OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bill Nye

William Sandford Nye (1955eko azaroaren 27an jaioa), eta Bill Nye zientzia-tipoa izenez ezaguna, zientzia-komunikatzaile, telebista-aurkezle eta ingeniari mekaniko estatubatuarra da. Batez ere ezaguna da aurkeztu zuelako PBS (AEBetako Telebista Publikoa) telebista katearen zientzia-saio bat, Bill Nye the Science Guy (1993-1998), Netflix katearen Bill Nye Saves the World / Bill Nye, munduaren salbatzailea (2017-gaur arte), eta sarri agertzen delako hedabide popularretan eta zientzia-hezitzaile gisa.
Nye Boeing korporazioan hasi zen lanean, Seattle hirian, ingeniari mekaniko moduan, eta han asmatu zuen erresonantzia hidraulikoa kentzeko tuboa, zeina erabiltzen baitzen 747 hegazkinetan. 1986an, alde egin zuen Boeing enpresatik, eta hasi zen komedia egiten Almost Live! telebista saio lokalean, non zientzia-esperimentu bitxiak egingo baitzituen. Halako batean, bere burua aurkeztu zuen telebistan haurrentzako zientzia-saio bat aurkezteko. Baita lortu ere. Seattle hiriko KCTS-TV 9. kanalean hasi zen aurkezten Bill Nye the Science Guy. Saioa AEBetako telebista publikoetan ikusi zen 1994tik 1999ra bitartean, eta bilakatu zen oso popularra gazteen artean ezezik, baita helduen artean ere, besteak beste zuen erritmo biziari esker. Kritika ona jaso zuen, eta 23 aldiz izendatu zuten Emmy sarietara. Horietatik 19 irabazi zituen.
Telebista-saioaren arrakasta baliatuz, Nyek segitu zuen zientziaren alde egiten, eta bihurtu zen The Planetary Society elkarteko presidente. Halaber, lagundu zuen eguzki-erloju txiki bat garatzen Mars Exploration Rover misioetarako. Nyek zenbait best-seller idatzi ditu zientziaren gainean, tartean Undeniable: Evolution and the Science of Creation (2014) eta Unstoppable: Harnessing Science to Change the World (2015). Sarri agertu da hedabideetan, saio hauetan adibidez: Dancing with the Stars, The Big Bang Theory eta Inside Amy Schumer. Dokumental batean parte hartu zuen, Bill Nye: Science Guy, 2017an estreinatu zena South by Southwest zinemaldian. Orobat, 2017an hasi zen aurkezten Bill Nye Saves the World zientzia-saioa Netflix katean.

## Bibliografia

* NYE, Bill, Bill Nye's Western Humor, Nebraska, University of Nebraska Press, 1968, 182 orr. ISBN 0803258216
* NYE, Bill, Bill Nye the Science Guy's Big Blast of Science, Addison-Wesley Pub, 1993, 172 orr. ISBN 0201608642, 9780201608649
* NYE, Bill, Bill Nye the Science Guy's Big Blue Ocean, Disney-Hyperion, 2003, 48 orr. ISBN 0786817577, 9780786817573
* NYE, Bill, Undeniable: Evolution and the Science of Creation, New York, St. Martin's Press, 2014, 299 orr. ISBN 9781250007131
* VELAZQUEZ, Adam, A New Excityng Approach to Bill Nye. 162 Things You Need To Know, Emereo Publishing, 2015, 192 orr. ISBN 1488834539, 9781488834530
* Datuak: Q2619019
* Multimedia: Bill Nye / Q2619019
# Bill Shankly

