OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Floyd konderria (Indiana)

Floyd konderria (ingelesez: Floyd County) Indianako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua New Albany da. 2010eko zentsuaren arabera 74.578 biztanle zituen, Floyd kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Floyd konderriak 385,8 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,65 ura dira. Beste 383,15 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 193,31 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 74.578 pertsonetatik 68.477 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1.972 dira. 3.822 beltzak edo afroamerikarrak. 146 amerikar natiboak ziren eta 16 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 694 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 102 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.321 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q164603
* Multimedia: Floyd County, Indiana / Q164603
# Floyd konderria (Iowa)

Floyd konderria (ingelesez: Floyd County) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Charles City da. 2010eko zentsuaren arabera 16.303 biztanle zituen, Floyd kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Floyd konderriak 1.298,57 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,94 ura dira. Beste 1.296,63 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 12,55 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 16.303 pertsonetatik 15.774 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 331 dira. 200 beltzak edo afroamerikarrak. 13 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 213 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 97 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q486143
* Multimedia: Floyd County, Iowa / Q486143
# Floyd (New York)

Floyd Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Oneida konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 3.733 biztanle ditu, 34,79 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Oneida konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708577
# Floyd (Virginia)

Floyd Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Floyd konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. 448 biztanle ditu, 1,183955 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Floyd konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1376660
* Multimedia: Floyd, Virginia / Q1376660
# Formoso (Kansas)

Formoso Kansasko hiri bat da. Jewell konderrian kokatua dago. 2010ean 93 biztanle zituen, 0,72 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jewell konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2445658
# Formoso

Formoso (Ostia, c. 816 - † Erroma, 896ko apirilaren 4a) Eliza Katolikoaren 111. Aita Santua izan zen 891 eta 896 urteen bitartean.
Bere agintaldia istilutsua izan zen oso. Ageltrude enperatrizarekin etsaitu zen, haren seme Lamberto ez zuelako nahi izan Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadore izendatu, eta Ageltruderen etsaiekin, karolingioekin, lerratu zen Arnulfo Karintiakoa enperadore izendatuz. Ondorioz, Ageltrudek eta Lambertok Erromatik ihes egin behar izan zuten. Baina Arnulfo perlesiak jota geratu zen izendapenetik gutxira, eta aita santua bera ere garai bertsuan hil zen.
Orduan, Ageltrude Erromako politika kontrolatzera itzuli zen, eta aita santu berriaren izendapena inposatzeaz gain, Formosoren gorpua hilobitik ateratzeko agindu zuen, eta epaitzeko. Halaxe egin zen, Gorpuaren sinodoa esan izan zaion espektakulu bitxian.
Formosoren aurkako akusazioak egin ziren: lege kanonikoak zionearen aurka egoitzak transmigratzea, zin egite faltsua, eta apezpiku izatea benetan laikoa zenean. Epaiak Formoso erruduna zela ebatzi zuten. Gorpuari arropak kendu zizkioten eta eskubiko eskuko hiru hatz moztu zizkioten, bizirik zegoenean horiek erabili baitzituen bedeinkazioak emateko. Formalki, gainera, bere agintaldiko ordenazio eta agindu guztiak bertan behera geratu ziren.

## Ikus, gainera

* Gorpuaren Sinodoa

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 129. araua: Aita santuen izenak. .
* Datuak: Q170499
* Multimedia: Formosus / Q170499
# Formoso (Goiás)

Formoso Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. 4.660 biztanle ditu 844,289 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Goiás

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1805729
* Multimedia: Formoso (Goiás) / Q1805729
# Formoso (Minas Gerais)

Formoso Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 7.949 biztanle ditu 3.686,004 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2007816
* Multimedia: Formoso (Minas Gerais) / Q2007816
# Funtzionario

Funtzionarioa, funtzionario publikoa, administrazioko enplegatua edo gobernamenduko langilea estatuko administrazio publikoan eta gobernuan lan egiten duen langile mota bat da, lehiaketaz, hautaketaz edo zuzeneko izendapenez aukeratua eta estatus berezia izaten duena beste langileen aldean, hala nola lanpostu finkoa, lan-kondizio eta kondizio ekonomiko hobeak eta beste lanpostu batean aritzeko bateraezintasunak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q212238
* Multimedia: Civil servants / Q212238
# Funtzionalismo

Funtzionalismoa XX. mendeko lehen erdian zientzietan nagusi izan zen paradigma dugu, soziologian, hizkuntzalaritzan nahiz arkitekturan, esaterako.

