OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ama (urpekariak)

    Artikulu hau Japoniako urpekariei buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ama (argipena)».
Ama (海女, "itsasoko emakumeak", japonierazko hitza da ama, ez du amatasunarekin loturarik) direlakoak Japanoiako urpekari ezagunak dira, perlak eta itsaskiak biltzeko Japoniako itsasertz eskualdeetan urpean sartzen direnak. Ezagunak dira baita ere uminchu (Okinawan) eta kaito izenekin (Izu penintsulan). Gehien-gehienak emakumezkoak izan ohi dira.

## Tradizioaren ezaugarriak

Japoniako tradizioaren arabera, amen praktikak 2.000 urte izan ditzake. Tradizioz, eta baita 1960ko hamarkadara arte toki batzuetan, amak urperatzen ziren zapi soil batekin jantzita. Gero jantzi osoagoak erabili izan dituzte, eta urpekaritzako ekipamendua ere bai 20. mendetik aurrera. Jantzi tradizionala ohikoan zuria da, marrazoetatik babesgarria delakoan. Ama prestakuntza 12 eta 13 urte bitartean hasten da, ama zaharragoek erakutsita. Goiz hasi arren, jakina da urpekariak osasuntsu eta gai izan daitezkeela 70 urte bete arte.
Aspaldi janari eta itsaski bilaketan aritzen ziren batik bat, baina 1893tik aurrera perlak biltzeko eskaeragatik ugaldu ziren. 21. mendean turistentzako atrakzio bezala egiten dute perla-bilaketa Mikimoto uhartean 1940. urtearen inguruan egon zitezkeen 6.000 ama Japoniako kostan zehar, baina 21. mendean 60-70 urpekari aktibo izango dira.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «Ama (diving)» artikulutik itzulia izan da, 2021-11-25 data duen 1057095113 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2021-11-25 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ «海女漁業文化-海女漁業の振興、海女文化の保存・継承-» Toba City.
* ↑ Gakuran, Michael. (5 November 2013). «Ama – The Pearl Diving Mermaids of Japan (Warning: Nudity)» Gakuranman.
* ↑ Wallace, Sue. (July 2010). «Legends of the Deep: Japan» Sun Herald.
* 1 2 McCurry, Justin. (24 August 2006). «Ancient art of pearl diving breathes its last: Japanese women who mine seabed one lungful of air at a time are last of their kind» The Guardian.McCurry, Justin (24 August 2006). "Ancient art of pearl diving breathes its last: Japanese women who mine seabed one lungful of air at a time are last of their kind". The Guardian. Retrieved April 20, 2019.
* ↑ TV, Tern. «Japan's last female 'Ama' pearl-divers» www.bbc.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1577970
* Multimedia: Ama divers / Q1577970
# Ama Birjina tronuan lotan dagoen Haurra gurtzen

Ama Birjina tronuan lotan dagoen Haurra gurtzen (italieraz: Madonna in trono che adora il Bambino dormiente) Giovanni Bellini margolari veneziarrak 1475ean egin zuzen margolana da. Taula gaineko tenpera pinturaz egina dago. 1812tik Veneziako Accademia di Belle Arti museoan gordetzen da.

## Deskribapena

Margoak Ama Birjina tronu klasizista batean erakusten du, bere belaunetan lo dagoen Haurra gurtzen. Bere aureolak urre sendoko diskoak dira eta Ama Birjinak bere jantzi klasikoa darama: belo zuri bat, tunika gorria eta mantu urdina. Bere eskuak otoitzean altxatzen dira. Margolanaren atzealdea hodeiak dituen zerua da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47818848
* Multimedia: Madonna in trono che adora il Bambino dormiente - Giovanni Bellini C.591 / Q47818848
# Ama Birjina beltzak

Ama birjina beltzak erlijio katolikoan eta kristautasunean orokorrean Andre Maria aurkezteko era desberdin bat dira. Irudi horiek aurpegiaz beltzak edo beltzaranak. Zergatia oraindik ez da oso ondo argitu. Batzutan horrelako irudiak kandelen kearen ondorioz belztu dira baina beste askotan, jatorriz, kolore hori zuten eta ez zen etnia bat adierazteko.

