OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kanpona

Kanpona Bizkaiko mendia da, Munitibarren dago eta 504 metro ditu. Gaztiburuko mendilerroan dago.

## Erreferentziak

* ↑ EODA. Munitibar. .
* ↑ Pérez, Fernando J.. (2004/03/13). «El monte tranquilo» El Correo.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23384920
# Kanptotekina

Kanptotekina farmako zitotoxikoa da, eta zenbait tumore gaiztoren (biriketako minbizia, koloneko minbizia eta bularreko minbizia barne) gaineko propietate antiugaltzaileak ditu.
1958an isolatu zuten lehen aldiz M.E. Wallek eta M.C. Wanik, minbizien aurkako propietateak zituzten produktu naturalak sistematikoki aztertzen zituzten bitartean. 1966an, haren egitura kimikoa zehaztu zen. Camptotheca acuminata jatorri txinatarreko zuhaitzaren azaletik eta hostoetatik lortzen da, eta I. entzima topoisomerasaren inhibizioak eragiten du.
Egindako azterketetan egiaztatu da tumore gaiztoen tratamenduan eraginkorra dela, baina substantziaren erabilgarritasun praktikoa mugatu egiten da disolbagarritasun eta ondorio kaltegarri eskasengatik, eta, beraz, haren propietateak hobetzen dituzten deribatu desberdinak garatu dira. Gehien erabiltzen direnen artean, topotekana eta irinotekana daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q419964
* Multimedia: Camptothecin / Q419964
# Kanpoko desfibrilagailu automatiko

Kanpoko desfibrilagailu automatikoa (nazioartean AED) bihotz-geldiketa diagnostikatu eta tratatzen duen tresna elektriko eramangarria da.
Fibrilazio bentrikularra edo takikardia bentrikularra gertatzen denean erabiltzen da, beti ere, sendagile edo aurrez titulua ateratako pertsonalez. Euskal Autonomia Erkidegoan, Eusko Jaurlaritzaren Errege Dekretuz, erizainek ere erabil dezakete.
Desfibrilazioa, bihotzari jarraiko-korronte oldar bat ematean datza. Honek, zelula miokardiko guztiak despolarizatzen ditu; bihotzak berriz abiadura arrunt edo berri bat har dezan. Fibrilazio bentrikularra da bat-bateko heriotzaren arrazoi arruntena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31187669
# Kanpoko entzunbide

Kanpoko entzunbidea funtzio bezala belarritik tinpanoraino soinua (airearen presio aldaketek eragindako bibrazioak) eramatea duen kanpo belarriaren barrunbe bat da.
Entzumen hodiak 25 milimetroko luzera du eta 3 kilohertzio inguruan dagoen erresonantzia maiztasun bat du.

## Funtzioa

Entzumen hodia kanpotik datozen soinurik baxuenak automatikoki anplifikatzen dituen potentzia etapa bezala aritzen da. Aldi berean, kontrako kasuan, entzumena kalte dezakeen soinu oso bizi bat sortzen bada, entzumen hodiak zerumena (argizaria edo ezkoa) jariatzen du, honela hodia partzialki ixten delarik, babestuz.

## Konposaketa

Belarrietako ezkoa entzumena soinu indartsuetatik babesteaz gain infekzioetatik babesten duten osagai kimiko batzuk dituen substantzia likatsu bat da.
Bere ibilbidean honako hauek ditu:
* Ezko guruinak, argizaria sortzen dutenak (zerumena), hautsa sartzea eragozten eta beste partikula arrotzen bat harrapatzen duena.
* Ile laburrak, narritagarriak gorputz arrotzen presentziaren aurrean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Otorrinolaringologia Hiztegia] [2015]
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2002]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q258328
* Multimedia: Ear canal / Q258328
# Kanpur

Kanpur (hindieraz कानपुर, Cawnpore urduz کان پور), Indiako hiria da, Uttar Pradesh estatukoa, Ganges ibaiaren ertzean. 1.958.282 biztanle; aldiriak barne 2.111.284 (1991). Metalurgia, kimika- eta oihal-industria. Burdindibide-gunea.
Historiari dagokionez, 1857an zipaioak (indiar armada kolonialak) matxinatu ziren Kanpurren, eta hiriko britainiar guztiak hil zituzten.

