OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Exoneura robusta

Exoneura robusta erle espezie bat da, Exoneura generoan eta Apidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Exoneura robusta» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2235936
* Multimedia: Exoneura robusta / Q2235936
# Exoplisis

Exoplisis Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Exoplisis monopis da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Exoplisis monopis | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5420643
* Espezieak: Exoplisis
# Exorcist II: The Heretic

Exorcist II: The Heretic (euskaraz Exorzista II: Heretikoa) 1977ko John Boorman ingeles zinema zuzendari eta ekoizleak zuzendu eta ekoiztutako beldurrezko film bat da. Linda Blair, Richard Burton, Louise Fletcher, Max von Sydow, Kitty Winn, Paul Henreid, James Earl Jones eta Ned Beatty aktoreek antzeztu zuten.
1973ko The Exorcist ("Exorzista") film ospetsuaren jarraipena da, era berean, gaur egun arte lau jarraipen izan ditu: The Exorcist III (1990, "Exorzista III"), Exorcist: The Beginning (2004, "Exorzista: Hasiera") eta Dominion: Prequel to the Exorcist (2005, "Nagusitzea: Exorzistaren Aurrekaria").

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Aita Lamont (Richard Burton) apaiza Aita Merrinen (Max von Sydow) heriotza eta Regan (Linda Blair) gaztearen deabrutzea ikertzeko arduradun egin dute. Afrikara beste deabrutze kasu bat ikertzeko bidaiatu ondoren, New Yorkera itzuli eta Gene Tuskin doktorearen (Louise Fletcher) hipnosi makinaren eraginez Regan berriz ere Pazuzuk deabrutua dagoela topatuko du.

## Aktoreak

* Linda Blair: Regan MacNeil
* Richard Burton: Aita Philip Lamont
* Louise Fletcher: Gene Tuskin doktorea
* Max von Sydow: Aita Lankester Merrin
* Kitty Winn: Sharon Spencer
* Paul Henreid: Kardinala
* James Earl Jones: Kokumo
** Joey Green: Kokumo gaztea
* Ned Beatty: Edwards
* Belinda Beatty: Liz
* Barbara Cason: Phalor andrea
* Ken Renard: Abbot
* Dana Plato: Sandra Phalor
* Karen Knapp: Pazuzuren ahotsa

## Kanpo estekak

* Exorcist II: The Heretic filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Exorcist II: The Heretic filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1166194
# Exorbaetta

Exorbaetta Lycaenidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Thecla metanira da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Exorbaetta metanira | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1763820
* Multimedia: Exorbaetta / Q1763820
* Espezieak: Exorbaetta
# Exorzismo

Exorzismo (grezieratik= ἐξορκισμός, latinez: exorcismus, euskaraz: "arao egina", "zin bidez behartua"), deabruaren aurkako konjurua,, Euskaltzaindiaren arabera, "Deabruen kontrako erlijiozko ekintza". Erlijio askotan deabrua nonbaitik, pertsona batengandik aterarazteko zeremonia da. Horretako metodo bat erabili behar da. Normalean, deabruak haren menpe duen norbaiti laguntzeko metodoa da. Menperatutakoa pertsona ezezik, animalia edo objektua izan daiteke ere. Batzutan ere herriak eta etxeak izan daitezke (etxe sorginduak, poltergeist). Deabruak hartuaren egoera erabatekoa izan daitek (deabruak pertsonaren ekintzak guztiak menperatzen ditu) edo partziala. Eliza katolikoak berak aitortu duenez, azken urteotan ere, gure inguruko elizbarrutiek ofizialki exorzistak edo araolariak izan dituzte. Doktrina ofizialak onartu egiten du deabruak kristauen arimak bahitu eta gorputzen barrura sartu daitekeela eta ofizialki, deabrua kanporatzeaz arduratzen diren apaizak izendatzen ditu.

## Exorzismoa Euskal Herrian

Euskal Herrian, exorzismo kasuak aspaldidanik dokumentatutako kontuak dira. Esaterako, 1575eko exorzismo kasuak aipatzen ditu, Anozibarren, Odieta bailaran. Inazio Loiolakoak 1548an argitaratutako Exercitia spiritualia izeneko testuan, zehazki, deabrua kanporatzeko otoitzak bildu zituen, eta hainbat aldiz ageri dira deabruari sartzen ez uzteko aholkuak eta antzekoak ere. Hego Euskal Herrian, Iruñeko eta Tuterako elizabarrutiak badu gaur egun ere exorzista. Araba, Gipuzkoa eta Bizkaiko elizbarrutietakoa, berriz, orain gutxi hil zen.

