OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Brooklyn Center (Minnesota)

Brooklyn Center Minnesotako hiri bat da. Hennepin konderrian kokatua dago. 2010ean 30.104 biztanle zituen, 20,60 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Hennepin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q929519
* Multimedia: Brooklyn Center, Minnesota / Q929519
# Brooklyn Heights (Ohio)

Brooklyn Heights Ohioko herri bat da. Cuyahoga konderrian kokatua dago. 2010ean 1.543 biztanle zituen, 4,52 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cuyahoga konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q929578
* Multimedia: Brooklyn Heights, Ohio / Q929578
# Caiman yacare

Caiman yacare Caiman generoko animalia da. Narrastien barruko Crocodylidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

* ↑ The Species 2000 and ITIS Catalogue of Life

## Ikus, gainera

* Caiman
* Crocodylidae

## Kanpo estekak

* TIGR Reptile Database in Species 2000 and ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist
* Datuak: Q756678
* Multimedia: Caiman yacare / Q756678
* Espezieak: Caiman yacare
# Caiman (generoa)

Caiman Alligatoridae familiako narrasti genero bat da. Erdialdeko Amerika eta Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak

* Caiman crocodilus (Linnaeus, 1758)
* Caiman latirostris (Daudin, 1802)
* Caiman yacare (Daudin, 1802)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11001288
* Multimedia: Caiman / Q11001288
* Espezieak: Caiman
# Caimanera

Caimanera Kubako udalerriko bat da. Uhartearen ekialdeko muturrean dago, La Sierra Maestra mendikatearen eta Guantánamoko badiaren amaieran. Estatu Batuetako itsas basearen mugan dago, eta, ondorioz, Ameriketako Estatu Batuak-Kuba mugaren lehorreko puntu bakarra da.
Guantánamo izena, arauacar jatorrikoa, bere antzinako herritar indigenen herentzia da. Kristobal Kolon Guantanamoko badiara iritsi zenean (1494ko apirilaren 30ean), harrera ona egin zioten arradaren barruko zenbait kokaleku tainoko herritarrekin, eta, bake-erakusgarri gisa, frutaz eta arrain gaziz betetako saski bana eskaini zizkieten bisitariei. 1510ean, ekialdeko alde horretan ere lehorreratu zen Diego Velázquez konkistatzailea.
Guantanamoko badiaren barruan eta bi ertzetan Caimanera udalerria osatzen duten komunitateak garatzen dira. Beere 362,9 km²ekin (Estatu Batuetako Itsas Baseak okupatutako 115 km ² barne) herrialdeko txikiena da.

## Herri kulturan

Hertzainak taldearen Mundu berria daramagu bihotzean diskoko Guantanamera abestiak aipatzen duen udalerria da.

## Erreferentziak

* ↑ Guantanamera, Hertzainak-ren "Mundu berria daramagu bihotzean" diskatik. (Noiz kontsultatua: 2023-01-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1025873
* Multimedia: Caimanera / Q1025873
# Rekiario

