OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arauco tiene una pena

"Arauco tiene una pena" (euskaraz "Araucok pena bat du"), baita ere «Levántate, Huenchullán» ("Altxa, Huenchullán"), Violeta Parra abeslari txiletarraren borroka abesti ospetsua da. Abestia El folklore de Chile según Violeta Parra (Argentinan, 1962an) eta artista hil ondoren plazaratutako Canciones reencontradas en París (1971) albumetan agertu zen. Abeslariaren abesti garrantzitsuenetariko bat da.

## Gaia

"Arauco tiene una pena" abestiaren hitzek salaketa bat azalerazten dute, maputxe herriak pairatzen duen jazarpenarena, alegia, haien gizartearen egoera mingarria. "Arauco" Maputxe herriak bizi ziren Txileko eskualdeari emandako izen espainiarra zen.

## Hitzak

Bertsio artean aldaketa txiki batzuk daude. Hau da ezagunena:
Arauco tiene una pena, que no la puedo callar Son injusticias de siglos, que todos ven aplicar Nadie le pone remedio pudiéndolo remediar Levántate, Huenchullán
Un día llega de lejos Huescufe conquistador Buscando montañas de oro que el indio nunca buscó Al indio le basta el oro que le relumbra del sol Levántate, Curimón
Entonces corre la sangre, no sabe el indio qué hacer
Le van a quitar su tierra, la tiene que defender Arauco está desolado y el ajuerino de pie Levántate, Manquilef
¿A dónde se fue Lautaro, perdido en el cielo azul? Y el alma de Galvarino se la llevó el viento Sur Por eso pasan llorando los cueros de su cultrún Levántate pues, Calfull
Del año mil cuatrocientos que el indio afligido está A la sombra de su ruca lo pueden ver lloriquear Totora de cinco siglos, nunca se habrá de secar Levántate, Quilapán
Ya rugen las elecciones, se escuchan por no dejar Pero el quejido del indio, nunca se habrá de escuchar Por más que truene en la tumba la voz de Caupolicán Levántate, Curiñan
Desde ese tiempo han pasado las lunas en cantidad Ya no son los españoles los que les hacen llorar Hoy son los proprios chilenos los que les quitan su pan Levántate, Pailahuán
Ya no florece el mañio, ya no da fruto el piñón Se va a secar la araucaria, ya no perfuma el cedrón Porque al Mapuche le clavan el centro del corazón Levántate, Curimón

## Bertsioak

Abesti hau Latinoamerikako ezagunetariko bat da eta, ondorioz, bertsio ugari ezagutu ditu. Hona hemen bertsionatu duten abeslari batzuek: Jorge González, Silvio Rodríguez Inti Illimani taldearekin, eta Los Jaivas. Maputxe herriarentzako benetako borroka ereserkia da.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-54032225
* ↑ https://www.eldesconcierto.cl/tendencias/2018/11/16/arauco-tiene-una-pena-la-exposicion-pictorica-que-nos-acerca-a-las-proezas-del-pueblo-mapuche.html
* ↑ https://www.cancioneros.com/letras/cancion/23054/arauco-tiene-una-pena-o-levantate-huenchullan-violeta-parra

## Kanpo estekak

* Jatorrizko abestia You Tuben.
* Datuak: Q75960553
# Araucária (Paraná)

Araucária Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 151.666 biztanle ditu 469,24 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1773313
* Multimedia: Araucária (Paraná) / Q1773313
# Araucaria bidwillii

Araucaria bidwillii araukaria generoko hostoiraunkorreko zuhaitza da. Australiakoa da, eta bertan bunga bunga izena ematen diote, hosto etzanak ditu eta honen haziak jangarriak dira. 50 metroko altuera ere izan dezake.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q782275
* Multimedia: Araucaria bidwillii / Q782275
* Espezieak: Araucaria bidwillii
# Araucarivora

Araucarivora Elachistidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Araucarivora gentilii da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Araucarivora gentilii | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20634590
* Espezieak: Araucarivora
# Araucoko Gerra

