OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Noria de Ángeles (udalerria)

Noria de Ángeles Mexikoko udalerri bat da. Zacatecas estatuan kokatua dago. 2010ean 15.607 biztanle zituen 408,33 km²ko azaleran. Herriburua [[Noria de Ángeles (Noria de Ángeles)|Noria de Ángeles]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q970758
* Multimedia: Noria de Ángeles Municipality / Q970758
# Noriaki Fujimoto

Noriaki Fujimoto (japonieraz: 藤本 憲明, 1989ko abuztuaren 19a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kagoshima United FC.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11624179
# Noriaki Ishizawa

Noriaki Ishizawa (japonieraz: 石澤 典明, 1985eko maiatzaren 25a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q4387113
# O Superman

O Superman edo O Superman (For Massenet) 1981ean Laurie Anderson artistak eta musikariak egindako abesti bat da. Erresuma Batuan hit bat izan zen, John Peel DJak babestu eta gero, eta 1981eko singleen zerrendan 2. izan zen. Abesti hau sortu eta gero Anderson ez zen oso ezaguna arte mundutik kanpo. Lehenengoz single moduan kaleratu zuen, eta ondoren Big Science 1982ko albumean sartu zuen. The Village Voiceren Pazz & Jop zerrendan ere gorenean izan zen.

## Egitura

Abestia sortzerakoan Andersonek Jules Masseneten 1885ko Le Cid operaren bertsioa egin zuen. Hor aria batean "Ô Souverain, ô juge, ô père" esaten du.

## Bertsioak eta sampleak

* Negu Gorriaken Gure Jarrera diskoko Begipuntuaren xedea abestiaren amaieran sample bat entzun daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «o superman | full Official Chart History | Official Charts Company» www.officialcharts.com (Noiz kontsultatua: 2022-02-22).
* ↑ O Superman. (Noiz kontsultatua: 2022-02-22).
* ↑ «Robert Christgau: Pazz & Jop 1981: Critics Poll» robertchristgau.com (Noiz kontsultatua: 2022-02-22).
* ↑ «1981 Pazz & Jop: The Year the Rolling Stones Lost the Pennant» The Village Voice 2019-01-07 (Noiz kontsultatua: 2022-02-22).
* ↑ (Ingelesez) «Archives» Los Angeles Times (Noiz kontsultatua: 2022-02-22).
* ↑ Snoid. Laurie Anderson – O Superman | NG Samples. (Noiz kontsultatua: 2022-02-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3880329
# O Sequeiro (Valdoviño)

Santa María do Sequeiro, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Valdoviño udalerrian dagoen parrokia bat da, Coruñako probintzian. 2017an 645 biztanle zituen.
* Datuak: Q11008408
* Multimedia: O Sequeiro, Valdoviño / Q11008408
# O Turrieiro

O Turrieiro (gaztelaniaz: La Turrieira) Galiziako laugarren mendirik altuena da, Ourenseko probintzian kokatutakoa, Valdeorrasko eskualdean.
Tontorrak 1.612 metro ditu.

## Abiapuntuak

* A Garbanceira ( 2 o. 30 m ).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12264972
# O Val (Narón)

Santa María a Maior do Val, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Narón udalerrian dagoen parrokia bat da, Coruñako probintzian. 2017an 1.804 biztanle zituen.
* Datuak: Q10969614
* Multimedia: O Val, Narón / Q10969614
# O Vicedo

O Vicedo Lugoko probintziako A Mariña Occidental eskualdean dagoen udalerria da. 2007an 2.086 biztanle zituen 76 km$^2$tan banaturik.

## O Vicedoko parrokiak

O Vicedoko biztanleria hurrengo parrokien artean banatzen da:
* Cabanas (Santa María)
* Mosende (San Pedro)
* Río Barba (San Paulo)
* San Miguel de Negradas (San Miguel)
* San Román de Vale (San Román)
* Suegos (Santa María)
* O Vicedo (Santo Estevo)

## Kanpo estekak

* (Galizieraz)(Gaztelaniaz)(Ingelesez) O Vicedoko udalaren webgunea
* Datuak: Q944524
* Multimedia: O Vicedo / Q944524
# O Vicedoko geltokia

O Vicedo Galiziako tren geltoki bat da, O Vicedo udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Ferrol — Gijon

