# Hego Euskal Herriko hauteskundeak Espainiako Bigarren Errepublikan

Hona hemen Espainiako Bigarren Errepublikan egin zituzten hauteskundeen emaitzak Hego Euskal Herrian:

## 1931ko ekainaren Biltzar Konstituziogilerako hauteskundeak

Hauteskundeen parte-hartzea (1931-6-28) :
| Barruti | Hautesle | Boto | Parte-hartzea (%) |
| Bilbo | 81.878 | 62.951 | 76,9 |
| Bizkaia | 40.567 | 32.493 | 80,1 |
| Gipuzkoa | 73.108 | 62.548 | 85,5 |
| Araba | 26.307 | 21.290 | 80,9 |
| Nafarroa | 88.347 | 73.786 | 83,5 |
| Espainia | 6.199.750 | 4.348.691 | 70,1 |
Hauteskundeen emaitzak (1931-6-28) :
| Alderdi | Hautagai | Bilbo | % | Bizkaia | % | Gipuzkoa | % | Araba | % | Nafarroa | % | Guztira | % |
| Comunión Tradicionalista | 5 | | | 15.982 | 26,0 | 35.819 | 14,4 | 8.016 | 37,9 | 92.042 | 25,3 | 151.859 | 16,1 |
| Katolikoak | 4 | | | | | 71.879 | 29,0 | | | 93.624 | 25,7 | 165.503 | 17,5 |
| EAJ | 9 | 93.312 | 37,5 | 31.209 | 50,8 | 35.901 | 14,5 | 4.615 | 21,8 | 46.419 | 12,7 | 211.456 | 22,4 |
| EAE | 6 | 9.451 | 3,8 | 1.458 | 2,4 | 25.407 | 10,2 | | | | | 36.316 | 3,8 |
| Errepublikanoak (Guztira) | 11 | 63.668 | 25,6 | 6.441 | 10,4 | 52.123 | 21,0 | 8.513 | 40,3 | 80.875 | 22,2 | 211.620 | 22,4 |
| Autonomoak | 2 | 31.961 | 12,8 | 6.441 | 10,4 | | | | | | | 38.402 | 4,1 |
| PRR | 2 | | | | | 51.182 | 20,6 | | | | | 51.182 | 5,4 |
| PRRS | 3 | 31.707 | 12,7 | | | | | 8.513 | 40,3 | 27.045 | 7,4 | 67.265 | 7,1 |
| AR | 2 | | | | | | | | | 53.830 | 14,8 | 53.830 | 5,7 |
| PRDF | 2 | | | | | 941 | 0,4 | | | | | 941 | 0,1 |
| PSOE | 6 | 65.298 | 26,2 | 6.381 | 10,4 | 25.612 | 10,3 | | | 51.393 | 14,1 | 148.684 | 15,8 |
| PCE | 8 | 17.104 | 6,9 | | | 1.301 | 0,5 | | | | | 18.405 | 2,0 |
Hauteskundeen emaitzak (1931-6-28) :
| Hautagai | Bilbo | % | Bizkaia | % | Gipuzkoa | % | Araba | % | Nafarroa | % | Guztira | % |
| Eskuina | 93.312 | 37,5 | 47.191 | 76,8 | 143.599 | 57,9 | 12.631 | 59,7 | 232.085 | 63,7 | 528.818 | 56,0 |
| Ezkerra (errepublikano eta PSOE) | 128.966 | 51,8 | 12.822 | 20,8 | 102.201 | 41,2 | 8.513 | 40,3 | 132.268 | 36,3 | 384.770 | 40,8 |
| PCE | 17.104 | 6,9 | | | 1.301 | 0,5 | | | | | 18.405 | 2,0 |
| EAE | 9.451 | 3,8 | 1.458 | 2,4 | | | | | | | 10.909 | 1,1 |
| Errepublikano disidenteak | | | | | 941 | 0,4 | | | | | 941 | 0,4 |
Koalizio katoliko-foruzaleak Hego Euskal Herriko 20 eserlekutik 15 lortu zituen. Hauek euskal gutxiengoa izeneko parlamentu-taldea osatu zuten. Hona hemen gutxiengo horren parlamentariak:
* EAJkoak: Francisco Basterretxea eta Manuel Robles (Bizkaia-probintzia), José Horn eta Manuel Egileor (Bizkaia-hiriburua), Jesus Maria Leizaola (Gipuzkoa) eta Jose Antonio Agirre (Nafarroa).
* Comunión Tradicionalistakoak: Marcelino Oreja (Bizkaia-probintzia), José Luis Oriol (Araba), Julio Urkixo (Gipuzkoa) eta Joaquín Beuntza eta Tomás Domínguez Arévalo (Nafarroa).
* Katolikoak: Rafael Pikabea eta Antonio Pildain (Gipuzkoa) eta Miguel Gortari eta Rafael Aizpun (Nafarroa).
Nafarroan honako emaitzak izan zituzten:
1931ko hauteskundeen emaitzak Nafarroan :
| Hautagaia | Alderdia | Boto | Hautesleen % | Botoen % |
| Miguel Gortari | Koalizio katoliko-foruzalea (independente) | 46.925 | 53,1 | 63,6 |
| Rafael Aizpun | Koalizio katoliko-foruzalea (independente) | 46.699 | 52,8 | 63,3 |
| Jose Antonio Agirre | Koalizio katoliko-foruzalea (EAJ ) | 46.419 | 52,5 | 62,9 |
| Joaquín Beuntza | Koalizio katoliko-foruzalea (jaimista) | 46.102 | 52 | 62,5 |
| Tomás Domínguez | Koalizio katoliko-foruzalea (jaimista) | 45.940 | 30,7 | 62,2 |
| Mariano Ansó | Koalizio errepublikano-sozialista (PRAN) | 27.181 | 30,6 | 36,8 |
| Emilio Azarola | Koalizio errepublikano-sozialista (PRRS) | 27.045 | 30,1 | 36,6 |
| Aquiles Cuadra | Koalizio errepublikano-sozialista (PRRS) | 26.649 | 29,5 | 36,2 |
| Mariano Sáez | Koalizio errepublikano-sozialista (PSOE) | 26.128 | 29,5 | 35,4 |
| Tiburcio Otsakar | Koalizio errepublikano-sozialista (PSOE) | 25.265 | 28,6 | 34,2 |

