OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Henry konderria (Kentucky)

Henry konderria (ingelesez: Henry County) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua New Castle da. 2010eko zentsuaren arabera 15.416 biztanle zituen, Henry kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Henry konderriak 754 kilometro koadro ditu. Horietatik 12,55 ura dira. Beste 741,45 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 20,45 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 15.416 pertsonetatik 14.719 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 447 dira. 410 beltzak edo afroamerikarrak. 35 amerikar natiboak ziren eta 8 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 29 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 6 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 209 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q500734
* Multimedia: Henry County, Kentucky / Q500734
# Henry konderria (Tennessee)

Henry konderria (ingelesez: Henry County) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Paris da. 2010eko zentsuaren arabera 32.330 biztanle zituen, Henry kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Henry konderriak 1.536,94 kilometro koadro ditu. Horietatik 81,12 ura dira. Beste 1.455,82 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 21,04 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 32.330 pertsonetatik 29.075 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 553 dira. 2.578 beltzak edo afroamerikarrak. 93 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 95 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 19 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 465 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q489007
* Multimedia: Henry County, Tennessee / Q489007
# Henry udalerria, Fulton konderria (Indiana)

Henry udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Fulton konderrian. Azken zentsuaren arabera 3.072 biztanle zituen, 46.75 milia karratu (121.1 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Henry udalerriak 973 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 23.735 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5729283
* Multimedia: Henry Township, Fulton County, Indiana / Q5729283
# Henry konderria (Iowa)

Henry konderria (ingelesez: Henry County) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Mount Pleasant da. 2010eko zentsuaren arabera 20.145 biztanle zituen, Henry kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Henry konderriak 1.130,68 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,78 ura dira. Beste 1.124,9 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 17,82 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 20.145 pertsonetatik 18.905 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 764 dira. 435 beltzak edo afroamerikarrak. 46 amerikar natiboak ziren eta 20 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 450 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 8 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 281 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q178281
* Multimedia: Henry County, Iowa / Q178281
# Henry konderria (Missouri)

Henry konderria (ingelesez: Henry County) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Clinton da. 2010eko zentsuaren arabera 22.272 biztanle zituen, Henry kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Henry konderriak 1.896,72 kilometro koadro ditu. Horietatik 91,64 ura dira. Beste 1.805,09 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 11,74 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 22.272 pertsonetatik 21.599 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 369 dira. 219 beltzak edo afroamerikarrak. 101 amerikar natiboak ziren eta 13 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 52 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 8 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 280 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q490378
* Multimedia: Henry County, Missouri / Q490378
# Rachael Taylor

Rachael Taylor (Ballarat, 1976) arraunlari australiarra da.

## Ibilbidea

Zilarrezko domina olinpikoa irabazi zuen lemazain gabeko bikoan Kate Slatter-ekin 2000.urtean, Sydney-en.
1999an brontzezko domina irabazi zuen Munduko Arraun Txapelketan. 2002an zilarrezko domina bereganatu zuen, zortzikoan.

## Erreferentziak

* ↑ «Rachael Taylor (desambiguación) - frwiki.wiki» es.frwiki.wiki (Noiz kontsultatua: 2022-02-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q532518
# Rachanie udalerria

Rachanie Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Tomaszów Lubelski barrutian kokatuta. 94,3 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5275 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2056520
ieaLublingo voivoderriko udalerriak :
# Rachael Karker

Rachael Karker (1997ko irailaren 9a) Kanadako estilo libreko eskiatzailea da.
2019ko FIS Freestyle Ski eta Snowboardeko Munduko Txapelketan parte hartu zuen, eta laugarren postuan sailkatu zen hodi erdian .
2018-19 eta 2019-20 FIS Munduko Kopako sailkapenetan bigarren amaitu zuen eta zilarra lortu zuen 2021eko FIS Freestyle Ski eta Snowboardeko Munduko Txapelketan hodi erdian.
2022ko urtarrilaren 24an, Karker Kanadako 2022ko Olinpiar taldeko partaide izendatu zuten. Karkerrek brontzezko domina irabaziko zuen emakumezkoen hodi erdiko proban.

