OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Unibertso paralelo

Fisikan, unibertso paraleloak hipotesi bat dira, gure unibertsoaz gain beste batzuk existitzen direla baieztatzen duena edo errealitate independenteen existentzia baiesten duena. Fisika kuantikoaren garapenak, teoria bateratu baten bilaketak (grabitatearen teoria kuantikoa) eta korden teoriaren garapenak hipotesi honi indarra eman diote, egun zientzialariek onartzen baitute unibertso paraleloak existitzeko aukerak badirela eta gainera, ez direla mespretxatzeko modukoak. Hipotesi hau zuzena balitz, unibertso paralelo guztiek are multzo handiago bat osatuko lukete, multibertso izenarekin ezagutzen dena.
Bestalde, unibertso paraleloek eta antzeko terminoek indar handia dute literaturaren zenbait adarretan, hala nola, fantasiazko generoan edo zientzia fikzioan.

## Schrödingerren katua

Irudian ageri dena da unibertso paraleloak ulertzeko balia daitekeen esperimentuetako bat. Schrödingerren katua paradoxa kuantiko bat da. Unibertso anitzen interpretazioak paradoxa hau azaltzeko ekintza bakoitza denboraren adarkatze-puntu bat dela esaten digu.
Kasu honetan, katua dagoen kaxa irekitzerakoan bi aukera posible ditugu: katua bizirik egotea edo hilda egotea. Teoria honen arabera, kaxa ireki aurretik katua "bizirik" eta "hilda" dago aldi beran, baina kaxa irekitzen den unean ziurgabetasun egoera hau zapuztu eta adarkatu egiten da, hala, guk aukera soil bat baino ez dugu ikusiko. Haatik, bi aukera posibleak gertatu dira, unibertsoaren adarkatze desberdinetan, eta biak errealak dira, baina batak ezin du bestearekin elkar eragin.

## Erreferentziak

* ↑ DeWitt, Bryce S.. (1970-09). «Quantum mechanics and reality» Physics Today 23 (9): 30–35. doi:10.1063/1.3022331. ISSN 0031-9228. (Noiz kontsultatua: 2019-05-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2051667
# Unibertso-lerro

Partikula baten unibertso-lerroa partikula horrek lau dimentsioko espazio-denboran zehar jarraitzen duen ibilbidea da. Albert Einsteinek fisikan sartutako terminoa da. Gaur egun, terminoa erlatibitatearen teorietan erabili ohi da, esaterako erlatibitate orokorrean eta erlatibitate berezian.
Ondorioz, unibertso-lerroek partikulek denbora eta espazioarekin duten bilakaera adierazten dute. Lerro horietako puntu bakoitzak partikula horren gertakari zehatz baten posizioa (x) eta aldiunea (t) adierazten ditu. Lerro osoak berriz, partikularen historia osoa adierazten du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q856292
# Unibertsitatera Bideratzeko Ikasturtea

Unibertsitatera Bideratzeko Ikasturtea, labur UBI, Espainiako 1970eko Hezkuntza Lege Orokorrak ezarri zituen hiru irakaskuntza aldietatik bat zen, Oinarrizko Hezkuntza Orokorra (OHO) eta Balioanizdun Batxilergo Bateratua (BBB) direlakoekin batera. Heziketa ibilbide normal batean 17-18 urterekin burutzen zen. Ikasturte bakarra hartzen zuen eta 3 urteko BBB batxilergoa bukatu eta unibertsitatera sartu joan nahi zutenek egiten zuten, ikasturte amaieran unibertsitatera sartzeko egin ohi zen selektibitate azterketa egin ahal izateko. Goi mailako Lanbide Heziketako ikasketak eginda zeuzkatenek ere egin zezaketen UBI, ondoren unibertsitatera sartzeko.
UBI izeneko ikasturte hau bertan behera geratu zen 1990. urtean, Espainiako LOGSE delako legea indarrean sartzearekin batera. Batxilergoko bigarren ikasturte batek ordeztu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3324692
# Unibertsitateko geltokia (Gasteiz)

linea (Gasteizko tranbia) :
Unibertsitatea [Euskal Herria|Euskal Herriko]] Arabako tranbia eta autobus geltoki bat da, Gasteiz udalerriko Adurtza auzoan kokatuta dagoena.
Geltokia eta 2020ko otsailaren 4an inauguratu zen.