Araucoko Gerra (gaztelaniaz: Guerra de Arauco) Txileko kapitaintza nagusiak eta bere amerindiar aliatuek maputxe eta bere aliatuen (cunco, huilliche, pehuenche eta picunche herriak) kontrako luzaroko gatazka izan zen.
Guduzelaia Mataquito ibaia eta seno de Reloncaví artean zegoen, gehienetan Concepción, Biobío eskualdea eta Araucanía eskualdearen artean gertatuz.
236 urte iraun zuen, 1536 eta 1772 artean eta Negreteko parlamentuak (1771-1772) amaiera eman zuen. 1818an Txileren independentzia aldarrikatu zuten baina gatazkak intentsitate-gradu ezberdinak izan zituen, gerra eta bakea uztartuz. Gatazkak txiletar-maputxe gatazka bat eragin zuen, Araucaníako okupazioa deitua.
Filipe II.aren esanetan, gatazka hau Mundu Berrian espainiar soldadu gehien hil zuen gerra izan zen, eta horrexegatik «Indietako Flandria» deitu zioten.

## Erreferentziak

* 1 2 Victimario Histórico Militar. .
* ↑ Francisco Antonio Encina; Leopoldo Castedo. (2006). Historia de Chile X. Cronología General de Chile. I Santiago, 36 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q431806
* Multimedia: Arauco War / Q431806
# Antonio Bilbao Monasterio

Antonio Bilbao Monasterio (Izengoitiak: Mintegi, Atxondo, Aurrekomendi, Morga, Itxaskirru ; Morga, 1937ko martxoaren 22a) Euskalari eta euskal idazlea da. Euskaltzain urgazlea.
Aránzazu, Zeruko Argia, Euskera eta Egan aldizkarietan argitaratu zituen bere lanak.

## Idazlanak

* Antonio Bilbao Monasterio. Izar ta odei.
* Antonio Bilbao Monasterio. Irribarre ta lore.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12253648
# Antonio Bilbao La Vieja

Antonio Bilbao La Vieja (1892 – 1980) argentinar arkitektoa eta errugbiko futbolaria izan zen. Bere kirol ibilbide osoa San Isidron egin zuen eta Argentinako selekzioan aritu zen 1927an

## Biografia

Antonio Bilbao Buenos Airesen jaio zen, kreolen jatorriko Antonio Gervasio Bilbao eta Edelmira Felisa Rosende Mitreren semea. Bere urruneko arbasoak Errioxakoak ziren, Espainian. Protagonismoa lortu zuen arkitekto argentinar gisa, Buenos Aires Handian La Tablada-n auzo-parke esanguratsu bat eraikitzeko bere lehen proiektuari ekinez. Bilbaok Buenos Aireseko Unibertsitateko Arkitektura Teoriako irakasle laguntzailea izan zuen. Argentinako Zientzia Elkarteko kide ere izan zen.

## Kirol ibilbidea

Bilbaok bere kirol ibilbideari ekin zion Estudiantes de La Platako jokalari gisa . Gerora, San Isidrok fitxatu zuen, non klubeko kapitain eta entrenatzaile paperak bete zituen. Gainera, Argentinako errugbi selekzioko entrenatzaile kargua hartu zuen.
1950eko hamarkadan, Bilbaok aktiboki parte hartu zuen Argentinako errugbiko batzorde exekutiboko kide gisa.

## Erreferentziak

* ↑ El pasado del rugby vive en San Isidro. La Nación.
* ↑ Cuatro décadas de mística. Diario El Litoral.
* ↑ Los vascos en la Argentina: familias y protagonismo. Fundación Vasco Argentina "Juan de Garay" ISBN 9789879755655..
* ↑ Revista de arquitectura, Números 1-4;Número 6. Sociedad Central de Arquitectos.
* ↑ Archivos de la Universidad de Buenos Aires(boletín informativo de la Revista de la universidad). Universidad de Buenos Aires.
* ↑ Boletín del Museo Social Argentino, Volumen 13. Museo Social Argentino.
* ↑ Todo es historia, Números 295-300. Todo es Historia.
* ↑ Genealogías argentinas, Volumen 1. Lucio Ricardo Pérez Calvo ISBN 9789874325624..
* ↑ Memoria y Balance. Unión Argentina de Rugby.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24068924
# Antonio Breschi

Antonio Breschi (San Quirico, Collina, Florentzia hiritik hurbil, 1950eko uztailaren 22a) italiar konposatzaile eta piano-jole bat da. Nahiz eta musika klasiko oinarri sendoa izan, zeltiar musikaren eragin handia ere jasan izan du. Irlanda eta Italian disko eta musikalan ugari argitaratu izan ditu. Irlandarekiko duen lilura bereziaren ondorioz hainbat diskotan Antoni O'Breskey izenez ere agertu izan da.
Euskal Herrian Benito Lertxundirekin elkarlanean aritu izan da. 1985an, Benito Lertxundi eta hemengo beste musikariekin batera (Jose Angel Irigarai, Jean Phocas, Balen López de Muniain) Mezulari albuma plazaratu zuen.
Mundu mailan musikari ugariekin elkarlanean aritu izan da: The Dubliners, Planxty taldeko Dónal Lunny musikaria, Mairtin O'Connor akordeoi-jolea, edota Joe McHugh irlandar musikariak, Juan Martín espainiar flamenko gitarra-jolea...

