OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eneko Belitz Gebarakoa

Eneko Belitz Gebarakoa izen bereko zenbait Oñatiko konde izan daiteke:
* Eneko Belitz Gebarakoa (?-1500), lehendabiziko Oñatiko kondea;
* Eneko Belitz Gebarakoa (1566-1644), zazpigarren Oñatiko kondea eta Filipe III.a Espainiakoaren eta Filipe IV.a Espainiakoaren erreinaldietako politikaria;
* Eneko Belitz Gebarakoa (1597-1658), zortzigarren Oñatiko kondea eta Napoliko erregeordea;
* Eneko Belitz Gebarakoa (1642-1699), hamargarren Oñatiko kondea.
# Zazpiehun

Zazpiehun (700) seiehun eta laurogeita hemeretziaren ondoren eta zazpiehun eta bataren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q721126
* Multimedia: 700 (number) / Q721126
# Zazpigaina

Zazpigaina Zuberoako hegoaldean dagoen mendia da, Mendebaldeko Piriniotan, Orhi mendiaren ipar-mendebaldean eta Nafarroa Garaiarekiko mugatik gertu kokatuta dagoena.

## Abiapuntuak

* Larraineko mendatetik ordu bat eta erdiko igoera.
* Erroimendiko mendatetik ordu bikoa.
* Bagargietatik ordu bikoa.

## Ikus, gainera

* Zuberoako mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12269242
# Zazpigarren etorbidea (Manhattan)

Zazpigarren etorbidea edo Modaren etorbidea, ingelesez: Seventh Avenue edo Fashion Avenue, AEBetako New York hiriko etorbide bat da, Manhattan barrutian.
* Datuak: Q109926
* Multimedia: 7th Avenue (Manhattan) / Q109926
# Zazpi mila

Zazpi mila (7000) sei mila bederatziehun eta laurogeita hemeretziaren ondoren eta zazpi mila eta bataren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1142538
* Multimedia: 7000 (number) / Q1142538
# Zazpigarren Gurutzada

Zazpigarren Gurutzada (1248 - 1254) Ekialde Hurbila asaldatu zuen zazpigarren kanpaina izan zen.
Luis IX.a Frantziakoak antolatu eta zuzenduriko Gurutzada Egipton hasi zen. Turanshah sultan ayyubidiarrak, Faris ad-Din Aktai, Baibars al-Bunduqdari, Qutuz, Aybak aeta Qalawun bahritar mamelukoen laguntza zuena, menderatu eta erregea harrapatu zuen. Askatzeko europarrek 800.000 besanteko bahisaria ordaindu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ J. Riley-Smith, The Crusades: A History, 193. orr.
* ↑ Konstam, Angus. (2002). Historical Atlas of The Crusades. Thalamus Publishing.
* ↑ Al-Maqrizi, Al Selouk Leme'refatt Dewall al-Melouk, Dar al-kotob, 1997
* ↑ Ibn Taghri, al-Nujum al-Zahirah Fi Milook Misr wa al-Qahirah, al-Hay'ah al-Misreyah 1968

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51661
* Multimedia: Seventh Crusade / Q51661
# Zazpi t'erdi

Zazpi t'erdia karta joko bat da Espainiar karta multzoko berrogei kartekin ere jokatzen dena. Hego Euskal Herrian joko ezaguna da.
Zazpi puntu eta erdi lortzea edo ahalik eta gehien hurbiltzea da jokoren funtsa. Kartek zenbakietan duten balioa bezainbeste balio dute (batekotik zazpikora), figurak izan ezik (errege, zaldi eta txota) puntu erdi balio baitute hauek.

## Erreferentziak

* ↑ «Zazpi t'erdi - Jokoaren arauak» www.ludoteka.com (Noiz kontsultatua: 2019-10-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1035867
# Zazpi urte zuzenean

Zazpi urte zuzenean Ken Zazpi taldearen 5. diskoa da 2009an Argiak Diskak (Elkar) diskoetxearen zigilupean argitaratutakoa.
Donostiako Victoria Eugenia antzokian zuzenean grabatutako diskoa da, 2009ko urtarrilaren 3an taldeak eskaini zuen kontzertuan. Diskoa DVD batekin merkaturatu zen.
Lan honek taldearen hainbat abesti kuttun jasotzen ditu, Argiak eta Bidean aurreko diskoetakoak batez ere. 2009. urteko grabazio honek arrakasta handia lortu zuen Euskal Herriko bazterretan.

