OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 1932ko Italiako Giroa

1932ko Italiako Giroa :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 20. Italiako Giroa |
| Etapak | 13 |
| Datak | maiatzak 14 – 1932.eko ekainak 5 |
| Luzera | 3.235 km |
| Herrialdea | Italia San Marino |
| Irteera-lekua | Milan |
| Helduera-lekua | Milan |
| Parte-hartzaileak | 109 |
| Amaitu dutenak | 66 |
| Bataz besteko abiadura | 30,594 km/o |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Antonio Pesenti |
| Txapeldunordea | Jef Demuysere |
| Hirugarrena | Remo Bertoni |
| Talderik onena | Legnano-Hutchinson |
| ◀1931 | 1933▶ |
| Dokumentazioa ||
1932ko Italiako Giroa Itzuli Handi honen 20. edizioa izan zen. 1932ko maiatzak 14 eta ekainak 5 artean ospatu zen, 3235 kilometroko ibilbidea eginez 13 etapatan banatuta, garaileak batez beste orduko 30,594 kilometroko abiaduran bete zituenak. Lasterketa Milanen hasi eta amaitu zen.
109 txirrindularik hasi zuten proba eta 66k amaitu zuten.
Antonio Pesenti izan zen garailea, 7. etapan egin zuen ihesaldi baten ondoren maillot arrosa bereganatuz eta hurrengo sei etapetan mantendu ondoren. Jef Demuysere bigarren izan zen, ordura arte, txirrindulari ez italiar batek lortutako emaitzarik hoberena izan zelarik. Remo Bertoni izan zen podiuma osatu zuen hirugarrena.
Giro honetan gainditu zen lehen aldiz batez besteko 30 kilometro orduko abiadura. Era berean, Hermann Buse izan zen etapa bat irabazi eta maillot arrosa jantzi zuen lehen alemaniarra.

## Etapak

thumb|200px|Recorrido de la prueba.
| Etapa | Ibilbidea | Kilometroak | Etapa garailea | Sailkapen nagusiko liderra |
| 1.a | Milan-Vicenza | 207 | Italia Learco Guerra | Italia Learco Guerra |
| 2.a | Vicenza-Udine | 183 | Alemania Hermann Buse | Alemania Hermann Buse |
| 3.a | Udine-Ferrara | 225 | Italia Fabio Battesini | Alemania Hermann Buse |
| 4.a | Ferrara-Rimini | 215 | Italia Learco Guerra | Alemania Hermann Buse |
| 5.a | Rimini-Teramo | 286 | Italia Raffaele Di Paco | Alemania Hermann Buse |
| 6.a | Teramo-Lanciano | 220 | Italia Learco Guerra | Alemania Hermann Buse |
| 7.a | Lanciano-Foggia | 280 | Italia Antonio Pesenti | Italia Antonio Pesenti |
| 8.a | Foggia-Napoli | 217 | Italia Learco Guerra | Italia Antonio Pesenti |
| 9.a | Napoli-Erroma | 265 | Italia Learco Guerra | Italia Antonio Pesenti |
| 10.ª | Erroma-Florentzia | 321 | Italia Ettore Meini | Italia Antonio Pesenti |
| 11.a | Florentzia-Genova | 273 | Italia Remo Bertoni | Italia Antonio Pesenti |
| 12.a | Genova-Turin | 267 | Italia Ettore Meini | Italia Antonio Pesenti |
| 13.a | Turin-Milan | 271 | Italia Learco Guerra | Italia Antonio Pesenti |

## Sailkapenak

Sailkapen nagusia :
| 1. | Antonio Pesenti | Italia | 105h 53' 50" |
| 2. | Jef Demuysere | Belgika | + 11' 09" |
| 3. | Remo Bertoni | Italia | + 12' 27" |
| 4. | Learco Guerra | Italia | + 16' 34" |
| 5. | Kurt Stöpel | Alemania | + 17' 21" |
| 6. | Michele Mara | Italia | + 17' 48" |
| 7. | Alfredo Binda | Italia | + 19' 27" |
| 8. | Luigi Barral | Italia | + 25' 01" |
| 9. | Felice Gremo | Italia | + 27' 24s" |
| 10. | Renato Scorticati | Italia | + 37' 56" |
Taldekako sailkapena :
| 1. | Legnano | Italia | LEG | - |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q82401
# 1932ko Kontxako Bandera

1932ko Kontxako Bandera (Banderaren 40. ekitaldia) urte honetako irailaren 11 eta 18an jokatu zen, eta San Pedrok bere 10. Kontxako Bandera eskuratu zuen, seigarrena jarraian.