William Shankly edo Bill Shankly (Glenbuck, Ekialdeko Ayrshire, 1913ko irailaren 2a – Liverpool, 1981eko irailaren 29a) eskoziar futbolari eta entrenatzailea izan zen, Liverpool FCen egindako lanagatik ezaguna batik bat.
Shankly zetorren komunitate meatzari txiki batetik, eta futbolari moduan Carlisleko taldean hasi zen, Eskozian, baina ibilbide gehiena Preston North Enden egin zuen, Ingalaterran. Bigarren Mundu Gerra eta gero, Carlislera itzuli zen entrenatzaile moduan, eta 1959an Liverpoolera joan zen lanera, taldea Bigarren Mailan hartu eta hurrengo urteetan berreraiki zuelarik. Izan ere, 3 aldiz irabazi zuen Lehen Mailako Liga, birritan Kopa eta behin UEFAko Kopa, taldearen lehenengo titulu kontinentala. 1974an irabazi zuen azken titulua (Kopa), eta 7 urte geroago hil zen, 68 urte zituelarik, miokardio infartu akutu batek jota.

## Kirol ibilbidea
### Jokalari moduan

* 1932–1933: Carlisle Uniteden 16 partida (0 gol).
* 1933–1949: Preston North Enden 297 partida (13 gol). Kopa irabazi zuen 1938an.

### Entrenatzaile moduan

1959tik 1974ra Liverpool FCen entrenatzailea izan zen. 9 titulu hauek eskuratu zituen:
* Lehen Mailako Liga (3): 1964, 1966 eta 1973an.
* Kopa (2): 1965 eta 1974an.
* UEFAko Kopa (1): 1973an, Borussia Mönchengladbach garaituta.
* FA Charity Shield (3): 1964, 1965 eta 1966an.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Bill Shanklyri buruzko webgunea.
* Datuak: Q207457
* Multimedia: Bill Shankly / Q207457
# Branxholme

Branxholme, Eskoziako etxalde bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4957724
* Multimedia: Branxholme / Q4957724
# Brantôme kantonamendua

Brantôme kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Guztira 42 udalerri ditu eta Brantôme en Périgord da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1724594
# Branzi

Branzi Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 644 biztanle ditu, 26,19 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Branzik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ardesio Valleve Roncobello Isola di Fondra Valgoglio Carona Piazzatorre

## Kanpo estekak

* Datuak: Q99985
* Multimedia: Branzi / Q99985
# Branwell Brontë

Patrick Branwell Brontë (Thornton, 1817ko ekainaren 26a - Haworth, 1848ko irailaren 24a) ingeles margolari eta idazlea izan zen.
Brontë familiako kidea, bere arrebak Emily, Charlotte eta Anne izan ziren.
Aitak zorrotz hezi zuen etxean, eta Bronwell olerkigintzan eta lan klasikoen itzulpenetan nabarmendu zen. Hainbat aldiz aldatu zuen lana, eta erretratuak margotzen irautea lortu zuen. Hogeita bat urteko tuberkulosiarekin hil zen, alkohol eta droga mendekotasunak areagotuta.

## Lanak
### Olerkiak

* "Lines Spoken by a Lawyer on the Occasion of the Transfer of This Magazine"
* "On Caroline"
* "Thorp Green"
* "Remember Me"
* "Sir Henry Tunstall"
* "Penmaenmawr"

### Juvenilia

(Arrebekin idatzitakoak)
* Battell Book
* The Glass Town
* The Revenge A Tradgedy
* The History of the Young Men from Their First Settlement to the Present Time (1829–1831)
* The Fate of Regina
* The Liar Detected
* Ode on the Celebration of the Great African Games
* The Pirate A Tale
* Real Life in Verdopolis,
* The Politics of Verdopolis
* An Angrain Battle Song
* Percy's Musings upon the Battle of Edwardston
* Mary's Prayer
* An Historical Narrative of the War of Encroachment
* An Historical Narrative of the War of Agression
* Angria and the Angrians
* Letters from an Englishman (1830–1832)
* Life of Warner Howard Warner
* Tales of Angria

## Iruditegia

* Bere arreben erretratua
* Emily edo Anneren erretratua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q454616
* Multimedia: Branwell Brontë / Q454616
# Brantleyville (Alabama)

Brantleyville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Shelby konderrian dago, Alabama estatuan. 931 biztanle ditu, 5,715111 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Shelby konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1262305
# Berano

Berano Mallabiko auzoetako bat da.