## Zerbitzuak

Renfe Feve
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
R1FerrolXubia • San Sadurniño • Cerdido • Ortigueira • O Barqueiro • O Vicedo • Viveiro–Geltokia • Xove–Geltokia • San Cibrao • Burela • Foz • Ribadeo • A Veiga • Viladevelle • Castropol • As Campas • Tol • Tapia de Casariego • A Caridá • Cartavio • Lloza • Medal • Navia • Piñeira–Viyauril • Viḷḷapedre • Outur • Ḷḷuarca • Barcia • Caneiru • San Cristobal • Cadavéu • Tablizo • Vaḷḷouta • Santa Marina • Nuviana • Valdréu • Soutu Lluiña • San Cosme • Samartín de Lluiña • la Madalena • Villamar • Cuideiru • Muros • Pravia • Grau • Trubia • San CloyoOviedo/Uviéu⁠
R1aFerrolSan Xoan • Virxe do Mar • Santa Icia • O Alto do Castiñeiro • Xubia • San Sadurniño • Apalla • Moeche • Cerdido • Ponte Mera • Ortigueira • Espasante • Loiba • O Barqueiro • O Vicedo • Mosende • Folgeiro • Covas • Viveiro–Geltokia • Viveiro–Geralekua • Xuances • Xove–Geralekua • Xove–Geltokia • Lago • Bidueiros • San Cibrao • Madeiro • Burela • Cangas de Foz • Nois • Fazouro • Marzan • Foz • Barreiros • Reinante • Esteiro • Os Castros • RinloRibadeo :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17631324
# O corno

O corno 2023ko Jaione Camborda donostiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da. Donostiako 71. Zinemaldiaren sari nagusia, Urrezko Maskorra, irabazi zuen filmak Zinemaldiaren 2023ko edizioan. Galizieraz egindako filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mariaren istorioa kontatu du filmak, eta 1971. urtean kokatua dago istorioa. Maria Arousa irlan itsaskiak biltzen lan egiten duen emakume bat da. Era berean, inguruko emakumeei erditzen laguntzen die, esperientzia, enpatia eta samurtasuna eskainiz; eta aski ezaguna da nahi ez diren haurdunaldi horiek eteten laguntzeagatik ere. Gertakizun batek etxetik ihes egin eta Portugalera joatera behartuko du Maria. Bere bizitza osoa atzean utzi eta bidaiari ekingo dio, baina ez da bakarrik egongo; babestu eta lagundu egingo duten emakume batzuk aurkituko ditu bidean. Bizitza arriskuan duela adieraziko dion bizilagunetik hasi eta etxean hartuko duen prostitutaraino, sostengatuko duen sare bat aurkituko du Mariak.

## Aktoreak

* Janet Novás: María
* Siobhan Fernandes: Anabela
* Carla Rivas: Luisa
* Daniela Hernán Marchán: Ángela
* María Lado: Teresa
* Julia Gómez: Carmen
* José Navarro: Marcos
* Nuria Lestegás: Mabel
* Darío Fernández Raposo: Manuel
* Diego Anido: Juan
* Filomena Gigante: Belén

## Erreferentziak

* ↑ Sarasola, Ainhoa. (2023-10-01). «Jaione Cambordaren 'O corno'-k irabazi du 71. Urrezko Maskorra» Berria (Noiz kontsultatua: 2024-07-30).
* ↑ Argia. (2023-10-01). «‘O Corno’ galegozko filmak irabazi du Urrezko Maskorra» Argia (Noiz kontsultatua: 2024-07-30).
* ↑ «Ahizpatasunak irekitzen du bidea» Berria 2023-10-07 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q120648855
# O Valadouro

O Valadouro Lugo udalerria da, Mariña Central eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.210 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Lugoko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Galizieraz) Webgune ofiziala.
* Datuak: Q1605462
* Multimedia: O Valadouro / Q1605462
# O arame

O arame ekitaldi bakarreko ganberako opera bat da, Manuel Lourenzoren galizierazko libretoaren gainean Juan Duránek musikatu zuena, eta era berean, Lourenzoren Camiñar polo arame cunha lata de cervexa liburuan oinarritzen dena. 2008ko irailaren 13an estreinatu zen Colón Antzokian A Coruñako Operaren LVI. Jaialdiaren barruan. Estreinaldian A Coruñako Operaren Lagunak elkartea aritu zen ekoizpen lanak egiten eta Manuel Lorenzo berak egin zituen eszena zuzendari lanak. Operak Galiziako Kritikaren Saria irabazi zuen.
Operan bi abeslari baino ez daude, sopranoa, Carmen Durán, eta baritonoa, Javier Franco. Taula gainean bi mimo agertzen dira ere.

