OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Norbit

Norbit, 2007ko Brian Robbins estatubatuar zinema zuzendariaren komedia film bat da. Eddie Murphy, Thandie Newton, Terry Crews, Cuba Gooding Jr., Eddie Griffin, Katt Williams, Marlon Wayans eta Charlie Murphy aktoreek antzeztu zuten. Eddie Murphyk hiru pertsonaia ezberdin antzeztu zituen.
Makillaje onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (Rick Baker eta Kazuhiro Tsuji).

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Norbitek (Eddie Murphy) ez du bizitza errazik izan. Haurra zela noizbehinka umezurtegi funtzioa betetzen zuen txinatar jatetxe baten aurrean abandonatu zuten, bertan Wong jaunak (Eddie Murphy) zaindu zuen. Rasputiarekin (Eddie Murphy) ezkontzera derrigortzen dutenean gauzak are eta gehiago okertuko dira, zabor janaren erregin zital eta tripontzia. Norbitek ia ezin du gehiago eta amore ematera doanean, Kate (Thandie Newton) berragetuko da, haurtzaroko bere azukre koxkorra.

## Aktoreak

* Eddie Murphy: Norbit Albert Rice / Rasputia Latimore / Hangten Wong
* Thandie Newton: Kate Thomas
* Terry Crews: Big Black Jack Latimore
* Lester "Rasta" Speight: Blue Latimore
* Clifton Powell: Earl Latimore
* Cuba Gooding Jr.: Deion Hughes
* Eddie Griffin: Pope Sweet Jesus
* Katt Williams: Lord Have Mercy
* Khamani Griffin: Norbit mutikoa (5 urte)
* Austin Reid: Norbit mutikoa (10 urte)
* Jonathan Robinson: Norbit nerabea (17 urte)
* Floyd Levine: Abe, jostuna
* Lindsey Sims-Lewis: Rasputia neskatoa (10 urte)
* Yves Lola St. Vil: Rasputia nerabea (17 urte)
* China Anderson: Kate mutikoa (a5 urte)
* Anthony Russell: Sam Giovanni, Giovanni's jatetxearen italiar jabea
* Pat Crawford Brown: Henderson andrea, emakume adindua
* Jeanette Miller: Coleman andrea, emakume adindua
* Michael Colyar: Morris, bizargina
* Marlon Wayans: Buster "Bust-A-Move" Perkin
* Richard Gant: Predikatzailea
* Alexis Rhee:. Ling Ling Wong andrea
* Marianne Muellerleile: Helga depilatzailea
* Kristen Schaal: Ekitaldiaren antolatzailea
* John Gatins: Ur parkeko langilea
* Smith Cho: Deionen asiar emaztea
* Charlie Murphy (ahotsa): Lloyd txakurra
* Tone Man as Narrator (ahotsa)

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1129534
# Norberto Eléspuru

Juan Norberto Eléspuru y Martínez de Pinillos, Norberto Eléspuru izenarekin ezagunagoa, (Tacna, 1817 – Lima, 1886ko apirilaren 26a) Peruko militar, politikari eta diplomazialaria izan zen. Peruko Errepublikako lehen hamarkadetako gerra zibiletan parte hartu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2842871
# Norberto Oiarbide

Norberto Oiarbide Mujika (Idiazabal, Gipuzkoa, 1922ko urriaren 18a - Ib. 1995eko abenduaren 27a) trikitilaria izan zen.

## Hasierak

Idiazabalgo Benta Txiki izeneko bentan jaio zen. Benta hartan, dendari eta tabernari lan egin zuen. Saltzaile ibiltari ere bili zen, txatarra, erroskillak, ardi-larruak, trapuak eta kutxak saltzen.
Txikitatik zetorkion trikitirako zaletasuna. Etxean, aitak eta anaia zaharrenak ere jotzen zuten. 14 urterekin hasi zen ikasten, hasieran zurezko soinu zahar batekin eta ondoren Guerrini markako soinuarekin.