## Sarbideak

Domingo Martinez de Aragon kalea, 13

## Geltokia

* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik
* ←    Ibaiondotik datorrena (jaitsera bakarrik)
* Hegoalde eta Ibaiondoraino →
* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik

## Zerbitzuak
### Hiriarteko autobus

* Araba Bus
| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| 6 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Argandoña • Andollu • Trokoniz • Ixona • Egileta • Azazeta • Birgaragoien • Birgarabarren • Maeztu • Atauri • Antoñana • Santikurutze Kanpezu (gasolindegia) • Santikurutze Kanpezu (markesina) • Zuñiga • Azedu • Antzin • Mendilibarri • Murieta • Zufia • Zubielki • Lizarra (zezen-plaza) | Lizarra (geltokia)⁠ |
| 7 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Armentia Trebiñu • Argote • Albaita • Baxauri • Obekuri • Navarrete • Bernedo • Villafria • Villaverde | Lagran⁠ |
| 9 | Gasteiz (geltokia) | Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Armentia Trebiñu • Argote • Albaita • Baxauri • Obekuri • Navarrete • Bernedo • Meanuri • Meano • Ekora • Oion • Logroño (Portales)Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Armentia Trebiñu • Urizaharra • Leza (ospitalea) • Guardia • Guardia (hotel-gasolindegia) • Logroño (Portales) | Logroño (geltokia)⁠ |
| 15 | Gasteiz (unibertsitatea) | Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (geltokia) • Zaitegi • Murgia • Sarria • Murgia (Paularrak) • Ametzaga • Beluntza (Soleta) • Izarra • Lezama • Larrinbe • Amurrio • Amurrio (San Jose) • Luiaondo (Malato) • Luiaondo • Laudio (Gurutze Gorria) • Laudio • Areta • Laudio (Ugarte) • Okondo | Artziniega⁠ |
| 18 | Gasteiz (unibertsitatea) | Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (geltokia) • Gasteiz (Alas/Boulebard) • Dura • Luku • Urbina • Goiain • Legutio • Otxandio (ospitalea) • Otxandio (Anteparaluzeta) • Abadiño (Amaitermin) • Urkiola (santutegia) • Urkiola (Santi Gaztelu) • Mañaria • Mañaria (Aldabarrena) • Izurtza (Ortuzar) • Izurtza (Eleizalde) • Iurreta (Maspe) | Durango (Landako) |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Hoy, Gasteiz. (2020-02-14). «Vitoria estrena la ampliación del tranvía y espera a los trenes extralargos» Gasteiz Hoy (Noiz kontsultatua: 2020-06-06).

## Ikus, gainera

* Gasteiz
* Gasteizko tranbia
* Euskotren Tranbia
* Euskal Trenbide Sarea

## Kanpo estekak

* Gasteizko tranbiaren webgunea
* Datuak: Q84845536
* Multimedia: Unibertsitatea tram stop / Q84845536
# United Airlinesen 93 hegaldia

United Airlinesen 93 hegaldia Ameriketako Estatu Batuetan egon zen hegaldi komertziala zen. Newarkeko New Jersey) Newark Liberty nazioarteko aireportutik irten eta Kaliforniako San Francisco zuen helburu. Al Kaidako 5 terroristen hegazkina bahitu zuten eta Etxe Zuriaren edo AEBetako Kapitoliaren aurka talka egin nahi zuten, baina bahitzaile, tripulazio eta bidaiaren arteko borrokaren ondorioz, Pennsylvania estatuko Somerset konderriko zelai batean erori ziren. Bere helburura iritsi ez zen 4 hegazkinetako bakarra izan zen. Bahiketa hau 11-Seko atentatuetan parte hartu zuen hegaldietako bat izan zen.
Hegazkina goizeko 09:28etan irten zen Newark aireportutik, baina terroristek hegazkina bahitu zuten. Tripulazio hainbat kide hil zituzten hegaldian, hala nola pilotua, pilotuaren laguntzailea eta azafata bat.