## Klima

Datu klimatikoak (Kanpur) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 28 | 34 | 41 | 44 | 46 | 48 | 41 | 38 | 38 | 36 | 32 | 28 | 48 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 18 | 24 | 30 | 38 | 40 | 42 | 36 | 34 | 32 | 30 | 25 | 20 | 33 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 6 | 12 | 14 | 20 | 22 | 25 | 26 | 23 | 22 | 16 | 12 | 7 | 15 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -3 | 6 | 7 | 15 | 17 | 20 | 21 | 18 | 19 | 15 | 9 | 0 | -3 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 23 | 16 | 9 | 5 | 6 | 68 | 208 | 286 | 202 | 43 | 7 | 8 | 881 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Kanpur. (Noiz kontsultatua: 2010-03-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66568
* Multimedia: Kanpur / Q66568
# Kanpoko Hebridak

Kanpoko Hebridak edo Mendebaldeko uharteak (ingelesez: Outer Hebrides edo Western Isles; Eskoziako gaeleraz: Na h-Eileanan Siar, nə ˈhelanən ˈʃiəɾ ahoskatua; eskozieraz Ooter Hebrides) Eskoziako ipar-mendebaldean kokatzen den uharte multzo bat da, Ipar Ozeano Atlantikoan. Administratiboki Comhairle nan Eilean Siar eskualdea osatzen dute.
Guztira 3.071 km2-ko azalera daukate, 26.370 biztanleekin 2005ean (9 biz./km2). Uharte gehienak populaturik gabe daude.
Stornoway hiriburua da eta 5.602 biztanle ditu. Lewis eta Harrisen dago kokatuta.
Hebrida uharteak osatzen dituzte Barrukoekin batera.

## Historia

* 1266an, Pertheko Itunaren bidez, Eskoziaren eskuetara igaro zen Norvegiaren kontrolpean 200 urtez egon ondoren.
* 1918an sortu zuten gaur egungo administrazio sistema uharteetarako.

## Uharteak
### Uharte nagusiak

* Lewis eta Harris: 19.918 biztanle.
* South Uist: 1.818 biz.
* North Uist: 1.271 biz.
* Benbecula: 1.219 biz.
* Barra: 1.078 biz.

### Uharte txikiak

* Scalpay: 322 biz.
* Great Bernera: 233 biz.
* Grimsay: 201 biz.
* Berneray: 136 biz.
* Eriskay: 133 biz.
* Vatersay: 94 biz.
* Baleshare: 49 biz.
* Grimsay: 19 biz.
* Flodda: 11 biz.
* Shiant uharteak

## Hizkuntza

Gaelikodun lurraldea dugu hau, Eskozia osoan hiztun kontzentrazio gehien daukana, kopuru hau batez besteko %61koa izanik (15.723 hiztun).
Lewis eta Harris (Leodhas is na Hearadh) uhartean hiztunen portzentzaia handiena dago. Bertan, Barvas/Barabhas herri txikiak dauka portzentaia garaiena herrialde osoan, ia %75a. Bestela, South Oist eta Eriskay uharteetan 1.426 hiztun daude, biztanleen %73a.

## Iruditegia

* Stornoway, (Lewis eta Harris).
* Lochboisdale (South Uist).
* Lochmaddy (North Uist).
* Lews gaztelua.
* Dun Carloway.
* Garenin herrixka.
* Callanish harriak.
* Lewis uharteko xake piezak.
* Benbeculako hondartza.
* Northbay (Barra).
* Kisimul gaztelua.
* Rockall uhartea.
* Angus MacAskillen oroitarria.