## Erreferentziak

* ↑ «FIS FREESTYLE SKI WORLD CHAMPIONSHIPS 2019, Results HP PARK CITY (USA). Ladies' Ski Halfpipe» fis-ski.com.
* ↑ Nichols, Paula. (24 January 2022). «Team Canada adds 24 freestyle skiers to the roster for Beijing 2022» www.olympic.ca/ (Canadian Olympic Committee).
* ↑ Ewing, Lori. (24 January 2022). «Moguls star Kingsbury leads Canada's Beijing Olympic freestyle team» Canadian Press.
* ↑ Boynton, Sean. (17 February 2022). «Canada wins silver, bronze in women’s halfpipe skiing at Beijing Olympics» Global News.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61134253
# Rachael Ray

Rachael Ray (Glens Falls, New York, AEB, 1968ko abuztuaren 25a) Estatu Batuetako telebista aurkezlea, negozio emakumea eta sukaldari ezagun bat da. Bere izena daraman telebista programa bat aurkezten du eta janariaren inguruko hiru serie egin ditu: 30 Minute Meals, Rachael Ray's Tasty Travels, eta $40 a Day.

## Lanak
### Sukaldaritza liburuak

* 30 Minute Meals (1999)
* Rachael Ray's Open House Cookbook (2000)
* Comfort Foods (2001)
* Veggie Meals (2001)
* 30-Minute Meals 2 (2003)
* Get Togethers: Rachael Ray 30 Minute Meals (2003)
* Cooking Rocks!: Rachael Ray 30-Minute Meals for Kids (2004)
* $40 a Day: Best Eats in Town (2004)
* Rachael Ray's 30-Minute Meals: Cooking 'Round the Clock (2004)
* Rachael Ray's 30-Minute Meals for Kids: Cooking Rocks! (2004)
* Rachael Ray's 30-Minute Get Real Meals: Eat Healthy Without Going to Extremes (2005)
* Rachael Ray 365: No Repeats: A Year of Deliciously Different Dinners (2005)
* Rachael Ray 2, 4, 6, 8: Great Meals for Couples or Crowds (2006)
* Rachael Ray's Express Lane Meals (2006)
* Rachael Ray's Classic 30-Minute Meals: The All-Occasion Cookbook (2006)
* Rachael Ray: Just in Time (2007)
* Yum-O! The Family Cookbook (2008)
* Rachael Ray's Big Orange Book (2008)
* Rachael Ray's Book of 10: More Than 300 Recipes to Cook Every Day (2009)
* Rachael Ray's Look and Cook (2010)
* The Book of Burger (2012)
* My Year in Meals (2012)
* Week in a Day (2013)
* Guy Food: Rachael Ray's Top 30 30-Minute Meals (2014)
* Kid Food: Rachael Ray's Top 30 30-Minute Meals (2014)
* Comfort Food: Rachael Ray's Top 30 30-Minute Meals (2014)
* Everyone is Italian on Sunday (2015)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Rachael Ray - Forbes. (Noiz kontsultatua: 2016-01-08).
* Datuak: Q257943
* Multimedia: Rachael Ray / Q257943
# Rachael Grinham

Rachael Margaret Grinham (Toowoomba, Australia, 1977ko urtarrilaren 22a) australiar squash-jokalaria da. 2004ko munduko emakumezko squash jokalaririk onena izan zen Emakumezkoen Squash Munduko Sailkapen Ofizialaren arabera.
* Datuak: Q2913292
* Multimedia: Rachael Grinham / Q2913292
# Rachel, Jack and Ashley Too

Rachel, Jack and Ashley To Black Mirror zientzia-fikzio distopikoko telesailaren bosgarren denboraldiko hirugarren eta azken atala da. Anne Sewitskyk zuzendu zuen eta Charlie Brooker Black Mirrorren showrunnerrarena da gidoia.
Aktore nagusiak dira Miley Cyrus, Angourie Rice, Marc Menchaca eta Madison Davenport.
Atalak ez zuen oro har kritika onik jaso.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ashley O pop idoloan oinarritutako robot-panpina (Ashley Too izenekoa) burutik ezin kenduta dabil nerabe bakarti bat, hain zuzen ere egiazko Ashleyren bizitza gainbehera joaten hasten denean.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Episodio de Miley Cyrus en ‘Black Mirror’ es calificado por la crítica como uno de los peores... y la temporada también» La Nación 2019-06-06 (Noiz kontsultatua: 2024-05-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64504111
# Rachel (Nevada)