## Emanaldiak

16 urterekin hasi zen ospakizunetan trikitia jotzen; gerrate garaian anaia soldadu joan zenean, haren ordez hasi zen. Batez ere ezkontzetan jotzen zuen soinua.
Jaietan eta plazetan ere jo izan zuen. Berak soinua jo eta beste bi lagunek dirua jasotzen zuten.
Nolanahi, Benta Txikin noiznahi soinua atera, eta bertan dantzaldiak antolatzen zirelako egin zen ezagun Oiarbide. Juanita Oiarbide arrebak ere laguntzen zion panderoa joz.
Pieza zaharrak zituen batez ere gustuko, eta haiek jotzen zituen.

## Bitxikeriak

Gaztetan Arantzazura bizikletan joan zen egun batean, euria hasi eta soinua estaltzeko ezer ez zuenez, Zegamatik Idiazabalaino soinua joaz joan zen bizikletan, manilarra ukitu gabe.

## Omenaldiak

1989an omendua izan zen Ordizian, Fernando Goenagarekin eta Paulo Urretabizkaiarekin batera.

## Erreferentziak

* ↑ «Soinuaren hotsa - ARGAZKIAK» trikitixa.eus (Noiz kontsultatua: 2020-03-29).
* ↑ Goierritarra 23. , 26 - 27 or..
* ↑ (Gaztelaniaz) «San Luis Festa - Fondo multimedia - Eusko Ikaskuntza» www.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2020-03-29).
* ↑ Urteaga, Xabier. (1993ko apirilak 21). "Lehenagoko trikitixa piezak oraingoak baino politagoak ziren". Euskaldunon Egunkaria 735, 32 or..
* ↑ «Soinuaren hotsa - Omenaldiak» trikitixa.eus (Noiz kontsultatua: 2020-03-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q88977996
# Norberto Xantengoa

Norberto Xantengoa edo Norberto Gennep (Gennep, c. 1085 – Magdeburg, 1134ko ekainaren 6a) alemaniar artzapezpiku katoliko eta santua, Prémontréko Erregelapeko Kalonjeen Ordenaren sortzailea.
Predikari ibiltaria izan zen Alemanian, Belgikan, Herbehereetan eta Frantziako iparraldean. Parisen, etorkizuneko lanean eragin zioten zistertarren erreformen lekuko izan zen. 1119ko Reimseko Kontzilioan, Kalisto II.a Aita Santuak Frantzian ordena erlijioso bat sortzea eskatu zion Norbertori. 1120ko Eguberri egunean jaio zen Prémontréko Erregelapeko Kalonjeen Ordena. Norbertok San Agustinen erregela zistertarren arau batzuekin aukeratu zuen. Monasterioa Laonetik gertu ezarri zen eta Europa osoko monjeak bertaratu ziren, eta ordena Europako beste herrialde batzuetara zabaldu zen.
1126an Honorio II.ak Norberto Magdeburgoko artzapezpiku izendatu zuen. Han, indar handiz defendatu zituen elizak botere zibilaren aurrean zituen eskubideak, Inbestiduren auzian.
1130eko zisman Inozentzio II.a aita santuaren alde egin zuen Anakleto II.a antipaparen aurka. Bere azken urteetan, Lotario II.aren kantziler eta aholkulari izan zen, eta 1133an Erromara armada bat gidatzeko konbentzitu zuen, Inozentzio berrezartzeko.
Gregorio XIII.ak kanonizatu zuen 1582an.
* Datuak: Q160374
* Multimedia: Norbert of Xanten / Q160374
# Norborne (Missouri)

Norborne Missourieko hiri bat da. Carroll konderrian kokatua dago. 2010ean 708 biztanle zituen, 1,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Carroll konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q954156
* Multimedia: Norborne, Missouri / Q954156
# Norberto de la Mata

Norberto Javier de la Mata Barranco (Bilbo, 1962ko otsailaren 9a) bizkaitar abokatu eta zigor-zuzenbideko unibertsitate irakasle eta katedraduna da.