## Ikus, gainera

* Comhairle nan Eilean Siar eskualdea

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Uharteetako webgune ofiziala
* Hebridean Celtic Festival
* (Ingelesez) Hebrida uharteetako argazkiak
* Datuak: Q80967
* Multimedia: Outer Hebrides / Q80967
# Kanpondoa

Kanpondoa Agoitz udalerriko auzo bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.

## Geografia

Kanpondoa hiriaren iparraldean dago.

### Inguru naturala eta kokapena

Agoitz hiria Zangozako merindadeko hiria da eta Nafarroako hiriburutik 28 kilometrora dago. Itoizko urtegiak izena hartzen du izen bereko pareko herritik, izan ere, udalerriaren iparraldeko lurrak zati handi batean ur azpian gelditu dira.

### Klima

Longidak klima azpimediterraneoa dauka. Urteko batez besteko tenperatura 10 eta 13 gradu artekoa da (altueraren arabera aldatzen da), eta prezipitazioak 800 eta 1.000mm bitartekoak (ugariagoak udaberrian eta udazkenean. Urteroko egun euritsuak 80 dira batez beste eta 100 baino gehiago herriko gunerik menditsuenetan.
Jatorrizko landaredia asko gutxitu da gizakiaren eragina dela eta, gaur egun 180 hektarea haritz inguru baino ez dira geratzen. Pinuek 441 hektarea hartzen dituzte, gehienak Austriatik ekarritako pinu lariziar birlandatuak dira baina berezko pinuren bat ere gordetzen da. Birlandatutako pinuak, Urrozgoiti, Ulibeiti, Zarikieta eta Rala longidar herrietan izaten dira, batez ere.

#### Estazio meteorologikoak

Datu klimatikoak (Agoitz, 1993-2020) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 17.5 | 22.0 | 25.0 | 29.0 | 35.0 | 40.0 | 40.0 | 40.0 | 36.0 | 30.0 | 23.0 | 17.0 | 40.0 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 8.9 | 10.5 | 14.3 | 16.7 | 20.9 | 25.8 | 28.5 | 28.6 | 24.0 | 19.1 | 12.3 | 9.1 | 18.2 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 2.2 | 6.1 | 9.2 | 11.5 | 15.2 | 19.5 | 21.8 | 21.9 | 17.9 | 14.0 | 8.5 | 5.4 | 13.0 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 1.5 | 1.7 | 4.1 | 6.3 | 9.5 | 13.1 | 15.2 | 15.3 | 11.9 | 8.9 | 4.7 | 1.8 | 7.8 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -4.0 | -3.1 | -1.5 | 0.8 | 3.3 | 7.7 | 10.2 | 10.1 | 6.5 | 2.5 | -1.8 | -4.0 | -4.0 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 101.3 | 87.3 | 83.7 | 81.1 | 70.1 | 54.3 | 39.4 | 32.4 | 65.7 | 78.7 | 103.9 | 91.1 | 888.9 |
| Prezipitazio maximoa 24 ordutan (mm) | 70.0 | 44.8 | 46.8 | 67.5 | 50.6 | 57.8 | 58.5 | 90.0 | 107.0 | 82.5 | 45.8 | 86.5 | 107.0 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 14.1 | 12.6 | 12.0 | 13.6 | 12.7 | 8.0 | 6.2 | 6.5 | 8.5 | 11.7 | 15.2 | 14.6 | 135.6 |
| Elur egunak (≥ 1 mm) | 1.4 | 2.4 | 1.6 | 0.3 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.1 | 1.2 |
| Iturria: Nafarroako klimatologia zerbitzua ||||||||||||||

## Oharrak

* ↑ /kanponð̞ó.a/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza hirugarren silaban

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ Agoizko estazioko balio klimatologikoak. Nafarroako Gobernua (Noiz kontsultatua: 2020-08-24).

