OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eugène Pottier

Eugène Pottier Frantziar politikaria eta olerkaria (Paris, 1816ko urriaren 4a - Paris, 1887ko azaroaren 6a). Lehenengo Internazionaleko kide izan zen, eta Komunako kide hautatu zuten. 1871. urtean, Ingalaterrara eta, gero, Estatu Batuetara ihes egin zuen, eta 1880an itzuli zen Frantziara amnistia baten ondorioz. Iraultza-kantuak izenburupean bildu dira haren olerki nagusiak (1887). Harena da, orobat, Internazionala kantua (1871).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q312915
* Multimedia: Eugène Edine Pottier / Q312915
# Eugène Richez

Eugène Richez (Canly, 1864ko abuztuaren 5a - Parisko 20. barrutia, 1944ko urriaren 31) arkularia zen. Frantzia ordezkatu zuen 1908ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Eugène Richez
* ↑ Eugène RICHEZ

## Kanpo estekak

* Datuak: Q290807
# Eugène Labiche

Eugène Labiche (Paris, 1815eko maiatzaren 6a - ibidem, 1888ko urtarrilaren 22a) frantziar antzerkigilea izan zen. Arrakasta handia lortu zuen bere komedia eta vaudeville lanekin. Frantses Akademiako kide aukeratu zuten 1880an.

## Antzezlanak

* 1840: Deux Papas Très-bien, ou La Grammaire de Chicard
* 1844: Le Major Cravachon
* 1846: Frisette
* 1848: Le Club Champenois
* 1848: Un Jeune Homme Pressé
* 1850: Embrassons-nous, Folleville!
* 1850: La Fille Bien Gardée
* 1850: Un garçon de chez Véry
* 1851: The Italian Straw Hat (Un chapeau de paille d'Italie)
* 1852: Maman Sabouleux
* 1852: Edgar et sa Bonne
* 1852: Mon Isménie!
* 1852: Un Monsieur qui Prend la Mouche
* 1852: Les Suites d'un Premier Lit
* 1853: La Chasse aux Corbeaux
* 1854: Les Marquises de la fourchette
* 1855: La Perle de la Canebière
* 1856: Si Jamais je te pince...!
* 1857: L'Affaire de la rue de Lourcine
* 1857: Les Noces de Bouchencœur
* 1858: L'Avare en gants jaunes
* 1858: Un Monsieur qui Brûlé une dame
* 1858: Deux Merles Blancs
* 1858: Le Clou aux Maris
* 1859: Les Petites Mans
* 1859: Le Baron de Fourchevif
* 1860: Les Deux Timides
* 1860: Un Gros Mot
* 1860: J'Invite le Colonel!
* 1860: La Sensitive
* 1860: Le Voyage de monsieur Perrichon
* 1861: La Poudre aux yeux [fr]
* 1861: Les Vivacités du Capitaine Tic
* 1861: J'ai Compromis ma femme
* 1862: Les Petits Oiseaux
* 1862: La Station Champbaudet
* 1862: Les 37 Sous de Monsieur Montaudoiun
* 1862: Le première pas
* 1863: La Commode de Victorine
* 1863: Célimar: Le Bien-Aimé
* 1864: La Cagnotte
* 1864: Moi
* 1864: Un Mari qui lance sa femme
* 1864: Le Point de Mire
* 1865: Le Voyage en Chine
* 1866: Un Pied Dans le Crime
* 1867: La Grammaire
* 1867: La Main Leste
* 1868: Le Petit Voyage
* 1869: Le Choix d'un Gendre (un pochade en un acte)
* 1870: Le Plus Heureux des Trois
* 1872: Doit-on le dire?
* 1873: 29 Degrés à l'Ombre
* 1875: Les Trente Millions de Gladiator
* 1875: Le Cachemire X. B. T.
* 1876: Le Prix Martin
* 1876: La Cigale chez les fourmis

## Kanpo estekak

* Datuak: Q379929
* Multimedia: Eugène Labiche / Q379929
# Eugène Lefébure

Eugène Lefébure (Prunoy, 1838ko azaroak 11-Aljer, 1908ko apirilak 9) egiptologo frantziar bat izan zen, Stéphane Mallarmé olerkariaren laguna.