## Bahiketa

Bidaiari batek bere senarrari eginiko deia arazoaz mintzo:
Bidaiariek eta tripulazioak liskarrak izan zituzten hegazkinean zihoazen Al Kaidako 4 terroristekin. Borrokan ibili ziren hegazkinaren kontrola berreskuratzeko asmoz, baina azkenean lurraren aurka egin zuen talka, Pennsylvanian nonbait. Borroka hastear zeudela honako hau esan zuen bidaiarietako batek:

## Hegazkinean zihoazen terroristak

* Ziad Jarrah (Libanokoa eta ustezko pilotua)
* Saeed al-Ghamdi (Arabiar Emirerri Batuetakoa)
* Ahmed al-Haznawi (saudiarra)
* Ahmed al-Nami (saudiarra)

## Erreferentziak

* ↑ Transcripts – Mornings with Paula Zahn – Remembering The Victims: Lauren Grandcolas. CNN 2001-12-28 (Noiz kontsultatua: 2008-06-23).
* ↑ Perl, Peter. (2002-05-12). «Hallowed Ground» The Washington Post (Noiz kontsultatua: 2008-08-24).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) UA93 hegaldiko biktimen zerrenda
* Datuak: Q638603
* Multimedia: United Airlines Flight 93 / Q638603
# Unitate irudikari

Matematikan, unitate irudikaria. $i$ izendatzen dena, zenbaki irudikarien multzoko unitatea da. Unitate irudikariaren $i$ sinboloa Euleri bururatu zitzaion. Hau betetzen du: $i\times i=i^{2}=-1$
    $i={\sqrt {-1}}$

## i-ren erro karratua

$i$-ren erro karratua honela idatz daiteke: ${\sqrt {i}}=\pm {\frac {\sqrt {2}}{2}}(1+i)$. Frogapena:
    $\left(\pm {\frac {\sqrt {2}}{2}}(1+i)\right)^{2}\$ $=\left(\pm {\frac {\sqrt {2}}{2}}\right)^{2}(1+i)^{2}\$ $=(\pm 1)^{2}{\frac {2}{4}}(1+i)(1+i)\$ $=1\times {\frac {1}{2}}(1+2i+i^{2})\quad \quad (i^{2}=-1)\$ $={\frac {1}{2}}(2i)\$ $=i\$

## i-ren berreketak

$i$-ren berreturek aurretik jakindako eredu bat jarraitzen dute:
    $i^{-3}=i$
    $i^{-2}=-1$
    $i^{-1}=-i$
    $i^{0}=1$
    $i^{1}=i$
    $i^{2}=-1$
    $i^{3}=-i$
    $i^{4}=1$
    $i^{5}=i$
    $i^{6}=-1$
Hori froga daiteke ondorengoarekin, non n zenbaki osoa den:
    $i^{4n}=1$
    $i^{4n+1}=i$
    $i^{4n+2}=-1$
    $i^{4n+3}=-i$

## Ikus, gainera

* Zenbaki konplexua
* Zenbaki erreala
* Euleren identitatea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193796
# Unitate militar

