OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Göteborgeko katedrala

Göteborgeko katedrala (suedieraz: Göteborgs domkyrka) edo Gustavoren katedrala (suedieraz: Gustavi domkyrka), Göteborgeko eliza nagusia da.

## Historia

Gaur egungo katedralak 1815ean ireki zituen ateak baina toki berean izandako hirugarren katedrala zen.
Lehenengoa 1633an eraiki zuten Gustavo II.a Adolfo erregeak zerga berezi bat sortu zuen lanak ordaindu ahal izateko. Hasieran "Gustavoren eliza" izena izan zuen eta 1680an izendatu zuten katedral. Granitoz egina zegoen eta burnisko beirateak ezarri zituzten. 48 metro luze, 20 metro zabal eta 26'5 metrotako altuera zeukan.
1721eko apirilaren 15ean katedralak su hartu zuen, ondoko eskola eta 211 etxerekin batera. Hormek zutik iraun zuten ordea eta honi esker berehala berriztu eta 1722ko maiatzaren 25ean inauguratu zuten bigarren katedrala. Kobrezko teilatua ezarri zioten eta dorre berria egin behar izan zuten, hamar urteko lanak eskatu zituena. 26'7 metrotako altuera zeukan eta hiru kanpai ezarri zituzten barnean.
Bigarren katedrala 1802ko abenduaren 20an erre zen, inguruko 179 etxerekin batera. Ondoko hilerria ere oso kaltetua gertatu zen eta Göteborgen hilerri berria eraiki eta bertara eraman zituzten hilobiak. Eremu hori katedral berriarentzako enparantza bihurtu zen. Katedrala bera ere oso kaltetua zegoenez horma zaharrak bota eta eraikin berria egin zuten. Carl Wilhelm Carlberg arkitektoak diseinatu zuen baina 1814an hil zen eta Justus Frederick Weinberg-ek bukatu zituen lanak 1825ean.

## Arkitektura

Katedrala 59'4 metro luze eta 38 metro zabal da eta dorreak 52'85 metrotako altuera dauka. Estilo klasikoan eraikita dago eta zutabe dorikoak ditu aurrealdean eta marmol gorrizko zutabe jonikoak barnean. Aldarea bera XVIII mendekoa da eta estilo barrokoan eraikita dago.
Gaur egungo organoa 1962koa da, eta aurrekoak zuen kolore zuri eta urrezkoak mantendu ditu.

## Iruditegia

* Katedralaren aurrealdea.
* Kanpandorrea.
* Barnealdea.
* Aldarea.
* Organoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1236650
* Multimedia: Göteborgs domkyrka / Q1236650
# Götterdämmerung

Götterdämmerung (alemanez: Jainkoen gainbehera) Richard Wagnerrek idatzitako Nibelungoen eraztuna opera saileko laugarren eta azken opera da. 1876an ospatu zen Bayreutheko lehen jaialdian estreinatu zen, zikloaren lehen ekoizpen osoaren zati bezala. Aktore-abeslariak honako hauek izan ziren: Georg Unger (Sigfrido), Eugen Gura (Gunther), Gustav Siehr (Hagen), Amalie Materna (Brunilda) eta Luise Jaide (Gutruna).
Espainian 1901eko azaroak 16an estreinatu zen Bartzelonako El Liceun.

## Istorioa

* Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Nibelungoen eraztuna tetralogiako azken lana, Jainkoen Gainbeherak nibelungo arrazakoa zen Alberich nanoak Rini lapurtutako urrez eginiko eraztun madarikatuak Sigfrido nola hiltzen duen kontatzen du, baita Valhallaren suntsipena ere, Odin edo Wotan bizi zen jainkoen egoitza.

### Hitzaurrea

Hiru nornek Jatorrizko Legearen euren sokan ehuntzen dute; bertan nornek etorkizuna irakur dezakete, eta, beldurtuta, Sigfridoren heriotza iragartzen dute eta... soka hautsi egiten zaie. Mutu geratzen dira.

### Lehen ekitaldia

Sigfridok Brunilda valkiriari agur esaten dio, esnatu eta bere emazte bihurtu duena.

