# Zelulosa

Zelulosa glukosa molekulez osatutako polisakaridoa da, naturan oso ugaria dena. Zurruna da, eta uretan zein disolbatzaile organikoetan disolbaezina. Landareetan aurkitzen da batez ere.

## Egitura kimikoa

Almidoiaren eta glukogenoaren antzera, zelulosa glukosaz osatutako polisakaridoa da. Zelulosa beta glukosaz osatuta dago eta, almidoiak eta glukogenoak, berriz, alfa glukosaz.
Zelulosaren formula (C$_6$H$_{10}$O$_5$)$_n$ da, n terminoa aldakorra baina beti 200 baino handiagoa izanik.
Zelulosaren katea lineala da eta, glukogenoak ez bezala, ez du alboko adarrik.
Espero izatekoa denez, zelulosaren erabateko hidrolisiak glukosa ematen du.

## Funtzioa

Zelulosa landareen polisakarido nagusia da, eta landareen zelula-horma osatzen du. Landareen zelula-hormaren % 40 zelulosa da, zurarena, % 50 eta, kotoiarena, aldiz, % 90.
Glukosaren funtzioa glukogenoarena eta almidoiarena ez bezalakoa da; horien zeregina energia pilatzea da, zelulak erabiltzeko. Zelulosaren funtzioa, berriz, zelularen egitura mantentzean datza, euskarri gisa aritzen baita landareen eta algen zelula-hormetan.
Zelulosa naturan dagoen polisakaridorik ugariena da, biosferak duen karbonoaren erdia baino gehiago zelulosa eran baitago.
Animalia gehienek (gizakiak barne) ezin dute zelulosa digeritu, ez baitute β-1,4 lotura glukosidikoa apurtzeko behar den entzima, hau da, zelulasa. Animalia belarjaleek, berriz, zelulasa duten bakterioak dituzte beren hesteetan eta, bakterio horiei esker, zelulosa digeritzen dute.

## Ekintza biologikoa

Gizakiak zelulosa digeritu ezin badu ere, hestea zaharkatzerakoan, libragarri edo laxante mekaniko bezala jokatzen du. Zelulosa-zuntza uretan disolbagaitza denez, hesteak ura xurgatzen du eta, ondorioz, hondakinen bolumena handitu egiten da. Hori dela eta, heste-igarotzearen denbora normalizatu egiten da.
Zuntz gutxiko elikadura duten herrialdeetan, idorreriaren maiztasuna handiagoa izaten da. Zuntz gutxiko elikadura ondeste-koloneko minbiziarekin ere erlazionatu da.

## Erabilera industriala

Zelulosak erabilera industrial ugari ditu: plastikoak, zeta, zeluloideak, zelofana, papera eta kartoia, besteak beste, zelulosatik abiatuta ekoizten dira.
Zelulosaren iturri nagusiak zura, kotoia eta lastoa dira.

## Ikus gainera

* Hemizelulosa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80294
* Multimedia: Cellulose / Q80294
Karbono hidratoak :
MonosakaridoakDiosakAldosak: GlikolaldehidoaTriosakAldosak: Glizeraldehidoa Zetosak: DihidroxiazetonaTetrosakAldosak: Eritrosa • Treosa Zetosak: EritrulosaPentosakAldosak: Arabinosa • Erribosa • Lixosa • Xilosa Zetosak: Erribulosa • XilulosaHexosakAldosak: Alosa • Altrosa • Galaktosa • Glukosa • Gulosa • Idosa • Manosa • Talosa Zetosak: Fruktosa • Psikosa • Sorbosa • TagatosaHeptosakZetosak: Manoheptulosa • SedoheptulosaDeribatuakDesoxiazukreakDesoxirribosa • RamnosaAminoazukreakGalaktosamina • Glukosamina • N-Azetilgalaktosamina • N-AzetilglukosaminaAzukre azidoakAzido galakturonikoa • Azido glukonikoa • Azido glukuronikoaAzukre alkoholikoakArabitola • Glizerola • Inositola • Manitola • SorbitolaOligosakaridoakDisakaridoakIsomaltosa • Kitobiosa • Laktosa • Laktulosa • Maltosa • Sakarosa • Trehalosa • Turanosa • ZelobiosaTrisakaridoakErrafinosa • Maltotriosa • MelezitosaGainerakoakDestrina (+ Maltodestrina+ Ziklodestrina) • Estakiosa • FruktooligosakaridoakPolisakaridoakHomopolisakaridoakAlmidoia (Amilosa + Amilopektina) • Glukogenoa • Kitina • Kitosanoa • Zelulosa • InulinaHeteropolisakaridoakAgar-agarra • Azido hialuronikoa • Glikosaminglukanoa • Hemizelulosa • Heparina • Kondroitina • Pektina Glukolipidoak • Lipopolisakaridoak • Glikoproteinak • Peptidoglikanoak :