## Hipotesiak

Irudi hauen jatorrian, antza, herri kristauek bere lehen mendeetan antzinako emakumezkoen ugalkortasun jainkoen elementu ikonografikoak eta atributuak onartu zituzten. Aurpegiak boliez (beltzez margotuta) eginak zituzten eta gurtza Erromatar Inperio berantiarrean hedatu zen; Isis, Zibele eta Artemisa dira horietako batzuk. Hori dela eta, birjina horien adibideak Europa osoan aurki daitezke. Izan ere, Isis, bestetik, jatorri afrikarreko jainkosa izateaz, beltza da irudikapen gehienetan.
Beste egileen ustez, adibidez, Philippe Walter irakaslearen esanetan, irudi beltz horien jatorria zelta izan daiteke. Mitologia horietan maitagarriak eta "sarazinak" izenarekin ezagutzen diren emakume basatiak, birjina beltzekin inguratzen ziren. Tradizioa ebanjelizazioaren ondoren mantenduko zen Europan.
Beste hipotesi da horrelako irudiak Erdi Aroan egin zirela eta, zura izan zen erabilitako gai nagusia. Gai horrek etsai asko ditu: intsektuak, hezetasuna, e.a. Arazoa sahiesteko irudiak betun eta erretxina bereziekin babesten ziren. Dena dela, garai bereetan beste motatako santuak eta irudiak egin ziren, beltzak izan gabe.
Amerikaren kasuan, irudi beltzak konkistatzaileek eraman zituzten.

## Irudi ospetsu batzuk

Asko dira eta mundu osoan barreiatuta daude baina batez ere Europan. Adibide batzuk emango ditugu:

### Euskal Herrian

* Uxueko Ama Birjina
* Hondarribiako Guadalupeko Ama Birjina

### Europan

* Montserrateko Ama Birjina, Katalunian.
* Dublingo Ama Birjina, Irlandan.
* Peña de Franciako Ama Birjina, Espainiana.
* Cáceresko Guadalupeko Ama Birjina, Espainian.
* Le Puyko Ama Birjina, Frantzian.
* Madonna di Tindari, Italian.
* Tolosa Okzitaniako Ama Birjina, Frantzian.

### Amerikan

* Habanako Reglako Ama Birjina, Kuban.
* Guadalupeko Ama Birjina, Mexikon.
* Nossa Senhora Aparecida, Aparecida, Brasilen.

## Erreferentziak

* ↑ Philippe Walter:Mitología cristiana: Fiestas, ritos y mitos de la Edad Media, Buenos Aires, Paidós, 2004.
* ↑ https://www.lavanguardia.com/cultura/20171127/433102008977/que-hay-detras-de-las-virgenes-negras-o-de-la-prostitucion-sagrada.html
* ↑ https://www.escapadarural.com/blog/las-virgenes-negras-en-espana-tecnologia-punta-de-la-edad-media/

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Ama Birjina beltzak Frantzian.
* (Ingelesez):Karen Rallsen "The Black Virgin".
* Datuak: Q1435706
* Multimedia: Black Madonna / Q1435706
# Augustinópolis

Augustinópolis Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. 17.484 biztanle ditu 394,976 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Tocantins

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1801708
* Multimedia: Augustinópolis / Q1801708
# Augusto (titulua)

Augusto (latinez Augustus, pluralean augusti) Erromatar Inperioko enperadoreek eraman zuten titulu bat izan zen.