## Kanpo estekak

* Antonio Breschiren webgunea (Ingelesez)
* Antonio Breschiren biografia osoa euskaraz irakurgai
* Datuak: Q3756739
* Multimedia: Antonio Breschi / Q3756739
# Antonio Caldara

Antonio Caldara Italiar musikagilea (Venezia, 1670 – Viena, 1736). Bidaia ugari egin ondoren, Vienan egokitu zen kapera inperialeko bigarren maisu gisa. Erlijiozko musika eta bestelakoa landu zuen (operak, sonatak, eta abar). Veneziako barrokoaren azken garaiko artista ezagunena da. Bere musikak eragina izan zuen Mozart eta Haydnengan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q311571
* Multimedia: Antonio Caldara / Q311571
# Antonio Camacho Vizcaíno

Antonio Camacho Vizcaíno (Madril, Espainia, 1964ko otsailaren 11) politikaria eta fiskala da.
2004an, PSOEk Espainiako hauteskunde orokorrak irabazi ondoren, Espainiako Estatu idazkari izendatu zuten.
2006ko apirilean, Australiako SBS telebista katea dokumental baterako elkarrizketa egiten ari zitzaiola, euskal herritar ugarik nozitu dituen eta nazioarteko erakundeek salatu dituzten tortura kasu anitzez galdetu ziotenean, kamera itzaltzeko agindu zion elkarrizketatzaileari.
2011ko uztailaren 11n, Espainiako Barne Arazoetako ministro izendatu zuen José Luis Rodríguez Zapaterok, ETAren aurkako borrokan izandako «arrakasta handietan bere ekarpena» izan zuela nabarmenduta.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Zapatero designa a Antonio Camacho ministro de Interior y a José Blanco portavoz del Ejecutivo», Gara, 2011-07-11.
* ↑ (Gaztelaniaz)(Ingelesez) David O'Shea kazetariak Antonio Camachori eginiko elkarrizketaren pasarte bat, YouTube webgunean ikusgai.
* ↑ (Ingelesez) Spain — The Spanish Inquisition, SBS telebista katearen dokumental osoaren bideoa eta testua, Interneten eskuragarri. Bideoaren iraupena: 24' 50''.
* Datuak: Q601153
* Multimedia: Antonio Camacho / Q601153
# Antonio Buero Vallejo

Antonio Buero Vallejo (Guadalajara, 1916ko irailaren 29a - Madril, 2000ko apirilaren 29a) espainiar antzerkigilea izan zen. 36ko Belaunaldian kokatzen zaio. 1986an Miguel de Cervantes saria eman zioten.

## Biografia

Errepublikaren aldekoa eta marxista, Gerra Zibila bukatu ondoren heriotzara kondenatua, 1947an barkatu zioten zigorra. Pintorea eta marrazkigilea hasieran, berea da Miguel Hernándezi hil aurretik kartzelan zegoela egindako erretratu ezaguna. Gero, antzerkia hartu zuen adierazpide bakartzat. 1949an Lope de Vega saria lortu zuen eta, hari esker, bere lehen lana, Historia de una escalera, aurkeztu zuen.
Hasieran antzerki existentziala eta errealista zena eduki sozial eta politiko ageriagoz bete zen denborak aurrera egin ahala. Hauek ditu lan aipagarrienetako batzuk: En la ardiente oscuridad (1950, Illunpe goritan, Maria Dolores Agirrek euskaratua), Hoy es fiesta (1956), Las cartas boca abajo (1957), Un soñador para un pueblo (1958), El concierto de San Ovidio (1962), La doble historia del doctor Valmy (1964an debekatua, 1976an antzeztua), Llegada de los dioses (1971), La Fundación (1974), Diálogo secreto (1984), Lázaro en el laberinto (1986), Música cercana (1989), Las trampas del azar (1994) eta Misión al pueblo desierto (1999).