## Geografia

312 metroko altueran dago, Deba ibaiaren arroan eta Ermuaren ondoan. Ego ibarraren iturburu hidrologikoa da.

## Ezaugarriak

Bertan industrialde garrantzitsuak daude.

## Demografia eta biztanleria

2007ko urtarrilaren 1eko erroldan, 70 biztanle zituen.
Beranoko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 83 | 79 | 76 | 73 | 70 | 67 | 66 | 70 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12255000
# Berano Nagusi

Berano Nagusi Mallabiko auzoetako bat da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldan, 76 biztanle zituen.

## Demografia eta biztanleria

Berano Nagusiko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 83 | 79 | 76 | 73 | 70 | 67 | 66 | 70 | 76 |

## Ikus, gainera

* Mallabia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12255001
# Berano Txiki

Berano Txiki Mallabiko auzoetako bat da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldan, 29 biztanle zituen.

## Demografia eta biztanleria

Berano Txikiko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
| 36 | 36 | 33 | 33 | 34 | 38 | 36 | 30 | 29 |

## Ikus, gainera

* Mallabia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12255002
# Berane

Berane (serbieraz: Беране, bɛ̂ranɛ ahoskatua) Montenegroko ipar-ekialdeko herri bat da, 11.776 biztanlerekin (2003ko zentsuan). Era berean izen bereko munizipalitatearen hiriburua da, 35.068 biztanlerekin.

## Anaikidetza

* Terano (Italia)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208200
* Multimedia: Berane / Q208200
# Beranuy

    Artikulu hau Huescako herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Veracruz (argipena)».
Beranuy (gaztelaniaz eta ofizialki Beranuy, katalanez eta aragoieraz Beranui, 2011 arte Veracruz) Huescako Ribagortza eskualdean dagoen udalerria da.
2007an 106 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Beranuyko Udalaren webgunea
* Datuak: Q1020564
* Multimedia: Beranuy / Q1020564
# Berankortasun

Zuzenbidean eta finantzetan, berankortasuna pertsona batek eginbideak eta zorrak behar den garaian (epemugan, zorren kasuan) bete eta kitatu gabe uztean sortzen den egoera da. Eginbide eta zor horiek betetzeko, prozesu judiziala abiarazi daiteke; zorren kasuan, ohikoa da zorra kitatzeko berandutze-interesak eta kobrantza-kostuak gehitzea zorrari.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q702362
# Berangako geltokia

Beranga Espainiako Kantabriako probintziako tren geltoki bat da, Hazas de Cesto udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Bilbo — Santander

## Zerbitzuak

Renfe Feve
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
R3Bilbo ConcordiaAmetzola • Basurto–Ospitalea • Zorrotza–Zorrozgoiti • Irauregi • Zaramillo • Sodupe • Aranguren–Geltokia • Mimetiz • Traslaviña • Artzentales • Villaverde Turtzioz • Karrantza • Gibaja • Udalla • Marron • Limpias • Treto • Cicero • Gama • Beranga • Hoz de Anero • Villaverde de Pontones • Puente Aguero • Orejo • Heras • Astillero • Maliaño • Valle Real • Nueva Montaña • ValdecillaSantander⁠
R3aMarronLimpias • Treto • Cicero • Gama • Beranga • Hoz de Anero • Villaverde de Pontones • Puente Aguero • Orejo • Heras • San Salvador • la Cantabrica • Astillero • Maliaño • Valle Real • Nueva Montaña • ValdecillaSantander :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107441229
# Ljouwert

Ljouwert (nederlanderaz Leeuwarden) Friesland probintziako hiriburua da, Herbehereetako iparraldean kokatua.
2018an Europako kultura-hiriburua izan zen, Valleta (Malta)rekin batera.