## Tituluaren jatorria

Titulu hau izan zuen lehen gobernari erromatarra Gaio Julio Zesar Oktaviano izan zen, lehen erromatar enperadoretzat hartzen dena. Ezizena Senatuak eman zion K. a. 27ko urtarrilak 16an, eta ohorezko izaera baino ez zuen, berarekin lotutako magistraturarik ez zuelarik. Latinez, Augustus hitzak "maiestatetsua" edo "ohoragarria" esan nahi du, eta beti jainkoen munduari eman zitzaion, Jupiterren epiteto berezi bezala erabiliz, jainkoen aita eta erromatar panteoiko jainko gorena zena. Ohorezko titulu honen erabilerak, alabaina, pertsona bakar batean zenbait magistratura arrunten bateraketarekin bat egiten du, eta, beraz, Gaio Zesar Oktavianok bere agintaldian zehar bildu zituen botere guztien ikur bezala errekonozitua izan zelarik (princeps senatus, pontifex maximus, kontsul, potestas tribunicia...) Botere metaketa hau hurrengo mendeetan enperadoreek Erroma gobernatzeko erabiliko zuten eredua izan zen, praktikan, teoria sofistikatu hau errealitatetik geroz eta urrunago geratu zen arren, batez ere III. eta IV. mendeetatik aurrera, enperadoreek ekialdeko despoten antz gehiago hartu zutenean.
Enperadore gehienek erabili zituzten hiru tituluetatik, Imperator, Caesar eta Augustus, azken hau izan zen soilik enperadorearentzat erreserbatu zena (salbuespen bakarrarekin: enperadorearen emazteak eta amak ere bazuten Augusta titulua erabiltzeko eskubidea).
Ohitura bihurtu zen norbait enperadorearen oinordeko izendatua izatean NN Caesar izena hartzea (NN pertsonaren praenomen eta nomena zirelarik) edo, aurrerago, NC. Nobilissimus Caesar, eta batzuetan Princeps Iuventutis (Gazteriaren Printzea) tituluarekin saritua zen. Tronuratzean, enperadore berriak Imperator Caesar NN Augustus izena hartzen zuen (behe Inperioko enperadoreek Pius Felix eta Invictus gehitzen zituzten euren izen propioa eta Augustusen artean).
Hitzaren erabilera honetan, Augustus "Enperadore" hitzaren baliokidea da, lehen esan den bezala, inongo botere zehatzik lotuta ez zuen arren.

## Dinastia inperialeko emakumeak

Hasiera batean, soilik salbuespen bezala izan zuten eskubidea dinastia inperialeko emakumeek Augusta titulua erabiltzeko. Titulu hau lortu zuen lehen emakumea Livia Drusila izan zen, bere senarra zen Augustoren azken borondatearen arabera. Livia, ordutik aurrera, Julia Augusta bezala ezagutua izan zen.

## Titulua Inperioaren banaketaren ondoren

Tetrarkia garaian, Augusto tituluak Ekialdean eta Mendebaldean gobernatzen zuten goi mailako bi enperadoreei erreferentzia egiten zieten, horietako bakoitzaren "enperadore-ordea" edo Imperatores minores "Zesar" bezala ezagutzen ziren bitartean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q211804
# Augustinos Kapodistrias

Augustinos Ioannis Maria Kapodistrias (grezieraz: Αυγουστίνος Ιωάννης Μαρία Καποδίστριας; Korfu, 1778ko azaroaren 6a - San Petersburgo, 1857ko apirilaren 19a) greziar militar eta politikaria izan zen.
Garai hartan Veneziako Errepublikakoa zen Corfu uhartean jaio zen, eta Viaros eta Ioannis Kapodistriasen anaia izan zen.
Ioannisen hilketaren ondoren, haren lekua hartu zuen gobernu-kontseiluko lehendakaritzan. Sei hilabetez gobernatu zuen ezegonkortasun politikoko garai batean, eta herrialdea anarkiarantz abiatu zen.
* Datuak: Q471297
* Multimedia: Augustinos Kapodistrias / Q471297
# Augustobrigako tenplu erromatarra