## Kontakizuna

Zortzi traineruk hartu zuten parte estropadan, sei gipuzkoarrek, bizkaitar batek eta kantabriar batek. San Pedro eta Amaikak Baten arteko lehia izan zen. Lehenengo jardunaldiak sanpedrotarrak 23 segunduren aldeaz nagusitu ziren baina bigarren igandean donostiarrek 14 segundu errekuperatu zituzten. Ohorezko txanda Hondarribiak eta Empujek osatu zuten, maila ona emanez gainera. San Pedrok Hondarribiaren trukatu zuen trainerua eta donostiarrek beraien artean.
Kontsolazio txanda Castro Urdialesek irabazi zuen eguneko denborarik onena markatuz. Kontsolazio txandako traineruek ez zuten bandera lortzeko aukerarik. Honetaz gain aurreko igandeko denborek ez zuten balio eta horregatik Castro jabetu zen estropadako bosgarren postuaz Kaikuren aurretik.

## Parte-hartzaileak

Talde parte-hartzaileak :
| Taldeak | Traineruak | Patroiak |
| Aginaga Amaikak Bat (Donostia) Castro Urdiales Empuje (Donostia) Hondarribia Kaiku San Pedro Zumaia | San Nikolas Joxemaritarra Virgen del Mar Koxkero Ama Guadalupekoa Bilbotarra Aita Sanpedrokua San Bartolome | Jose Mari Urdangarin Balentin Bakeriza Jose Iriberri Antonio Bakeriza Tomas Lekuona Antonio Pérez Manuel Arrillaga "Aita Manuel" Juan Kruz Unanue |

## Emaitzak

Behin betiko denborak :
| Postua | Elkartea | 1. Eguna | 2. Eguna | Denera | Diferentzia |
| 1 | San Pedro | 20:19:1/5 | 20:20:0/5 | 40:39:1/5 | - |
| 2 | Amaikak Bat | 20:42:0/5 | 20:06:0/5 | 40:48:0/5 | + 0:08:4/5 |
| 3 | Hondarribia | 20:59:0/5 | 20:14:0/5 | 41:13:0/5 | + 0:33:4/5 |
| 4 | Empuje | 20:56:0/5 | 20:22:0/5 | 41:18:0/5 | + 0:38:4/5 |
| 5 | Castro Urdiales | 21:38:0/5 | 20:03:4/5 | - | - |
| 6 | Kaiku | 21:23:0/5 | 20:06:0/5 | - | - |
| 7 | Aginaga | 21:17:0/5 | 20:36:0/5 | - | - |
| 8 | Zumaia | 22:02:0/5 | 20:48:3/5 | - | - |

## Tripulazio irabazlea

* San Pedro
** Patroia: Manuel Arrillaga "Aita Manuel"
** Arraunlariak: Felipe Otazo, Gabino Otazo, Paulino Arrillaga, Saturnino Arrillaga, Antonio Arrillaga, Manuel Arrillaga (semea), Antonio Isasa, Santiago Korta, Franzisko Betialde, Sabino Egurrola, Franzisko Mendizabal, Karlos Mendizabal, Jose Mari Urrestarazu eta Blas Korta

## Ikus, gainera

* Kontxako Bandera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16515773
* Multimedia: Flag of La Concha, 1932 / Q16515773
# 1932ko Neguko Olinpiar Jokoak

1932ko Neguko Olinpiar Jokoak AEBetako Lake Placiden ospatu ziren, otsailak 4 eta 15 bitartean. Edizio honetarako, AEBetatik kanpoko hiri hautagai bakarra, 1976an Udako Olinpiar Jokoak antolatuko zituen Montreal izan zen. Orotara, zortzi hiri amerikar izan ziren euren hautagaitza aurkeztu zutenak: Lake Placid, Bear Mountain, Yosemite Valley, Tahoe City, Duluth eta Denver AEBetatik, eta aipaturiko Montreal Kanadatik.
Joko hauen antolakuntza, 1929ko krisi ekonomikoagatik lausotua izan zen.

