OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kosroes II.a

Kosroes II.a (570 aldean - Ktesifon, 628ko otsailaren 28a), batzuetan Khosrau II.a edo Khosro II.a deitua, Sasandar Inperioko xahanxah izan zen 590-628 bitartean.

## Bizitza

Maurizio Bizantzioko enperadorearen laguntzari esker lortu zuen erregetza. Laguntza horren truke zenbait lurralde Bizantzioren esku utzi behar izan zituen. Maurizio hil zutenean, eta haren lekua Fokas enperadoreak hartu zuenean, Kosroes II.ak Bizantziar Inperioa inbaditu zuen (Siria, Anatolia), Kaltzedoniaraino iritsi zen, eta Jerusalem eta Egipto konkistatu zituen. Baina, 622tik aurrera, atzera egin behar izan zuen, Heraklioren konkistek eraginik. Niniveko guduaren ondoren (628), iraultza bat izan zen gortean; Kosroes II.a epaitu eta hiltzera kondenatu zuten. Bere seme Kavadh II.ak bakea sinatu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Latin eta greziar pertsona­ izen klasikoak euskaraz emateko irizpideei buruzko erabakia. euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2017-3-14).
* Datuak: Q212732
* Multimedia: Khosrau II / Q212732
# Kossmatella

Kossmatella ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko beheko estratuetan eman zen.

## Erreferentziak

* 1 2 {{erreferentzia |abizena1 = Sepkoski |izena1 = Jack |url = http://strata.geology.wisc.edu/jack/showgenera.php?taxon=231&rank=class |izenburua = Sepkoski's Online Genus Database - Cephalopodes

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261630
* Multimedia: Kossmatella / Q12261630
# Kossi probintzia

Kossi Burkina Fasoko 45 probintzietako bat da, Boucle du Mouhoun eskualdean kokatua. Bere hiriburua Nouna da. 2.128 km$^2$ ditu eta 2006an 272.123 biztanle zituen.

## Departamenduak

Balé probintzian 10 departamendu daude:

## Erreferentziak

* ↑ 2006ko zentsoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1074485
* Multimedia: Kossi Province / Q1074485
# Kossuth (Mississippi)

Kossuth Mississippiko herrixka bat da. Alcorn konderrian kokatua dago. 2010ean 209 biztanle zituen, 2,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Alcorn konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2533368
* Multimedia: Kossuth, Mississippi / Q2533368
# Krościenko nad Dunajcem udalerria

Krościenko nad Dunajcem Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Nowy Targ barrutian kokatuta. 57,12 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6772 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2461061
ieaPolonia Txikiko voivoderriko udalerriak :
# Krottelbach

Krottelbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Kusel (barrutia)|Kusel]] barrutian. 2014an 700 biztanle zituen 5,56 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q641215
* Multimedia: Krottelbach / Q641215
# Krościenko Wyżne udalerria

Krościenko Wyżne Poloniako Behe Karpatoetako voivoderriko landa-udalerri bat da, Krosno barrutian kokatuta. 16,31 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5570 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2281786
* Multimedia: Gmina Krościenko Wyżne / Q2281786
ieaBehe Karpatoetako voivoderriko udalerriak :
# Krośnice udalerria

Krośnice Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-udalerri bat da, Milicz barrutian kokatuta. 178,54 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8165 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2325935
ieaSilesia Behereko voivoderriko udalerriak :
# Krośniewice udalerria

Krośniewice ( (Audio·info)) Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Kutno barrutian kokatuta. 94,71 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8613 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q339563
* Multimedia: Gmina Krośniewice / Q339563
ieaLodzeko voivoderriko udalerriak :
# Kroupaita

Kroupaita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Kroupaita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {KPb0.5[(UO2)8O4(OH)10]*10H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kroupaite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Krottorfeko ontzia

Krottorf urrezko ontzia (alemanez Goldschale von Krottorf) Erdiko Brontze Aroaren amaieran urrezko xaflaz egindako kalota formako ontzi bat da, ziurrenik k.a. XIV. mendekoa da. 1909an aurkitu zuten Krottorf herriaren inguruan, Alemaniak Saxonia-Anhalt eskualdean. 21. mendean Halleko (Saale) Historiaurreko Estatuko Museoan dago.

