OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lérins uharteak

Lérins uharteak frantsesez: Îles de Lérins) Itsas Alpeak departamenduko Kosta Urdinan, Cannes udaletxean dauden bost uharte dira. Uhartedian bost uharte daude, Sainte-Marguerite uhartea zabalena, Saint-Honorat uhartea, monasterioari esker oso ezaguna. Uharte txikietan (Saint-Ferréol uhartea, Tradelière uhartea eta L'Îlot) ez da inor bizi. Hogeita Hamar Urteko Gerran, XVII. mendean, uhartedia Espainiaren menpe egon zen.

## Ondarea

* Lérinsgo monasterioa, Saint-Honoraten
* Erregearen gotorlekua, Sainte-Margueriten

## Galeria

* Sainte-Marguerite uhartea.
* L'Îlot
* Sainte-Margueriteko Errege Gotorlekua.
* Lérinsgo monasterioa.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez):Monasterioaren webgunea.
* (Frantsesez):Lérins biodibertsiatea proiektua.
* Datuak: Q292642
* Multimedia: Îles de Lérins / Q292642
# Léry (Quebec)

Léry Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Montérégie eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Roussillon konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 2,307 biztanle zituen 10.57 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141406
* Multimedia: Léry, Quebec / Q141406
# Luis Rojas-Marcos

Luis Rojas-Marcos de la Viesca (Sevilla, 1943ko abuztuaren 27a) Ameriketako Estatu Batuetako herritarra den psikiatra, ikerlaria eta idazle ospetsua da. Alejandro Rojas-Marcos espainiar politikariaren anaia da.

## Biografia

Sevillan jaio eta, nahiz eta ikasteko arazoak izan (Arreta Galeragatiko eta Hiperaktibitateagatiko Asaldura), bertako unibertsitatean medikuntza-baimena lortu zuen. Musika ikasi zuen eta, egun, hainbat musika-tresna jotzen du, batez ere bateria. 1968an New Yorkera joan zen han psikiatria ikasteko eta, halaber, Espainian garai hartan zegoen giro familiar eta politikotik ihes egiteko. Euskal Herriko Unibertsitateko (1975) eta New Yorkeko Unibertsitateko (1977) doktorearen tituluak lortu zituen. New Yorkeko Unibertsitatean psikiatria irakaslea da. New Yorkeko Medikuntza Akademiaren eta Osasun Publikoaren Elkarte Amerikarraren kidea da. 1982tik 1992ra arte New Yorkeko Udal Ospitale Sistema Psikiatrikoaren zuzendaria izan zen. 1995 arte New Yorkeko Osasun Mentalaren, Alkoholismoaren eta Drogamenpekotasunen zerbitzuen arduradun nagusia izan zen. 1995an hiriko Ospitale Publikoen Sistemaren lehendakaria izendatu zuten; sistema horretan 16 erietxe eta hiriko osasun-etxeen sare osoa zegoen. Langune horretatik 2001eko irailaren 11ko atentatuak ezagutu zituen. 2002an azken langune hori utzi zuen. Hortik aurrera praktika klinikoa baztertu zuen idazteko eta irakasteko.

## Sariak

1996ko otsailaren 23an, zilarrezko Andaluziako Domeina eman zitzaion. 2010ean, bestetik, Espainiako Ministroen Kontseiluak Espainiako Arteen eta Letren Ordena eman zion. 2014ko maiatzean, Euskal Herriko Unibertsitateak Honoris Causa Doktorea izendatu zuen.

