OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ehime (prefektura)

Ehime prefetura (japonieraz: 愛媛県, Ehime-ken) Japoniako Honshu uharteko prefetura bat da. Hiriburua Matsuyama da.

## Historia

Meiji berrezarkuntza arte, gaur egungo Ehime prefeturaren lurraldea Iyo probintzia izan zen. 1876an aldameneko Kagawa prefetura bereganatu zuen, baina 1888an atzera bereizi ziren.
Heian Aroaren aurretik ere (794-1185), eskualdean arrantzaleak eta nabigatzaileak bizi ziren, eta Japonia defendatu zuten piraten eta mongolen inbasioen aurka.

## Geografia

Shikoku uharteko ipar-mendebaldean dago. Iparraldean, Setoko Barne Itsasoa du; ekialdean, Kagawa eta Tokushima; eta hegoaldean Kōchi.
Barnealdean, mendi altuak daude (Ishizuchi mendia uharteko garaiena da) eta kosta-lerro luze bat du. Setoko Barne Itsasoko uharte asko ere Ehime prefeturakoak dira. Prefeturako muturrik mendebaldekoena Sadamisaki penintsula da, Japoniako penintsularik estuena.
Lurraldearen % 7 natura-parke gisa babestuta dago. Besteak beste, Ashizuri-Uwakai and Setonaikai parke nazionalak.
Bi klima-eskualde nagusi daude: Seto barne-itsasoaren kostaldeak klima mediterraneoa du, tenperatura altuak eta prezipitazio gutxi. Barnealderantz egin ahala, klima hotzago bihurtzen da, eta elurra egin ohi du. Beste klima-eskualdea Bungo kanalari dagokion partea da. Kuroshio itsaslasterraren eraginez, klima beroa du, eta euri ugari; tifoiak ere iristen dira, batzuetan.

## Ekonomia

Matsuyama inguruan, industria dago: ontziolak, industria kimikoa eta birfindegiak, papergintza eta ehungintza.
Landa-eremuetan, nekazaritza eta arrantza (arrain-haztegiak, perlak) dira jarduera nagusiak.

## Banaketa administratiboa
### Hiriak

Hiri handienak:
* Matsuyama (hiriburua, 515.068 biztanle)
* Imabari (170.986 bizt.)
* Niihama (123.329 bizt.)
* Saijō (112.543 bizt.)
* Shikokuchūō (91.688 bizt.)
Hiri guztiak:
| Imabari Iyo Matsuyama (hiriburua) Niihama | Ōzu Saijō Seiyo Shikokuchūō | Tōon Uwajima Yawatahama |

### Herriak barrutika sailkatuta

| Iyo barrutia Masaki Tobe Kamiukena barrutia Kumakōgen | Kita barrutia Uchiko Kitauwa barrutia Kihoku Matsuno Minamiuwa barrutia Ainan | Nishiuwa barrutia Ikata Ochi barrutia Kamijima |

## Ondasun nabarmenak

* Matsuyamako gaztelua.
* Ōzuko gaztelua.
* Imabariko gaztelua.
* Uwajimako gaztelua.
* Ishizuchi mendia (1.982m).
* Sada lurmuturra (Setonaikai Parke Nazionala).
* Yukiwa ur-jauzia (Ashizuri-Uwakai Parke Nazionala).
* Kanjizai-ji (Shikokuko erromesbidea).
* Ishite-ji (Shikokuko erromesbidea).
* Taisan-ji (Shikokuko erromesbidea).
* Dōgo Onsen.

## Kanpo estekak

* Ehime prefeturako webgune ofiziala
* Datuak: Q123376
* Multimedia: Ehime prefecture / Q123376
# Ehingen

Ehingen Alemaniako hiri-udalerri bat da, Baden-Württemberg estatuan. Azken zentsuaren arabera 27.276 biztanle zituen, 178,37 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q158523
* Multimedia: Ehingen (Donau) / Q158523
# Ehiza