## 1933ko azaroaren Espainiako Gorteetarako hauteskundeak

Hauteskundeen parte-hartzea (1933-11-19) :
| Barruti | Boto | Parte-hartzea (%) |
| Bilbo | 139.075 | 77,9 |
| Bizkaia | 69.613 | 78,2 |
| Gipuzkoa | 130.098 | 78,1 |
| Araba | 40.180 | 71,7 |
| Nafarroa | 152.881 | 80,6 |
| Espainia | 8.711.136 | 67,5 |
Hauteskundeen emaitzak (1933-11-19) :
| Alderdi | Hautagai | Bilbo | % | Bizkaia | % | Gipuzkoa | % | Araba | % | Nafarroa | % | Guztira | % |
| Comunión Tradicionalista | 11 | 40.058 | 7,2 | 20.259 | 14,7 | 95.381 | 18,6 | 20.178 | 52,5 | 322.233 | 43,0 | 498.649 | 25,0 |
| Renovación Española | 4 | 40.278 | 7,2 | 19.100 | 13,8 | 32.320 | 6,3 | | | | | 91.698 | 4,6 |
| Katoliko independenteak | 2 | | | | | | | | | 136.923 | 18,3 | 136.923 | 6,8 |
| Unión Navarra (CEDA) | 1 | | | | | | | | | 77.690 | 10,4 | 77.690 | 3,9 |
| EAJ | 17 | 228.978 | 41,1 | 79.258 | 57,4 | 236.177 | 46,1 | 11.525 | 29,0 | 69.325 | 9,2 | 625.263 | 31,3 |
| EAE | 1 | | | | | 2.116 | 0,4 | | | | | | 0.1 |
| Partido Radical | 7 | | | | | 15.698 | 3,1 | 2.382 | 6,0 | 25.841 | 3,4 | 43.921 | 2,2 |
| Partido Federal | 1 | | | | | 12.395 | 2,4 | | | | | 12.395 | 0,6 |
| Gipuzkoako errepublikanoak | 1 | | | | | 11.901 | 2,3 | | | | | 11.901 | 0,6 |
| PRSS | 6 | 2.078 | 0,1 | 169 | 0,1 | | | 98 | 0,2 | 5.552 | 0,7 | 7.897 | 0,4 |
| PRSS Independiente | 2 | 49.983 | 9,0 | | | | | 4.856 | 12,2 | | | 54.839 | 2,7 |
| Acción Republicana | 3 | 50.979 | 9,1 | 9.662 | 7,0 | 15.333 | 3,0 | | | | | 75.974 | 3,8 |
| PSOE | 12 | 100.938 | 18,1 | 9.337 | 6,8 | 81.560 | 15,9 | | | 105.918 | 14,1 | 297.753 | 14,9 |
| PCE | 16 | 43.995 | 7,9 | 338 | 0,2 | 9.365 | 1,8 | 109 | 0,3 | 6.120 | 0,8 | 59.927 | 3,0 |
Hauteskundeen emaitzak (1933-11-19) :
| Hautagai | Bilbo | % | Bizkaia | % | Gipuzkoa | % | Araba | % | Nafarroa | % | Guztira | % |
| Eskuina (CT, RE, CEDA eta katoliko independenteak) | 80.336 | 14,4 | 39.359 | 28,5 | 127.701 | 24,9 | 20.718 | 52,2 | 536.846 | 71,6 | 804.960 | 40,3 |
| Abertzaleak (EAJ eta EAE ) | 228.978 | 41,1 | 79.258 | 57,4 | 238.293 | 46,6 | 11.525 | 29,0 | 69.325 | 9,3 | 627.379 | 31,4 |
| Errepublikanoak (PRSS, PRSS Independente, Partido Radical, Partido Federal eta Gipuzkoako errepublikanoak) | 103.040 | 19,5 | 9.831 | 7,1 | 55.327 | 10,8 | 7.336 | 18,5 | 31.393 | 4,2 | 206.927 | 10,4 |