## Historia

Ljouwertek 1435an lortu zuen hiri estatutua, baina 1000 urtea baino lehen ere bizi zen bertan jendea. Egin diren indusketetan K.a. II. mendeko aztarnak agertu dira Oldehove dorrearen inguruetan. Middelzee ondoan kokatua, merkataritza-gune garrantzitsua izan da XV. mendea arte.

## Klima

Datu klimatikoak (Ljouwert, 1971–2000) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 12.6 | 14.4 | 20.4 | 26.0 | 28.7 | 32.5 | 31.4 | 32.8 | 29.1 | 23.8 | 16.4 | 14.2 | 32.8 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 4.6 | 5.1 | 8.3 | 11.4 | 15.9 | 18.1 | 20.3 | 20.8 | 17.6 | 13.4 | 8.7 | 5.8 | 12.5 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 2.4 | 2.5 | 5.0 | 7.4 | 11.6 | 14.3 | 16.4 | 16.6 | 13.9 | 10.1 | 6.1 | 3.6 | 9.2 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -0.2 | -0.4 | 1.6 | 3.2 | 6.9 | 9.8 | 12.2 | 12.0 | 9.8 | 6.6 | 3.3 | 1.1 | 5.5 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -19.9 | -16.3 | -16.3 | -5.9 | -1.7 | 1.3 | 5.7 | 5.4 | 2.0 | -6. | -14.2 | -19.2 | -19.9 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 66 | 42 | 59 | 38 | 51 | 69 | 64 | 60 | 82 | 78 | 84 | 73 | 767 |
| Iturria: Knmi.nl ||||||||||||||

## Ondasun nabarmenak

Hona hemen zenbait monumentu:
* Kantzileria (Kanselarij)
* de Waag, merkatalgune zaharra
* Oldehove dorre okerra, Pisako dorrea baino inklinatuagoa.
* San Bonifazioren eliza (Sint Bonifatiuskerk), Herbehereetako eraikin neogotiko garrantzitsuenetako bat.
Ljouwerten bada antzoki bat(De Harmonie) eta zenbait museo, esaterako: frisiar museoa (Het Fries Museum), Natur museoa (Natuurmuseum Fryslân) eta literatura-museo frisiarra (Frysk Letterkundich Museum). Hiriaren inguruentan kokatzen da Herbehereetako aire-armadaren basea ere.
Ljouwerten egiten da Herbehereetako ganadu-feria handiena; Asentzio egunean lore-merkatu handia egiten da. Bestalde, izotz gaineko patinaje-lasterketa ezagun bat (Elfstedentocht) bertan egiten da.

## Leeuwardengo herritar ospetsuak

* Maurits Cornelis Escher (1898-1972), artista
* Mata Hari (Margaretha Geertruida Zelle) (1876-1917), dantzaria eta ustezko espioia

## Erreferentziak

* ↑ Knmi.nl. (Noiz kontsultatua: 18 March 2011).

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) webgune ofiziala
* San Bonifazio elizaren webgunea
* Datuak: Q25390
* Multimedia: Leeuwarden / Q25390
# Ližnjan

Ližnjan Kroaziako udalerri bat da, Istria eskualdean. Azken zentsuaren arabera 4.087 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1077824
* Multimedia: Ližnjan / Q1077824
# Lišov (Krupinako barrutia)

Lišov Eslovakiako udalerri bat da, Krupinako barrutian kokatuta. 19,39 km²ko azalera du eta 230 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1235. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q518736
* Multimedia: Lišov (Krupina District) / Q518736
# Lița

Lița Errumaniako udalerri bat da, Teleorman konderrian. 2.073 biztanle ditu, 46,5 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Lița $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12724903
# Ljubljana Jože Pučnik aireportua

