk rock taldea da.

## Taldekideak

* Ibai Osinaga - gitarra eta ahotsa
* Julen Abaurrea - baxua eta ahotsa
* Iker Ariz - bateria

## Diskoak

* Altxatu (2013, Gor)
* Hitza (2014, Gor)
* Hegalen indarraz aitzina (2016, Gor)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31188019
# Altxor

Altxorra balio handiko gauzen bilduma da, gehienetan ezkutaturik gordetzen dena. Bere helburua balio ekonomikoaren gordailu izatea da. Haren existentzia jendaurrean zabaltzea edo isilpean gordetzea bere eginkizunen funtsezko zati izan daiteke, batetik, gizartean harrokeria eta prestigioa izateko (kasu horretan, gehiegikeria eta mitifikazioa ohikoa da); edo, bestetik, jabeari jabetzan jarraitutasuna ziurtatzeko (horrek, kasu batzuetan, plazer morbosoa izan baitezake bere kontenplazioan, kontserbazioan eta gehikuntzan).

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Altxor. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q272937
* Multimedia: Treasures / Q272937
# Altwis

Altwis Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, Hitzkirch barrutian. 2014an 437 biztanle zituen 2,9 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7116
* Multimedia: Altwis / Q7116
Hämikon $^{(en)}$
# Altxa Porrue

Altxa Porrue :
| Sorrera: | 2005 |
| Txupinera: | -(2007) Larraitz Cisneros- |
| Egoitza: | Barrenkale Barrena, 9 (Zazpikaleak) |
| Leloa: | - |
| Kideak: | 120 inguru |
| Koloreak: | laranja eta beltza |
| Egoera: | Aktiboak |
| Webgunea: | https://web.archive.org/web/20110623152147/http://altxaporrue.org/ |
Altxa Porrue Bilboko konpartsa da, hauen federakundearen kidea dena. Altxa Porruek euskal kulturaren inguruan dabiltzan hainbat kide biltzen du bere baitara. Izan ere, konpartsaren helburua euskal kultura eta jai herrikoiak suspertzea da.

## Ikus, gainera

* Bilboko Aste Nagusia

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Bilboko Konpartsen Federakundearen webgunean
* Konpartsaren webgunea
* Datuak: Q12253250
# Altxaera

Altxaera edo baita aurretiko bista, marrazketa tekniko edo ingeniaritza eta arkitektura eremuan, objektu edo eraikin baten proiekzio ortogonalaren irudikapen laua da, perspektiba kontuan hartu gabe eta objektu edo eraikinaren proportzio guztiak mantenduz.
Altxaera lortzeko, elementuaren proiekzio paraleoaz baliatzen da, proiekzo paralelo hau elkarzuta den plano batean ezarriz. Sistema diedrikoaren irudikapen nagusia, altxaera da, oinplanoarekin batera. Alboko altxaerak ere ezinbestekoak dira objektu edo eraikinaren osotasunaz jabetzeko.
Eskalan egindako altxaerei esker irudikatutako gaien benetako neurriak ezagutzea posible da, horregatik ezinbesteko erabilgarritasuna du arkitekturari eta ingeneritzari lotutako irudipenetan eta ingeneritzako edo arkitekturako edozein proiektuetan behar-beharrezkoak dira.

## Ikus, gainera

* Oinplanoa (arkitektura)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1779895
* Multimedia: Architectural elevations / Q1779895
# Oliola

Oliola Kataluniako udalerria da, Noguera eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 248 biztanle zituen. 86,3 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 859 | 760 | 792 | 737 | 681 | 674 | 538 | 334 | 268 | 202 | 231 | 248 |

## Ikus, gainera

* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1769572
* Multimedia: Oliola / Q1769572
# Olio-pintura

Olio-pintura, edo soilik olioa, pigmentu eta olioz osatutako nahastea darabilen margolaritza teknika da. Teknikaren hastapenetan linazi-olioa erabili ohi zuten. Askotan berau pinu-erretxina edo intsentsuarekin batera irakiten zuten, berniz izena jaso duen osagaia osatuz. Lo-belarraren, intxaurraren edo kartamoaren olioak ere erabilik izan dira, sikatze-denborak, distira eta kolorazioak bestelakoak izanik. Hartara margolariek lortu nahi duten efektuaren araberako olioaren hautua egingo dute. Mendebaldeko Afganistanen erabili zituzten aurrenekoz, V. eta IX. mendeetan; dena den, olio-pinturen erabilera XV.enean bilakatu zen arrakastatsu, hasi Herbeheretan eta Europako gainontzeko herrialdeetara Pizkunde garaian erabat zabalduz, tenpera ordezkatzera ailegatu arte.