| Sozialistak (PSOE) | 100.938 | 18,1 | 9.337 | 6,8 | 81.560 | 15,9 | | | 105.918 | 14,1 | 297.753 | 14,9 |
| Komunistak (PCE) | 43.995 | 7,9 | 338 | 0,2 | 9.365 | 1,8 | 109 | 0,3 | 6.120 | 0,8 | 59.927 | 3,0 |
Nafarroan Eskuinaren blokeak hautesle guztiak lortu zituen, botoen %69,7a eta 7 diputatu lortuz. Hona hemen emaitzak:
1933ko hauteskundeen emaitzak Nafarroan :
| Hautagaia | Alderdia | Boto | Hautesleen % | Botoen % |
| Tomás Domínguez | Eskuinaren blokea (Comunión Tradicionalista) | 89.901 | 47,4 | 58,8 |
| Javier Martínez de Morentin | Eskuinaren blokea (Comunión Tradicionalista) | 79. 487 | 41,9 | 50,8 |
| Esteban Bilbao | Eskuinaren blokea (Comunión Tradicionalista) | 77.714 | 40,9 | 50,8 |
| Rafael Aizpun | Eskuinaren blokea (Unión Navarra) | 76.003 | 40 | 49,7 |
| Luis Arellano | Eskuinaren blokea (Comunión Tradicionalista) | 72.377 | 38,1 | 47,3 |
| Raimundo García | Eskuinaren blokea (erregezale independente) | 72.010 | 37,9 | 47,1 |
| José Gafo | Eskuinaren blokea (sindikatu katolikoak) | 65.287 | 34,4 | 42,7 |
| Ricardo Zabaltza | PSOE | 21.223 | 11,2 | 13,9 |
| Julia Álvarez | PSOE | 21.119 | 11,1 | 13,8 |
| Tiburcio Otsakar | PSOE | 20.358 | 10,7 | 13,3 |
| Gregorio Angulo | PSOE | 20.158 | 10,6 | 13,2 |
| Salvador Goñi | PSOE | 20.065 | 10,5 | 13,1 |
| Manuel Irujo | EAJ | 15.097 | 7,9 | 9,8 |
| Jose Antonio Agirre | EAJ | 14.166 | 7,4 | 9,2 |
| Serapio Espartza | EAJ | 13.580 | 7,1 | 8,9 |
| Julio Etxaide | EAJ | 13.451 | 7,1 | 8,8 |
| Félix Izko | EAJ | 13.393 | 7 | 8,7 |
| Franciso Oliver | PRR | 5.897 | 3,1 | 3,8 |
| Fernando Romero | PRR | 5.682 | 3 | 3,7 |
| Orosio Cristobalena | PRR | 5.177 | 2,7 | 3,4 |
| Serafín Yanguas | PRR | 4.864 | 2,5 | 3,2 |
| José M. Ubago | PRR | 4.329 | 2,3 | 2,8 |
| Arcadio Ibáñez | PRRS | 2.561 | 1,3 | 1,6 |
| Félix Luri | PRRS | 2.454 | 1,3 | 1,6 |
| Jesús Sáez | PCE | 1.738 | 0,9 | 1,1 |
| Vicente Zozaia | PCE | 1.214 | 0,6 | 0,8 |
| Augusto Urabaien | PCE | 1.040 | 0,5 | 0,7 |
| José Arantzeta | PCE | 909 | 0,4 | 0,6 |
| Juan Mendola | PCE | 871 | 0,4 | 0,5 |
| Miguel Oltza | PCE | 3 | - | - |
| Amador Touriño | PCE | 1 | - | - |

