OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gellenoncourt

Gellenoncourt Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 43 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Gellenoncourt udalerrian erroldatutako biztanleak 43 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 6 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 6 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

13 2007an zeuden etxebizitza guztiak familien etxebizitza nagusiak ziren. 13 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 13 etxebizitza nagusietatik 13 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 2 etxek lau gela zituzten eta 11 etxek bost zituzten. 10 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 6 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 7 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gellenoncourt udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 4 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 4 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 4 |
| 0 | 10-14 | 8 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 23 ziren, horien artean 19 aktiboak ziren eta 4 inaktiboak ziren. 19 pertsona aktiboetatik 17 lanean zeuden (10 gizon eta 7 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 4 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Gellenoncourt udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1101312
* Multimedia: Gellenoncourt / Q1101312
# Gelli (Rhondda)

Gelli, galesez: Y Gelli, Galesko udalerri bat da, Rhondda Cynon Taf konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5530463
* Multimedia: Gelli, Rhondda Cynon Taf / Q5530463
# Orsogna

Orsogna Italiako udalerri bat da. Chietiko probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 3.660 biztanle ditu, 25,45 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Orsognak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ari Canosa Sannita Filetto Poggiofiorito Arielli Castel Frentano Guardiagrele Lanciano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51255
* Multimedia: Orsogna / Q51255
# Orta Nova

Orta Nova Italiako udalerri bat da. Foggiako probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. 16.783 biztanle ditu, 105,24 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Orta Novak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ascoli Satriano Cerignola Ordona Stornara Stornarella Carapelle

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51940
* Multimedia: Orta Nova / Q51940
# Orsomarso

Orsomarso Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. 1.118 biztanle ditu, 90,41 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Orsomarsok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lungro Papasidero Santa Domenica Talao Saracena Scalea Verbicaro Mormanno San Donato di Ninea Santa Maria del Cedro

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53925
* Multimedia: Orsomarso / Q53925
# Orta San Giulio

Orta San Giulio Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 1.047 biztanle ditu, 6,65 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Orta San Giuliok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bolzano Novarese Miasino Pettenasco Ameno Gozzano Pella San Maurizio d'Opaglio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22536
* Multimedia: Orta San Giulio / Q22536
# Pentatloi modernoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

Pentatloi modernoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Parisko Versaillesko jauregian eta Vélodrome Nationalean jokatuko da abuztuaren 8tik 11ra. Versaillesko jauregiak hartuko ditu pentatloi modernoaren proba guztiak eskrima ezik, hori Vélodrome Nationalean izango da. Gizonezkoen lehiaketa eta emakumezkoen lehiaketa jokatuko dira.

## Pentatloi modernoa

Pentatloi modernoak bost kirol batzen ditu: pistolarekin tiroa, ezpatarekin esrkima , 200 metroko igeriketa librea, zaldi gaineko saltoak eta 3,2 kilometroko zelaiko lasterketa.

## Sailkapena

72 atletak hartuko dute parte, 36 gizonezkok eta 36 emakumezkok, herrialde bakoitzeko eta genero bakoitzeko bi atletak gehienez. Frantziak, herrialde antolatzailea denez, genero bakoitzeko atleta banarentzako tokia segurtaturik izango du eta beste bi plaza unibertsal ere banatuko dira.
Gainerako 33 atletek Munduko txapelketetan eta Kontinentetako txapelketetan lortuko dute sailkapena. Kontinentetako txapelketetatik 20 atleta sailkatuko dira kuota hauek betez; Afrika eta Ozeaniako bana, Amerikako bost, Europako zortzi eta Asiako bost. 2023ko eta 2024ko Munduko Txapelketek beste hiruna atleta sailkatuko dituzte. Gainerako sailkatuak UIPM zerrenda linpikoaren arabera sartuko dira lehiaketan.

