OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tianjingo metroa

Tianjingo metroa (txinera sinplifikatuz: 天津地铁, pinyineraz: Tiānjīn Dìtiě), Tianjin eta inguruko gune metropolitarraren lur azpiko edo gaineko garraiobidea da. Metroa 1984ko abenduan zabaldu zen, Beijingo metroaren atzetik Txinako Herri Errepublikako bigarren metroa izan zen.

## Historia

Metroaren eraikuntza lanak 1970ko uztailaren 4ean hasi ziren. Hiru kilometro eta erdiko lehen tarteak lau geltoki zituen eta 1976an amaitu zuten. Bigarren tarteak, 1,6 kilometro zituen eta Xinanjiao eta Erweilu geltokien artekoa, 1980an amaitu zuten. Jatorrizko lehen lineak (7,4 kilometro luze eta zortzi geltokikoa), 1984ko abenduaren 28an zabaldu ztuen.
2001eko urriaren 9an, metroa eraberritze sakona egiteko itxi zuten. Tunel berria eraiki, eta linearen ibilbidea luzatu zuten. 2005eko abenduaren 28an ibilbide berriaren eraikitze lanak amaitu eta 2006ko ekainaren 12an metroak ateak ireki zituen berriz ere.

## Lineak

Tianjingo metroak lau linea dauzka gaur egun:
TIANJINGO METROA :
| Linea | Ibilbidea | Luzera (km) | Geltokiak | Zabaltze data | Azken luzapena |
| 1 | Liuyuan-Shuanglin | 26,2 | 21 | 1984 | 2006 |
| 2 | Caozhuang – Konggangjingjiqu | 22,6 | 19 | 2012 | 2013 |
| 3 | Xiaodian – Nanzhan | 30,8 | 26 | 2012 | 2013 |
| 9 | Shiyijing kalea – Donghai kalea | 52,8 | 19 | 2004 | 2012 |

### Etorkizuna

Txinako Herri Errepublikako hiri handi guztiek bezala, metroa luzatzeko hainbat proiektu daude martxan. Aurrikusitako lineak honakoak dira:
* 3. linea: Hiria hego-ekialdetik ipar-mendebaldera zeharkatuko du. 19 geltoki eta 22,3 kilometro luze izango ditu.
* 4. linea: Egitasmoaren arabera, 28 geltoki eta 35,7 kilometro luze izango ditu.
* 5. linea: 24 geltoki eta 31,2 kilometro luze izango ditu.
* 6. linea: Ibilbidea zehazteke dago oraindik eta 18 geltoki eta 21,4 kilometro luze izango ditu.
* 7. linea: 25,5 kilometro luze izango ditu.
* 8. linea: 20 kilometro luze izango ditu.

## Ikus, gainera

* Txinako Herri Errepublikako metroen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Tianjingo metroaren webgunea.
* (Ingelesez) Tianjingo metroari buruzko informazioa Urbanrail.net webgunean.
* Datuak: Q515817
* Multimedia: Tianjin Metro / Q515817
# Tianjin World Financial Center

Tianjin World Financial Center (txineraz: 天津环球金融中心), Txinako Herri Errepublikako Tianjin udaltasunean 2008 eta 2011 urteen artean eraiki zen 337 metro eta 76 solairuko bulego etxe orratza da.

## Eraikuntza

Eraikuntza lanak 2007an hasi ziren eta 2008an lur-gaineko solairuak altxatzeari ekin zioten. 2010. urtearen hasieran gorengo mailara iritsi eta urte berdinaren amaieran zabaltzea espero da.

### Bilakaera

* 2008-11-28
* 2009-1-6
* 2009-4-1
* 2009-5-7
* 2009-7-10
* 2009-8-28
* 2009-11-26
* 2009-12-31

## Ikus, gainera

* Tianjin

## Kanpo estekak

* Dorrearen ordenagailu bidezko irudiak skyscrapers.cn webgunean.
* Datuak: Q186406
* Multimedia: Jin Tower / Q186406
# Tianmen mendia

Tianmen mendia (txinera tradizionalez: 天; pinyinez: Tiānmén Shān; euskaraz: «Zeruko Atearen Mendia»), Txinako Herri Errepublikako Hunan probintziako ipar ekialdeko Zhangjiajieko Baso Parke Nazionalean dagoen mendia da. Oso leku turistikoa da eta bertan arrisku kirolen proba asko burutu dira.