## Obra

Haren antzerki obrak estrenaldi dataren arabera:
* Las palabras en la arena (1943)
* Historia de una escalera (1949)
* En la ardiente oscuridad (1950), Ilunpe goritan bezala Dolores Agirrek euskaratuta.
* La tejedora de sueños (1952)
* La señal que se espera (1952)
* Casi un cuento de hadas (1953)
* Madrugada (1953)
* Irene, o el tesoro (1954)
* Hoy es fiesta]] (1955)
* Las cartas boca abajo (1957)
* Un soñador para un pueblo (1958)
* Las Meninas (1960)
* El concierto de San Ovidio (1962)
* Aventura en lo gris (1963)
* El tragaluz (1967)
* La doble historia del doctor Valmy (1968)
* El sueño de la razón (1970)
* Llegada de los dioses (1971)
* La fundación (1974)
* La detonación (1977)
* Jueces en la noche (1979)
* Caimán (1981)
* Diálogo secreto (1984)
* Lázaro en el laberinto (1986)
* Música cercana (1989)
* Las trampas del azar (1994)
* Misión al pueblo desierto (1999)

## Buero Vallejo zineman

Buero Vallejoren zenbait obra zinemara eraman izan dira:
* Historia de una escalera (filma) Ignacio F. Iquinok zuzenduta (1950)
* En la ardiente oscuridad (filma) Daniel Tinayrek zuzenduta (1959)
* Esquilache (filma) Josefina Molinak zuzenduta (1989)..

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ http://www.filmaffinity.com/es/film991284.html

## Ikus, gainera

* Ander Barinaga-Rementeria

## Kanpo loturak

* Euskarari ekarriak: Antonio Buero Vallejo
* Datuak: Q373044
* Multimedia: Antonio Buero Vallejo / Q373044
# Antonio Caballero

Antonio Caballero Bravo (Arrasate, Gipuzkoa, 1967ko ekainaren 24a) boxeolari amateur ohia da. Gipuzkoako eta Euskadiko txapelduna izan zen hirutan. Baita Espainiako txapeldunordea ere.
Seulgo Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte. 48 kg baino gutxiagoko kategoriako bigarren txandan Dang Nieu Hu vietnamdarrak kanporatua zen.

## Erreferentziak

* ↑ «Antonio Caballero: Arrasateko historiako boxeolari bikaina» Mondraberri.
* ↑ www.coe.es
* Datuak: Q4776485
# Kamaishilita

Kamaishilita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Kamaishilita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca2(Al2SiO6)(OH)2}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kamaishilite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kam

Kam (hebreeraz: חָם‎, H̱am; antzinako grezieraz: Χαμ, Kham; arabieraz: حام‎, Ḥām), Bibliako pertsonaia da, Genesis edo Hasiera liburuan agertzen dena. Noeren hiru semeetako bat, eta Kux, Mizraim, Phut eta Kanaan-en aita. Sem eta Jafet zituen anaiak.
Antzinako historiografian, Kamen ondorengoak, kamitak, Asia mendebaldeko eta Afrikako zenbait herriren ustezko arbasoak izan ziren.

## Kamen bekatua

Norberaren aita biluzik ikustea tabu kontsideraturik, hori egiteari Kamen bekatua esan izan zaio kultura judeo-kristauan. Hala ageri da pasartea Biblian:
| « | Kanaanen aita Kamek, bere aita biluzik ikusirik, kanpoan ziren beste bi anaiei jakinarazi zien. Sem eta Jafetek, soingaineko bat hartu, sorbaldan bien artean ipini eta, atzeraka joanez, aita biluzia estali egin zuten. Beste aldera begiratzen zutenez, ez zuten aita biluzik ikusi. Ardoaren lozorrotik esnatu zenean, jakin zuen Noek bere seme gazteenak egin ziona. Orduan, esan zuen: «Madarikatua Kanaan: izan bedi bere senideen esklaboen esklabo» | » |
| —Elizen Arteko Biblia, Hasiera 9, 22-25 |||
Hortaz, bekatua Kamek egin zuen, baina Noeren madarikazioa Kamen semeari, bilobari, erori zitzaion, Kanaani. Horregatik, Kamen madarikazioa edo/eta Kanaanen madarikazioa esaten zaio Noek egindakoari.