## Dominak
### Domina-taula

* Nazio antolatzailea (Frantzia)
| Rankinga | herrialde | Urrea | Zilarra | Brontzea | Guztira |
| 1 | Egipto | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 1 | Hungaria | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 3 | Frantzia* | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 3 | Japonia | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 5 | Hego Korea | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 5 | Italia | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Guztira (6 herrialde) | Guztira (6 herrialde) | 2 | 2 | 2 | 6 |

### Ekitaldiak

| Proba | Urrea | Zilarra | Brontzea |
| Gizonezkoak xehetasunak | Ahmed El-Gendy Egipto | Taishu Sato Japonia | Giorgio Malan Italia |
| Emakumezkoak xehetasunak | Michelle Gulyás Hungaria | Élodie Clouvel Frantzia | Seong Seung-min Hego Korea |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Branch, John. (2008-11-27). «Modern Pentathlon Gets a Little Less Penta» The New York Times ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2021-07-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109317227
* Multimedia: Modern pentathlon at the 2024 Summer Olympics / Q109317227
# Pentatloi modernoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

Pentatloi modernoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 2021eko abuztuaren 5etik 7ra bitarte lehiatu zen, Musashino Basoko Kirol Aretoan eta Ajinomoto estadioan. Gizonezko eta emakumezko probak izan ziren, guztira 36 atletekin.
Pentatloi modernoak bost kirol batzen ditu: pistolarekin tiroa, ezpatarekin esrkima , 200 metroko igeriketa librea, zaldi gaineko saltoak eta 3,2 kilometroko zelaiko lasterketa.

## Parte-hartzaileak

* Argentina (1)
* Australia (1)
* Bielorrusia (2)
* Brasil (1)
* Txile (1)
* Txina (2)
* Kuba (2)
* Txekiar Errepublika (1)
* Ekuador (1)
* Egipto (2)
* Frantzia (4)
* Alemania (3)
* Britainia Handia (3)
* Guatemala (1)
* Hungaria (4)
* Irlanda (1)
* Italia (1)
* Japonia (2)
* Kazakhstan (2)
* Lituania (3)
* Mexiko (4)
* Zeelanda Berria (1)
* Polonia (1)
* ROC (2)
* Hego Korea (3)
* Turkia (1)
* Ameriketako Estatu Batuak (2)
* Uzbekistan (2)

## Dominak

| Event | Urrea | Zilarra | Brontzea |
| Gizonezkoak xehetasunak | Joe Choong Britainia Handia | Ahmed Elgendy Egipto | Jun Woong-tae Hego Korea |
| Emakumezkoak xehetasunak | Kate French Britainia Handia | Laura Asadauskaitė Lituania | Sarolta Kovács Hungaria |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Branch, John. (2008-11-27). «Modern Pentathlon Gets a Little Less Penta» The New York Times ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2021-07-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39080759
# Pentatomidae

Pentatomidae Zimitzen taldeko intsektu familia bat da. 900 genero ditu barnean eta 4.700 espezie inguruk osatzen dute. Bost kontinentetan hedaturik dago.
Hemiptero gehienek bezala ahoa zurrupatzeko moldaturik dute eta fitofagoak dira. Hainbat espezie nekazaritzarako izurri kontsideratzen dira.

## Etimologia

Pentatomidae izena grezierazko "penta" (bost) eta "tomos" (zati) elkartzetik sortzen da, antenek dituzten bost atalengatik dute izen hori.

## Deskribapena

Oskol handi baten itxura du pentatomidoen gorputzak. Eskuletoa nabarmen handia da. Aurreko hegalei "hemielitro" esaten zaie, elitro erdia, izan ere aurrealdea gogorra dute eta atzealdea mintzakara. Atzeko hegalak mintzakarak dira.

## Taxonomia

Hamar azpifamilia ditu:
* Aphylinae (Bergroth, 1906) – Australian
* Asopinae (Spinola, 1850) - Mundu osoan
* Cyrtocorinae (Distant, 1880) - Ameriketan
* Discocephalinae (Fieber, 1860) - Ameriketan
* Edessinae (Fieber, 1860) - Ameriketan
* Pentatominae (Leach, 1815) - mundu osoan
* Phyllocephalinae (Amyot & Serville, 1843) -
* Podopinae (Amyot & Serville, 1843) -
* Serbaninae (Distant, 1906) monotipikoa
* Stirotarsinae (Bergroth, 1911) monotipikoa

## Iruditegia

* Zimitz marraduna (Graphosoma lineatum).
* Nezara viridula.
* Carpocoris mediterraneus.
* Zimitz kirasdun marroia (Halyomorpha halys).

