# Angra do Heroísmo

Angra do Heroísmo(ˈɐ̃ɡɾɐ du eɾuˈiʒmu ahoskatua), eskuarki Angra deitua, Portugalgo udalerria da, Azoreetako hiru hiriburuetako bat, Terceira uhartean kokatutakoa.
1983an UNESCOk bere herrigune historikoa Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Historia

1450an fundatu zen Angra. Batzuek diote Álvaro Martins izan zela sortzailea, Bartolomeu Dias nabigatzailearekin Esperantza oneko lurmuturrera zihoala, beste batzuek aldiz Henrike Nabigatzailearen zerbitzuan zihoan Jácome de Bruges flandiarrak fundatu zuela. Edozelan ere badirudi honek Herbehereetako nekazari, arrantzale eta merkatariak ekarri zituen Azore uharteak kolonizatzera. Lehenengo populatzaileek bi badia txikiren arteko muinoa aukeratu zuten, Brasil mendiaren oinean. Kala horietako bat (Angra) hain sakona zen itsasontzi handiek ere bertan babesa har zezaketela.
1474an Álvaro Martinsek kalara zihoan ibaia desbideratu egin zuen errota baten gurpila mugitu zezan eta orduan hasi zen herriaren garapen ekonomikoa. Aldi berean herriaren oinarri kuadrangeluarra diseinatu zen ibaiak utzitako lekuan. Berehala kalaren inguruan etxeak eraiki ziren eta muinoaren gainean Moinhos gaztelua (erroten gaztelua). 1534ean hiri estatusa lortu zuen, bai eta apezpikutza ere.
XVI mendean Ekialdeko Indietarako geldiune garrantzitsua bihurtu zen eta kaia karabela eta galeoiez beteta egon ohi zen. Elizak, komentuak, jauregiak eta gotorleku militarrak eraiki ziren. Guimarãesko noblea zen Pero Anes do Canto (1480–1556) izan zen Terceira uharteko gotorlekuen agintaria eta Portugalgo koroak titulu heredagarria bihurtu zuen, Canto familia beraz hirurehun urtetan uharteko nagusia izan zen.
Portugalgo Gerra Zibilean (1828–1834) Azoreak liberalen alde agertu ziren eta esker onez Maria II.a Portugalgoak Heroísmo izena gehitu zion Angrari. 1836an Charles Darwin naturalista handia bertan izan zen munduari bira eman zion bidaia ezagunean.
1980ko urtarrilaren 1ean lurrikara izan zen eta Angrak kalte handiak jasan zituen. Lau urtetan berriztu zuten herria eta 1983an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Geografia

Terceira uhartearen hegoaldeko kostaldean kokaturik dago. Mendebaldean Brasil mendia dauka, itzalita dagoen sumendi bat.

## Banaketa administratiboa

Udalerriak (concelho) 19 parrokiatan (freguesia) banaturik dago:
| Altares Cinco Ribeiras Doze Ribeiras Feteira Nossa Senhora da Conceição Porto Judeu Posto Santo Raminho Ribeirinha Santa Bárbara | Santa Luzia São Bartolomeu de Regatos São Bento São Mateus da Calheta São Pedro Sé Serreta Terra Chã Vila de São Sebastião |

## Klima

Datu klimatikoak (Angra do Heroísmo (1981–2010)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 20.2 | 20.2 | 20.6 | 21.6 | 23.7 | 25.5 | 29.2 | 28.6 | 28.7 | 25.9 | 25.0 | 21.2 | ' |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 16.2 | 16.1 | 16.5 | 17.3 | 18.8 | 21.1 | 23.9 | 25.1 | 24.0 | 21.3 | 18.7 | 17.0 | 19.7 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 14.1 | 13.8 | 14.2 | 14.9 | 16.3 | 18.5 | 21.0 | 22.2 | 21.3 | 18.9 | 16.5 | 14.9 | 17.2 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 12.0 | 11.5 | 11.9 | 12.4 | 13.7 | 15.8 | 18.1 | 19.1 | 18.5 | 16.4 | 14.2 | 12.7 | 14.7 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | 3.7 | 4.2 | 3.8 | 5.7 | 8.8 | 10.2 | 12.5 | 14.4 | 12.4 | 8.8 | 7.6 | 5.5 | ' |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 107.6 | 110.1 | 107.8 | 85.7 | 72.3 | 55.2 | 29.1 | 48.3 | 89.7 | 115.6 | 122.8 | 155.1 | 1099.3 |
| Prezipitazio egunak (≥ ) | 19.1 | 17.6 | 17.4 | 15.5 | 13.9 | 11.3 | 10.6 | 11.8 | 14.0 | 18.2 | 18.7 | 19.9 | 188 |
| Iturria (1): Instituto de Meteorologia ||||||||||||||
| Iturria (2): Weatherbase ||||||||||||||

## Ondasun nabarmenak

Angra do Heroísmoko erdigune historikoa$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Angra do Heroísmo Brasil mendiaren oinean. ||
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | iv, vi |
| Erreferentzia | 206 |
| Kokalekua | Portugal |
| Eskualdea$^2$ | Europa / Ipar Amerika |
| Izen ematea | 1983 (VII. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
* Angra do Heroísmoko katedrala: XVII mendeko eliza.
* Moinhos gaztelua: XVI mendeko gaztelua.
* Gotorlekuak: Má Ferramenta, Negrito, Santo António do Monte Brasil, São João, São João Baptista, São Sebastião, São Mateus da Calheta... Guztira 23 gotorleku ditu.
* Bettencourt jauregia (gaur egun liburutegia).
* Brasil mendia.

## Iruditegia

* Angrako kaia.
* Katedrala.
* Moinhos gazteluko memoriaren monumentua.
* Brasil mendia.
* Bettencourt jauregia.

## Herri eta hiri senidetuak

| Tulare (Kalifornia) (AEB) (1966)  Salvador da Bahia (Brasil) (1985)  Taunton (Massachusetts) (AEB) (1986)  Évora (Portugal) (1988) | Florianópolis (Brasil) (1994)  Gustine (Kalifornia) (AEB) (2002)  Gramado (Brasil) (2004)  Gilroy (Kalifornia) (AEB) (2005) |

## Erreferentziak

* ↑ Instituto de Meteorologia. Normais Climatológicas - 1981–2010 (provisórias) - Angra do Heroísmo, Terceira. .
* ↑ Weatherbase. Historical Weather for Angra do Heroísmo, Portugal. .

## Kanpo estekak

* (Portugesez) Angra do Heroismoko udalaren webgunea.
* Datuak: Q193677
* Multimedia: Angra do Heroísmo / Q193677