### Bigarren ekitaldia

Rinen alabak Sigfrido liluratzen saiatzen dira, honek nibelungoen eraztunaren eran landutako urrea itzul diezaien (Rinen urrea operaren lehen zatian lapurtua). Sigfridok urre hori ez itzultzea erabakitzen duenez, Rinen alabek itzuli ezean bere gainera Alberichek Rinen urrean jaurtitako madarikazioa eroriko dela esaten diote, era berean altxorra Odin jainkoak lapurtzen dionean.
Sigfridok, hil zorian, ia ez du bere Brunilda maitearen begietan azken aldiz pentsatzeko aukerarik hil aurretik.

### Hirugarren ekitaldia

Brunildak su bat sortzea eta horren gainean Sigfridoren gorpua jartzea agintzen du. Berak, Sigfridoren emazte bezala egin zituen ekintza eta hilketengatik, herentzia bere egiten du, hau da, eraztuna, eta Rinen alabei bere gorpua bere senarrarenaren ondoan sutan erretzen den bitartean, altxorra, eraztuna berreskuratu ahal izango dutela esaten die, eta Alberichen madarikazioa arima-argiarekin purutuko dela. Brunilda eta Sigfrido erretzen ari diren aldi berean, urrunean jainkoen egoitza den Valhalla ere erretzen ari da.

## Diskografia

* Jainkoen Gainbeheraren diskografia

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 195. arauaː Artelanen izenak. Musika. (Noiz kontsultatua: 2024-08-01).

## Kanpo estekak

* (Alemanez)"Jainkoen Gainbehera"ren libretoa
* (Alemanez)(Gaztelaniaz)Libretoa
* Datuak: Q272029
* Multimedia: Götterdämmerung / Q272029
# Göteborg udalerria

Göteborg Suediako udalerria da. Västra Götalandeko konderrian kokatua dago. 1025,37 km² ditu eta 549.789 biztanle ditu, Göteborg hirian du egoitza.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ale udalerria Härryda udalerria Kungälv udalerria Kungsbacka udalerria Lerum udalerria Partille udalerria Mölndal udalerria Öckerö udalerria

## Ondasun nabarmenak

* Älvsborg gotorlekua.
* Skansen Kronan.
* Göteborgeko katedrala.
* Oscar Fredrik eliza.
* Götaplatsen enparantza.
* Arte Ederren Museoa.
* Hiriko Museoa.
* Hisingen uhartea.
* Nääs gaztelua.

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52502
* Multimedia: Göteborg Municipality / Q52502
# Göteborgeko Arte Ederren Museoa

Göteborgeko Arte Ederren Museoa (suedieraz: Göteborgs konstmuseum), Suediako Arte museo ezaguna da, Göteborg hirian dagoena, Götaplatsen enparantzan.

## Historia

Eraikina 1919 eta 1923 artean eraiki zuten hiriaren sorreraren 300 urteurrena ospatzeko egin zen Erakusketa Unibertsalaren barnean. Sigfrid Ericsson eta Arvid Bjerke arkitektoek diseinatu eta altxatu zuten. Arkitektura nordikoaren adibide neoklasiko garbia da. Adreilu horiz eraiki zuten, Göteborgeko adreilua izenaz ezagutzen da, hiriko hainbat eraikin material honekin eginak baitaude.

## Bildumak

Suedian dagoen 1880 eta 1890 hamarkadetako arte eskandinaviarraren museo garrantzitsuena da.
Areto aipagarriena Fürstenberg galeria da, Göteborg hiriari artelan ugari oparitu zizkion Pontus Fürstenberg-en omenez. Bertan P.S. Krøyer, Carl Larsson, Bruno Liljefors, Edvard Munch eta Anders Zorn margolarien lanak ikus daitezke.
Honetaz gain Monet, Picasso and Rembrandten lanak ere ikus daitezke.

## Iruditegia

* Eraikinaren aurrealdea.
* Götaplatsen enparantza.
* Sarrerako eskailerak.
* Carl Larsson.
* Edvard Munch.
* Rembrandt.