Augustobrigako tenplu erromatarra, herrian Los Mármoles izenarekin ezagututa, kontserbatuta dagoen tenplu baten erorkinak dira. Jatorriz Caceresko probintzian zegoen Talavera la Vieja herrian zegoen, herri hau Augustobriga gainean eraikia. 1957tik 1964ra Valdecañas urtegia eraiki zenean, herria ur azpian gelditu zen baina aurretik, 1963an, erorkinak lekuz aldatu zituzten, gaur egun dauden tokian jartzeko, hau da, urtegiaren gainean, Bohonal de Ibor herrian. 1931tik kultura ondarearen izendapena du.
Tradizioz, inguruko biztanleek miretsi egin izan dute tenplua, eta, aldi berean, ez dute ulertu ere egin. Bitxia bada ere, 70eko hamarkadara arte, hondakin horiek ez ziren erromatarrekin lotzen, arabiarrekin baizik. Ziur aski, ideia horren atzean musulmanek tenpluari eman zioten erabilera baten oroimena zegoen.

## Deskribapena

II. mendeko tenplu honek oinplano angeluzuzena du, hegoaldera begira dago eta amildegi altu baten goialdean. Horrela, jatorrizko kokapena errepikatzen da, nahiz eta gaur egun sakana zati handi batean urez estalita egon.
Tenpluaren aztarnekin batera badira beste hiru zutabe. Horiek Cillako tenplukoa ziren eta bakarrik zutabeak aldatu ziren zeren eta euskarria opus caementicium materialez egina baitzegoen.

## Kondaira

Kondairaren arabera, jauregi hori errege mairu batek eraiki zuen, alaba goi-goian giltzapetzeko; horrela, zaldun kristau batekin zituen maitasunak amaitu nahi zituen. Narrazio horren arabera, zutabe horien helburua zen printzesa bizi zen gela ahalik eta garaiena altxatzea, harrizko arkutik bakarrik sartzen baitzen kanpora. Handik, polea batekin, otar bat igotzen zioten goizero elikagaiekin, eta saski horretan bertan, zorigaiztoko egun batek bere bizitzaren amaiera aurkitu zuen, mahats-mordo batean sugegorri batek hozka egin baitzion.

## Iruditegia

* Zutabeak.
* Tenplua atzetik.
* 1811ko grabatua.

## Erreferentziak

* ↑ Morán Sánchez, Carlos Jesús (2014), «Augustóbriga (Talavera la Vieja)», II Coloquios Histórico-Culturales del Campo Arañuelo D. Antonio María y Cano (Navalmoral de la Mata): 21-40.or.
* ↑ Santos Sánchez, Marcelino (1993). Historia de Talavera la Vieja (la romana Augustóbriga). Gráficas del Tajo. ISBN 84-604-6885-2.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Los Mármoles multzoaren inguruko informazioak eta bideoak.
* Datuak: Q117187629
# Augustoren Mausoleoa

Augustoren Mausoleoa, K.a. I. mendeko hil tenplu ikusgarri bat da, oinplano zirkularrekoa, Erroman dagoena.

## Historia

Mausoleoaren eraikuntza, Augustok berak hasi zuen, K.a. 29an, Alexandriatik itzuli ondoren, K.a. 31n, Aktiumeko guduan Marko Antonio garaitu eta honela Egipto konkistatu ondoren. Alexandrian egon zenean, Alexandro Handiaren hilobi helenistikoa ikusi zuen, ziuraski, oinplano zirkularrekoa, hau, bere hilobi propioa eraikitzeko oinarri bezala hartu zuelarik. Bertan lurperatua izan zen lehen pertsona, Martzelo izan zen, Augustoren iloba, K.a. 23an hil zena. Honen ondoren, Marko Agripa, Druso, Luzio Zesar eta Gaio Zesar lurperatuak izan ziren bertan. Augusto, 14an lurperatua izan zen, jarraian, Druso Gaztea, Livia Drusila eta Tiberio lurperatuak izan zirelarik. Ez da ezagutzen Klaudio enperadorea toki berean lurperatua izan ote zen. Mausoleo honetan lurperatua izan zen azken pertsonaia, Nerva enperadorea izan zen, 98an. Erromatar Inperioko tronuan honen ondorengoa izan zena, Trajano, erraustua izan zen, eta bere errautsak, Trajanoren Zutabearen oinean urrezko kutxa batean utzi ziren.