## Erreferentziak

* ↑ «Family Pentatomidae - Stink Bugs» bugguide.net (Noiz kontsultatua: 2024-07-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q652142
* Multimedia: Pentatomidae / Q652142
* Espezieak: Pentatomidae
# Pentatloi garaikidea 2008ko Olinpiar Jokoetan

2008ko Olinpiar Jokoak - Pekin :
| Pentatloi garaikidea ||
| Estatu Partehartzaileak | 8 |
| Hasiera | abuztuaren 18a |
| Bukaera | abuztuaren 19a |
| Atleta kopurua | 72 |
| Lekua | Kirol Olinpikoen Zentroa Ying Tung Natatorium Olympic Green Kontzentzio Zentroa |
| Modalitateak | 2 |
Pentatloi garaikidea 2008ko Olinpiar Jokoetan abuztuaren 21 eta abuztuaren 22an jokatu zen Pekingo hainbat tokietan. 2 modalitate ezberdin daude eta guztira hainbat herrialde ezberdinetako 72 kirolarik hartu zuten parte.

## Dominak

2 modalitate ezberdin daude kirol honetan: gizon eta emakume modalitateak, hain zuzen.

### Gizonak

| Andrey Moiseev | Errusia |
| Edvinas Krungolcas | Lituania |
| Andrejus Zadneprovskis | Lituania |

### Emakumeak

| Lena Schöneborn | Alemania |
| Heather Fell | Erresuma Batua |
| Victoria Tereshuk | Ukraina |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q475632
* Multimedia: Modern pentathlon at the 2008 Summer Olympics / Q475632
# Flintshire

Flintshire (galeseraz Sir y Fflint) Galesko ipar-ekialdeko muturrean dagoen konderria da.
438 km²-ko azalera dauka eta 2006an 150.100 biztanle inguru zituen. Mold (10.547 biztanle 2001ean) du hiriburua.

## Hizkuntza

Gales hiztunei dagokienez, konderriak herrialdearen batez besteko kopurua du, biztanleen % 21 baitira galesdunak.

## Herritar ospetsuak

* John Ingleby (1749-1808), margolaria eta miniaturista.
* Daniel Owen (1836–1895), galesezko eleberrigilea.

## Kanpo loturak

* (Galeseraz)(Ingelesez) Flintshire/Sir y Fflinteko webgune ofiziala
* Datuak: Q505610
* Multimedia: Flintshire / Q505610
# Flipped (2010eko filma)

Flipped, 2010eko Rob Reiner estatubatuarrak zuzendutako amodiozko drama-komedia film bat da. Wendelin Van Draanen idazlaren 2001eko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Madeline Carroll, Callan McAuliffe, Rebecca De Mornay, Anthony Edwards, John Mahoney, Penelope Ann Miller eta Aidan Quinn aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1957, Juli (Morgan Lily) eta Bryce (Ryan Ketzner) zazpi urtetako bi mutiko-neskato dira, itxuraz guztiz ezberdinak, bizilagunak eta gela berdineko ikasleak. Julie Brycetaz maiteminduko da, baina Brycek sei urtez ekiditen saiatuko da.
1962, jada nerabeak direla, Juli (Madeline Carroll) eta Bryce (Callan McAuliffe) institutu berdinera doaz eta gauzak aldatu dira: Brycek Juli beste begi batzuekin ikusten baitu.

## Aktoreak

* Callan McAuliffe: Bryce Loski
** Ryan Ketzner: Bryce mutikoa
* Madeline Carroll: Julianna "Juli" Baker
** Morgan Lily: Juli neskatoa
* Rebecca De Mornay: Patsy Loski
* Anthony Edwards: Steven Loski
* John Mahoney: Chet Duncan
* Penelope Ann Miller: Trina Baker
* Aidan Quinn: Richard Baker
* Kevin Weisman: Daniel Baker
* Cody Horn: Lynetta Loski
** Gillian Pfaff: Lynetta neskatoa
* Shane Harper: Matt Baker
* Michael Christopher Bolten: Mark Baker
* Stefanie Scott: Dana Tressler
* Israel Broussard: Garrett Einbinder
* Ashley Taylor: Sherry Stalls
* Matthew Gold: Eddie Trulock
* Jake Reiner: Skylers