## Gertaerak

* Edward Eagan AEBetako kirolariak, urrezko domina irabazi zuen bobsleighean, Anberesko Olinpiar Jokoetan, boxeolari bezala brontzezko domina bat irabazi ondoren. Balentria hau lortu zuen kirolari bakarra da.
* Sonja Heniek, Suediakoa, 19 urterekin bakarrik, hirugarren aldiz parte hartu zuen Olinpiar Joko batzuetan, beste behin emakumezkoen patinaje artistikoko urrezko domina irabaziz.
* Neguko Olinpiar Jokoen historian, lehen aldiz erabili ziren podiumak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9596
* Multimedia: 1932 Winter Olympics / Q9596
# 1932 Jansky

1932 Jansky asteroide gerrikoan aurkitutako 1932. asteroidearen izena da. 1971ko urriak 26an aurkitu zuen Luboš Kohoutekek Bergedorfetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1971 UB1 zen. Bere izena Karl Guthe Jansky irrati ingeniariagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q146128
# 1932ko Belgikako Itzulia

1932ko Belgikako Itzulia :
| Datu orokorrak ||
| Lasterketa | 21. Belgikako Itzulia |
| Data | 1932 |
| Luzera | 1.035 km |
| Herrialdea | Belgika |
| Irteera-lekua | Brusela |
| Helduera-lekua | Brusela |
| Emaitzak ||
| Txapelduna | Léon Louyet |
| Txapeldunordea | Jozef Horemans |
| Hirugarrena | Eugène Gijbels |
| ◀1931 | 1933▶ |
| Dokumentazioa ||
1932ko Belgikako Itzulia txirrindularitza lasterketa honen 21. edizioa izan zen. 1932ko maiatzak 25 eta 29 artean ospatu zen, 1.035 kilometro eginez 4 etapatan banatuta.

## Etapak

* 1.a (maiatzak 25): Brusela-Lieja (247 kilometro)
* 2.a: Lieja-Luxenburgo (250 kilometro)
* 3.a: Luxenburgo-Charleroi (266 kilometro)
* 4.a: Charleroi-Brusela (265 kilometro)

## Etapa sailkapenak
### 1. etapa

* 1. Léon Louyet ( Belgika) 7o11'13"
* 2. Georges Dewitte ( Belgika)
* 3. Jozef Horemans ( Belgika)

### 2. etapa

* 1. Marcel Houyoux ( Belgika) 8o17'12"
* 2. Nicolas Frantz ( Luxenburgo)
* 3. Pé Verhaegen ( Belgika)

### 3. etapa

* 1. Odile Van Eenoghe ( Belgika) 7o16'42"
* 2. Gerard Desmet ( Belgika)
* 3. Georges Dewitte ( Belgika)

### 4. etapa

* 1. Léon Louyet ( Belgika) 8o37'52"
* 2. Gustave Van Slembroeck ( Belgika)
* 3. Emile Joly ( Belgika)