## Sarbideak

* 2005ean Poma konpainia frantsesak teleferiko bat eraiki zuen. Teleferikoa Zhangjiajie tren geltokitik mendiaren goiko aldera doa. Tianmen Mountain Cableway-ek turismoko argitalpenetan "munduko mendi garaietako kable bide luzeena" dela aldarrikatzen du. 98 auto ditu eta 7.455 m. eta 1.279 m. arteko igoera dute. Gradiente altuena 37 gradukoa da.
* Mendiaren goiko aldean labar aldean eraikitako kilometroetko bidetik ibil daiteke, beirazko zoruak dituzten atalak barne. Bide osoa 11 km. 99 bihurgunekin ditu eta mendi tontorreraino iristen da. Bidea 131,5 m. dituen Arku Naturalaino heltzen da. 2007an Alain Robert-ek arkua azpitik eskalatu zuen, esku hutsik eta babesik gabe; plaka batek bere balentria oroitzen du.

## Tenplua

Tianmenshan tenplua gailurrean dago. Jatorrizko tenplua Tang dinastian zehar eraiki zen eta XX. mendearen lehen zatian suntsitua izan zen. 1949an, Txinako Iraultza Komunista bere amaiera gerturatu zenean, tenplu berri baten eraikuntza hasi zen, Tang dinastiaren arkitektura imitatuz. Tenpluak bi hektarea dituzten lorategien artean dago.

## Iruditegia

* Heaven-Linking ibilbidea teleferikotik ikusita.
* Arku natural ospetsua.
* Arku azpitik.
* Tianmenshan Tenplua
* Mendi tontorra inguratzen duen labarreko bidea.
* Kristalezko oinzubia.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20180804202445/http://www.lift-report.de/index.php/en/23-archive-2015-issue-6/124-conny-elevator-completed-a-wonder-filled
* ↑ https://www.news.com.au/travel/travel-ideas/adventure/terrifying-skywalk-opens-in-china/news-story/bb42f8647cf351a1358f286e93e7d44f
* ↑ Tianmen Mountain, Hunan Zhangjiajie Tianmenshan Tourism Co. Ltd.

## Kanpo loturak

* Tianmen mendiari buruzko bideoa Youtuben.
* Datuak: Q3861073
* Multimedia: Tianmen Mountain / Q3861073
# Tianna Bartoletta

Tianna Bartoletta (née Madison) (1985eko abuztuaren 30a) atleta estatubatuarra da eta luzera jauziko eta abiadurazko proba laburreko ekitaldietan espezializatzen da. Bi Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte, urrezko hiru domina lortuz. 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan, munduko errekorra ezarriz Estatu Batuetako errelebo taldearekin 4 × 100 m-ko proban lehen urrea lortu zuen. 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, beste bi urre irabazi zituen: lehenbizi, marka pertsonalarekin, luzera jauzian, eta, gero, berriro ere, 4 × 100 m-ko errelebo proban.
Lortutako beste lorpen batzuk 2005eko eta 2015eko luzera jauziko Munduko Txapelketen garaipenak, eta 2006ko Munduko Indoor Txapelketan luzera jauziko garaipena dira. EE.UU(r)en bobsleigh taldeann ere bultzatzailea izan zen 2012an.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2012 | Londres | 01 ! | 4x100m |
| 2016 | Rio de Janeiro | 01 ! | 4x100m |
| 2016 | Rio de Janeiro | 01 ! | Luzera jauzia |
| Munduko Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2005 | Helsinki | 01 ! | Luzera jauzia |
| 2015 | Pekin | 01 ! | Luzera jauzia |
| 2017 | Londres | 03 ! | Luzera jauzia |
| Munduko txapelketak (Indoor) ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2006 | Mosku | 01 ! | Luzera jauzia |
| 2012 | Istanbul | 03 ! | 60m |
| 2014 | Sopot | 03 ! | 60m |
| Munduko Errelebo txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2014 | Nassau | 01 ! | 4x100m |
| 2015 | Nassau | 02 ! | 4x100m |
| Kopa Kontinentala ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2014 | Marrakex | 01 ! | 4x100m |
| 2014 | Marrakex | 03 ! | Luzera jauzia |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q256571
* Multimedia: Tianna Bartoletta / Q256571
# Tianjinen banaketa administratiboa