## Oinarriak
### Enpirismoa

Enpirismoa teoria funtzionalistaren oinarrietako bat da. XVIII. mendean sortutako korronte filosofikoa da. Horren arabera, errealitatea egitate behagarriak aztertuz ikertu beharra dago. Horrela, lege orokorrak eta azalpen kausalak erabili beharko dira errealitatearen azalpen egokirako.

### Positibismoa

Positibismoa Auguste Comtek sortutako eskola da. Horren barnean, zientziaren teoria bat, gizartea erreformatzeko proposamena eta erlijioa aurki daitezke. Egitateak ez beste errealitaterik onartzen ez duen ezagutzaren teoria batetik abiatzen da; harremanen auzian, hortaz, gauzen arteko hartu-emanak soilik ikertuz ahal izanez.
Positibismoaren aburuz, hortaz, errealitatea zentzumenek pertzibitu dezaketena da soilik. Hau da, ezagutza zientifikoa soilik(errealitate ukigarri hori behatzen duena) irits daiteke benetako errealitatera. Hortik at mitologia, erlijioa edo metafisika daude, positibistentzat edo gezurra edo baliorik gabeak direnak.
Positibismoarentzat, ikertzailea (subjektua izanik) ikergaiaz (objektua) bere errealitate osoan jabetu daiteke.

## Soziologia funtzionalista

Gizartea sistema gisa ikusten du; sistemek, aldi berean, azpisistemak izango dituzte, eta gizartearen osagai bakoitzak bere funtzioa izango du. Horrela, ekintza sozialaren ikuspegi sistemiko bat garatuko du.
Funtzionalismoaren baitan hiru korronte nagusi bereiz daitezke: Bronislaw Malinowskiren funtzionalismo absolutua, Mertonen funtzionalismo erlatibizatua eta Parsons-n estruktural-funtzionalismoa.
Funtzionalismoak gizartearen oreka eta izaera harmoniatsua defendatuko du. Sozializazioaren bidez (bigarren sozializazioa azpimarratuko dute batez ere) gizabanakoek gizartea bereganatuko dute. Bere kontzeptu nagusiak funtzioa (disfuntzioa, ageriko funtzioa zein izkutuko funtzioa), errola nahiz estatusa izango dira, besteak beste.

### Hezkuntzaren soziologia funtzionalista

Hezkuntzaren soziologiak, bere sorreratik, ikuspegi funtzionalista izan zuen nagusi. Egile garrantzitsuenak Talcott Parsons eta Dreeben izango dira lehen garai horretan. Hauek, Ameriketako Estatu Batuetako hezkuntza sistema ikertuko dute nagusiki, horretan gertatzen den gizarteratzea nahiz gizarte egituraren araberako sailkatzea aztertuz.
Funtzionalisten arabera, hezkuntza sistemaren helburu nagusia gizartearen modernizatzea izango da, formazioaren bidez gizakiak gizarte industrialerako prestatuz. Horrela, funtzionalistentzat formazioaren eta lanpostuaren arteko korrelazioa ematen da, oro har. Gizartearen hierarkizazioa, ondorioz, soldata, prestigioa eta gizarte baliospena aldagaiei loturik egongo da.

