OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kunstareal

Municheko Arte Barrutia edo Kunstareal alemanez, Bavariako hiriburuaren erdialdean dagoen auzo bat da eta hiriko hiru arte galeriek (Alte Pinakothek, Neue Pinakothek eta Pinakothek der Moderne), Gliptotekak, Staatliche Antikensammlungenek edo antzinateen Estatu Bildumak (biak greziar, etruriar eta erromatar artean espezializatutako museoak), Lenbachhaus, Brandhorst Museum (arte modernoaren bilduma pribatua) eta inguruko hainbat arte galeriek osatzen dute. Eraikin horiez gain, Egiptoko Artearen Estatuko Museoa (Ägyptische Staatssammlung) eta Lenbachhaus-en handitzea (2012an amaitzea aurreikusita) aurreikusten dira.
Pinakothek der Moderne-tik hegoaldean Dürckheim jauregi neoklasikoa dago (1842-1844 bitartean eraikia) bisitariak artearen mundura hurbiltzeko erabiltzen dena. Türkentor (1826) kuartel militar baten atea izan zen eta geratzen zaion aztarna bakarra da. Arte garaikidearen aldi baterako erakusketak bertan erakustea aurreikusi da. Kunstareal-ek natur zientzietako beste museo batzuk ere baditu, hala nola, Paläontologisches Museum (Paleontologia Museoa), Museum Reich der Kristalle (Kristalen Erreinuaren Museoa) eta Geologisches Museum (Geologia Museoa).

## Museoak

* Alte Pinakothek Pinakoteka Zaharra (Europako pintura XIII. mendetik XVIII. mendera)
* Neue Pinakothek Pinakoteka Berria (Europako pintura eta eskultura XVIII. mendetik XIX. mendera)
* Pinakothek der Moderne Pinacoteka Modernoa (Nazioarteko pintura, eskultura eta argazkilaritza XX. mendetik XXI. mendera arte; Diseinu, Grafiko eta Arkitektura Bilduma)
* Palais Dürckheim (Media Center)
* Türkentor (Aldi baterako erakusketak)
* Museum Brandhorst (Pintura modernoaren bilduma pribatua)
* Municheko Gliptoteka (eskultura greziarrak, etruskoak eta erromatarrak)
* Staatliche Antikensammlungen Estatuko antzinateen bilduma (greziar, etrusko eta erromatar zeramika, bitxiak eta beste objektu batzuk)
* Lenbachhaus (Municheko pintura, Blaue Reiter mugimenduaren pinturak eta XX. eta XXI. mendeetako pintura eta eskulturak)
* Staatliche Graphische Sammlung (Nazioarteko grafikoa Pizkundetik gaur egunera arte)
* Staatliche Agyptische Sammlung (Egiptoko Artearen Bilduma Nazionala)

## Kanpo estekak

* Kunstareal München
* Datuak: Q259225
# Kunsten at græde i kor

Kunsten at græde i kor (euskaraz: «Negarraraztearen artea») 2006ko Peter Schønau Fog daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bizitza ez da erraza hamaika urteko Allanentzat. Bere aitak maiz bere buruaz beste egitearekin mehatxu egiten du, bere amak amore eman du, anaia zaharrenak etxetik alde egin du, arreba zaharrenak gauak aitarekin sofan igarotzen ditu.

## Aktoreak

* Jannik Lorenzen: Allan
* Jesper Asholt: Father
* Hanne Hedelund: Mother
* Julie Kolbech: Sanne
* Thomas Knuth-Winterfeldt: Asger
* Rita Angela: amama
* Gitte Siem: izeko Didde
* Lene Tiemroth: psikiatra
* Bjarne Henriksen: Budde
* Sune Thomsen: Per
* Hans Henrik Voetmann: Dr. Madsen
* Laura Kamis Wrang: Budde andrea
* Camilla Metelmann

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q342637
# Kunreuth

Kunreuth Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, [[Forchheim (barrutia)|Forchheim]] barrutian. 2014an 1.385 biztanle zituen 9,78 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q506195
* Multimedia: Kunreuth / Q506195
# Kunsten å tenke negativt

Kunsten å tenke negativt 2006ko Bård Breien norvegiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Geirr, 33 urteko gizona, elbarri geratu zen auto-istripu baten ondorioz, eta izorratuta dagoenez, bere neska-lagun den 30 urteko Ingvildek jada ez daki harekin nola jokatu.