Unitate militarrak indar armatuen barneko antolaketa elementuak dira, soldadu, itsasontzi, ibilgailu edo aparatu kopuru bat dutelarik.
Herrialdez herrialde aldatzen dituzte baina hona hemen NATOk duen hierkarkia:
| Ikurra | Izena | Kideen kopurua | Mendeko unitateak | Agintaria |
| XXXXXX | operazio-teatro | 200.000 + | 2 ejertzito edo gehiago | OF-10: ejertzito-jeneral |
| XXXXX | armada talde | 100.000 + | 2 ejertzito edo gehiago | OF-10: ejertzito-jeneral |
| XXXX | ejertzito edo fronte (Armada Gorrian) | 50-60.000+ | 2 armada-gorputz edo gehiago | OF-9: jeneral |
| XXX | armada-gorputz edo gorputz (Armada Gorrian) | 30.000+ | 2 dibisio edo gehiago | OF-8: teniente jeneral |
| XX | dibisio | 10.000–20.000 | 2-4 brigada | OF-7: dibisio-jeneral |
| X | brigada | 3.000–5.000 | 2+ erregimentu edo 3–6 batailoi (Commonwealthen) | OF-6: brigada-jeneral |
| III | erregimentu | 2.000–3.000 | 3–4 bataliloi | OF-5: Coronel |
| II | batailoi edo erregimentu (Commonwealthen) | 300–1.000 | 2–6 konpainia edo eskuadroi | OF-4: teniente koronel OF-3: komandante (2.a agintean) |
| I | konpainia | 100–300 | 2–6 pelotoi | OF-2: kapitain |
| ••• | sekzio | 30–40 | 3+ pelotoi | OF-1: teniente |
| •• | pelotoi | 8–12 | 2+ eskuadra | OR-7: sarjentu lehena OR-6: sarjentu bigarrena |
| • | eskuadra | 5-10 | 2+ talde | OR-5: sarjentu |
| Ø | maniobra-talde | 4–5 | ez du | OR 4: kaporal |
| Ø | talde | 2 | ez du | OR-1/2/3: soldadu |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q176799
* Multimedia: Military units and formations / Q176799
# UnitedHealth Group

UnitedHealth Group Ameriketako Estatu Batuetako aseguru konpainia bat da. Osasun aseguruen merkaturatzailerik handiena da Estatu Batuetan. Minnetonkan du egoitza, Minnesotan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2103926
# Unitate hirukoitz eta arina

Unitate hirukoitz eta arina Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen eskultura bat bat da.

## Kokalekua

Gazteluko Plazan dago, Karlos III.a etorbidearen hasieran.

## Historia

1950ean Jorge Oteitza oriotar eskulturgileak egin zuen. Gizaseme bat irudikatzen du, eskultura hiru unitate batzetik sortzen da, unitate horiei egileak hiperboloideak deitu zien. Brontze pompeiarra egin eta sugarrez urreztatua dago.
1999ko abenduaren 29an Gazteluko Plazan eta Karlos III.a hiribidearen hasieran jarri zuten. Plaza zaharberritzeko lanak zirela eta, bere kokalekutik kendu egin zuten, eta 2004ko ekainean, pieza Gazteluko plazara itzuli zen berriro, baina lehen baino barrurago dagoen gune batean kokatu zen, alegia, gaur egungo kokalekura.

## Neurriak

* 295 x 56 x 60 cm

## Kanpo estekak

* Unitate hirukoitz eta arinari buruzko informazioa. Iruñeko Udala
* Datuak: Q20031266
* Multimedia: Unidad Triple y Liviana (Jorge Oteiza) / Q20031266
# United Airlinesen 175 hegaldia

United Airlinesen 175 hegaldia Ameriketako Estatu Batuetan egon zen hegaldi komertziala zen. Bostongo Logan nazioarteko aireportutik irten eta Los Angeles zuen helburu. Al Kaidako 5 terroristen hegazkina bahitu zuten eta WTCeko Hego Dorrearen aurka jo zuten hegazkina bidaiari guztiekin. Bahiketa hau 11-Seko atentatuetan parte hartu zuen hegaldietako bat izan zen.
Hegazkina goizeko 09:05etan egin zuen talka New Yorkeko World Trade Centerko Hego Dorrearen aurka. Hegazkineko 65 pertsonak hil ziren terroristak barne.