## Ikus, gainera

* Positibismoa
* Gizarte zientziak
* Soziologia
* Hizkuntzalaritza
* Arkitektura

## Kanpo estekak

* Funtzionalismoa, Gizapedian.
* Datuak: Q1484284
# Fuquay-Varina (Ipar Carolina)

Fuquay-Varina Ipar Carolinako herri bat da. Wake konderrian kokatua dago. 2010ean 17.937 biztanle zituen, 31,31 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Wake konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2028768
* Multimedia: Fuquay-Varina, North Carolina / Q2028768
# Furano

Kimika organikoan furanoa konposatu heteroziklikoa da, C$_4$H$_4$O formula duena. Likido kolorgabea da. Molekula bost katen mailako eraztuna da, lau CH taldez eta oxigeno-atomo batez osatua. Ezaugarri aromatikoak ditu. Furano esaten zaie ere bere deribatu ordezkatuei.
Kolorgabez gain, sukoi eta oso lurrunkorra da. Alkohol, eter eta azetonan disolbagarria da eta baita uretan ere. Toxiko izateaz gain, gizakientzat kartzinogeno ere izan daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Furano. .
* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2023-12-04).
* ↑ Jakubke, Hans Dieter; Jeschkeit, Hans. (1994). Concise Encyclopedia of Chemistry. Walter de Gruyter, 1–1201 or. ISBN 0-89925-457-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q243992
* Multimedia: Furan / Q243992
# Furcatisacculus

Furcatisacculus Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Protoparachronistis discedens da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5509494
# Fuqing

Fuqing Hiria (txinera sinplifikatuz: 福清市; pinyineraz: Fúqīng shì), Fuzhou osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 1.200.000 biztanle bizi ziren 1.932,0 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Fuzhouren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Fuqing hiriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q262208
* Multimedia: Fuqing / Q262208
# Furalumita

Furalumita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Furalumita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Al2(UO2)3(PO4)3(OH)2 * 13H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Phuralumite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Furci

Furci Italiako udalerri bat da. Chietiko probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 806 biztanle ditu, 25,99 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Furcik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cupello Fresagrandinaria Monteodorisio Palmoli San Buono Gissi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51230
* Multimedia: Furci / Q51230
# Foglianise

Foglianise Italiako udalerri bat da. Beneventoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 3.120 biztanle ditu, 11,77 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Foglianisek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Benevento Vitulano Castelpoto Torrecuso

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55904
* Multimedia: Foglianise / Q55904
# Fogo-Fátuo

Fogo-Fátuo (euskaraz: «sutxakur») 2022ko João Pedro Rodrigues portugaldar zinema zuzendariaren komedia erromantikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
2069. urtea da. Gela ilun bateko ohean gizon bat dago, hilzorian. Haren ondoan, haur bat jostailuzko suhiltzaile kamioi batekin jolasten da. Ohe gainean, Jose Conrado Rozaren Mascarada nupcial margolana. Hilzorian dagoen gizona Alfredo da, Portugalgo erregea. Haurrak, Alfredoren biloba izan daitekeenak, ez dio kasu handirik egiten hiltzear den aitonari, eta jolas artean abesten hasiko da: 1980ko hamarkadako kanta portuges bat da, zuhaitzen laguntasunari buruzko umeen kanta bat. Abesti horrek eramango du Alfredo bere oroitzapenetara, eta istorioak 2011. urtera egingo du salto, Alfredo printze zen garaira. Gazte inozenteak, zuhaitzekiko maitasunak bultzatuta, eta klima aldaketak eta baso suteek kezkaturik, gurasoei (Portugalgo errege-erreginak) adieraziko die suhiltzaile izan nahi duela. Amak brometan ari dela uste du, baita suhiltzaile boluntarioen zuzendariak ere, baina Alfredok bide hori hautatu du, eta aurrera egin nahi du erabakiarekin. Bertan ezagutuko du Afonso irakaslea, eta topaketak hasiera emango dio elkarren arteko maitasun istorioari.