Tianjin udaltasuna ondoko honako banaketa administratiboek osatzen dute:

## Konderri mailan

Konderri mailako 18 banaketa:
* 15 barruti
* 3 konderri

### Hiriaren erdigunea

Tianjin hamabost barruti eta hiru konderrik osatzen dute. Hiriaren erdigunea sei barrutik osatzen dute:
* Heping Barrutia (Txinera sinplifikatuz: 和平区; Pinyineraz: Hépíng Qū)
* Hexi Barrutia (河西区 Héxī Qū)
* Hebei Barrutia (河北区 Héběi Qū)
* Nankai Barrutia (南开区 Nánkāi Qū)
* Hedong Barrutia (河东区 Hédōng Qū)
* Hongqiao Barrutia (红桥区 Hōngqiáo Qū)
Hirigunearen inguruan Binhaiko garapen gunea osatzen duten barrutiak honakoak dira:
* Tanggu Barrutia (塘沽区 Tánggū Qū)
* Hangu Barrutia (汉沽区 Hàngū Qū)
* Dagang Barrutia (大港区 Dàgǎng Qū)

### Hirigunearen inguruko banaketak

Eta azkenik, hirigunetik urrutiago honako barruti eta konderriak:
* Jinnan Barrutia (津南区 Jīnnán Qū)
* Dongli Barrutia (东丽区 Dōnglì Qū)
* Xiqing Barrutia (西青区 Xīqīng Qū)
* Beichen Barrutia (北辰区 Běichén Qū)
* Baodi Barrutia (宝坻区 Bǎodǐ Qū) — Baodi Konderria 2001. urtearen aurretik
* Wuqing Barrutia (武清区 Wǔqīng Qū) — Wuqing Konderria 2000. urtearen aurretik
* Ji Konderria (蓟县 Jì Xiàn)
* Jinghai Konderria (静海县 Jìnghǎi Xiàn)
* Ninghe Konderria (宁河县 Nínghé Xiàn)

## Ikus, gainera

* Txinaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Tianjingo barruti eta konderrien mapa Ingelesezko Wikipedian.
* Datuak: Q1464687
# Tianjingo portua

Tianjingo portua (txinera sinplifikatuz: 天津港), Txinako Herri Errepublikako Tianjin hiriko portua da. Herrialdeko laugarren porturik handiena, garraiatutako zamaren arabera (309,5 milioi tona 2007ko datuen arabera).
Portuaren koordenatuak honakoak dira: 38°58′N 117°47′E﻿ / ﻿38.967°N 117.783°E﻿ / 38.967; 117.783

## Binhai Gune Berria

Prefektura mailako Tianjin hiriko gobernuak, Binhai izeneko gune berria eratu zuen 2000ko hamarkadaren hasieran, Tianjingo portua kokatzen den gunean, portua handitu, kai berriak eraiki, eta merkataritza eta garraioarekin zerikusia duten iharduera ekonomikoak garatzeko.
Gune hau, Tanggu, Hangu eta Dagang Barrutiek otsatzen dute.

## Ikus, gainera

* Munduko porturik garrantzitsuenak zamaren arabera

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Tianjingo portuaren webgunea.
* (Txineraz) Tianjingo portuaren garapenerako enpresaren webgunea.
* Datuak: Q1523501
* Multimedia: Port of Tianjin / Q1523501
# Lao (herria)

    Artikulu hau herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Lao».
Lao hego-ekialdeko Asiako herria da. Talde etniko honetako kide gehienak Laosen (4 milioi inguru) eta Thailandian (15 milioi inguru) bizi dira. Thailandian, laoak batez ere Isan eskualdean bizi dira, nahiz eta herrialde osoan zehar lan bila ibili diren, batez ere Bangkokera. Laoek hainbat dialekto hitz egiten dituzte beren hizkuntzaz, laoseraz eta isanaz, batzuetan hizkuntza bakartzat hartzen direnak. XX. mendean egindako thailandiaratze-politiken ondorioz, lao askok Isan hitza nahiago dute.
Mendebaldeko historiografian, "lao" eta "laostar" terminoek esanahi askea izan dute. Bi terminoak era irregularrean aplikatu izan zaizkie Laosko biztanle guztiei, oro har, Lao etnikoa alde batera utzita edo aldamenean historian zehar. 1953an frantziar protektoratua amaitu zenetik, "lao" talde etnikoari soilik aplikatu zaio, "laostar" edozein hiritarri erreferentzia egiten dion bitartean, euren identitate etnikoa kontuan hartu gabe. Zenbait herrialdek oraindik termino biak nahasten dituzte beren estatistiketan.