## Liburu ezagun batzuk

Psikiatriari buruzko lan ugari argitaratu ditu. Halaber Estatu Batuetako eta Espainiako hedabide askotan idazten du. Hona hemen bere liburu ezagunenak.
* La ciudad y todos sus desafíos (1992)
* La pareja rota (1994)
* Las semillas de violencia (Espasa Saiakera Saria 1995)
* Latidos de fin de siglo (1996)
* Antídotos de la nostalgia (1998)
* Nuestra felicidad (2000)
* Más allá del 11 de septiembre (2002)
* La pareja rota: familia, crisis y superación (2003)
* Nuestra incierta vida normal (2004)
* La fuerza del optimismo (2005)
* La autoestima (2007)
* Convivir (2008)
* Corazón y mente: claves para el bienestar físico y emocional (2009)
* Superar la adversidad: El poder de la resiliencia (2010)
* Eres tu memoria: Conócete a ti mismo (2011)
* Los secretos de la felicidad (2012)

## Erreferentziak

* ↑ http://www.juntadeandalucia.es/boja/boletines/1996/30/d/9.html

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Luis Rojas-Marcosen webgune ofiziala.
* (Gaztelaniaz):Rojas-Marcosen irakaspen nagusiak.
* Datuak: Q5984283
* Multimedia: Luis Rojas Marcos / Q5984283
# Luis Rodríguez de Miguel

Luis Rodríguez de Miguel (Zamora, 1910eko uztailaren 3a - ib., 1982ko apirilaren 19a) espainiar legelari eta politikaria izan zen.

## Biografia

Zuzenbidean lizentziatua, Gerra Zibila piztu zenean, matxinoen alde egin zuen eta Balearretako eta Gipuzkoako gobernadore zibil izendatu zuten. 1944an Correos zuzendu zuen.
1974an, Carlos Arias Navarroren gobernuan, etxebizitzaren ministro izendatu zuten. 1975ean politika utzi eta 1980ko otsailean Espainiako Auzitegi Gorenaren fiskal hautatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ «Luis Rodríguez de Miguel, fiscal del Tribunal Supremo y ex ministro» El País 1982/04/22.
* Datuak: Q20005330
* Multimedia: Luis Rodríguez de Miguel / Q20005330
# Luis Roldán

Luis Roldán Ibáñez (Zaragoza, 1943ko abuztuaren 16a – ibidem, 2022ko martxoaren 24a) espainiar politikaria izan zen.
Espainiako Langileen Alderdi Sozialistaren kidea, Nafarroako gobernuaren ordezkari izendatu zuten 1982an. 1986an goardia zibilaren zuzendari bihurtu zen. 1993an Diario 16 egunkariak salatua, Espainiatik ihes egin zuen. 1995ean atxilotua, hiru urte georago Ogasun Publikoaren aurkako zenbait delitugatik kondenatua izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Lago, Concha. (2010/02/28). «Luis Roldán sale de prisión» Noticias de Navarra.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q380751
* Multimedia: Luis Roldán / Q380751
# Luis Ruiz de Gopegui

Luis Ruiz de Gopegui Miguel (Madril, 1929ko otsailaren 16a - 2019ko abuztuaren 6a), espainiar fisikari eta idazle bat izan zen. Nagusiki, NASAk Espainiako Fresnedillasko estazioan burututako Apollo programaren jardueren arduraduna izateagatik ezaguna zen. Belén Gopegui idazlearen aita ere bazen.
# Líber Seregni

Líber Seregni (Montevideo, Uruguai, 1916ko abenduaren 13a - 2004ko uztailaren 31) militarra eta politikaria izan zen.

## Bizitza

Armadan egin zuen karrera. 1936rako, tenientea zen, eta, 1963an, jeneral izendatu zuten. Hala ere, ideia liberalengatik nabarmendu izan zen beti. Horren erakusgarri, Pacheco lehendakariaren gobernuak armadari ematen zizkion eskumenekin eta haren jardunbide zapaltzailearekin ados ez zegoenez, erretiroa eskatu zuen 1968an.
Armada alde batera utzirik, hautagai aurkeztu zuen bere burua 1971ko lehendakaritzarako hauteskundeetan, Frente Amplio ezkerreko koalizioaren buruzagi gisa. Arrakasta handia lortu zuen, bigarren gelditu baitzen. 1973an, militarrek estatu-kolpea eman zuten, eta, Seregni kolpearen kontra agertu zelarik, atxilotu eta espetxeratu egin zuten. 1975ean aske utzi zuten, baina 1979an berriro atxilotu, eta 15 urteko espetxe-zigorra ezarri zioten. 1984an gelditu zen aske, eta, harrezkero, demokraziaren aldeko jarrera erakutsi zuen. Frente Amplio taldearen hautagaia izan zen 1984ko hauteskundeetan, nahiz eta gobernu militarrak horretarako debekua ezarri zion. 1989an lortu zuen hauteskundeetan parte hartzeko baimena, bere hautagaitza zela-eta koalizioan barne-liskar asko izan ondoren; hirugarren gelditu zen (botoen % 21).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q615568
* Multimedia: Líber Seregni / Q615568
# Líneas Regulares de Álava

