OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Greenfield (Illinois)

Greenfield Illinoiseko hiri bat da. Greene konderrian kokatua dago. 2010ean 1.071 biztanle zituen, 4,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Greene konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q577019
* Multimedia: Greenfield, Illinois / Q577019
# Greenfield (Massachusetts)

Greenfield Massachusettseko hiria bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 17.456 biztanle zituen, 55,50 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Franklin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1530924
* Multimedia: Greenfield, Massachusetts / Q1530924
# Greeneville (Tennessee)

Greeneville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Greene konderrian dago, Tennessee estatuan. 15.479 biztanle ditu, 17,01 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Greene konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1002631
* Multimedia: Greeneville, Tennessee / Q1002631
# Greenfield (La Crosse konderria, Wisconsin)

Greenfield Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. La Crosse konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 2.187 biztanle ditu, 30,1 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* La Crosse konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5603935
# Greenfield (Kalifornia)

Greenfield Kaliforniako hiri bat da. Monterey konderrian kokatua dago. 2010ean 16.330 biztanle zituen, 5,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Monterey konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q983596
* Multimedia: Greenfield, California / Q983596
# Greenfield (Iowa)

Greenfield Iowako hiri bat da. Adair konderrian kokatua dago. 2010ean 1.982 biztanle zituen, 4,70 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Adair konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1911143
* Multimedia: Greenfield, Iowa / Q1911143
# Greenfield (Glasgow)

Greenfield, Eskoziako Glasgow hiriaren ekialdean dagoen auzo bat da, Clyde ibaiaren iparraldean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5603925
# Greenfield (Indiana)

Greenfield Indianako hiri bat da. Hancock konderrian kokatua dago. 2010ean 20.602 biztanle zituen, 32,51 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Hancock konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q616236
* Multimedia: Greenfield, Indiana / Q616236
# Greenfield (Bedfordshire)

Greenfield, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Bedfordshire konderrian.
* Datuak: Q1520620
* Multimedia: Greenfield, Bedfordshire / Q1520620
# Hasketa erreka

Hasketa erreka Lapurdiko ibaia da, Marmareko errekaren ibaiadarra izanik.

## Zeharkatutako udalerriak

* Beskoitze
* Hazparne

## Erreferentziak

* ↑ Sandre datu-basea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3128107
# Haskins (Ohio)

Haskins Ohioko herri bat da. Wood konderrian kokatua dago. 2010ean 1.188 biztanle zituen, 4,26 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Wood konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2668777
* Multimedia: Haskins, Ohio / Q2668777
# Haskell Curry

Haskell Brooks Curry (Millis, Massachusetts, AEB, 1900eko irailaren 12a - State College, Pennsylvania, AEB, 1982ko irailaren 1a) estatubatuar matematikaria izan zen.

## Biografia

Harvarden egin zituen ikasketak, eta doktoregoa Göttingenen (Alemania) bukatu zuen, 1932an; tesia, Grundlagen der kombinatorischen Logik (Logika konbinatorioaren oinarriak), Hilberten zuzendaritzapean, egin zuen.
Harvarden eta Princetonen eskolak eman ondoren, Pennsylvania State Unibertsitateko irakasle izan zen 35 urtez.
Bigarren Mundu Gerran, Johns Hopkins Unibertsitatean aritu zen Fisika Aplikatuaren arloan, ikerlanean. 1966an, Amsterdameko matematika-katedra onartu zuen.
Curryk ekarpenik garrantzitsuenak Logika Matematikoaren arloan egin zituen, bereziki sistema formalen eta prozesuen teorian. Erregela inferentzialak erabiliz, kalkulu logiko bat eraiki zuen.

## Idazlanak

Bere liburuen artean, Combinatory Logic (1958, Logika konbinatorioa), Robert Feys-ekin batera idatzi zuena, eta Foundations of Mathematical Logic (1963, Matematika logikoaren oinarriak) dira aipagarrienak.