## Kantuen zerrenda

* Ez nau izutzen
* Iluntzean
* Nire lurrari
* Itxaropena
* Gutuna
* Olatuz olatu
* Gernikan
* Ilargia
* Malen
* Bihar
* Gaueko argiak
* Haizea
* Zapalduen olerkia
* Noizbait

## Kanpo estekak

* Entzun!: Zazpi urte zuzenean
* Datuak: Q12269239
# Zazpigarren Eguneko Eliza Adbentista

Zazpigarren Eguneko Eliza Adbentista kristautasunaren barneko elkargo protestante adbentista da, Battle Creeken (Michigan, Ameriketako Estatu Batuak), 1863ko maiatzaren 22an sortua da. Ellen G. White izan zen sortzaile nagusia. Haien ustez Kristoren bigarren etorrera gertatzeaz dago.
Larunbata asteko zazpigarren eguntzat dute adbentistek, eta, hortaz, atseden hartzekoa. Protestanteak bezala, haientzat Biblia ezagutza bide nagusia da. Ez dute abortua onartzen, ama arriskuan dagoenean izan ezik.
Haren idazlanik garrantzitsuena Kristoganako Bidea (ingelesez: Steps to Christ) izan zen Zazpigarren Eguneko Adbentistek salbamenari, gizakiaren izaerari buruz eta kristau-bizitzari buruz zer sinesten duten ezarri zuena. Idazlana 150 hizkuntzatara baino gehiagotara itzuli da, bai eta euskarara ere.

## Sortzaileak

John N. Andrews Joseph Bates Hiram Edson Ellen Gould White James White

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Kristoganako bidea» datos.bne.es (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).

## Kanpo estekak

* Eliza Adbentistaren albiste-zerbitzu ofiziala.
* Datuak: Q104319
* Multimedia: Seventh-day Adventist Church / Q104319
# Zentzu (argipena)

Zentzu hitzak adiera zenbait ditu:
* metafisikan, zentzua, zerbaiten funtsa edo izatearen arrazoia;
* zentzu komuna, gizartean partekatzen diren arau, irizpide eta baloreak (ikus, gainera, iruditeria).
# Zentromero

Zentromeroa DNAz osaturiko kromosoma baten egitura da, kromosomaren bi kromatidak elkartzen dituena, eta zeregin oso garrantzitsua betetzen duena zelularen ugalketa prozesuan (mitosian zein meiosian).
Zentromeroaren kokapenaren arabera, kromosomak honela sailkatu daitezke:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14762596
* Multimedia: Centromere / Q14762596
# Zentsura mozio

Zentsura mozioa parlamentu batek duen legezko figura bat da, gobernuaren politikarekiko desadostasuna adierazteko egiten dena, eta onartuz gero, gobernuaren dimisioa dakarrena. Parlamentari kopuru jakin batek aurkeztu behar du (sarri hamarrenak gutxienez) eta gehiengo absolutuak onartu (herrialde batzuk bi heren eskatzen dute, gobernuen estabilitatea bermatzeko).
Herrialde batzuetan, zentsura mozioak gobernuburu berria proposatu behar du, onartua izan nahi badu. Horrela da Alemanian, Armenian, Belgikan, Espainian, Polonian eta Tunisian. Beste herrialde batzuetan, Kanadan esaterako, "zentsura bikoitza" aplikatzen da, hau da, zentsura-mozioa onartzeak parlamentuaren disoluzioa ere dakar, diputatuen grina baretzeko asmoarekin.
Zentsura mozioak estatu mailako parlamentuetan ageri den legezko figura da, baina baita ere eskualde mailakoetan, hala nola Espainiako Autonomia Erkidegoetan edo Alemaniako Land-etan.