## Bizitza

Zuzenbidean lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean (1987-1992) eta kriminologian Murtziako Unibertsitatean. Doktorego ikasketak egin zituen Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU) doktoregoa lortuz 1992an.
1990 urtetik zigor zuzenbideko irakaslea da Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU). Bizkaiko Probintzia Audientziaren epailea izan zen.
EHUko Zuzenbide Publikoko sailaren zuzendaria izan zen. Gaur egun, EHUko Zuzenbide Fakultateko dekanoordea da.

## Erreferentziak

* ↑ «Norberto Javier de la Mata Barranco - Editorial Tirant Lo Blanch» editorial.tirant.com (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q50378991
* Multimedia: Norberto J. de la Mata Barranco / Q50378991
# Norbornadieno

Norbornadienoa C$_7$H$_8$ formulako hidrokarburo ziklikoa da, metilenozko zubi bat eta bi lotura bikoitz dituena. Estekatzaile egokia da katalisi homogenoan baliatzen diren konplexuetan. Diels-Alder erreakzioetan dienofilo erabilgarria da.

## Sintesia

Norbornadienoa ziklopentadinoaren eta azetilenoaren arteko Diels-Alder erreakzio baten bidez prestatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Chiral Diene Ligands for Asymmetric Catalysis. Aldrichimica Acta 42(2):31-38.
* ↑ (Ingelesez) Warrener, Ronald N.; Harrison, Peter A.. (2001/4). «π-Bond Screening in Benzonorbornadienes: The Role of 7-Substituents in Governing the Facial Selectivity for the Diels-Alder Reaction of Benzonorbornadienes with 3,6-Di(2-pyridyl)-s-Tetrazine» Molecules 6 (4): 353–369. doi:10.3390/60400353. (Noiz kontsultatua: 2021-04-30).

## Ikus, gainera

* Norborneno
* Norbornano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q726795
* Multimedia: Norbornadiene / Q726795
# NGC 7414

NGC 7414 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen 1886ko irailaren 2an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 7414» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 7414» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 7414 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1167425
* Multimedia: NGC 7414 / Q1167425
# NGC 7418

NGC 7418 galaxia bat da, Grus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen 1834ko abuztuaren 30an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 7418» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 7418» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 7418 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q727278
* Multimedia: NGC 7418 / Q727278
# NGC 7419

NGC 7419 galaxia bat da, Cepheus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1787ko azaroaren 3an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 7419» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 7419» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 7419 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1167444
* Multimedia: NGC 7419 / Q1167444
# NGC 742

NGC 742 galaxia bat da, Pisces konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1784ko abenduaren 13an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 742» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 742» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 742 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1038731
* Multimedia: NGC 742 / Q1038731
# NGC 7420

NGC 7420 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen 1863ko irailaren 6an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 7420» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 7420» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 7420 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1167449
* Multimedia: NGC 7420 / Q1167449
# NGC 7415

NGC 7415 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen 1863ko irailaren 25an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 7415» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 7415» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 7415 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1167427
# NGC 7417

NGC 7417 galaxia bat da, Tucana konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen 1835eko uztailaren 20an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 7417» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 7417» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 7417 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q580359
# NGC 7421

NGC 7421 galaxia bat da, Grus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen 1834ko urtarrilaren 1an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 7421» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 7421» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 7421 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1167454
* Multimedia: NGC 7421 / Q1167454
# NGC 7416

NGC 7416 galaxia bat da, Aquarius konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen 1864ko abuztuaren 25an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 7416» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 7416» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 7416 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q2084581
* Multimedia: NGC 7416 / Q2084581
# NGC 7422