Rachel Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lincoln konderrian dago, Nevada estatuan. 48 biztanle ditu, 19,773703 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lincoln konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1536966
* Multimedia: Rachel, Nevada / Q1536966
# Rachel Atherton

Rachel Laura Atherton (Salisbury inguruan, 1987ko abenduaren 6a) downhill modalitatean munduko txapelduna izan den mendi-bizikletako txirrindulari ingelesa da.
8 urte zituela BMX bizikletetan ibiltzen hasi zen, eta 11 zituenean mendi-bizikletara pasatu zen.
Animal Commençal taldeko kide da bere anai arrebekin batera, Gee Atherton eta Dan Atherton.

## Kanpo estekak

* Athertontarren webgune ofiziala
* Datuak: Q390519
* Multimedia: Rachel Atherton / Q390519
# Hidden Disabilities Sunflower

Hidden Disabilities Sunflower (euskaraz: «Ezkutuko Desgaitasunen Ekilorea») ezkutuko desgaitasunak dituzten pertsonei leku publikoetan nabigatzen eta laguntza aurkitzen laguntzeko sortutako ikurra eta izen bereko erakunde britainiarra da.

## Historia

Ekimena 2016an sortu zuten Londres-Gatwick aireportuak eta ongintzazko hainbat erakundek. 2019ko apirilean, London North Eastern Railway ikurra aitortu zuen lehen tren konpainia bihurtu zen. 2020ko uztailean, britainiar tren-konpainia guztiek ekilore estanpatua daukan lokarri berdea aitortu zuten bidaiariek laguntza gehiago behar dutela eta maskara eramatetik salbuetsita egon daitezkeela langileei jakinarazteko baliabide gisa.
Ameriketako Estatu Batuetako aireportu batzuek ere aitortzen dute ekilorearen ikurra, Tulsako aireportuak eta Erdialdeko Illinoisko aireportuak barne. Espainian, Málaga-Costa del Sol aireportuan erabiltzen da.

## Ikurren banaketa

Ekilore estanpatua duten lokarriak eta txapak doan lor daitezke parte hartzen duten erakundeetan edo zuzenean eros daitezke Hidden Disabilities Sunflower erakundearen webgunean. Erakundeak kritikatu du beren produktuak kostu handiz saltzea, Amazon eta eBay webguneetan barne.

## Kritika

COVID-19 pandemian, kezkak agertu ziren desgaitasunik gabeko pertsonek ekilorearen ikurra erabiltzen zituztelako maskararik ez eramateko. Hidden Disabilities Sunflower erakundeak ere halako erabilera kritikatu zuen, ezkutuko desgaitasun mota bat (diagnostikatua edo ez) dutela uste duten pertsonek bakarrik lokarria erabili behar dutela esanez.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «All of Britain’s rail companies to adopt Sunflower lanyard scheme» RTM 2020-07-28 (Noiz kontsultatua: 2024-02-26).
* ↑ (Ingelesez) O'Donoghue, Sarinah. «Sunflower lanyards - what are they for?» BBC The Social 2021-04-08 (Noiz kontsultatua: 2021-06-28).
* ↑ (Ingelesez) «Hidden Disabilities Sunflower Lanyard Program Adopted at Tulsa International Airport» Aviation Pros 2020-12-16 (Noiz kontsultatua: 2024-02-26).
* ↑ (Ingelesez) Skaggs, Robyn Gautschy. «Central Illinois Regional Airport has a new way to help people with hidden disabilities» The Pantagraph 2021-06-18 (Noiz kontsultatua: 2021-06-28).
* ↑ Cayado, Nahikari. «Zer esan nahi du ekilore estanpatua daukan lokarri berdeak?» El Correo 2021-01-12 (Noiz kontsultatua: 2024-02-26).
* ↑ (Ingelesez) «Beware of the Sunflower counterfeits» Hidden Disabilities Sunflower 2021-01-26 (Noiz kontsultatua: 2021-06-28).
* ↑ (Ingelesez) Evans, Paul. «Concerns over misuse of hidden disabilities 'sunflower lanyard'» Tenby Observer 2021-01-25 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2022-10-12) (Noiz kontsultatua: 2024-02-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107504067
# Hidden Hills (Kalifornia)