## Sailkapena

* 1. Léon Louyet ( Belgika) 31o29'37
* 2. Jozef Horemans "Flander" ( Belgika) d.b.
* 3. Eugène Gijbels ( Belgika) d.b.
* 4. Pé Verhaegen ( Belgika) d.b.
* 5. Nicolas Frantz ( Luxenburgo) d.b.
* 6. Constant Van Impe ( Belgika) d.b.
* 7. August Van Tricht ( Belgika) d.b.
* 8. Georges Lemaire ( Belgika) d.b.
* 9. François Gardier ( Belgika) + 25"
* 10. Leopold Roosemont ( Belgika) + 2'53"
* 11. Auguste Verdijck ( Belgika) + 4'45"
* 12. Evrard Bourguignon ( Belgika) + 8'11"
* 13. Maurice Oplinus ( Belgika) + 10'16"
* 14. Marcel Houyoux ( Belgika) + 13'11"
* 15. Odile Van Eenoghe ( Belgika) + 14'01"
* 16. Gerard Desmet ( Belgika) + 14'37"
* 17. Emile Joly ( Belgika) + 16'59"
* 18. Gustave Van Slembroeck ( Belgika) + 18'10"
* 19. Georges Dewitte ( Belgika) + 27'17"
* 20. Jean Pierre Muller ( Luxenburgo) + 28'41"
* 21. Elias Carrein ( Frantzia) + 40'31"
* 22. Remy Wijnant ( Belgika) + 41'53"
* 23. Maurice Decorte ( Belgika) + 43'16"
* 24. François Audenaert ( Frantzia) + 44'36"
* 25. Désiré Louesse ( Belgika) + 47'15"
* 26. Robert Wattiez ( Belgika) + 47'24"
* 27. Constant Dijzers ( Belgika) + 1o05'29"
* 28. Jos Matthijssens ( Belgika) + 1o11'17"
* 29. Cyprien Hollay ( Belgika) + 1o11'41"
* 30. Michel Van Vlockhoven ( Belgika) + 1o14'46"
* 31. Alfred Sira ( Belgika) + 1o17'19"
* 32. Symphorien Delriviere ( Belgika) + 1o23'36"
* 33. Edmond Roba ( Belgika) + 1o33'16"
* 34. Willy Kutzbach ( Alemania) + 1o50'39"
* 35. Marcel Georges ( Belgika) + 2o46'31"
* 36. Alphonse Kindt ( Belgika) + 2o55'30"
Artikulu hau italierazko wikipediatik itzulia dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3768683
# 1932ko Aberri Eguna

1932ko Aberri Eguna 1932ko martxoaren 27an, Berpizkunde Igandean, Bilbo hirian ospatu zen, hain justu ere EAJ alderdi politikoaren 50. urteurrenean. Lehenbiziko Aberri Eguna hau folklore ospakizun eta politika ekitaldiez osatu zen. Artxandako kasinoan bazkaria egin eta bertan hainbat hitzaldi eskaini ziren.
Ekitaldi nagusia manifestazio masibo bat izan zen, ordura arte ezagutzen ez ziren dimentsio batzuetakoa, Kale Nagusitik Sabin Etxeraino desfilatu zuena. José Calviño Domínguez gobernadore zibilak 65.000 laguneko estimazioa eman zuen. Euzko Mendigoxale Batzako 5.000 kide inguruk desfilatu zuten, uniforme eta guzti.
Sabin Etxean hitzaldi bat eman zuen Luis Aranak, aurreko hilean Bizkai Buru Batzarreko presidente hautatuak, Sabino anaiaren eta bere berrogeita hamargarren urteurrena ospatzen ari zen gertaera historikoaren oroimenez. Horren ondoren, Jose Azkarate (NBB), José María Eskubi (ABB) eta Policarpo Barrena (GBB) izan ziren hizlariak. Ekitaldia amaitzeko, honako inskripzioa zuen plaka oroigarria jarri zuten:
| « | 1882’garen urtiaren goiz bat zuala… ¡…bendito el día en que conocía a mi PATRIA y eterna gratitud a quien me sacó de las tinieblas extranjeristas…! Arana-Goiri’tar Sabin Euzko Alderdi Jeltzalia’k Berbizkunde – Igandian 1932 | » |

## Erreferentziak

* ↑ Aberri Eguna. Euskomedia.org (Gaztelaniaz)
* 1 2 bilbaopedia.info
* ↑ Nagore Irazustabarrena, «Mendigoixaleak: abertzale eta mendizale», Argia, 2021-04-25, CC-BY-SA lizentzia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252464
# 1932ko Munduko Alpetar Eski Txapelketa

II. Munduko Alpetar Eski Txapelketa Alpeetako Cortina d'Ampezzo (Italia) herrian ospatu zen, 1932ko otsailaren 4a eta 6a bitartean, Nazioarteko Eski Federazioak (NEF) eta Italiako Eski Federazioak antolatuta.