## Zentsura mozioak Euskal Herrian
### Nafarroan

* 2013ko Yolanda Barcinaren aurkako zentsura mozioa
* 2014ko Yolanda Barcinaren aurkako zentsura mozioa

## Erreferentziak

* ↑ Espainian diputatuen hamarrena da, 1978ko Konstituzioaren 113. artikuluaren arabera (PDF) Espainiako konstituzioa. Deustuko unibertsitatea 2014 ISBN 978-84-9830-751-1...

## Ikus, gainera

* Impeachment

## Kanpo estekak

* Datuak: Q329547
# Zentzu komun

Zentzu komunak gizarteak elikatzen dituen sinesmen edo proposamenak deskribatzen ditu (familia, klana, herria, nazioa edo gizateria osoa). Barne sena edo sen onarekin ere lotzen da.

## Definizioa

Zentzu komuna ezagutza akritikoari dagokio, oinarri arrazional-zientifikorik zein sozialik gabekoari edo kolektiboki banatutakoari. Askotan mespretxuz erabiliz, baieztatzeak edo defendatzeak ez dakar autoritate akademikorik, adinak eta esperientziak emandako ezagutza hutsa baizik. Zentzu komunaren kontzeptuak, Antonio Gramsciren arabera, erreferentzialtasunaren balioaren arazoa eta bere aldaketa azaltzen ditu, arrazoizkoa eta ez-arrazionala elkarrekin bizitzea ahalbidetzen duelako; bizitzaren munduaren irudiak ez bezala, non barne-inkoherentziak historikoki modu arrazionalean konpondu beharko litzatekeen kontraesan bat sortuko lukeen, zentzu komunean inkoherentziak aldi luzeetan elkarrekin bizi daitezke, kontraesanik eragin gabe.

## Erreferentziak

* ↑ «zentzu - OEH - Orotariko Euskal Hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).
* ↑ «sentido común en vasco, oraciones de ejemplo | Glosbe» es.glosbe.com (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).
* ↑ «Egungo Euskararen Hiztegia (EEH) - UPV/EHU» www.ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).
* ↑ «Berria Estilo Liburua» www.berria.eus (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).
* ↑ (Gaztelaniaz) Raiter, Alejandro. (2003). Lenguaje y sentido común: las bases para la formación del discurso dominante. Editorial Biblos ISBN 978-950-786-375-2. (Noiz kontsultatua: 2022-04-05).

## Kanpo estekak

* Benito, Jon. Zentzu komunaren batailaz (bat-bateko apunte dispertso batzuk).2015.
* Datuak: Q332880
# Zentsu (zerga)

Zentsua, Erdi Aroan, zerga mota bat zen, herri bateko orube-jabe edo etxe-jabe guztiek urtero ordaindu behar izaten zutena, jatorrizko jabetzaren aitorpenez. Pertsona edo erakunde bat (elizakoa edo sekularra) edo erregea izan zitekeen jatorrizko jabea. Eskudirutan edo salgaietan ordain zitekeen eta, adostutako datan kitatu ezean, jabegoa galtzen ahal zen.

## Erreferentziak

* ↑ Jimeno Jurío, José María. Libro de censos de Estella, 1354. Institución Príncipe de Viana, Gobierno de Navarra, 1990, binadi.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-10-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2476001
# Zentsū-ji

Zentsū-ji edo ofizialki Byōbuura Gogakusan Tanjō-in Zentsū-ji (japonieraz: 屏風浦五岳山誕生院善通寺) , Japoniako izen bereko hirian dagoen tenplu budista bat da, Shikokuko erromesbidean dagoena. Tenpluan gurtzen den irudia Yakushi Nyorai da. Erromesbideko 75. tenplua da.
Bereziki ezaguna da Kūkai monje japoniar budista bertan jaio zelako.

## Historia

Zentsū Saeki monjeak, Kūkai handiaren aitak, sortu zuen 813. urtean. Ekialdean Tō-in akademia, eta mendebaldean Sai-in akademia, Kūkai jaio zen lekuan.