## 1936ko otsailaren Espainiako Gorteetarako hauteskundeak

Hauteskundeen parte-hartzea (1936-2-16) :
| Barruti | Boto | Parte-hartzea (%) |
| Bilbo | 143.868 | 77,8 |
| Bizkaia | 71.219 | 78,2 |
| Gipuzkoa | 134.643 | 77,8 |
| Araba | 43.528 | 75,7 |
| Nafarroa | 155.699 | 80,0 |
| Espainia | 9.864.783 | 72,0 |
Hauteskundeen emaitzak (1936-2-16) 1. erronda :
| Alderdi | Hautagai | Bilbo | % | Bizkaia | % | Gipuzkoa | % | Araba | % | Nafarroa | % | Guztira | % |
| Comunión Tradicionalista | 9 | 30.027 | 5,3 | 24.726 | 17,7 | 87.345 | 16,5 | 16.020 | 37,1 | 318.014 | 43,0 | 476.132 | 23,5 |
| Renovación española | 3 | 29.946 | 5,2 | 22.089 | 15,9 | 43.495 | 8,2 | | | | | 95.530 | 4,7 |
| Independenteak | 2 | 30.274 | 5,3 | | | | | | | 76.080 | 10,3 | 106.356 | 5,3 |
| CEDA | 5 | 30.128 | 5,3 | | | 43.936 | 8,3 | 8.681 | 20,1 | 163.112 | 22,0 | 245.857 | 12,1 |
| EAJ | 14 | 173.775 | 30,4 | 72.026 | 51,6 | 195.647 | 36,8 | 8.958 | 20,8 | 14.799 | 2,0 | 465.205 | 23,0 |
| EAE | 1 | | | | | | | | | 34.987 | 4,7 | 34.987 | 1,7 |
| Unión Republicana | 1 | | | 10.221 | 7,3 | | | | | | | 10.221 | 0,5 |
| IR | 6 | 69.684 | 12,2 | | | 80.724 | 15,2 | 9.521 | 22,0 | 67.023 | 9,0 | 226.952 | 11,2 |
| PSOE | 5 | 138.591 | 24,2 | 10.424 | 7,5 | 40.195 | 7,6 | | | 33.912 | 4,6 | 223.122 | 11,0 |
| PCE | 3 | 69.178 | 12,1 | | | 39.213 | 7,4 | | | 32.874 | 4,4 | 141.265 | 7,0 |
Hauteskundeen emaitzak (1936-2-16) 1. erronda :
| Alderdi | Bilbo | % | Bizkaia | % | Gipuzkoa | % | Araba | % | Nafarroa | % | Guztira | % |
| CEDA | 120.375 | 21,1 | 46.815 | 33,6 | 174.776 | 33,0 | 24.701 | 57,2 | 557.208 | 75,3 | 923.875 | 45,6 |
| EAJ | 173.775 | 30,4 | 72.026 | 51,6 | 195.647 | 36,8 | 8.958 | 20,8 | 14.799 | 2,0 | 465.205 | 23,0 |
| Fronte Popularra | 277.453 | 48,5 | 20.645 | 14,8 | 160.132 | 30,2 | 9.521 | 22,0 | 168.796 | 22,7 | 636.547 | 31,4 |
Hauteskundeen emaitzak (1936-3-1) 2. erronda :
| Alderdi | Bizkaia | % | Gipuzkoa | % | Araba | % | Guztira | % |
| CEDA | 40.897 | 29,6 | | | 22.634 | 53,8 | 63.531 | 10,7 |
| EAJ | 76.025 | 55,0 | 250.697 | 60,6 | 9.222 | 21,9 | 335.944 | 56,5 |
| Fronte Popularra | 21.377 | 15,4 | 163.215 | 39,4 | 10.205 | 24,3 | 194.797 | 32,8 |
Araban bi diputatu hautatu zituzten: gehiengoak 1 eta gutxiengoak 1. Lau hautagaiek honako emaitzak izan zituzten:
* Luis Pérez-Flórez Estrada (CEDA), 8.863
* José Luis Oriol Uriguen (tradizionalista), 16.022.
* Ramón Biguri Ruiz de Olano (Izquierda Republicana), 9.521.
* Francisco Javier Landaburu Fernández de Betoño (EAJ), 8.976.
Emaitzak ikusita, Juntak diputaturik ez izendatzea erabaki zuen eta bigarren itzuliko emaitzak honakoak izan ziren:
* José Luis Oriol Uriguen, tradizionalista: 13.854 boto.
