OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alagón (Zaragoza)

    Artikulu hau Zaragozako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Alagón».
Alagón Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da. 2008an 6.547 biztanle zituen 24 kilometro koadroko azaleran.

## Historia

Alagon baskoien hiria izan zen, Alaun izenarekin, hegoalderago mugakidetzat lurralde iberiarrak zituela.
1119an Alfontso Borrokalariak musulmanei konkistatu zien. Sail ureztatuak (fruta-arbolen baratzeak, barazkiak, zerealak, bazkak eta zerba, Aragoiko Ubide Inperialak ureztatuak) eta nekazaritza-industriek (azukrea, irina) biztanleria handitzea eragin zuten XX. mendean. Pau Salvat i Espasa arkitektoa (1872-1923) herrian kokatutako azukre-findegi baten egilea izan zen.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera (Iturria: INE) :
| 1996 | 1998 | 2000 | 2002 | 2004 | 2006 | 2008 | 2010 | 2012 | 2014 | 2016 |
| 5595 | 5552 | 5621 | 5749 | 6024 | 6293 | 6894 | 7178 | 7167 | 7052 | 7045 |

## Herritar ospetsuak

* Pablo Nassarre (1664-1730), musikagilea
* Jesús Angoy (1966-), futbol atezaina.

## Erreferentziak

* ↑ Arbizu, Bittor. (2022-6-22). «ALAGON (Zaragoza), ALAUN baskoia» Nabarralde.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1637315
* Multimedia: Alagón / Q1637315
# Alagoinhas

Alagoinhas Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 151.065 biztanle ditu 718,088 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22050101
* Multimedia: Alagoinhas / Q22050101
# Alai mendiak

Alai mendiak (kirgizeraz: Алай тоо кыркасы; errusieraz: Алайский хребет) Erdialdeko Asiako mendikatea da, Kirgizistango Tian Shan mendietatik mendebalderantz hedatzen dena. Mendilerroko mendirik altuena 5.544 metroko Pik Tandikul da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-05-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q917817
* Multimedia: Alay Range / Q917817
# Alai (argitaletxea)

Alai argitaletxea 2015ko abenduan sortu zen Aurelio Erdozainen eta Aitor Imazen eskutik. Euskarazko eta gaztelaniazko lanak argitaratzen ditu, batez ere, haur eta gazteentzako liburuak, argazki liburuak eta euskara ikasten ari direnentzako liburuak.

## Bildumak

Oraingoz, Alai argitaletxeak zenbait bilduma sortu ditu:
* Ari naiz! Ari naiz! bilduma euskara ikasten ari direnentzako liburu bilduma da.
* Ganbara / Desván (Gaztelaniaz). Gazte literatura.
* Ohera joan baino lehen . Ohera joan baino lehen umeentzako ipuinen bildumak.
* Fotografías (Gaztelaniaz), eta (Ingelesez). Zenbait hiritako argazkien bilduma eta hiriei buruzko informazioa.

## Erreferentziak

* 1 2 http://www.alai.eus/

## Kanpo estekak

* Alai argitaletxearen webgunea.
* Datuak: Q61069542
# Adahuesca

Adahuesca gaztelaniaz edo Adauesca aragoieraz Huescako udalerria da.

## Ikus, gainera

* Huescako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1651346
* Multimedia: Adahuesca / Q1651346
# Adair (Illinois)

Adair Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. McDonough konderrian dago, Illinois estatuan. 212 biztanle ditu, 1,112779 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* McDonough konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4678456
# Adagioa Sol minorrean

Adagio Sol minorrean edota Albinoniren adagioa 1945an Remo Giazotto (1910-1998) italiar musikagileak konposatutako musikalana da. Musikalan hau konposatzeko Tomaso Albinoni (1671-1751) italiar musikagilearen beste musikalan batean oinarritu omen zen, hortik bere izenburua. Organo edota harizko instrumentuz jo ohi da.
Meza, elizkizun eta ekitaldi serioetan entzutea oso ohikoa da. Zineman aldiz hainbat filmetako soinu bandan agertu izan da, este baterako 1981an Peter Weir zuzendariak zuzendu eta Mel Gibsonek antzeztutako Gallipoli filmaren amaierako eszenan entzun liteke.