## Emaitzak
### Gizonezkoak

| Modalitatea | | | |
| Jaitsiera | Gustav Lantschner | David Zogg | Otto Furrer |
| Eslaloma | Friedl Däuber | Otto Furrer | Hans Hauser |
| Konbinatua | Otto Furrer | Hans Hauser | Gustav Lantschner |

### Emakumezkoak

| Modalitatea | | | |
| Jaitsiera | Paula Wiesinger | Inge Wersin | Hady Lantschner |
| Eslaloma | Rösli Streiff | Durell Sale Barker | Doreen Elliot |
| Konbinatua | Rösli Streiff | Inge Wersin | Hady Lantschner |

## Domina zerrenda

| # | Herrialdea | | | | Guztira |
| 1 | Suitza | 3 | 2 | 1 | 6 |
| 2 | Austria | 1 | 3 | 4 | 8 |
| 3 | Alemania | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 4 | Italia | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 5 | Erresuma Batua | 0 | 1 | 1 | 2 |
| | GUZTIRA | 6 | 6 | 6 | 18 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1897020
# Le Tronchet (Sarthe)

Le Tronchet Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 135 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Le Tronchet udalerrian erroldatutako biztanleak 135 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak

### Etxebizitza

2007an 71 etxebizitza zeuden, 55 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 71etxeak ziren. 55 etxebizitza nagusietatik 45 bere jabearen bizilekua ziren eta 10 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 51 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Le Tronchet udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 4 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 12 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 4 |
| 4 | 65-69 | 4 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 8 |
| 4 | 50-54 | 0 |
| 4 | 45-49 | 4 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 4 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 12 | 25-29 | 12 |
| 0 | 20-24 | 4 |
| 4 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 87 ziren, horien artean 68 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 68 pertsona aktiboetatik 65 lanean zeuden (31 gizon eta 34 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 gizon). 19 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Diru sarrerak

2009an Le Tronchet udalerrian 58 unitate fiskal zeuden, 157 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.892 euro zen.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
2000. urtean Le Tronchet udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q676643
* Multimedia: Le Tronchet (Sarthe) / Q676643
# Le Trio Joubran

Le Trio Joubran (arabieraz: الثلاثي جبران‎) 2004 sortutako musika tradizionaleko palestinar musika taldea da. Joubran anaiek sortua, oud edo arabiar laute jotzen dute.
Nazareteko hiru anaiak osatzen dute taldea. Samir, Wisam eta Adnan musikariak dira, eta bost kontinenteetan ibiltzen dira, asmo bakar batekin: ikus-entzuleei lautearen soinua ezagutaraztea. Le Trio Jubran taldeko kideak Palestinako laute jotzaileen familia bateko laugarren belaunaldia dira.

## Diskografia

* 2003: Tamaas
* 2004: Randana
* 2007: Majâz
* 2009: À l'ombre des mots (Mahmoud Darwishen poemak musikatuz) (zuzenean)
* 2011: AsFâr

### Samir Joubran (bakarka)

* 1996: Taqassim
* 2001: Sou'Fahm

### Chkrrr-ekin batera

* 2009: Le Dernier Vol

## Erreferentziak

* ↑ «Etxera itzultzea entzumenaren bitartez» Berria 2023-11-01 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1810258
* Multimedia: Le Trio Joubran / Q1810258
# Le Triomphant (S616)

Le Triomphant (S616) Frantziako itsaspeko nuklearra da, Triomphant klaseko lau unitateetako bat dena. 1994an zerbitzuari atxikia, bere ibilbidean zenbait istripu izan ditu. Ezagunena 2009ko otsailean jasan zuen, noiz Bizkaiko golkoan zela, HMS Vanguard britainiarrarekin jo egin zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Byers, David; Bremner, Charles. (2009-2-16). «British and French nuclear submarines 'crash in Atlantic'» The Times (Londres).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2717194
# Le Tronchet (Ille eta Vilaine)

Le Tronchet (bretainieraz Ar Granneg) Bretainiako Ille eta Vilaine departamenduan dagoen udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q539108
* Multimedia: Le Tronchet (Ille-et-Vilaine) / Q539108
# Le Tricastin kantonamendua

Le Tricastin kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Drôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Guztira 8 udalerri ditu eta Pierrelatte da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17623670
# Lalaith