Rekiario (?-456), sueboen errege izan zen 448tik hil zen arte.
Tronura, 448an iritsi zen, bere aita, Rekila erregea hil ondoren. Godoekin egin zuen bere hasierako aliantzak, bere posizioa indartzeko, erresuman godoen eraginerako ateak ireki zituen, Rekiario, Teodoredoren alabarekin ezkondu zenean areagotu egin zena, eta jentilen erlijioari uko egin zion, arrianismora bihurtzeko, Teodoredok aginduta, 449an. Txanpon propioa ekoitzi zuen lehen errege europar kristaua izan zen.
Baskonia suntsitu zuen, ondoren, Erromatar Inperioaren aurka joateko noiz behinkako erasoetan. Rekiariok, baskoiekin aliantzan, Ebroren harana domeinatu zuen, eta 449tik 452 bitartean, Tarraconense probintziaren zati bat.
Etsaitasun garai hau, Fortunatus eta Manricus konteekin bake itun bat sinatuz amaitu zen, non Cartaginense eta Tarraconense probintzietatik erretiratzeko konpromisoa hartzen zuen. 456an, Rekiariok bake itun hau hautsi zuen baskoiei laguntzera joan zenean, berriz, erretiratu zen lurrak inbadituz. Baina bisigodoek, aurretik aliatu izan zituenak, ez zuten Sueboen Erresumaren sendotzea onartuko probintzia hartan, eta Teodoriko II.a buru zutela, sueboak garaitu zituzten Orbigo ibaiaren ertzean, Rekiario, gudu hau amaitu eta gutxira harrapatua eta, jarraian, exekutatua izan zelarik.
Rekiario hil zenean, bisigodoek Gallaecia inbaditu zuten, Teodoriko II.ak, lurraldeko buruzagi bezala, Agiulfo utziz, hainbeste gehiegikeria egin zituena, hispaniar-erromatar biztanleriaren eta baita sueboen matxinada ere eragin zuela, azken hauek, Rekiarioren oinordekotza nahi zuten batzuk buru zituztela, eta gerra zibil lazgarri eta nahaspilatsu bat hasi zutenak.
* Datuak: Q364260
* Multimedia: Requiário / Q364260
# Rekingen (Argovia)

Rekingen Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, Zurzach $^{(en)}$ barrutian. 2014an 971 biztanle zituen 3,1 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65580
* Multimedia: Rekingen / Q65580
# Reka Zsofia Lazăr-Szabo

Reka Zsofia Lazăr-Szabo (Braşov, Errumania, 1967ko martxoak 11) errumaniar floretista ohia da.

## Kirol karrera

Errumaniar floretista honek Seulen ospatu ziren 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan banakako florete proban parte hartu zuen, hogeitabatgarren amaituz. Brontzezko domina lortu zuen Bartzelonan ospatu ziren 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan taldekako florete proban Elisabeta Tufan, Claudia Grigorescu, Laura Cârlescu-Badea eta Roxana Dumitrescurekin taldea osatuz, eta joko beretan banakako florete proban seigarren amaitu zuen. Atlantan ospatu ziren 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen taldekako florete proban Laura Cârlescu-Badea eta Roxana Scarlatekin taldea osatuz. Banakako florete proban hemeretzigarren sailkatu zen. Bere azken jokoak izan zirenetan, Sydneyn ospatu ziren Udako Olinpiar Jokoetan zortzigarren amaitu zuen banakako florete proban. 1987ko Munduko Eskrima Txapelketan zilarrezko domina lortu zuen taldekako florete proban Elisabeta Tufan, Claudia Grigorescu, Georgeta Beca eta Rozalia Hustirekin taldea osatuz.
* Datuak: Q26254
* Multimedia: Reka Szabo / Q26254
# Rekaredo I.a

Rekaredo I.a (gotikoz: Reikaraids, latinez: Reccaredus; ?-601eko abenduaren 21a) bisigodoen erregea izan zen, Leovigildoren semea. Rekaredok frankoen aurkako gerra egin zuen 590 urtean. Liuva II.a bere semea, erregea ere izan zen. Rekaredok Toledoko III. kontzilioan katolizismora aldatu zen bere erlijioa.
Rekaredok erlijio-batasuna lortu nahi zuen, bisigodoak ariotarrak baitziren eta hispaniar-erromatarrak, katolikoak. 589an, Rekaredo, noble gehienekin batera katoliko bihurtu eta ondorioz, gero eta botere handiagoa zuen Eliza katolikoaren babesa lortu zuen. Hortik aurrera, Elizak legitimatuko zuen monarkia.