Ljubljana Jože Pučnik aireportua (eslovenieraz: Letališče Jožeta Pučnika Ljubljana) Ljubljana hiria zerbitzatzen duen aireportua da.
2012an 1.198.911 pertsonek erabili zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Eurocontrol. (Noiz kontsultatua: 2013-05-29).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Aireportuaren webgunea.
* Datuak: Q1109558
* Multimedia: Ljubljana Airport / Q1109558
# Ljubešćica

Ljubešćica Kroaziako udalerri bat da, Varaždin eskualdean. Azken zentsuaren arabera 1.689 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1027907
* Multimedia: Ljubešćica / Q1027907
# Llangollen Rural

Llangollen Rural, Galesko iparraldeko komunitate bat da, Wrexham konderrian dagoena. Bere barnean Froncysyllte, Garth eta Trevor udalerriak daude.
2011ko erroldaren arabera 2.059 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6661491
* Multimedia: Llangollen Rural / Q6661491
# Llangiwg

Llangiwg, galesez: Llan-giwg, Galesko hegoaldeko udalerri bat da, Neath Port Talbot konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11157973
# Llangoed

Llangoed, Galesko komunitate, hautes barruti eta udalerri bat da, Anglesey uhartean. Udalerriaren lursailetatik Menai itsasartea, Irlandako itsasoa eta Snowdonia mendien ikuspegi bikainak daude.
2011ko erroldaren arabera 1.229 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3404757
* Multimedia: Llangoed, Anglesey / Q3404757
# Llangollen

Llangollen, Galesko ipar-ekialdean dagoen udalerri txikia da, Denbighshire konderrian dagoena. Udalerria Dee ibaiak zeharkatzen du.

## Nazioarteko jaialdia

Llangollen ezaguna da urtero 1947tik bertan antolatzen duten nazioarteko Eisteddfod jaialdiagatik, uztailean egindakoa. Munduko toki askotatik joandako jendeak parte hartzen du bertan.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Galeseraz)International Eisteddfod
* Datuak: Q1002793
* Multimedia: Llangollen / Q1002793
# Llangernyw

Llangernyw, Galesko iparraldeko baserri giroko udalerri eta komunitate bat da, Conwy lurraldean. A548 errepidean dago, Llanrwst eta Llanfair Talhaiarn udalerrien artean.
2011ko erroldaren arabera 1.079 biztanle zituen. Biztanleriaren gehiengoak galesera mintzatzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q781725
* Multimedia: Llangernyw / Q781725
# Llangian

Llangian, galeseraz Llangïan, Galesko udalerria da, Gwynedd konderrian dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3404510
* Multimedia: Llangian / Q3404510
# Llangennech

Llangennech, Galesko komunitate eta udalerri bat da, Carmarthenshire konderrian. Llanelli udalerriaren alboan dago.
2011ko erroldaren arabera 4.964 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13644933
* Multimedia: Llangennech / Q13644933
# Llangennith, Llanmadoc and Cheriton

Llangennith, Llanmadoc and Cheriton, galesez: Llangynydd, Llanmadog a Cheriton, Galesko Swansea hiriko komunitate bat da. 2001ko erroldaren arabera 822 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13644934
* Multimedia: Llangennith, Llanmadoc and Cheriton / Q13644934
# Llangoedmor

Llangoedmor, Galesko udalerri bat da, Ceredigion konderrian. Cardigan udalerritik 2 milia ekialdera dago.
2011ko erroldaren arabera 1.128 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3401679
* Multimedia: Llangoedmor / Q3401679
# Llangolleneko Andreak