## Erreferentziak

* ↑ Hattaway, Paul, ed. Lao. in: Peoples of the Buddhist World. William Carey Library, 149 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q383946
* Multimedia: Lao people / Q383946
# Laocheng barrutia

Laocheng barrutia (txinera tradizionalez: 老城区) Txinako barruti bat da, Luoyang barruan. Azken zentsuaren arabera 163.176 biztanle zituen 57.58 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1152604
* Multimedia: Laocheng District / Q1152604
# Laodamante

Laodamante edo Laodamas, greziar mitologiaren arabera, Tebaseko azken erregea izan zen, bere aita Altzinoo hil ondoren. Tebaseko bigarren gerran parte hartu zuen, non Epigonoen aurka borrokatu zuen eta Egialeo euren buruzagia garaitu zuen, baina Alkmeonek hil zuen Laodamante bera. Ondoren, hiriko biztanle guztiek utzi zuten hiria, Tiresias igarleak aholkatu zuen bezala, eta garaileek, bertara sartu zirenean, hiria inortxo gabe ikusi zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q765456
# Lanús

Lanús Argentinako Buenos Aires probintzian dagoen Lanús barrutiko hiriburua da. Buenos Aires hiriaren hegoaldean dago, Buenos Aires Handia metropoli eremuaren barnean. 2001eko erroldaren arabera hiriak 212.152 biztanle zituen. Lanús barrutiak, berriz, 459.263 biztanle zituen 2010ean.

## Erreferentziak

* ↑ 2010eko erroldaren emaitzak Indec

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Lanusen webgunea
* Datuak: Q1622565
* Multimedia: Lanús / Q1622565
# Laobian barrutia

Laobian barrutia (txinera tradizionalez: 老边区) Txinako barruti bat da, Yingkou barruan. Azken zentsuaren arabera 125.454 biztanle zituen 217.54 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q268555
* Multimedia: Laobian / Q268555
# Lantzelot Nafarroakoa

Lantzelot Nafarroakoa bi nobleen izena izan zen:
* Lantzelot Nafarroakoa (Longuevilleko kondea), Filipe Nafarroakoa infantearen seme naturala izan zen.
* Lantzelot Nafarroakoa (Iruñeko apezpikua), Karlos III.a Nafarroakoa erregearen seme naturala izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak
# Lantziegoko ermandadea

Lantziegoko ermandadea Biasteriko taldeko anaiartea da. Kripan, Bilar, Lantziego (Asa, Lantziego, Biasteri), Moreta, Oion (Gorrebusto, Labraza, Oion) eta Ekorako udalerriek osatzen dute anaiartea. Udalerri horiek Biasteriko anaiartearen mende egon ziren, XIX. mendean aparteko anaiartea osatu zuten arte.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261866
# Lantziegoko anaiartea

Lantziegoko anaiartea Biasteriko taldeko anaiartea da. Kripan, Bilar, Lantziego (Asa, Lantziego, Biasteri), Moreta, Oion (Gorrebusto, Labraza, Oion) eta Ekorako udalerriek osatzen dute anaiartea. Udalerri horiek Biasteriko anaiartearen mende egon ziren, XIX. mendean aparteko anaiartea osatu zuten arte.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61069774
# Lantzelot Nafarroakoa (Longuevilleko kondea)

    Artikulu hau Longuevilleko kondeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Lantzelot Nafarroakoa».
Lantzelot Nafarroakoa frantziar noblea izan zen, Lantzelot sasikumea edo Lancelot le bâtard ezizena zuena.
Filipe Nafarroakoa infantearen seme naturala izan zen, ama bere maitalea zen Jeannette d'Aisy izanik. Ehun Urteko Gerran Bretainiako dukearen agindupean aritu ondoren, 1371n Karlos II.a Nafarroakoak opari moduan aitak izandako Longuevilleko kondearen titulua eman zion.
Zuhaitz genealogikoa :
Filipe III.a Nafarroakoa
Filipe Nafarroakoa
Lantzelot Nafarroakoa
Joana II.a Nafarroakoa :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23307986
# Lantzen

Lantzen aldizkaria Bilboko Gabriel Aresti Euskaltegiak argitaratu zuen bi urtez (1994 eta 1995), eta beste horrenbeste zenbaki izan zituen. Hiru urte geroago, 1998an, Zenbat Gara aldizkariak hartu zuen haren lekukoa.