Líneas Regulares de Álava (Arabako Line Erregularrak; izen ofiziala: Líneas Regulares de Álava, S. A.) Euskal Herriko Arabako autobus enpresa bat da.
Líneas Regulares de Álavak Araba Bus sareko AR-03 emakida ustiatzen du, guztira 7 line eta 10 ibilgailuak.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Arabako Errioxako hiriarteko autobusak eta Gasteiz-Bernedo-Lagran linea astelehenean hasiko dira» El Correo 2015-06-28 (Noiz kontsultatua: 2021-08-07).

## Ikus, gainera

* Araba Bus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107999332
# Línekita

Línekita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Línekita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {K2Ca3[(UO2)(CO3)3]2 * 8H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Línekite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Líneas Interurbanas de Navarra

Líneas Interurbanas de Navarra (euskaraz: Nafarroako Hiriarteko Lineak) Euskal Herriko autobus Aldi Baterako Enpresa Elkarte bat da.
Líneas Interurbanas de Navarrak NAV-002 Nafarroako Gobernuko autobus-zerbitzuko emakida bat lan egiten du 2022. urtetik. 2023tik aurrera NAV-003 emakida ere lortu du, formula berarekin.

## Ikus, gainera

* Hermanos Arriaga
* Interbus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124154566
# Lídia Quinan

Lídia Araújo Quinan (Campinas, 1937ko uztailaren 16a – Goiânia, 2024ko ekainaren 29a) brasildar erizain, enpresaburu eta politikaria izan zen, Brasilgo Alderdi Sozialdemokratako kidea. 1986tik 1987ra Goiás estatuko lehen dama izan zen, eta 1995etik 2003ra diputatu federala.

## Bizitza

Paulo Freire de Araújo eta Cyra Nogueira de Araújoren alaba zen. 1955etik Goiás estatuan bizi izan zen. 1957an Anápolisko Florence Nightingale Erizaintza Eskolan graduatu zen. Onofre Quinanekin ezkondu ondoren, senarraren enpresa-taldeko presidenteordea izan zen, eta kargu horretan zegoela, Goiásko Merkataritza eta Industria Elkargoan sartu zen.
1980an Brasilgo Demokraziaren Mugimenduan sartu zen eta senarraren ibilbide politikoa jarraitu zuen. 1986ko otsailaren 13tik 1987ko martxoaren 15era Goiásko lehen dama izan zen, senarra estatuko gobernadorea izan baitzen. Lau urte geroago, Onofre Quinan senatari hautatu zuten, eta bere emaztea diputatu federala izan zen 1994tik 1998ra. Hurrengo urtean Brasilgo Alderdi Sozialdemokratan sartu zen.
Brasilgo Eliza Presbiterianoko kidea zen. 2024ko ekainaren 29an hil zen Goiânian, 86 urte zituela.

## Erreferentziak

* 1 2 (Portugesez) «Ex-deputada Lídia Quinan morre aos 86 anos» Poder 360 2024-06-30 (Noiz kontsultatua: 2024-07-27).
* 1 2 (Portugesez) «Lídia Quinan» Câmara dos Deputados (Noiz kontsultatua: 2024-07-27).
* ↑ (Portugesez) «Iris deixa Goiás com um vice em sintonia com seu trabalho (online)» Jornal do Brasil (Rio de Janeiro): 4. 1986-03-15.
* ↑ (Portugesez) «Evangélicos no Congresso» Folha de São Paulo 1995-09-17 (Noiz kontsultatua: 2024-07-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28758864
# Líjar

Líjar Almeriako udalerria da. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera herriak 507 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Almeriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa.
* Datuak: Q1358320
* Multimedia: Líjar / Q1358320
# Línea (aldizkaria)

Línea hilabetekari argentinarra izan zen. Peronismo joerakoa zen.