## Orkestrazioa

Txirula 1; oboe 1; klarinetea 1, fagota 1, tronpa 1, tinbalak, biolinak 4, biolak 2, biolontxeloak 2, kontrabaxua 1 eta pianoa.

## Pertsonaiak

| Pertsonaia | Tesitura | Estreinaren antzezle-zerrenda 2008-9-13 (zuzendaria: Maximino Zumalave) |
| Gloria | soprano | Carmen Durán |
| Labarta | baritono | Javier Franco |

## Erreferentziak

* ↑ García Balado, Ramón. (2009-3-4). 'O Arame', ópera de Juan Durán. (Noiz kontsultatua: 2017-2-2).
* Datuak: Q12396206
# Amazing (Aerosmith)

Amazing (euskaraz Harrigarria) 1993. urtean Aerosmith estatubatuar rock musika taldeak Get a Grip diskoaren barnean kaleratu zuen abesti bat da.

## Kanpo estekak

* Amazing abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q2561481
# Anoeta miniestadioa

    Artikulu hau miniestadioari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Anoeta».
Anoetako Miniestadioa edota Kote Olaizola estadioa, bere aldamenean dagoen Anoetako estadioarekin batera Anoetako kirolgunea osatzen du eta Gipuzkoako Donostia hirian dago.
Kanpoko atletismo pista (400 m, 8 kale) eta tartaneko berotzeko pista (500 m) lehiaketa eta entrenamenduentzako erabili ohi da. Erdiko zelaia (belar naturalezkoa) aldika futbol nahiz errugbi partidak jokatzeko erabiltzen da, azken kirol horretan hiriko Bera Bera Rugby Taldea eta Basque Korsarioak taldeen egoitza delarik.
Gainera estadioak 1.500 ikusle edukitzeko gai den harmaila du. Harmailen azpian aldagelak, balio anitzeko bi gela eta muskulazio aretoa (80 m²) daude.

## Iruditegia

* Harmailak

## Kanpo estekak

* Anoetako miniestadioaren orrialdea: argibideak eta argazkia.
* Datuak: Q11692882
* Multimedia: Mini Estadio Anoeta / Q11692882
# Anoetako dorrea

Anoetako dorrea Donostiako etxeorratz bat da. Amara Berri auzoan dago, Anoeta estadioa eta Anoetako geltokiaren alboan, eta Madril hiribidea eta Errondo pasealekuaren arteko elkargunean. 17 solairu eta 55 metroko altuera du. 1977an eraiki zen.
Erreferentzia kulturala ere bada: Anoetako dorrea Ramon Saizarbitoriaren Lili eta biok eleberriko parajeetako bat da.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22812464
* Multimedia: Anoetako Dorrea / Q22812464
# Anoeta (argipena)

Anoeta izenak adiera hauek ditu:

## Gipuzkoa

* Anoeta Gipuzkoako udalerria da.
* Anoetako kirolgunea: Donostian kokatutako kirol instalazioak.
** Anoeta estadioa Donostiako estadioa eta Real Sociedad futbol taldearen joko-zelaia da.
** Anoeta miniestadioa.
** Anoetako frontoia: Donostiako Atano III.a pilotalekuari ematen zaion beste izena.
** Anoetako belodromoa.
# Ostrov (Piešťanyko barrutia)

Ostrov Eslovakiako udalerri bat da, Piešťanyko barrutian kokatuta. 9,36 km²ko azalera du eta 1232 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1113. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1070097
* Multimedia: Ostrov, Piešťany District / Q1070097
# Ostrov (Sobranceko barrutia)

    Artikulu hau Eslovakiako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ostrov».
Ostrov (hungarieraz: Éles) Eslovakiako udalerri bat da, Sobranceko barrutian kokatuta. 11,12 km²ko azalera du eta 311 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1336. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q677237
* Multimedia: Ostrov (Sobrance) / Q677237
# Ostrov

Ostrov (eslaviar hizkuntzez 'uharte' esan nahi duena) izan daiteke:

## Zinema

* Ostrov (filma), 2006ko errusiar filma.