## Eraikin aipagarriak
### Tō-in

* Bost solairuko pagoda, 1884an berreraikia, Kultur ondare izendatua.
* Urrezko eraikina (Hondō), 1700an berreraikia, Kultur ondare izendatua.
* Shakadō, 1673-1681 artean berreraikia.
* Kanpaidorrea.
* Nandaimon atea.
* Chūmon atea.

### Sai-in

* Goeidō, 1831ean berreraikia.
* Nio atea, 1889an berreraikia.
* Gomadō, 1889an berreraikia.
* Henjōkaku

## Iruditegia

* Urrezko eraikina (Hondō).
* Pagoda.
* Nio atea.
* Goeidō.
* Henjōkaku.

## Ikus, gainera

* Shikokuko erromesbidea

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Japan Travel Guide
* Datuak: Q787035
* Multimedia: Zentsū-ji / Q787035
# Zentrosoma

Zentrosoma animalia zeluletan mikrotubuluen zentru antolatzaile garrantzitsuena eta ziklo zelularraren erregulatzailea den organulua da. Zentrosomak animalia zelulen mitosian paper garrantzitsua duen arren, ez da beharrezkoa.Onddo eta landareek beste mikrotubuluen zentru antolatzaile batzuk erabiltzen dituzte.
Zentrosoma perpendikularki kokatutako bi zentriolok eta hauek inguratutako matrize perizentriolarra izeneko gai amorfoak osatzen dute. Matrize perizentriolarrak mikrotubuluen nukleazio eta anklaiaren arduradunak diren proteinak ditu. Gainera, zentrosomako zentriolo bakoitza 9 mikrotubulu hirukotez osatuta dago, non hirukoteak elkarren artean nexina proteinaren bidez loturik dauden.

## Funtzioak

* Zelularen mugimendu eta zitoeskeletoaren antolakuntzarekin erlazionatuta dago.
* Zatiketa zelularrean ardatz mitotikoa antolatzeaz arduratzen da.
* Mitosiaren anafasean mikrotubuluek kromosomen eta zitoplasmaren banaketan laguntzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q190769
* Multimedia: Centrosome / Q190769
# Zentsu (estatistika)

Estatistikan, zentsua populazio estatistiko bat osatzen duten elementu edo banako guztien zerrendaren osaketa eta zenbaketa da. Lagin kontzeptuarekin kontrajartzen da, non populazio osoari buruzko informazioa populazioko elementu batzuetatik bakarrik ateratzen den. Zentsua osatzeko erabakia, laginaren aldean, kostu eta denbora arrazoien mende izaten da. Bereziki efektu administratiboetarako udalerri batean bizi den pertsona zerrendari, berriz, errolda deritzo.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39825
* Multimedia: Census / Q39825
# Werner Weber (matematikaria)

Werner Weber (Hamburgo, Alemania, 1906ko urtarrilaren 3a - 1975eko otsailaren 2a) matematikari alemaniarra izan zen. Noether-en mutikoetako bat zen, Emmy Noether-en doktorego ikasleak. Zientifikoki adimentsua baina matematikoki apala izateaz gain, nazi muturrekoa ere izan zen, Göttingengo Unibertsitatean matematikari juduak kanporatzen parte hartu zuena. Wilhelm Fennerrek kontratatu zituen bost matematikarien taldean hasi zen lanean, eta besteak beste, Ernst Witt, Georg Aumann, Alexander Aigner, Oswald Teichmueller eta Johann Friedrich Schultze, eta Wolfgang Franz zuzendaria, 1930eko hamarkadaren amaieran matematika ikerketa saila osatzeko, zeina azkenean deituko zuten: Wehrmacht-eko Goi Komandoko Kode Sailaren IV. atala (OKW/Chi laburduraz).
# Wernerbaurita

Wernerbaurita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Wernerbaurita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {{(NH4)2[Ca2(H2O)14](H2O)2}{V10O28}}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Wernerbaurite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Estratokumulu

Estratokumuluak (stratocumulus) azpialdea ongi definitua duten behe-hodei multzo zabalak dira. Orokorrean zati argiak eta zati gris ilunak izaten dituzte. Batzuetan hodei geruza etengabea izaten da baina beste batzuetan hutsarteak izaten ditu.