## Biografia

Eugène Lefébure Senseko Lizeo Inperialeko ikaslea izan zen 1855 eta 1857 bitartean. Garai horretan bertan Stéphane Mallarmé zentru horretan barneko ikasle zen, dirudienez, biak 1862ko apirilerarte ezagutu ez ziren arren, Lefébure Auxerren zegoenean. Lagunak izan ziren 1871 arte, arrazoi moralengatik hautsi zutenean. Mallarméren lagunik hoberenetako bat izan zen, okultismoaganako interesa piztuz eta Canneseko bere etxean hartu zuen Mallarmék ezerezaren kontzientzia 1866ko martxoan. Mallarmé eta Lefébureren arteko gutunak azken honen seme izan zen Lefébure de Joignyk kontserbatu zuen.
1871n Lefébure izan zen Lyongo egiptologia katedrako lehen tituluduna, eta 1879an bere lana utzi eta Kairora joan zen, non Institut Français d'Archéologie Orientaleren espedizio batetara batu zen Erregeen Haranean. 1881ean indusketa buruzagia zen, eta 1883an Auguste Mariettek Erregeen Haranaren plano bat egitea agindu zion. Ramses IV.aren hilobia den KV2an lan egin zuen, Seti I.aren hilobia den KV17a ere dokumentatu zuen eta KV26, KV27, KV28, KV29, KV37, KV40 eta KV59 hilobien planoak egin zituen, baita WV24 eta WV25 hilobienak ere.
1889an indusketak utzi zituen, eta ordutik konferentzia gizon izan zen Lyonen eta Parisen, eta Aljerreko Letren Goi Eskolako irakaslea.

## Lanak

* Traduction comparée des hymnes au soleil (1868),
* Le mythe osirien‎ (1875),
* Le papyrus funéraire de Soutimès d'après un exemplaire hiéroglyphique du Livre des morts appartenant à la Bibliothè que nationale reproduit (1877),
* L'oeuf dans la religion Egyptienne‎ (1887),
* Les Hypogées royaux de Thèbes (1889),
* Rites égyptiens: construction et protection des édifices (1890),
* Etude sur Abydos (1893).
* Datuak: Q1373523
# Eugène Mougin

Eugène Mougin (Paris, 1852ko azaroaren 17a - Paris, 1923ko abenduaren 28a) arkularia zen. Frantzia ordezkatu zuen 1900eko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Eugène Mougin
* ↑ Eugène MOUGIN

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1369757
# Eugène Péreire

Eugène Péreire (Paris, 1831ko urriaren 1a - ib., 1908ko martxoaren 21a) ingeniari, finantza gizon eta politikari frantsesa izan zen. Garrantzi handia izan zuen bereziki Frantziako Industria Iraultzan. Sansimondar ideien zalea zen, eta kristautasunaren eta erlijio juduaren arteko elkar-ulertzearen aldeko. Pereiretarrak juduak ziren.
Isaac Péreireren semea zen. Gero eta gehiago bere leinukoen XIX. mendeko nazioarteko hedakuntzan parte hartu zuen. Aitak eta osabak Espainiara bidali zuten bertan Credito Mobiliario abian jartzera. Horri lotuta, Espainiako Norteko Konpainiaren akziodun nagusietako bat izan zen konpainia hori sortu zenean eta 1870ean, Frantzian Credit Mobilierrek hondoa jo ondoren, Norteko Konpainiako zuzendaritza batzordeko kide bihurtu zen. Denbora horretan, buruz buru lehiatu zen Rothschild finantzari eta haien menpeko MZArekin Iberiar Penintsulako burdinbide sarea banatzeko.
Urte batzuk geroago, Compagnie Générale Transatlantiqueko presidentea izan zen 1875etik 1904ra eta, aldi berean, Banku Transatlantikoa sortu zuen 1881an, baita haren buru bihurtu ere 1906an. Tunisiako Bankua sortu zuen 1884an, oraindik indarrean dagoena, eta bertako presidentea ere izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Roth, Ralph; Dinhobl, Günter (2008), 19. or.
* ↑ Roth, Ralph; Dinhobl, Günter (2008), 22. or.
* ↑ Roth, Ralph; Dinhobl, Günter (2008), 20. or.
* ↑ López-Morell, Miguel A. (2015), 156. or.
* ↑ Davies, Hellen M. (2015), 230. or.