## Errekonozimenduak

* Haskell programazio-lengoaiari Curry-ren izena eman zioten gorazarre gisa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Curry, Haskell Brooks, 1900- Feys, Robert, 1889- Craig, William, 1918-. (1958). Combinatory logic. North-Holland Publishing Company PMC 769219250. (Noiz kontsultatua: 2020-01-22).
* Datuak: Q92611
# Haskovo probintzia

Haskovo probintzia (bulgarieraz: Област Хасково - Oblast Haskovo) hegoaldeko Bulgariako oblasta da. Iparraldean Stara Zagora probintziarekin dauka muga, ekialdean Jambol probintziarekin, hegoaldean Turkia eta Greziarekin, eta mendebaldean Kardzhali eta Plovdiv probintziekin. 5.543 kilometro koadroko eremua du, eta 2011n 246.238 biztanle zituen. Hiriburua Haskovo da.

## Banaketa administratiboa

Haskovo probintzian hamaika udalerri daude:
* Dimitrovgrad
* Harmanli
* Haskovo
* Ivailovgrad
* Liubimets
* Madzharovo
* Mineralni Bani
* Simeonovgrad
* Stambolovo
* Svilengrad
* Topolovgrad

## Erreferentziak

* ↑ 2011 Population Census - main results. nsi.bg (Noiz kontsultatua: 2017-8-8).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) (Bulgarieraz) Webgune ofiziala, hs.government.bg
* Datuak: Q182809
* Multimedia: Haskovo Province / Q182809
# Haskell konderria (Oklahoma)

Haskell konderria (ingelesez: Haskell County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Stigler da. 2010eko zentsuaren arabera 12.769 biztanle zituen, Haskell kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Haskell konderriak 1.619,45 kilometro koadro ditu. Horietatik 126,27 ura dira. Beste 1.493,18 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 7,88 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 12.769 pertsonetatik 9.788 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 426 dira. 51 beltzak edo afroamerikarrak. 1.994 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 68 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 862 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q490690
* Multimedia: Haskell County, Oklahoma / Q490690
# Haskell konderria (Kansas)

Haskell konderria (ingelesez: Haskell County) Kansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Sublette da. 2010eko zentsuaren arabera 4.256 biztanle zituen, Haskell kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Haskell konderriak 1.496,68 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,91 ura dira. Beste 1.495,77 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,84 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 4.256 pertsonetatik 4.185 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1.149 dira. 4 beltzak edo afroamerikarrak. 16 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 10 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 40 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q374663
* Multimedia: Haskell County, Kansas / Q374663
# Haskell konderria (Texas)

Haskell konderria (ingelesez: Haskell County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Haskell da. 2010eko zentsuaren arabera 5.899 biztanle zituen, Haskell kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Haskell konderriak 2.357,57 kilometro koadro ditu. Horietatik 18,47 ura dira. Beste 2.339,1 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,5 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 5.899 pertsonetatik 5.562 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1.414 dira. 203 beltzak edo afroamerikarrak. 25 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 31 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 75 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q112768
* Multimedia: Haskell County, Texas / Q112768
# Haslach im Kinzigtal

Haslach im Kinzigtal Alemaniako hiri-udalerri bat da, Baden-Württemberg estatuan. Azken zentsuaren arabera 7.202 biztanle zituen, 18,67 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q519729
* Multimedia: Haslach im Kinzigtal / Q519729
# Haskell konderria

Haskell konderria honako konderrien izena izan daiteke:
* Haskell konderria (Kansas)
* Haskell konderria (Oklahoma)
* Haskell konderria (Texas)
# Haga (zurezko pieza)

Haga bat pieza zuzen bat da, luzea eta mehea, gehienetan zurezkoa, askotan eskuz erabil daitezkeena. Itsasontzietako belei eusteko erabiltzen diren edo banderei eusteko erabiltzen diren pieza zuzenei haga esaten zaie.

## Erreferentziak

* ↑ «Euskaltzaindiaren Hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-10-15).

## Ikus, gainera

* Masta

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111360956
# Hafun

Hafun lurmuturra (somalieraz: Ras Xaafuun, arabieraz: رأس حـافـون‎, Ras Hafun) Somaliako harkaitza da, Bari eskualdean dagoena.
Afrikako punturik ekialdekoena da (10°25′0″N eta 51°16′0″E) eta kontinentearekin (Foar herrixkarekin hain zuzen ere) 20 kilometroko luzera duen lur-mihi batez loturik dago.
* XVII. mendeko meskita
* Majeerteen sultanerriko gotorlekua

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) International Hydrographic Organization. Limits of oceans and seas. , 21 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3237966
* Multimedia: Hafun / Q3237966
# Pouldouran

