OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dofin

Dofina Frantziako noblezia titulua da, erregearen ondorengo eta oinordekoak eramana.

## Historia

Dofinerriko jaunek eta Viennoisko kondeek zeukaten goitizena, lehen, eta titulua, geroago, izan zen dofina. Horrela, Viennoisko dofin eta Albongo kondeen titulua hartu zuten. Izan ere, Viennoisko konde andanek Dauphin (frantsesez) izan zuten bigarren izen, ohikoa ez zena, Gigues IV Dauphinez geroztik (1133-1142). Izen horrek (izurde euskaraz eta delphinus latinez) dofinerriaren Proventzarekiko eta Mediterraneoarekiko loturak indartu nahi zituen.
Frantziako tronurako oinordekoek 1349z geroztik daramate titulu hori. Humbert II.a Viennoiskoak Albon eta Viennoisko jaurerriak (dofinerria, hain zuzen) Frantziako Filipe VI.ari saldu zizkion, baldin eta oinordekoak dofin titulua hartzen bazuen. Titulua jaso zuen lehenengoa, beraz, Frantziako Karlos V.a izatekoa zena izan zen, Filipe VI.aren biloba. Tronurako oinordekoa ez ezik, erregearen ondorengoa ere izan behar zen dofin titulua eraman ahal izateko. Luis XIV.aren erregealdira arte, Viennoisko dofina zen titulua, baina ondoren, Frantziakoa izan zen. Titulua eraman zuen azkena Luis-Antonio Angulemako dukea izan zen, Karlos X.aren semea. Alabaina, tituluari 1830ean egin zion muzin.
Aragoiko koroan ere erabilia izan da dofin titulua, baina kasu bakar batean besterik ez, 1387-1388 bitartean, Jakue infantearentzat. Nolanahi ere, erresuma horretan oinordekoek eramandako titulua Gironako dukea izan da, baina Joanes I.a Aragoikoaren erregealdian, Frantziako ereduaren eraginez ziur asko, Gironako dofina erabili zen. Jakue infantearen heriotzaren ostean, titulu hori ez zen berriro hartu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192883
* Multimedia: Dauphins of France / Q192883
# Doetinchem

Doetinchem (entzun) Herbehereetako Gelderland probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 56.111 biztanle zituen.

## Kokapena

Doetinchemen udalerri mugakideak honakoak dira: Bronckhorst iparraldean, Zevenaar mendebaldean, Oude IJsselstreek hego-ekialdean eta Montferland hego-mendebaldean.

## Auzoak

| Herriak Gaanderen Wehl Nieuw-Wehl Wijnbergen Auzoak Dichteren IJzevoorde Langerak Het Broek (Zelhemse Broek) Wehlse Broek | Herriak Gaanderen Wehl Nieuw-Wehl Wijnbergen Auzoak Dichteren IJzevoorde Langerak Het Broek (Zelhemse Broek) Wehlse Broek | Barrutiak Stadscentrum Overstegen Schöneveld & Muziekbuurt Oosseld De Huet Dichteren Wijnbergen (woonwijk) Noord & Bezelhorst IJkenberg Hamburgerbroek Lookwartier De IJsseltuinen De Pas De Hoop | Barrutiak Stadscentrum Overstegen Schöneveld & Muziekbuurt Oosseld De Huet Dichteren Wijnbergen (woonwijk) Noord & Bezelhorst IJkenberg Hamburgerbroek Lookwartier De IJsseltuinen De Pas De Hoop |

## Argazkiak

* Slangenburg jauregia
* Sint-Willibrordabdij
* Sint Catharinakerk eliza
* Benninkmolen (Bennink errota)
* Dichteren auzoko etxe berriak

## Hiri senidetuak

* La Libertad (Nikaragua), 1990etik
* Pardubice (Txekiar Errepublika), 1992tik

## Ikus, gainera

* Gelderland

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q145845
* Multimedia: Doetinchem / Q145845
# Dodworth

Dodworth, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Hegoaldeko Yorkshire konderrian.
2021ean 5.977 biztanle zituen.
* Datuak: Q959905
* Multimedia: Dodworth / Q959905
# Doe gaztelua

Doe gaztelua, irlanderaz: Caisleán na dTuath, Irlandako ipar-mendebaldeko Creeslough udalerritik hurbil dagoen gaztelu bat da, Donegal konderrian. Historikoki MacSweeney klanaren gotorlekua izan zen, eta arkitektonikoki Eskoziako dorretxeen antza du.