## Kanpo estekak

* Albinoniren adagioa entzungai. Youtube.com
* Datuak: Q346741
# Adair (Iowa)

Adair Iowako hiri bat da. Adair konderrian kokatua dago. 2010ean 781 biztanle zituen, 5,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Adair konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1903298
* Multimedia: Adair, Iowa / Q1903298
# Adair (Oklahoma)

Adair Oklahomako herri bat da. Mayes konderrian kokatua dago. 2010ean 790 biztanle zituen, 12,91 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Mayes konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3287025
# Adair Village (Oregon)

Adair Village Oregongo hiri bat da. Benton konderrian kokatua dago. 2010ean 840 biztanle zituen, 0,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Benton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2442053
* Multimedia: Adair Village, Oregon / Q2442053
# Adai hizkuntza

Louisiana Eguzkialdeko Adai populuaren hizkuntza zena da Adai hizkuntza. Uharte-hizkuntza zen, haurride ezagunik gabea.
# Adair

Adair izenarekin honakoak aurki daitezke:

## Pertsonak

* Adair izena eta abizena
* Adairreko baroiak, Erresuma Batukoak

## Lekuak
### AEB

* Adair (Illinois), inkorporatu gabeko zentsuz izendatutako lekua
* Adair (Iowa), hiria
* Adair (Oklahoma), herria
* Adair Township (Camden County, Missouri)
* Adair Village (Oregon), hiri bat
* Adair konderria, hainbat konderriren izena
* Adair lakua, Kaliforniako laku bat
* Adair Parke Estatala, Adair konderrian, Oklahoma
* Adair Air Force Station, AEBko aire-armadaren base hustua, Corvallisetik gertu, Oregonen
* Fort Adair, XVIII. mendeko fortifikazio bat, Knoxvilletik iparraldera, Tennesseen.

### Mexiko

* Bahia Adair, San Luis Río Coloradoko udalerrian, Sonora, dagoen badia.

## Bestelakoak

* Adair (musika taldea), St. Louis, Missouriko hardcore musika taldea
* Adair v. United States, AEBko epaitegi gorenaren erabaki bat
# Adenobirus

Adenobirus Adenoviridae familian sailkatzen diren birusak dira. Izena latinetik dator (adeno = guruin), birus hauek hasieran gizakiaren guruin adenoideoetatik (amigdaletatik) bakartu baitziren. Animaliak (besteak beste, gizakia) infektatzen dituzte. 1953an isolatu ziren lehenengoz, eta egun 100 serotipo inguru ezagutzen dira (horietako 43 dira giza patogenoak). Gizakiarengan gaixotasun anitzak eragiten dituzte: konjuntibitisa, arnas traktuko infekzioak, gastroenteritisa eta zistitisa, batez ere. Adenobirusek erresistentzia handia diete ingurugiroaren baldintza gogorrei, eta birioia gai da gorputzetik kanpo bizirik irauteko. Horrek fomiteen bidezko kutsapena errazten du. Material genetikoari dagokionez, adenobirusek harizpi bikoitzeko DNA dute, ikosaedroa den kapside batez babestua. Kapsidea 250 kapsomeroz osatuta dago, eta ez du kanpoko bilgarririk (horregatik esaten da birus biluziak direla).
Adenobirusak, infekzioak eragiteaz gainera, zelula normalak tumore ere bihurtzen ditu. 35.000 base dituen kate bikoitzeko DNA nukleoa du, eta bere pisu molekularra 20 milioikoa da. Adenobirusak kutsatuta dagoen zelularen nukleoaren barruan garatzen dira; bertan, erreplikatu eta antolamendu kristalinoa hartzen dute. Hartu duen zelularen nukleoan bere DNAren nukleoa eta proteina birikoak askatzen ditu, eta bertan, entzimek RNA mezulari birikoa sintetizatzen laguntzen dute, nahiz eta DNA birikoa kopiatzen duena birusak kodifikatutako DNA polimerasa bat izan. Horren ondorioz, birusaren osagai guztiak sintetizatu egiten dira, eta, muntatu ondoren, zelula horretatik beste bat kutsatzera abiatzen dira. Horrela sintetizatutako proteina biriko batek zelularen RNAren sintesia aldatzen du, eta, ondorioz, zelula hori minbiziduna bihurtzen du, eta tumoreak sortzen ditu. Birusa nukleoaren bildukia haustean askatzen da, eta ondoren zelula osoa barreiatzen da.
Medikuntzan egin diren ikerketen bidez, adenobirusek giza zeluletan sartzeko duten ahalmena kontrolatzen saiatu dira: adenobirus ez aktibodun sudurreko aerosolak sortu dira; akats genetikoak konpentsatzeko, giza zeluletara geneak eramateko bektoreak ere asmatu dituzte. Horrela sartu dute CFTR genea, horren gabeziak eragiten baitu fibrosi kistikoa. Gainera, adenobirusak txertoen bektore moduan ere erabiltzen dira. Baina hanturek eta gaixoak sortutako antigorputzek teknologia berri honen eraginkortasuna mugatzen dute, nahiz eta adenobirusarekin batera interferon batzuk hartuta eragozpen horiek arintzea lortzen den.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ PMID 13134217..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193447
* Multimedia: Adenoviridae / Q193447
* Espezieak: Adenoviridae
# Adenbüttel