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa ikusgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1343478
# Flippin (Arkansas)

Flippin Arkansasko hiri bat da. Marion konderrian kokatua dago. 2010ean 1.355 biztanle zituen, 4,7 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Marion konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79342
* Multimedia: Flippin, Arkansas / Q79342
# Flirt Rocks

Flirt Rocks, Erresuma Batuko itsasoaz haratagoko Aingira dependentziako uharte bat da, Karibe itsasoan.
# Flirting (filma)

Flirting (euskaraz: «ligatzen») 1991ko John Duigan australiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1960ko hamarkadako hamarkadako Australian, Danny Embling mutilentzako eskola pribatu bateko barneko ikasle gaztea da. Ugandako diplomatiko baten alaba den Thandiwe ezagutu eta maiteminduko da. Baina Dannyren herabetasunak ez dio uzten bere sentimenduak erakusten.

## Aktoreak

* Noah Taylor: Danny Embling
* Thandie Newton: Thandiwe Adjewa
* Nicole Kidman: Nicola
* Naomi Watts: Janet
* Bartholomew Rose: 'Gilby' Fryer
* Felix Nobis: Jock Blair
* Marc Aden: Christopher Laidlaw
* Les Hill: Greg Gilmore
* Jeff Truman: Mr. Morris Cutts

## Kanpo estekak

* Datuak: Q127665
# Flintstone (Maryland)

Flintstone Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Allegany konderrian dago, Maryland estatuan. 167 biztanle ditu, 1,07706 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Allegany konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3886999
* Multimedia: Flintstone, Maryland / Q3886999
# Flintville (Tennessee)

Flintville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lincoln konderrian dago, Tennessee estatuan. 722 biztanle ditu, 13,7863 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lincoln konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5459625
# Flippity

Ikasgelarako doako webgune bat da. 27 aukera eta jolas sortu daitezke Flippity tresnarekin. Hauek dira aukerak:
Flashcardak, Izen aukeraketa erruleta, taldekatzeak egitea, silly sentense (esaldi eroak), escape-room edo giltzatutako erronkak, bikoteak egitea, memoria jolasa, 3 lerroan, bingoa, denbora-lerro interaktiboa, txapa edo insigniak, sailkapen taulak, idazketa-abiaduta-probatzailea (mekanografia), ortografia-hitz kudeatzailea, hizkizopa, gurutzegrama, hitz nahasi puzlea, urkatua, Wordle, aurrerapen adierazlea, hitz hodeia, hitz artistikoa (jerogrilikoa, zeinu hizkuntza, braile...), MadLibs, txapelketetarako parentesia, ziurtagiria eta autoebaluazio galdetegia.
# Pentsu

    Artikulu hau abereen janariari buruzkoa da; gogoeta gaitzat duena beste hau da: «Pentsamendu»
Pentsua abereei eta etxeko beste animaliei adiera zabalean ematen zaien bazka edo janaria da, bereziki aurrez nolabait prestatu edo eraldatu denari deritzaio. Abereei ematen zaien bazka lehorra, gehienetan laborez osatua izaten da. Kanpoan, abereek soro eta zelaietatik jaten dituzten landareei larre izena ematen zaie.
Bestalde, basa abereen kasuan; ikuluan egoten diren animalien kasuan, bereiztu egin beharko lirateke kanpoan abereek soro eta zelaietan jaten duten belarra. Behin abereek larretan jana ez izatean, baserritarrek belar bolak, belar fardo edo laztoa ematen diete, jatekoa izan dezaten. Hauek guztiak ez dira eraldatuak izan, belar bolen kasuan, plastikoetan egotearen ondorioz fermentazio bat besterik ez ez baitute izan, eta fardoak belarra lehorra dagoenean egiten dira eta ez dute eraldaketarik jasatzen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q211439
* Multimedia: Fodder / Q211439
# Pentti Haanpää