## Ikus, gainera

* Agoitz
* Pirinioaurrea
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak

* Agoizko Udalako webgune ofiziala
* Datuak: Q110185025
# Kanpokotasun

Ekonomian, kanpokotasunak sortzen direla esaten da, ekonomia-eragile batek bere ekoizpen nahiz kontsumoaren ondorioz kostu eta prezioetan islatu edo kontabilizatzen ez diren onurak eta kalteak ekartzen dituenean.
Kanpokotasunak positiboak, onurak sortzen direnean, nahiz negatiboak, kalteak sortzen direnean, izan daitezke.
Adibidez, kutsadura kanpokotasun negatibotzat jotzen da, sarri kutsatzaileak eragin duen kalte osoa ez baitu ordaindu behar izaten, kaltearen kostua gizarte osora lagatzen baitio; hezkuntza-sistema publikoen lana, berriz, kanpokotasun positibotzat jotzen da, enpresek ez baitiote ordaintzen administrazio publikoari enplegatuek jaso eta enpresek profitatzen duten prestakuntza. Zenbait enpresek eraikitzen dituzten azpiegiturak ere kanpotasun positiboak izan daitezke azpiegitura horiek aprobetxatzen duten beste enpresentzat, oso merke eta doan zerbitzu on bat eskuratu baitute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q275372
* Multimedia: Externality / Q275372
# Jurassic World Dominion

Jurassic World Dominion 2022ko Colin Trevorrow estatubatuar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko film bat da. 2015eko Jurassic World eta 2018ko Jurassic World: Fallen Kingdom filmen jarraipena da eta azkena Jurassic World trilogian.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Dinosauroak mundu osotik zabaldu dira, eta han-hemenka dabiltza, ehizan. Gizaki batzuk, berriz, dinosauroak ehizatzeko ahaleginetan dabiltza. Eta gizakiak ere badira nahiko arrisku naturarentzat. Owen Grady dinousaroetan adituak, bestalde, laguntzaile bizkorrak izango ditu animalia arriskutsu horiei aurre egiteko ahaleginetan; abentura horietan, Claire Dearingen laguntza izango du.

## Aktoreak

* Chris Pratt: Owen Grady
* Bryce Dallas Howard: Claire Dearing
* Laura Dern: Ellie Sattler
* Jeff Goldblum: Ian Malcolm
* Sam Neill: Alan Grant
* DeWanda Wise: Kayla Watts
* Mamoudou Athie: Ramsay Cole
* BD Wong: Henry Wu
* Omar Sy: Barry Sembène
* Isabella Sermon: Maisie Lockwood
* Campbell Scott: Lewis Dodgson
* Justice Smith: Franklin Webb
* Scott Haze: Rainn Delacourt
* Dichen Lachman: Soyona Santos
* Daniella Pineda: Zia Rodriguez
* Kristoffer Polaha: Wyatt Huntley
* Elva Trill: Charlotte Lockwood
* Varada Sethu: Shira

## Erreferentziak

* ↑ «Dinosauroak gosez, berriz ere» Berria 2022-06-04 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55178974
* Multimedia: Jurassic World Dominion (2022 film) / Q55178974
# Jurato Ikeda

Jurato Ikeda (japonieraz: 池田 樹雷人, 1996ko irailaren 17a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q21682531
* Multimedia: Jurato Ikeda / Q21682531
# Jurbise

Jurbise, Belgikako hegoaldeko udalerria da, Valoniako Hainaut probintzian dagoena. 2011ko erroldaren arabera, 10.043 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Direction générale Statistique et Information économique. 2011ko errolda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q377152
* Multimedia: Jurbise / Q377152
# Jurchen