Llangolleneko Andreak bi emakumezko anglo-irlandar izan ziren, zeinak elkarrekin bizitzea erabaki baitzuten, beren garaian interesa eta eskandalua sortuz. Erlazio lesbiko erdi-ageriko baten adibidea izan ziren 19. mendearen hasieran, eta ezagunak izan ziren bizilekua Llangollen herrian hartu zutelako, Galesen.
Eleanor Charlotte Butler (1739 – 1829) Kilkenny Gazteluan hazi zen, Irlandan.
Sarah Ponsonby (1755 – 1831) Woodstock herrian hazi zen, Kilkenny konderrian (Irlanda).
1768. urtean ezagutu zuten elkar, eta biek zutenez helburua familiak inposatutako ezkontzetatik libratzea, ihes egin zuten elkarrekin 1778. urtean, eta Iparraldeko Galesen aurkitu zuten etxe bat, Llangollen herrian, zeinari galesez Plas Newydd edo "jauregi berria" esaten zitzaion.
Beraien elkar-bizitzagatik zelebritate bihurtu ziren, eta ez andreek ez zioten uko egin ospe txiki horri. Izatez, beraien etxea bisita sozial askorentzako topaleku izan ziren, Dublin eta Londres artean bidaiatzen zuten pertsona askorentzat. Llangollenetik igaro zuiren, besteak beste, Anne Lister, Robert Southey, William Wordsworth, Percy Bysshe Shelley, Lord Byron, Sir Walter Scott, Wellingtongo 1. Dukea, Josiah Wedgwood eta beste.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3012704
* Multimedia: Ladies of Llangollen / Q3012704
# Bolton (New York)

Bolton Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da. Warren konderrian dago, New York estatuan. 2.012 biztanle ditu, 90,04 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Somerset konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2835003
* Multimedia: Bolton, New York / Q2835003
# Bolu (hiria)

Bolu (grezieraz: Βιθύνιον - Bithynion -; latinez: Bithynium edo Claudiopolis) Turkiako hiri eta barrutia da, Bolu probintziako hiriburua. 107.857 biztanle ditu. (2007).
Bolu izen bereko mendia igotzen zuen Istanbul eta Ankara arteko autobide zaharrean dago; autobide berria, aldiz, mendi bereko tuneletik igarotzen da, hiriaren azpitik.

## Ezaugarriak

Bolu ez da oso hiri handia, nahiz eta merkataritza-sektore garrantzitsua izan. Mendi eta basoez inguratuta dago. Unibertsitateko ikasleek eta Boluko soldaduek tradizioz basogintzaren eta artisautzaren mende egon den neurri handi batean tokiko ekonomia bultzatzen dute.

## Intereseko lekuak

Hauek dira ezagunenak
* Ulu Camii, XIV. mendeko meskita.
* Boluko museoa, antzinaroko pieza askorekin.
* Kaplıcaları, termak.
* Gölköy herria eta Gölköy aintzira.
* Kartalkaya, eski-estazioa.

## Iruditegia

* Boluko Izzet Baysal kalea.
* Bolu Siteler Meskita.
* Bolu Aktaş hammam.
* Bolu kaleko iturria.
* Bolu Ulu Cami meskita barrutik.

## Erreferentziak

* ↑ World Gazetteer Boluko zentsoa.

## Kanpo estekak

* Boluko irudiak.
* Datuak: Q200951
* Multimedia: Bolu / Q200951
# Boltxebike

Boltxebikeak (errusieraz: большевик, “Gehiengoaren aldekoak”) Errusiako Langileen Alderdi Sozialdemokrataren fakzioetako bat izan ziren. Leninen aldeko kideek hartu zuten izen hori 1903an, alderdiaren II. kongresua irabazi ondoren; beste fakzioa Julius Martoven mentxebikeak (errusieraz: меньшевики, “Gutxiengoaren aldekoak”) ziren.