## Historia

Sortzaile nagusia José María Rosa (1906-1991) historialari argentinar ospetsua izan zen, 1980an. Haren lema nagusia zera zioen: «La voz de los que no tienen voz», hau da, «ahotsik ez dutenen ahotsa». 1976tik 1983ra Argentinan gailendu zen diktaduraren aurkako jarrera izan zuen. Helburua zen Argentinako pentsamendu kritikoaren argia piztuta mantentzea militarren zentsuraren gainetik. José María Rosaren irudiak garrantzi handia zuen eta horri esker aldizkiariak aurrera egin zuen baina hala ere behin baino gehiagotan bahitua izan zen eta epaiketa asko pairatu behar izan zuen. Hamaikagarren zenbakia, adibidez, 1981ko ekainekoa, zuriz agertu zen esaldi bakar batekin: "Tapa aprobada por la censura", zentsurak guztiak ixilik egoten nahi zuela adierazteko.

## Erreferentziak

* ↑ https://cerac.unlpam.edu.ar/index.php/quintosol/article/view/1390/3789
* ↑ https://articulo.mercadolibre.com.ar/MLA-629633167-lote-3-revistas-linea-jose-maria-rosa-murray-ferla-peronismo-_JM#position=3&type=item&tracking_id=8e67b206-06ca-4142-85bb-76e3efaba8e7

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Línea aldizkariaren zenbaki batzuk.
* Datuak: Q6107049
# Urko ibaia

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Urko (argipena)»
Urko Bizkaiko mendebaldkeo ibai bat da, Artibairen ibaiadar nagusia.

## Ibilbidea

Urko mendian sortzen da, Eibarren, Arriskokurritxea mendiaren hego-mendebaldean. Markina-Xemein zeharkatzen du, Arretxinaga ermitaren inguruan, eta Artibain du ahoa.
Bere urak egoera onean daude, pinuak eta soroen artean jaisten direnak.

## Erreferentziak

* ↑ «Urko», Auñamendi Eusko Entziklopedia.
* ↑ «Urko ibaiaren ertzeko altxorren bila»
* ↑ www.bizkaia.net - Cuenca del Artibai
* ↑ www.bizkaia.net - Artibai: Azterguneak

## Ikus, gainera

* Bizkaiko ibaiak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268683
# Urkoko mendilerroa