## Motak

* Stratocumulus stratiformis: multzotxoen geruza zabala osatzen dute baina prezipitaziorik ez dute izaten.
* Stratoculumus lenticularis: hazi zapal eta luzeen itxurako hodei geruzak dira. Polo inguruetako herrialde hotzetan agertzen dira.
* Stratocumulus castellanus: aire ezegonkorragoak sorturiko kumuluz osaturiko geruzak dira, balditza zehatzetan kumuluninbo bihur daitezkeenak.

## Sorrera

Konbekzio korronte ahulek sortzen dituzte. Gainaldean aire lehorra aurkitzen dute eta garapen bertikala izatea eragozten diete. Horren ondorioz muga ongi definiturik duten hodei geruza zatikatuak agertzen dira.

## Prezipitazioak

Normalean ez dute prezipitaziorik ekartzen, eta, ekartzekotan, euri, elurbusti edo elur arina besterik ez. Baina prezipitazio handiagoak etorriko direla iragatzen dute.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) The Cloud Appreciation Society: Stratocumulus
* Datuak: Q40564
* Multimedia: Stratocumulus clouds / Q40564
# Estratu (hodeia)

Estratuak (latinez: stratus, "hedatua, zabaldua") hodei geruza grisaxka eta uniformeak dira, oso muga lausoak dituztenak. Lurretik hurbilen agertzen diren hodeiak dira. Lurraren mailan daudenean laino (behe-laino, erlaino) edo lanbro esaten zaie. Prezipitazio txikiak ekar ditzakete: langarra, elurbustia edo elur xehea.
Hodei genero honek bi espezie nagusi ditu:
* Nebulosus. Geruza gris uniformea.
* Fractus. Hodei piltzar grisak eta irregularrak. Batzuetan eguzkiak behe-lainoa saretzen duelarik eratzen dira. Euri-hodeien azpian agertzen direnean pannus esaten zaie.

## Iruditegia

* Stratus nebulosus.
* Stratus fractus.
* Stratus silvagenitus.
* Pannus.

## Erreferentziak

* ↑ «OEH - Orotariko Euskal Hiztegia: erlaino» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2024-05-17).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) The Cloud Appreciation Society: Stratus
* Datuak: Q40526
* Multimedia: Stratus clouds / Q40526
# Estratopausa

Estratopausa estratosferaren eta mesosferaren arteko muga da. Muga hau tenperaturaren joeraren aldaketa bat detektatu zenean ezarri zen: hain zuzen ere, estratosferan tenperaturak berotzeko joera badu ere, mesosferan, troposferan bezala, hozteko joera dauka.
Estratopausa amaitu eta berehala, tenperatura konstante mantentzen da. Garaiera handituz joan ahala hozteko joera hartuko du berriz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q205397
# Estrategia militar