Pentti Haanpää (Piippola, 1905eko urriaren 14a - 1955eko irailaren 30a) finlandiar eleberrigilea izan zen. Nekazari aberats baten semea. Joyceren bi ipuin suomieraz argitaratu zituen. Bere lurraldetik kanpora ez zuen inoiz alde egin, eta bertako jende xehearen bizitza du bere ipuin laburren gaia. Komunista izatea egotzi baitzioten, haren obraren zati bat egilea hil arte ez zen argitara eman. Hala gertatu zen Azti zirkulua eta Sato laguntzailearen kasua eleberriekin (Obrak, 1956-1958). Hanpääk umore garratza erabili zuen bizitzaren zentzugabetasunaren aurrean, goi-klaseen satira eginez: Karabana (1930), Isakki Kopetiluna (1955) ipuinak, Irina (1949) eleberria.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1394747
* Multimedia: Pentti Haanpää / Q1394747
# Pentti Isotalo Saria

Pentti Isotalo -palkinto 1979tik urtero SM-liiga finlandiarreko kanpoko arbitro onenari ematen zaion garaikurra da; SM-liigako arduradunek erabakitzen dute sariaren irabazea.
Pentti Isotalo izotz-hockey jokalari profesional bat izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2069490
# Pentti Linkola

Kaarlo Pentti Linkola (Helsinki, 1932ko abenduaren 7a - Valkeakoski, 2020ko apirilaren 5a) Finlandiako ekologista izan zen. Asko idatzi zuen bere ideiei buruz eta oso ezaguna da bere herrialdean. Modu sinplean bizi zen eta arrantzale gisa lan egiten zuen. Linkolak uste zuen gizateriak ingurumena suntsitzen duela eta, beraz, irtenbide gisa planteatzen zuen munduko pertsona kopurua murriztea eta desindustrializazioa. Bere gizartearen ideia da diktadura totalitarioa, elite intelektual batek zuzentzen duena, non biztanle gehienak Erdi Aroko bizimodua duen eta kontsumoa baliabide berriztagarrietara mugatzen den.
* Datuak: Q734434
* Multimedia: Pentti Linkola / Q734434
# Pentsamendua grabatzeko eta erreproduzitzeko gailua

Pentsamenduak grabatzeko eta erreproduzitzeko gailu bat da subjektu baten pentsamenduak, emozioak, ametsak edo bestelako gertaera neuronal/kognitiboak burmuin-konputagailu interfaze baten bidez zuzenean grabatzeko eta erreproduzitzeko gai den edozein makina. Gaur egun, ia beti zientzia fikzioan agertzen dira; aldiz, ideiak interes zientifiko handiagoa jaso du burmuin-konputagailu lehen interfazeak garatu ahala.
Oneirografia terminoa, ametsen erregistroari dagokiona, aurrekoaren sinonimoa da.

## Fikzioan

Teknologia hipotetiko hori funtsezko elementua da William Gibsonen lehen ipuin laburretako batzuetan, 1977an egin zuen debuta barne: Fragments of a Hologram Rose, non ASP (itxurazko pertzepzio sentsoriala) izena ematen dion. Sprawl trilogian, Simstim (estimulazio-simulazioa) du izena, eta entretenitzeko modurik ezagunena da, agian XX. mendeko pop musikaren baliokidea. Gehienetan oso editatuta dauden bertsio dokumentalak erakusten dira, erregistratutako pertsonaren esperientzia errealaren hurbilketa berrinterpretatuz; The Winter Market-en, berriz, ametsak eta irudipenak erregistratzeko gai den bertsioa dago.
1980ko hamarkadako zenbait film, hala nola Brainstorm (1983), Till the End of the World (1991), Rare Days (1995), Final Fantasy: The Spirit Inside (2001) eta Sleep Dealer (2008), teknologia hau eta haren adarkatzeak irudikatzen dituzte.

## Ikerketa

2008ko abenduan, Telekomunikazioak Ikertzeko Nazioarteko Institutuko Neurozientzia Kognitiboko Sailak neurona-seinaleak irudietan itzultzeari buruzko ikerketa iragarri zuen. Gainera, UCLAko Moran Cerf doktoreak 2010eko artikulu bat argitaratu zuen Nature aldizkarian. Artikulu horren arabera, bera eta beste ikertzaile batzuk pentsamenduak interpretatzeko zorian zeuden, euren ametsetako pertsonen oroitzapenak berresteko, euren garuneko jarduera elektronikoki bistaratuta. Ikerketaren emaitza, sarritan, ametsak erregistra ditzakeen gailu gisa ezagutarazi da. Hala ere, Moran Cerfek dio ez zuela inoiz baieztapen hori egin, eta gailu hori aukera teorikoa dela esan zuen.