## Bibliografia

* Davies, Hellen M.. (2015). Emile and Isaac Pereire: Bankers, Socialists and Sephardic Jews in the Nineteenth Century France. Manchester, UK: Manchester University Press ISBN 978-0-7190-8923-7..
* López-Morell, Miguel A.. (2015). Rothschild. Una historia de poder e influencia en España. Madrid: Marcial Pons, Ediciones de Historia, S.A. ISBN 978-84-15963--59-2..
* Roth, Ralph; Dinhobl, Günter. (2008). Across the Borders: Financing the World's Railways in the Nineteenth and Twentieth Century. Hants, England: Ashgate Publishing Ltd. ISBN 978-0-7546-6029-3..

## Ikus, gainera

* Compagnie du Midi
* Eugenia de Montijo
* Frantziako Bigarren Inperioa
* Elisabet II.a Borboikoa
* Datuak: Q1373546
* Multimedia: Eugène Pereire / Q1373546
# Eugène Isabey

Eugène Louis Gabriel Isabey (Paris, 1803ko uztailaren 22a - Montévrain, 1886ko apirilaren 25a) frantziar margolaria izan zen.
Jean-Baptiste Isabey margolarien semea izan zen. Bere aitarekin ikasi zuen eta margolanak kopiatu zituen Louvreko Museoan. Estudioa partekatu zuen Xavier Leprince paisaia-margolariarekin Honfleurren. Frantziako Errege Itsas Armadako Aljerren kanpainako eszenak margotu zituen. Handik gutxira, Luis Felipe erregeak gorteko margolari izendatu zuen. Margolaritza historikoa, genero-eszenak, paisaiak eta ekaitzak eta hondoratzeak ere egin zituen.

## Iruditegia

* Belle Poule itsasontzia Napoleonen errautsak Frantziara eramaten
* Kontrabandistak hondartzan
* Emily itsasontziaren hondoratzea
* Michiel de Ruyterren ontziratzea Texeleko guduaren ondoren
* Itsasbeheran dagoen hondartza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q714341
* Multimedia: Eugène Isabey / Q714341
# Estrela Dalva

Estrela Dalva Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 2.186 biztanle ditu 131,365 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1790684
* Multimedia: Estrela Dalva / Q1790684
# Estrebay

Estrebay Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 74 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Estrebay udalerrian erroldatutako biztanleak 84 ziren. Familiak 43 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 13 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 56 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 55 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 41 etxebizitza nagusietatik 36 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Estrebay udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 12 | 75-79 | 8 |
| 0 | 70-74 | 4 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 4 | 60-64 | 4 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 4 |
| 4 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 4 | 35-39 | 4 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 8 |
| 0 | 15-19 | 4 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 41 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboetatik 30 lanean zeuden (15 gizon eta 15 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2000. urtean Estrebay udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.068 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1088393
* Multimedia: Estrebay / Q1088393
# Estrel Tower

Estrel Tower, Alemanialo Berlin hiriburuan eraikitzen ari den etxe orratz bat da. Neukölln barrutian dago.
2024ean amaitzea aurreikusia dago eta Barkow Leibinger arkitektoak diseinatu zuen. 176 metroko garaiera eta 45 solairu izango ditu.
* Datuak: Q109285710
* Multimedia: Estrel Tower / Q109285710
# Estrela (Rio Grande do Sul)

Estrela Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 32.183 biztanle ditu 184,176 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q779064
* Multimedia: Estrela (Rio Grande do Sul) / Q779064
# Estrela do Indaiá

Estrela do Indaiá Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 2.772 biztanle ditu 635,981 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q942731
* Multimedia: Estrela do Indaiá / Q942731
# Estreito (Maranhão)

Estreito Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. 33.294 biztanle ditu 2.718,978 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Maranhão

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2068863
* Multimedia: Estreito (Maranhão) / Q2068863
# Estrela Velha

Estrela Velha Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 3.070 biztanle ditu 281,667 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q940700
* Multimedia: Estrela Velha / Q940700
# Estrela d'Oeste

Estrela d'Oeste Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 9.417 biztanle ditu 296,281 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1648136
* Multimedia: Estrela d'Oeste / Q1648136
# Estrela de Alagoas

Estrela de Alagoas Brasilgo udalerri bat da, Alagoas estatuan kokatua. 15.429 biztanle ditu 260,772 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Alagoas

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1795573
* Multimedia: Estrela de Alagoas / Q1795573
# Fishnish