Pouldouran (bretainieraz Pouldouran) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q217709
* Multimedia: Pouldouran / Q217709
# Poulan (Georgia)

Poulan Georgiako estatuko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 851 biztanle zituen, 4,33 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1987749
* Multimedia: Poulan, Georgia / Q1987749
# Poularies (Quebec)

Poularies Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Abitibi-Témiscamingue eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Abitibi-Ouest konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 679 biztanle zituen 170.41 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3400241
* Multimedia: Poularies / Q3400241
# Pouldreuzic

Pouldreuzic (bretainieraz Pouldregad) Bretainiako Finistère departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q496294
* Multimedia: Pouldreuzic / Q496294
# Pouliacq

Pouliacq (okzitanieraz Poliac) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q634107
* Multimedia: Pouliacq / Q634107
# Pouldergat

Pouldergat (bretainieraz Pouldregad) Bretainiako Finistère departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q381999
* Multimedia: Pouldergat / Q381999
# Hego Glaris

Hego Glaris edo Glarus Süd Suitzako udalerria da. Glarus kantonamenduan dago. 2014an 9,494 biztanle zituen 430,2 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Glaris Waltensburg/Vuorz Breil/Brigels Sumvitg Trun Flims Andiast Siat $^{(en)}$ Ruschein $^{(en)}$ Pfäfers Muotathal Quarten Mels Disentis/Mustér Silenen Laax Pigniu $^{(en)}$ Flums

## Klima

Datu klimatikoak (Elm (1981-2010)) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 1.9 | 3.5 | 7.1 | 11.0 | 16.2 | 18.7 | 20.8 | 20.0 | 16.5 | 13.0 | 6.3 | 2.5 | 11.5 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -2.0 | -1.3 | 2.1 | 6.0 | 10.6 | 13.4 | 15.4 | 15.0 | 11.7 | 8.1 | 2.2 | -1.0 | 6.7 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -4.5 | -4.3 | -1.2 | 2.3 | 6.5 | 9.5 | 11.6 | 11.4 | 8.3 | 4.9 | -0.2 | -3.5 | 3.4 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 102 | 100 | 121 | 109 | 138 | 162 | 186 | 191 | 147 | 102 | 127 | 112 | 1596 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 11.2 | 10.0 | 13.5 | 12.7 | 15.0 | 15.7 | 15.1 | 15.3 | 12.2 | 10.4 | 11.9 | 11.8 | 154.8 |
| Elur egunak (≥ 1.0 cm) | 9.1 | 8.4 | 8.5 | 5 | 0.9 | 0 | 0 | 0 | 0.1 | 1.1 | 6.1 | 9.4 | 48.6 |
| Hezetasuna (%) | 79.1 | 76.0 | 76.2 | 75.1 | 74.5 | 78.0 | 80.1 | 83.0 | 82.2 | 78.6 | 79.5 | 79.5 | 78.5 |
| Iturria: MeteoSwiss ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiak Glaris izena ematen du bertako Glarus izenaren gainetik. Berezko izena Glarus Süd da
* ↑ MeteoSwiss. Climate Norm Value Tables. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70695
* Multimedia: Glarus Süd / Q70695
# Hego Hamgyong

Hego Hamgyong (koreeraz: 함경남도, Hamgyŏngnam-do) Ipar Koreako ekialdeko probintzia da. 18.970 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 3.066.013 biztanle zituen 2008an. Hiriburua Hamhung da.

## Erreferentziak

* ↑ Democratic People's Republic of Korea: Provinces. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2018-4-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109368
* Multimedia: Hamgyongnam-do / Q109368
# Hego Hwanghae

Hego Hwanghae (koreeraz: 황해남도, Hwanghaenam-do) Ipar Koreako hego-mendebaldeko probintzia da. 8.450 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2.310.485 biztanle zituen 2008an. Hiriburua Haeju da.