## Argitaratutako zenbakiak
### 0. zenbakia (1994ko ekaina)

* «Editoriala».
* Teo Etxaburu: «Aldaketaren alde: Egin, egiten, egingo».
* «Didaktika: Ikasten ikasiz».
* Jose Mari Larrea: «Nire lehen hogeita zortzi urteak euskara ikasten».
* «Euskaraz bizi: Ametsa egia bihurtzen».
* Txango taldea: «Euskaltegiko dinamika zuzpertuz».
* Bakaiku taldea: «Euskara euskategitik irtetzerakoan».
* Irrati taldea: «Euskaltegiko uhinak».
* Xabier Amuriza: «Bertsolariak Bilbon».
* Luigi Anselmi (elkarrizketa): «Bilboko sasi siziliarra».
* Manu Ertzilla (elkarrizketa): «Beti hobetzeko asmoaz».
* Jose Maria Sanchez Carrion "Txepetx" (elkarrizketa): «Txori xume eta arrunta».
* «Santa Marina eta Iruaitzak».
* «Txurdinagatik zuzenean: A zer nolako pasada..».
* «Bila gabiltza».

### 1. zenbakia (1995eko ekaina)

* «Editoriala».
* «Zenbat Gara kultur elkartea martxan Bilbon (I)».
* «Zenbat Gara kultur elkartea martxan Bilbon (II)».
* «Albia: Kafe Antzokia».
* «Totelka irratia».
* «Jaietan bizitzan bezala euskaraz».
* «Ihauterietako kopla berriak: Zenbait gauzari jarriak».
* «Intsumitu konpartsakideekin Basaurin».
* «Txosna 95: Aste Nagusirako programa».
* «Ahatetxo itsusia: Euskara berreskuratzeko baikortasun kritikoaren garaia».
* Luigi Anselmi (elkarrizketa): «Txepetxen "Un futuro para nuestro pasado" euskara bidean».
* Ibaizabal Bilbo berbetan elkartea (elkarrizketa): «Euskaraz aritzeko irrikitan».
* «Kantagintza: Kantuz bizi naiz eta..».
* «Bertso eskola: Ikastaroa jostaroa»
* «Mintzamena: Euskaltegia eta gero... zer?»
* Gabriel Aresti (elkarrizketa): «Euskaldun(berri)arekin mintzo».
* «Bertan ikusia».
* «Argos: Abentura baten hastapenak».
* «Udarako zenbait irakurgai».
* «Jose Mari Larrearen "Euskaldungoa erroizturik"».

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261867
# Lantzelot Aintzirakoa

Sir Lantzelot Aintzirakoa (ingelesez: Lancelot du Lac; galesez: Lawnslot) edo besterik gabe Lantzelot Artur erregearen Mahai Biribileko zaldunetako bat zen. Ginebra erreginaz, Artur erregearen emazteaz maitemindu zen. Amodio hau zela eta, era guztietako probak gainditu zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2016-09-30). (PDF) 181. araua: Erdi Aroko pertsona-izenak. Iruñea, 14 or..
* ↑ {{erreferentzia|url=http://www1.euskadi.net/harluxet/hiztegia1.asp?sarrera=Lantzelo1 |izenburua= Lantzelot Aintzirakoa|egilea=[[Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa}}

## Kanpo estekak

* Datuak: Q215681
* Multimedia: Lancelot / Q215681
# Lantzer

Lantzerra ertz baten goiko aldean ahoa eratzeko egiten den ebaki zeiharra da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1903785
# Lantzoi handi

Lantzoi handia (Hyperoplus lanceolatus) Hyperoplus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ammodytidae familian.