## Kanpo estekak

* (Suedieraz)(Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q1992004
* Multimedia: Göteborgs konstmuseum / Q1992004
# Göttin

Göttin Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Herzogtum Lauenburg (barrutia)|Herzogtum Lauenburg]] barrutian. 2014an 57 biztanle zituen 5,21 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q632453
* Multimedia: Göttin (Lauenburg) / Q632453
# Göttingen barrutia

Göttingen barrutia (alemanez: Landkreis Göttingen) Alemaniako Saxonia Beherea estatuan hegoalderen dagoen barrutia da. Göttingen da hiriburua.

## Herriak eta udalerriak

Eskualdeak 3 hiri eta 6 udalerri hartzen ditu. Honetaz gain 3 Samtgemeinden (herri elkarte) ditu.

### Herriak

* Duderstadt
* Göttingen
* Hannoversch Munden

### Udalerriak

* Adelebsen
* Bovenden
* Friedland
* Gleichen
* Rosdorf
* Staufenberg

### Samtgemeinden

* Dransfeld
* Gieboldehausen
* Radolfshausen

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6022
* Multimedia: Landkreis Göttingen / Q6022
# Götene udalerria

Götene Suediako udalerria da. Västra Götalandeko konderrian kokatua dago. 620,71 km² ditu eta 13.178 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lidköping udalerria Mariestad udalerria Skövde udalerria Skara udalerria

## Ondasun nabarmenak

* Mariedal gaztelua

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q511281
* Multimedia: Götene Municipality / Q511281
# Götterdämmerungen diskografia

Honako hau da Götterdämmerungen diskografia:

## Diskografia

* Erregistro guztiak grabazio osoenak dira, CDan editatuak eta alemanez kantatuak daude.
* DVDan eta Blu rayean editatutako erregistroak edo beste hizkuntza batean kantatuak zehazki adierazten dira.
* Zerrenda honetan ez dira binilozko dizkan, kasetean edo bideoan eginiko grabazioak kontutan hartzen.
* Ingelesez kantatua (50)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4822535
# Hedwigenkoog

Hedwigenkoog Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Dithmarschen (barrutia)|Dithmarschen]] barrutian. 2014an 236 biztanle zituen 16,36 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q533392
* Multimedia: Hedwigenkoog / Q533392
# Hedwig Village (Texas)

Hedwig Village Texasko hiri bat da. Harris konderrian kokatua dago. 2010ean 2.557 biztanle zituen, 2,36 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Harris konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q979094
* Multimedia: Hedwig Village, Texas / Q979094
# Hedwiga Rosenbaumová

Hedwiga Rosenbaunova (Praga, Bohemiako Erresuma, 1864ko uztailaren 3 – 1939ko uztailaren 31) tenislari profesionala izan zen, Austria-Hungarian eta Txekoslovakian.
Brontzezko bi domina irabazi zituen Parisko 1900eko Udako Olinpiar Jokoetan, banaka eta bikoteka, Archibald Waldenekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q240246
* Multimedia: Hedwig Rosenbaumová / Q240246
# Hedyleptopsis

Hedyleptopsis Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Hedyleptopsis flava da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Hedyleptopsis flava | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5697824
# Heede

Heede Alemaniako udalerri hauetako bat izan daiteke:
* Heede (Schleswig-Holstein)
* Heede (Saxonia Beherea)
# Huehuetla (udalerria)

Huehuetla Mexikoko udalerri bat da. Hidalgo estatuan kokatua dago. 2010ean 23.563 biztanle zituen 212,39 km²ko azaleran. Herriburua [[Huehuetla (Huehuetla)|Huehuetla]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3849444
* Multimedia: Huehuetla Municipality / Q3849444
# Huehuetlán (udalerria)

Huehuetlán Mexikoko udalerri bat da. San Luis Potosí estatuan kokatua dago. 2010ean 15.311 biztanle zituen 71,51 km²ko azaleran. Herriburua [[Huehuetlán (Huehuetlán)|Huehuetlán]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3311807
* Multimedia: Huehuetlán, San Luis Potosí / Q3311807
# Huehuetlán el Grande (udalerria)

Huehuetlán el Grande Mexikoko udalerri bat da. Puebla estatuan kokatua dago. 2010ean 7.060 biztanle zituen 180,66 km²ko azaleran. Herriburua [[Santo Domingo Huehuetlán (Huehuetlán el Grande)|Santo Domingo Huehuetlán]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5929197
* Multimedia: Huehuetlán el Grande Municipality / Q5929197
# Huehuetoca (udalerria)