## Aktoreak

* Mauro Costa: Alfredo
* Joel Branco: Alfredo (agurea)
* André Cabral: Afonso
* Oceano Cruz: Afonso (agurea)
* Margarida Vila-Nova: Teresa
* Miguel Loureiro: Eduardo
* Dinis Vila-Nova: Sebastião

## Erreferentziak

* ↑ «Suhiltzaile izan nahi zuen printzea» Berria 2023-03-25 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111664847
* Multimedia: Will-o'-the-Wisp (film) / Q111664847
# Fogo (Scottish Borders)

Fogo, Eskoziako herri bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5464124
* Multimedia: Fogo, Scottish Borders / Q5464124
# Fogliano Redipuglia

Fogliano Redipuglia Italiako udalerri bat da. Goriziako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 2.995 biztanle ditu, 7,92 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Fogliano Redipugliak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gradisca d'Isonzo Ronchi dei Legionari San Pier d'Isonzo Doberdò del Lago Sagrado Villesse

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53128
* Multimedia: Fogliano Redipuglia / Q53128
# Foglizzo

Foglizzo Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 2.258 biztanle ditu, 15,64 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Foglizzok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Caluso Montanaro San Giorgio Canavese Bosconero San Benigno Canavese San Giusto Canavese

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9360
* Multimedia: Foglizzo / Q9360
# Fogoita-(Y)

Fogoita-(Y) mineral bat da eta rinkite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Fogoita-(Y) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na3Ca2Y2Ti(Si2O7)2OF3}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Fogoite-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Fohren-Linden

Fohren-Linden Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Birkenfeld (barrutia)|Birkenfeld]] barrutian. 2014an 342 biztanle zituen 6,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q566866
* Multimedia: Fohren-Linden / Q566866
# Foggiako probintzia

Foggiako probintzia (Provincia di Foggia italieraz) Italiako Apuliako eskualdeko probintzia da. Probintziaren hiriburua Foggia da.

## Herriak

Accadia Alberona Anzano di Puglia Apricena Ascoli Satriano Biccari Bovino Cagnano Varano Candela Carapelle Carlantino Carpino Casalnuovo Monterotaro Casalvecchio di Puglia Castelluccio dei Sauri Castelluccio Valmaggiore Castelnuovo della Daunia Celenza Valfortore Celle di San Vito Cerignola Chieuti Deliceto Faeto Foggia Ischitella Isole Tremiti Lesina Lucera Manfredonia Mattinata Monte Sant'Angelo Monteleone di Puglia Motta Montecorvino Ordona Orsara di Puglia Orta Nova Panni Peschici Pietramontecorvino Poggio Imperiale Rignano Garganico Rocchetta Sant'Antonio Rodi Garganico Roseto Valfortore San Giovanni Rotondo San Marco in Lamis San Marco la Catola San Nicandro Garganico San Paolo di Civitate San Severo Sant'Agata di Puglia Serracapriola Stornara Stornarella Torremaggiore Troia Vico del Gargano Vieste Volturara Appula Volturino Zapponeta
Probintziako herririk jendetsuenak honakoak dira:
| Herria | Biztanleria (ab) | Azalera (km$^2$) |
| Foggia | 152.994 | 507 |
| Cerignola | 58.837 | 593 |
| Manfredonia | 57.273 | 356,93 |
| San Severo | 55.518 | 333 |
| Lucera | 34.675 | 338 |

## Ikus, gainera

* Italiaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Italieraz) Probintziako gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q15129
* Multimedia: Province of Foggia / Q15129
# Foggita

Foggita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Foggita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaAl(PO4)(OH)2 * H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Foggite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Fogwatt

Fogwatt edota Fywatt, Eskoziako herri bat da, Moray eremu administratiboan eta Elgin udalerritik hurbil.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5464142
# Fougères-2 kantonamendua

Fougères-2 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Ille eta Vilaine departamenduan dago, Bretainia (eskualdea) eskualdean. Guztira 18 udalerri ditu eta Fougères da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17354608
# Fougères-1 kantonamendua

Fougères-1 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Ille eta Vilaine departamenduan dago, Bretainia (eskualdea) eskualdean. Guztira 20 udalerri ditu eta Fougères da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17354607
# G bloke