## Ezaugarriak

Ontzia urre finez egina dago eta kalota formakoa da. 13ko cm-ko diametroa du, 6 cm-ko altuera eta lodiera 0,17 mm. Bere pisua 68,7 gramo dira.
Ontziaren forma eta dekorazio elementuen antzekotasunak daude garai hartako Europa mendebaldeko elementu askorekin, baina forma antzekoena Axtrokiko ontziek (Euskal Herrian aurkituak) eta Villenako altxorreko ogasuneko (biak Espainia) ontzi batzuk dira. Apainduran, antzekotasun nabarmena du Axtrokiko ontzi txikiagoaren oinarrian dagoen gurutze figurak.

## Ikus, gainera

* Axtrokiko ontziak
* Eberswaldeko altxorra
* Terheideko urrezko katiluak

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, alemanezo Wikipediako «Goldschale von Krottorf» artikulutik itzuli da; zehazki, 2022-08-17ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q70500332
* Multimedia: Goldschale von Krottorf / Q70500332
# Krotz Springs (Louisiana)

Krotz Springs Louisianaeko herri bat da. St. Landry parrokian kokatua dago. 2010ean 1.198 biztanle zituen, 4,47 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Landry parrokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q430778
* Multimedia: Krotz Springs, Louisiana / Q430778
# LOGSE

Espainiako Hezkuntza Sistemaren Antolamendu Orokorraren Lege Organikoa —LOGSE gaztelaniazko siglez ezagunagoa— (jatorrizko izena, gaztelaniaz: Ley Orgánica de Ordenación General del Sistema Educativo) 1990eko urriaren 3an onartutako Espainiako hezkuntza lege bat izan zen, garai hartan Espainiako Gobernua zeukan PSOEren eskutik sortua. Lege horrek aurreko Espainiako Hezkuntza Lege Orokorra ordezkatu zuen. 2006an, Espainiako Hezkuntza Lege Organikoak (LOE) indargabetu zuen.

## LOGSEren ekarpen nagusiak

* Espainiako hezkuntzaren deszentralizazioa ekarri zuen lehenengo hezkuntza legea izan zen. Horrela, ikastetxeek beren curriculumetako edukien parte handi bat idazteko gai izan ziren.
* Derrigorrezko hezkuntza 16 urte arte luzatzea eta bigarren hezkuntzak lau ikasturte izatea ezarri zuen.
* Batxilergoa bi alditan banatu zen. Lau modalitate sortu ziren: Arteak, Teknologikoa, Osasun Zientziak eta Humanitateak. Horietako bakoitza pasatzean, unibertsitateko ikasketa jakin batzuk egiteko aukera ematen zuen, selektibitatea gaindituz gero.
* Ikasketa artistikoen gehikuntza sistema orokorra ezarri zuen.
* Ikastetxeetako kontseiluek zuzendaria hautatzeko aukera izatea ekarri zuen.
* Ikasmaila automatikoki gainditzeko bidea ezarri zuen. Horrekin, ikasleen ahaleginari balioa kendu zion.
Hezkuntza sistema zabala izatea zuen helburu, baina ez zuen lortu, Espainian 1990eko hamarkadan gizarte aldaketa asko izan baitziren.

## Kanpoko loturak

* LOGSE - 1990-10-3 - Espainiako Hezkuntza Sistemaren Antolamendu Orokorraren Lege Organikoa.
* LOE - 2/2006 Lege Organikoa, maiatzaren 3koa, Hezkuntzari buruzkoa.
* LOMCE - 8/2013 Lege Organikoa, abenduaren 9koa, hezkuntzaren kalitatea hobetzekoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3326778
# LOR

LOR 1998an Elorrion (Bizkaia) sortutako rock musika taldea da. Kimetz Blanco (baxua), Lander Irazola (gitarra eta ahots nagusia), Kimetz Zenitagoia Dummy (gitarra eta ahotsa) eta Ramiro Untzeta (bateria) dira hasiera-hasieratik taldekideak.
Bi disko kaleratu zituzten GOR disko etxearen zigilupean. 2003a LOR izenarekin eta 2005ean Bakoitzari berea.
2006an Kimetz Zenitagoia Dummyk taldea utzi zuen, eta zenbait proba egin ondoren hirukote moduan jarraitu zuten 2008an, Rock Terapia diskoa kaleratuz.