## Historia

1420 aldera Quinn familiak eraiki zuen baina 1440ko hamarkadarako MacSweeney familiaren mertzenariek bereganatu zuten.
1932an Irlandako Estatu Askearen Lurren Batzordearen jabetzara igaro zen, 1934an monumentu nazional izendatua izan eta Lan Publikoen Ministerioak eskuratu zuen. 1990eko hamarkadan zaharberritua izan zen,
Gazteluaren lursailak egunero bisita gidatuentzako irekiak daude, eta udako hilabetetan zehar dorretxea ekitaldietarako eskuragarri ere bai.
* Datuak: Q2389189
* Multimedia: Doe Castle / Q2389189
# Dofinerriko Alpeak

Dofinerriko Alpeak (frantsesez: Alpes du Dauphiné) mendebaldeko Alpeetan dagoen mendikatea da, Frantziako hego-ekialdean dagoena. Tontorrik altuena Barre des Écrins (4.102 m.) da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q743382
# Doerun (Georgia)

Doerun Georgiako estatuko hiri bat da. Clinch konderrian kokatua dago. 2010ean 774 biztanle zituen, 3,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Clinch konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2899135
* Multimedia: Doerun, Georgia / Q2899135
# Dofinerria

Dofinerria
Dauphiné :
| Ez da estatua ||
| Armarria ||
| Hiriburua | Grenoble |
| Hiri nagusiak | Vienne, Valence, Die, Gap, Briançon |
| Eremua | 19.931 km² |
| Biztanleria | 2.265.267 (2007) |
| Dentsitatea | 114 biztanle/km² |
| Dirua | euroa |
| Herritarra | okzitaniar |
| Hizkuntza(k) | frantsesa, frankoproventzera, okzitaniera |
| Ofiziala(k) | frantsesa |
Dofinerria (frantsesez Dauphiné; okzitanieraz Daufinat) hego ekialdeko Frantziako eskualde historikoa da, gutxi gorabehera egungo Isère, Drôme, eta Alpe Garaiak departamenduak hartzen zituena. Grenoble da hiriburu historikoa eta hiri nagusiak Vienne, Valence, Die, Gap eta Briançon.

## Historia

Mendebaldeko Erromatar Inperioa desegin ondoren, Germaniako Erromatar Inperio Santuaren barnean ezarian ezarian gero eta burujabetza handiagoa eskuratu zuen. Burgundiarrak (V. mendea) eta frankoak (VI. mendea) bizi izan ziren bertan. Proventzako eta Proventza-Burgundiako Erresumaren barnean egon ondoren, Inperio Santuaren mendeko lurraldea izan zen.
XI. mendean sortu zen Dauphiné izeneko jaurerria, Viennois izeneko eskualdean. XII. mendean, Guigues IV.a Albongoak (1095-1142) bere armarrian izurde bat (frantsesez dauphin) zeukan, eta le Dauphin goitizena jaso zuen. Ondorengoek titulua aldatu zuten familiako egoitza Vienne hirira eraman ostean. 1349an, Humbert II.ak bere jaurerria Filipe VI.a Frantziakoari saldu zion. Baldintzetako bat izan zen Frantziako tronurako oinordekoak dofin titulua jaso behar zuela. Hala gertatu zen Frantziako Iraultza arte. Titulu hori eraman zuen lehenengoa Karlos V.a Frantziakoa izatekoa zen Filipe VI.aren biloba izan zen.
XIV. mendean oso lurralde indartsua zen, ekonomia eta kultura arloan, kartusiar eta zistertar erlijio ordenek bultzatuta. Dauphiné lurraldeak autonomia mantendu zuen Luis XI.aren erreinaldira arte (1470). Italiako gerren (1494-1559) eta Frantziako Erlijio Gerren (1562-1598) ondoren, urte oparoak izan zituen Dofinerriak XVIII. eta XIX. mendeetan. Bertako burgesia 1789. urteko eta 1830eko mugimendu iraultzaileen alde azaldu zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (2008-05-30). 154. araua: Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q151999
* Multimedia: Dauphiné / Q151999
# Dingsleben

Dingsleben Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, [[Hildburghausen (barrutia)|Hildburghausen]] barrutian. 2014an 253 biztanle zituen 8,44 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q556412
* Multimedia: Dingsleben / Q556412
# Dinhard

Dinhard Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, Winterthur barrutia barrutian. 2014an 1,551 biztanle zituen 7,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65795
* Multimedia: Dinhard / Q65795
Winterthur Seuzach
# Dinis Dias

Dinis Dias (XV. mendea) portuges itsasgizon eta esploratzailea izan zen.