Adenbüttel Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Gifhorn barrutia|Gifhorn]] barrutian. 2014an 1.745 biztanle zituen 13,71 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q355904
* Multimedia: Adenbüttel / Q355904
# Adengo golkoa

Adengo golkoa (arabieraz: خليج عدن‎, Ḫalīǧ ʻAdan; somalieraz: Gacanka Cadmeed) Indiako ozeanoaren ipar-mendebaldeko golkoa da, Omango itsasoa, Yemen eta Somaliaren artean. Ipar-mendebaldean, Bab el-Mandeb itsasartearen bitartez lotzen da Itsaso Gorriarekin. 900 km luze eta 250 km zabal da, gutxi gorabehera.
Igarobide garrantzitsua da Persiar golkotik datorren petrolioarentzako eta, beraz, munta handikoa munduko ekonomiarentzat. Aden Yemenen, Djibuti hiria Djibutin, Zeila eta Berbera Somalilandian eta Bosaso Somalian dira portu nagusiak. Gaur egun piratak dauden munduko leku bakarrenetarikoa da, eta arriskutsua da bertatik igarotzea.

## Ikus, gainera

* Afrikako geografia

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016/07/25 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia. .
* ↑ Earth from Space: The Gulf of Aden – the gateway to Persian oil. in: European Space Agency, 2005-03-01. esa.int (Noiz kontsultatua: 2016-7-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41837
* Multimedia: Gulf of Aden / Q41837
# Adenina

Adenina azido nukleikoetan (DNAn zein RNAn) agertzen den base nitrogenatuetako bat da (besteak guanina, zitosina, timina eta urazilo izanik). Base nitrogenatu purikoa da, purinatik eratortzen baita. DNAn adenina beti timinarekin elkartzen da, bi hidrogeno zubien bitartez; hidrogeno-lotura hau ahula da, eta erraz desegiten da, DNA molekula berotzean, esaterako.
Adeninaren nukleosidoa adenosina da; fosforilatzen denean AMP edo adenosin monofosfato nukleotidoa agertzen da, eta baita ADP (adenosin difosfatoa) eta ATP (adenosin trifosfatoa) ere. Nukleotido hauek garrantzi handikoak dira zelularen hartu-eman energetikoetan: ATPa, bereziki, zelularen gordailu energetikotzat har daiteke, prozesu metabolikoetan funtsezko zeregina betetzen baitu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15277
* Multimedia: Adenine / Q15277
# Aden Abdullah Osman Daar

Aden Abdullah Osman Daar —somalieraz Aadan Cabdulle Cismaan Daar, arabieraz: آدم عبد الله عثمان دار‎‎— (Beledweyne, Hiiraan, Italiar Somalia, 1908ko abenduaren 9a - Nairobi, Kenya, 2007ko ekainaren 8a) Somaliako lehen presidentea izan zen, herrialdeak 1960an independentzia lortu zuenetik 1967ko ekainaren 10 arte.
* Datuak: Q157197
* Multimedia: Aden Abdulla Osman Daar / Q157197
# Adenbach

Adenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Kusel (barrutia)|Kusel]] barrutian. 2014an 150 biztanle zituen 2,94 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q355890
* Multimedia: Adenbach / Q355890
# Adengo nazioarteko aireportua