## Bulgaria

* Ostrov (Bulgaria), herria.

## Txekiar Errepublika

* Ostrov (Karlovy Varyko barrutia)
* Ostrov (Chrudim barrutia)
* Ostrov (Benešoveko barrutia)
* Ostrov (Příbramgo barrutia)
* Ostrov (Ústí nad Orlicíko barrutia)
* Ostrov (Havlíčkův Brodeko barrutia)
* Ostrov u Bezdružic
* Ostrov u Macochy
* Ostrov nad Oslavou

## Errumania

* Ostrov (Constanța)
* Ostrov (Tulcea)

## Errusia

* Ostrov (Pskov)

## Eslovakia

* Ostrov (Sobranceko barrutia)
* Ostrov (Piešťanyko barrutia)
* Žitný ostrov, uharte-ibaia.
# Ostroróg udalerria

Ostroróg Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Szamotuły barrutian kokatuta. 84,8 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5006 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q554021
ieaPolonia Handiko voivoderriko udalerriak :
# Ostrov (Constanța)

Ostrov Errumaniako udalerri bat da, Constanța konderrian. 4.586 biztanle ditu, 171,3 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ostrov $^{(en)}$ Almălău $^{(en)}$ Bugeac $^{(en)}$ Esechioi $^{(en)}$ Galița $^{(en)}$ Gârlița $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5062507
# Oberstaufenbach

Oberstaufenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Kusel (barrutia)|Kusel]] barrutian. 2014an 242 biztanle zituen 2,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q674226
* Multimedia: Oberstaufenbach / Q674226
# Oberstdorf

Oberstdorf Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Oberallgäu (barrutia)|Oberallgäu]] barrutian. 2014an 9.572 biztanle zituen 229,84 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q266230
* Multimedia: Oberstdorf / Q266230
# Obersteinebach

Obersteinebach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Altenkirchen (barrutia)|Westerwaldeko Altenkirchen]] barrutian. 2014an 225 biztanle zituen 3,33 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q641984
* Multimedia: Obersteinebach / Q641984
# Oberstaufen

Oberstaufen Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Oberallgäu (barrutia)|Oberallgäu]] barrutian. 2014an 7.339 biztanle zituen 125,94 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q127637
* Multimedia: Oberstaufen / Q127637
# Obersteckholz

Obersteckholz Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Langenthal barrutian. 2014an 419 biztanle zituen 3,9 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67233
* Multimedia: Obersteckholz / Q67233
# Oberstenfeld

Oberstenfeld Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, [[Ludwigsburg (barrutia)|Ludwigsburg]] barrutian. 2014an 7.893 biztanle zituen 21,1 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q61739
* Multimedia: Oberstenfeld / Q61739
# Oberstammheim

Oberstammheim Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, Stammheim $^{(en)}$ barrutian. 2014an 1,196 biztanle zituen 9,36 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67902
* Multimedia: Oberstammheim / Q67902
# Oberstedem

Oberstedem Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Eifel Bitburg-Prüm barrutia|Eifel Bitburg-Prüm]] barrutian. 2014an 69 biztanle zituen 4,48 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q653071
* Multimedia: Oberstedem / Q653071
# Agnès Sorel

Agnès Sorel (Yzeures-sur-Creuse, Turena, c. 1422 - Jumièges, Normandia, 1450eko otsailaren 9a), Dame de beauté (Edertasunaren Andrea) izengoitiz ezaguna, frantziar noblea izan zen, Karlos VII.a Frantziakoaren maitalea izandakoa. Maria Anjoukoa erreginaren dama, erregeari lau alaba eman zizkion. Bere garaiko zenbait artelanen modeloa ere izan zen, tartean Jean Fouqueten Ama Birjina eta Haurra.