## Biografia

Henrike Nabigatzailea erregearen kapitaina izan zen. Afrika, India eta Ekialde Hurbilarekin salerosketan aritzeko bideak ireki zituen. Cabo Verde aurkitu zuen, baina hango biztanleek ez zioten utzi lurralde hura menderatzen, eta Portugala itzuli zen. Beste bidaldi bat egin zuen Afrikara Senegalgo ibaia, ustez Nilo ibaiaren ezkerraldeko ertza zena, ikertzera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q128780
# Dingwall

Dingwall, Eskoziako gaeleraz: Inbhir Pheofharain eta eskozieraz Dingwal, Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Ross eta Cromarty barrutian. Udalerri honetan Dingwall gaztelua dago.
2011ko erroldaren arabera 5.491 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1011416
* Multimedia: Dingwall, Highland / Q1011416
# Dingé

Dingé (bretainieraz Dingad) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q506948
* Multimedia: Dingé / Q506948
# Dingtao barrutia

Dingtao barrutia (txinera tradizionalez: 定陶区) Txinako barruti bat da, Heze barruan. Azken zentsuaren arabera 565.793 biztanle zituen 845.28 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1198464
# Dingxi

Dingxi (txinera sinplifikatuz: 定西; pinyineraz: Dìngxī), Gansu probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 2.960.000 biztanle inguru dauzka eta 7.837 kilometro karratuko azalera.

## Banaketa administratiboa

* Anding Barrutia (安定区)
* Tongwei Konderria (通渭县)
* Longxi Konderria (陇西县)
* Lintao Konderria (临逃县)
* Weiyuan Konderria (渭源县)
* Zhang Konderria (漳县)
* Min Konderria (岷县)

## Ikus, gainera

* Gansu probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Dingxiko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q186006
* Multimedia: Dingxi / Q186006
# Diniren jarraitutasun

Diniren jarraitutasuna funtzioen jarraitutasunaren kontzeptuaren finketa da. Diniarrak diren funtzio guztiak jarraituak dira, eta funtzio Lipschitziar guztiak Diniarrak dira. Izan bedi $X$ espazio metriko baten ($\mathbb {R} ^{n}$ adibidez) azpimultzo trinkoa. $f$ funtzioaren jarraitutasun modulua hurrengoa da:
    $\omega _{f}(t)=\sup _{d(x,y)\leq t}d(f(x),f(y)).$
$f$ funtzioa Diniarra da baldin
    $\int _{0}^{1}{\frac {\omega _{f}(t)}{t}}\,dt<\infty .$
Baliokidea den baldintza bat edozein $\theta \in (0,1)$-rentzat
    $\sum _{i=1}^{\infty }\omega _{f}(\theta ^{i}a)<\infty$
bete behar dela da, non $a$ $X$-ren diametroa den.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Stenflo, Örjan. (2001-09-15). «A note on a theorem of Karlin» Statistics & Probability Letters 54 (2): 183–187. doi:10.1016/S0167-7152(01)00045-1. ISSN 0167-7152. (Noiz kontsultatua: 2019-01-24).

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, Ingelesezko Wikipediako «Dini continuity» artikulutik itzuli da; zehazki, 2018ko urriaren 6ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q5278323
# Drei Gleichen

Drei Gleichen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, [[Gotha barrutia|Gotha]] barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q682044
* Multimedia: Drei Gleichen (Gemeinde) / Q682044
# Dreikirchen

Dreikirchen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Westerwald barrutia|Westerwald]] barrutian. 2014an 1.062 biztanle zituen 3,7 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q628840
* Multimedia: Dreikirchen / Q628840
# Dreieich

Dreieich Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, [[Offenbach (barrutia)|Offenbach]] barrutian. 2014an 39.868 biztanle zituen 53,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q14845
* Multimedia: Dreieich / Q14845
# Dreiländereck (Basilea)