## Erreferentziak

* ↑ Democratic People's Republic of Korea: Provinces. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2018-4-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q626052
* Multimedia: Hwanghaenam-do / Q626052
# Hego Euskal Herriko narratiba XIX. mendean

Hego Euskal Herriko narratiba XIX. mendean aztertzeko, arreta autore desberdinetan jarri behar da.
XVIII. mendean aita Manuel Larramendiren eraginez Hegoaldeko euskal liburugintza esnatu bazen ere, ez zen 1800 aldera arte suspertu, Frantziako Iraultzak, Konbentzio Gerrak batez ere garrantzia handia izan zuelarik honetan. Kanpotik zetozen pentsaera berriak zirela-eta, elizgizonek kolokan jartzen zuten beren etorkizuna, momentu haiek liburu berriak kaleratzeko aproposenak izango ez zirelarik. Hala ere, apaizek eta fraideek, ordura arte ez bezala, idaztearen lanari ekin zioten, bai Bizkaian eta baita Gipuzkoan ere.
Bizkaian, idazle ugari hasiko zaigu mende hasieran eliza liburuak argitaratzen: Juan Antonio Mogel, Konfesio ona (1803); Pedro Antonio Añibarro, Esku liburua (1802); Pedro Astarloa, Urteko aste gustijetarako berbaldi ikasbidekuak (1818) eta beste hainbeste.
Dotrinaren azalpenak, sermoiak eta antzeko gaiak lantzen dituze. Idazle hauei eta ondorengoei esker, bizkaierak bultzada handia jasoko du euskalki literario gisa indarra hartuko duelarik.
Hala ere, batzuetan eleizgizonek sortutakoak baziren ere, zuzenean erlijioarekin harremanik ez zuten lanak ere sortu ziren mendean zehar, fikziozko idazlan ugari idazten zirelarik narrazioak eta ipuinak, adibidez.
Eleberriari dagokionez, idazlanik aipagarrienetakoa Markina-Xemeingo erretore izan zen Joan Antonio Mogelen Peru Abarka dugu. Bizkaieraz idatzia, dialogoen bidez egituratua dagoen liburu hau euskaraz idatziriko lehen nobela saiakera dugu. Bertan, Peru Baserritar eruditoa eta Maisu Juan barberio kaletarraren arteko dialogoak azalten zaizkigu. Euskal literaturako lanik garrantzitsuenetakoa izateaz gain, interes zientifiko handikoa da, bertan, garaiko hizkuntzaren, ohituren eta laneko tekniken inguruko informazio aberatsa aukitzen dugularik.
Txomin Agirre izan da askorentzat euskal eleberriak izan duen idazlerik handienetakoa. Berak idatzi zituen, bizkaieraz zein gipuzkeraz garatuak, ondorengo belaunaldietako idazleen erreferentzia izan diren eleberrien izenak, hala mola, 1898.ean idatziriko Auñemendiko lorea nobela historikoa, bizkaieraz idatzita kostaldeko bizimodua azaltzen digun Kresala, edota Garoa, gipuzkeraz idatziriko euskal baserriaren nobela.

## Ikus, gainera

* Euskarazko literatura
* Ipar Euskal Herriko narratiba XIX. mendean

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12258971
# Hego Jeolla

Hego Jeolla (koreeraz: 전라남도, Jeollanam-do) Hego Korea hego-mendebaldeko probintzia da. 12.252 kilometro koadroko eremua du, eta 2017an 1.927.645 biztanle zituen. Hiriburua Muan da.

## Erreferentziak

* ↑ South Korea: Administrative Division. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2018-4-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41161
* Multimedia: Jeollanam-do / Q41161
# Hego Gyeongsang

Hego Gyeongsang (koreeraz: 경상남도, Gyeongsangnam-do) Hego Korea hego-ekialdeko probintzia da. 10.533 kilometro koadroko eremua du, eta 2017an 3.455.540 biztanle zituen. Hiriburua Changwon da.

## Erreferentziak

* ↑ South Korea: Administrative Division. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2018-4-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41151
* Multimedia: Gyeongsangnam-do / Q41151
# Péter Boross

Péter Boross (Nagybajom, 1928ko abuztuaren 27a) hungariar politikaria da. Hungariako lehen ministroa izan zen 1993tik 1994ra.
Loránd Eötvös Unibertsitatean ikasi zuen eta funtzionario izan zen 1957ra arte. 1956ko Hungariako Iraultzan parte hartzeagatik kaleratu zuten urte hartan.
Barne ministroa izan zen József Antallen gobernuan. 1991n, alkateei eskatu zien Errusiako Iraultzako parte-hartzaileei eskainitako kaleen izenak kentzeko. 1992an Hungariako Foro Demokratikora batu zen eta 1993ko abenduan lehen ministro bihurtu zen Antall hil ondoren. 1994ko uztailean kargua utzi zuen harremanak galdu ondoren. 1998an eserlekua galdu zuen, baina 2006an berriro hautatu zuten. 2010ean Foro Demokratikoa utzi eta Viktor Orbánekin batera konstituzio berri bat egin zuen.
* Datuak: Q706277
* Multimedia: Péter Boross / Q706277
# Pétrola

