OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gerra informatiko

Gerra informatikoa, zibergerra edo ziberasoa (ingelesez cyberwar) ziberespazioan eta informazio teknologiekin gauzatutako gatazka da. AEBetako Richard Clarke segurtasun adituaren arabera, gerra zibernetikoa Estatu batek beste herrialde bateko ordenagailu edo sereetan sartzeko asmoz burututako ekintza multzoa litzateke, kalteak edo aldaketak sortzeko asmoz. Bruce Schneier segurtasun zibernetiko asituaren arabera, maiz gerra zibernetiko definizioa ongi erabiltzen ez dela baieztatzen du, oraindik eremu zibernetikoan gerra bat nolakoa den eta gerra amaituta ziberemu hori nola geldituko ote den ez baidakigu. Gabriela Sandroni ikertzailearen arabera, gerra zibernetikoa ziber eremuaren ezaugarri batzuei atxikitua dago, partaide nagusitzat Estatuak izateaz gain, arrazoi politikoak ditu..
Etsaiaren informazioan eta sistemetan aldaketak eragiteko burutzen diren ekintza multzoa bezala ere definitu daiteke, era berean informazioa erasotzailearen sistemen aurka babesten da.

## Erreferentziak

* ↑ Sandroni, Araujo Gabriela. Prevención de Guerras Cibernéticas. IV Simpósio de Pós-Graduação em Relações Internacionais do Programa "San Tiago Dantas" (UNESP, UNICAMP y PUC/SP). ISSN 1984-9265. Disponible en español en: https://www.academia.edu/5484868/PREVENCI%C3%93N_DE_GUERRAS_CIBERN%C3%89TICAS%5B%5D

## Kanpo estekak

* Datuak: Q849340
* Multimedia: Cyberwarfare / Q849340
# Gibelberde orrikrema

Gibelberde orrikrema (Russula aeruginea) Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Gordinik pikantea, prestatu egin behar da. Kolore gris-berdexkako Russula bat da, beste Russula berde batzuena baino tamaina txikiagokoa.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 8 (11) cm arteko diametrokoa, haragitsua, lehenik oso ganbila, gero, laua eta hondoratua. Azala bereizgarria, distiratsua, likatsu samarra, berde-eski kolore oso arinetik berde-brontze eta gris altzairu kolorera, batez ere gris-berdexka, erdigune ilunagoarekin, baina batzuetan erabat okre-zurbila eta diskoa berde-belar kolorez zikindua, askotan herdoil koloreko orban txikiak izaten dituzte. Ertza mehea, biribildua, erregularra, pixka bat ildaskatua eta gainerakoa baino zurbilagoa.
Orriak: Oso estu, urkilatuak, itsatsiak edo libreak, hauskorrak, krema-zurixka kolorekoak eta ondoren okre-antzekoz zikinduak.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: Betea, zilindrikoa, oinarrian mehetua, sendoa, zurixka, oinarrian arre-horixkaz zikintzen da.
Haragia: Lodia, irmoa, zurixka, grisa bihurtzeko joerarekin. Zapore pikante samarra jaso berritan, geroago ia gozoa. Sulfato ferrosoarekin kolore hori-laranja arina hartzen du; ordubetera arrosa-haragi kolorera pasatzen da.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako Russula generoko espezie askok. Aeruginea epitetoa ere latinetik dator “aerugo-aeruginis” hitzetik, gardinga esan nahi du. Koloreagatik

## Jangarritasuna

Gordinik pikantea izateagatik baztertu egin behar da. Autore batzuentzat erdipurdiko jangarria da.

### Nahasketa arriskua

Russula heterophylla perretxikoarekin.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean, urkietan eta koniferetan.

### Banaketa eremua

Europa, Ipar Amerika, Afrikako iparraldea eta Kanariar uharteak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 489 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 419 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 126 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 58 or. ISBN 282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1323740
* Multimedia: Russula aeruginea / Q1323740
* Espezieak: Russula aeruginea
# Gibelberde orrizuri