## Exorzismoa zineman

Askotan zinemara eramana, zenbait kasutan filmeok arrakasta handia izan dute.:
* William Friedkin zuzendaria: The Exorcist, (1973). William Peter Blatty idazlearen eleberrian oinarrituta.
* Francis Lawrence zuzendaria: Constantine, 2008.Jamie Delanoren eta Garth Ennis Hellblazer komikian oinarrituta.
* Scott Derrickson zuzendaria: The Exorcism of Emily Rose, 2005. Film hau Anneliese Michelen kasuan oinarrituta dago.
* Mikael Håfström zuzendaria: The Rite, 2011.

## Erreferentziak

* ↑ http://dle.rae.es/?w=exorcismo&o=h
* ↑ https://web.archive.org/web/20151112104613/http://www.euskaltzaindia.eus/dok/eaeb/hiztegibatua/hiztegibatua.xml
* 1 2 https://gari2017.wordpress.com/2012/12/13/deabrua-zainetan-barrena/
* ↑ http://www.euskomedia.org/aunamendi/1208

## Kanpo estekak

* Gari Bereazaluzeren bloga.
* (Gaztelaniaz): Exorzismo katolikoaren inguruko informazioa.
* (Frantsesez): Exorzismoa kristau ortodoxoen artean.
* (Ingelesez): Sacrosanctæ Romanæ Ecclesiæ de Tempore & de Sanctis, Exorzista katolikoen ordena.
* (Gaztelaniaz): Mexikoko exorzismoa.
* (Gaztelaniaz): Exorzismo kasua Burgosen, 2012an.
* (Gaztelaniaz): Exorzismoari buruzko José Antonio Fortea apaizaren webgunea.
* Datuak: Q172663
* Multimedia: Exorcism / Q172663
# Exopterygota

Exopterygota batzuetan Hemipteroidea edo Hemipterodea intsektuen barneko Neopterako goiorden bat da, ziurrenik parafiletikoa. Metamorfosi sinple edo ez-osoa duten guztiak biltzen ditu. Hau da, ninfa eta imago etapetan antzekoak diren intsektuak, eta pupa faserik ez dutenak. Intsektu hemimetaboliko ere esaten zaie.
Ez dirudi taldea monofiletikoa denik, duten gauza komun bakarra metamorfosi hori baita eta hori karaktere plesiomorfikoa da. Ez dute beste apomorfiarik. Paleoptero talde polifiletikoak ere metamorfosi hau izaten du, baina ezin dituzte hegoak abdomenaren gainean jarri.
# Exordio

Erretorikan, exordioa, atariko, hitzaurre edo aitzinsolasa ere deitua, diskurtso bateko lehenbiziko zatia da, non hizlariak entzulearen arreta erakarri nahi duen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Vico, Giambattista. (1006). The Art of Rhetoric: (Institutiones Oratoriae, 1711-1741). , 71 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1384158
# Forchtenberg

Forchtenberg Alemaniako hiri-udalerri bat da, Baden-Württemberg estatuan. Azken zentsuaren arabera 5.285 biztanle zituen, 38,08 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q502780
* Multimedia: Forchtenberg / Q502780
# Forciolo

Forciolo, (korsikeraz: Furciolu) Korsikako hegoaldeko udalerria da, Hego Korsika departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 68 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Populations légales 2013 | Insee» www.insee.fr (Noiz kontsultatua: 2016-12-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1087791
* Multimedia: Forciolo / Q1087791
# Forcola

Forcola Italiako udalerri bat da. Sondrioko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 757 biztanle ditu, 15,9 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Forcolak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Buglio in Monte Colorina Talamona Ardenno Fusine Tartano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q40690
* Multimedia: Forcola / Q40690
# Ford (Argyll)

Ford, Eskoziako gaeleraz: Àth na Crà, Eskoziako udalerri txiki bat da, Argyll eta Bute konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5467602
* Multimedia: Ford, Argyll and Bute / Q5467602
# Forchia

Forchia Italiako udalerri bat da. Beneventoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 1.217 biztanle ditu, 5,45 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Forchiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Airola Arienzo Moiano Arpaia Roccarainola