Hidden Hills Kaliforniako hiri bat da. Los Angeles konderrian kokatua dago. 2010ean 1.856 biztanle zituen, 4,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Los Angeles konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q913346
* Multimedia: Hidden Hills, California / Q913346
# Hidden Meadows (Kalifornia)

Hidden Meadows Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Diego konderrian dago, Kalifornia estatuan. 4.484 biztanle ditu, 17,048823 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* San Diego konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2314579
* Multimedia: Hidden Meadows, California / Q2314579
# Hidden Springs (Idaho)

Hidden Springs Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Ada konderrian dago, Idaho estatuan. 3.076 biztanle ditu, 6,574415 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Ada konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3785470
* Multimedia: Hidden Springs, Idaho / Q3785470
# Hidden Valley (Indiana)

Hidden Valley Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Dearborn konderrian dago, Indiana estatuan. 5.529 biztanle ditu, 11,416 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Dearborn konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2228680
* Multimedia: Hidden Valley, Indiana / Q2228680
# Hidazio

Hidazio (c. 400 - c. 469) Aquae Flaviaeko apezpiku eta hispano-erromatar historialaria izan zen.

## Biografia

Lemica inguruan, egungo Ourenseko Xinzo de Limiatik gertu, familia aberats batean jaioa, umea zela Palestina bisitatu zuen eta Betleemen Jeronimo Estridongoa ezagutu zuen.
427an Aquae Flaviaeko, egungo Chavesko, apezpiku izendatu zuten, suebiarrak Gallaeciara ailegatu ziren bitartean.
431ra Galiara joan zen talde bat zuzendu zuen Flavio Aezioren laguntza eskatzeko asmotan. Aeziok ezin izan zuen Hispania lagundu eta eta 433an Hidazio bitartekaria izan zen Rekilaren aurrean.
Priszilianismoren jarraitzailea, 460an Frumario suebiar errege berriak hiru hilabetez preso izan zuen. Bere bizitzaren azken urteetan idazteari ekin zion eta kronikari bilakatu zen.

## Lanak

* Chronicon
* Fasti Idatani.

## Erreferentziak

* ↑ Díaz, Pablo C.. El reino suevo de Hispania y su sede en Braccara. .
* Datuak: Q221465
# Hidden Agenda (1990eko filma)

Hidden Agenda (euskaraz Ezkutuko Egunkaria) 1990eko Ken Loach zinema zuzendariaren britainiar filma bat da. Filma honetako honako aktore hauek antzeztu zuten: Frances MacDormand, Brian Cox, Brad Dourif eta Maurice Roëves.
1990eko Canneseko Zinemaldiko Epaimahaiaren Saria irabazi eta Europar Filma Onenaren Goya Sarirako izendatua egon zen.
Filma honako bi esaldi edo aipamen kontrajarriekin hasten da:
| « | Irlanda osoko jabetza moral eta materiala, eguzkitik hasi eta erdigunera arte, eskubidez Irlandako Herriari dagokio. | » |
| James Fintan Lalor, irlandar errepublikarra eta kazetaria (1807-1849) ||
| « | Ipar Irlanda Erresuma Batuko zatia da, nire hauteskunde-barrutia den bezala. | » |
| Margaret Thatcher, Erresuma Batuko lehen ministroa (1979-1990) ||