Gibelberde orrizuria (Russula heterophylla) Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Russula cyanoxantha perretxikoaren antzeko balio gastronomikoa du. Ez du batere minik. Jasotzean, kontu handiz ibili behar da Amanita phalloides hilgarriarekin ez nahasteko; izan ere, zoritxarrez, biltzaile distraitu eta azalekoekin gertatu ohi da.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 12 cm arteko diametrokoa, lehenengo globo-itxurakoa, gero laua eta azkenean erdigunean hondoratua; ertza makurra eta nahikoa erregularra izaten du. Azala berdea du hondo okrearen gainean, berdea, argia izan daitekeena edo tonu ilunak dituena erdian, fibrila erradial ilunagoak eramaten ditu eta sarritan pitzatu egiten da, ezkatetan, virescens espeziean bezala.
Orriak: Itsatsiak edo dekurrenteak, meheak, oso estu, urkilatuak, eta nabarmenki anastomosatuak oinaren ondoan. Kolore zurixka dute, gero krema-zurixka, azkenean krema, nahiz eta esporak zuriak izan.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Nahiko laburra, zertxobait meheagoa oinarrian, gogorra eta kolore zurikoa, tindu hori-marroiekin eta oinarrian marroi-herdoil kolorez zikintzen da.
Haragia: Lodia, zuria, zapore gozokoa eta usain gutxikoa. "Sulfato de hierro"-rekin arrosa-laranja kolorea hartzen du.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako Russula generoko espezie askok. Heterophylla epitetoa berriz grekotik dator, eta esan nahi du: aldakorra, desberdina, irregularra eta orriak edo orritxoak. Orri irregularrak edo forma desberdinetako orriak dituela.

## Jangarritasuna

Jangarri ona, oso bilatua eta estimatua.

### Nahasketa arriskua

Russula virescens eta Russula cyanoxantha forma berdeen antza du, baina orriak krema kolore gehiago dute eta oso anastomosatuak dira. Azala ez da virescens perretxikoan bezain pitzatua eta cyanoxantha delakoan baino gehiago eta sulfato ferrosoarekin erreakzio arrosa-laranja oso bizia ematen du, erreaktibo honekin, aldiz, cyanoxantha delakoak ez du erreakzionatzen eta virescens perretxikoak hori-laranja ez hain bizia ematen du.
Amanita phalloides hilgarriarekin ere nahas daiteke, baina honek bolba eta eraztuna ditu.

## Sasoia eta lekua

Ekainetik azarora ateratzen da, hostozabal basoetan eta bakanago koniferoen azpian.

### Banaketa eremua

Britania Handia, Europa eta Eskandinavia.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 122 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 388 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 56 or. ISBN 282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bauer Carlo Alberto. (1982). Los Hongos de Europa. Ediciones Omega, S.A. Barcelona, 212 or. ISBN 84-282-0666-X..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1415480
* Multimedia: Russula heterophylla / Q1415480
* Espezieak: Russula heterophylla
# Gibeleko zain zentral

Gibeleko zain zentralak gibeleko zainetan drainatzen diren lobulutxoen edo sinusoide hepatikoen erdialdeko zainak dira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [1998]
* ↑ Diccionario Enciclopédico Ilustrado de Medicina Dorland. 1996. McGraw-Hill - Interamericana de España. Vol. 6. ISBN 84-7615-988-9.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4115357
# Gibelgorri geraniousain

Gibelgorri geraniousaina (Russula pseudointegra) Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Kalitate gutxiko jangarria, haragi mingotsa.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 12 cm arteko diametrokoa. Hasieran ia globo itxurakoa, gero ganbila, amaieran zabaldua eta gingilduna, gorria edo gorri-eskarlata kolorekoa, eta arrosaz koloregabetzeko joera du. Azala zati batean bereiz daiteke, denbora hezean likatsu samarra.
Orriak: Berdinak, atxikiak, estu samar, hasieran zurixkak, azkenean esporen okre zurbilez tindatuak.
Hanka: 4 - 8 x 2 - 3 cm-koa, ia zilindrikoa, betea, irmoa, kolore zurixkakoa, zahartzean griserako joera du.
Haragia: Lodia, gogorra, zuria, gorrixka azalaren azpian. Zapore engainagarria du, hasieran ona, eta handik gutxira mingotsa edo garratza. Batzuentzat fruta usaina gogorarazten du, beste batzuentzat geranio usaina.
Erreakzio kimikoak: guiaco: ez du erreakzionatzen edo oso gutxi; sulfato ferroso: gris-arrosa; fenol: arre-txokolate kolorea; amoniaco: ez du erreakzionatzen.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarriak: apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako Russula generoko espezie askok. Pseudointegra epitetoa Russula integra espeziaren antzekoa delako.

## Jangarritasuna

Ezin da jan haragiaren zapore garratzagatik.

### Nahasketa arriskua

Oso erraza da kapela gorriko eta oin zurixkako beste Russula batzuekin nahastea. Russula amarissima, Russula lepida eta Russula rubra delakoekin nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udatik udazkenera, lur heze edo lohitsuetan, hostozabalen hosto hilen artean. Oso ohikoa da haritzetan, pagoetan eta intxaurrondoetan, buztinezko eta silizezko lurretan.

### Banaketa eremua

Europa, Errusia, Japonia eta Kentucky.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 492 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 394 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 341 or. ISBN 84-282-0541-6X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 68 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q670090
* Multimedia: Russula pseudointegra / Q670090
# Gibelgorri orriurdinska

Gibelgorri orriurdinska (Russula mairei edo Russula nobilis) Russulaceae familiako onddoa da.