Huehuetoca Mexikoko udalerri bat da. Mexikoko estatuan kokatua dago. 2010ean 100.023 biztanle zituen 118,02 km²ko azaleran. Herriburua [[Huehuetoca (Huehuetoca)|Huehuetoca]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2257030
* Multimedia: Huehuetoca Municipality / Q2257030
# Huei tlamahuiçoltica

Huei tlamahuiçoltica (batzutan ere Huey tlamahuizoltica) batez ere nahuatlez idatzitako liburu baten izenburu laburtua da. Izenburu osoa hau da: Huei tlamahuiçoltica omonexiti in ilhuicac tlatocaçihuapilli Santa Maria totlaçonantzin Guadalupe in nican huei altepenahuac Mexico itocayocan Tepeyacac (Zeruko erregin andere Santa Mariaren Guadalupeko Andre Maria, agerpenaren gertaera handia Tepeyac izeneko tokian, Mexiko hiritik gertu). Laburtzeko tradizionalki Gertaera handia bezala aipatua izan da.

## Ezaugarriak

Liburuak 36 orri ditu eta Luis Lasso de la Vegak plazaratu zuen, 1649an. Lanak, gehien batean nahuatl hizkuntzaz idatzita, Guadalupeko Andre Mariaren Juan Diego Cuauhtlatoatzin indigenari ustezko agerpenaz hitz egiten du. Liburuaren atal batek Nican mopohua izenburua du eta liburuaren ezagunena da; atal hori dirudienez beste idazle batek idatzi zuen, Antonio Valeriano, alegia.
Huei tlamahuiçoltica Mexiko Hirian inprimatu zen; inprimatzailea Enrico Martínez-en Juan Ruyz izeneko semea izan zen, 1649an.
Liburu honek nahual historikoaren ikerketan garrantzi handia du. Testuan garbi ikusten da Lasso de la Vegak hizkuntza oso ondo ezagutzen zuela, batez ere modismoak eta tradizioko metaforak erabiltzerakoan.

## Atalak

Zazpi atal bereizi egiten dira:
* Hitzaurrea eta otoitza.
* Nican mopohua, agian beste idazlek, Antonio Valerianok idatzitako testuaren moldaketa izan daiteke.
* Andre Mariaren irudiaren deskribapena.
* Nican motecpana (nahuatlez: Hau da narrazioa ordenatuta). Hemen Andre Mariari egotzitako 14 mirakulu azaltzen dira.
* Juan Diegoren biografia.
* Nican tlantica (en náhuatl: Hemen amaitzen da). Andre Mariari debozioaren historia.
* Amaierako otoitza.

## Erreferentziak

* ↑ http://dbpedia.org/page/Huei_tlamahuiçoltica
* 1 2 https://web.archive.org/web/20210422014507/https://stfrancis.clas.asu.edu/article/huei-tlamahui%C3%A7oltica-and-nican-mopohua
* ↑ Miguel León-Portilla (2000): Tonantzin Guadalupe : pensamiento náhuatl y mensaje cristiano en el "Nicān mopōhua". Fondo de Cultura Económica. ISBN 9681662091.

## Kanpo loturak

* Liburuaren faksimila.
* (Gaztelaniaz): Rodrigo Martínez Baracs-en Nican Mopohuari buruzko artikulua.
* Datuak: Q13426682
* Multimedia: Huei tlamahuiçoltica / Q13426682
# Huejotitán (udalerria)

Huejotitán Mexikoko udalerri bat da. Chihuahua estatuan kokatua dago. 2010ean 1.049 biztanle zituen 858,09 km²ko azaleran. Herriburua [[Huejotitán (Huejotitán)|Huejotitán]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2652323
* Multimedia: Huejotitán Municipality / Q2652323
# Huehuetlán el Chico (udalerria)

Huehuetlán el Chico Mexikoko udalerri bat da. Puebla estatuan kokatua dago. 2010ean 8.679 biztanle zituen 138,01 km²ko azaleran. Herriburua [[Huehuetlán el Chico (Huehuetlán el Chico)|Huehuetlán el Chico]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3891487
# Huehuetán (udalerria)