## Teknikak

Erabilera ohikoan lehenengo eta behin artistak ikatz-ziriaz irudiaren zirriborroa osatuko du oihal gainean. Olio-pintura trementina-olio, linazi-olio, alkohol mineral zein beste disolbatzaile batzuekin nahastu ahal da. Jarraian artistak, pintura erabiliz, irudia kapak osatuz itxuratuko du. Lehortzea egokia izateko, goiko aldean ezarritako kapek behekoek baino olio kantitate handiago izango dute; horrela egiten ez bada, hau da, goiko kapetan olioa eskasagoa bada, pintura arrakalatu eta zimurtuko da. Badira bestelako teknikak ere olio-pinturarekin lan egiteko, argizaria, erretxinak eta bernizak erabiliz hain zuzen. Horrela eginda, margolariak lanaren gardentasuna, distira zein trinkotasuna ñabartu ahal ditu, eta bai pintzelkadak ageriago edo ezkutuago agertu ere.

## Adibideak

* Arnolfini senar-emazteak, Jan van Eyck, 1434
* Autoerretratua, Tiziano, c. 1512
* La donna velata, Rafael, 1516
* Europaren bahiketa, Tiziano, 1562
* Gurutzetik eraistea, Peter Paul Rubens, 1610-11
* Autoerretratua, Anders Zorn, 1897
* Inozentzio X.a, Velázquez, c 1650
* Autoerretratua, Rembrandt, 1658
* Esnezalea, Johannes Vermeer, 1658-60
* Erromesa Kiterara bidean, Jean-Antoine Watteau, 1721
* Venusen bainua, François Boucher, 1751
* Urdin jantzitako mutikoa, Thomas Gainsborough, 1770
* Napoleon San Bernardoren pasabidean, Jacques-Louis David, 1801
* 1808ko maiatzaren 3a, Francisco Goya, 1814
* Inpresioa, eguzkia sortzen, Claude Monet, 1872
* Dantza La Galette Errotan, Pierre-Auguste Renoir 1876
* Carnation Lily Lily Rose, John Singer Sargent, 1885-1886
* Gachet medikuaren portreta, Vincent van Gogh, 1890
* Ostargi-belarrak uretan, Claude Monet, 1916

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hipermerkatuetako Produktuak Hiztegia] [2009]
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2003]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q174705
* Multimedia: Oil paintings / Q174705
# Olio udalerria, Woodford konderria (Illinois)

Olio udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Woodford konderrian. Azken zentsuaren arabera 4.722 biztanle zituen, 31.45 milia karratu (81.5 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Olio udalerrian 1980 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 27.541 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7086947
# Olio

Olioa janariak prestatzeko erabiltzen den oinarrizko osagai bat da (ikus sukaldeko olioa), baina orokorrean edozein substantzia koipetsu, likatsu eta suharbera izan daiteke olioa, giro-tenperaturan likidoa, uretan disolbaezina eta disolbatzaile organikoetan disolbagarria. Adiera zabalago horren barruan sartzen dira automobilen motor-olioa, makinak eta motorrrak lubrifikatzeko olioak, baita petrolioa bera ere.
Izena latinezko oleum hitzetik eratorria da.
Sukaldeko olioa zenbait landare edo animaliarengandik lortzen da, beste olioak mineraletatik edo sintetikoki lortzen dira. Horrelako gaiak Industrian erabiltzen denean joera handiagoa dago olio baino koipe hitza erabiltzeko, baina salbuespenak ere badira, motor-olio esaterako.

## Motak
### Sukaldeko olioa. Landare- eta animalia-jatorriko olioak

Janariak prestatzeko erabiltzen den sukaldeko olioak dira, Euskal Herrian gehienetan oliba-olioa eta ekilore-olioa erabiltzen dira, baina badira beste landare olio batzuk: argan, arto, errizino, intxaur, kakahuete, koko, koltza, kotoi, linazi, palma, palmiste eta soja olioak dira. Kakao gurina giro-tenperaturan solidoa da. Animalia olio eta koipeei dagokienez, aipagarrienak bakailao gibel-olioa, lumera (balea-olioa) eta txerri-gantza dira.
Landare eta animaliek beren prozesu metabolikoetan sintetizatutakoak dira.