Taula periodikoaren elementu kimikoen g blokea, funtsezko egoeran energia handieneko elektroia g orbital batean edukiko luketen elementuen multzoa da. Talde hau hipotetikoa da, ez baita baldintza hau betetzen duen elementurik aurkitu edo sintetizatu oraindik. G blokeko lehen elementuaren zenbaki atomikoa 121 eta bere izen sistematikoa unbiunio izango lirateke. Taula periodikoaren eskualde honetako elementuak oso ezegonkorrak izango lirateke, desintegrazio erradioaktibo azkarra jasango bailukete eta beren erdibizitza oso laburra izango bailitzateke. Hala ere, unbihexioa (126 zenbaki atomikoduna), hipotetikoki, egonkorra izango litzateke.
Mekanika kuantikoak egitura atomikoaz egiten duen deskribapena jarraituz, g blokeko elementuek g orbital atomikoa partzialki beterik edukiko lukete. Hala ere, zenbaki atomiko altua duten elementuen kasurako, spinaren eta orbitaren arteko elkarrekintzak orbitalen bidezko hurbilketaren baliogarritasuna murrizten du.

## Ikus, gainera

* Konfigurazio elektroniko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q305968
# Gaasterlân-Sleat

Gaasterlân-Sleat (nederlanderaz: Gaasterland-Sloten) (entzun) Herbehereetako Frisiako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 10.304 biztanle zituen.
Izen ofiziala frisierazkoa da.

## Ikus, gainera

* Frisia

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q850707
* Multimedia: Gaasterlân-Sleat / Q850707
# G eredua

G eredua soilik Nafarroako eskualde ez-euskaldunean zein mistoaren hezkuntza-sistemaren barruan hautatu daitekeen hizkuntza-eredua da. Hizkuntza-eredu honetan, euskara erabat ezabatu egiten da ikaslearen curriculumetik, zeinetan euskera ez da izango ez komunikazio-hizkuntza eta ezta ere irakasgaia, bestelako ereduen Euskara eta literaturarekin kontrajarriz. Ikastola askotan, A ereduarekin batera, klase berdinean, ikasten dute G ereduko ikasleek, Euskera irakasgaiko asteroko lau orduetan izan ezik. Halere, 2019-2020 ikasturtean soilik %2.9ak hautsetsi du gaztelania lingua franca modura duen hezkuntza-eredua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q85966670
* ↑ (Gaztelaniaz) «Modelos lingüísticos - Dpto - Educación» www.educacion.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2019-11-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Educación afirma que» La Vanguardia 2019-04-04 (Noiz kontsultatua: 2019-11-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Casi la mitad de las preinscripciones optan por modelos que ofrecen euskera. Noticias de Navarra» Noticias de Navarra (Noiz kontsultatua: 2019-11-07).
# GW190521

GW190521 LIGO eta Virgo interferometroak 2019ko maiatzaren 21ean aurkitutako uhin-grabitazional bat da. Gertakaria 03:02:29 UTC orduan gertatu zen. Gertaera 66 M☉ eta 85 M☉ zituzten bi zulo beltzen arteko talkaren ondorioz sortu zen, 140 M☉ dituen zulo-beltz berri bat sortuz. GW190521 da inoiz ikusitako lehenengo masa ertaineko zulo beltza. 12.800 milioi argi urtera dago, Coma Berenices, Canes Venatici edo Fenix konstelaziotik 765 deg$^2$ dagoen eskualdeko lekuren batean.