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1980ko hamarkada, Ipar Irlanda. Giza Eskubideen aldeko Paul Sullivan (Brad Dourif) estatubatuar abokatua IRArekin lotura duen pertsona batekin doalarik, Britainiar Espioitzak lekuko arriskutsua izan daitekelakoan estatubatuar abokatua erailtzen du.
Erailketa ondoren Sullivan abokatuaren Ingrid Jessner (Frances McDormand) neskalagun eta lankidea bere mutilagunaren erailketaren zergatia jakiteko asmoz Ipar Irlandara bertaratu eta Peter Kerrigan poliziari (Brian Cox) erailketa kasuaren ikerketa eta galdeketetan lagunduko dio, hauen ondorioz Sullivan abokatua bi gizonek tirokatu zutela jakinen dutelarik, erailketaren arrazoia grabaketa bat duen kaset misteriotsu bat dela ere argitaratuko da.
Grabaketa honen egilea Harris kapitaina da (Britainiar Espioitzako kide-ohia, une hartan britainiarrengandik ezkutatuta dagoena), grabaketa honetan britainiar buruzagi militarrak eta Alderdi Kontserbatzailearen kideak Margaret Thatcher presidentea boterera iristeko eman zuten bultzadaren inguruan mintzatzen dira, hortaz grabaketa hori Britainiarrentzat oso material arriskutsua izateaz gain, ezkutuan mantendu beharreko gauza da. Ustekabean, Harris kapitainak Dublin hirian Irlandar Errepublikarren laguntzaz britainiar espioietatik ezkutuan dagoela Jessnerri grabaketa eskuan ematen dio, baina Britainiar Espioitza Zerbitzuak Harris kapitaina topatu eta bertan hiltzen du. Honela grabaketa hura egiaztatzeko Harriz kapitaina hilda dagoela, grabaketa bera zokoratua gelditzen da.
Gainera, filmaren amaieran Kerrigan inspektoarearen nagusiek ikerketan aurrera jarrai dezan eragotzi eta ixilik egotera derrigortzen dute, ikerketa hark oraindik ixilpeko azpijoko handiagoa jendaurrean argitaratu dezakelakoan. Jessner oraindik grabaketaren jabe da, eta filmaren arabera grabaketa ezagutzera ematen du, nahiz eta hura inork sinistuko ez duen.

## Aktoreak

* Frances McDormand: Ingrid Jessner
* Brian Cox: Peter Kerrigan
* Brad Dourif: Paul Sullivan
* Maurice Roëves: Harris kapitaina
* Ian McElhinney: Jack Cunningham
* Mai Zetterling: Moa

## Kanpo estekak

* Hidden Agenda filma osoa ikusgai (Ingelesez)
* Hidden Agenda filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q950723
# Hidden Lake (Colorado)

Hidden Lake Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Boulder konderrian dago, Colorado estatuan. 24 biztanle ditu, 1,620707 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Boulder konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5751863
# Hidden Valley Lake (Kalifornia)

Hidden Valley Lake Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lake konderrian dago, Kalifornia estatuan. 6.235 biztanle ditu, 25,608736 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lake konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1818463
# Hiperzinabrio

Hiperzinabrio mineral bat da.

## Ezaugarriak

Hiperzinabrio elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {HgS}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Hypercinnabar: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Hipias Handia

Hipias Handia, Hippias I edo latinez Hippias maior izenburuz ere ezaguna, Platon filosofoaren ustezko solasaldietako bat da. Corpus platonicum izenekora barneratu izan bada ere, egun zalantzazkotzat jotzen da Platon benetako egilea izatea. Edertasuna (kalon, grekeraz) da solasaldiaren gai nagusia. Hipias sofistak edertasunari buruzko bere hitzaldi batez aritzen da eta Sokratesek edertasuna zer den galdetzen dio. Hipiasek ez du asmatzen edertasunaren definizio zehatza eta osotua ematen eta adibideak eta erantzun partzialak ematera mugatzen da. Horrela, ordea, ez da iristen edertasuna zer den jakitera. Solasaldiak filosofia platonikoaren oinarriak azaltzen ditu: dirudiena eta dena, plazerra eta ongia, zentzumenak eta benetako izaera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q634846
* Multimedia: Hippias Major / Q634846
* ↑ (Gaztelaniaz) Franco Volpi: Enciclopedia de obras de filosofía: Platón. Hippias I. 1691. orrialdea.
# Hipertrikosi

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du aholku medikorik ematen
Hipertrikosia gaixotasun arraroa da. Gaixoei ilea neurriz gain hazten zaie baita normalean ilerik ez duten lekuetan ere, esku eta oin-azpietan izan ezik. Gizotsoak askotan gaixotasun honekin lotu dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Gaixotasunen Hiztegia] [2015]
* ↑ Wendelin, D.; Pope, D.; Mallory, S.. (2003). «Hypertrichosis» Journal of the American Academy of Dermatology 48 (2): 161–179. doi:10.1067/mjd.2003.100. PMID 12582385..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q595010
* Multimedia: Hypertrichosis / Q595010
# Hiperurizemia