Huehuetán Mexikoko udalerri bat da. Chiapas estatuan kokatua dago. 2010ean 33.444 biztanle zituen 300,27 km²ko azaleran. Herriburua [[Huehuetán (Huehuetán)|Huehuetán]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q666490
* Multimedia: Huehuetán Municipality / Q666490
# Huejotzingo (udalerria)

Huejotzingo Mexikoko udalerri bat da. Puebla estatuan kokatua dago. 2010ean 63.457 biztanle zituen 175,36 km²ko azaleran. Herriburua [[Huejotzingo (Huejotzingo)|Huejotzingo]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q546562
* Multimedia: Huejotzingo Municipality / Q546562
# Huejuquilla el Alto (udalerria)

Huejuquilla el Alto Mexikoko udalerri bat da. Jalisco estatuan kokatua dago. 2010ean 8.781 biztanle zituen 770,39 km²ko azaleran. Herriburua [[Huejuquilla el Alto (Huejuquilla el Alto)|Huejuquilla el Alto]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2179164
* Multimedia: Huejuquilla el Alto Municipality / Q2179164
# Hegoaldea (Kamerun)

Hegoaldea (frantsesez: Région du Sud) Kamerungo 10 eskualdeetako bat da. 47.191 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 749.600 biztanle zituen 2015ean. Eboloea da hiriburua. Etnia talde nagusia Beti-Pahuin da.

## Geografia

Ekialdean Ekialdeko eskualdea du, iparraldean Erdialdeko eskualdea, mendebaldean Kostaldeko eskualdea eta Gineako golkoa, eta hegoaldean Ginea, Gabon eta Kongoko Errepublika Demokratikoa.

## Ekonomia

Nekazaritza eremu zabalak eta industria dira bertako jarduera ekonomiko nagusiak. Abeltzaintza eta arrantzan ere aritzen dira bertako biztanleak, eta nekazari txiki asko dago.

## Erreferentziak

* ↑ Cameroon. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2022-3-1).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q857122
* Multimedia: South Region (Cameroon) / Q857122
# Hegoafrikar rand

Rand (ISO 4217 kodean: ZAR) Hegoafrikako dibisa da. Bere izena Johannesburg ondoan dauden Witwatersrand muinoetatik dator, bertan urre asko topatu zutelako.
Hegoafrikan ez ezik Common Monetary Arean kideak diren Namibian, Eswatinin eta Lesothon ere erabiltzen dute. Zimbabwen ere, de facto erabiltzen dute, bertako zimbabwetar dolarrai balioa asko gutxitu zaio-eta.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q181907
* Multimedia: Money of South Africa / Q181907
# Hegoafrikar zuriak

Hegoafrikar zuriak, europar jatorria duten hegoafrikarrak dira. Kultura, historia eta maila linguistikoari dagokionez bi taldetan banatzen dira: afrikaansez mintzatzen direnak (gehienbat nederlandar, alemaniar eta frantses jatorria dutenak) eta Ingelesez mintzatzen diren anglo-afrikarrak (gehienbat britainiar eta irlandar jatorria dutenak). Hegoafrikako biztanle zurien hiru bostenak (gutxi gorabehera %60) afrikaans hiztunak dira, eta gainerako bi bostenak (%40) ingeles hiztunak. Biztanle zurien %1 portugesez mintzatzen da.
Hegoafrikar zuriak beste afrikar talde zuri batzuetatik bereizten dira ez bakarrik biztanleria osoaren barruan duten ehuneko handiarengatik, baizik eta nazio bat eratzen dutelako. Afrikanerren kasuan, hizkuntza, kultura eta eliza propioa garatu dute Afrikan. Afrikaner nazioaren historia Afrikako zurien lehen kokapenean du hastapena, Jan van Riebeeck nederlandarra 1652an heldu zenean hain zuzen ere. Hori dela eta, beste zuri taldeak baino lehenagotik errotu ziren Afrikan.
Hegoafrikako zuriak Afrikako tamaina handiko azken zuri taldea da, beste herrialde batzuetan zeuden zuri taldeak ia desagertu direlako. Hegoafrikako zuriek ekonomian eta politikan oraindik botere handia dute, beste herrialde batzuetan —Zimbabwen, adibidez— ez bezala. Gutxi gorabehera 4,5 milioi zuri aurki bizi dira Hegoafrikan, biztanleen %9. Proportzio hori asko jaitsi da 1994an apartheida bukatu zenetik, milioi bat zurik herrialdea utzi dutela kalkulatu baita.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q785378
# Hegoafrikaren nazio ereserkia

Hegoafrikaren nazio ereserkia Nelson Mandelaren gobernuak sortu zuen 1994an, Hegoafrikaren ereserkia izateko.