    Artikulu hau mendilerroari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Urko».
Urkoko mendilerroa Gipuzkoa eta Bizkaia arteko mugan dagoen mendilerroa da. Bere punturik altuena Urko mendia da, 795 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Urko mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Urko, 795 m 43°12′05″N 2°29′13″W﻿ / ﻿43.2014263°N 2.4869258°W﻿ / 43.2014263; -2.4869258 (Gipuzkoa eta Bizkaia arteko mugan)
* Mundio, 723 m 43°12′27″N 2°29′47″W﻿ / ﻿43.207474°N 2.4962801°W﻿ / 43.207474; -2.4962801 (Gipuzkoa eta Bizkaia arteko mugan)
* Mendibil, 613 m 43°13′17″N 2°31′21″W﻿ / ﻿43.2214806°N 2.5224653°W﻿ / 43.2214806; -2.5224653 (Bizkaia)
* Olamendi, 603 m 43°13′10″N 2°31′18″W﻿ / ﻿43.2193069°N 2.5216081°W﻿ / 43.2193069; -2.5216081 (Bizkaia)
* Mikaoko Punta, 601 m 43°13′13″N 2°31′49″W﻿ / ﻿43.2203512°N 2.5302312°W﻿ / 43.2203512; -2.5302312 (Bizkaia)
* Ariznabar, 594 m 43°12′50″N 2°30′36″W﻿ / ﻿43.2138642°N 2.5100656°W﻿ / 43.2138642; -2.5100656 (Bizkaia)
* Egiko Lezea, 589 m 43°12′43″N 2°30′44″W﻿ / ﻿43.2120547°N 2.5122714°W﻿ / 43.2120547; -2.5122714 (Bizkaia)
* Ilunpe, 537 m 43°13′41″N 2°31′27″W﻿ / ﻿43.227971°N 2.5241386°W﻿ / 43.227971; -2.5241386 (Bizkaia)
* Arantzamendi, 522 m 43°14′04″N 2°28′36″W﻿ / ﻿43.2345806°N 2.476746°W﻿ / 43.2345806; -2.476746 (Bizkaia)
* Urutxuri, 522 m 43°12′53″N 2°30′59″W﻿ / ﻿43.2146475°N 2.5163751°W﻿ / 43.2146475; -2.5163751 (Bizkaia)
* Artaluze, 514 m 43°11′34″N 2°29′31″W﻿ / ﻿43.1928406°N 2.4920437°W﻿ / 43.1928406; -2.4920437 (Bizkaia)
* Arteta, 513 m 43°12′54″N 2°31′37″W﻿ / ﻿43.2150693°N 2.5268244°W﻿ / 43.2150693; -2.5268244 (Bizkaia)
* Baldaburu, 469 m 43°14′43″N 2°30′09″W﻿ / ﻿43.245357°N 2.5024965°W﻿ / 43.245357; -2.5024965 (Bizkaia)
* Lindar, 443 m 43°11′21″N 2°29′19″W﻿ / ﻿43.189052°N 2.4885555°W﻿ / 43.189052; -2.4885555 (Gipuzkoa eta Bizkaia arteko mugan)
* Karigana, 418 m 43°11′08″N 2°29′22″W﻿ / ﻿43.1854451°N 2.489447°W﻿ / 43.1854451; -2.489447 (Gipuzkoa eta Bizkaia arteko mugan)
* Artarrai, 406 m 43°11′26″N 2°29′44″W﻿ / ﻿43.1904967°N 2.495509°W﻿ / 43.1904967; -2.495509 (Bizkaia)
* Artamendigana, 371 m 43°11′55″N 2°30′38″W﻿ / ﻿43.1986483°N 2.5105566°W﻿ / 43.1986483; -2.5105566 (Bizkaia)
* Mallumendi, 337 m 43°11′18″N 2°30′58″W﻿ / ﻿43.1883432°N 2.5160414°W﻿ / 43.1883432; -2.5160414 (Bizkaia)

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Urkoko mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda
* Gipuzkoako mendiak
* Bizkaiko mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30740030
# Urkulu (argipena)

Urkulu euskal leku izen eta abizen bat da, bi aldaera fonetiko eta ortografiko dituena: "Urkulu" eta "Urkullu". Gaztelaniazko aldaera ortografikoa "Urcullu" da.

## Leku izenak

* Urkulu, nafar Pirinioetako mendi bat
* Urkuluko dorrea, mendi gailur bereko erromatar dorrearen aztarnak
* Urkulu ibaia, Elgeako mendilerroan sortzen den Gipuzkoako ibaia
* Urkuluko urtegia

## Pertsonak

* Iñigo Urkullu, Euskal Autonomia Erkidegoko lehendakaria
# Urkodoi

Urkodoi nortasun handiko Hazparneko auzoa da. Horrela ahoskatzen delako askotan Urkoi forman ere idazten da.
Entitate honetako biztanleei ematen zaien ezizena Kopeta gora da. Frantsesez Urcuray diote eta 1662ko Baionako elizbarrutiaren bilduman Saint-Joseph d'Urcuraye izena zuen.

## Historia

Antzinean udalerria izan zen, Hazparneko Kantonamenduan eta Lapurdi Ekialdea eskualdean zegoena hain zuzen ere.

## Herritar ospetsuak

* Luzien Etxezaharreta (1946 -) kazetari eta idazlea bertan jaioa da.