### Gaur egungo mugak

Gaur egun, BCI gailuak seinale neuralen azpimultzo mugatu bat seinale digital bihurtzeko gai dira. Seinale gehienak gailu akoplatuen motorrean zentratutako kontroletarako erabiltzen dira. Garunaren barruan hautematen edo asmatzen diren irudien itzulpena oraindik ez da guztiz lortu.

## Erreferentziak

* ↑ Biever, Celeste. (12 December 2008). «'Mind-reading' software could record your dreams» New Scientist.
* ↑ Ghosh, Pallab. (27 October 2010). «Dream recording device 'possible' researcher claims» BBC News.
* ↑ Cerf, Moran; Thiruvengadam, Nikhil; Mormann, Florian; Kraskov, Alexander; Quiroga, Rodrigo Quian; Koch, Christof; Fried, Itzhak. (28 October 2010). «On-line, voluntary control of human temporal lobe neurons» Nature 467 (7319): 1104–1108. doi:10.1038/nature09510. OCLC .3010923 PMID 20981100..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7797000
# Pentsio

Pentsioa pertsona batek behar adinako diru sarrerarik eskuratzen ez duenean (erretiroan, alarguntzean edo gaigabezia izategatik) gizarte segurantza edo beste erakunde pribatu batetik aldika jasotzen duen dirua da. Askotan, erretiroko pentsioetan batez ere, pentsiodun guztiek euren lan-bizitzan osatu duten fondo batetik ordaintzen dira pentsioak.
Pentsio-sistema publikoak eta pribatuak bereizten dira: sistema pribatuetan, pentsiodunak aurretik kontratatutako aseguru moduan edo urtez urte berak osatutako aurrezkien kapitalizazioaz jasotzen du pentsioa, aurrez ezarritako gertaera-unetik aurrera (erretiroa, gaigabezia, senitarteko baten heriotza, besteak beste); pentsio-sistema publikoek, berriz, elkartasun-printzipio batez arautzen dira: haren arabera, batek egiten dituen ekarpenak fondo komun bat osatzen dute eta fondo horretatik guztientzako pentsioak ordaintzen dira, handiagoa edo txikiagoa, aginteak ezarritako arauen arabera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156223
* Multimedia: Retirement / Q156223
# Pentsio ez kontributibo

Pentsio ez kontributiboa erretiroan eta premiazko egoeran dauden herritar guztiei ematen zaien pentsioa da. Haren baitan sartzen dira diru-laguntza bat, laguntza mediko eta farmazeutikoa, eta bestelako zerbitzu sozial osagarri batzuk. Horrelako pentsioa jaso dezakete Gizarte Segurantzari inoiz kotizatu ez diotenek edota langile-denboran pentsio "kontributiboa" deritzona jasotzeko eskubidea izateko behar adina kotizatu ez diotenek gaur egun, beharrezkoa da gutxienez hamabost urtez kotizatu izatea.
Pentsio ez kontributiboa jasotzeko eskubidea dute Espainiako Estatuko herritarrek eta, beste herrialderen bateko nazionalitatea izanik ere, egoitza legala han dutenek, betiere baldintza hauek betetzen badituzte: behar adinako diru-sarrerarik ez izatea, kobraturikoak ezin dira urtean 3.762 eurotik gorakoak izan, eta 65 urte edo gehiago izatea.
Baliaezintasunagatik kobratzeko beharrezkoa da 18 urte edo gehiago eta 65 baino gutxiago izatea eta %65eko edo gehiagoko elbarritasuna edo ezgaitasuna izatea. Baliaezintasunagatiko pentsio ez kontributiboak kobratzeko eskubidea erkidego autonomoek aitortzen dute, nahiz eta haien finantzazioa Estatuko Aurrekontu Orokorren kargura izaten den. Aurrekontuen Legean ezartzen da pentsio horien zenbatekoa. Orain artean, autonomia erkidegoek kopuru osagarriak bakarrik eman diezazkiekete beren pentsiodunei.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Udalaitz, Daniel. (2004ko uztailaren 11). «Zer da: Pentsio ez kontributiboa» Argia CC-BY-SA lizentzia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6085662