Adengo nazioarteko aireportua (arabieraz: مطار عدن الدولي) Aden hiria zerbitzatzen duen aireportua da.
Gaur egungo terminala 1983 eta 1985 urteen artean eraiki zen.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Aireportuko istripuei buruzko webgunea.
* Datuak: Q1398872
* Multimedia: Aden International Airport / Q1398872
# Adena (Ohio)

Adena Ohioko herri bat da. Harrison konderrian kokatua dago. 2010ean 759 biztanle zituen, 1,39 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Harrison konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q971527
* Multimedia: Adena, Ohio / Q971527
# Adendorf

Adendorf Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Lüneburg barrutia|Lüneburg]] barrutian. 2014an 10.611 biztanle zituen 16,08 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q355913
* Multimedia: Adendorf / Q355913
# Alkate

Alkate (Heg.) edo auzapeza (Ipar.) –(Zub.) aüzapeza– udal-gobernuan kargu publiko gorena duen pertsona da. Horretaz gain, kargu honi endore, udalburu edo mera (frantsesez: maire) ere esaten zaio.
Sistema askotan, Euskal Herrian barne, alkatea hauteskunde bidez hautatzen den politikaria da. Munduan zehar askotariko lege eta ohiturak daude, alkatearen eskumenak eta erantzukizunak zehazteko.

## Munduan
### Espainia

Espainian, 4 urtean behin estatu osoan herri-hauteskundeetara deitzen du Erregeak. Bisurtearen aurreko urtearen maiatzaren 4. asteko igandean egiten dira 1979tik. Halere, Europako Parlamenturako hauteskundeak daudenean urte berean (1999 eta 2019) europar hauteskundeen datara mugitzen da.
Hauteskunde hauek autonomia erkidego askoren hauteskundeekin batera deitzen dira (guztiak EAE, Galizia, Katalunia eta Andaluzia izan ezik).
Hauteskundeak eta gero, zinegotziak zerrendabururen bat bozkatzen dute. Inork ez badu gehiengo osoa lortzen, zerrendabururik bozkatuena alkate izendatzen da.

## Etimologia

Alkate hitza arabierazko قاضي, qāḍī, «epaile» etimotik dator.

## Ikus, gainera

* Zinegotzi
* Udalerri

## Erreferentziak

* ↑ «BOE.es - Documento consolidado BOE-A-1985-11672» www.boe.es (Noiz kontsultatua: 2019-01-27).

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q30185
* Multimedia: Mayors / Q30185
# Alkaxuri

Alkaxuri, Iruegiko kaskoa edo Irubelakaskoa Baztango (Nafarroa Garaia) mendia da, Nafarroa Behereko (Bidarrai) mugatik gertu dagoena. 967 mko garaiera du. Aritzakun eta Urritzateko haranak bereizten ditu.
Gorramendiko mendilerroaren iparraldeko muturrean dago kokaturik, Iparlako mendilerroaren mendebaldean.
Leku guztietatik urruti dagoen mendia dirudi Alkaxurik. Biderik motzenak Sumus aldetik eta Gorramendi aldetik datoz, eta Iparraldeko ertza eta Hegoaldeko ertzean gora datoz hurrenez hurren. Hiru hegi aipatzen dira bigarren izenean eta ertzak ere hiru dira, baina hirugarren ertza ez da beste biak bezain erosoa; Aritzakun aldera amiltzen den ertz hautsi eta malkartsua da. Tontorrean harri pila bat baino ez dago. Panoramika ikusgarria da oso, bere oinean zabaldutako Aritzakun eta Urritzateko haranak inguratzen dituzten mendietara zabal-zabalik baitago: Artzamendi, Iparla eta Gorramakil dira horietan nabarmenenak.

## Abiapuntuak

* Baztan aldetik: Otsondoko mendatetik ateratzen da bide bat Gorramendirantz, eta mendi horren azpian dagoen Itzulegiko ingurunea da abiapuntua (706 m). Leku honetara oinez irits daiteke Bozate auzotik halaber. Itzulegitik, bide bat igotzen da Urtusuko bordetara, eta hortik bide batek zeharkatzen du pagadia Burdingurutzeko leporaino. Aritzakungo ibarra mendebaldean gelditzen da, aurrera jarraituz Akomendi, eta ekialdera joz, Enterramenduko Kaskoa eta azkenik Irubelakaskoa. Urritzateko ibarrak Iparlatik banatzen du.
* Bidarrai aldetik: Bide batek eramaten du Basasagar baserriraino, oraindik Nafarroa Beherean, eta hor dago abiapuntua (237 m). Jaitsi behar da lehenik Sumutsuko bentara, eta hortik hartzen den pista batetik ibili eta gero basoan sartzen den markatutako xendatik goranzko bidetik iparraldeko ertzetik tontorrera iristen da. Desnibel handiagoa du iparraldeko bide honek (ia 750 m-koa), hegoaldekoa baino (250 m-koa).