## Erreferentziak

* ↑ Elizen Arteko Biblia (euskaraz). Has 9, 22-25. (Noiz kontsultatua: 2018-01-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q229702
* Multimedia: Ham (son of Noah) / Q229702
# Kama

Kama (errusieraz: река́ Ка́ма; tatareraz: Чулман, latinez: Çulman; udmurteraz: Кам) Errusiako ibaia da, Volgaren ibaiadar nagusia ezkerraldetik. Izan ere, bilgunearen aurreko ibilbidea kontuan hartuta, Kama Volga baino luzeagoa da. 1.805 kmko luzera eta 522.000 km²ko arroa ditu.

## Geografia

Iparraldeko Ural mendietan du iturria, Udmurtiako Kuligi (errusieraz: Кулига) herriaren ondoan. Hasieran iparralderantz doa, ekialde eta hegoalderantz gero, eta hego-mendebalderantz amaieran. Kazanetik behera, Samarako urtegian, Volgara isurtzen da, 1.805 km korritu ostean.

## Hidrologia

Azaro amaiera edo abendu hasieratik apirilera arte Kama ibaia izozturik egoten da. Emari handiena, urte osokoaren %60, udaberrian izaten du, elurra urtzen den garaian. Errate baterako, Sarapulen (arro osoaren %37) urteko batezbesteko emaria 1.754 m³/s da; handiena maiatzean du (6.512 m³/s) eta txikiena martxoan (507 m³/s).
Kamaren batez besteko emariak (m³/s) Sarapulen neurtuak Datuak: 1914-1961 bitartean

## Ekonomia

Mendeetan erabili izan da Ural mendietatik egurra eramateko. Gaur egun garrantzi handia du Errusiako ibai nabigazioan. Bestalde, haren ibilguan daude Perm eta Votkinsk ur indarretxeak, 500 eta 1.000 MW-ko potentziakoak.

## Ibaiadar nagusiak

* Kosa ibaia
* Vishera ibaia
* Sylva ibaia
* Chusovaya ibaia
* Belaia ibaia
* Ik ibaia
* Izh ibaia
* Vyatka ibaia

## Hiriak

Bere bazterretan dauden hiri nagusiak Solikamsk, Berezniki, Perm, Sarapul eta Naberezhnye Chelny dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 201-01-25 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ «Kama River» Global.britannica.com
* 1 2 «The Kama River» Gorodperm.ru
* 1 2 «Kama at Sarapul» Webworld.unesco.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79082
* Multimedia: Kama River / Q79082
# Kama (arma)

    Artikulu hau Kama iskilu japopiarrari buruzkoa da; Kama Errusiako ibaiari buruzkoa beste hau da: «Kama».
Kama (japonieraz: 鎌 edo かま) Japoniako nekazaritza tresna tradizionala da, igitaiaren antzekoa. Uzta biltzeko, eta arma gisa ere, erabiltzen da. Sarritan sartzen da arte martzialen armak erabiltzen entrenatzeko segmentuetan.
Batzuetan, kai edo “kai bikoitza” deitzen zaio, Kata erakustaldietarako nahita kamustutako ahoz egindako kamei kata kai esaten zaie.

## Historia

Arma inprobisatu gisa erabiltzen hasi baino lehen, kama oso erabilia izan zen Asia osoan laboreak mozteko, gehienbat arroza. Hego-ekialdeko Asian era askotako kumak aurki daitezke eta guztiz ohikoak dira Malaysia, Indonesia eta Filipinetako arte martzialetan. Eremu horietako batetik edo bietatik, kama Okinawara eraman eta Okinawako arte martzialetan sartu zen, lehenengo tean (eskua) eta geroago karatean (esku hutsa). Hortik kyoketsu-shogea eta kusarigama ere, sortu ziren.
Ellis Amdur-k bere Old School: Essays on Japanese Martial Traditions liburuan kritikatzen du kama baserritarren igitaietatik sortua izatearen teoria. Hala ere, kamayari (igitai-lantza) bezalako igitai-itxurako armak baziren Kamakura Aroko garaietatik aurrera.