## Musika

Bi abestiren musika konbinatzen du: batetik, Cornelis Jacobus Langenhoven eta Martin de Viliersen afrikaansezko Die Stem van Suid-Afrika (euskaraz: «Hegoafrikako deia») apartheid garaietako nazio ereserkiarena; eta, bestetik, Enoch Mankanyi Nsotongak sortutako xhoserazko Nkosi Sikelel' iAfrika (euskaraz: «Jainkoak gorde beza Afrika») apartheidaren aurkako mugimenduek eta panafrikar askapenerako mugimenduek beren ereserkitzat erabilitako abestiarena.

## Hitzak

Herrialdeko hamaika hizkuntza ofizialetatik bost darabiltza ereserkiak:
* Xhosera: lehenengo estrofa, lehendabiziko lerro biak.
* Zuluera: lehenengo estrofa, azken lerro biak.
* Sothoera: bigarren estrofa.
* Afrikaansa: hirugarren estrofa.
* Ingelesa: laugarren estrofa.
| Hizkuntza | Hitzak |
| Xhosera | Nkosi sikelel' iAfrika Maluphakanyisw' uphondo lwayo, |
| Zuluera | Yizwa imithandazo yethu, Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo. |
| Sothoera | Morena boloka setjhaba sa heso, O fedise dintwa le matshwenyeho, O se boloke, O se boloke setjhaba sa heso, Setjhaba sa, South Afrika — South Afrika. |
| Afrikaansa | Uit die blou van onse hemel, Uit die diepte van ons see, Oor ons ewige gebergtes, Waar die kranse antwoord gee, |
| Ingelesa | Sounds the call to come together, And united we shall stand, Let us live and strive for freedom In South Africa our land. |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q231725
* Multimedia: National anthems of South Africa / Q231725
# Hegoalde (argipena)

Hegoalde izenak hainbat adiera ditu:
* Hegoa: lau puntu kardinaletariko bat.
* Hego Euskal Herria: Espainiaren eta Frantziaren arteko mugaren hegoaldean dagoen Euskal Herriko zatia.
* Hegoa: hego hemisferioko herri pobreak.
* Hegoalde Rioja Territorio Sur (Hegoalde RTS). Errioxako alderdi politikoa. Beraien helburua, politikoki Hego Euskal Herriarekin bat egitea da.

## Ikus, gainera

* Hego Lapurdiko Hirigunea: Lapurdiko herri elkargo bat.
# Hegoaldea (Botswana)

Hegoaldea Botswanako barruti bat da. Barrutiko hiriburua Kanye da, Bangwaketse-tarren aberria hain zuzen ere. Beste hainbat hiri handi daude barrutian, hala nola Mushopa (Bakgatla-ba-ga Mmanaana-tarren aberria) edo Goodhope (Barolong-tarren aberria). Herrialdeko behi-haragi ekoizle handienetarikoa da, eta nekazaritza gune garrantzitsuak daude, non besteak beste artoa lantzen den. Botswanako hirugarren mehatze garrantzitsuena ere bertan dago, harri-bitxien erauzketaren bitartez herrialdeko oparotasun ekonomikoa mantentzen duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57609
# Hegoafrikar Batasuna

Hegoafrikar Batasuna egungo Hegoafrikako Errepublikaren aurrekari historikoa da. 1910eko maiatzaren 31n sortu zen ordu arteko lau kolonien batasunaz. Britainiar Inperioko domeinua zen, britainiar koroaren menpeko monarkia konstituzionaltzat eratua, eta 1961ean errepublika (Hegoafrikako Errepublika) bihurtzean amaitu zen.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193619
* Multimedia: Union of South Africa / Q193619