## Banaketa

Ipar-ekialdeko Ozeano Atlantikoan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) FishBase

## Ikus, gainera

* Hyperoplus
* Ammodytidae

## Kanpo estekak

* FihsBase.org
* Datuak: Q1351670
* Multimedia: Hyperoplus lanceolatus / Q1351670
* Espezieak: Hyperoplus lanceolatus
# Tolosa–Erdia geralekua

    Ez nahasi Tolosako geltokiarekin.
Tolosa–Erdia Euskal Herriko Gipuzkoako tren eta autobus geraleku bat da, Tolosa udalerrian kokatuta dagoena.
Geralekua 1863ko irailaren 1an ireki zen.

## Egoera

Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Madril — Hendaia: 597,500 kilometro-puntua

## Historia

Geltokia 1863ko irailaren 1ean inauguratu zen Beasain - Donostia tartea martxan jarri zenean Madril—Hendaia burdinbidea erradialean.
Hasierako ustiapena Norteko Konpainiaren esku geratu zen, bere titulartasuna mantendu zuen 1941ean nazionalizatu eta sortu berria zen RENFEn integratu zuten arte.
1929an trenbide zatia zatitu eta elektrifikatu egin zen.
2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.

## Geltokia

Tolosa–Erdia geralekua geltoki nagusitik kilometro bat pasatxora dago. Alboetako bi nasa pixka bat kurbatuz eta bi bidez osatuta dago. Nasa bakoitzak bere babeslekua du, nahiz eta guztiz desberdinak izatearen berezitasuna duten. Tolosarako norabidean erabiltzen den nasaren aterpea harrizko egitura zabal bat da, paraleloan dauden zazpi zutabeko bi ilaratan bermatuta dagoena. Donostiako norabidean erabilitako nasaren babeslekuak, ordea, jatorrizko diseinua mantentzen du, etxola txiki baten itxurakoa, partzialki itxia eta teilazko teilatu batez estalia.

## Zerbitzuak

Donostiako Renfe Aldiriak
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
 C-1IrunIrungo Bentak • Lezo–Errenteria • Pasaia • Herrera • Intxaurrondo • Ategorrieta • Gros • Donostia • Loiola • Martutene • Hernani • Hernani–Erdia • Urnieta • Andoain • Andoain–Erdia • Billabona–Zizurkil • Anoeta • Tolosa–Erdia • Tolosa • Alegia • Ikaztegieta • Legorreta • Itsasondo • Ordizia • Beasain • Ormaiztegi • Zumarraga • LegazpiBrinkola :

## Etorkizuna

Euskal-Y-ren irekierarekin, geltoki hau aldirietako eta merkantzietako trafikoari bakarrik eskainiko zaio.

## Erreferentziak

* ↑ EuroFerroviarios. «Tolosa–Erdia (geralekua)» euroferroviarios.net (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).
* ↑ «La llegada del ferrocarril a Beasain. Diario de Noticias de Gipuzkoa» web.archive.org 2011-11-01 (Noiz kontsultatua: 2020-05-01).
* ↑ https://web.archive.org/web/20160702083546/http://www.spanishrailway.com/2012/02/20/caminos-de-hierro-del-norte-de-espana/

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* ADIF enpresako web gunea
* RENFE enpresako web gunea
* Datuak: Q8842053
iea  Donostiako Renfe Aldiriak :
| | Tolosa | Tolosa–Erdia | Anoeta | |
| Madril–Chamartin | | | | Hendaia |
# Tolosa–Matabiau geltokia

Tolosa-Matabiau geltokia (frantsesez Gare de Toulouse-Matabiau) Frantziako Okzitania eskualdean dagoen Tolosa hiriko tren geltoki garrantzitsuena da. 1856ko abuztuaren 30ean eraiki zuten.
Txantiloi:Brive-la-Gaillarde-Tolosa trenbidea

## Kanpo estekak

* SNCF "Gares & Connexions" web gunea
* TER web gunea
* Datuak: Q373449
* Multimedia: Gare de Toulouse-Matabiau / Q373449
# Tolpuddle