Ehiza, Ipar Euskal Herrian ihizia, batzuetan zinegetika ere deitua, gizakiak animaliak atzeman eta gehienetan akabatu ere egitea helburu duen jarduera da. Ehizatu egiten den animaliari harrapakin, ehizaki edo ehiza ere deitzen zaio. Gizakien artean, lehen helburu nagusia elikadura lortzea bazen ere, egun entretenimendutzat hartzen da, normalean legeak antolatuta. Bereziki ugaztun eta hegaztiak ehizatzen dira. Harrapakinaren tamainaren arabera bi motako ehizak bereiz daitezke: ehiza larria, tamaina handiko ehizakirako, eta ehiza xehea, tamaina txikiko ehizakirako. Jarduera honetan, ehiztariak armak erabiltzen dituzte eta, zenbait motatan, beste animaliak (falkoneria, ehiza-txakurrak, eta abar). Arrain bat jazarri eta harrapatu (elikatzeko ala ez) arrantza du izena, normalean ehizaren motatzat hartzen ez dena. Era berean, tranpa jartzea jarduera ezberdinentzat jotzen da eta baita argazkiak ateratzeko animaliak jazartzea ere. Animali askok ere ehizaren pareko jarduera burutzen dute, harraparitza izenekoa, gehienetan harrapakina jan eta beren burua elikatzeko helburuarekin.

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Ehiza. .
* ↑ J.-L. de Waziers, La chasse. Fusils, chiens et gibiers, Chasse et Pêche bilduma, Paris, Flammarion, 1967

## Kanpo estekak

* Datuak: Q36963
* Multimedia: Hunting / Q36963
# Ehiza-bonbaketari

Ehiza-bonbaketaria, ehiza-hegazkina izateaz gain, lurrean eta itsasazalean dauden jomugei eraso egin diezaieken bonbaketaria ere bada, aire-aire, aire-lur eta aire-itsaso armamentua baitu. Lur erasorako hegazkinek ez bezala, ehiza-bonbaketariek ehiza-hegazkin baten gaitasun guztiak dauzka. Ehiza-bonbaketariak nagusiki lur erasoan nabarmentzen dira, aireko borroketan paper apalagoa edukiz, aldiz, ehiza-hegazkin polibalenteak aireko borrokak nahiz lur erasoak maila berdinean burutu ditzake.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q385642
# Ehiza, Arrantza, Natura eta Tradizioak

Ehiza, Arrantza, Natura eta Tradizioak (Chasse, pêche, nature et traditions, CPNT) 1989an sortutako Frantziako alderdi politiko bat da. Bere helburua landa eremuko Frantziaren (ruralité) balioak eta tradizioak defendatzea da. Sortzailea Jean Saint-Josse bearnotarra da eta berau izan da presidentea 2008 arte; harrezkero Frédéric Nihous da alderdiko burua. Nihous Valenciennesen (Nord) jaioa bada ere Pauen bizi da, alderdiaren estatu mailako egoitza hiri okzitaniar honetan kokatzen delako.
Europako Parlamentuan "Desbedintasunen eta demokraziaren Europako Taldeko" kide da.

## Ipar Euskal Herrian

Alderdi honek zenbait hauteskundetan emaitza oso onak bildu ditu Iparraldean. Udalerriei dagokienez, alkatetza bat ere gobernatzen du, Amikuzeko Aiziritze-Gamue-Zohaztin Guy Eneko baita auzapeza. Eneko da alderdiak Euskal Herrian duen pertsonarik ezagunena eta Akitaniako eskualde-kontseilaria ere da.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Alderdiaren webgune ofiziala
* Datuak: Q1070371
# Estradizio

Estradizioa beste herrialde batean egindako delitu batengatik pertsona bat atxilotu eta herrialde horretako agintarien eskuetan uztea da, han epaitu dezaten eta jarritako zigorra han bete dezan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q210603
* Multimedia: Extradition / Q210603
# Estral Beach (Michigan)

Estral Beach Michigango herri bat da. Monroe konderrian kokatua dago. 2010ean 418 biztanle zituen, 1,19 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Monroe konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1982095
# Estrados

Estradosa (latinez extradorsum, extra kanpoaldean eta dorsum, atzealdea) ikusten ez den arkitekturako elementu baten atzeko aldea da.
Arkuaren kasuan, arkugainera edo arku-kanpoaldea ere esaten zaio, arku edo ganga baten gaineko eta kanpoko plano ganbila izendatzeko erabiltzen dela. Halaber, dobela baten gainaldea ere izendatzen du, begien bistatik kanpo dagoena, eraikinaren barnean egoteagatik. Arkubarneraren kontrakoa da.
Hormaren kasuan, horma-kanpoaldea ere esaten zaio, ikusten ez den aldea izendatzeko erabiltzen dela, eskuarki eustormetan.