## Rekaredoren fede-aldaketa

| « | Rekaredo, bere erregealdiaren lehen urteko hamargarren hilean, katoliko bihurtu zen, Jainkoaren laguntzaz. Arriotarren sektako apaizak ere katolizismora aldatu zituen, elkarrizketa zuhurraren bidez eta ez indarrez, ete godoen eta sueboen herriak Eliza kristauaren batasunera eta bakera bildu zituen berriro. Ariotarren sekta, kristau-dogmara aldatu zen, Jainkoaren graziaz (...). Rekaredo erregeak lasai itzuli zituen aurrekoek eta fiskora agregatuek lapurtutako ondasunak. Horrez gain, elizak eta monasterioak sortu, eta dohaintzak eman zizkien. Sunna gotzaina, Segga eta beste zenbait ariotar tirano bihurtu nahian zebiltzala harrapatu eta zigortu egin zituzten. Sunna erbesteratu egin zuten. Seggari, berriz, eskuak ebaki zizkioten eta Galiziara erbesteratu zuten. | » |
| —Isidoro Sibiliakoa, "Regibus Gothorumen historia", VII. mendea |||

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 180. arauaː Goi Erdi Aroko pertsona-izenak. Germaniar jatorriko pertsona-izenak. .
* Datuak: Q313057
* Multimedia: Recaredo / Q313057
# Rekaredo II.a

Rekaredo II.a (gotikoz: Reikaraids, latinez: Reccaredus;) bisigodoen erregea izan 621 urtean. Bere oinordekoa Suintila dukea izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 180. arauaː Goi Erdi Aroko pertsona-izenak. Germaniar jatorriko pertsona-izenak. .
* Datuak: Q334770
* Multimedia: Recaredo II / Q334770
# Reka etxeko garaia

Reka etxeko garaia Nafarroa Garaiko Hiriberrin dagoen garai bat da, izen bereko etxearen alboan kokatua. Nafarroako kultura ondasun izendatua dago.
Herrira errepidetik sartzean ageri den lehenengo garaia da. 1995ean zaharberritu berritu zuten. Garai guztietatik honek du teilaturik pikoena. Hiriberriko garai guztiek bezala (Hiriberri itsas mailatik oso altu dagoen eta eguraldi zorrotza duen herria izanik), hegalkina oso txikia da lau hormetan, eta ez dirudi aurrealdean handiagoa izanen zuenik. Behealdea trasteleku gisa erabiltzen da. Ganbara, atalak ez baditu ere (langet puska batzuk baino ez daude), aleak gordetzeko erabiltzen da.

## Ikus gainera

* Euskal Herriko garaiak
* Nafarroako kultura ondasunak

## Erreferentziak

* ↑ Los horreos de Aezkoa, turismoabaurrea.blogspot.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492589
* Multimedia: Casa Reca (Villanueva de Aézcoa) / Q20492589
# Reklaw (Texas)

Reklaw Texasko hiri bat da. Cherokee konderrian kokatua dago. 2010ean 379 biztanle zituen, 7,62 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cherokee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q969859
* Multimedia: Reklaw, Texas / Q969859
# Reken

Reken Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Borken barrutia|Borken]] barrutian. 2014an 14.411 biztanle zituen 78,74 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q200208
* Multimedia: Reken / Q200208
* Webgune ofiziala
# Rekila

