# Luis XV.a Borboikoa

Luis XV.a Borboikoa (Versaillesko jauregia, 1710eko otsailaren 15a - Versaillesko jauregia, 1774ko maiatzaren 10a) Frantziako erregea (1715-1774) eta Nafarroako erregea izan zen.
Bere erreinaldiaren hasieran le Bien-Aimé ezizena izan bazuen ere, denboraren poderioz bere politika zela eta herritarren mirespena galdu zuen.
Luis XIV.aren bilobaren semea eta ondorengoa izan zen. Luis Burgundiakoa dukearen semea zen; bost urte zituen errege egin zutenean. Filipe II.a Orleanskoa, Borboiko dukea eta Fleuryko kardinala izan zituen erregeorde 1743ra arte. Eragin handia izan zuten harengan bere maitaleek (Madame de Chateauroux, Madame de Pompadour, Madame Du Barry). Haren agintaldian finantza arazo handiak izan zituen Frantziak.
Law ministro eskoziarraren porrotaren ondoren Fleuryko kardinalak zuzendu zuen egoera, Colbert-en bidetik, baina kanpo arazoek larriagotu zuten egoera. Poloniako erregetzarako gerraren ondoren (1733-1738. Frantziak Lorrena hartu zuen irabazian), Austriako erregetzarako gerran parte hartu zuen (1740-1748) eta ondorioak latzak izan ziren, garaipen arranditsuek ez baitzuten ekonomia maila guztiz larrian zegoen herriaren haserrea baretu. Bernis, kanpo arazoetarako ministroak hitzarmenetan egin zituen aldaketen ondoren, Zazpi Urteko Gerran sartu zen Frantzia Ingalaterraren aurka (1756-1763) eta Ameriketako eta Asiako koloniak (Kanada, India) galdu zituen, uharteak izan ezik. Bakea onez hartu zuen Frantziako herriak, kolonietan galera handiak ekarri zituen arren. Frantziako barne politikan gero eta kontrako jarrera biziagoa nabarmendu zen absolutismoaren aurka, Entziklopediaren eta filosofia liberalaren arrimuan eta erlijioaren alorrean lehen mailako arazo bihurtu zen jansenismoaren aurkako kanpaina. Monarkia bera ahulduta zegoen, Choiseul ministroaren erreformek ez zituzten liberalen nahiak bete eta 1770an aginpide absolutua indartzen saiatu ziren Maupeou, Terray eta d´Aguillon ministroak. Luis XV.aren garaian gorpuztu zen Frantziako iraultza mamituko zuen ideologia liberala, absolutismoaren instituzioentzat krisia hasten zelarik.

## Ezkontza eta seme-alabak

1725ean Poloniako erregea izan zen Stanisław Leszczyńskiren alaba Mariarekin ezkondu zen eta hamaika seme-alaba izan zituzten:
| Izena | Jaiotza | Heriotza |
| Luisa Elisabet | 1727 | 1759 |
| Henriketa-Ana | 1727 | 1752 |
| Maria Luisa | 1728 | 1733 |
| Luis | 1729 | 1765 |
| Filipe | 1730 | 1733 |
| Adelaida | 1732 | 1800 |
| Bitoria | 1733 | 1799 |
| Sofia | 1734 | 1782 |
| Galdutako umea | 1734 | 1735 |
| Teresa | 1736 | 1744 |
| Luisa Maria | 1737 | 1787 |
Maitale asko ere izan zituen, ezagunenak Madame de Pompadour eta Madame du Barry izanik. Zahartzaroan, neska gazteak izan zituen maitaleak Parc aux Cerfsen. Madame de Pompadourrek seme bat izan zuen.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Princess Henriette of France
Princess Isabella of Parma
Louise Élisabeth of France
Ferdinando I, Duke of Parma
Princess Louise of France
Maria Luisa Parmakoa
Marie Thérèse, Madame Royale
stillborn child de Bourbon
stillborn child de Bourbon
Princess Marie Zéphyrine of France
Prince Louis, Duke of Burgundy
unnamed daughter de Bourbon
Luis Frantziakoa (1729-1765)
Xavier
Philippe, Duke of Anjou
Luis XVI.a Borboikoa
Princess Marie Adélaïde of France
Luis XVIII.a Frantziakoa
Princess Victoire of France
Karlos X.a Frantziakoa
Sophie of France
Auguste Dadonville
Luis Borbongoa, Frantziako delfina
Princess Thérèse of France
Marie Clotilde of France
Luis Frantziakoa (1682-1712)
Maria Anna Victoria of Bavaria
Princess Louise Marie of France
Princess Élisabeth of France
Luis XV.a Borboikoa
Viktor Amadeo II.a
Charles Félix René de Vintimille du Luc
Maria Adelaida Savoiakoa
Ana Maria Orléansekoa
Charles de Vintimille
Adelaide de Vintimille de Luc
Philippe de Narbonne-Lara
Dorothée Louise de Vintimille
Marie-Françoise Julie Constance Filleul
Adélaïde de Saint-André
Louise Amable de Narbonne
Amalric Contat
Louis, comte de Narbonne-Lara
Marie Adelaide Charlotte de Narbonne
Agnes Louise de Montreuil
Louis Jean Amalric de Narbonne
Agnes Lucie d'Auguste
Louis-Aimé de Bourbon
Anne Louise de la Reale
Aphrodite Lucie d'Auguste
Louis LeDuc
Charles Louis Félix Cadet de Gassicourt
Charles Louis Cadet de Gassicourt
Louis Hercule Cadet de Gassicourt
Simon de Montalivet
Adélaïde de Saint-Germain
Marthe Camille Bachasson, Count of Montalivet :

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q7738
* Multimedia: Louis XV of France / Q7738
| Aurrekoa: Luis XIV.a | Luis XV.a Frantziako errege (1715-1774) | Ondorengoa: Luis XVI.a |
| Aurrekoa: Luis III.a | Luis IV.a Nafarroako errege (1715-1774) | Ondorengoa: Luis V.a |