## Ikus, gainera

* Intrados

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3326083
# Estralurtar Adimenaren Bilaketa

    «SETI» orriak hona dakar. Bestelako esanahiei buruzko orria hau da: «Seti (argipena)»
Estralurtar Adimenaren Bilaketa, SETI siglaz ere ezaguna (ingelesez: Search for Extra Terrestrial Inteligence), estralurtar bizitza adimentsua bilatzeko egitasmo eta jardueren multzoa da. Egitasmo eta jarduera hauek irrati-teleskopio zenbaitetan hartutako seinale elektromagnetikoen azterketarekin, edota, noizbait erantzun jasoko delako ustearekin, espaziora mezuak bidaltzearekin loturik daude. Egundaino ez da estralurtar jatorri argia duen seinalerik atzeman, oraindik definitu gabe dagoen WOW seinalea halakotzat jo gabe.
Lehen SETI egitasmoak, NASAren babesean sortuak izan ziren 1970eko hamarkadan. Egitasmorik ezagunenetako batean, SETI@Home izena duena, mundu osoko milioika pertsona ari dira laguntzen euren ordenagailu pertsonalak erabiliz, Puerto Ricon dagoen Areciboko irrati-teleskopioak hartutako informazioa prozesatzen dutenak.

## SETI@HOME

SETI egitasmoak, bere banatutako konputazio izaera gainditu du, erabiltzailearen ordenagailuan martxan jartzen den programa berri bat diseinatu eta aurrera eramatean, honekin, prozesu asko behar duten beste egitasmo batzuetan parte hartzea posible delarik. Programa honek, BOINC edo Berkeley Open Infrastructure for Network Computing. BOINCek, egitasmoen bezero bezala lan egiten du, eta orain, SETI da egitasmo horietako bat. Azpiegitura bera duten egitasmo batzuk, honako hauek dira (denbora gehien daramatenak aipatzen dira).
* Einstein@Home: Neutroi-izar edo pulsarrak bilatzen ditu, LIGO eta GEO uhin detektagailu grabitazionalak erabiliz. Fisikako Elkarte Amerikarraren (APS) laguntza dute.
* Climate Prediction: Iragarpen zehatzagoak egin ahal izateko simulazio meteorologikoak egitea du xede
* Rosetta@home: Proteinen eta euren elkarreraginen diseinu eta iragarpenerako metodo bat garatzea du xede. Giza gaixotasun askoren ikerketan eta sendatzearen bilaketan lagun dezakeen egitasmo bat da.
* LHC@home: CERNeko zientzialariei, LHC (Hadroi Talkarazle Handia)ren barnean partikulen simulazioan laguntzeko egitasmo bat da.
Erabiltzaileek, nahi duten egitasmoan izena eman dezakete, askatasun osoz.
Programa honetan parte hartzen ari diren 200 herrialde baino gehiagotan 5 milioi erabiltzaile baino gehiago daude, eta ordenagailuan 19.000 milioi ordu emanez lagundu dute. 2006ko abenduak 4an, programa, 310 TeraFLOPSetan lanean ari zen, munduko bigarren ordenagailurik boteretsuena bihurtuz. Egundaino, Setik aztertutako itxaropen gehien pizten dituen seinalea, SHGb02+14a izenekoa da, Piscis eta Aries konstelazioetan jatorria duena, Lurretik 1.000 argi urtera.