Rekila (?-448), sueboen erregea izan zen 438tik hil zen arte. Gallaeciako Sueboen Erresumako bigarren erregea izan zen.
Tronura 438an igo zen, boterera, bere aita Ermerikok elkartua, hau gaixo baitzegoen, eta oinordekotza ziurtatzea nahi baitzuen. Ermeriko 441ean hil zenean, Rekila, sueboen errege bakar bihurtu zen.
Jentila, jokaera oso oldartsua izan zuen hispaniar-erromatar biztanleriarekin eta Eliza Katolikoarekin. Gotzainei aurre egin zien eta klero priszilianistaren alde egin zuen. Foedus berri bat sinatu zuen Erromarekin, eta aliantzak bagaudekin, nekazari pobretuek, ihes egindako esklaboek, desertatzaileek eta erromatar gizartearen aurka zeuden orok eratutako oso antolatutako gaizkile taldeak, Ebroren harana erasotzen zutenak. Zenbait kanpaina zuzendu zituen Lusitania eta Betikan, erromatarrengana itzuliak Walia bisigodoaren kanpainen eta bandalo silingoen Afrikara igarotzearen ondoren. Genil ibaiaren ertzean, Andevoto erromatar jenerala garaitu zuen 438an, hurrengo urtean Merida konkistatuz. Inperioak, Zensorio kondea bidali zuen adostasunen batetara iritsi ahal izateko, baina, legatua, Meridan preso hartua izan zen. Rekilak, bere konkista kanpainekin jarraitu zuen, eta, 441ean, Sevilla hartu zuen. Bere erregealdi laburrean zehar, Sueboen Erresumak bere hedadurarik handiena hartu zuen, eta Gallaecia, Lusitania, Betika eta baita Cartaginense probintziaren zati baten jabe ere bihurtu zen (egungo Andaluziaren eta Gaztela-Mantxaren zati handi bat, Portugal, Galizia eta Extremadura osoaz gain). Soilik Tarraconense eta Mediterraneoko kostaldea geratu ziren bere kontrolpetik kanpo, oraindik erromatarren agindupean zeudenak, baina lurralde hauetan ere egin zituen erasoak.
446an, Iberiar Penintsulara, Vito erromatar jenerala iritsi zen, armada handi batekin, neurri handi batean, godo federatuez osatua, sueboen aurka borrokatzeko. Hala ere, Rekilak erromatar tropak garaitu zituen, eta Vitok ihes egin behar izan zuen. Bandaloen flotaren erasoei ere aurre egin behar izan zien.
448an hil zen, eta, bere oinordekoa, bere seme Rekiario izan zen.
# Buriticupu

Buriticupu Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. 55.507 biztanle ditu 2.545,44 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Maranhão

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2013248
* Multimedia: Buriticupu / Q2013248
# Buritinópolis

Buritinópolis Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. 3.145 biztanle ditu 247,047 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Goiás

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1805679
* Multimedia: Buritinópolis / Q1805679
# Buritirama

Buritirama Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 19.589 biztanle ditu 4.046,738 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1795342
* Multimedia: Buritirama / Q1795342
# Buritirana

Buritirana Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. 12.918 biztanle ditu 818,424 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Maranhão

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2013324
* Multimedia: Buritirana / Q2013324
# Buritis (Rondônia)

Buritis Brasilgo udalerri bat da, Rondônia estatuan kokatua. 27.992 biztanle ditu 3.265,809 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rondônia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1921800
* Multimedia: Buritis (Rondônia) / Q1921800
# Buriti dos Montes

Buriti dos Montes Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. 7.434 biztanle ditu 2.634,061 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Piauí

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1999799
* Multimedia: Buriti dos Montes / Q1999799
# Buritis (Minas Gerais)

Buritis Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 24.034 biztanle ditu 5.225,186 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1792148
* Multimedia: Buritis (Minas Gerais) / Q1792148
# Buriti dos Lopes

Buriti dos Lopes Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. 19.654 biztanle ditu 691,178 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Piauí

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2064004
* Multimedia: Buriti dos Lopes / Q2064004
# Buritizeiro

Buritizeiro Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 23.910 biztanle ditu 7.218,401 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1792028
* Multimedia: Buritizeiro / Q1792028
# Renaniaren okupazioa