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55907
* Multimedia: Forchia / Q55907
# Forcóngo uhartea

Forcóngo uhartea, eonavieraz Illa del Forcón eta asturieraz Islla del Forcón, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko El Franco udalerrian dagoen uhartetxo bat da. 2,8 kilometro karratuko azalera du.
# Franklin (Indiana)

Franklin Indianako hiri bat da. Johnson konderrian kokatua dago. 2010ean 23.712 biztanle zituen, 33,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Johnson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q983769
* Multimedia: Franklin, Indiana / Q983769
# Franklin (Kansas)

Franklin Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Crawford konderrian dago, Kansas estatuan. 473 biztanle ditu, 4,459744 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Crawford konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5491155
# Franklin (Kentucky)

Franklin Kentuckyko hiri bat da. Simpson konderrian kokatua dago. 2010ean 8.408 biztanle zituen, 28,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Simpson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1778943
* Multimedia: Franklin, Kentucky / Q1778943
# Franklin (Kalifornia)

Franklin Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Sacramento konderrian dago, Kalifornia estatuan. 167 biztanle ditu, 5,454314 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Sacramento konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5491178
# Franklin (Georgia)

Franklin Georgiako estatuko hiri bat da. Butts konderrian kokatua dago. 2010ean 993 biztanle zituen, 8,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Butts konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q775102
* Multimedia: Franklin, Georgia / Q775102
# Franklin (Idaho)

Franklin Idahoko hiri bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 641 biztanle zituen, 32,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Franklin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1516826
* Multimedia: Franklin, Idaho / Q1516826
# Franklin (Iowa)

Franklin Iowako hiri bat da. Lee konderrian kokatua dago. 2010ean 143 biztanle zituen, 0,39 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1881006
* Multimedia: Franklin, Iowa / Q1881006
# Franklin (Ipar Carolina)

Franklin Ipar Carolinako herri bat da. Macon konderrian kokatua dago. 2010ean 3.845 biztanle zituen, 10,84 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Macon konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q767467
* Multimedia: Franklin, North Carolina / Q767467
# Franklin (Illinois)

Franklin Illinoiseko herri bat da. Morgan konderrian kokatua dago. 2010ean 610 biztanle zituen, 1,93 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Morgan konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2062817
# Franklin (Louisiana)

Franklin Louisianaeko hiri bat da. St. Mary parrokian kokatua dago. 2010ean 7.660 biztanle zituen, 25,70 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Mary parrokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2439804
* Multimedia: Franklin, Louisiana / Q2439804
# Feniar matxinada

Feniar matxinada edota Feniar altxamendua (ingelesez Fenian Rising eta irlanderaz Éirí Amach na bhFiann) Britainiar Inperioaren aurkako irlandar matxinada errepublikar bat izan zen. 1867an Irlanda, Ingalaterra eta Kanadan jazo zen eta Irlandar Anaitasun Errepublikarrak antolatu eta burutu zuen.
1866an Britainiar Gobernuak Irish People aldizkaria legezkanpo utzi zuenetik irlandarren artean britainiarren aurkako sumindura areagotuz joan zen. Ondorioz, 1858an Dublin hirian Irlandar Anaitasun Errepublikarra erakundea sortu zuen James Stephens iraultzaileak hurrengo urterako matxinada bat burutzeko asmoz AEBtara diru laguntza biltzeko asmoz bidaiatu zuen.
Baina matxinadak ez zuen antolaketa egokirik izan. 1867an Kerry konderrian hasi eta herrialde osora hedatzeko asmoa bazen, matxoan Dublin hiriburua bereganatuz. Matxinadak ez zuen helburu horietako bat bakarra ere bete, britainiarrek irlandar buruzagi matxinatu gehienak atxilotu baizituzten. Atxilotutako asko heriotzera zigortuak izan ziren, baina ez zen exekuziorik egon. Atxiloketei irlandar iraultzaileen erantzuna jarraitu zien, Ingalaterrako Londres hiriburuan bonba atentatuaren bidez eta Manchesterko espetxeari eraso eginez, bertan aurrez Manchesterreko Martiriak ezizenez ezagunak ziren hiru irlandar matxinatu exekutatuak izan baitziren.
AEBtako irlandar etorkinek ere garai hartan oraindik Britainiar Inperioaren jabetzeko lurraldea zen Kanadan ere zenbait erasoaldi egin zituzten, baina inongo arrakastarik gabe, hortaz matxinada bere hartan gelditu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3332396
# Fenilhidroxilamina

Fenilhidroxilamina C$_6$H$_5$NHOH formulako konposatu organikoa da. Solido horia da.