## Aktoreak

* Fridtjov Såheim: Geirr
* Kjersti Holmen: Tori
* Henrik Mestad: Gard
* Marian Saastad Ottesen: Marte
* Kari Simonsen: Lillemor
* Kirsti Eline Torhaug: Ingvild
* Per Schaaning: Asbjørn

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q909546
# La Farandole de Joyeuse

La Farandole de Joyeuse (okzitanieraz: La farondoule Djodiausa) Okzitaniako abesti tradizional bat da, farandole motako dantzarako aproposa. Olentzero joan zaigu abestiaren jatorria da, XVIII. mendean txistulariek bereganatu ostean. Vincent d'Indy musikagileak jaso zuen 88 Chansons populaires du Vivarais lanean.

## Letra

Vincent d'Indyk jasotako letrak honakoa dio:
| Okzitanieraz LELOA: Quan n'aurèn tout atçiòba, Fumèn la pipo, fumèn la pipo, Quan n'aurèn tout atçiòba, Fumèn la pipo, siin tobà. 1 Eici én Djuéso (bis) Nous trouban toutos countans, L'estiēou é l'iūver (bis) L'y passàn dé bravé tan. 2 Nāout' farondeule, (bis) La chāon pa laïssa toumba, Per què nous sière Per bèn nous amusa. 3 Fésen la toutos (bis) La farondoule Djodiausa; Què la duchesso, Coum'au Lotèco, Sè l'y laïssa bèn mena. 4 Touto lou moundè, (bis) Pēiré, mēïro é marmotouns, E quan révēndrèn, Nous mandgiōorèn Quiqu'oun de boune s'ou avèu. 5 Qué'on partēen (bis) Filèn coume d'ēiliéous, Per arriba (bis) D'ovan què de nous cougia. 6 En rentrēèn (bis) Anèn corredja dé fēin, Per sémēna (bis) De cézès amaï de bla. 7 Eici avēèn (bis) L'oulivié é l'amonilhé, E lou tchastāgué E lou figuté E la vigno é l'amēnlié. 8 Quan Tçarlémāgno (bis) Venga au passa per ēici Aou troubé pouli (bis) Un tchastéou l'y fasgué basti. 9 Counflèn dé trīpas (bis) Amaï soun bononas a mandja. E chāon bèn diré (bis) Qué dèngu n'`s pa fatça. AMAIERA LELOA S'ou voulèn pa tout'atçioba, Seména de rézès (bis) S'ou voulèn pa tout'atçioba, Seména de cèzés 'maï de bla. | Euskaraz LELOA Guztia amaitu dugunean, erre dezagun pipa, erre dezagun pipa, guztia amaitu dugunean, erre dezagun pipa, tabakorik gabe. 1 Hemen, Joyeusen, guztiak gaude pozik; udan zein neguan ondo pasatzen dugu. 2 Gure farandulari ezin zaio utzi erortzen, benetakoa dela, dibertitzen gaituela. 3 Dantza dezagun denok Joyeuseko farandula; Dukesak ere, Parisen bezala, ondo eraman dezala. 4 Mundu guztiak jakin dezala, aitak, amak zein umeek, itzultzen garenean, jango dugula gauza onen bat baldin badugu. 5 Joaten garenean tximistak bezain azkar abiatuko gara Iristeko Oheratzeko ordua baino lehen. 6 Izultzerakoan, ongarria ekarriko dugu landatu ahal izateko garbantzuak eta garia. 7 Hemen daukagu olibondoa eta masusta, eta gaztainondo eta pikondo eta mahatsondo eta arbendolondoa. 8 Karlomagno hemendik pasa zenean, herri alai bat aurkitu zuen eta gaztelu bat eraiki zuen. 9 Guk tripak puzten ditugu eta eurak jatun onak dira, eta esan behar da horregatik inor ez dela haserratzen. AMAIERAKO LELOA Nahi badugu guztia lortu, erein ditzagun garbantzuak, Nahi badugu guztia lortu, Erein ditzagun garbantzuak gariarekin. |

## Oharrak

* ↑ Tripa-puztzaileak Joyeuseko herritarren izengoitia da.