Renaniaren okupazioa, 1918ko abenduaren 1etik 1930eko ekainaren 30era bitartean Renanian emandako okupazio militarra izan zen, Alemaniako armada inperialak 1918an izandako kolapsoaren ondorioz; horren eraginez, Alemaniako behin-behineko gobernuak 1918ko armistizioaren baldintzak onartu behar izan zituen. Onartutako puntuen artean zeuden potentzia garaileen tropek Rhinen ezkerreko ertza kontrolatzea, eta eskuineko ertzean zeuden lau "zubi", Kolonia, Koblenz eta Mainzen inguruan 30 kilometroko erradioan eta Kehl inguruan 10 kilometroko erradioarekin. Gainera, Rhin-en ezkerreko bankua eta Rhin-en ekialdean zegoen 50 kilometroko eremua militarizatu gabeko eremu deklaratu ziren. Versaillesko Itunak berretsi egin zituen xedapen horiek, baina atzerriko tropen presentzia ituna sinatu eta hamabost urtera mugatu zuen (1934 arte).
Okupazioaren helburua zen, alde batetik, Frantziari alemaniar eraso berri baten aurkako segurtasuna ematea eta, bestetik, konponketa-betebeharren berme izatea. Young Planarekin itxuraz helburua lortu ondoren, Renaniako okupazioa 1930eko ekainaren 30ean amaitu zen, behar baino lehen. Renaniako administrazio okupatua Renaniako Aliatuen arteko Goi Batzordearen jurisdikzioaren mende zegoen, Koblenzeko Rhin probintziako Goi Presidiumean zuen egoitzarekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q828519
* Multimedia: Occupation of the Rhineland / Q828519
# Renan dos Santos Paixao

Renan dos Santos Paixao (1996ko uztailaren 28a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Renofa Yamaguchi FC.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q50852719
# Renardita

Renardita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Renardita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Pb(UO2)4(PO4)2(OH)4*H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Renardite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Renania-Palatinatuako Lurralde Polizia

Renania-Palautinatuako Lurralde Polizia (alemanez Polizei Rheinland-Pfalz) Renania-Palatinatuako autonomia estatu alemaniarraren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo landspolizei da. Egoitza Mainzen dago.

## Kanpo estekak

* Renania-Palatinatuako Lurralde Poliziaren webgune ofiziala
* Datuak: Q882234
* Multimedia: Police of Rhineland-Palatinate / Q882234
# Renaniar Palatinatu

Renaniar Palatinatua (alemanez Rheinpfalz, batzuetan Palatinatu Beherea edo Niederpfalz deitua, Palatinatu Garaia edo Oberpfalzaren kontraposizioz) historikoki Rhin ibaitik mendebalderako lurralde guztia hartzen zuen gune geografikoa zen. Gaur egun, 1946tik, Rheinhessen-Pfalz eskualdea osatzen du Renania-Palatinatuaren barnean, eta bertan, Ludwigshafen, Kaiserslautern, Neustad an der Weinstraße, Pirmasens, Rodalbern, Zweibrücken, Landau in der Pfalz eta Speyer hiriak daude.
Renaniar Palatinatua, Wittelsbach dinastiako kondeek gobernatu zuten 1214tik 1918 arte (Frantziak 1795etik aurrera lurralde hau erantsita izan zuen urteak alde batera utzita). Gune hau, Hogeita Hamar Urteko Gerran eta 1689ko Frantziar Inbasioan suntsitua izan zen.
Palatinatu Garaia, aldiz, tamaina handiagokoa da, eta Bavaria estatuan kokatua dago, Renaniar Palatinatutik 300 kilometrora, Danubio ibaitik iparraldera, eta Bavaria banatua dagoen zazpi barrutietako bat, Renaniar Palatinatuarekin mugarik ez duelarik. Bertako hiririk garrantzitsuenak, hiriburua bera, Regensburg edo Ratisbona alegia, eta Amberg dira.
Palatinatu izena, Palatino kondetik dator. Germaniako Erromatar Inperio Santuko kargu bat zen, Inperio Santuko Enperadoreak ostatu hartzen zuen zenbait gaztelu bere kargu zituena.