## Diskografia

* Lor (Gor Diskak, 2003)
* Bakoitzari berea (Gor Diskak, 2005)
* Rock terapia (Atxeh, 2008)

## Kanpo estekak

* Web orria
* Youtube
* Instagram
* Datuak: Q12261726
# LISPA

LISPA (London International School of Performing Arts, euskaraz Londreseko Antzerki-Arte Eskola Internazionala) 2003. urtean Thomas Prattkik sortua izan zen. Thomas Pariseko École Internationale de Théâtre Jacques Lecoqeko zuzendari pedagogiko izan zen.
LISPA Jacques Lecoq-en lanean oinarritua badago ere, antzerki fisikoko entrenatze programa izanagatik da berezia.

## Hastapen Kurtsoa

Hastapen Kurtsoa gorputz eta ahotsaren prestakuntza eta ingurune fisikoaren aztertzera bideratzen da, ikasleak elementu hauek gorputzaren bidez eta espazioan zehar transposatzera ahalbidetuz.
Maskara Neutroarekin hasiz ikasleek lasaitasun egoera ikasten dute. Jarraian, giza pasioak, emozioak eta portaerak lantzen dira Maska Larbario eta Adierazgarriekin. Transposizio dramatikoak eta sormena animaliak, elementuak, pintura, poesia eta arkitektura aztertuz desblokeatzen dira.
Klaseek forma desberdinak hartzen dituzte: mugimenduaren azterketa, inprobisaketa, akrobaziak, ahots prestaketa, idaztea, pintura eta eskultura besteak beste.
Elkarlana edota Sorkuntza LISPAn egiten den lanaren ezinbesteko zatia da. Astero ikasleek beren antzerki propioa lantzeko aukera dute. Talde txikietan elkarturik irakasleek aurretik ezarririko gai baten inguruan lan egiten dute, klasean lantzen ari diren esparruak miatzeko aukera dutelarik. Astelehenero, astean zehar landutakoa aurkezten dute irakasle eta Aurreratuen Kurtsoko ikasleen aurrean.
Hastapen Kurtsoa Amaierako Proiektu bat ala Ikerketa Proiektu batekin amaitzen da, non ikasleek beraiek hautaturiko gai batean publiko aurreko emanaldia prestatzeko denbora gehiago duten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6670515
# LMDS

LMDS edo Local Multipoint Distribution Service (euskaraz Irrati Uhin Bidezko Komunikazioa) datu eta komunikazioak irrati uhinen bidezkoari gabeko komunikazio sistema erabiltzen duen teknologia bat da. LMDS-k mikrouhinen banda erabiltzen du, Ka frekuentzian (28 GHz). Honen ondorioz, Seinale hauek distantzia laburretarako erabiliko dira. Ondoren, FCC-k (Federal Communications Commision) asignaturiko frekuentzia tarte estandarrak agertzen dira:

### A Blokea

Frekuentziak-> Erabilitako BW
27,500 - 28,350 GHz->850 MHz
29,100 - 29,250 GHz->150 MHz
31,075 - 31,225 GHz->150 Mhz
Total BW del Bloque A: 1150 Mhz

### B Blokea

Frekuentziak-> Erabilitako BW
31,000 - 31,075 GHz->75 MHz
31,225 - 31,300 GHz->75 MHz
Total BW Blokekoa B: 150 Mhz

## Beste datu tekniko batzuk

Lotura distantzia: 100 m-tatik 35 km-taraino.
Modulazioa: QAM edo QPSK.
Erregimen bitarra: 8 Mbps (ez dago zehaztua, batzuek 45 Mbps ematera heltzen direla diote).
Sarrera metodologia: FDD, FDMA, TDD, TDMA eta FH (frequency hopping).
Garraio protokoloa: ATM zeldak, PPP eta Ethernet airetik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2268380
# LIGO

LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) grabitazio uhinak detektatzeko behatoki bat da. Proiektu honen eginkizun nagusia grabitazio uhinen existentzia egiaztatzea izan zen, lehenago Einsteinek bere Erlatibitate orokorraren teorian aurre-esan zuen bezala.

### Nola funtzionatzen du

Laser izpi bat pasatzen da ispilu batetik eta izpia bi izpi berdinetan zatitzen du. Batek zuzen jarraitzen du eta besteak 90 graduko norabideko aldaketa egiten du, horregatik L itxura dauka. Eranskin edo beso horien bukaeran ispilu bat dago eta bi izpiak bueltan islatzen ditu, bi izpiak batu baino lehen bietako batek talka egiten du disdira neurtzen duen fotodetektatzaile batekin. Gainera neurketen patroiak mugimenduaren kantitatea jakiteko balio dute.