## Ikus, gainera

* Zerrenda:Nafarroa Garaiko mendiak

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Alkaxuri luberri.net webgunean
* "Mendikat" webgunean.
* Alkaxuri, Iruegiko kaskoa, http://www.euskal-herria.org/.
* Datuak: Q12253192
# Alkasoaldea

Alkasoaldea Nafarroako Goizueta udalerriko auzo bat da. 2010. urteko erroldaren arabera 44 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253191
# Alkarre

Alkarre Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Legorretan sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 228 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %26,27.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253189
# Alaigne

Alaigne (okzitanieraz Alanha, frantsesez eta ofizialki: Alaigne) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Okzitania eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aude departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q200853
* Multimedia: Alaigne / Q200853
# Alain-Fournier

Henri Alban Fournier (La Chapelle-d'Angillon, 1886ko urriaren 3a - Les Éparges, 1914ko irailaren 22a), Alain-Fournier izengoitiz ezaguna, eleberrigile frantsesa izan zen. Le Grand Meaulnes (Meaulnes Handia, 1913) izenburuko eleberri bakarrean mutil ameslari sutsu baten amodioa kontatzen du, zorion iristezinaren bila barne abentura sakona bizi duena. Gerran hil ondoren argitaratu zen haren literatura gustuez diharduen eta 1905-1914 aldia hartzen duen Correspondance (Gutunak, 1926-1928). Arrakasta handia bildu zuen Le Grand Meaulnes eleberriak eragin nabarmena izan du XX. mendeko hainbat idazlerengan.

## Lanak

* Le Grand Meaulnes
* Colombe Blanchet (bukatu gabe)
* Lettre au Petit B
* Miracles (poemak)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-07-20 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q298394
* Multimedia: Alain-Fournier / Q298394
# Alain (filosofoa)

Alain, Émile-Auguste Chartier izena zuena, (Mortagne-au-Perche, Orne, 1868ko martxoaren 3a - Le Vésinet, Yvelines, 1951ko ekainaren 2a) filosofo eta saiogile frantsesa izan zen.

## Biografia

Erruanen irakaslea izan zen hasieran, eta gero Parisen (1906). Propos (1906) obrarekin ezagutarazi zuen bere burua; haren pentsamenduaren ezaugarria halako humanismo kartesiarra da. Alainentzat filosofiak jakitaterako bidea izan behar du, hots, grinen, zentzuen, irudimenaren eta bihotzaren desordenak izpirituaren bidez jabetzeko modua. Filosofi sistema sortzaile baino areago, Alainek, Sokratesen ildotik, pentsamendu maisu eta hezitzailea izan nahi zuen. Haren jarrera politikoek erradikalismo liberal eta demokratikoaren barne kokatzen dute. Zenbait obra: Système des Beaux-Arts (Arte Ederren Sistema, 1920); Éléments d’une doctrine radicale (Doktrina erradikalerako elementuak, 1925); Propos sur le Bonheur (Zorionari buruzko gogoetak, 1928); Idées (Ideiak, 1932); Les Dieux. (Jainkoak, 1947).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015-12-7 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q275003
* Multimedia: Alain (Émile Chartier) / Q275003
# Alain Afflelou

Alain Afflelou (Mascara, 1948ko urtarrilaren 1a) frantziar enpresaburu eta optikaria da, pied-noir jatorrikoa. Bere frankizia sortu eta herrialdeko enpresaburu arrakastatsuenetariko bat bilakatu zen. 2011n Aviron Bayonnais errugbi taldeko akziodun nagusia zenez, presidente bilakatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ «Bi oilar oilategi berean» Berria 2014-02-27.
* Datuak: Q686502
# Alaia (argipena)

Alaia hitzak esanahi zenbait ditu:
* alaitasuna, emozio mota bat;
* Alaia, euskal emakume izena;
* alaia, surferako ohola, zurezkoa eta Hawaiin jatorria duena;
* pertsonaiei dagokienean,
** Alaia Martin, bertsolaria;
** Azzedine Alaïa, jostuna.
# Alain-René Lesage

Alain-René Lesage (Sarzeau, Morbihan, Frantzia, 1668ko maiatzaren 6a - Boulogne-sur-Mer, Frantzia, 1747ko azaroaren 17a) frantses eleberrigilea eta drama-idazlea izan zen.