## Ikus, gainera

* Allen Telescope Array
* Fermiren paradoxa
* Drakeren ekuazioa
* Areciboko mezuaieaEguzki-sisteman bizia izan dezaketen argizagiakZiurtatutaGaur arte ez da Lurretik kanpo bizia aurkituBizia edukitzeko aukera handiko argizagiakEntzelado • Europa • Marte • TitanAukera gutxi edo garai bateanBizia Artizarrean • Io • Pluton • Zeres • Ilargia • GanimedesIkus, gaineraBiziaren jatorria • Panspermia • Eguzki-sistema • SETI

## Kanpo estekak

* Datuak: Q484587
* Multimedia: Search for extraterrestrial intelligence / Q484587
# Estraperlo

Estraperloa erabiltzen da Espainiako Gerra Zibilaren ondoren espainiar estatuak kontrolatzen zituen produktuen legez kanpoko merkatua izendatzeko, bereziki lehengai eta nekazaritza produktuak. Hitzaren jatorria Espainiako Bigarren Errepublikan oihartzun handia izan zuen estraperloaren eskandaluan dago. Merkatu beltz horretan jarduten zutenei estraperlista deitzen zitzaien.

## Ikus, gainera

* Kontrabandoa
* Merkatu beltza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1370595
# Estralurtar (filma)

Estralurtar (gaztelaniaz: Extraterrestre) 2011. urtean Nacho Vigalondok zuzendutako film luzea da.
H. G. Wellsen Munduen Gerra klasikoa oinarri hartuta, Vigalondok estralurtarren inbasio batean herritar xeheek nola jokatuko zuten galderari erantzun nahi zion. Komedia giroan garatu nahi zuen istorioa, absurdora jotzen zuen trama baten bitartez.
Zineuskadiren laguntzari esker euskarara bikoiztu zuten. Torontoko Zinemaldian ez ezik, Donostiako Zinemaldian ere eskaini zuten.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Juliok eta Juliak ez dute elkar ezagutzen, baina ohe berean esnatuko dira, ezer oroitzen ez duten mozkorraldiaren ostean. Julio berehala maiteminduko da. Julia ez, ordea. Egoera nahiko deserosoa ez, eta Julio eta Julia ohartuko dira objektu hegalari ezezagun bat hiri gainean hegaka dabilela.

## Pertsonaiak

* Michelle Jenner: Julia.
* Julián Villagrán: Julio.
* Carlos Areces: Ángel.
* Raúl Cimas: Carlos.
* Miguel Noguera: telebista aurkezlea

## Erreferentziak

* ↑ «Komedia, estralurtarrekin» Berria 2012-03-21.
* ↑ Zineuskadi. Extraterrestre. .
* ↑ Zinea.eus. (2016/04/08). ETB1eko Zinez saioan Nacho Vigalondori eskainitako zikloa emango dute apirilean. .
* ↑ Donostiako Zinemaldia. Extraterrestre (Estralurtar) • Nacho Vigalondo. .

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Filma imdb.com webgunean
* Datuak: Q3062620
# Estraperloaren eskandalua

Estraperloaren eskandalua Espainiako Bigarren Errepublikan gertatutako eskandalu politikoa izan zen, Donostiako Straperlo markako erruleta elektrikoaren jokoaren inguruan piztu zena. Eragin zuen eskandaluak Espainiako errepublikako gobernu eskuindarra eraitsi zuen eta, ondorioz, hauteskunde berriak izan ziren 1936ko otsailean.
Espainiako Gerra Zibil ostean, Espainiako estatuak kontrolatutako produktuen legez kanpoko merkatua izendatzeko erabili zen estraperlo hitza.