Dreiländereck Basilea hirian eraikitako monumentua da. Frantzia, Alemania eta Suitza arteko muga hirukoitza adierazten du. Frantzia eta Suitza arteko muga, Frantzia eta Alemania arteko muga eta Alemania eta Suitza arteko mugak bertan biltzen dira.
Berez, muga hirukoitza Rhin ibaiaren erdian dagoenez, monumentua suitzar aldean dago, 150 metrotara hego-ekialdean.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Dreiländereck - Basel, Switzerland - Official Local Tourism Attractions on Waymarking.com» Waymarking.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3039321
* Multimedia: Tripoint France Germany Switzerland / Q3039321
# Dreisbach (Westerwaldkreis)

Dreisbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Westerwald barrutia|Westerwald]] barrutian. 2014an 580 biztanle zituen 4,62 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q563103
* Multimedia: Dreisbach / Q563103
# Drei Höfe

Drei Höfe Suitzako udalerria da. Solothurn kantonamenduan dago, Wasseramt barrutia barrutian. 2014an 746 biztanle zituen 4,56 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q240486
* Multimedia: Drei Höfe / Q240486
# Dreifelden

Dreifelden Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Westerwald barrutia|Westerwald]] barrutian. 2014an 231 biztanle zituen 5,1 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q561277
* Multimedia: Dreifelden / Q561277
# Dreis

Dreis Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Bernkastel-Wittlich (barrutia)|Bernkastel-Wittlich]] barrutian. 2014an 1.330 biztanle zituen 11,26 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q563974
* Multimedia: Dreis / Q563974
# Dreiheide

Dreiheide Alemaniako udalerria da. Saxonia estatuan dago, [[Nordsachsen (barrutia)|Nordsachsen]] barrutian. 2014an 2.153 biztanle zituen 33,52 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q16044
* Multimedia: Dreiheide / Q16044
# Dreis-Brück

Dreis-Brück Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Vulkaneifel (barrutia)|Vulkaneifel]] barrutian. 2014an 845 biztanle zituen 18,18 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q563210
* Multimedia: Dreis-Brück / Q563210
# Drowning Mona

Drowning Mona (euskaraz Mona Itoz), 2000ko Nick Gomez estatubatuarrak zuzendutako komedia beltz bat da. Danny DeVito, Bette Midler, Neve Campbell, Jamie Lee Curtis, Casey Affleck, William Fichtner, Marcus Thomas eta Peter Dobson aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEB, New Yorkeko estatua, Verplanck udalerrian Mona Dearleyren (Bette Midler) heriotza itxuraz istripuz gertatu dela dirudien arren, Wyatt Rash (Danny DeVito) polizia ez da horretaz hain ziur agertzen. Hortaz, ikertzeari ekin eta bizilagunek emakumea oso maitea ez zutela jabetuko da. Alegia, hilketa izan daitekela, eta 460 susmagarri daudela. Gauza jada ez da "egilea zein izan zen" jakitea... "zein izan ez zen" baizik.

## Aktoreak

* Danny DeVito: Wyatt Rash, polizia burua
* Bette Midler: Mona Dearly
* Neve Campbell: Ellen "Ellie" Rash
* Jamie Lee Curtis: Rona Mace
* Casey Affleck: Bobby Calzone
* William Fichtner: Phil Dearly
* Marcus Thomas: Jeph Dearly
* Peter Dobson: Feege Gruber tenientea
* Kathleen Wilhoite: Lucinda
* Mark Pellegrino: Murph Calzone
* Tracey Walter: Clarence
* Will Ferrell: Cubby, hileta zuzendaria
* Paul Ben-Victor: Tony Carlucci udaltzaina
* Paul Schulze: Jimmy D. udaltzaina
* Melissa McCarthy: Shirley
* Brian Doyle-Murray: Erremolke kamoi gidaria
* Raymond O'Connor: Aita Tom
* Lisa Rieffel: Valerie

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1193282
# Droyßig

Droyßig Alemaniako udalerri bat da, Saxonia-Anhalt estatuan. Azken zentsuaren arabera 1.910 biztanle zituen, 20,32 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q565919
* Multimedia: Droyßig / Q565919
# Drowsy Maggie

Drowsy Maggie, irlanderaz: Mairgreadin Taimeac (euskaraz Maggie Loguraduna), Irlandako reel doinu bat da. Zelta musika delakoan reel edo doinu ezagun eta hedatueneko bat da, horregatik genero honetako musika talde eta musikari askoren bertsio kontaezinak ditu. Musika tresna ezberdinekin jo ohi da, baina ohikoena biolina, tin whistle txirula eta irlandar banjo tenorrarekin jotzea da.
Izenburu nahiko ironikoa edo umore zorrotzekoa duen doinua da, logura sortzetik urruti baitago, alderantziz, edozein reel on gisa, berez oso abiadura bizian jo eta dantzatzen den doinua baita.
Zineman film askoen soinu bandetako doinu izan da, adibidez, The Wicker Man (1973) kultuzko filmarena.