## Galeria

* Auzoko eliza
* Gerran hildakoen oroitarria
* Bernatenia etxea
* Herriko pilotalekua

## Erreferentziak

* ↑ Koldo Ameztoi: Dena dela...Lapurdiko, Maiatz, Baiona, 1988.
* ↑ Paul Raymond, Dictionnaire topographique Béarn-Pays basque
* ↑ XVII. eta XVIII. mendeetako eskuizbribuak - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3552258
* Multimedia: Urcuray (Hasparren) / Q3552258
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Urkodoi
# Urkulu (erreka)

Urkulu erreka (goialdean Arbe erreka eta urtegia pasa ondoren Txaeta erreka) Gipuzkoako hegoaldeko ibaia, Oñati ibaiaren adarra.

## Ibilbidea

Elgeako mendilerroan du iturburua, Arbe mendiaren barrenean, hortik datorkio goialdean Arbe erreka izena. Ondoren Aretxabaletako Goroeta auzoko lurretan behera doa malda handiarekin Urkuluko uharkaraino. Urtegitik behera Txaeta erreka izena hartzen du eta Oñati ibaiarekin bat egiten du, Oñatiko Zubillaga auzoan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268685
* Multimedia: Urkulu River / Q12268685
# Urkulu (mendia)

Urkulu Mendebaldeko Pirinioetan dagoen mendi mugakidea da, Nafarroa Garaiko ipar-ekialdean eta Nafarroa Behereko hego-ekialdean kokatutakoa, Orreaga, Orbaitzeta eta Eiheralarre artean.
Tontorra 1.419 metroko altueran kokaturik dago.

## Historia

Tontorra gailendu egiten da inguruan, eta bere hegalak kabalentzako bazkaleku izan dira aspalditik. Hainbat lepo garrantzitsu ditu inguruan: Organbidexka, Astobizkar, etab.
Erromatar Inperioaren garaian dorrea eraiki zuten tontorrean, Akitaniako konkistaren urteurrena ospatzeko. Dena dela, Erromatar Inperioa erortzean, begiratoki eta defentsa lanetarako erabili zen XIX. mendera arte. Gaur egun ere hondakinak ikusgai daude.

## Abiapuntuak

* Orbaitzetako olatik ordu 1 eta 45 minutu.
* Orreagatik 2 ordu eta 45 minutu.
* Ibañetako mendatetik 2 ordu eta 45 minutu.

## Ikus, gainera

* Nafarroako mendien zerrenda
* Iratiko oihana
* Urkulu
* Urkulu (Bizkaiko mendia)

## Kanpo estekak

* Urkulu luberri.net webgunean
* (Gaztelaniaz) Auñamendi Eusko Entziklopedia, Interneten dohainik kontsultagai.
* Datuak: Q590012
* Multimedia: Urkulu / Q590012
# Urko zigurata

Urko zigurata (sumerieraz é-temen-ní-gùr-ru) antzinako Sumerreko Ur hiriaren hondarren ondoan, Iraken, dagoen zigurat bat da. Brontze Aro goiztiarrean eraiki zen, K. a. XXI. mendean.
2016an UNESCOk Gizateriaren ondare izendatu zuen Irak hegoaldeko Ahwar eskualdea multzoaren barnean.

## Historia

Nannar (Ilargia sumerieraz) jainkosaren gurtzaleku bezala eraiki zen Obeid Aroan, eta K. a. XXI. mendean berreraiki zuen Ur-Nammu erregeak. Elamdarrek suntsitu zuten, eta, beranduago, Babiloniako Nabukodonosor II.a erregeak berreraikiarazi zuen.
1850ean William Kennett Loftusek aurkitu zituen zigurataren hondarrak. 1920. eta 1930. hamarkadetan hainbat indusketa egin ziren Leonard Woolley arkeologo britainiarraren gidaritzapean.
1980. hamarkadan Saddam Hussein presidente zela zigurataren aurrealdeko eskailerak berreraiki ziren. Gaur egun Mesopotamiako ziguraten artean ongien mantentzen dena da eta Ur hirian ongi konterbaturiko hiru monumentuetako bat da, Errege Mausoleoarekin eta Ur-Nammu jauregiarekin batera.
1991ko Golkoko Gerra garaian kalteak izan zituen, ala suzko armen eraginez nola inguruan egindako leherketen eraginez. Bonbek eragindako zuloak eta metralla inpaktuak ikusten dira hormetan.