## Erreferentziak

* ↑ Donn F. Draeger eta Rober W. Smith. (1969). Comprehensive Asian Fighting Arts. ISBN 978-0-87011-436-6..
* ↑ Ellis Amdur. (2014ko abenduaren 31). Old School: Essays on Japanese Martial Traditions. Freelance Academy Press, 118- 120 or. ISBN 978-1-937439-47-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1189687
* Multimedia: Kama (weapon) / Q1189687
# Kalzaburuko Jentilkoba

Kalzaburuko Jentilkoba, Kalzaburuko Xentilkoba edo Jenitikoba, Bizkaiko Ispaster herrian dagoen kobazulo bat da.
Txotxinkobatik 100 m.ra dago. Tamaina handiko ahoa eta ezkerreko aldean eustorma duen aretoa ditu, galerian aurrera egitea galarazten duena. Horrek adieraz dezake artaldea gordetzeko erabili izan zela.
Arditegi moduan erabili zen garai historikoetan. Bizkaiko Espeleologia Taldelko kideek miatzen ari zirenean, ia osorik zegoen burezur bat eta beste bi pertsonen burezurren zatiak aurkitu zituzten. Suharria, lapak eta karrakelak ere agertu ziren. Egun gutxira Jose Miguel Barandiaranek koba eta aurkitutako materiala berrikusi eta material arkeologikoa zela baieztatu zuen. Femur bat, zeramika zakartsua ere aurkitu zituzten.
Burezurra Brontze Arokoa dela uste dute, eta hilobi-koba moduan erabili izan zutela.

## Erreferentziak

* ↑ «Bizkaiko mitologidun koba eta leizen bilduma (Jarrai.). Notas etnográficas» Kobie 6: 142..
* ↑ «XENTILKOBA DE KALZABURU - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2023-12-06).
* ↑ Kozyrev, V. V.. (1968-10). «Feldspar from the Ena Ore Directorate» Glass and Ceramics 25 (10): 616–618. doi:10.1007/bf00675063. ISSN 0361-7610. (Noiz kontsultatua: 2023-12-06).
* ↑ «Nuevos yacimientos prehistóricos en cuevas vizcainas.» Anuario de Eusko Folklore. Sociedad de Ciencias Naturales ARANZADI XXI. lib. ( 1965 - 1966): 189-216..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q123686675
# Kalzirtita

Kalzirtita oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Kalzirtita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaZr3TiO9}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 7 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Calzirtite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3651093
# Kalša

Kalša Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 4,63 km²ko azalera du eta 722 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1270. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q660172
# Kalākaua

Kalākaua, hawaiierazko izen osoa David Laʻamea Kamananakapu Mahinulani Naloiaehuokalani Lumialani Kalākaua (Honolulu, 1836ko azaroaren 16a - San Frantzisko, 1891ko urtarrilaren 20a) Hawaiiko Erresumaren azken erregea izan zen. Kamehameha V.aren alarguna, Emma, erregetzatik egotzi ondoren egin zen errege (1874). Estatu Batuei Pearl Harbour-ko basea utzi zien, eta konstituzio liberala ezarri zuen.

## Erreferentziak

* ↑ «Crowned! Kalakaua's Coronation Accomplished: A Large But Unenthusiatic Assemblage!» The Hawaiian Gazette (Honolulu) 1883-2-14.
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q163080
* Multimedia: Kalākaua / Q163080
# Kalübbe

Kalübbe Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Plön (barrutia)|Plön]] barrutian. 2014an 571 biztanle zituen 11,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q556394
* Multimedia: Kalübbe / Q556394
# Aristides Artiñano

Aristides Artiñano Zurikaldai (Bilbo, Bizkaia, 1840ko abuztuaren 13a - ib., 1911ko abenduaren 12a) Euskal Herriko historialaria eta kazetaria izan zen.

## Biografia

Foruzalea, Euskalduna astekarian jarduten zuen. Idazlanak: El Señorío de Bizcaya histórico y foral, Jaungoicoa eta foruac: la causa bascongada ante la revolución española, El alzamiento del Señorío de Vizcaya en 1872 y el convenio de Amorevieta, etab.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12253949
# Aristides

Aristides edo Aristeides, grezieraz Ἀριστείδης, Zuzena izengoitiaz ezaguna (K.a. 550 inguruan - 467 inguruan) Atenasko jeneral eta politikaria izan zen.

## Biografia

Maratongo garaipena (K.a. 490) lortu zuten hamar buruzagietako bat izan zen. Temistokles aurkariak erbesteratu ondoren (K.a. 482), persiarren inbasiokoan (K.a. 480) deitu zioten berriro eta haiei nagusitzea lortu zuen (Salamina, K.a. 480 eta Plateas, K.a. 479). Harrez geroztik, Delosko Konfederakundea sortzen hartu zuen parte.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.