## Erreferentziak

* ↑ Wellman, Kathleen. (2013). Queens and Mistresses of Renaissance France. Yale University Press, 44 or..
* Datuak: Q231834
* Multimedia: Agnès Sorel / Q231834
# Agnès Soureten hilobia

Agnès Soureten hilobia Ezpeletako hilerrian dagoen hilobia da eta gaur egun monumentu historikotzat jotzen da. Monumentu historiko izendatu zuten 2006ko irailaren 18n. Gaur egun etxearen jaberza pribatua da.
1920an, 18 urte zituela, Agnès Souretek "Frantziako emakumerik ederrena" sariaren lehenengo lehiaketa irabazi zuen. 1928an zendu zen eta Art Déco estiloko hilobi batean lurperatu zuten. Hilobiaren egilea Lucien Danglade eskultorea izan zen, Charles Despiauren ikaslea izandakoa. Eraikin txiki bat da, marmol arrosazkoa, kristalez apaindua dagoena.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Tombe d'Agnès Souret, première Miss France, située dans le cimetière communal à Espelette. (Noiz kontsultatua: 2017-09-14).
* ↑ Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. Uso zurien etxea. .

## Ikus, gainera

* Lapurdiko monumentu historikoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22997660
# Agoa

Agoa olako eta labe garaiko sutegian batera goritzen den burdina zatia da.

## Erreferentziak

* ↑ Agoa. Lur hiztegi entziklopedikoa, euskara.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2020-11-7).
* ↑ Agoa. Euskaltzaindiaren Hiztegia euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2020-11-7).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18214856
* Multimedia: Pig iron ingots / Q18214856
# Agnès Dürer

Agnès Frey (Nuremberg, 1475 - ibidem, 1539ko abenduaren 28) Albrecht Dürer margolariaren emaztea eta laguntzailea izan zen. Ezkondu ostean Agnès Dürer izen-deitura hartu zuen.

## Bizitza

Agnès Frey, Hans Frey errementariaren eta Annaren alaba zen. 1494ko uztailaren 7an Dürerrekin ezkondu zen. Bikoteak ez zuen seme-alabarik izan. Agnè haren senarrari behin baino gehiagotan lagundu zion modelo gisa. Ezagutzen den bere lehenengo erretratua 1494koa da. Beste lanetan ere senarrari lagundu zion, esaterako margolariaren estanpak Leipzig eta Frankfurt am Mainengo merkatuetan saltzen. Margolariak Holandan zehar egin zuen bidaian lagundu zion baita ere. Dürer hil zenean haren akuarelak banatu zituen.

## Bibliografia

* Hans Rupprich (Hrsg.): Dürer. Schriftlicher Nachlaß. Band 1, Autobiographische Schriften, Briefwechsel, Dichtungen, Beischriften, Notizen und Gutachten, Zeugnisse zum persönlichen Leben. Deutscher Verein für Kunstwissenschaften, Berlin 1956
* Albrecht Dürer: Das Gesamtwerk. Sämtliche Gemälde, Handzeichnungen, Kupferstiche und Holzschnitte. Mit der Monographie „Albrecht Dürer, Werk und Wirkung“ von Fedja Anzelewsky. Veränderte Neuauflage, Directmedia Publ., Berlin 2000, 1 CD-ROM, (Digitale Bibliothek; 28) ISBN 3-89853-128-7.

## Erreferentziak

* ↑ Peter Strieder: Dürer, Paris, Albin Michel, Fonds Mercator,‎ 1982, 398or.
* Datuak: Q78017
* Multimedia: Agnes Dürer / Q78017
# Amerikako demokrazia

Amerikako demokrazia (frantsesez: De la démocratie en Amérique) Alexis de Tocqueville frantziar legelariaren obrarik famatuena da. Estatu Batuetako demokraziari buruzko liburu honetan egileak herrialde horren indarguneak eta ahulguneak aztertzen dituen. Bi zatitan argitaratu zuen: lehena, 1835ean, eta bigarrena, 1840an. Iñaki Mendigurenek 1995ean euskaratu zuen.