## Prestakuntza

Fenilhidroxilamina prestatzen da nitrobentzenoa zinkarekin erreduzituz amonio klorurotan.
${\ce {C6H5NO2 + 2Zn + 3 H2O -> C6H5NHOH + 2 Zn(OH)2}}$

## Erreferentziak

* ↑ «GESTIS-Stoffdatenbank» gestis.dguv.de (Noiz kontsultatua: 2021-03-22).
* ↑ (Alemanez) Bamberger, Eug. (1894). «Ueber das Phenylhydroxylamin» Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft 27 (2): 1548–1557. doi:10.1002/cber.18940270276. ISSN 1099-0682. (Noiz kontsultatua: 2021-03-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3048694
* Multimedia: Phenylhydroxylamine / Q3048694
# Feniar Anaitasuna

Feniar Anaitasuna (ingelesez Fenian Brotherhood eta irlanderaz Bráithreachas na bhFíníní) irlandar erakunde errepublikar bat izan zen. 1858an John O'Mahony eta Michael Doheny irlandar etorkinek AEBetan sortu zuten. Erakundeko kideei feniarrak deitu ohi zitzaien (ingelesez, fenian edo fenians).
O'Mahony irlandar mitologiaren zaletua zenez, erakundeari izena ipintzeko Feniar zikloan agertzen den kondairazko Fionn mac Cumhaill buru zuten Fianna gerlari taldean oinarritu zen.
Irlandar errepublikanismoan garrantzi historiko handia izan zuen erakundea izan zen, ondorengo Clan na Gael eta Irlandar Anaitasun Errepublikarraren antzindaria izan baitzen. Era berean, erakunde horren jatorri edo sustraiak askorentzat irlandar errepublikanismoaren lehenbiziko erakunde antolatua izan zen 1798an Theobald Wolfe Tone iraultzaileak sortutako Irlandar Batuen Elkartean topa daitezke.
1867an Feniar matxinada antolatu eta egin zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2097602
* Multimedia: Fenian Brotherhood / Q2097602
# Fenikokroita

Fenikokroita sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Fenikokroita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Pb2(CrO4)O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Phoenicochroite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Fenilo taldea

Feniloa kimika organikoan talde funtzional ba. Normalki Ph edo φ bezala laburbiltzen da. 6 karbono atomo eta 5 hidrogeno atomoz osatutako hidrokarburo aromatikoa da. Formalki benzeno bat da, hidrogeno baten ordez molekularen beste atal guztia jarrita. Feniloa konposatu natural eta artifizialetan agertzen da.
Bere errekatibotasuna hidrogenoaren ordez agertzen den tealdearen ezaugarri elektronikoen arabera aldatzen da. Alkano, -oxo edo amina taldeek, adibidez, bere erreaktibotasuna handitzen dute aldaketa elektrofilo aromatikoaren aurrean, eta elementu berria orto edo para posizioan jartzen dute, inoiz ez meta posizioan.
Nitro, fluor edo karbonilo taldeek, ordea, erreaktibotasun hori meta posiziora eramaten dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q43413
* Multimedia: Phenyl group / Q43413
# Fenilefrina

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Fenilefrina agonista adrenergiko selektibo bat da (hau da, hartzaile adrenergikoak modu selektiboan estimulatzen ditu), nagusiki aringarri gisa eta begi-ninia luzatzeko eta presio arteriala areagotzeko agente gisa erabiltzen dutena. Berriki pseudoefedrinaren ordezko gisa erabili da, baina ahotik hartutako fenilefrina aringarri gisa ez da plazebo bat baino eraginkorragoa.
Fenilefrina 1927an patentatu eta 1938an merkaturatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Friedrich Horak et al.. A placebo-controlled study of the nasal decongestant effect of phenylephrine and pseudoephedrine in the Vienna Challenge Chamber. doi:10.1016/S1081-1206(10)60240-2..
* ↑ (Ingelesez) Fischer, Janos; Ganellin, C. Robin. (2006). Analogue-based Drug Discovery. John Wiley & Sons, 489 or. ISBN 9783527607495..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q421910
* Multimedia: Phenylephrine / Q421910
# Fenilalanina