## Kanpo estekak

* Drowsy Maggie doinua entzungai, The Chieftains taldearen bertsioa, Youtube.com (Ingelesez)
* Drowsy Maggie doinuaren biolin bertsioa entzungai, Youtube.com
* Drowsy Maggie doinuaren tin whistle txirula bertsioa entzungai, Youtube.com
* Drowsy Maggie doinuaren irlandar banjo tenor bertsioa entzungai, Youtube.com
* Drowsy Maggie doinua entzungai, The Wicker Man (1973) filmaren iragarkian, Youtube.com (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61070707
# Droylsden

Droylsden, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Manchester Handian.
2011n 24.134 biztanle zituen.
* Datuak: Q305076
* Multimedia: Droylsden / Q305076
# Durango (argipena)

Durango leku ezberdinen izena da:

### Bizkaia

* Durango Bizkaiko herria, Ibaizabaleko bailaran.

## Mexiko

* Durango (estatua) Mexikoko estatua.
* Durango (Mexiko) (Victoria de Durango) aurreko estatuko hiriburua.

## AEB

* Durango (Kolorado) Ameriketako Estatu Batuetako hiria.
* Durango (Iowa) Ameriketako Estatu Batuetako hiria.
* Durango (Texas) Ameriketako Estatu Batuetako komunitatea.

## Filipinak

* Durango (Filipinak).

## Nikaragua

* Durango (Nikaragua).

## Deitura

Euskal izen honek deitura gisa ere badu erabilpena, adibidez pertsona hauen kasuan:
* Luis A. Durango, beisbol jokalari panamarra.
* Santiago Durango, rock gitarrajole estatubatuarra.
# Durango (estatua)

Durango Mexiko ipar-mendebaldeko estatu federala da. Iparraldean Chihuahuarekin du muga, ipar-ekialdean Coahuilarekin, hego-ekialdean Zacatecasekin, hegoaldean Nayaritekin, hego-mendebaldean Jaliscorekin eta mendebaldean Sinaloarekin. 123.451 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2010ean 1.632.934 biztanle zituen. Hiriburua Victoria de Durango da.

## Historia

Espainiaren aginpean, Bizkaia Berria (Nueva Vizcaya) osatzen zuen Chihuahuarekin batera. Horregatik, hiriburuari Durango izena eman zioten Bizkaiko Durango herriaren omenez. Hiriburuaren sortzailea Francisco Ibarra konkistatzaile eibartarra izan zen, 1563an. Gaur egungo armarrian oraindik agertzen dira Bizkaiko armarri zaharrean azaltzen ziren otsoak eta zuhaitza.

## Udalerriak

Hidalgo $^{(en)}$

## Ekonomia

Abere hazkuntza eta mineralak (zilarra, urrea, beruna, burdina, harrikatza) dira aipagarriak.

## Ikus, gainera

* Tarahumara

## Erreferentziak

* ↑ Macmillan, Palgrave, The Statesman's Yearbook 2017: The Politics, Cultures and Economies of the World, 823. orrialdea, Macmillan Publishers, books.google.es
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Durangoko estatuaren webgune ofiziala
* Datuak: Q79918
* Multimedia: Durango / Q79918
# Durango Rugby Taldea (emakumezkoena)

Emakumezkoen Durango Rugby Taldea Bizkaiko errugbi taldea da, egoitza Durangon duena. 2023-24 denboraldian, Euskal Lehen Mailan jokatzen ari da.