Estrategia militarra erakunde militarrek finkatutako helburuak lortzeko erabilitako planteamendu orokorra da.
Estrategia militarra gerra-kanpainen planeamenduaz eta zuzendaritzaz arduratzen da, baita indar armatuen mugimendu eta antolaketa estrategikoaz ere. Estrategia militar modernoaren aitak, Carl von Clausewitzek, honela definitu zuen: "gerraren amaiera lortzeko guduen erabilera". Hala, estrategiaren baitan, helburu politikoei lehentasuna ematen zien helburu militarren aldean, eta gai militarren gaineko kontrol zibila babesten zuen.
«Jenerals (strategos) ziur egon behar da egoera bere probetxuan ustiatu ahal izango duela, inguruabarrek eskatzen dutenaren arabera. Ez dago prozedura jakin batzuei lotuta.» Sun Tzureb Gerraren artearen 8. ataleko 9. bertsoa.
Gerra konbentzionaletan, helburua da operazio-eremuan tropak zuzentzea, borroka-eremura eraman arte. Gerraren artearen hiru alderdietako bat da, beste biak taktika militarra, hau da, plan militarrak eta borroka-indarren maniobrak behar bezala gauzatzea dira. Hirugarren osagaia logistika militarra izango litzateke, armadari eusteko eta haren prestasuna eta borrokarako gaitasuna ziurtatzeko.
Estrategia gerraren artearen funtsa bera da, arrakasta eztabaidaezinetara daramaten bide malkartsuen bortizkeria gidatzen duen jarraibidea da, operazio-eremuaren iluntasunak argitzen dituen argia, betiere lortu nahi duenaren, lortu nahi duenaren, etsaiak egiten duenaren eta horiek egiaztatzeko dituen bitartekoen zalantza etengabeaz arduratzen dena, eta estrategia are konplexuagoa denean.
Taktika eragiketa militarren exekuzio-arauen multzoa da, eta plan baten ikuskera estrategiaren xedea da, eta aurkariaren aurrean eta defentsiban aurkariaren aurrean tropa abantailatsuen erabilera taktikaren xedea da, eta zaila da taktika hori argi ulertzea; izan ere, arau multzo bat izan behar badute, doktrina-multzo bat osatzeko balio du, baina ezinezkoa da hura gainditzea.
Estrategian, ahalegina egin behar da etsaiaren komunikazioak ahal den neurrian kikilduz edo beldurtuz egin dadin, norberarenak azaldu gabe, eta armadak proposatutako helburua lortzeko egin behar dituen mugimendu-multzoari konbinazio estrategiko esaten zaio, gerraren izaeraren mende daudenak, hala nola iraingarriak, defentsiboak edo mistoak.
Arte militarraren beste zati bat estrategiarekin lotuta dago berez, eta gerraren politikaz ari gara. Politika horrek mugatzen ditu gerra nahitaezkoa edo saihestezina den kasuak, hura gauzatzeko aukeratu behar den operazio-antzokiaren eremua, eta aliantza eta neutraltasunen ikerketa aztertu edo lehentasunez aztertu behar du, eta etsaiaren aurka borrokatzen saiatu behar du, etengabe eta etengabe borrokatuz.

## Erreferentziak

* ↑ Gartner, Scott Sigmund, Strategic Assessment in War, Yale University Press, 1999. 163.or.
* ↑ Bassford, Christopher (2002). «Clausewitz and his Works». Consultado el 25 de mayo de 2010.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q219087
# Estratonize

Estratonize Siriakoa (antzinako grezieraz: Στρατoνικη; ?-K.a. 254) Seleukotar Inperioko erregina izan zen K.a. 300-K.a. 294 eta K.a. 281-K.a. 261 bitartean.

## Bizitza

Demetrio Poliorzetesen eta Filaren alaba, eta Antipatroren biloba zen. K.a. 300ean, 17 urte baino gehiago ezin izan zitzakeelarik, aitak Seleuko I.a Nikator siriako erregearekin ezkontarazi zuen. Aitak berak eraman zuen Mazedoniako kostaldeko Rhosus hirira, non handitasun gorenarekin ospatu zen zeremonia.
Adin alde handia zen arren, dirudienez harmonian bizi izan zen errege zaharrarekin urte batzuz, eta alaba bat izan zuten, Fila izenekoa. Baina Antioko I.a Soter, Seleukoren semea, sutsuki maitemindu zen beraz. Seleukok, semearen bizia salbatzeko, harengandik dibortziatzea erabaki zuen. K.a. 294an ezkondu ziren Estratonize eta Antioko, eta hau ekialdeko probintzietako gobernari izendatu zuen aitak.
Antiokorekin bost seme-alaba izan zituen: Laodize, Antioko II.a Theos, aitaren oinordekoa izan zena (Seleuko matxinada batean hil zuten), Apama, Magas Zireneko erregearekin ezkondu zena, eta Estratonize. Antiokok Kariako Stratonikeia hiriari eman zion haren izena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q235061
* Multimedia: Stratonice of Syria / Q235061
# Estratosfera