NGC 7422 galaxia bat da, Pisces konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen 1864ko abuztuaren 11n.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 7422» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 7422» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 7422 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1167458
* Multimedia: NGC 7422 / Q1167458
UGC objektuak
# Numana

Numana Italiako udalerri bat da. Anconako probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. 3.741 biztanle ditu, 10,94 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Numanak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Castelfidardo Porto Recanati Sirolo Loreto (Italia)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124456
* Multimedia: Numana / Q124456
# Numancia de la Sagra

Numancia de la Sagra Toledoko udalerria da, La Sagra eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.605 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Toledoko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1641540
* Multimedia: Numancia de la Sagra / Q1641540
# Numanoita

Numanoita borato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Numanoita borato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca4Cu(B4O6(OH)6)(CO3)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Numanoite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Numantiar Museoa (Soria)

Numantiar Museoa Espainiako Sorian dagoen erakundea da. Nolabait, Soriako probintziaren historia zabaldu nahi du eta, horretarako, erakusketa ugari egiten ditu. Zabaltzen dituen gaien artean garrantzi handia dute Numantziako, Tiermesko eta Uxama Argaelako aztarnategien ingurukoak.

## Historia

Numantiar Museoa Soriako bi museoren bat-egitetik sortu zen: Probintzia-museoa eta Numantino Museoa. Lehenengoa XIX. mendean sortu zen, 1835ean Mendizabalen Desamortizazioarekin eratu ziren Ondare Historiko-Artistikoaren Batzordeen ondorioz, eta 1913an inauguratu zuten museo gisa. Numantiar Museoa, bestetik, Numantziako aztarnategiaren estudioarekin batera sortu zen, 1870eko hamarkadan hasi eta 1906 eta 1923 bitartean garatu zena. Azkenik, 1914an, Manuel Bal Museoa sortu zen, eta 1918ko irailean inauguratu zen.
1932an museo probintzialak museo zeltiberiar izena hartu zuen. 1941ean Numantinok asimilatu zuen baina bere independentziari eutsiz. 1968an bi zentroen behin betiko eta erabateko fusioa gertatu zen, Soriako Museo Probintziala deituz hasieran, gero Soriako Museoa eta, azkenik, Soriako Museo Numantinoa. 1989an, eraikina osorik eraberritu zen, eta erakusketa-azalera 7000 m²ra handitu zen.
Museoak probintziako aztarnategien museo-jarduera koordinatzen du: Numantzia, Tiermes (Tiermes mendian), Berlangako San Baudelio ermita (Caltojar), Soriako San Juan de Duero monasterioaren aztarnak, eta Anbronako aztarnategi paleontologikoa, etab.

## Eraikina

Eraikina berez museorako eraiki zen. Diseinua Manuel Aníbal Álvarez arkitektoak 1916an prestatu zuen. Inaugurazioa 1919ko irailaren 18an egin zen, Alfontso XIII.a Borboikoaren presentziarekin. Lurrak Soriako udalarenak ziren eta eraikina altxatzeko Ramón Benito Aceñaren diru-laguntza izan zuten. Lehen zuzendaria Blas Taracena arkeologoa izan zen.
Eraikinak zortzi zutabez heldutako ataria du. Jatorrizko eraikinak solairu bakarra zuen baina 1980. hamarkadan museoa hiru solairuekin eta ondoko eraikin batekin handitu zen.