## Gertaerak

Espainiako II. Errepublikaren garai liskartsuan, Strauss, Perel eta Lowann enpresari herbeheretarrek erruleta berri bat diseinatu, saldu eta haiek eman bide zioten izena, besterik ere proposatu izan den arren: Strauss eta Perlowitz bi negozio-gizonek jarri ziotela izena. Beraz, horiek sustatu zuten negozioa. Botoi batek kontrolatzen zuen erruleta eta nahi zen emaitza lor zitekeen.
Strauss, Perel eta Lowannek -azken hau Straussen emaztea zen- Donostiako Kasinoan aipatutako erruleta ezartzea nahi zuten eta horretarako, 1934an, gobernuko hainbat goi-kargu sobornatu zituzten. Tartean zen Aurelio Lerroux, Alejandro Lerroux Alderdi Erradikaleko buru zenaren iloba, eta Rafael Salazar Alonso, alderdi berekoa eta barne-ministroa 1932tik. Garai hartan, Alderdi Erradikala José María Gil-Roblesen CEDArekin batera zegoen gobernuan.
Salazar Alonsok urrezko erloju bat eta orduko 100.000 pezeta onartu zituen eroskeriaren ordainetan (egungo 50.000 € inguru); Eduardo Benzo barne-gaietako idazkariak eta José Valdivia segurtasuneko idazkari nagusiak 50.000 pezeta bana jaso zituzten. Aldiz, era horretan, erruletarako baimena eman arren, gutxi iritzita polizia-sarekada bat agindu zuten Donostiako Kasinoan. Iruzurra azaleratu zenean, jokoa debekatu egin zuten. Mallorcako Formentor hotelean ere martxan zegoen eta han ere itxi beharrean izan ziren.
Daniel Straussek, orduan, iruzurrari buruzko dokumentuak pasa zizkion Alcalá-Zamora Espainiako Errepublikako presidenteari, Alejandro Lerrouxek jokoa debekatu eta ez baitzion kalte-ordainik ordaindu nahi. 1935eko hondarrean egindako Espainiako parlamentu-eztabaidan, gehiengoak Salazar Alonso zuritu zuen (140k, 137ren kontra), baina Madrilgo alkatea zenaren sinesgarritasuna lur jota zegoen ordurako. Piztu zen eskandaluak Alderdi Erradikalaren gainbehera ekarri zuen eta gobernua eraitsi. Zenbaitek Gerra Zibilaren bidea ireki zuela irizten dute.

## Erreferentziak

* SOLÉ, José María."El escándalo del estraperlo", El Mundo, 1995eko irailaren 17a.
* Marc Fontbona, El estraperlo, una ruleta política, "La Aventura de la historia" (Madrid), núm. 120 (Octubre 2008), 36-40.
* José Carlos García Rodríguez El Caso Strauss. El escándalo que precipitó el final de la II República Editorial Akrón, Astorga (León), 2008 ISBN 978-84-936725-0-8.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19947893
# Ergonomia

Ergonomia objektu, makina, ekipamendu eta azpiegiturak gizakiaren ahalmen fisiko eta kognitiboetara egokitzeko baliatzen diren tekniken multzoa da, horien erabilera erraztu eta erosoago egin, produktibitatea handitzearren, gizakizaren osasuna eta segurtasuna zaintzearekin batera. jakintz-arlo anitzeko diziplina da eta ingeniaritza, psikologia, diseinua eta beste zenbait arlo barnehartzen ditu.

## Ikus, gainera

* Arriskuen prebentzioa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1750812
* Multimedia: Ergonomics / Q1750812
# Ergotamina

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Ergotamina konposatu heterozikliko bat da, zekale-ainoan dauden alkaloideen familiakoa. Arthur Stollek 1918an Sandoz laborategian lehen aldiz sintetizatu zuen.
Hodi-uzkurtzailea da, eta migraina tratatzeko medikamentuetan erabili izan da. Ergotaminatik azido lisergikoa lor daiteke, LSDren aitzindaria dena.

## Deribatuak

| Izena | R2 | R2' | R5' |
| Ergotamina | | CH$_3$ | bentzil |
| Ergokristina | | CH(CH$_3$)$_2$ | bentzil |
| Ergokornina | | CH(CH$_3$)$_2$ | CH(CH$_3$)$_2$ |
| Ergocriptina | | CH(CH$_3$)$_2$ | CH$_2$CH(CH$_3$)$_2$ |
| Bromokriptina | Br | CH(CH$_3$)$_2$ | CH$_2$CH(CH$_3$)$_2$ |
| Ergobalina | | CH$_3$ | CH(CH$_3$)$_2$ |

## Erreferentziak

* ↑ Gipuzkoako Sendagileen Elkargo Ofiziala. Hiztegia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q419186
* Multimedia: Ergotamine / Q419186
# Ergotioneina

Ergotioneina histidinatik eratorritako aminoazido natural bat da, eraztun inidazolikoan sufre atomo bat duena. Organismo batzuk substantzia hau sintetizatzeko ahalmena dute, batez ere aktinobakterioek eta onddo filamentosoek. 1909an aurkitu zen Claviceps purpurea onddoan, baina bere egitura ez zen 1911 arte zehaztu. Propietate antioxidatzaileak ditu.
* Datuak: Q614788
* Multimedia: Ergothioneine / Q614788
# Ergotismo