* Ramón Biguri Ruiz de Olano, Izquierda Republicana: 10.191 boto.
Bilbok 6 diputatu hautatu zituen: gehiengoak 4 eta gutxiengoak 2. Lehenengo itzuliaren emaitzak honakoak izan ziren:
* Mariano Ruiz-Funes García, Izquierda Republicana, 69.684 boto.
* Julián Zugazagoitia Mendieta, PSOE, 69.387 boto.
* Indalecio Prieto Tuero, PSOE, 69.194 boto.
* Leandro Carro Hernáez, PCE, 69.178 boto.
* Manu Robles-Arangiz, jeltzalea, 43.548 boto.
* José Horn Areilza, jeltzalea, 43.529 boto.
Bizkaian beste hiru: gehiengoak 2 eta gutxiengoak 1. Itzuli bat baino ez zen beharrezkoa:
* Julio Jauregi Lasanta, jeltzalea, 25.538 boto.
* Heliodoro de la Torre Larrinaga, jeltzalea, 25.369 boto.
* Jose Antonio Agirre Lekube, jeltzalea, 25.118 boto.
Gipuzkoak 6 diputatu hautatu zituen: gehiengoak 4 eta gutxiengoak 2. Lehenengo itzuliaren emaitzak honakoak izan ziren:
* Jose Mujika Mujika, Renovación Española, 44.650 boto.
* Juan Pablo Lojendio Irure, CEDA, 44.809 boto.
* Antonio Paguagua Paguagua, tradizionalista, 44.682 boto.
* Ricardo Oreja Elosegui, tradizionalista, 44.853 boto.
* Juan Antonio Irazusta Muñoa, jeltzalea 39.230 boto
* Jesús Larrañaga Txurruka, komunista, 39.247 boto.
Bigarren itzuliko emaitzak honakoak izan ziren:
* José María Lasarte Arana, jeltzalea, 63.150 boto.
* Rafael Pikabea Legia, jeltzalea, 62.613 boto.
* Manuel Irujo Oio, jeltzalea, 62.500 boto.
* Juan Antonio Irazusta Munoa, jeltzalea, 62.434 boto.
* Mariano Ansó Zuntzarren, Izquierda Republicana, 42.228 boto.
* Miguel Amilibia Matxinbarrena, sozialista, 41.836 boto.
Nafarroan Eskuinaren blokeak berriro hautesle guztiak lortu zituen, botoen %71,6a eta 7 diputatu lortuz:
1936ko hauteskundeen emaitzak Nafarroan :
| Hautagaia | Alderdia | Boto | Hautesleen % | Botoen % |
| Rafael Aizpun | Eskuinaren blokea (Unión Navarra) | 82.859 | 42,6 | 53,2 |
| Tomás Domínguez | Eskuinaren blokea (Comunión Tradicionalista) | 81.770 | 42 | 52,5 |
| Miguel Gortari | Eskuinaren blokea (Unión Navarra) | 80.253 | 41,3 | 51,5 |
| Javier Martínez de Morentin | Eskuinaren blokea (Comunión Tradicionalista y FASN) | 79.224 | 40,7 | 50,9 |
| Luis Arellano | Eskuinaren blokea (Comunión Tradicionalista) | 78.861 | 40,5 | 50,6 |
| Jesús Elizalde | Eskuinaren blokea (Comunión Tradicionalista) | 78.159 | 40,2 | 50,2 |
| Raimundo García | Eskuinaren blokea (Diario de Navarra) | 76.082 | 39,1 | 48,9 |
| Juan Cruz Basterra | Fronte Popularra (EAE ) | 34.912 | 18 | 22,5 |
| Constantino Salinas | Fronte Popularra (PSOE) | 33.912 | 17,4 | 21,8 |
| Ramón Bengarai | Fronte Popularra (IR) | 33.903 | 17,4 | 21,8 |
| Aquiles Cuadra | Fronte Popularra (IR) | 33.120 | 17 | 21,3 |
| Jesus Monzón | Fronte Popularra (PCE) | 32.874 | 16,9 | 21,1 |
| Manuel Irujo | EAJ | 14.799 | 7,6 | 9,5 |