Jurchen (mantxueraz: ᠵᡠᡧᡝᠨ, Jušen, ʤuʃən ahoskatua; txinera tradizionalez: 女真; pinyinez: Nǚzhēn, nü3.zhen1 ahoskatua) antzinako talde etnikoa izan zen, Amur ibaiaren arroan bizi zena. Tungus talde etnikoetako bat den herria honek XVII. mendetik aurrera mantxu izena hartu zuen. Mantxuen nortasun nazionala Hung Taijiren sorkuntza bat izan zen. Jurchen agintari honek Nurhaci bere aitarengandik estatu bateratua heredatu ta Txinako azken dinastia inperiala- Qing dinastia- ezarri zuen. Jatorrizko jurchen edo mantxuen lurra zenez, Txinako ipar-ekialdeko muturra Mantxuria izenez ezagutuko zen geroago.
Historian lehen aldiz XII. mendean agertu ziren: Jin dinastia ezarri zutenean. Dinastiak Txinako iparralde osoa gobernatu zuen, harik eta beste altaiar herri batek, mongolek, garaitu zituen arte. Mongolek Txina osoa konkistatuko zuten Yuan dinastia berria ezarri zuten. Jin estatuaren erorketaren ondoren, jurchenak ostrazismo historikora igaroko ziren berriro.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Peterson, W. J., ed. (PDF) The Cambridge History of China. Volume 9: The Ch'ing Dynasty to 1800. Cambridge: Cambridge University Press, 9 or. ISBN 0-521-24334-3..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q753880
# Jurassic World: Fallen Kingdom

Jurassic World: Fallen Kingdom 2018ko J. A. Bayona espainiar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma bat da. 2015eko Jurassic World filmaren jarraipena da eta bigarrena Jurassic World trilogian.

## Argumentua

Parke tematikoa desagertuta, dinosauroak berriro libre daude Nublar irlan. Orain, beste arrisku bati egin beharko diote aurre: sumendi batek irla osoa suntsitzen ahal baitu.

## Aktoreak

* Chris Pratt : Owen Grady
* Bryce Dallas Howard : Claire Dearing
* Jeff Goldblum : Ian Malcolm
* B. D. Wong : Henry Wu
* James Cromwell : Benjamin Lockwood
* Ted Levine : Ken Wheatley
* Rafe Spall : Eli Mills
* Justice Smith : Franklin Webb
* Daniella Pineda : Zia Rodriguez
* Toby Jones : Gunnar Eversol
* Geraldine Chaplin
* Isabella Sermon
* Kevin Layne

## Erreferentziak

* ↑ «Egokitzen jakin izan duen jurasikoa» Berria 2018-06-02 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21877685
* Multimedia: Jurassic World: Fallen Kingdom / Q21877685
# Jurbanita

Jurbanita sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Jurbanita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Al(SO4)(OH) * 5H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Jurbanite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Jurby

Jurby, manxeraz: Jourbee, Erresuma Batuko Man uhartean dagoen parrokia bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2734559
* Multimedia: Jurby / Q2734559
# Jurassic Park III

Jurassic Park III (euskaraz Parke Jurasikoa III) 2001eko Joe Johnston estatubatuar zinema zuzendariaren abentura eta zientzia-fikziozko film bat da. Michael Crichton estatubatuar idazlearen Jurassic Park eta The Lost World eleberrietako pertsonaietan oinarritua dago. Sam Neill, William H. Macy, Téa Leoni, Alessandro Nivola, Trevor Morgan eta Michael Jeter aktoreek antzeztu zuten.
Jurassic Park (1993) eta The Lost World: Jurassic Park (1997) filmeen jarraipena da, era berean, Jurassic World (2015) eta Jurassic World 2 (2018) izeneko jarraipenak izan ditu.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Alan Grant (Sam Neill) doktoreak velociraptor dinosaurioen adimenari buruzko bere ikerketa burutzeko diru laguntzak lortzeko asmoz hitzaldia eman ostean, Paul eta Amanda Kirby (William H. Macy eta Téa Leoni) aberats bikoteak luzatutako Costa Ricako Sorna uhartearen gain hegan proposamena onartzea erabakiko du. Uhartea duela urte batzuk John Hammondek aisialdi parkea izateko genetikoki sortutako dinosaurioen bizilekua das. Larrialdiko lurrartze baten ondoren, Alanek Kirbytarrak uhartean galdutako beren seme nerabearen (Trevor Morgan) bila ari direla jakingo du, parapenteaz hegan zebilela istripua izan eta bertan galdu baitzen. Bi gurasoen benetazko asmoa Grantek iraganean Ingen gertakariarekin izandako eskarmentuari esker uhartean gida ditzala da.