## Erreferentziak

* ↑ «Solstizioa - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-24).
* ↑ «88 Chansons populaires du Vivarais, Op.52 (Indy, Vincent d') - IMSLP» imslp.org (Noiz kontsultatua: 2022-12-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115858079
# La Famille Bélier

La Famille Bélier 2014ko komedia dramatiko filma da, Éric Lartigau frantziar zinemagileak zuzendu zuena. César sarietarako sei izendapen izan zituen, eta Louane Emerak emakumezko errebelazio aktore onenarena irabazi zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Béliertarrentzat, hamasei urteko Paula alaba ezinbestekoa da: guztiak bera izan ezik gorrak dira eta bera arduratzen da telefonoz hitz egiteaz, bankura joateaz edo sendagilearengana jotzeaz.

## Aktoreak

* Karin Viard: Gigi Bélier
* François Damiens: Rodolphe Bélier
* Éric Elmosnino: Fabien Thomasson
* Louane Emera: Paula Bélier
* Roxane Duran: Mathilde
* Ilian Bergala: Gabriel
* Luca Gelberg: Quentin Bélier
* Mar Sodupe: Dos Santos andereñoa
* Stéphan Wojtowicz: Lapidus alkatea
* Jérôme Kircher: Pugeot doktorea
* Bruno Gomila: Rossigneux
* Clémence Lassala: Karène
* Céline Jorrion: kazetaria
* Manuel Weber: albaitaria
* Sébastien Agius: Gabriel (ahotsa)

## Erreferentziak

* ↑ ««La Famille Bélier» défonce moyen» Liberation 2014/12/23.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18214711
* Multimedia: La Famille Bélier / Q18214711
# La Farce de Maître Pathelin

La Farce de Maître Pathelin, baita ere La Farce de Maistre Pierre Pathelin, Farce Maître Pierre Pathelin eta Farce de Maître Patelin (euskaraz: «Pathelin maisuaren fartsa»), antzerki lan frantziarra, fartsa motakoa, Erdi Aroaren amaiera aldera idatzia, 1457aren inguruan. Lana Frantziako literaturaren lehen lan komikoa gisa onartua izan da.

## Egilea

Egile anonimoa bada ere, askotan Guillaume Alexis idazleari egotzi egin zaio. Inprimategietan egindako lehenengo edizioa 1464koa da. Batzutan ere François Villon aipatu da ahalezko egile gisa. Poeman zuzenbidearekin lotutako kontzeptu asko jasotzen dira eta, horren arabera, testuinguru horrekin lotutako idazlea izan zitekeen. Bruno Roy espezialista frantsesaren ustez, kasu horretan egilea René d’Anjouren bufoia zen Triboulet izan zitekeen.

## Ezaugarriak

Bertso oktosilaboetan idatzita, 1650 lerro ditu. Hizkuntza Île-de-France dialektoa da. Ospe handia izan zuen eta, ondorioz, edizio ugari ezagutu zituen.

## Pertsonaiak

* Maître Pierre Pathelin: Abokatua, behartsu bihurtua; mintzalari eder eta maltzurra.
* Guillemette, Pathelinen emaztea. Gillaumeri ziria sartzen zaio gaixorik dagoela esanez.
* Guillaume Joceaulme: Pathelini oihala saltzen dio; oso gaiztoa da.
* Thibault l'Agnelet, artzaina: Pathelini laguntza eskatzen dio.
* Epailea: oso gutxi agertzen da.

## Argumentua

Endredo-lana da. Pathelin maisuak, abokatu maltzurra, bere arropa-armairua birmoldatzea erabaki du, zentimo bat ordaindu gabe. Horretarako, Guillaume Joceaulme arroparia engainatu eta lapurtu dio. Guillaume-ren aurrean Pathelin-ek eta bere emazte Guillemette-k hiltzen ari den gizonaren eta emakumezko malkoen komedia antzezten dute eta Guillaume ihesi doa. Uste du deabrua bera etorri zitzaiola trikimailu bat jokatzera. Thibault artzaina, bestetik, Pathelinengana doa, Guillaume Joceaulme bere maisuaren aurkako auzian defendatzeko. Pathelinek artzaini trikimailu bat proposatzen dio Thibaulti: sinplea dela itxurakeria egitea eta epailaren aurrean, galdera guztiak, marraka erantzutera. Epailaren aurrean bi afera nahastu egingo dira.