Pétrola Albaceteko udalerria da, Mancha de Montearagón eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 839 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Albaceteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa.
* Datuak: Q605252
* Multimedia: Pétrola / Q605252
# Péter Eötvös

Péter Eötvös (orduan Székelyudvarhely, Transilvania, Hungaria, orain Odorheiu Secuiesc, Errumania, 1944ko urtarrilaren 2a – Budapest, 2024ko martxoaren 24a) hungariar konpositore, orkestra zuzendari eta irakaslea izan zen.
Konposizioa ikasi zuen Berlinen eta Kolonian. Stockhausen Ensembleko partaidea izan zen 1968 eta 1976 bitartean. 1973an Oeldorg Groupen kide sortzailea izan zen, Ensemble InterContemporain (EIC)eko musika-zuzendaria 1979 eta 1991 bitartean eta BBC Symphony Orchestraren gonbidatutako zuzendaria 1985 eta 1988 bitartean izan zen.
Operak, orkestrarentzako musika, musika bokala, musika elektronikoa eta zinemarako musika konposatu zituen.
* Datuak: Q389851
* Multimedia: Péter Eötvös / Q389851
# Péry-La Heutte

Péry-La Heutte Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Bernako Jura barruti administratiboa barrutian. 2014an 1,900 biztanle zituen 23,57 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16269754
* Multimedia: Péry-La Heutte / Q16269754
# Péter Esterházy

Péter Esterházy (Budapest, 1950eko apirilaren 14a - ibidem, 2016ko uztailaren 14a) hungariar idazlea izan zen.
Esterházy familia aristokratikoko kidea zen. Matematika ikasi zuen eta 1970eko hamarkadan hasi zen idazten.
XX. mendeko Hungariako literaturaren funtsezko idazletzat hartzen da. Bere lanetan erregimen komunista batean eta komunismo osteko Hungarian bizitzearen esperientzia kontatzen du. 2000. urteko eleberrian Harmonia Caelestisek bere familiaren gorakadaren historia deskribatzen du, Austrohungariar Inperioan zehar eta bere espoliazioa erregimen komunistan zehar.
Oso kritikoa izan zen Viktor Orbanen joera autoritarioekin.

## Lanak

* Fancsikó és Pinta, ipuinak, 1976
* Pápai vizeken ne kalózkodj, ipuinak, 1977
* Termelési-regény. Kisssregény, eleberri labur, 1979
* Literatura: sarrera:
** Függő, 1981
** Ki szavatol a lady biztonságáért?, 1982
** Kis Magyar Pornográfia, 1984
** A szív segédigéi, 1985
** Bevezetés a szépirodalomba, 1986
* Daisy, opera, 1984
* Fuharosok, 1983
* Tizenhét hattyúk, 1987
* A kitömött hattyú, saiakerak, 1988
* Biztos kaland, 1989
* Hrabal könyve, 1990
* Az elefántcsonttoronyból, 1991
* A halacska csodálatos élete,, 1991
* Hahn-Hahn grófnő pillantása, 1992
* Élet és irodalom, 1993
* Amit a csokornyakkendő-ről tudni kell..., 1993
* A vajszínű árnyalat, 1993
* Egy kékharisnya följegyzéseiből, 1994
* Búcsúszimfónia – A gabonakereskedő, 1994
* Egy nő, 1995
* Egy kék haris, 1996
* Irene Dische, Hans Magnus Enzensberger, Michael Sowa: Esterházy: Egy házi nyúl csodálatos élete, 1996
* Harmonia caelestis, 2000
* Javított kiadás, 2002
* A szabadság nehéz mámora 2003
* Semmi művészet, 2008
* Esti, 2010
* Egyszerű történet vessző száz oldal - a kardozós változat, 2013
* Egyszerű történet vessző száz oldal - a Márk változat, 2014
* A Bűnös, 2015
* Hasnyálmirigynapló, 2016

## Kanpo estekak

* Datuak: Q164106
* Multimedia: Péter Esterházy / Q164106
# Helmholtz

Helmholtz Eibarren 20. mendean lan egin zuen enpresa bat izan zen, elektragailuak egin zituena, bereziki ezaguna bere organo elektronikoengatik.