## Biografia

15 urte zituenean umezurtz geratu zen, eta gaztelaniaz idatzitako liburuak frantsesera itzuliz atera zuen bizibidea. Crispin, rival de son maître (1705, "Crispin, bere nagusiaren aurkaria") bere lehen antzerki arrakastatsua argitaratu ondoren, ospe handiko bi eleberri plazaratu zituen: Le diable boiteux (Luis Vélez de Guevararen "El diablo cojuelo" obra frantses girora egokitua, 1707) eta Gil Blas de Santillana (4 liburuki, 1715-1735). Parisko girora egokituriko espainiar idazleen beste zenbait obra ere eman zituen argitara.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q267962
* Multimedia: Alain-René Lesage / Q267962
# Alain Albretekoa

Alain Albretekoa "Nagusia" (1440 – Casteljaloux, 1522ko urriaren 1a) Albreteko 16. konde, Castresko 2. konde eta Tartasko bizkondea izan zen.
Joan I.a Albretekoa eta Katalina Rohangoaren semea, Luis XI.a Frantziakoaren gertukoa zenez, bere eremuak zabaldu eta garaiko noblerik nagusienetariko bat bilakatu zen. Frantziska Châtillongoa ezkondu eta Périgordeko konderria eta Limogesgo bizkonderria lortu zuen.
Armagnac bereganatu eta gero, Joanes bere semea Katalina I.a Nafarroakoarekin ezkontzea lortu zuen.
Zuhaitz genealogikoa :
Ana Nafarroakoa
Madalena Nafarroakoa
Catherine of Navarre
Juan de Navarra
Kiteri Nafarroakoa
Joanes III.a Nafarroakoa
Ander Febus Nafarroakoa
Henrike II.a Nafarroakoa
Petri Albretekoa
Martín de Navarra
Karlos Nafarroakoa
Charles II of Albret
Joanes I.a Albretekoa
Elisabet Nafarroakoa
Anne of Armagnac
Alain Albretekoa
Q66087013?
Alain IX de Rohan
Louise d'Albret, Vicomtesse de Limoges
Catherine de Rohan
Marguerite de Croÿ
Margaret of Britain
Amaneo Albretekoa
Karlota Albretekoa
Louise Borgia, Duchess of Valentinois
Louis d'Albret
Amanieu de Foix
Isabella of Albret
Louise de Foix
Alain de Foix, Vicomte de Castillon :

## Erreferentziak

* ↑ Luchaire, Achille. (1974). Alain Le Grand Sire D'albret. Slatkine Reprints, 13-14 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q941362
# Aldwych

Aldwych, Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen auzo bat da, Westminster Hiria barrutian.
* Datuak: Q620182
* Multimedia: Aldwych / Q620182
# Aldudeko ibarra

    Artikulu hau Nafarroa Behereko ibarrari buruzkoa da; udalerria gaitzat duena beste hau da: «Aldude»
Aldudeko ibarra edo Baigorriko ibarra Nafarroa Behereko ibar bat da, Urepeleko Errobiren bideari jarraituz.
Ibarra Urepele, Aldude, Banka eta Baigorri udalerriek osatzen dute.

## Ikus, gainera

* Datuak: Q3554046
* Multimedia: Vallée des Aldudes / Q3554046
# Aldura

Aldura Errenteriako udalerriaren hegoaldean dagoen mendia da, Igoin-Bianditz gailurrerian, Aiako Harriaren natura parkearen barruan. Gailurretik mendebaldera, Malbazarko lepoa dago, non hango herpetofauna babesteko aintzira artifizial txiki bat dagoen. Ekialdera, mendiaren beste gailurra dago, Pertxele izenekoa (529 m).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21436552
* Multimedia: Aldura / Q21436552
# Aldworth

Aldworth, Ingalaterrako hegoaldean dagoen herri bat da, Berkshire konderrian.
2011n 296 biztanle zituen.
* Datuak: Q949246
* Multimedia: Aldworth / Q949246