### Kokalekua

LIGO izeneko bi laborategi dago munduan, biak ere Estatu Batuetan. Bat Hanford Sites-en dago eta bestea Linvingstonen, Luisianan.

### Aurkikuntzak

* Lehenengo detekzioa 2015eko irailaren 14an izan zen, baina 2016ko otsailaren 11-ra arte ez zen argitaratu. Uhin hauek gertatu ziren bi zulo beltz fusionatu zirenean.
* Bigarren detekzioa izan zen 2015eko abenduaren 26an, baina ez zen 2016ko ekainaren 15-era arte argitaratu. Honetan ere bi zulo beltz fusionatzerakoan sortu ziren uhinak
* Hirugarren detekzioa 2017ko urtarrilaren 4an izan zen, baina 2017ko otsailak arte ez zen argitaratu. Bi zulo beltz fusionatzerakoan sortu ziren uhinak.
* Laugarren eta orain arte azken detekzioa 2017ko abuztuaren 14an izan zen.Oraingo honetan ere bi zulo beltzen fusioagatik gertatu dira uhinak.Kasu honetan uhin grabitatorioak ez ziren bakarrik LIGO behatokietan detektatu, Italian kokatuta dagoen VIRGO behatokian ere.Honi esker hartu zituzten datuak askoz zehatzagoak izan ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q255371
* Multimedia: LIGO / Q255371
# LOL (^^,)

LOL <(^^,)> Basshunter abeslariaren estudioko lehen albuma da. Warner Music Swedenek 2006ko abuztuaren 28a.

## Abestiak

Bonus tracks

## Zerrendak

| Zerrenda (2006-2008) | Postu gorena |
| Danimarka (Album Top-40) | 3 |
| Finlandia (Musiikkituottajat) | 4 |
| Suedia (Sverigetopplistan) | 5 |
| Austria (Ö3 Austria Top 40) | 12 |
| Norvegia (VG-lista) | 19 |
| Ameriketako Estatu Batuak (Dance/Electronic Albums) | 24 |
| Frantzia (SNEP) | 51 |
| Herbehereak (MegaCharts) | 66 |

## Erreferentziak

* ↑ Matthew, Chisling. Basshunter – LOL <(^^,)>. (Noiz kontsultatua: 2018-07-30).
* ↑ BASSHUNTER – LOL <(^^,)> (ALBUM). (Noiz kontsultatua: 2018-07-30).
* ↑ BASSHUNTER – LOL <(^^,)> (ALBUM). (Noiz kontsultatua: 2018-07-30).
* ↑ BASSHUNTER – LOL <(^^,)> (ALBUM). (Noiz kontsultatua: 2018-07-30).
* ↑ BASSHUNTER – LOL <(^^,)>. (Noiz kontsultatua: 2018-07-30).
* ↑ BASSHUNTER – LOL <(^^,)> (ALBUM). (Noiz kontsultatua: 2018-07-30).
* ↑ Basshunter. (Noiz kontsultatua: 2018-07-30).
* ↑ BASSHUNTER – LOL <(^^,)> (ALBUM). (Noiz kontsultatua: 2018-07-30).
* ↑ BASSHUNTER – LOL <(^^,)>. (Noiz kontsultatua: 2018-07-30).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Basshunterren webgune ofiziala.
* Datuak: Q664873
# LORAN

LORAN (ingelesetik LOng RAnge Navigation, irismen urruneko nabigazioa) nabigaziorako laguntza sistema elektroniko hiperbolikoa da, hiru transmisore edo gehiagotatik igorritako irrati seinaleak jasotzeko arteko tartea erabiltzen duena hartzailearen posizioa zehazteko. Bertsiorik modernoena LORAN-C da, espektro elektromagnetikoaren maiztasunetan lan egiten duena 90 eta 100 kHz artekoan, multipultsu seinale batekin, normalean 9 nagusientzat (bederatzigarren pultsuak dagokion geltokia adierazten du eta zuzenketak aplikatzeko balio du) eta 8 esklabo edo erreferentzia-estazioetarako.
LORAN sistema erabiltzen da herrialde askotan, Amerikako Estatu Batuak, Japonia eta hainbat Europako herrialde barne. Errusiak CHAYKA izeneko sistema ia berdin bat erabiltzen du, maiztasun-banda bera erabiltzen duena. LORANen erabilpena azkar gutxitzen ari da, GPSaren ordez.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q596529
* Multimedia: LORAN / Q596529
# LMFAO