## Bahiketa

Goizeko 8:52tan, Peter Hanson bidaiariak, bahituak izan zirela ikusita bere aitari deitu zion hegazkinetik telefonoz airelineari eta polizia bahiketaz ohartarazteko. Beranduago 9:00etan, hegazkinak talka egin baina 5 minutu lehenago, berriz telefonoz deitu zion. Mezuak honakoa zioen:
Deia moztu zenean, Hansonen aitak emakume bat entzun zuen oihuka.

## Hegazkinean zihoazen terroristak

* Marwan al-Shehhi (Arabiar Emirerri Batuetakoa eta ustezko pilotua)
* Fayez Banihammad (Arabiar Emirerri Batuetakoa)
* Mohand al-Shehri (saudiarra)
* Hamza al-Ghamdi (saudiarra)
* Ahmed al-Ghamdi (saudiarra)

## Erreferentziak

* 1 2 3 Flight 175: As the World Watched (TLC documentary). The Learning Channel 2005-12.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) UA175 hegaldiko biktimen zerrenda
* Datuak: Q11705
* Multimedia: United Airlines Flight 175 / Q11705
# Unitate matrize

Aljebra linealean, unitate matrizea edo identitate matrizea matrize karratu bat da, matrize-biderkaduraren elementu neutroa izatearen propietatea betetzen duena. Horrek esan nahi du edozein matrize unitate matrizearekin biderkatuz gero (biderketa egin ahal bada) ez daukala ondoriorik. Matrize diagonal sinpleena da. Diagonal nagusiko elementuen balioa 1 da, eta gainerakoena 0. I (edo Id) ikurraz adierazten da.
Matrizeen biderkadura matrizeak bateragarriak badira baino ez dagoenez definituta, badaude infinitu unitate matrize dimentsioaren arabera. n dimentsioko unitate matrizea I$_n$ edo Id$_n$ idazten da. Honela:
    $I_{1}={\begin{pmatrix}1\\\end{pmatrix}},\ I_{2}={\begin{pmatrix}1&0\\0&1\\\end{pmatrix}},\ I_{3}={\begin{pmatrix}1&0&0\\0&1&0\\0&0&1\\\end{pmatrix}},\ \ldots ,\ I_{n}={\begin{pmatrix}1&0&\cdots &0\\0&1&\cdots &0\\\vdots &\vdots &\ddots &\vdots \\0&0&\cdots &1\\\end{pmatrix}}$
Matrize diagonalak adierazteko erabiltzen den notazioa erabiliz gero, honela ere idatz daiteke:
    $I_{n}=\operatorname {diag} (1,1,\ldots ,1)$
Kroneckerren delta notazioa erabiliz gero, honela ere idatz daiteke:
    $I_{ij}=\delta _{ij}$
edo, errazago honela,
    $I=(\delta _{ij})$

## Ikus, gainera

* Trukatze-matrizea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193794
# Unitec (Bordeleko tranbia)

Unitec Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Peçac udalerrian dago.

## Kokapena

B linea (Bordeleko tranbia) :
* Datuak: Q7604313
# United Airlines

United Airlines (NAZE: UA, NAGE: UAL) Ameriketako Estatu Batuetako airelinearik garrantzitsuenetarikoa da, bai mundu mailakoa ere. Ameriketako Estatu Batuetatik munduko leku guztietara eskaintzen ditu hegaldiak.
Egoitza nagusia Chicagon dago.
2001eko irailaren 11n Al Kaidak airelinea honen bi hegaldi bahitu zituen 9/11ko atentatu ezagunak gauzatzeko.

## Ikus, gainera

* United Airlinesen 175 hegaldia
* United Airlinesen 93 hegaldia

## Kanpo estekak

* American Airlines airelinearen webgune ofiziala
* Datuak: Q174769
* Multimedia: United Airlines / Q174769
# Macassar zaldi

Macassar zaldia, edo Sulawesitar zaldia, (indonesieraz: 'kuda makasar'), Indonesiako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik zaldi arraza hau ponien sailkapen taldean kokatzen da.
Maccasar zaldiak Indonesiako Sulawesi izeneko uhartean du jatorri.
Macassar zaldia oso gertuko arraza da Lombok poniarekiko. Horregatik hainbat iturri bi arraza zaldi mota bakartzat hartzen dute. FAOK bere aldetik aparteko zaldi arrazatzat hartzen du.
Hala ere Macassar zaldia Lombok poni baina askoz ugariagoa da kopuruz. 1997. urteko zentsoaren arabera 215.000 abelburu zeuden. Zaldi hauek beti exportatu dira, bereziki Jaba uharteko ekialdera.
Zaldi txikia da, indartsua, hanka zailduekin. Gaur egun bereziki zalgurdi arinetatik tiratzeko erabiltzen da.