## Ikus, gainera

* Rheinhessen-Pfalz eskualdea
* Palatinatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q326359
* Multimedia: Pfalz / Q326359
# Renascença (Paraná)

Renascença Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 6.841 biztanle ditu 425,274 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1773323
* Multimedia: Renascença (Paraná) / Q1773323
# Blois-3 kantonamendua

Blois-3 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Loir eta Cher departamenduan dago, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Guztira 13 udalerri ditu eta Blois da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q921185
# Blois-2 kantonamendua

Blois-2 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Loir eta Cher departamenduan dago, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Guztira 6 udalerri ditu eta Blois da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q921199
# Bloiseko barrutia

Bloiseko barrutia Loir eta Cher departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 177.282 biztanle ditu 2.565 kilometro koadrotan. Guztira 136 udalerri ditu. Bere hiriburua Blois da.

## Udalerriak

* Angé
* Autainville
* Avaray
* Averdon
* Bauzy
* Beauvilliers
* Binas
* Blois
* Boisseau
* Bourré
* Bracieux
* Briou
* Candé-sur-Beuvron
* Cellettes
* Chailles
* Chambon-sur-Cisse
* Chambord
* Champigny-en-Beauce
* La Chapelle-Saint-Martin-en-Plaine
* La Chapelle-Vendômoise
* Chaumont-sur-Loire
* La Chaussée-Saint-Victor
* Cheverny
* Chissay-en-Touraine
* Chitenay
* Chouzy-sur-Cisse
* La Colombe
* Conan
* Concriers
* Contres
* Cormeray
* Coulanges
* Courbouzon
* Cour-Cheverny
* Cour-sur-Loire
* Crouy-sur-Cosson
* Faverolles-sur-Cher
* Feings
* Fontaines-en-Sologne
* Fossé
* Fougères-sur-Bièvre
* Françay
* Fresnes
* Herbault
* Huisseau-sur-Cosson
* Josnes
* Lancôme
* Landes-le-Gaulois
* Lestiou
* Lorges
* La Madeleine-Villefrouin
* Marchenoir
* Marolles
* Maslives
* Maves
* Membrolles
* Menars
* Mer
* Mesland
* Moisy
* Molineuf
* Monteaux
* Monthou-sur-Bièvre
* Monthou-sur-Cher
* Les Montils
* Montlivault
* Mont-près-Chambord
* Montrichard
* Muides-sur-Loire
* Mulsans
* Neuvy
* Oisly
* Onzain
* Orchaise
* Ouchamps
* Oucques
* Ouzouer-le-Doyen
* Ouzouer-le-Marché
* Le Plessis-l'Échelle
* Pontlevoy
* Prénouvellon
* Rilly-sur-Loire
* Roches
* Saint-Bohaire
* Saint-Claude-de-Diray
* Saint-Cyr-du-Gault
* Saint-Denis-sur-Loire
* Saint-Dyé-sur-Loire
* Saint-Étienne-des-Guérets
* Saint-Georges-sur-Cher
* Saint-Gervais-la-Forêt
* Saint-Julien-de-Chédon
* Saint-Laurent-des-Bois
* Saint-Laurent-Nouan
* Saint-Léonard-en-Beauce
* Saint-Lubin-en-Vergonnois
* Saint-Sulpice-de-Pommeray
* Sambin
* Santenay
* Sassay
* Seillac
* Semerville
* Séris
* Seur
* Suèvres
* Talcy
* Thenay
* Tour-en-Sologne
* Tripleville
* Valaire
* Vallières-les-Grandes
* Verdes
* Veuves
* Vievy-le-Rayé
* Villebarou
* Villefrancœur
* Villeneuve-Frouville
* Villerbon
* Villermain
* Villexanton
* Vineuil

## Kanpo estekak

* Datuak: Q700678
# Bloisko gaztelua

Bloisko erret-gaztelua (frantsesez: château royal de Blois) Blois herrian dagoen gotorlekua da. 2000. urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen Loirako gazteluetako bat da. Frantziako erregeen bizileku gogokoena izan zen Errenazimentuan. 1429an, bere kaperan, Reimsko artzapezpiku zen Renault Chartreskoak Joana Arc-ekoa bedeinkatu zuen, Orléansko setioa altxatzera joan aurretik.