### Olio mineralak

Olio mineralak harrikatzetik, petroliotik eta zenbait eskisto bituminosotatik destilazioz lortutako hidrokarburo nahasturak dira. Batez ere, makinak eta motorrrak lubrifikatzeko erabiltzen dira, eta baita kosmetikogintzan ere.

### Olio sintetikoak

Olio sintetikoak sintesi bidez lortutako lubrifikatzaileak dira. Olio mineralek baino propietate mekaniko eta kimiko hobeak dituztenez, motor-olio gisa erabiltzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ Olio Euskalterm
* ↑ «Koipe - Egungo Euskararen Hiztegia (EEH) - UPV/EHU» www.ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2023-02-18).
* ↑ «Olio - Egungo Euskararen Hiztegia (EEH) - UPV/EHU» www.ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2023-02-18).
* ↑ Olio sintetiko Zthiztegia.elhuyar.org/

## Ikus, gainera

* Sukaldeko olio
* Oliba olio
* Olio-pintura

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42962
* Multimedia: Oil / Q42962
# Oliobide

Oliobidea diametro handiko hodi-instalazio luze bat da petrolioa, haren produktu eratorriak eta biobutanola distantzia luzeetan garraiatzeko erabiltzen dena. Gas naturala garraiatzen duenean, aldiz, gasbidea deitzen da.
Hodien barnealdeko korrosioa eragozteko, fluidoari korrosioaren aurkako substantzia kimikoak (polimeroak) gehitzen zaizkio. Kanpoaldeko korrosioa eragozteko, ordea, oliobideek babes-geruza bat izaten dute (harrikatz-mundruna, petrolioa, zinta plastikoak, etab.). Petrolio gordina daramaten hodiak ez dira lehertzen, baina, apurtuz gero, petrolioa isuri eta kutsadura-arazo larriak eragin ditzakete inguruko uretan eta lurretan. Oso deribatu lurrunkorrak daramatzatenak, berriz, bai lehertu daitezke, eta segurtasun-neurri zorrotzak hartu behar dira hori ez gertatzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1262090
* Multimedia: Petroleum pipelines / Q1262090
# Olius

Olius Kataluniako udalerria da, Solsonès eskualdean eta Lleidako probintzian dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 814 biztanle zituen. 54,5 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2018 |
| 486 | 365 | 481 | 570 | 623 | 548 | 475 | 323 | 444 | 486 | 566 | 961 |

## Ikus, gainera

* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1901448
* Multimedia: Olius / Q1901448
# Pablo Sarasate museoa

Pablo Sarasate museo gela Pablo Sarasate biolin jotzaileari eskainitako erakusketa da, Iruñean dagoena, Nafarroa Garaian.

## Kokalekua

Iruñeko Alde Zaharrean dago, Kondestablearen jauregian, Kale Nagusiaren 2. zenbakian.

## Erakusketa

Pablo Sarasatek, izen handiko biolin jotzaile iruindarrak, bere sorterriari eman zion ondarea ikusgai dago, tartean Sarasateren brontzezko soin bat, Mariano Benlliurek egina; Jose Llanecesek egindako erretratua, hala nola bere Vuillame eta Gaul & Bernadel biolinak edo bere betiko Bechtein pianoa.

## Ikus gainera

* Pablo Sarasate
* Kondestablearen jauregia

## Kanpo estekak

* Webgunea
* Datuak: Q25477147
* Multimedia: Museo Pablo Sarasate / Q25477147
# Pablo Suberbiola

Pablo Suberbiola Unanue (Lasarte-Oria, Gipuzkoa, 1973ko maiatzaren 31) euskal bertsolaria eta soziologoa da.

## Ibilbidea

1991 eta 1999 artean Ttakun Kultur Elkarteko dinamizatzailea izan zen. Garai hartan bertsotan ere aritzen zen eta Osinalde saria eta Orixe saria eskuratu zituen. Gaur egun Soziolinguistika Klusterreko ikerlaria eta teknikaria da.

## Sariketak

* Osinalde saria (1994)
* Orixe saria (1999)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Pablo Suberbiola - Biografías - BDB. Base de datos sobre bertsolarismo» bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2023-02-17).
* 1 2 «Pablo Suberbiola Unanue - Udaltop - Liferay» Udaltop (Noiz kontsultatua: 2023-02-17).
* ↑ adibide. (2022-09-14). «Osinalde, beti gazte 50 urtean» Goierriko Hitza (Noiz kontsultatua: 2023-02-17).
* ↑ «Ostiralean jokatuko da Orixe Sariko finala» bertsoa.eus (Noiz kontsultatua: 2023-02-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123735318