## Erreferentziak

* ↑ Richard T. Holbrook, Guillaume Alecis et Pathelin, University of California press, 1926. The Modern Language Journal, 13.liburuki, 8.zk. (1929ko maiatza), 688-690 or.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez):Frantsesezko testu gaurkotua.
* Datuak: Q2606213
* Multimedia: The Farce of Master Pierre Pathelin / Q2606213
# La Fajolle

La Fajolle ( frantsesez eta ofizialki: La Fajolle) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aude departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1084301
* Multimedia: La Fajolle / Q1084301
# Lantic

Lantic (bretainieraz Lannidig) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q474443
* Multimedia: Lantic / Q474443
# Lanthenans

Lanthenans Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an 68 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Lanthenans udalerrian erroldatutako biztanleak 65 ziren. Familiak 21 ziren, horien artean 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 13 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 29 etxebizitza zeuden, 22 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 28 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 22 etxebizitza nagusietatik 19 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek lau gela zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Lanthenans udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 4 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 4 | 45-49 | 0 |
| 8 | 40-44 | 8 |
| 4 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 4 |
| 4 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 8 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 4 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 43 ziren, horien artean 33 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 33 pertsona aktiboetatik 29 lanean zeuden (18 gizon eta 11 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q905769
* Multimedia: Lanthenans / Q905769
# Lantian Konderria

Lantian konderria (txinera sinplifikatuz: 蓝田县; pinyineraz: Lántián Xiàn), Xi'an osatzen duten barrutietako bat da. 2003ko erroldaren arabera 630.000 pertsona bizi ziren 1.969,0 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Xi'anen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Lantian konderriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q1204238
* Multimedia: Lantian County / Q1204238
# Kodeń udalerria

Kodeń Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Biała Podlaska barrutian kokatuta. 151,04 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3678 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q614142
* Multimedia: Gmina Kodeń / Q614142
ieaLublingo voivoderriko udalerriak :
# Kodiak Station (Alaska)

Kodiak Station Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kodiak Island Boroughn dago, Alaska estatuan. 1.673 biztanle ditu, 80,111933 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Kodiak Island Borough

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2232774
# Kodex mexikak

Kodex mexika antzinako Mexikoko hiru dokumentu nahuari deritze, kolonaurreko garaian datatuak dauden galdutako dokumentuen kopiak direnak.
Kodex hauek oraindik zehaztu gabeko data batean egin ziren, Mexikoren konkista inguruan.
Hirurek dute antzinako mexikarren bizitza erlijioso, historiko eta ekonomikoari buruzko lehen eskuko informazioa.
Borboitar Kodexa, Boturini Kodexa eta Mendozatar Kodexa bezala ezagutzen dira.

## Ikus, gainera

Maia kodexak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q587240
* Multimedia: Aztec codices / Q587240
# Kodiak

Kodiak hitzak honakoa adieraz dezake:

## Lekuak

* Kodiak, Alaskako hiria
* Kodiak uhartea
* Kodiak artxipelagoa

## Beste erabilera batzuk

* Kodiak hartza
# Kodiak hartz

Kodiak hartza (Ursus arctos middendorffi) Alaskako hegoaldeko kostaldean eta inguruko uharteetan bizi den hartz arre azpiespezie bat da. Uharte horietako bat Kodiak uhartea da, eta bertatik hartzen du izena hartz honek. Bere neurri handia dela eta, Alaskako hartz handia izenaz ere deitu ohi zaio. Alutiiq hizkuntzako Kodiakeko azpidialektoan Taquka'aq izenaz deitzen zaio.

## Iruditegia

* Kodiak hartza.
* Kodiak hartzkumeak jolasean.
* Kodiak hartza.
* Kodiak hartza izokina jaten.
* Kodiak hartzaren kokapen mapa.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Niuwalita Alutiit'stun!» www.alutiiqlanguage.org (Noiz kontsultatua: 2021-04-27).