## Aktoreak

* Sam Neill: Alan Grant doktorea
* William H. Macy: Paul Kirby
* Téa Leoni: Amanda Kirby
* Alessandro Nivola: Billy Brennan
* Trevor Morgan: Eric Kirby
* Michael Jeter: Udesky
* John Diehl: Cooper
* Bruce A. Young: Nash
* Laura Dern: Ellie
* Taylor Nichols: Mark
* Mark Harelik: Ben Hildebrand
* Julio Oscar Mechoso: Enrique Cardoso

## Kanpo estekak

* Jurassic Park III filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1102220
# Jurassic World

Jurassic World 2015eko Colin Trevorrow estatubatuar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma da. Lehendabizikoa izan zen Jurassic World izeneko trilogian.
Pelikulak Jurassic Park frankizia berpiztu zuen. Nublar irla parke tematiko bihurtuta, genetikoki sortutako dinosauro batek hankaz gora jarriko du bertako lasaitasuna.
Colin Trevorrow izan zen mundu jurasikoari hats berria eman ziona, baina askok Steven Spielbergen beraren eskua ikusi zuten haren atzean. Nolanahi ere, eta askoren harridurarako, laugarren pelikulak egundoko arrakasta eskuratu zuen, eta sail osoko errentagarriena bihurtu zen.

## Aktoreak

* Chris Pratt: Owen Grady
* Bryce Dallas Howard: Claire
* Vincent D'Onofrio: Vic Hoskins
* Ty Simpkins: Gray Mitchell
* Nick Robinson: Zach Mitchell
* Omar Sy: Barry
* B. D. Wong: Henry Wu
* Irrfan Khan: Simon Masrani
* Jake Johnson: Lowery
* Lauren Lapkus: Vivian
* Brian Tee: Hamada
* Katie McGrath: Zara
* Judy Greer: Karen Mitchell
* Andy Buckley: Scott Mitchell
* Eric Edelstein: langilea
* Colby Boothman: langilea
* Jimmy Fallon: bera
* James DuMont: Hal Osterly
* Jimmy Buffett: bera
* Colin Trevorrow (ahotsa)
* Brad Bird (ahotsa)

## Erreferentziak

* ↑ «Egokitzen jakin izan duen jurasikoa» Berria 2018-06-02 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3512046
* Multimedia: Jurassic World / Q3512046
# Jurdan

Jurdan euskal gizonezko izena da. Euskal Herrian, Erdi Arokoak dira izenari buruzko lehen erreferentziak, hain zuzen 1244. urtean Tuteran Sendoaren semea zen Iurdan bizi zen. Jurdana da kideko emakumezko izena.

## Jurdan izena duten pertsona ezagunak

| Izen-abizenak | Jarduera | Jaiolekua | jaiotza data | heriotza data |
| Jurdan Martitegi | | Durango | 1980-05-10 | |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: EODA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16517900
# Jack Laugher

Jack David Laugher (Harrogate, Ingalaterra (Erresuma Batua), 1995eko urtarrilaren 30a) jauzietan lehiatzen den kirolari britaniarra da.