Fishnish, Eskoziako gaeleraz: Fisinis, Eskoziako Mull uhartean dagoen ferryentzako kai bat da, Barruko Hebridetan eta Argyll eta Bute eremuan. Tobermory eta Craignure udalerrien artean dago. Lochaline udalerrira joan-etorria egiten duten ferryei zerbitzua ematen die.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5455121
* Multimedia: Fishnish / Q5455121
ieaHebridak :
ieaBarruko HebridakieaColl
Acha
Arinagour
ieaColonsay
Scalasaig
ieaEigg
Cleadale
Galmisdale
ieaIslay
Ardtalla
Ballygrant
Bowmore
Bridgend
Lagavulin
Nerabus
Port Askaig
Port Charlotte
Port Ellen
Portnahaven
ieaMull
Ardtun
Bunessan
Calgary
Craignure
Croggan
Dervaig
Fionnphort
Kintra
Knockan
Lochbuei
Pennyghael
Salen
Tiroran
Tobermory
Uisken
Ulva Ferry
ieaJura
Ardmenish
Craighouse
Feolin
ieaSeil
Balvicar
Clachan-Seil
Ellenabeich
ieaSkye
Achachork
Aird of Sleat
Ardvasar
Armadale
Ashaig
Bernisdale
Bornesketaig
Borreraig
Borrodale
Borve
Bracadale
Broadford
Brogaig
Bualintur
Camastianavaig
Camuscross
Carbost (Loch Harport)
Carbost (Portree)
Claigan
Colbost
Drumfearn
Drynoch
Dunan
Dunvegan
Duntulm
Edinbane
Elgol
Ellishadder
Eynort
Eyre
Fasach
Feorlig
Ferindonald
Fiskavaig
Flashader
Flodigarry
Galltrigill
Garafad
Geary
Gedintailor
Gillen
Glendale
Halistra
Harlosh
Heaste
Isleornsay
Kensaleyre
Kilbride
Kilmaluag
Kilmarie
Kilmore
Kilmuir
Kilvaxter
Kingsburgh
Kyleakin
Kylerhea
Lealt
Lower Breakish
Luib
Milovaig
Mugeary
Ollach
Ose
Peinachorran
Peinlich
Portnalong
Portree
Ramasaig
Roag
Sconser
Skeabost
Sligachan
Staffin
Stein
Struan
Suladale
Talisker
Tarskavaig
Teangue
Torrin
Totaig
Tote
Treaslane
Trumpan
Uig
Uigshader
Ullinish
Upper Breakish
ieaTiree
Mannal
Scarinish :
ieaKanpoko HebridakieaBarra
Allasdale
Ardmore
Ardveenish
Bogach
Borve
Brevig
Castlebay
Caolas
Northbay
ieaBenbecula
Bail' Iochdrach
Balivanich
Nunton
Uachdar
ieaHarris
Amhuinnsuidhe
Ardhasaig
Borsham
Borve
Bun Abhainn Eadarra
Hushinish
Leverburgh
Luskentyre
Rèinigeadal
Rodel
Tarbert
ieaHegoaldeko Uist
Askernish
Auratote
Balgarva
Bornish
Daliburgh
Howmore
Iochdar
Kilaulay
Lochboisdale
Stoneybridge
ieaIparraldeko Uist
Ardheisker
Baile Glas
Carinish
Lochmaddy
Newtonferry
Sollas
Tigharry
ieaLewis
Achmore
Adabroc
Aignish
Aird Uig
Aird
Airidh a' Bhruaich
Ardroil
Arnol
Back
Baile an Truiseil
Balallan
Barvas
Bayble
Borrowston
Borve
Bragar
Branahuie
Breaclete
Breivig
Brenish
Broker
Brue
Cabharstadh
Calbost
Callanish
Carloway
Cliff
Coll
Cromore
Cross
Crossbost
Eorodale
Eoropie
Fivepenny
Flesherin
Garenin
Garrabost
Garynahine
Gravir
Gress
Habost
Holm
Kneep
Knock
Knockaird
Laxdale
Leurbost
Lionel
Marybank
Mealista
Melbost
New Tolsta
Newmarket
Newvalley
North Dell
North Tolsta
Parkend
Plasterfield
Port of Ness
Portnaguran
Portvoller
Sandwick
Shawbost
Shulishader
Skigersta
South Dell
Steinish
Stornoway
Swainbost
Timsgarry
Tolsta Chaolais
Tong
Uig :
# Fisht Estadio Olinpikoa

Fish Estadio Olinpikoa edota Fish estadioa (errusieraz Олимпийский стадион «Фишт») Errusiako Sotxi hirian dagoen futbol estadio bat da. 2013an inauguratu zen eta 40.000 ikusleentzako edukiera du.
Berez, 2014ko Neguko Olinpiar Jokoetako egoitza izateko eraikia izan zen. 2018ko Munduko Futbol Txapelketaren jokalekuetako bat izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1149601
* Multimedia: Fisht Olympic Stadium / Q1149601
# Fisika klasiko

Fisika klasikoa mekanika newtondarrean oinarri duten fisika-teorien multzoa da, erlatibitatearen teoriaren eta mekanika kuantikoaren sorreraren aurrekoa. Zenbait zientzialariren arabera, erlatibitate bereziaren teoria ere fisika klasikoaren parte da.