Estratosfera troposferaren gainean dagoen atmosferaren geruza da, gainazaletik 10 eta 50 kilometro artera kokatuta dagoena. Bizidunontzat hil ala bizikoa den ozono-geruza dago bertan, 40-50 km arteko garaieran. Eguzkiaren erradiazio ultramoreak direla eta, oxigeno atomoak berrordenatu egiten dira estratosferan, eta ozono deituriko hiru oxigeno atomozko molekulak eratu. Fenomeno hau ekuatore gainean da garrantzitsuena (latitude horretan irradiazioa altuagoa baita), eta bertan sortutako molekulek, gerora planeta osora hedatuko den geruza eratzen dute. Ozono geruza horrek irensten du Eguzkiak igorritako izpi ultramore arriskutsuen ehuneko handiena.
Ozono geruzaren ondorioz, tenperatura igoera bat gertatzen da estratosferan. Tropopausa amaitu eta bereala, troposferan hoztuz zihoan tenperatura konstante mantentzen da eta, lehen esan bezala, momentu baten buruan berotzen hasiko da estratopausara iritsi arte. Bertan, berriz ere, tenperatura konstante geldituko da.
Tropopausaren eta estratopausaren artean dagoen tenperatura aldaketa honen ondorioz, beheko geruzan dauden aire-masak ez dira estratopausara pasatzen: aire beroa bera baino hotzagoa den aire masa batez inguratua badago, goraka igoko da. Baina estratosferako airea troposferakoa baino beroagoa denez, beheko geruzatik datozen aire masa beroak tropopausan geratzen dira. Ondorioz, estratosferako aire masak horizontalki mugituko dira eta troposferakoak bertikalki, elkar nahastu gabe.

## Ikus, gainera

* Lurraren atmosfera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108376
# Estraunza etxebizitzak

Estraunza etxebizitzak Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen lau etxebizitza eraikinez osatutako bloke edo multzo bat da.

## Kokalekua

Indautxu auzoan dago, On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren 59. zenbakian, Estraunza kalean.
* Estraunza etxebizitzak.

## Historia

1962-1967 artean Jose Luis Iñiguez de Onzoño, Felix Iñiguez de Onzoño eta German Alvarez arkitektoek eraiki zituzten

## Kanpo estekak

* Estraunza etxebizitzak. Bilbaoarquitectura.com (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q25476569
# Estratotipo

Estratotipoa unitate edo muga estratigrafiko baten ezaugarriak ongien erakusten duen ebakia da, hau da, erreferentziazkoa edo ereduzkoa dena. Unitate estratigrafiko bat (lito-, bio-, krono- edo magnetoestratigrafiko) formalki definitzeko, urrats batzuk bete behar dira, horien artean, estratotipoa izendatzea eta ezaugarritzea. Horretaz gain, estratotipoak ere baldintza egokiak izan behar ditu aztertzeko, besteak beste, azaleramendua jarraitua eta hiato gabea izatea, bertaratzeko erraza eta azaleramendu babestua izatea
Kronoestratigrafiaren kasuan, estratotipoak (edo kronoestratotipoak) ez dira unitateenak izaten, unitateen mugenak (muga-estratotipoak) baizik. Horren arrazoia zera da: azaleramenduetako geruza-segidak askotan ez dira igarotako denbora ororen erregistroa, etenguneak edo hiatoak (erregistrorik gabeko denbora-tarteak) izaten baitituzte beren baitan. Azaleratutako geruza-segida baten barneko erregistro-gabezia posible horiek saihestearren, unitateen mugak definitzen dira. Era horretan, beraz, unitate kronoestratigrafiko bat dagozkion bi mugen artean dagoen arroka oroz osatuta dagoela jotzen da. Kanbriarraurrearen kasuan, aitzitik, ez dago muga-estratotiporik, hain zuzen ere, mugen irizpide markatzaileak adin absolutu zehatzak direlako eta, beraz, ez dagoelako erreferentziazko ebakirik. Proposaturiko muga-estratotipo bat onartua izan dadin, nazioarteko oniritzia behar du. Estratigrafiaren Nazioarteko Batzordeak (ICS) eman behar du oniritzia, eta, ondoren, erakundearen aldizkari ofizialetan (Episodes eta Lethaia) argitaratu behar dute.

## Erreferentziak

* 1 2 «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2911158