## Olinpiar Jokoak

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), zilarrezkoa lortu zuen 3 m-ko tranpolinean, Cao Yuan txinatarraren atzetik (urrezkoa) eta Patrick Hausding alemaniarraren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. 3 m-ko tranpolin sinkronizatuan, berriz, urrezkoa lortu zuen Chris Mears herrikidearekin batera, Sam Dorman / Michael Hixon AEBko bikotearen (zilarrezkoa) eta Cao Yuan / Qin Kai txinatarrekoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina eskuratu zuen: 3 m-ko tranpolinean, Xie Siyi (urrezkoa) eta Wang Zongyuan (zilarrezkoa) txinatarren atzetik sailkatuz.
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan ere brontzezko domina lortu zuen, baina, ez bakarkako proban, baizik eta 3m sinkronizatuan.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2016 | Rio de Janeiro | 02 ! | 3 m tranpolina |
| 2016 | Rio de Janeiro | 01 ! | 3 m sinkronizatua |
| 2020 | Tokio | 03 ! | 3 m tranpolina |
| 2024 | Paris | 03 ! | 3 m sinkronizatua |
| Munduko txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2015 | Kazan | 03 ! | 3 m tranpolina |
| 2015 | Kazan | 03 ! | 3 m sinkronizatua |
| 2019 | Gwangju | 02 ! | 3 m sinkronizatua |
| 2019 | Gwangju | 03 ! | 3 m tranpolina |
| 2022 | Budapest | 02 ! | 1 m tranpolina |
| 2022 | Budapest | 02 ! | 3 m sinkronizatua |
| 2022 | Budapest | 03 ! | 3 m tranpolina |
| 2023 | Fukuoka | 02 ! | 3 m sinkronizatua |
| Europako Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2016 | Londres | 01 ! | 3 m sinkronizatua |
| 2016 | Londres | 02 ! | 3 m tranpolina |
| 2018 | Edinburgo | 01 ! | 1 m tranpolina |
| 2018 | Edinburgo | 01 ! | 3 m tranpolina |
| 2018 | Edinburgo | 02 ! | 3 m sinkronizatua |
| 2020 | Budapest | 02 ! | 1 m tranpolina |
| 2022 | Erroma | 01 ! | 1 m tranpolina |
| 2022 | Erroma | 01 ! | 3 m sinkronizatua |

## Erreferentziak

* ↑ «Jack Laugher» olympedia.org 2021-10-30ean begiratua. (Ingelesez)
* ↑ "Jack Laugher" Olympics.com 2021-10-30ean begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ jauziak 3 m-ko tranpolina, emaitzak 2016 olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ jauziak 3 m-ko tranpolin sinkronizatua, emaitzak 2016 olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ jauziak 3 m-ko tranpolina, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q285871
* Multimedia: Jack Laugher / Q285871
# Jack Lynch

John Mary "Jack" Lynch (irlanderaz Seán Ó Loinsigh; Shandon, 1917ko abuztuaren 15a - Dublin, 1999ko urriaren 20a) Irlandako Errepublikaren laugarren Taoiseacha (gobernu burua) izan zen, kargu hortaz bi agintaldietan zehar gozatu ahal izan zuen, 1966tik 1973ta eta 1977tik 1979ra.
Lynch lehendabiziko aldiz 1948an Dáil Éireanneko (irlandar behe ganbera) diputatu (Teachta Dála) gisa Cork Konderria ordezkatuz hautatua izan zen, 1981an berhautatua izan zelarik. Lau txandatan Ogasun Ministari (1965-1966), Industria eta Merkatal Ministari (1959-1965), Heziketa Ministari (1957-1959) eta Gaeltachteko Ministaria (irlandera hitz egiten diren eremuak, 1957) ere izan zen. Lynch Fianna Fáil alderdiaren hirugarren burua izan zen, 1966tik hasi eta 1979 arte, kargu honetan oso eragin handiko Seán Lemass ordezkatuz. Ordezkarien Ganberan 1977an gehiengo osoa lortzen Fianna Fáil alderdiaren azken burua izan zen.
Bere ibilbide politikoaren aurretik Lynchek kirol mailan sekulako arrakasta izan zuen, "kirol gaelikoak" deritzonetan ibilbide bikoitza (dual player) burutuz. Bere herriko Glen Rovers taldean hurling kirolera jokatu zuen, bai eta Cork konderriko taldean ere 1936tik 1950ra. Bertako St. Nicholas taldean futbol gaelikora jokatu zuen, bai eta bere konderriko taldearekin 1936tik 1950ra. Historia guztiko jokalari bikoitz edo dual players hoberenetakoenetzat hartua izan da. de la historia. Irlandako bost hurling txapelketa (All-Ireland) eta lau liga nazional irabazi zituen, bai eta Irlandako futbol gaeliko txapelketa bat ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q381681
* Multimedia: Jack Lynch / Q381681