Fenilalanina (Phe) proteinen osagaia den aminoazido esentzialetako bat da, beraz dieta bidez hartu beharrekoa. Azido 2-amino-3-fenilpropanoiko honen formula kimikoa HO$_2$CCH(NH$_2$)CH$_2$C$_6$H$_5$ da eta UUU ea UUC kodonen bidez adierazten da.
Molekula hidrofobikoa da, hau da, uretan disolbagaitza bere albo katean bentzeno bat baitu.
Fenilalanina ugaztunen esnean dago eta eragin analgesiko eta antidepresiboa du. Egituralki tirosina, dopamina eta adrenalinaren antza du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q170545
* Multimedia: L-Phenylalanine / Q170545
# Falster

Falster, Danimarkako Seelandia eskualdearen hegoaldean dagoen hiru uhartetako bat da, Lolland eta Mønekin batera. 514 km² eta 43.537 biztanle ditu eta Lolland irlaren ekialdearekin batera Guldborgsund udalerria osatzen du. Farø irlak Seelandia uhartearekin konektatzen du zubi bidez.
Herri handiena Nykøbing Falster da, 16.458 biztanlerekin (Lolland irlako auzoarekin 19.331 biztanle). XII mendean sortu zen Nykøbing bai eta irlako bigarren herria den Stubbekøbing ere, wendoei aurre egin asmoz.
Bere hondartzek turismo nazionala erakartzen dute.

## Ondasun nabarmenak

* Tsarraren etxea Nykøbing Falsterren.
* Farøko zubiak.
* Gedser Odde lurmuturra.

## Ikus, gainera

* Danimarkako uharte nagusiak

## Iruditegia

* Nykøbing Falster.
* Nykøbing Falsterreko eliza.
* Tsarraren etxea.
* Farøko zubiak.
* Marielysteko hondartza.
* Hesnæs herrixka.

## Kanpo estekak

* Lolland eta Falsterren mapak.
* Datuak: Q735905
* Multimedia: Falster / Q735905
# Falta (argipena)

Falta izan daiteke:
* Hutsa, hobena.
* Errua, akatsa.
* Gabezia, eza
* Kirol arloan, falta da arau haustea, adibidez:
** Falta, futbolean.
** Falta pertsonal, saskibaloian.
* Zuzenbide arloan, falta, delitu arin bat da.
# Falta (futbola)

    Artikulu hau futboleko arauari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «falta».
Futbolean falta jokalari batek jokoaren arauak zuhurtziarik gabe hausten dituenean gertatzen da, gehiegizko indarra erabiliz. Arau-haustea izan daiteke ostikada bat ematea, zangotraba jartzea, arerio bati zama bat egitea, bultzakada bat ematea, hari eustea edo haren gainean salto egitea. Falta baten ondoren, eta hura gertatu den leku beretik egiten den sakea, baloia berriz ere jokoan jartzeko falta-sake egiten dute. Faltak futbolaren erregelamenduaren 12. arauari dagozkio, eta jokoa "jaurtiketa libre" batekin hasten da baina defendatzaileak falta egiten badu arearen barruan, "penalti" batekin ekin behar zaio berriz.
Faltaren larritasunaren arabera, epaileak txartel hori edo gorri batez ohartaraziko du jokalari arau-hauslea, eta jokalariak bi txartel hori pilatzen baditu, epaileak txartel gorri batekin ohartaraziko du, eta horrek partidatik kanporatzea ekarriko du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q265777
# Falta Taldea

Falta Taldea 2016. urtean Hazparnen sorturiko post-rock musika taldea da.

## Diskografia

* Falta (2017, autoekoizpena) - 4 abesti
* Falta #2 (2018, autoekoizpena) - 6 abesti

## Erreferentziak

* ↑ Falta. (Noiz kontsultatua: 2017-11-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61362305
# Faltriqueira

Faltriqueira folk musikaren talde galiziarra da, Pontedeumeko (Coruña) emakume abeslari eta musikari batzuk sortutakoa. Ahotsa dute musika tresna nagusia, panderoarekin lagunduta.