## Historia

Helmholtz Armeria Eskolako hiru ikasle ohik sortu zuten, José Luis Elorza eta José eta Jesús Ibazeta anaiek.
Organo elektroniko sinple batzuk sortu zituzten lehenbizi, baina Hammond organo bat gertutik azterturik (Ermuko parrokoak utzita), haren kontrako ingeniaritza eginez antzeko produktu bat sortzea erabaki zuten. 1961an bi modelo kaleratu zituzten, Unda Maris izenekoa 61 teklako ilara batekin, eta Stella Maris delakoa, teklatu maila birekin eta pedalak barne. Helmholtz izena erabaki zuten Hermann von Helmholtz fisikariaren omenez, zeinak doinu musikalak eta elektrizitatea aztertu zituen.
Organoez gain, telebistak eta kariloi elektronikoak ere sortu zituzten.
Guztira 50 bat organu ekoitzi zituzten; haiek saltzeko arazoak zirela eta, Espainiako Gobernu frankistak hartu zuen produkzioaren ardura. Halere, operazioa ez zen ondo atera; ekoizleek oso gutxi kobratu zuten, eta enpresa itxi behar izan zuten. 2021 urtean -organoaren sorreraren 60. urteurrenean- musika emanaldi berezi bat egin zen Eibarren Helmholtz organuak gogoratuz.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Cuando Eibar se puso a fabricar órganos» El Diario Vasco 2018-10-09 (Noiz kontsultatua: 2021-10-29).
* ↑ «EMSIME. Bienes culturales de museos del Pais Vasco» apps.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2021-10-29).
* ↑ Hitza, Unai Zubeldia-Gipuzkoako. «Organoa, zubi lanerako tresna» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-11-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109317387
* Multimedia: Helmholtz (company) / Q109317387
# Helminthophis

Helminthophis sugeen barruko Anomalepididae familian sailkatutako narrasti genero bat da. Costa Rica, Panama, Venezuela eta Kolonbian bizi dira.

## Espezieak

* Helminthophis flavoterminatus (Peters, 1857)
* Helminthophis frontalis (Peters, 1860)
* Helminthophis praeocularis Amaral, 1924

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1005536
* Espezieak: Helminthophis
# Helmand (ibaia)

Helmand (persieraz: هیرمند, latinez: Erymandrus) Afganistango ibairik luzeena da. 150 kilometroko luzera du eta 192.718 km²-ko arroa.
Helmand ibaia Hindu Kusheko Koh-e-Paghman mendietan sortzen da, Afganistango Wardak probintzian, Kabuldik 80 km mendebaldera. Goi ibilbideean Koh-i-Baba mendietatik datozen errekak hartzen ditu. Aurrerago eskualde menditsu eta elkorrak igarotzen ditu hegomendebaldeko norabidean. Lachkar Gah herritik hurbil ibaiadar handiena, Arghandab ibaia, elkartzen zaio. Beheko aldean Dasht-e-Margoh eta Registan basamortuak bereizten ditu. Azkenik Sistango sakonune endorreikoan isurtzen da, Afganistan eta Iranen arteko mugan, Hamun-e Helmand aintzira sortuz.
1952an, Helmand probintzian, Kajakaiko presa eraiki zen. Urtegiak 107 km²-ko azalera du, eta ura ureztatzeko eta argindarra produzitzeko erabiltzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8510
* Multimedia: Helmand River / Q8510
# Helmand probintzia

Helmand (Paxtueraz/Dariz: هلمند) Afganistango 34 probintzietako bat da, herrialdearen hego-mendebaldean dagoena. 58.584 km²-ko azalera du eta 2009ko estimazioaren arabera 835.800 biztanle zituen. Hiriburua Lashkar Gah da.

## Erreferentziak

* ↑ World Gazetteer: Afghanistan: Administrative Divisions (population and area)
* ↑ Islamic Republic of Afghanistan Central Statistics Organization (CSO)

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Helmand probintziako landaredi-mapa
* (Ingelesez) Program for Culture & Conflict Studies: Helmand province
* Datuak: Q173821
* Multimedia: Helmand Province / Q173821