## Deskribapena

8 metroko bere harresi propioak inguratzen zuen. Partzialki zaharberritu zen 1970eko hamarkadan, 61 x 45,7 metroko laukiluze formako oinplanoa du, eta 15 metroko altuera (ziur askoz gehiago izango zituen arren, higaduraren ondorioz deseginak). Barnealdea erabat adobez egina dago. Kanpoaldeko hormak egositako adreiluz eginak daude, eta mortero bezala asfaltozko betuna erabiltzen du, horma bakoitza puntu kardinal bakoitzari begira dagoelarik. Goikaldeko solairuetara oraindik kontserbatzen diren kanpoaldeko hiru eskaileretatik iristen zen.
4000 urte baino gehiago izan eta bere eraikuntzan erabilitako materialak gora-behera, oso kontserbazio egoera onean eta partzialki zaharberritua dago. Hondakina eraikita dagoen basamortuaren gainetik 21 metrora altxatzen da. Bere oinplanoa laukizuzen formakoa da, eta zazpi terraza handi izatera iritsi zen, horietatik soilik hiru mantentzen direlarik. Goialdeko terrazan jainkosaren santutegia zegoen. Bertara, harresietara erantsitako eskailera maila estuen bidez iristen zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 191. arauaː Artelanen izenak. Historiaurreko eta Antzinaroko artelanen izenak. .
* ↑ whc.unesco.org (Noiz kontsultatua: 2024-07-04).
* ↑ (Ingelesez) «Middle East and Asia | British Museum» www.britishmuseum.org (Noiz kontsultatua: 2024-07-04).
* ↑ (Alemanez) Heinrich, Ernst. (1982). Die Tempel und Heiligtümer im alten Mesopotamien: Text. de Gruyter ISBN 978-3-11-008531-0. (Noiz kontsultatua: 2024-07-04).
* ↑ «Iraq War Threatens Ancient Treasures» web.archive.org 2003-03-24 (Noiz kontsultatua: 2024-07-04).
* ↑ Inati, S. C.. (2003). Iraq: Its History, People and Politics. New York: Humanity Books, 31 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q202927
* Multimedia: Great Ziggurat of Ur / Q202927
# Villaldama (udalerria)

Villaldama Mexikoko udalerri bat da. Nuevo León estatuan kokatua dago. 2010ean 4.113 biztanle zituen 879,68 km²ko azaleran. Herriburua [[Ciudad de Villaldama (Villaldama)|Ciudad de Villaldama]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3849516
* Multimedia: Villaldama Municipality / Q3849516
# Villalengua

Villalengua (aragoiera: Billa Luenga) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 63 biztanle zituen 19,46 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1650349
* Multimedia: Villalengua / Q1650349
# Villalfonsina

Villalfonsina Italiako udalerri bat da. Chietiko probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 895 biztanle ditu, 9,13 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Villalfonsinak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Casalbordino Torino di Sangro Paglieta

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51314
* Multimedia: Villalfonsina / Q51314
# Villalegreko geralekua

Villalegre Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Avilés udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Villabona — San Xuan de Nieva

## Zerbitzuak

Asturiasko Renfe Aldiriak
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
 C-3LlamaquiqueOviedo/Uviéu • la Corredoria • Llugones • Llugo • Villabona • Ferroñes • Cancienes • Nubleo • los Campos • Villalegre • la Rocica • AvilésSan Xuan de Nieva :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5701181
iea  Asturiasko Renfe Aldiriak :
# Villalgordo del Júcar

Villalgordo del Júcar Albaceteko udalerria da, La Mancha del Júcar-Centro eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.294 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Albaceteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalari buruzko webgunea.
* Datuak: Q611274
* Multimedia: Villalgordo del Júcar / Q611274
# Villalgordo del Marquesado

Villalgordo del Marquesado Cuencako udalerria da, La Mancha de Cuenca eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 100 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Cuencako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1767433
* Multimedia: Villalgordo del Marquesado / Q1767433
# Villalegre

Villalegre, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Avilés udalerrian dagoen parrokia eta auzo bat da.