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du aholku medikorik ematen
Ergotismoa —jendartean San Antonen sua edota San Anton sua izenez ere ezaguna— janari-intoxikazioa da, mikotoxinez kutsatutako zekalea jatean harrapatzen dena. Mikotoxinak onddoek sortutako toxinak dira, eta ergotismoa sortzen duena ergotamina izenekoa da. Onddo kaltegarri batek, zekale-ainoak (Claviceps purpurea) mikotoxina hori ekoizten du zekalea kutsatzean. Zenbaitetan, zekaleaz gain, zekale-ainoak garia eta garagarra ere kutsa ditzake.
Erdi Aroan zekalearen irina asko erabiltzen zen ogia egiteko. Horregatik, garai hartan oso ohikoa zen ergotismoa, zekale lizundua eta kutsatua sarritan ogiaren lehengaia baitzen. Izurrite latzak eragin zituen ergotismoak Erdi Aroko Europan, eta gaitzak jotako gaixoak artatzeko ospitale bereziak sortu ziren, San Antonioren fraideen zaintzapean. Hortik datorkio gaitzari bere herri-izena (San Antonen sua).
Ergotaminak antza handia du azido lisergikoarekin (LSD). Bi substantzia horien egitura molekularra oso antzekoa da. Horrenbestez, ergotismoak —LSDaren antzera— haluzinazio biziak eragiten ditu gaixoarengan, eta baita beste asaldura psikikoak ere. Horretaz gain, gorputz-adarretako gangrena mingarria ere sortzen du, asaldura baskularrak eragiten dituelako (hotza, hasieran, eta erremina —geroago— agertzen da gorputz-adar gehienetan).
Gaitza baztertu egin da Europa aldetik, baina noizean behin kasu berriak agertzen dira Hirugarren Munduko herrialdeetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q955948
* Multimedia: Ergotism / Q955948
# Ergosterol

Ergosterola esterolen saileko alkohola da(C$_{28}$H$_{44}$O).
Zekale-ainotik (Claviceps purpurea) lortzen da batez ere, baina garagar-legamiatik ere ateratzen da gaur egun. Animalia- eta landare-ehun batzuetan ere aurkitzen da. Mutur batean daukan hidroxilo taldeari esker molekula anfipatikoa da.
Erradiazio ultramorea jasotzen duenean, kaltziferol edo D$_2$ bitamina bilakatzen da. Giza gorputzean, kaltzioa hezurretan eta hortzetan katalizatzea da haren eginkizun nagusia.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q143263
* Multimedia: Ergosterol / Q143263
Lipidoak :
OsagaiakGantz azidoakAseak: butirikoa (4:0) • kaprikoa (10:0) • laurikoa (12:0) • miristikoa (14:0) • palmitikoa (16:0) • estearikoa (18:0) • arakidikoa (20:0) Asegabeak: miristoleikoa (14:1) • palmitoleikoa (16:1) • oleikoa (18:1) • linoleikoa (18:2) • linolenikoa (18:3), (α eta γ) • punizikoa (18:3) • arakidonikoa (20:4)Beste batzukaminoalkohola • azido fosfatidikoa • esfingosina • esteranoa • glizerina • isoprenoa • zeramidaLipido saponifikagarriakGlizeridoakMonoglizeridoak: Glizeril hidroxiestearatoa • Glizerol monoestearatoa • Monolaurina Diglizeridoak: - Triglizeridoak: Triheptanoina • Trimiristina • Tripalmitina • Triestearina • Trilinoleina • TrioleinaArgizariakLanolinaFosfolipidoakFosfoglizeridoak: Fosfatidiletanolamina • Fosfatidilkolina • Fosfatidilserina Esfingolipidoak: EsfingomielinaGlukolipidoakGangliosidoak • Globosidoak • Lipopolisakaridoak • ZerebrosidoakLipido saponifikaezinakEsteroideakEsterolak: Ergosterola • Estigmasterola • Kolesterola • Lanosterola Kortikosteroideak: Budesonida • Flutikasona • Kortisola • Kortisona • Prednisona Estrogenoak: Aldosterona • Androsterona • Estradiola • Progesterona • Testosterona Bitaminak: D bitaminaTerpenoak (+ terpenoideak)Monoterpenoak: Eukaliptola • Geraniola • Kanforra • Limonenoa • Linaloola • Mirzenoa • Pinenoa Seskiterpenoak: Azido abszisikoa • Farnesola • Humulenoa • Ionona • Zingiberenoa Diterpenoak: Azido abietikoa • Erretinola (A bitamina) • Fitola • Giberelina • Labdanoa • Kafestola Triterpenoak: Eskualenoa Tetraterpenoak: Karotenoideak (Karotenoak • Xantofilak) Politerpenoak: Plastokinona • UbikinonaEikosanoideakLeukotrienoak • Prostaglandinak • Prostaziklinak • Tronboxanoak :
# Erguer - Estudantes da Galiza