LMFAO pop musikako amerikar talde bat da. Taldea 2006an Los Angelesen (Kalifornia) sortu zuten SkyBluk (Skyler Huston Gordy, 1986ko urriaren 23a) eta Redfoo (Stefan/Stefano Kendal Gordy, 1975ko Irailaren 3a). Biak, hurrenez hurren dira Berry Gordyren iloba eta semea: RedFoo SkyBluren osaba da. Orokorki, taldearen musika alkoholari buruzkoa da. 2012ko irailaren 21ean, taldearen bereizketa eman zen denbora baterako, bi artisten bakar-saioak hobetzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48978
* Multimedia: LMFAO / Q48978
# LOLCODE

LOLCODE programazio lengoai esoterikoa da, interneten famatuak diren Lolcat memetan oinarrituta dagoena. Lengoaia 2007. urtean sortu zen Adam Lindsayren eskutik, Lancaster unibertsitateko konputazio departamentuko ikertzailea.

## Lengoaiaren egitura eta adibideak

LOLCODE lengoaiaren aginduak Lolcat irudiek erabiltzen duten hitz laburtu eta konprimatuak dira. Hurrengo adibideek kaixo mundua pantailaratzea eta fitxategi batetik irakurtzea dira.

### 1.Adibidea

| Kodea | Esanahia |
| HAI | LOLCODE programa guztietan, HAI rograma abiarazten du. |
| CAN HAS [LIBURUTEGIA]? | Programazio lengoaia askotan bezala lehenengo aginduetariko bat sarrera/irteera liburutegia sartzea izango litzateke. Normalean #include <stdio.h> bezalako agindu batek egiten du(stdio sarrera/irteera estandar liburutegia da). Komando hau, sarkastiko bezala eratu dena, galdetzen du ea liburutegia atzitu daitekeen, eta hartuz, eta bestela, errore mezua pantailaratuko du. |
| VISIBLE [MEZUA] | Mezu bat pantailaratuko du. |
| KTHXBYE | HAI komandoak programa abiarazten duen bezala, KTHXBYE («Okay thanks, bye» esan nahi duena («Ondo eskerrik asko, agur») komandoak amaitzen du. |

### 2.Adibidea

Adibide honetan fitxategi bat irekitzeko agindua dago, PLZ OPEN FILE "NAME"? — «Please try to open a file?» («Mesedez, fitxategia ireki dezakezu?») eta salbuespenak hartzeko kontrola, AWSUM THX — «Awesome, thanks!» («¡Harrigarria, eskerrik asko!»), eta O NOES («Oh ez!»).

### 3.Adibidea

Adibide honek 1-10 tarteko zenbakiak pantailaratzen ditu.

## Erlazionatutako proiektuak

LOLCODE LOLPython lengoaia oinarritu du, Andrew Dalke programatzaileak idatzitakoa. LOLPython-ek LOLCODEren antzeko sintaxia erabiltzen du, baina Python lengoaiaren estiloarekin.
Nano, Vim edo Eclipse programentzako sintaxi koloreztatzaileak daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q513238
* Multimedia: LOLCODE / Q513238
# Kukumelo laranja

Kukumelo laranja (Amanita crocea) zapore oneko perretxiko jangarria da. Hala ere, aurretik prestatu egin behar da, toxikoa baita gordinik.