Lalaith Tolkienen legendarium ospetsuko fikziozko pertsonaia bat da.
Lalaith, jatorrizko izena Urwen zuena, Húrinen eta Morwenen bigarren alaba izan zen, eta Túrin Turambarren arreba txikia. Bere ezizena, sindarinez "ile"a esan nahi duena, bere bizitza laburrean ezagutu zuten guztiek eman zioten honako honegatik: "Bere ilea zelaietan izan zituen belarretako lili horiak bezalakoa zen, eta bere barrea bere aitaren etxe atzeko muinoetatik kantuka igarotzen ziren errekazto alaien soinua bezalakoa zen. Nen Lalaith izena jaso zuen, eta gero, etxeko pertsona guztiek Lalaith haurra deitu zuten".
Hurinek elfoen alaba bat zirudiela zioen, hain baitzen ederra. Baina, hiru urte zituela, Hats Beltzaren ondorioz, Melkorrek haize kirastunak jeitsiarazi zituen herrialde hartan, eta Lalaith hil egin zen, Hadorren etxeko beste gazte asko bezala. Lalaithen heriotzak bere anaiagan ezinegon handia sorrarazi zuen, dolumin kantu bat sortzeko saiakeran harpa hautsi izateraino. Ondorioz, eskua iparralderantz altxa zuen, zuzenean Melkor desafiatuz.
# Lalande domina

Lalande domina 1802 eta 1970 bitartean Frantziako Zientzien Akademiak astronomian eginiko aurrerapen zientifikoengatik eman zuen sari bat da.
Jérôme Lalandengatik jasotzen du izena, eta beronek sortu zuen 1801ean. 1970 ondoren Benjamin Valz Fundazioaren sariarekin konbinatu zen 1996 arte.

## Saridunetako batzuk

* 1804 : Giuseppe Piazzi
* 1805 : Karl Ludwig Harding
* 1809 : Carl Friedrich Gauss
* 1811 : Friedrich Bessel
* 1817 : John Pond
* 1818 : Jean-Louis Pons
* 1825 : John Herschel, James South
* 1834 : George Biddell Airy
* 1835 : James Dunlop, Palon Heinrich Ludwig von Boguslawsky
* 1839 : Johann Gottfried Galle
* 1840 : Bremicker
* 1841 : ez zen eman
* 1842 : ez zen eman
* 1844 : Hervé Faye
* 1844 : Francis de Vico, Heinrich Louis d'Arrest
* 1851 : John Russell Hind, Annibale de Gasparis
* 1852 : John Russell Hind, Annibale de Gasparis, Robert Luther, Jean Chacornac, Hermann Goldschmidt
* 1854 : Robert Luther, Albert Marth, John Russell Hind, James Ferguson and Hermann Goldschmidt
* 1855 : Jean Chacornac, Robert Luther eta Hermann Goldschmidt
* 1856 : Jean Chacornac eta Norman Pogson
* 1857 : Hermann Goldschmidt eta Karl Christian Bruhns
* 1858 : A. Laurent, Hermann Goldschmidt, George Mary Searle, Horace Parnell Tuttle, August Winnecke eta Giovanni Battista Donati
* 1860 : Robert Luther
* 1861 : Ernst Wilhelm Tempel, Robert Luther eta Hermann Goldschmidt
* 1862 : Alvan Clark
* 1864 : Richard Christopher Carrington
* 1866 : Warren de la Rue
* 1867 : Thomas Maclear
* 1868 : Giovanni Schiaparelli
* 1869 : Jules Janssen
* 1870 : William Huggins
* 1876 : Johann Palisa
* 1878 : Asaph Hall
* 1881 : Lewis Swift
* 1883 : Guillaume Bigourdan
* 1888 : Joseph Bossery
* 1889 : François Gonnessiat
* 1891 : Guillaume Bigourdan
* 1892 : Edward Emerson Barnard
* 1893 : Léopold Schulhof
* 1894 : Stéphane Javelle
* 1895 : Maurice Hamy
* 1896 : Pierre Puiseux
* 1898 : Perrine, observatoire du Mont-Hamilton
* 1899 : William Robert Brooks
* 1900 : Michel Giacobini
* 1901 : John M. Thome
* 1903 : William Wallace Campbell
* 1905 : William Henry Pickering
* 1906 : Robert Grant Aitken, William Hussey
* 1908 : William Lewis Elkin
* 1911 : Lewis Boss
* 1912 : Hermann Kobold eta Carl Wilhelm Wirtz
* 1913 : Jean Bosler
* 1914 : Joseph-Noël Guillaume
* 1915 : Lucien d'Azambuja
* 1916 : Jérôme Eugène Coggia
* 1919 : Vesto Slipher
* 1922 : Henry Norris Russell