## Ibilbidea

Faltriqueira 1990. urtean sortu bazen ere aurreneko diskoa 2002an argitaratu zuten, taldearen izenarekin. Tarte horretan taldea galiziar musika tradizionalean murgildu zen baina hainbat talderekin kolaborazioak egin zituzten, Luar na lubre taldearekin bereziki. Honen ondoren Oskorri eta Kepa Junkerarekin ere aritu ziren eta baita Víctor Manuel abeslariarekin ere.
Bigarren diskoa Efecto Faltriqueira 2006ko maiatzean atera zuten. Gai aniztasun handiagoa du eta konponketa polifoniko konplexuagoak. Galizierazko abestiak dira geheinak baina gaztelerazko eta woloferazko bana ere badaude.

## O xogo da tradición

O xogo da tradición ("tradizioaren jolasa") proiektua abiatu dute. Haurrekin elkarreragiteko diseinatutako proiektua da, instrumentu zaharrek eta belaunaldiz belaunaldi transmititu diren doinuek dituzten aukera mordoa modu hurbilean erakutsiz.

## Diskografia

* Faltriqueira (2002, Resistencia)
* Efecto Faltriqueira (2006, Resistencia)

## Erreferentziak

* ↑ (Galizieraz) «Web oficial del grupo galego de música celta Luar na Lubre. Información sobre próximos conciertos, los discos y letras, descarga de partituras, imágenes de las actuaciones, recortes de prensa.» luarnalubre.com (Noiz kontsultatua: 2020-12-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) Neira, Fernando. (2002-12-15). «Faltriqueira pone color polifónico a los cantos de las mujeres gallegas» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2020-12-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) LOS40. (2004-01-19). «'El Perro del Garaje', el nuevo disco de Víctor Manuel, se editará el 9 de febrero» LOS40 (Noiz kontsultatua: 2020-12-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Faltriqueira - Faltriqueira» Discogs (Noiz kontsultatua: 2020-12-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Faltriqueira - Efffecto Faltriqueira» Discogs (Noiz kontsultatua: 2020-12-30).

## Ikus, gainera

* Galiziako musika

## Kanpo estekak

* Faltriqueiraren webgunea
* Datuak: Q12257762
# Falsterita

Falsterita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Falsterita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca2MgMn2+2Fe^{2+}2Fe^{3+}2Zn4(PO4)8(OH)4(H2O)14}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Falsterite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Faltrikera

Faltrikera, patrika edo sakela, oihalezko poltsa txiki bat da, laukizuzena eta zapala, irekidura batekin. Atzetik eta barrutik forroa dauka. Ohikoenak eskuz eginda daude. Emakumeek amantal edo gona azpian eramaten dute, albo batean (ezkerrean edo eskuinean) eta tresna edo objektu txikiak gordetzeko sakel edo poltsiko gisa erabiltzen da.

## Etimologia

“Faltrikera” hitza mozarabiar hizkuntzako ḥaṭrikáyra hitzetik dator (‘gauza txikientzat edo balore gutxidun gauzentzat tokia’ esan nahi du). Nekazaritza munduan oso erabilitako jantzia eta hitza izan zen Iberiar Penintsulan, Erdi Arotik XX. mendera arte.

## Erabilera

Extremaduran, XIX . eta XIX . mende hasierako nekazari munduko emakumeek faltrikeran erabilgarriak ziren gauzak eramaten zituzten: labana, pospolo kutxa bat, garbitzeko zapi bat, titarea, tutu txiki bat orratzekin, haria, txanponentzako diru-zorroa, giltzak, kate-orratzak, etab. Alde guztietara eramaten zuten eta esaera bat zegoen honakoa zioena: «una mujer sin faltriquera era una mujer sin gobierno» (‘faltrikera gabeko emakumea, gobernurik/ganorarik gabeko emakumea da’).
Faltrikera desberdinak erabiltzen ziren egunaren arabera: egunerokoak, inauterietakoak, festetara edota erromerietara eramatekoak (bereziak ziren, esate baterako, Isidro deunaren egunean leku batzuetan erabiltzen zituztenak). Gaur egun jantzi tradizionaletarako egiten jarraitzen dira: kotoi edo artilezko oihalezkoak edota belusezkoak.

## Erreferentziak

* ↑ "Faltriquera" hitza Espainiar Errege Akademiaren hiztegian. .
* 1 2 López, Alfred. (2015-01-15). «¿De dónde surge la antigua expresión ‘rascarse la faltriquera’?». In Blogs.20minutos.es.. .
* 1 2 Torres Serrano, Leticia. (2012-12-10). «Componentes del traje regional extremeño: faltriquera» In Los Panderos del Ramo elkartearen web orria.. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15846662
* Multimedia: Pockets (pouch) / Q15846662