## Deskribapena

Kapela: 6 eta 10 cm arteko diametrokoa, parabolikoa, gero ganbil-zabaldua. Ertz mehea, ildaskatua, biribildua, kapelaren kolore berekoa edo zurbilagoa. Azala bereiz daiteke, bolba hondarrik gabe, hori-gorrixka, uniformea edo laranja-lehoi kolorekoa.
Orriak: Zuriak edo kremak, libreak eta desberdinak, orritxoak daudelako.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 8 - 13 x 1 - 2 cm-koa, liraina, banangarria, erraboilduna ez, eraztunik gabea, behetik gora mehetua, orrien azpitik ildaskatua, sigi-sagako kotoi itxurako ezkata moduko batzuez estalita, bolba estua, garaia, zorro itxurakoa, mintzezkoa, zaila, kanpoaldetik zuria eta krema-laranja zurbila barruko aldean.
Haragia: Zuria, mehea, biguna, laranja kolorekoa azalaren azpian, zapore leunekoa eta usain ahulekoa.
Etimologia: Amanita grekotik dator eta Silizia eta Siria arteko mendiari egiten dio erreferentzia, han oso ugariak ziren eta. Grezieraz beste asan nahi bat ere badu, perretxikoa kontzeptu orokor gisa. Crocea epitetoa berriz latinetik dator, "croceus" hitzetik, hau da, azafrai koloretik. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna

Jangarri ona; ez jan inoiz gordinik, egoera honetan toxikoa baita. Gutxienez 30 minutuz egosi behar dira.

### Nahasketa arriskua

Amanita fulva delakoarekin, baina honek ez ditu sigi-sagako ezkata mailakaturik, eta kapela herdoil-lehoi kolorekoa du.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Hostoerorkorren basoetan ohikoa, bakanagoa koniferen artean.

### Banaketa eremua

Europa, mendebaldeko Asia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Kutxa Fundazioa Sozial eta Kulturala. (1992). Euskal Herriko perretxikoak. Litografía Danona s. coop.ltda., 178 or. ISBN 84-7173-211-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 306 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 290 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 29 or. ISBN 84-282-0540-X (T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1574920
* Multimedia: Amanita crocea / Q1574920
# Kukuma

Kukuma (Amanita ovoidea) amaniten taldeko perretxiko jangarria da. Hala ere, jangarria izan arren, ez da gomendatzen jatea.
Erdipurdiko jangarria, baina ez kontsumitzea hobe dena, Amanita zuri hilgarriekin nahas daitekeelako.

## Sinonimoak

Agaricus ovoideus Bull., Herbier de la France 8: t. 364 (1812) Amanita alba Pers., Traité sur les Champignons Comestibles: 177 (1818) Amidella ovoidea (Bull.) E.-J. Gilbert, Iconographia Mycologica 27: 77 (1940)

## Deskribapena

Kapela: 10 eta 20 cm arteko diametrokoa, zuri garbia, hasieran forma esferikoa edo oboidea du, gero ganbila eta azkenean ia laua, lodia, baita ertzean ere. Azal distiratsukoa edo likatsu samarrekoa eguraldi hezean, bolba hondarrik gabe.
Orriak: Zuriak, estu, desberdinak, oinaren ondoan biribilduak,
Hanka: 8 - 15 x 2 - 5 cm-koa, zuria, zilindrikoa edo zerbait lodituta oinarrian, flokosoa edo pruinaduna, eraztun irintsu batekin, ukitzean merengea bezala hatzetan itsatsita geratzen dena, bolba zabala, altua, mintzezkoa, zuria edo hori-okrea, beste perretxiko dena zuria denez nabarmen ikusten da.
Haragia: Zuria, lodia, sendoa, usain ahulekoa eta zapore leunekoa.
Etimologia: Amanita terminoa grekotik dator eta Zilizia eta Siria arteko mendiari egiten dio erreferentzia, han oso ugariak ziren eta. Grezieraz beste esanahi bat ere badu, perretxikoa kontzeptu orokor gisa. Ovoidea epitetoa latinetik dator, arrautza formakoa esan nahi duen "ovoideus" hitzetik. Gaztetan duen itxuragatik.

## Jangarritasuna

Jangarria, ez oso zaporetsua.

### Nahasketa arriskua

Amanita solitaria delakoarekin, baina honek bolba itsatsia, galkorra eta irintsua du.

## Sasoia eta lekua

Urrian eta azaroan, koniferetan eta hostoerorkorretan. Ez da oso ohikoa gure eskualdean.

## Banaketa eremua

Europa, Japonia, Krimea, Ekialde Hurbila, Kaukasia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Kutxa Fundazioa Sozial eta Kulturala. (1992). Euskal Herriko perretxikoak. Litografía Danona s. coop.ltda., 235 or. ISBN 84-7173-211-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 315 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 298 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 115 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Amanita ovoidea, leschampignons.fr
* (Ingelesez) Amanita ovoidea Mycobank-en
* Datuak: Q1281074
* Multimedia: Amanita ovoidea / Q1281074