## Kanpo estekak

* Datuak: Q627147
* Multimedia: Lalande Prize / Q627147
# 140 Siwa

140 Siwa, asteroide gerrikoan aurkitutako 140. asteroidearen izena da. Johann Palisak aurkitu zuen Istriako Pula hiritik 1874ko urriak 13an.
Izena, dirudienez, eslaviar mitologiako ugalkortasunaren jainkosa batena da, eta izen hau eman zion Freiherr F. Von Pöck amiralordeak, Austriako Polako itsas departamendukoa, Istrian (gaur egun Kroaziakoa da, eta, garai batean, Veneziako Errepublikarena izan zen.
Izen bereko oasi bat ere badago Egipton.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q209472
* Multimedia: 140 Siwa / Q209472
# 1410
## Heriotzak

* Maiatzaren 3a – Alexandro V.a, Antipapa (j. c. 1340).
* Maiatzaren 18a – Roberto I.a Alemaniakoa, Palatinatuko kondea eta erromatarren erregea (rex Romanorum) (j. 1352).
* Maiatzaren 31 – Martin I.a Aragoikoa, Sardinia, Korsika, Aragoi eta Valentziako errege eta Bartzelonako kondea (j. 1356).
* Uztailaren 9a – Martin II.a Enrikez Lakarrakoa, Nafarroako Erresumako noblea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6151
* Multimedia: 1410 / Q6151
# 1407 Lindelöf

1407 Lindelöf asteroide gerrikoan aurkitutako 1407. asteroidearen izena da. 1936ko azaroak 21ean aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1936 WC zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q138835
* Multimedia: 1407 Lindelöf / Q138835
# 1408 (filma)

1408, 2007ko Mikael Håfström suediar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. 1999ko Stephen King estatubatuar idazlearen izenburu berdineko kontakizun laburrean oinarritua dago. John Cusack, Samuel L. Jackson, Mary McCormack eta Tony Shalhoub aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mike Enslin (John Cusack) idazle eszeptiko eta ziniko bat da, bere alaba Katieren heriotzaren ondorioz Lily (Mary McCormack) emazteak abandonatua. Ustezko etxalde sorginduetan jazotzen diren naturazgaindiko fenomenoak gezurtatzea lanbidetzat du. Nahiz eta heriotzaz haratago bizitzarik dagoenik ez sinistu, New York hiriko Dolphin Hoteleko 1408 gelan ostatu hartzen duenean gaiarekiko bere pentsakera aldatzen hasiko da.

## Aktoreak

* John Cusack: Mike Enslin
* Samuel L. Jackson: Gerald Olin
* Mary McCormack: Lily Enslin
* Tony Shalhoub: Sam Farrell
* Len Cariou: Miken aita
* Jasmine Jessica Anthony: Katie Enslin
* Isiah Whitlock Jr.: Hoteleko ingenieria
* Kim Thomson: Hoteleko harreragilea
* Benny Urquidez: Maniakoa
* Andrew-Lee Potts: Postaria
* Jules de Jongh: Harrera mahaiko telefonoko emakumearen ahotsa (krediturik gabe)

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q203560
# 1408 Trusanda

1408 Trusanda asteroide gerrikoan aurkitutako 1408. asteroidearen izena da. 1936ko azaroaren 23an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1936 WF zen.

## Ikus, gainera

* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q138849
# 1409 Isko

1409 Isko asteroide gerrikoan aurkitutako 1409. asteroidearen izena da. 1937ko urtarrilaren 8an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1937 AK zen.

## Ikus, gainera

* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q138862
# 140ko hamarkada

140ko hamarkadak 140etik 149. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | 130koa - 140koa - 150koa |
| Urteak: | 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q188493
* Multimedia: 140s / Q188493