Hiperurizemia odoleko azido urikoaren maila anormalki altua da. Gizakietan tarte normalaren goiko muga 360 µmol/L (6 mg/dL) da emakumeentzat eta 400 µmol/L (6.8 mg/dL) gizonentzat.
Hainbat faktorek eragin dezakete hiperurizemia, besteak beste genetikak, intsulinarekiko erresistentziak, hipertentsioak, giltzurruneko gutxiegitasunak, obesitateak, dietak, diuretikoen erabilerak eta edari alkoholdunen kontsumoak. Horien artean, gehienetan azken hori da hiperurizemiaren sortzailea.
Hiperurizemiaren sortzaileak hiru mota funtzionaletan sailka daitezke:
* Azido urikoaren ekoizpen altuaren zergatiak: purinen maila altua dietan eta purinen metabolismo altua.
* Azido urikoaren iraizketa baxuaren zergatiak: giltzurrunetako gaixotasuna, zenbait droga eta azido urikoak beste molekula batzuekin lehiatzea iraizketan.
* Zergati nahasiak: alkohol edo fruktosa maila altuak dietan, edo baraua.

## Ikus, gainera

* Hezueria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q49970
* Multimedia: Hyperuricemia / Q49970
# Hipias Elidekoa

Hipias Elidekoa K.a. V. mendeko sofista bat izan zen. Platonek beraren berri ematen du Hipias Handia eta Hipias Txikia bere idazkietan eta Protagoras lanean ere agerpen laburra du. Geometrian egindako ekarpenengatik eta bere oroimen handiagatik ere da ezaguna.
# Hipertriglizeridemia

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Hipertriglizeridemia odolean 150 mg/dl-tik gorako triglizerido-kontzentrazioa egotea da. Gaixotasun koronarioa garatzeko arriskua handitzearekin lotzen dute, nahiz eta beste arrisku-faktore batzuengatiko doikuntza estatistikoak bere eragin-maila modu independentean arintzen duen. Hipertriglizeridemia oso handia pankreatitisaren garapenarekin lotzen da.
Triglizeridoen maila zehazteko, beharrezkoa da odol-analisi bat egitea, 12 orduko baraualdiaren aurretik, eta, oro har, odolean 200 mg/dL baino gehiagoko triglizerido kopurua hipertriglizeridemia gisa hartzen da. Afekzio horrek ez du zertan lotuta egon kolesterol-mailak nabarmen handitzearekin (hiperkolesterolemia).

## Erreferentziak

* ↑ {Euskalterm: [Gaixotasunak Hiztegia] [2015]
* ↑ Brotons Cuixart, Carlos. (2008). Pintó Sala, Xavier ed. Protocolos Hipertrigliceridemia. Madril: Sociedad Española de Medicina Interna y Elsevier España, S.L. ISBN 9788469108390..
* ↑ Brunzell, John D. (2007). «Hypertriglyceridemia» New England Journal of Medicine (Mass Medical Soc) 357 (10): 1009–1017..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1467339
* Multimedia: Hypertriglyceridemia / Q1467339
# Hipertrofia

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Hipertrofia ehun edo organo baten handitzea da, zelulen neurria handitzen delako, baina zelula ugalpenik gertatu gabe. Hipertrofia eta hiperplasia ez dira gauza bera, azken honetan zelulen kopurua handitzen baita eta ez beraien tamaina. Mota asko da, baina bentrikuluena, bularrena eta gibelarena dira ezagunenak.

## Hipertrofia motak

Hipertrofia bi motatakoa izan daiteke:
* Hipertrofia fisiologikoa. Normalean hormonen eraginez gertatzen da. Esaterako, umetokiko hipertrofia haurdunaldian.
* Hipertrofia patologikoa. Gainkarga bati erantzun gisa agertu ohi da. Hasiera batean izaera moldakorra izaten du eta fase honi hipertrofia moldakorra esaten zaio. Honen adibidea bihotzeko hipertrofia da. Gehienetan zelularen handipenarekin batera asaldura agertzen dira bere fenotipoan. Horregatik, hipertrofiak organoaren disfuntzioa ekarri ohi du, fase patologikoari hasiera emanez.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Ikus, gainera

* Hiperplasia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q216211
* Multimedia: Hypertrophy / Q216211
# Hipias

Hipias izen grekoak pertsonaia ezberdinei buruzkoa da:
* Hipias (tiranoa), K.a. VI mendeko Atenasko tirano bat;
* Hipias Elidekoa, sofista;
* Hipias Handia eta Hipias Txikia, Platonen solasaldi bi.