## Arrazaren historia

Kuda makasar da arrazarako indonesiar izena. Beste izena Sulawesitar poni edo zaldia da. Indonesieraz "Kuda" zaldiaren adiera dauka.
Uste da Macassar zaldiak uhartera ekarritako Sumba eta Sumbawa poniien ondorengoak direla, baina horren arrastorik ez dago agiri zein zaldiei buruzko literaturan.

## Erreferentziak

* 1 2 http://www.fao.org/dad-is/en/
* ↑ http://www.theequinest.com/breeds/lombok/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57416671
# Macatuba

Macatuba Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 17.013 biztanle ditu 224,514 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1653558
* Multimedia: Macatuba / Q1653558
# Macau (Rio Grande do Norte)

Macau Brasilgo udalerri bat da, Microrregião de Macau estatuan kokatua. 27.369 biztanle ditu 788,036 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Microrregião de Macau

## Kanpo estekak

* Datuak: Q585538
* Multimedia: Macau (Rio Grande do Norte) / Q585538
# Macaretaera

Macaretaera Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Macaretaera hesperis da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Macaretaera hesperis | | daturik gabe |
| Macaretaera trichroma | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6722558
# Macaubal

Macaubal Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 8.033 biztanle ditu 248,087 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1649831
* Multimedia: Macaubal / Q1649831
# Macaria Iriarte

Macaria Iriarte (Santikurutze Kanpezu, 1901eko apirilaren 8a - Santikurutze Kanpezu, 1992). Ipuin eta kontakizun folklorikoen ipuin-kontalaria eta jakintsua.
Macariak jasotako kontakizunak Cuentos populares de Kanpezu. Recogidos de boca de Macaria Iriarte liburuan jaso zituzten.

## Biografia

Santikurutze Kanpezun edo Ataurin jaio zen 1901ean.
Emakume irakurzalea eta kultua zen. Bere inguruko ipuinak eta kontakizunak jasotzen zituen eta tokiko kultura eta tradizioak gorde eta zabaldu zituen.
Oso gazterik alargundu zen eta sei seme-alabak hazi zituen ia bakarrik.
Herriko emagina zen eta "mondonguera", alegia, txerribodetan laguntzen zuena herrian.

## Oroigarriak

Santikurtzen Kanpezun enparantza batek darama bere izena 2019ko ekainak 21etik eta ipuin sariketa batek ere bai.

## Erreferentziak

* 1 2 González Sanz, Carlos. (2018-05-26). Macaria Iriarte. O por qué me he dedicado al estudio de los cuentos folklóricos. In Asociación de Profesionales de la Narración Oral en España (AEDA). (Noiz kontsultatua: 2021-07-29).
* 1 2 3 4 5 Macaria Iriarte, la voz de los cuentos y leyendas que aún siguen vivos en Mendialdea. .
* ↑ «Berdintasunaren inguruko irakurketa sustatzeko gida kaleratu du Kanpezuko liburutegiak» Alea.
* ↑ XIV Concurso Literario Macaria Iriarte Literatur Lehiaketa. In Medialdea.info. (Noiz kontsultatua: 2021-07-29).

## Bibliografia

Cuentos populares de Kanpezu. Recogidos de boca de Macaria Iriarte (Recopilación, prólogo y estudio de Carlos González Sanz). Gasteiz: Arabako Foru Aldundia, 1993.