## Edukiera

Amerikako demokrazia, batez ere, errepublikako ordezkaritzako demokraziari buruzko azterketa bat da, baita Estatu Batuetan hainbesteko arrakasta izateko izan zituen arrazoiei buruzkoa ere.
Lana bi liburuki desberdinetan banatzen da, modu independentean argitaratuak. Lehenaren sarreran, egileak uko egiten diola bigarren liburuki bat idazteari dio (argi dago hori ez duela beteko). Argitalpenaren datagatik baino gehiago, jorratzen duten gaiagatik bereizten dira bi aldeak. Lehenengoa mugimendu demokratikoak (gizarte-eraldaketa baita, erakunde politikoetan gauzatu aurretik) gobernu-moduari, legeei eta bizitza politikoari, hau da, demokraziari egitura politiko gisa ematen dion bultzadari buruzkoa da. Bigarren liburukiak demokraziak (oraingo honetan eraldaketa sozial gisa eta erregimen politiko gisa aldi berean) gizarte zibilean, hau da, ohituretan, ideietan eta bizitza intelektualean duen eraginari buruz dihardu.
Tocquevillek Estatu Batuetako demokraziaren etorkizunaz espekulatzen du, baita «demokraziarentzat» eta «demokraziatik» izan daitezkeen arriskuez ere. Demokraziak «despotismo leun» gisa deskribatzen duen horretan endekatzeko arriskua duela idazten du. Bere ustetan, halaber, kristautasunaren zeregina errepublika demokratikoa ezartzeko faktore eragingarri gisa funtsezkoa da (funtsean, askatasunaren eta berdintasunaren defentsan), nahiz eta erlijioaren eginkizun hori berez gobernutik bananduta dagoela ulertzen den, Estatuaren laikotasuna onartuz, laikotasun frantsesa eta konfesionalismo ingelesa alde batera utzita.

## Erreferentziak

* ↑ Coutant, Arnaud. (2008). Tocqueville et la Constitution democratique. Paris: Mare et Martin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q784882
* Multimedia: Democracy in America / Q784882
# Amerikanizazio

Amerikanizazioa edo amerikartzea kultura-asimilazio prozesu bat da, AEBetako kulturak munduko beste kultura batzuetan duen eraginari lotua, eta, horren ondorioz, jatorrizko kultura herrialde amerikar honetakoarekin ordezteko prozesua gertatzen da. Globalagoa den okzidentalizazioren parte garrantzitsua da (europartzea bezala, eta Europaren eta estatubatuarren eragina bateratzean, euroamerikartzea lortzen da). Bere hedabide eta enpresek bultzatuta, askotan konnotazio negatiboak ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Elhuyar Hiztegia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q459318
* Multimedia: Americanization / Q459318
# Amerikanuak (dokumentala)

Amerikanuak euskarazko dokumentala da, 2009an egina, Elkon, Nevadan (AEB). Gaur egun bizi diren bost amerikanoren bizipenak eta testigantzak jasotzen ditu. 2010eko Zinemaldian aurkeztu zen. EITB 1-ek estreinatu zuen telebistan.

## Sinopsia

90 minutuko iraupena duen dokumentala da, bertan, Amerikako Estatu Batuetako mendebaldean, Elko-n (Nevada) bizi diren euskaldun etorkinen egunerokotasuna islatzen da. Ikuspuntu errealista batetik munduko euskal diasporaren zati batenegoeraerakusten da.

## Ekoizpena

Filmaren zuzendaritza eta gidoia Nacho Reig-enak dira, ekoizpenean berriz, Zigor Etxebarria eta Jose Luis Barredo aritu ziren. Argazkia eta muntaia Gorka Bilbaorena, aldiz soinu-banda Gernikako Audience taldearena.

## Sariak eta aitortzak

* 2011ko Goya Sarietan 8 izendapen izan zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «EITB Kultura: Amerikanuak» EITB (Noiz kontsultatua: 2024-09-16).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Estreno del film documental 'Amerikanuak' este miércoles en ETB-1» EITB (Noiz kontsultatua: 2024-09-16).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Datos de Película ICAA. .
* ↑ (Gaztelaniaz) «El documental Amerikanuak, grabado en Elko, Nevada, se ha estrenado en Euskal Herria, Madrid y Barcelona» Euskal kultura (Noiz kontsultatua: 2024-09-16).
* ↑ (Gaztelaniaz) Amerikanuak > Premios Goya. 8 nominaciones. .

## Ikus, gainera

* Euskal estatubatuarrak
* Dokumentalak Euskal Herrian

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Amerikanuak dokumentalari buruzko erreportajea
* (Gaztelaniaz) Berde Produkzioen webgunea
* Datuak: Q12253339