## Deskribapena

Atala: Emiticinae
Kapela:10 cm arteko diametrokoa, globo itxurakotik ganbilera, ildaskarik gabeko ertza du, likatsua hezetasunean, gorri-laranja kolorekoa.
Orriak: Zuriak, batzuetan tindu berdexkekin, ia libreak, zabal samar, orritxo gutxi izaten ditu, eta oso antolaera erregularrarekin,
Hanka: Zuria, laburra eta lodia.
Haragia: Solidoa, baina hauskorra, zuria. Fruta usaina du eta zapore mina.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok. Nobilis epitetoa ere latinetik dator, noblea, esan nahi duen "nobilis" hitzetik.

## Jangarritasuna

Ez du sukaldaritzarako balio, zapore mina duelako. Gainera, toxikotasun txiki bat izan dezake.

### Nahasketa arriskua

Russula emetica delakoarekin nahas daiteke, baina hau handiagoa da, ez da hain trinkoa, oina luzeagoa eta estuagoa du, ildaskak ditu kapelaren ertzean eta laranja baino gorriagoa da. Antzeko espezieak daude, eta, ondorioz, talde hau oso konplexua da.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenaren amaieran. Hainbat baso hezeetan, batez ere pagadietako orbeletan. Kantauri aldeko hostogalkorretan eta penintsulako erdialdeko pinudi basatietan.

### Banaketa eremua

Europa, Ipar Amerika.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia..
* ↑ (Gaztelaniaz) Calvo Pérez Javi. (2006). El mundo de las setas. Asociacion Micológica Fungipedia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q978751
* Multimedia: Russula nobilis / Q978751
# Gibelgorri

Gibelgorri, gibelmarroi orrioso edo urritz gorritxua (Russula integra) Russulaceae familiako onddo jangarria da. Jateko ona, Russula cyanoxantha delakoaren antzekoa.

## Deskribapena

Kapela: 6 eta 12 cm bitarteko diametrokoa. Gaztetan gogorra eta haragitsua, zahartzean biguna, hasieran biribildua eta ondoren ganbila, irregularra, bukaeran irekia, kopa formakoa, erdian ondoratu samarra, kolore arre tipikoa, arre-horixkatik hasita, orban ilunagoekin, olibatik purpurara doazen koloreko arrastoekin edo txokolate kolorekoekin, arre-ardo kolorekoekin, arre-more kolorekoekin, arre-olibakoekin etab. Azala erradialki erdiraino bereiz daiteke, hezea, likatsua, distiratsua.
Orriak: Estu eta gero zabalago, sabeldunak, orritxo batzuekin eta adarkatze ugarirekin, libreak, hasieran esne zuriaren kolorekoak, ondoren gurin kolorekoak eta bukaeran hori bizi kolorekoak eta ertzean isla zuriak dituela.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 4 - 9 x 1 - 3,5 cm-koa. Sendoa, betea, zilindrikoa eta irregularra, leuna, zimurtsu samarra. Zuria eta gero arre zikina edo arre-horixka. Sulfato ferrosorekin erreakzio laranja ematen du.
Haragia: Zuria edo horixka, gogorra eta sendoa. Usain arinekoa eta zapore gozokoa.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok. Integra epitetoa ere latinetik dator, osoa esan nahi duen "integer" hitzetik. Orri osoak, eten gabeko orriengatik.

## Jangarritasuna

Jangarri ona.

### Nahasketa arriskua

Erraz nahasten da Russula badia delakoarekin, baina hau mikatza da.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenaren hasieran. Koniferoen azpian, karedun lurretan, arrunta mendialdean.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Kaukasia eta Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 381 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 131 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. JoseLuis Añanos Echo Editorial Pirineo, 524 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 66 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q901119
* Multimedia: Russula integra / Q901119
# Gibelgorri hankagogor

Gibelgorri hankagogorra (Russula lepida) Russulaceae familiako onddoa da. Nahiko erraz identifikatzen den Russula da, haragiaren gogortasun eta sendotasun handiagatik, kolore gorri biziagatik, oinaren tindu arrosengatik eta zapore mentolatuagatik. Sukaldaritzako balio txikiko jangarria.