## Kanpo estekak

* Macaria Iriarte, la voz de los cuentos y leyendas que aún siguen vivos en Mendialdea. Audioa.
* Datuak: Q107701035
# Macario (filma)

Macario Roberto Gavaldónek 1960an zuzenduriko film dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Macario laborari eta egurketari xumeak guajalote (indioilar) oso bat jatearekin amets egiten du, baina bere familia oso egoera larrian bizi da. Egun batean, emazteak bat lapurtu, eta Macariorentzat prestatuko du. Basora joango da jatera, eta han Deabrua, Jainkoa eta Heriotza agertuko zaizkio. Hirurek proposatuko diote indioilarra partekatzea, baina Heriotzari onartuko dio soilik. Trukean, gaixotasun oro senda dezakeen likido bat emango dio Heriotzak botila batean. Hari esker, aberastu egingo da, eta ondorioz Inkisizioaren arreta bereganatuko du. Azkenean, Heriotzak hartuko du.

## Aktoreak

* Ignacio López Tarso - Macario
* Pina Pellicer - Felipa
* Enrique Lucero - Heriotza
* Mario Alberto Rodríguez - Don Ramiro
* Enrique García Álvarez - Inkisidorea
* Eduardo Fajardo - Erregeordea
* José Gálvez - Deabrua
* Consuelo Frank - Erreginaordea
* José Luis Jiménez - Jainkoa
* Wally Barrón - okina
* Sonia Infante - Don Ramiroren emaztea
* Manuel Dondé - Inkisizioaren mezularia
* Miguel Arenas - Inkisidorea
* Luis Aceves Castañeda - borreroa
* José Dupeyrón - bela-egilea
* Elizabeth Dupeyrón - Macarioren alaba
* José Dupeyrón
* Celia Tejeda
* Manuel Noriega
* Mario García González

## Erreferentziak

* ↑ Paranaguá, Paulo Antonio. (1995). Mexican Cinema. British Film Institute, 193 or..
* ↑ sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13422016
* Multimedia: Macario (1960) / Q13422016
# Macario Gaxiola

Macario Gaxiola Urias (Angostura, 1890 – Mexiko Hiria, 1953) Mexikoko Iraultzan parte hartu zuen militar eta politikari mexikarra izan zen.
Victoriano Huertaren aurka borrokatu zuen, eta Ipar-mendebaldeko Armadako bataloi-buru eta jeneral izatera iritsi zen, Álvaro Obregón buru zuena. 1914ko urrian Aguascalientes Konbentzioaren ordezkari izan zen, non Venustiano Carranzaren erretiroaren alde bozkatu zuen. Agua Prietaren Planaren alde izan zen. Marías uharteetako penala zuzendu zuen, eta, ondoren, Sinaloako gobernaria izan zen 1929tik 1932ra. Hil zenean, 1953an, errepublikaren senataria zen.

## Bibliografia

* NARANJO, Francisco (1935). Diccionario biográfico Revolucionario (Imprenta Editorial "Cosmos" edición). México.
* Datuak: Q2881677
# Macastre

Macastre Valentziako Erkidegoko udalerria da, Hoya de Buñol/Foia de Bunyol eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.331 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Valentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q23068
* Multimedia: Macastre / Q23068
# Verea

Verea Ourenseko udalerria da, Terra de Celanova eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.288 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ourenseko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1628482
* Multimedia: Verea / Q1628482
# Verdèse

Verdèse, (korsikeraz: Verdese) Korsikako iparraldeko udalerria da, Korsika Garaia departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 37 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q266916
* Multimedia: Verdèse / Q266916
# Veredinha

Veredinha Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 5.181 biztanle ditu 631,691 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1755586
* Multimedia: Veredinha / Q1755586
# Verduno

Verduno Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 567 biztanle ditu, 7,16 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Verdunok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bra La Morra Roddi Santa Vittoria d'Alba

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20530
* Multimedia: Verduno / Q20530
# Vereda (Bahia)

Vereda Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 6.003 biztanle ditu 782,141 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q631107
* Multimedia: Vereda / Q631107