## Erreferentziak

* ↑ «GraceDB | S190521g» gracedb.ligo.org (Noiz kontsultatua: 2020-09-02).
* ↑ «Black Hole Collision May Have Exploded With Light» NASA/JPL (Noiz kontsultatua: 2020-09-02).
* ↑ (Ingelesez) «LIGO and Virgo catch their biggest fish so far» www.aei.mpg.de (Noiz kontsultatua: 2020-09-02).
* ↑ LIGO Scientific Collaboration and Virgo Collaboration; Abbott, R.; Abbott, T. D.; Abraham, S.; Acernese, F.; Ackley, K.; Adams, C.; Adhikari, R. X. et al.. (2020-09-02). «GW190521: A Binary Black Hole Merger with a Total Mass of 150 M ⊙$» Physical Review Letters 125 (10): 101102. doi:10.1103/PhysRevLett.125.101102. (Noiz kontsultatua: 2020-09-02).
* ↑ Abbott, R.; Abbott, T. D.; Abraham, S.; Acernese, F.; Ackley, K.; Adams, C.; Adhikari, R. X.; Adya, V. B. et al.. (2020-09-02). «Properties and Astrophysical Implications of the 150 M ⊙ Binary Black Hole Merger GW190521» The Astrophysical Journal 900 (1): L13. doi:10.3847/2041-8213/aba493. ISSN 2041-8213. (Noiz kontsultatua: 2020-09-02).
* ↑ (Ingelesez) «sky-localization» Christopher Berry (Noiz kontsultatua: 2020-09-02).
* ↑ (Ingelesez) Overbye, Dennis. (2020-06-25). «Two Black Holes Colliding Not Enough? Make It Three» The New York Times ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2020-09-02).
* ↑ (Ingelesez) «Black hole collision may have exploded with light» phys.org (Noiz kontsultatua: 2020-09-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q96777153
* Multimedia: GW190521 / Q96777153
# G puntu

Gräfenberg puntua, edo G puntua, kitzikatu ondoren eszitazio sexual eta orgasmora eramaten duen zona erogenoa da.

## Jatorria

"G puntu" adierazpena, 1944an honen existentzia iragarri zuen Ernst Gräfenberg ginekologo alemaniarraren omenez izendatu zen. Urte bat geroago The G Spot and Other Recent Discoveries About Human Sexuality by Ladas et. al. argitalpenari esker G puntuaren existentzia zabaldu zen.

### Jendarteko ustea

Kritika zientifiko eta profesionala, eta eszeptizismoaz gain, G puntua, kontzeptu moduan onartua izan zen jendartean. Ikerketa baten arabera emakumeen ehuneko 84ak baginan "oso sentikorra den zonaldea" dagoela uste du.

## Kokapena

G puntua emakumeen genitalen aldeko gune txiki batean dago, pubis hezurraren atzealdean eta uretra inguruan zehazki. Skene-guruinak aurkitzen diren uretra arolaren berdina edo parte da.
G puntua adierazpena uzkia edo perineo presionatuz kitzikatu daitekeen gizonezkoen prostata adierazteko ere erabiltzen da kaleko hizkuntzan analogia moduan.

## Kilikapena

Gorantz okertutako zakilak baginako aurreko paretan presio handiagoa eragiteko gaitasun naturala dauka. Zakila gorantz okertzen ez bada, beste sexu posizio bat beharko da. Adibidez, zakila beherantz okertzen zaion gizonezkoak atzealdeko sarpena egokiagoa dela aurkitu dezake G puntua kitzikatzeko, kurbak aurreko pareta presionatuko baitu.
G puntuaren kilikapena behatz edo mingainaren erabilpen bitartez posible da, klitoria beherantz bultzatzen den bitartean mingaina edo behatza dei mugimendu bitartez lorturiko presio bateratuari esker. Behatza edo mingaina bagina barruko 2,5 eta 7,5 zentimetroen artean egon behar du. Hala ere, emakume bakoitzak kilikapen modu ezberdin bat behar lezake.
Hogeita hamar urte baino zaharragoak diren emakumeetan G puntuaren kilikapena biziagoa dela uste da, bagina barneko ehun egituraren aldaketen ondorioz G puntuarekiko sarbidea errazagoa izatea laguntzen baitu.

## Kanpo estekak

* G puntuari buruzko albistea ARGIA astekarian
* Datuak: Q517807
* Multimedia: G-spot / Q517807

## Erreferentziak

* ↑ In Search of the Perfect G