## Gaur egungo egoera

Beste garai batean, Erromako lurperaketa toki garrantzitsuena izan zena, gaur egun, belar txarrez eta nekostaz betea. Jazoera asko jasan ditu denboran zehar, mahasti, lorategi edo baita Erdi Aroko gotorleku bezala ere erabili izan delarik.

## Egitura

Monumentuak, egitura zirkular bat bezala pentsatua, 87 metroko diametroa zuenk, eta, sarreran, bi obelisko zituen. Barnealdea, euren artean lotutako pasabide kontzentrikoz josia zegoen, familia inperialeko pertsonaia ezberdinen errautsak aurkitzen ziren tokia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q770847
* Multimedia: Mausoleo d'Augusto (Rome) / Q770847
# Augusto Unceta-Barrenechea

Augusto Unceta-Barrenechea Azpiri (Gernika-Lumo, 1923ko abenduaren 5a - † ib., 1977ko urriaren 8a) bizkaitar enpresaburu eta politikaria izan zen. Bere aitak sortu zuen Astra, Unceta y Cia S.A. enpresaren zuzendaria izandakoa, Gernikako alkate eta 1977an Bizkaiko Ahaldun Nagusia izendatu zuten. ETAk Iraultza zerga eskatu zion baina ezetz esan zuen. Hori zela eta, bi bizkartzain zituen. Hala ere, Gernika Jai Alai pilotalekuko parkinean ETA militarrak tirokatu eta erail zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal herritar horren aukera pertsonala da euskal abizen hori Unceta-Barrenechea formarekin idaztea. Izan ere, Euskaltzaindiak euskara batuan Untzetabarrenetxea idatzi behar dela arautu du. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Unceta-Barrenechea fue alcalde de Guernica» El País 1977/10/09.
* ↑ (Gaztelaniaz) «ETA se atribuye el triple asesinato de Guernica» La Vanguardia: 17. 1977/10/11.
* Datuak: Q63196968
# Augusto de Lima

Augusto de Lima Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 4.538 biztanle ditu 1.254,832 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1791783
* Multimedia: Augusto de Lima (Minas Gerais) / Q1791783
# Augustoren tenplua (Pula)

Augustoren tenplua (kroazieraz: Augustov hram) Pula hiriko hirian dagoen tenplu erromatarra da.

## Historia

K. o. 2 eta 14 urteen artean eraiki zen. Berez hiru tenpluren multzoa zen baina honek bakarrik dirau zutik. Augustoren tenplua ezkerrean zegoen, erdialdean tenplu handiagoa zegoen eta eskuineko Dianaren tenplua udaletxearen barnean dago.
Bizantziarren garaian Augustoren tenplua eliza bihurtu zuten eta ondoren aletegi gisa erabili zen. Bigarren Mundu Gerran bonba batek asko kaltetu zuen eta 1947an berreraiki egin zen.

## Eraikina

Podium baten gainean eraikita dago eta zutabe korintiarrak ditu. Oinarriak 8 metro zabaleran eta 17'3 luzeran ditu.