## 1936ko apirilaren Espainiako presidente izendatzeko konpromisario hautatzeko hauteskundeak

Niceto Alcalá Zamora kargugabetu ondoren, 1936ko apirilaren 26an berriro hauteskundeak egin zituzten maiatzaren 10ean Gorteetako diputatuekin batera presidente izendatzeko konpromisario hautatzeko. Nafarroan berriro Eskuinaren blokeak irabazi zuen, honako emaitzak izanez:
1936ko konpromisarioen hauteskundeak :
| Hautagaia | Alderdia | Boto | Hautesleen % | Botoen % |
| Félix Díaz Martínez | Eskuinaren blokea (Comunión Tradicionalista) | 67.952 | 34,8 | 56,8 |
| Juan Pedro Arraiza | Eskuinaren blokea (independente) | 67.380 | 34,5 | 56,3 |
| Arturo Monzón | Eskuinaren blokea (Unión Navarra) | 67.236 | 34,5 | 56,2 |
| José Gómez | Eskuinaren blokea (Comunión Tradicionalista) | 67.064 | 34,4 | 56 |
| Juan Otxoa | Eskuinaren blokea (Unión Navarra) | 66.901 | 34,3 | 55,9 |
| José Martínez Berasain | Eskuinaren blokea (Comunión Tradicionalista) | 66.170 | 33,9 | 55,3 |
| Cándido Frauca | Eskuinaren blokea (Partido Radical) | 66.076 | 33,9 | 55,3 |
| Aquiles Cuadra | Fronte Popularra (Izquierda Republicana) | 25.809 | 13,2 | 21,6 |
| Ramón Bengarai | Fronte Popularra (IR) | 25.800 | 13,2 | 21,6 |
| Constantino Salinas | Fronte Popularra (PSOE) | 25.770 | 13,2 | 21,5 |
| Juan Carlos Basterra | Fronte Popularra (EAE) | 25.740 | 13,2 | 21,5 |
| Jesus Monzón | Fronte Popularra (PCE) | 25.717 | 13,2 | 21,5 |

## Erreferentziak

* ↑ Granja Sainz, José Luis de la. (2008). Nacionalismo y II República en el País Vasco. Siglo XXI de España Editores, S.A. ISBN 8432313092..
* ↑ Serrano Moreno, Ana María. (1989). Las elecciones a Cortes Constituyentes de 1931 en Navarra. .
* ↑ Jimeno Jurío, José María. (2007). Navarra en la época moderna y contemporánea. Iruñea: Pamiela ISBN 978-84-7681-457-4..
* ↑ Sociología electoral de Álava 1931-1936
* ↑ 1936-2-19 22. orrialdea - Hemeroteca - Lavanguardia.es

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12258972