Tolpuddle Burleston and Tolpuddle udalerria osatzen duen herrixketako bat da, Dorseten, Ingalaterrako hegoaldean. Piddle ibaiaren alboan dago, eta hortik hartzen du bere izena. Dorchesterretik ekitaldera 8 miliara dago, eta Pooleetik mendebaldera 12 miliara. Azken zentsuaren arabera 494 biztanle zituen.
Herria Tolpuddleko Martiriengatik da ezaguna, elkarte lagunkoi bat osatzeagatik 1833an zigortu eta Australiara deserriratu zituzten sei gizonezko. Herrian eskultura bat dago martiriak gogorarazteko.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Tolpuddle Martyrs village tree pruning carried out» BBC News 2014-11-07 (Noiz kontsultatua: 2024-08-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1227470
* Multimedia: Tolpuddle / Q1227470
# Tolovkita

Tolovkita sulfuro motako minerala da eta cobaltita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Tolovkita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {IrSbS}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 7,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tolovkite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Toloñoko Andre Mariaren monasterioa

Toloñoko Andre Mariaren monasterioa, Aingeruen Andre Mariaren monasterioa edo Toloñoko baseliza izenekin ere ezaguna, Bastidan (Araba) kokaturiko monasterioa da. Toloñoko mendilerroan dago kokaturik, Toloño mendiko gainetik hurbil, belardi batean. XIV. mendean ireki zuten eta Lehen Karlistaldian sute batean suntsitu zen. Gaur egun zutik horma batzuk besterik geratzen ez diren arren, zaharberritze prozesu batean dago.

## Historia

José de Sigüenza fraideak San Jeronimoren ordenaren Historia (1595-1605) lanean adierazi zuen Toloñon bazirela gailurrean bizi ziren ermitau batzuk, bizitza espiritual eta penitentea egiten zutelarik bertan. Calahorrako apezpikuak, monasterio hau San Miguel del Monte (Miranda Ebro) monasterioaren menpe utzi zuen.
Ondoren, Toloñoko baseliza independentea izan zitekeela ematen zuen, eta Benedikto XIII.a (antipapa) antipapari baimena eskatu ondoren, monasterio independente modura eratu zen. Toloñoko gailurreko eguraldi gogorrak zaildu egiten zuen monasterioko bizitza. Ordenak ez zien uzten [[|nobiziotza|nobiziorik]] eskatu edo jasotzen, ezin baitzituzten zerekin mantendu. Hala, monasterioan ez ziren nahikoa fraide ospakizunetan formak gorde eta tradizioak mantentzeko, eta lurra lantzeko ere zailtasunak zituzten.
Hala, monasterioa miseria gorrian erori zen eta egoera ikusita, kongregazioak lekua uztea erabaki zuen. 1417an ikertzaileak joan ziren eta egoera uste baino okerragoa izanda, monasterioa uzteko baimena eman zieten, bertan zeuden erlijiosoei eskerrak emanez horrenbeste agoantatu izanagatik. Gauzak honela, San Jeronimoko ordenak Toloñoko fraideak ordenaren beste monasterio batzuetara eramatea onartu zuen.
1422an ordenak monasterioari uko egin zion eta berau Calahorrako apezpikuaren esku utzi, Erremelluri izeneko etxaldearekin batera. Honek onartu eta Martin Fernandez Bastida bidali zuen bertara kapelau lanak egitera.
Laster, Dibisaren kofradia sortu zen, monasterioa zaindu eta berau kudeatzeko. Berau Urizaharra, Bastida, Gatzaga Buradon, Ozio eta Bergantzuko uriek eta Trebiñuko konderriak osatzen zuten. 1835ean, Lehen Karlistaldian monasterioa erre egin zen sute batean.

## Arkitektura eta ezaugarriak

Eraikina ondo eraikita zegoen eta eliza kamarina eta sakristia zituen. Erretaula nagusia harri zuriz egina zegoen. Ostatuan 22 gela eta bost sukalde, kapelauarentzat, ermitauarentzat eta zerbitzuarentzat aparteko gelak zeuden, baita Dibisaren kofradiak erabiltzen zuen bilera gela bat ere.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 de Sigüenza, José. (1595-1605). Historia de la Orden de San Jerónimo. .
* ↑ Espainiako Historia Erret Akademia (1802). Diccionario Geográfico-Histórico de España.. I Liburukia Abadiano-Llodio. Madrid: 376-77 orr.
* Datuak: Q6021453
* Multimedia: Monastery of Nuestra Señora de los Ángeles de Toloño / Q6021453