## Kanpo estekak

* Kodiak hartza. Kodiak uharteko webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q237260
* Multimedia: Ursus arctos middendorffi / Q237260
* Espezieak: Ursus arctos middendorffi
# Lacertidae

Lacertidae Squamata ordenako familia bat da, Europako narrastien artean ugariena. 700 espezie inguru ditu, Europa, Afrika eta Asian bizi direnak.
Muskerra da familia honetako narrastirik ezagunena. Isats mehe luzea eta moztu ahala hazten zaiena dute. Begi niniak biribilak dituzte, eta mihia bi puntakoa eta uzkurkorra.

## Generoak

* Acanthodactylus Wiegmann, 1834
* Adolfus Sternfeld, 1912
* Algyroides Bibron & Bory de Saint-Vincent, 1833
* Anatololacerta Arnold, Arribas & Carranza, 2007
* Apathya Méhely, 1907
* Archaeolacerta Mertens, 1921
* Atlantolacerta Arnold, Arribas & Carranza, 2007
* Australolacerta Arnold, 1989
* Congolacerta Greenbaum, Villanueva, Kusamba, Aristote & Branch , 2011
* Dalmatolacerta Arnold, Arribas & Carranza, 2007
* Darevskia Arribas, 1997
* Dinarolacerta Arnold, Arribas & Carranza, 2007
* Eremias Wiegmann, 1834
* Gallotia Boulenger, 1916
* Gastropholis Fischer, 1886
* Heliobolus Fitzinger, 1843
* Hellenolacerta Arnold, Arribas & Carranza, 2007
* Holaspis Gray, 1863
* Iberolacerta Arribas, 1997
* Ichnotropis Peters, 1854
* Iranolacerta Arnold, Arribas & Carranza, 2007
* Lacerta Linnaeus, 1758
* Latastia Bedriaga, 1884
* Meroles Gray, 1838
* Mesalina Gray, 1838
* Nucras Gray, 1845
* Omanosaura Lutz, Bischoff & Mayer, 1986
* Ophisops Ménétriés, 1832
* Parvilacerta Harris, Arnold & Thomas, 1998
* Pedioplanis Fitzinger, 1843
* Philochortus Matschie, 1893
* Phoenicolacerta Arnold, Arribas & Carranza, 2007
* Podarcis Wagler, 1830
* Poromera Boulenger, 1887
* Psammodromus Fitzinger, 1826
* Pseuderemias Boettger, 1883
* Scelarcis Fitzinger, 1843
* Takydromus Daudin, 1802
* Teira Gray, 1838
* Timon Tschudi, 1836
* Tropidosaura Fitzinger, 1826
* Vhembelacerta Edwards, Branch, Herrel, Vanhooydonck, Measey & Tolley, 2013
* Zootoca Wagler, 1830
Eta honako genero fosilak:
* †Amblyolacerta Rocek, 1984
* †Dormaalisaurus Auge & Smith, 2002
* †Dracaenosaurus Pomel, 1846
* †Edlartetia Auge & Rage, 2000
* †Eolacerta Nöth, 1940
* †Miolacerta Rocek, 1984
* †Plesiolacerta Hoffstetter, 1942
* †Pseudeumeces Hoffstetter, 1944
* †Ligerosaurus Auge, Bailon & Malfay, 2003
* †Succinilacerta Bohme & Weitschat, 1998

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27532
* Multimedia: Lacertidae / Q27532
* Espezieak: Lacertidae
# Lacertaspis

Lacertaspis Scincidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako erdialdean bizi dira.

## Espezieak

* Lacertaspis chriswildi (Böhme & Schmitz, 1996)
* Lacertaspis gemmiventris (Sjöstedt, 1897)
* Lacertaspis lepesmei (Angel, 1940)
* Lacertaspis reichenowi (Peters, 1874)
* Lacertaspis rohdei (Müller, 1910)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2257358
* Espezieak: Lacertaspis
# Kortessem

Kortessem Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena, Hasseltik gertu. 2013an 8.400 biztanle zituen. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Kortessem, Guigoven, Vliermaal, Vliermaalroot, eta Wintershoven.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Nederlanderaz) (Frantsesez)
* Datuak: Q819139
* Multimedia: Kortessem / Q819139
# Kortex zerebral