## Iruditegia

* Tenplua eta Pulako udaletxea.
* Aurrealdea.
* Atzealdea.
* Zutabearen detailea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q770030
* Multimedia: Temple of Roma and Augustus (Pula) / Q770030
# Augusto d'Halmar

Augusto d'Halmar (jaiotza-izena: Augusto Goemine Thomson ; Santiago, 1882ko apirilaren 23a - ib., 1950eko urtarrilaren 27a) txiletar poeta, eleberrigilea eta diplomatikoa izan zen. La tarde eta La ley egunkarietako artikulugilea izan zen, eta bere zuzendaritzapean egon zen Luz y sombra aldizkaria. Txileko kontsula izan zen hogeita zazpi urtez (Calcutta, Madril, Paris, Londres, Amsterdam, Kairo, Istanbul, Peru). Txileko Idazleen Elkarteko lehendakaria izan zen, eta Literatura Sari Nazionala jaso zuen 1942. urtean. Eleberri nagusiak: Juana Lucero (1902), La sombra del humo en el espejo (1924), Pasión y muerte del cura Deusto (1924), Capitanes sin barco (1934), Los alucinados (1935) eta Gatita (1935). Bereak dira, halaber, ondorengo poesiak: Cuatro evangelios en uno eta Poemas para canciones (1942).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q769883
* Multimedia: Augusto d'Halmar / Q769883
# Augustoren Eguzki Erlojua

Augustoren Eguzki Erlojua edo Horologium Augustae antzinateko eguzki erlojurik handiena izan zen. Erroman kokatuta zegoen eta Augusto enperadoreak eraikiarazi zuen K.a. 10ean.

## Deskribapena

Augustoren Eguzki Erlojuak Piazza di San Lorenzo in Lucina eta Piazza del Parlamento hartzen zituen eremu handi bat hartzen zuen, zehazki Marteren Zelaian kokatua zegoelarik, Ara Pacisetik metro gutxira. Eguzki erlojua trabertinoz eginiko plaza zirkular handi bat zen, goikaldeko erdian kuadrantea edo gnomona zuelarik, brontze inkrustazioekin egina. Zirkuluaren erdian obelisko bat kokatzen zen, brontzezko globo batekin amaitua, honela, eguzkiaren posizioaren arabera, obeliskoaren itzala kuadrantearen alde batean edo bestean isladatzen zelarik, hilabeteko eguna eguerdian proiektaturiko itzalaren luzera zehatzaren bidez erakutsiz. Anekdota bezala, Plinio Zaharrak 70. urtean aipaturiko egutegiak behar bezala funtzionatu gabe urte batzuk zeramatzala esan zuela aipatu behar da.

## Kontserbatutako hondarrak

Gaur egun, ezin daiteke askorik ikusi monumentu honi buruz, obeliskoa Augustok ekarri zuen Heliopolisetik Egipto Erromatar Inperioan barneratua izan ondoren. Obeliskoa bere jatorrizko tokian mantendu zen VIII. eta XII. mendearen arteko uneren batean apurtu zen arte, neurri handi batean lurperatua geratuz. 1748 arte ez ziren berreskuratu obeliskoaren hondarrak, XVIII. mendearen amaieran Piazza di Montecitorion zaharberritua eta berreraikia izan zelarik.
Brontzezko idazkunak zituen trabertinozko plaza handiari buruz, soilik meridianoaren lerroaren zati txiki bat ezagutzen da, Edmund Buchner buru zuen arkeologo alemaniar talde batek aurkitua. Zati hau oraindik ikusgai dago (ikus argazkia).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1233638
* Multimedia: Horologium Augusti / Q1233638
# Augustoren tenplua (Bartzelona)

Bartzelonako Augustoren Tenplua tenplu erromatarra izan zen, Barcino hirian. Zesar Augustoren gurtza inperialari eskainia, Augustoren baimenarekin sortu zen kolonia, denboraren poderioz Bartzelona hiria izango zena. Foroaren erdialdea hartzen zuen Tàber mendiaren gailurrean, gaur egun Bartzelonako auzo gotikoan. Denborarekin erori egin zen, eta XIX. mendearen amaieran hiru zutabe aurkitu ziren Kataluniako Txangolari Zentroaren egoitza eraikitzeko lanetan. Laugarrena hiriko Errege plazan zegoen ikusgai, eta bisita daitekeen multzoan sartu zen. Litekeena da Tiberioren garaian tenplua eraikitzen hastea, Augustoren gurtza sortu baitzuen. Gaur egun, Bartzelonako Historia Museoaren mendeko espazioa da.