Erguer - Estudantes da Galiza (euskaraz: Altxa - Galiziako ikasleak) gazteriaren interesen alde borrokatzen duen Galiziako ikasle antolakundea da. Bere borroka estrategikoa Galiziako hezkuntza eta eskola publiko nazionala, demokratikoa, galizierazkoa eta kapitalismotik zein heteropatriarkatutik at egongo den sistema berri bat eratzea da. Horretarako ezinbestekotzat jotzen du gazteriaren eta ikasleriaren ahalduntzea.
Erguer Galiza izaera pluraleko antolakundea da eta Galiziako ezker nazionalista eta independentistaren esparru politikoan kokatzen da.
2016-ko martxoaren 5ean sortu zen, Galiziako esperientzia eta ibilbide ezberdineko ikasle antolakunde anitzek, tartean AGIR eta Galiziako Ikasle Liga, antolakunde indarberritu eta potente bat sortzeko abiarazi zuten prozesua bukatu zenean. Beraz, antolakunde berria izan arren, urteetako borroka esperientzia duen mugimendua da.
Helburu politiko globalaren barruan Galiziako errepublika independente, sozialista, feminista eta galegoaren egitasmoa sartzen da.

## Ideologia politikoa

Erguer - Estudantes da Galiza ikasle antolakunde independentista, nazionalista galiziarra, sozialista, feminista, galizierazalea eta ekologista da. Internazionalismoak ere ardazten du bere jardun soziopolitikoa.

## Kanpo estekak

* - Erguer - Estudantes da Galiza antolakundearen webgune ofiziala (galizieraz)
* Datuak: Q23329892
# Erhard (Minnesota)

Erhard Minnesotako hiri bat da. Otter Tail konderrian kokatua dago. 2010ean 148 biztanle zituen, 1,41 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Otter Tail konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2230852
# Erhard Milch

Erhard Milch (Wilhelmshaven, 1892ko martxoaren 30a - Düsseldorf, 1972ko urtarrilaren 25a) alemaniar landa mariskala izan zen.
Alemaniako armadan sartu zen 1910ean, eta artilleriako talde bat gidatu zuen Ekialdeko Prusian, Lehen Mundu Gerran. Geroago, Mendebaldeko Fronteko hegazkingintzan aritu zen.
1920an armada utzi eta abiazio zibilean aritu zen. 1929an Alderdi Nazian izena eman zuen. 1933tik aurrera Estatu Idazkaria izan zen Abiazio Ministerioan eta funtsezkoa izan zen Luftwaffe sortzeko. Alemaniako hegazkinen ekoizpenaren eta horniduraren arduraduna izan zen gerran. Hori dela eta, gerra krimenengatik epaitu zuten 1947an, eta biziarteko kartzela-zigorra ezarri zioten, nahiz eta 1954an askatu zuten.
* Datuak: Q57169
* Multimedia: Erhard Milch / Q57169
# Ergué-Gabéric

Ergué-Gabéric (bretainieraz An Erge-Vras) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q868513
* Multimedia: Ergué-Gabéric / Q868513
# Emmonsita

Emmonsita oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Emmonsita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Fe^{3+}2(TeO3)3 * 2H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Emmonsite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Emmochliophis

Emmochliophis Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Ekuadoreko mendebaldean bizi dira.

## Espezieak

* Emmochliophis fugleri Fritts & Smith, 1969
* Emmochliophis miops (Boulenger, 1898)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5094353
* Espezieak: Emmochliophis