Kortex zerebrala edota garun-azala, garun hemisferioen azalera estaltzen duen nerbio geruza da. Garun azalean pertzepzioa, irudimena, pentsamendua, gogoeta, arrazoiketa eta erabakia gauzatzen dira. Materia grisezko azal fin bat da, normalki 6 geruzez osaturikoa. Azal fin hau oso zirkungaratua dagoenez, 2500 cm²-ko azalera izatera iris daiteke. Azal honek 10.000 milioi neurona eta 50 triloi sinapsi dauzka. Neurona sare hauek makroskopikoki, alegia, begi-bistara, materia gris gisa ikusten dira. Egitura nahiz filogenetika ikuspuntutik azalaren hiru geruza nabarmentzen dira:
* Isoazala (edo neoazala), garun bilakaeran agertutako azkena, gogoeta prozesuen arduraduna, hots, garunaren atal kontzientea.
* Paleoazala, usaimenaren geruza.
* Arkiazala, hipoeremuaren eraketaz osatua, honakoa garunaren atal "animalia" edo senarena da, biziraupena, erreakzio automatikoa eta prozesu fisiologikoetaz arduratzen den atala.
Filogenetikoki garun azala, nerbio sistema zentralaren beste atal batzuekin parekatuz gero, erlatiboki oraintxu agertu da. Dena den, garun azalean bertan, berriagoak diren eta informazioa prozesatzeko gaitasuna duten atal eraginkorragoak ere nabarmendu daitezke:
* Neokortexa, Erregistro Sinbolikoaren oinarrizko atala
* Lobulu tenporala, oinarrizko entzumen geruzan, soinu ezaugarriak atzematen dituzten neuronak dauzka. Mintzaeraren ulermena, oroimena eta ikasketarekin lotura duten neuronak ere badauzka.
* Lobulu frontalak nagusiki oinarrizko geruza motorra du, honetan gorputzaren giharrak kontrolatzen dituzten neuronak daude. Gorputz atal bakoitzaren arabera antolatua dago.
* Lobulu parietalean oinarrizko geruza somatosentsoriala du, ukimenarekin lotura duten neuronak dauzka, hau ere gorputz atal bakoitzaren arabera antolatua dago.
* Lobulu okzipitalak oinarrizko ikusmenaren geruza du, garunaren behealdean dago, eta begi erretinak atzematen duen informazio bisuala prozesatzen du.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2011]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q75839
* Multimedia: Cerebral cortex / Q75839
# Kortex adrenal

Kortex adrenala edota azal suprarrenala guruin adrenalaren zati kortikal edo azalekoa da- Bere funtzioa metabolismoaren zenbait osagai mineralokortikoide eta glukokortikoideen ekoizpenarekin erregulatzea da, tartean aldosterona eta kortisola. Azal suprarrenala androgenoen sintesirako toki sekundarioa ere bada.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [1989]
* ↑ (Gaztelaniaz) Curtis, Helena; Schnek, Adriana. (2008-6-30). Curtis. Biología. Ed. Médica Panamericana ISBN 9789500603348..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19065
* Multimedia: Adrenal cortex / Q19065
# Kortex entorrinal

Kortex entorrinala (ingelesezko latinismoz Entorhinal cortex bere siglak EC direlarik) burmuinetako oroimen-gune garrantzitsu bat da.

## Brodmann eremuak

* 28 Brodmann eremua "gune entorrinal" bezala ezagutzen da.
* 34 Brodmann eremua "gune entorrinal dortsal" bezala ezagutzen da.

## Ikus, gainera

* Alzheimer
* Parkinsonen gaixotasuna

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q2603645
* Multimedia: Entorhinal cortex / Q2603645
# Kortex motor

Kortex motorrak borondatezko funtzio motorrak planifikatzeko, kontrolatzeko eta gauzatzeko prozesuez arduratzen diren kortex zerebralaren eremuak hartzen ditu.
Kortex motorra zenbait zatiz osaturik dago eta lobulu frontalean dago, erdiko artekaren aurrean. Barneaurreko artekak bi kortex motor garrantzitsuenak hartzen ditu: lehen mailako motorra eta aurre-motorra.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2008]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18696
* Multimedia: Motor cortex / Q18696