## Erreferentziak

* ↑ Fisika klasiko zthiztegia.elhuyar.org

## Ikus, gainera

* Mekanika klasiko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81745
# Fishwick

Fishwick, Eskoziako parrokia bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5455153
# Fisibach

Fisibach Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, Zurzach barrutia barrutian. 2014an 506 biztanle zituen 5,77 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66109
* Multimedia: Fisibach / Q66109
# Fisika matematiko

Fisika matematikoa fisikako problemetan aplikatzeko metodo matematikoen garapenari dagokio. Journal of Mathematical Physics-ek honela definitzen du eremua: "Matematikak fisikako problemetan aplikatzea eta aplikazio horietarako eta teoria fisikoak formulatzeko metodo matematiko egokiak garatzea". elastikotasuna, akustika, termodinamika, elektrizitatea, magnetismoa eta aerodinamika bezalako gaietan, esate baterako.

## Historia

Historikoki matematikaren arlo asko fisikako arazoei erantzuna emateko ideiarekin sortu ziren. Kalkulu diferentzialak eta ekuazio diferentzialek, adibidez, interes handia piztu zuten Isaac Newtonek bere lege ospetsuetan, hau da, Newtonen legeetan, erabili ondoren.
Bestalde, Bernhard Riemannek proposatutako Riemannen geometriak ere interes izugarria piztu zuen Albert Einsteinek erlatibitate orokorraren teoria garatzeko geometria mota hau erabili zuenean, hain zuzen ere. Izan ere, Riemannen kurbatura tentsoreak nahiz Ricciren kurbatura tentsoreak zuzenean esku hartzen dute erlatibitatearen teoriatik ekuazio fisiko desberdinetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156495
* Multimedia: Mathematical physics / Q156495
# Fisika molekular

Fisika molekularra fisikaren adarra da, eta materiaren egitura atomikoarekin eta ingurunearekin, hau da, materiarekin edo argiarekin, duen elkarreraginarekin zerikusia duten arazoak aztertzen ditu.
Adibidez, dinamika eta erreakzioak, sakabanaketa, eremu elektromagnetiko estatiko eta dinamikoekiko interakzioak, atomoen hoztea eta harrapatzea, interferometria atomikoa, ioi- eta atomo-sorten elkarrekintzak gainazal eta solidoekin. Gainera, lotura ugari ditu biologiarekin, fisiko-kimikarekin, materialen zientziekin, optikarekin, atmosferaren fisikarekin, plasmaren fisikarekin eta astrofisikarekin, besteak beste. Funtsezko zeregina du atomoen eta molekulen azterketan ebatzi gabeko funtsezko galderak ebazteko.
Fisika molekularrak tratamendu klasikoak nahiz kuantikoak ditu, bere arazoak ikuspuntu mikroskopiko edo makroskopikoetatik trata ditzakeelako.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q489328
* Multimedia: Molecular physics / Q489328
# Fisika atomiko

Fisika atomikoa atomoen propietateak eta portaera (elektroiak eta nukleo atomikoak) aztertzen dituen fisikaren adarra da, baita materia-materia eta argi-materia elkarrekintzak ere atomo indibidualen eskalan. Fisika atomikoaren azterketak ioiak, atomo neutroak eta atomoen zatitzat hartzen den beste edozein partikula hartzen ditu barne. Fisika atomikoak tratamendu klasikoak zein kuantikoak barne hartzen ditu, bere arazoak ikuspuntu mikroskopiko eta makroskopikoetatik trata ditzakeelako.
Fisika atomikoak eta fisika nuklearrak gai ezberdinak jorratzen dituzte, lehenak atomoaren zati guztiekin tratatzen du, bigarrenak atomoaren nukleoarekin bakarrik egiten duen bitartean, azken hau berezia delarik bere konplexutasunagatik. Esan liteke fisika atomikoak atomoaren indar elektromagnetikoekin tratatzen duela eta nukleoa partikula puntual bihurtzen duela, masa, karga eta spinaren propietate intrintsekoak dituena.
Fisika atomikoaren gaur egungo ikerketak hainbat jarduera ditu ardatz, hala nola atomoak eta ioiak hoztea eta atzematea, eta hori interesgarria da neurrietan "zarata" ezabatzeko eta beste esperimentu edo neurketa batzuk egiteko orduan zehaztasunik eza saihesteko (erloju atomikoetan, adibidez); halaber, funtsezko konstante fisikoen neurketen zehaztasuna handitzen du, eta horrek beste teoria batzuk baliozkotzen laguntzen du, hala nola erlatibitatea edo eredu estandarra; Egitura eta dinamika atomikoa, eta elkarrekintza ahula duten gas-atomoen portaera kolektiboaren neurketa eta ulermena (adibidez, atomo gutxiko Bose-Einstein kondentsatu batean)