## Azken urteak

| Denboraldia | Liga | Postua |
| 2014-15 | Euskal Maila | 5.a |
| 2015-16 | Euskal Maila | 4.a |
| 2016-17 | Euskal Maila | 8.a |
| 2017-18 | Euskal Maila | 9.a |
| 2018-19 | Euskal Maila | 10.a |
| 2019-20 | Euskal Maila | 10.a |
| 2020-21 | ? | ? |
| 2021-22 | Euskal Maila (2. maila) | 1.a |
| 2022-23 | Euskal Maila | 5.a |
| 2023-24 | Euskal Maila | 3.a |

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala, durangorugby.eus
* Datuak: Q125403377
# Durangoko Pasiñue

Durangoko Pasioa Durango (Bizkaia) hiribilduaren kultura-irudikapen berezietako bat da; izan ere, Jesus Nazaretekoaren bizitza eta heriotza hiru egun irauten duen irudikapen bakarra da, eta espazio bakarrean garatzen den bakarra: Santa Ana plaza, elizaren ondoan eta izen bereko arkuan, Bizkaiko harresiaren azken hondarra herrian.

## Historia

Durangoko Pasioak bigarren etapa bizi du. Izan ere, 1961 eta 1965 urteen artean, historia, tradizioa, kultura eta erlijioa nahasten dituen ekitaldiaz gozatzeko aukera izan zen. Geldialdi luze baten ondoren, 60ko hamarkadako antzezpenak hurbiletik bizi izan zituzten hainbat herritarrek Juan de Iciar elkartea antolatzea erabaki zuten, tradizio hori berreskuratzeko. Horrela, 1994tik, Aste Santu bakoitzean, Santa Ana plaza antzoki handi bihurtzen da.
Plazan zazpi agertoki daude, olibondoen baratzea, Hilobi Santua, Azken Afaria, sanedrina edo Herodesen jauregia falta ez direla. Bertan herriko bizilagunak ikus ditzake ikusleak Bibliako pertsonaien larruan jartzen, hala nola, Jesus, Maria, Caifás, Pedro, Judas, Poncio Pilato eta Herodes, besteak beste.

### Zuzendarietako batzuk

Juanjo Etxarte, Pasioaren bultzatzaileetako bat da bigarren etapa honetan, zuzendari izan da urte askoan, eta 2009an Pasioa gaztetzera ere ausartu da, taldeko gazteenei rol protagonista emanez. 2012an hitz hauekin argudiatu zuen erabakia:
   «Gazte asko genituen ezeren trukean egiteko prest, beraz pausua emateko ordua zen. Edo egiten genuen edo beraiek gabe geratu ahal ginen.» Juanjo Etxarte, 2012
(«Teníamos un plantel de jóvenes dispuestos a hacerlo sin recibir nada a cambio, así que era el momento de dar el paso. O lo hacíamos o nos podíamos acabar quedando sin ellos»)
Beste zuzendari batzuk izan dira: Markos Echarte, Egoitz Iraurgi, Iñigo Pastor, Xabier Arana, Fernando Atucha eta Txema Asategi, besteak beste.

## Aktoreak

Urte hauetan paper nagusiak egin dituzten pertsona batzuk:
* Jesus Nazaretekoa: Markel Ganboa, Iñigo Pastor, Egoitz Iraurgi, Xabier Arana, Aitor Casar, Ibon Arroitajauregi
* Maria: Sheila Ceide, Mariola Fernández, Izaskun Astondoa, Fermi Ordoñez, Maria Ines Asategi
* Kaifas: Aitor San Anton, Koldo Erdoiza, Markel Ganboa, Txema Asategi, Fernando Atutxa, Aitor Casal
* Poncio Pilato: Aitor San Antón, Jon Iraurgi, Aitor Erdoiza, Fernando Atucha
* Herodes: Markel Ganboa, Aitor San Antón, Juan Cruz San Antón, Xabier Arana.
* Judas: Eneko Txintxurreta, Aitor Etxarte, Fernando Atutxa, Egoitz Iraurgi, Mikel Zeide, Ibon Arroitajauregi, Markel Ganboa.
* Pedro: Iker Garate, Aitor Echarte, Aitor Alustiza, Xabier Arana, Juanjo Echarte.

## Bitxikeriak

Iñigo Pastor da Nazareteko Jesusen papera gehien berregin duen aktorea.
Markos Echarte zuzendari gazteena izan da 22 urte izanda.
Jone Arana eta Esti San Anton, gizonezkoei dagozkien papelak hartu dituzte XVIII. Edizioan.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.turismodurango.net/durangoko-pasinue