## Erreferentziak

* 1 2 https://www.turismosoria.es/que-ver/museos/museo-numantino/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7069054
* Multimedia: Museo Numantino de Soria / Q7069054
# Numancia (Madril)

Numancia, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Puente de Vallecas barrutian. Hiriko 136. auzoa da. 2016an 45.941 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10338144
* Multimedia: Numancia neighborhood, Madrid / Q10338144
# Numata

Numata Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Numata bipunctella da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Numata bipunctella | | daturik gabe |
| Numata corporaali | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7069069
* Espezieak: Numata
# Numarán (udalerria)

Numarán Mexikoko udalerri bat da. Michoacán de Ocampo estatuan kokatua dago. 2010ean 9.599 biztanle zituen 77,52 km²ko azaleran. Herriburua [[Numarán (Numarán)|Numarán]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10801832
# Numen (musika taldea)

Numen, 1997an Arrasaten sorturiko extreme music taldea. Black metal eta folkaren nahasketa egiten dute. Euskal mitologiaz, tradizioaz eta legendaz jarduten dute beren hitzek, kristautasunaren aurkako joera garbiarekin.

## Ibilbidea

1999an bost abestik osaturiko diska grabatu zuten, "Haize sorginduen intziriak" izenarekin. 2001an "Galdutako itxaropenaren eresia" atera zen, are extreme eta ilunagoa. 2003an "... jarrai beza kondairak" egin zuten "Haize sorginduen intziriak" diskako abestiekin eta 4 kanta berrirekin. Urtebete geroago "Basoaren semeak" atera zen black metal gehiago eta folk zertxobait gutxiagorekin. 2007an 10. urteurrena zela eta, "Numen" izenez atera zuten diska berria. Gaur egun Europa eta mundu osora zuzenduriko desketxe baten bila daude.
Beren hitzek ez dutela ez ideologia ez beste ezerekiko konpromezurik behin eta berriro berretsi dute. Mikel Laboa eta Benito Lertxundirengan oinarriak ere badituzte, eta noski Satiricon, Emperor, Immortal, Enslaved, Iron Maiden, Metallica, Disgorge, Ziklon-B...
Esan beharra dago oso balorazio onak eduki dituztela kritikarengandik, Espainiar estatuko black metal talderik onenetakotzat hartzeraino.

## Taldekideak

* Aritz (ahotsa)
* Jabo (gitarra)
* Xabi (gitarra)
* Lander (baxua)
* Eöl (teklatua, ahotsa)

## Diskografia

* Haize Sorginduen intziriak (2000, Wolf Records)
* Galdutako itxaropenaren eresia (2001, Goi Music)
* ...jarrai beza kondairak (2003, Goi Music)
* Basoaren semeak (2004, Goi Music)
* Numen (2007, Goi Music)
* Iluntasuna besarkatu nuen betiko (2019, Les Acteurs de l\'Ombre Productions)

## Erreferentziak

* ↑ «Basoaren semeak» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2019-10-26).
* ↑ «Numen» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2019-10-26).
* ↑ «Iluntasuna besarkatu nuen betiko» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2019-10-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10338146
# Numendil

Numendil, Tolkienen legendarium ospetsuko pertsonaia bat da. Numenorreko Dunadan bat da, Amandilen aita. Anduniëko Jaunen artean hamazazpigarrena izan zen bere aita hil ondoren, honen izena ezagutzen ez delarik. Baina bere aitona Eärendur izan zela ezagutzen da, Lindoriëren anaia, eta, beraz, Inzilbêth erreginaren osaba.

## Legendariumeko beste bertsio batzuk

Christopher Tolkienek Erdialdeko Lurraldearen historia laneko liburuetan, zehazki bederatzigarrenean, Erdialdeko Lurraldeko Herriak izenburukoa, xehetutako beste bertsio batzuetan, Numendilen oinordekoa ez zen Amandil, Elentir izeneko beste seme nagusi bat baitzuen, Numenorreko Tar-Palantir erregearen alaba zen Mirielekin maitasun harreman bat izan zuena.