## Bibliografia

* Bransden, BH; Joachain, CJ. (2002). Physics of Atoms and Molecules. (2. argitaraldia) Prentice Hall ISBN 0-582-35692-X..
* Foot, CJ. (2004). Atomic Physics. Oxford University Press ISBN 0-19-850696-1..
* Datuak: Q26383
* Multimedia: Atomic physics / Q26383
# Eusko Jaurlaritzaren egoitza

Eusko Jaurlaritzaren egoitza Gasteiz (Araba) hiriburuan dagoen Eusko Jaurlaritzaren egoitza nagusia da. Hiri honetako Arriaga-Lakua auzoko Lakuabizkarra gunean kokatzen da, Gipuzkoa kalea, Euskal Herria bulebarra, Gabriel Zelaia kalea eta Wellington Dukearen kaleen artean, hain justu ere, Euskaltzaindia plazaren aurrean.

## Kokapena eta historia

Eusko Jaurlaritzaren egoitza nagusia Lakua auzoan dagoenez, maiz Lakuako Gobernua ezizenaz ere izendatu ohi da, eta egoitzaren konplexua osatzen duten eraikinek Lakua I, Lakua II eta Lakua 0 izena daukate hain zuzen.
1980an Eusko Jaurlaritzaren egoitza Gasteiz hirian jarri zen, hau Euskadiko erakundeen egoitza izendatua zenean. Hiriak zituen espazio eta baliabideak hiri aukeraketan eragina izan zuten. Hain zuzen ere, Lakuan zegoen amaitu gabeko ospitale geriatrikoaren eraikina zen espazio horietako bat, eta hori bihurtu zen Jaurlaritzaren lehen egoitza.
1991. urtean, Jose Antoni Ardanza lehendakari zela, zabalkunde bat erabaki zen eta horrela eraiki zen bigarren bulego eraikina, aurrekoaren ekialderantz kokatua. Bukatutakoan, Lakua II izendatu zen eraikin berria, eta originala Lakua I.
2005ean tarteko beste bulego eraikin bat gehitu zen, Lakua 0 (Lakua zero) deitzen dena.
Hiru bulegoen baturan, 5.000 lagun inguruk lan egin ohi dute harrezkero.
Eusko Jaurlaritzako sail eta zerbitzu nagusiek Lakuako eraikinetan dute egoitza, baina ez guztiek. Esate baterako, lehendakaritzak beste eraikin bat dauka, Ajuriaenea etxeaz apartekoa.

## Iruditegia

* Lakua I, egoitza originala.
* Lakua II.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Andueza, Iker Rioja. (2021-05-16). «Vitoria se reafirma en su capitalidad dentro de Euskadi 41 años después de una decisión polémica y pragmática» ElDiario.es (Noiz kontsultatua: 2021-11-12).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Azumendi, Eduardo. (2007-02-28). «Una de las tres sedes del Gobierno en Lakua funciona sin la licencia de primera ocupación» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2021-11-12).

## Ikus gainera

* Eusko Jaurlaritza
* Eusko Legebiltzarraren egoitza
* Eusko Legebiltzarra
* Ajuria Enea
Lehendakaritza
Lurralde ordezkaritzak:
* Eusko Jaurlaritzaren Arabako ordezkaritza
* Eusko Jaurlaritzaren Bizkaiko ordezkaritza
* Eusko Jaurlaritzaren Gipuzkoako ordezkaritza

## Kanpo estekak

* Eusko Jaurlaritzaren webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q12257654
* Multimedia: Sede Central del Gobierno Vasco / Q12257654