## Historia

Bloiseko kondeen Erdi Aroko gaztelua, Luis XII.a erregearen egoitza izatera pasa zen. 1500eko hamarkadaren hasieran, erregeak gaztelua berreraiki eta lorategi errenazentista bat egin zituen (gaur egun, 1890ean Victor Hugo etorbidea eraikitzearen ondorioz desagertua).
Frantzisko I.a Frantziakoa tronura igo zenean, Klaudia Frantziakoa bere emazteak gaztelua altzariz jantzi zuen, Amboiseko jauregia utzi eta gortea Bloisen jartzeko asmoarekin. Frantzisko I.ak, garai hartako liburutegi garrantzitsuenetako bat izateko, hegal berri bat eraikitzeari ekin zion. Bere emaztea 1524an hil ondoren, Frantzisko I.ak Bloiseko gaztelua utzi zuen Fontainebleauko jauregian bizitzeko. Bere liburu bilduma ikusgarria bertara bidali zuen eta Liburutegi Nazionala sortu zuen.
Henrike III.ak Paristik ihes egin zuen Erlijio Gerrak hasi zirenean, Bloisen babestu zen eta Estatu Orokorrak deitu zituen 1576 eta 1588an. Urte honetan Henrike III.ak Guiseko dukea hilarazi zuen. Ondoren, Henrike Nafarroakoak hartu zuen gaztelua, eta, hil ondoren, Katalina Medici bertan erbesteratu zen.
1626an, Luis XIII.ak Gaston Orleanskoa bere anaiari Bloisko gaztelua oparitu zion ezkon-opari gisa. 1635ean François Mansartek gaztelua hegal berri batekin zabaltzeko enkargua jaso zuen, baina 1638an finantza arazoek proiektuaren etetea eragin zuten, eta Gaston frantziskotar hegala okupatzera behartua izan zen. 1660an Gaston hil ondoren gaztelua hutsik geratu zen.
130 urteko abandonuaren ondoren, Frantziako Iraultzan zehar, iraultzaileek gazteluaren edozein aztarna desagerrarazi zuten, altzariak, estatuak eta beste osagarri batzuk eraman zituzten. Eraikina hain egoera txarrean geratu zen, eraisteko zorian egon zela, baina kuartel bihurtzeak salbatu egin zuen desagertzetik.
1841ean, Luis Filiperen erregealdian, Prosper Mériméeren lanari esker gaztelua monumentu historiko sailkatu zuten. Gaztelua zaharberritu eta museo bihurtu zuten. Zaharberritzeek aurrera jarraitzen dute, eta gaztelua, gaur egun, Blois hiriaren jabetzakoa da.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Ducher, Robert. (1968). Caractéristiques des styles. Paris: flammarion, 80 or. ISBN 978-2-08-011359-7..
* ↑ Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. IA00141119. .

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Webgune ofiziala
* (Frantsesez) Monumentu nazionalak
* Datuak: Q4055
* Multimedia: Château de Blois / Q4055
# Bloisko ituna

Bloisko ituna Frantziako hiri horretan XVI. mende inguruan sinaturiko sei itunen izena izan daiteke:
* 1499ko Bloisko ituna, Frantzia eta Veneziako Errepublikaren artekoa.
* 1504ko Bloisko ituna, Frantzia eta Gaztelako Erresumen artekoa.
* 1505eko Bloisko ituna, Frantzia eta Argoiko Erresumen artekoa.
* 1509ko Bloisko ituna, Gaztela eta Germaniako Erromatar Inperio Santuaren artekoa.
* 1512ko Bloisko ituna, Frantzia eta Nafarroako Erresumen artekoa.
* 1572ko Bloisko ituna, Frantzia eta Ingalaterrako Erresumen artekoa.