## Izenaren etimologia

Numendil izena, quenyazkoa da, Numenorren, Leialen artean, are gehiago hauen buruzagiak ziren Anduniëko Jaunen artean naturala zen bezala. Izenak, esanahi ezberdinak izan ditzake osatzen duten bi zatietako bakoitzaren esanahiaren arabera:
* Numen: "mendebaldea" esan nahi du.
* -ndil: baita -Idil bezala ere, debozioa adierazten duen atzizki bat da, eta, beraz "-ren maitalea", "-ren laguna" edo "-ren zalea" bezala itzul daiteke.
Honela, izenak, "Mendebaldearen maitalea" edo "Mendebaldearen laguna" esan nahi dezake.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1131806
# Numb (U2)

Numb (euskaraz lokartu edota lokartua) U2 irlandar pop rock musika taldearen abesti bat da. 1993ko Zooropa diskoaren barnean argitaratu zuten.
Musika talde honen abesti ia gehienetan ez bezala, honetan ez zuen Bono abeslariak abestu, modu ezohikoan abesti osoa The Edge gitarrajoleak abestu zuen, bere delarik abestiaren bideokliparen protagonista nagusia, nahiz eta beste taldekideeak ere noizbehinka azaldu.

## Kanpo estekak

* Numb abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q2301281
# Numenak (Aita)

Numenak (Aita) 2005ean kaleratutako komiki bat da. Egileak Unai Busturia eta Julen Ribas dira. Euskaraz eta gaztelaniaz argitaratu zen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Istorio honek bi nesken ibilera aurkezten digu. Biak, Alaitz eta Ira, mozorro bat egitearren, agure baten etxean sartzen dira. Orrazi bat hartu eta gero, alde egiten dute, Mari sorgin mitologikoaren objektu magikoa dela susmatu gabe. Bere indarraren ondorioz, Alaitz "gaueko" mundura jausten da eta, Irak, bere galera nabarituz, ahal duen guztia egiten saiatuko da bere laguna topatzen.
Bien bitartean, antzinako irudiak agertzen zaizkigu, non ikus dezakegun nola eta norekin ezkondu zen Mari, eta nortzuk ziren bere umeak, neska eta mutil bat, alegia. Baina bi hauek banatzen dira, eta suposatu dezakegu bat mundu arruntean geratzen dela eta bestea azpimundu batera bidalia izaten dela.
Ira, Alaitz askatzeko, Mariren kobazulo batera joan behar izango da, ea hor aurkitzen duen.

## Kanpo estekak

* Numenak (Aita) Elertzale banatzailearen web gunean
* Datuak: Q12264952
# Numbat

Numbat (Myrmecobius fasciatus) Australian bizi den animalia da. Myrmecobius generoko eta Myrmecobiidae familia monotipikoko animalia espezie bakarra da. Dasyuromorphia ordenaren barruko ugaztuna da. Arrisku bizian dago eta Myrmecobius fasciatus rufus azpiespeziea dagoeneko galdu da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)Mammals - full taxonomy and Red List status Ugaztun guztien egoera 2008an
* ↑ Waterhouse. (1836). 1836 Proc. Zool. Soc. Lond., 69 or..
* ↑ Cooper, C.E.. (2011). «Myrmecobius fasciatus (Dasyuromorphia: Myrmecobiidae)» Mammalian Species 43 (1): 129–140. doi:10.1644/881.1..

## Ikus, gainera

* Myrmecobiidae

## Kanpo estekak

* 'Myrmecobius fasciatus'ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean
* Datuak: Q242419
* Multimedia: Myrmecobius fasciatus / Q242419
* Espezieak: Myrmecobius fasciatus
# Numen

    Artikulu hau Euskal mitologiako pertsonaiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Numen (argipena)».
Numen jeinua; objektu edo fenomeno batean bizi dela uste den espiritua.

## Ikus, gainera

* Euskal mitologia

## Kanpo estekak

* Numen, Gizapedian.
* Datuak: Q558347
# Numen (argipena)

Numen hitzak esanahi ezberdinak izan ditzake:
* Numen Euskal Herriko mitologiako pertsonaia da.
* Numen Arrasaten (Gipuzkoa) sortutako black metal musika taldea da.
* Numen izen berdineko black metal taldearen diska.