## Deskribapena

Kapela: 4 eta 14 cm arteko diametrokoa, haragitsua eta gogorra, hasieran globo itxurakoa, gero denbora askoan ganbila eta amaieran zabaldua eta apur bat hondoratua. Azala itsatsia, lehorra, pixka bat belusatua, gorri-andere-mahats koloretik gorri-karmin kolorera, ertzetan argiagoa eta batzuetan asko kolorgetzen da, zuri horixka den lactea aldaeran bezala.
Orriak: Itsatsiak, estu eta meheak, kolore zurixkakoak edo krema zurbilekoak, eta ertzak batzuetan gorrixkak kapelaren ertzetik hurbil.
Hanka: Sendoa, gogorra, apur bat puztua oinarrian eta sarritan okerra. Pruinaduna eta zuria da, baina arrosaz tindatzen da.
Haragia: Gogorra eta itxia, zuria, baina tonu grisak hartzeko joera du, mentol eta fruta usainekoa eta zapore gozokoa, nahiz eta batzuetan zerbait mingotsa eta desatsegina izan. Sulfato ferrosoarekin erreakzio oso arina.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako Russula generoko espezie askok. Lepida epitetoa ere latinetik dator, "lepidus" hitzetik, graziosoa, atsegina esan nahi du. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna

Jangarria da, baina baliorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Russula rubra delakoak antz handia du kapelaren kolorean, baina oina biguna du eta haragia oso garratza eta ezti usainekoa. Txikiagoa da eta hostozabaletan bizi da. Russula amarissima eta Russula pseudointegra espeziekin ere nahas daiteke.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean hostozabalen eta koniferoen basoetan agertzen da, batez ere pagadietan.

### Banaketa eremua

Europa, Ipar Amerika, India, Himalaiako mendikatea eta Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 120 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 394 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 407 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 60 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12871104
# Gibelgorri okagarri

Gibelgorri okagarria (Russula emetica) Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Bereizteko espezie zaila da eta aldaerak ditu. Zapore mina duenez, ez dugu jango konturatu gabe.

## Deskribapena

Kapela: 6 eta 9 cm arteko diametrokoa, gorria edo gorri-zinabrio kolorekoa; lehenik ganbila, gero laua eta azkenik hondoratua. Azala leuna, distiratsua eta banangarria da, ertza ildaskatua eta erdialdea baino zurbilagoa.
Orriak: Zuriak, berdinak, libreak edo itsatsiak, ez oso estu eta tarteko orritxorik gabe.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: Zilindrikoa, zuri garbia, liraina, betea eta hauskorra.
Haragia: Zuria, mamitsua, biguna, zapore garratza, mina, eta usain atseginekoa. Sulfato ferrosoarekin arrosa zurbil kolorea hartzen du.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako Russula generoko espezie askok. Emetica epitetoa grekotik dator, "emetikos" hitzetik, oka eginarazten duela esan nahi du. Bere efektu toxikoengatik.

## Jangarritasuna

Baztertu egin behar da. Zapore garratz eta minagatik eta batzuentzat toxikoa izan daitekeelako.

### Nahasketa arriskua

Beste Gibelgorri batzuekin, hala nola Russula fragilis txiki eta oso hauskorrarekin, Russula mairei, Russula luteotacta, etab.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean, ohikoa hostoerorkorretan eta koniferen basoetan.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Europa, Ipar Afrika, Erdialdeko Amerika, Iparraldeko Asia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 498 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 133 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 415 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 70 or. ISBN 84-282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q614625
* Multimedia: Russula emetica / Q614625
* Espezieak: Russula emetica
# Giano Vetusto

Giano Vetusto Italiako udalerri bat da. Casertako probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 638 biztanle ditu, 10,93 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Giano Vetustok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Calvi Risorta Camigliano Formicola Pastorano Rocchetta e Croce Pignataro Maggiore

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58624
* Multimedia: Giano Vetusto / Q58624
# Giano dell'Umbria

Giano dell'Umbria Italiako udalerri bat da. Perugiako probintzian kokatuta dago, Umbria eskualdean. 3.648 biztanle ditu, 44,48 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Giano dell'Umbriak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Castel Ritaldi Gualdo Cattaneo Massa Martana Spoleto Montefalco

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20451
* Multimedia: Giano dell'Umbria / Q20451
# Gianpaolo Mondini

Gianpaolo Mondini (Faenza, 1972ko uztailaren 15a-), italiako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa
### 1996

Poloniako Itzuliko etapa bat

### 1997

Suediako Itzulia eta etapa bat
Circuit de Lorraineko etapa bat

### 1998

Industria eta Komertzioko Sari Nagusia

### 1999

Poloniako Itzuli etapa bat
Japoniako Itzuliko etapa bat
Frantziako Tourreko etapa bat

### 2000

Escaut Zirkuitua

### 2003

Italiako Erlojupeko Txapelduna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2071439
# Giant's Ring

Giant's Ring, euskaraz: «"Erraldoiaren Eraztuna"», Ipar Irlandako Ballynahatty herrian dagoen henge monumentu bat da, Belfast hiritik hurbil.
Neolitokoa da, K.a. 2.700. urte ingurukoa. 180 metroko diametroa du eta 2,8 hektareatako lursailean hedatzen da.

## Ikus, gainera

* Irlandako monumentu megalitikoak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q822992
* Multimedia: Giant's Ring, Belfast / Q822992