## Erreferentziak

* ↑ «Columnes del temple romà» poblesdecatalunya.cat.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3819019
* Multimedia: Temple of Augustus (Barcelona) / Q3819019
# Atletismoa 1932ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak maratoia

Gizonezkoen maratoia 1932ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 7an lehiatu zen, Los Angelesen. 28 atleta izan zituen, 14 herrialdetakoak. Juan Carlos Zabala argentinarrak lortu zuen urrea, lehenengo domina bere herrialdearentzat. Erresuma Batuak ere bere lehenengo domina lortu zuen maratoian, Sam Ferrisen zilarrarkein, eta Finlandiak laugarren aldiz jarraian jarri zuen norbait podiumean, Armas Toivonenen brontzearekin.

## Emaitzak

| Pos. | Atleta | Herrialdea | Denbora | Oharrak |
| 01 ! | Juan Carlos Zabala | Argentina | 2:31:36 | OR |
| 02 ! | Sam Ferris | Britainia Handia | 2:31:55 | |
| 03 ! | Armas Toivonen | Finlandia | 2:32:12 | |
| 4 | Dunky Wright | Britainia Handia | 2:32:41 | |
| 5 | Seiichiro Tsuda | Japonia | 2:35:42 | |
| 6 | Kim Un-bae | Japonia | 2:37:28 | |
| 7 | Albert Michelsen | Ameriketako Estatu Batuak | 2:39:38 | |
| 8 | Oskar Hekš | Txekoslovakia | 2:41:35 | |
| 9 | Kwon Tae-ha | Japonia | 2:42:52 | |
| 10 | Anders Hartington Andersen | Danimarka | 2:44:38 | |
| 11 | Hans Oldag | Ameriketako Estatu Batuak | 2:47:26 | |
| 12 | Clifford Bricker | Kanada | 2:47:58 | |
| 13 | Michele Fanelli | Italia | 2:49:09 | |
| 14 | Johnny Miles | Kanada | 2:50:32 | |
| 15 | Paul de Bruyn | Alemania | 2:52:39 | |
| 16 | François Bégeot | Frantzia | 2:53:34 | |
| 17 | Fernando Cicarelli | Argentina | 2:55:49 | |
| 18 | Eddie Cudworth | Kanada | 2:58:35 | |
| 19 | João Clemente da Silva | Brasil | 3:02:06 | |
| 20 | Margarito Pomposo | Mexiko | 3:10:51 | |
| — | José Ribas | Argentina | DNF | |
| — | Matheus Marcondes | Brasil | DNF | |
| — | Jorge Perry | Kolonbia | DNF | |
| — | Ville Kyrönen | Finlandia | DNF | |
| — | Lasse Virtanen | Finlandia | DNF | |
| — | Francesco Roccati | Italia | DNF | |
| — | Santiago Hernández | Mexiko | DNF | |
| — | James Henigan | Ameriketako Estatu Batuak | DNF | |
| — | René Bonich | Kuba | DNS | |
| — | Adalberto Cardoso | Brasil | DNS | |
| — | Alfred Maasik | Estonia | DNS | |
| — | Billy Savidan | Zeelanda Berria | DNS | |
| — | Franz Tuschek | Austria | DNS | |

## Erreferentziak

* ↑ «Athletics at the 1932 Los Angeles Summer Games: Men's Marathon | Olympics at Sports-Reference.com» web.archive.org 2020-04-17 (Noiz kontsultatua: 2024-08-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3628889