## Historia

Boltxebikeek, Leninen tesiei jarraiki (geroago leninismo deitu zena), alderdi komunista itxi, profesionalizatu, homogeneo eta antolakuntza gaitasun handikoa nahi zuten: langile-mugimenduaren abangoardia izango zen eta iraultzaile profesionalez osatua: mentxebikeek alderdiaren oinarriekiko irekitasuna hobesten zuten, ordea.
Alderdiaren baitako zatiketa bere II. Kongresuan jazo zen, Londresen 1903an. Leninek alderdiaren antolakuntza ikuspegi berezkoa garatu nahi izan zuen, nahiz eta alderdiaren gehiengoa Mertoven alde egon. Hala ere, Mertoven tesiak gutxiengoa izan ziren Zuzendaritza Komitean (hortik datorkio mentxebike izena: “gutxiengoa”).
1905eko Iraultzak porrot egin eta gero, boltxebikeek jarrera gogortu eta borroka armatuaren alde egin zuten. Horren ondorioz, bi joeren arteko gatazka areagotu eta Georgi Plekhanov Leninengandik bereizi zen; 1912an boltxebikeek alderdi berria, alderdi komunista, sortu zuten, Lenin buru zela.
1917ko Otsaileko Iraultzaren ondoren, boltxebikeak erabat nagusitu ziren, eta Urriko Iraultza boltxebikeek egin zuten nagusiki. Horren ondoren, Errusiako Alderdi Komunista (boltxebike) izena hartu zuten, eta Sobietar Batasuneko Alderdi Komunista (boltxebike) geroago. 1952an boltxebike erreferentzia kendu zen izenetik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2018/3/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Zehazki hiztegia — EHU

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83372
* Multimedia: Bolsheviks / Q83372
# Boltwoodita

Boltwoodita silikato motako minerala da eta uranophane taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Boltwoodita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(K,Na)(UO2)(SiO3OH) * 1.5H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Boltwoodite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Boltxa-harri jolasa

Boltxa-harri trebezia erakusteko haur-jolasa da. Juan Garmendia Larrañaga etnografoak Baigorrin, Nafarroa Beherean jaso zuen jokoaren inguruko informazioa.

## Arauak

Txerri edo urdearen "boltsa-harri" edo hezurrekin neskek egiten zuten jokoa da. Jokoa hastea egokitzen zitzaion neskak lau "boltsa-harri" jartzen zituen lurrean, azpikoz gora. Ondoren, lurrean eseri eta pilota botatzen zuen gorantz eta berriro hartu aurretik "boltsa-harri" bat irauli egin behar izan zuen. Berriz, gauza bera egiten zuen, harik eta laurak irauli arte. "Boltsa-harriak" behar bezala ez jartzeak edota pilota garaiz ez hartzeak txanda beste bati utzi beharra zekarren. Neska bakoitzak bere pilota erabiltzen zuen eta "boltsa-harriak" ere norberak apaindutakoak izan ohi ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Juan Garmendia Larrañaga - Xabier Mendiguren Bereziartu: Juan Garmendia Larrañagaren hiztegi etnografikoa. Donostia: Ikastolen Elkartea, 2003. 52.or.
# Bolton (Vermont)

Bolton Vermont estatubatuar estatuko Chittenden konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 1.182 biztanle zituen eta 10,67 pertsona/km²-ko dentsitatea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1955332
* Multimedia: Bolton, Vermont / Q1955332
# Bolu probintzia

Bolu probintzia Turkiako 81 probintzietako bat da. Bere hiruburua Bolu da. 10.716 km²ko azalera du eta bertan 263.619 biztanle bizi dira.

### Barrutiak

Probintziaren barnean 9 barruti daude:
| Bolu Dörtdivan Gerede Göynük Kıbrıscık | Mengen Mudurnu Seben Yeniçağa |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q82089
* Multimedia: Bolu Province / Q82089
# Loué kantonamendua

Loué kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Sarthe departamenduan dago, Loirerria eskualdean. Guztira 44 udalerri ditu eta Loué da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1725996
# Louisville (Tennessee)

Louisville Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Blount konderrian dago, Tennessee estatuan. 4.384 biztanle ditu, 44,312008 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Blount konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2410730
* Multimedia: Louisville, Tennessee / Q2410730