OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Marianne Moore

Marianne Craig Moore (Kirkwood, Missouri, 1887ko azaroaren 15a - New York, 1972ko otsailaren 5a) estatubatuar olerkaria izan zen.
Presbiteriar debot bat izan zen, bere familiako beste guztiak bezala. Historia, ekonomia eta zientzia politikoak ikasi zituen Bran Mawr Collegen. Han hasi zen ipuinak eta poemak idazten 1915ean argitaratu zuen lehen aldiz. New Yorkera joanda, liburuzain izan zen eta aldizkari literarioak argitaratu zituen. Greenwich Villageko abangoardiarekin harremana izan zuen eta gustu modernistaren arbitro bihurtu zen. Elizabeth Bishop, Allen Ginsberg, John Ashbery eta James Merrill olerkari gazteak ere babestu zituen. Bederatzi urtez Jean de La Fontaineren fabulak itzuli zituen. 1951n Pulitzer Saria Olerkigintzan irabazi zuen Collected Poems liburuarekin.
Mugimendu sufragista estatubatuarrean parte hartu zuen unibertsitate-garaitik.
Bere lanaren ezaugarri nagusiak berrikuntza formala, ahoskera zehatza, ironia eta asmamena izan ziren.

## Lan hautatuak

* Poems, 1921
* Observations, 1924
* Selected Poems, 1935 (introduction by T. S. Eliot)
* The Pangolin and Other Verse, 1936
* What Are Years, 1941
* Nevertheless, 1944
* A Face, 1949
* Collected Poems, 1951
* Fables of La Fontaine, 1954 (itzulpena)
* Predilections: Literary Essays, 1955
* Like a Bulwark, 1956
* Idiosyncrasy and Technique, 1958
* O to Be a Dragon, 1959
* The Marianne Moore Reader, 1961
* Eight Poems, 1962, with illustrations by Robert Andrew Parker
* The Absentee: A Comedy in Four Acts, 1962
* Puss in Boots, The Sleeping Beauty and Cinderella, 1963
* Dress and Kindred Subjects, 1965
* Poetry and Criticism, 1965
* Tell Me, Tell Me: Granite, Steel and Other Topics, 1966
* The Complete Poems of Marianne Moore, 1967
* The Accented Syllable, 1969
* Selected Poems, 1969
* Homage to Henry James, 1971
* The Complete Poems, 1982
* The Complete Prose, 1986, edited by Patricia C. Willis
* Complete Poems, 1994
* The Selected Letters of Marianne Moore, edited by Bonnie Costello, Celeste Goodridge, and Cristanne Miller, 1997
* Becoming Marianne Moore: The Early Poems, 1907–1924, edited by Robin G. Schulze, 2002. ISBN 978-0520221390.
* Poems of Marianne Moore, edited by Grace Schulman, 2003

## Kanpo estekak

Ugarte Irizar, Itziar, Moore, bestiario gizatiar bat ontzen, BERRIA (2022-02-13)
* Datuak: Q278495
* Multimedia: Marianne Moore / Q278495
# Marianne Vos

Marianne Vos ('s-Hertogenbosch, 1987ko maiatzaren 13a-) herbeheretar txirrindularia da, bere belaunaldiko onentzat hartua. 2008ko eta 2012ko Olinpiar Jokoetan urrezko domina bana lortu zituen.
Erlojupeko txirrindularitza emakumezkoen elite munduko txapelketa, Alfredo Binda Saria, Ronde van Drenthe eta La Flèche Wallonne Féminine eguneko probak ez ezik, hiru aldiz Giro d'Italia Femminile, bi aldiz Emakumeen Euskal Bira eta behin The Women's Tour ere irabazi ditu.
2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuen, emakumeen errepide lasterketan bakarkako ekitaldian.

## Ziklo-krosa

* Munduko Txapelketa:
** Txapelduna (8): 2006, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2022
** Bigarrena (2): 2008, 2017
** Hirugarrena (2): 2015, 2019
* Munduko Kopa:
** Txapelduna (1): 2019
** Bigarrena (4): 2004, 2007, 2010, 2012
** Hirugarrena (2): 2011, 2014

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6242
* Multimedia: Marianne Vos / Q6242
[Kategoria:2024ko Udako Olinpiar Jokoetako txirrindulariak]]
* ↑ (Ingelesez) «"We both had nothing left" - Marianne Vos & Lotte Kopecky forced to settle for silver and bronze in women's road race at 2024 Paris Olympic Games» CyclingUpToDate.com 2024-08-05 (Noiz kontsultatua: 2024-08-12).
* ↑ (Gaztelaniaz) RMC, Redacción. (2024-08-04). «París 2024: Kristen Faulkner se lleva el oro olímpico en la ruta por delante de las favoritas Marianne Vos y Lotte Kopecky» Revista Mundo Ciclístico (Noiz kontsultatua: 2024-08-12).
# Marianne Ihalainen

Marianne Ihalainen (Tampere, Finlandia. 1967ko otsailaren 22a) Finlandiako izotz hockey jokalari bat da. 1998ko Neguko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen finlandiar talde nazionaleko kapitain bezala, baita sei IIHF World Women 's Championship brontzezko domina ere, lau IIHF Europako Emakume txapeldunak urrezko dominak eta bat brontzezkoa Finlandia ordezkatuz, eta zortzi aldiz SM-sarja Finlandiako txapeldun izan zen Ilves taldearekin. Ihalainen Finlandiako emakumezkoen izotz hockeyaren aitzindarietako bat da, eta Finlandiako Hockey Hallen sartu zen lehen emakumeetako bat izan zen, Riikka Sallinen trailblazerraren ondoan.
2001ean jokotik erretiratu ondoren, Ihalainen Ilves emakumezkoen taldea entrenatu zuen 2002-2006 denboraldian eta taldea 2006ko SM-sarja Finnish Txapelketan garaipenera eraman zuen. 2006an finlandiar talde nazionaleko entrenatzaile eta talde kudeatzaile bihurtu zen. Ihalainen entrenamenduz, talde nazional finlandiarrak brontzezko dominak irabazi zituen IIHF Emakumeen Munduko Txapelketan 2008 eta 2009 urteetan, eta brontzezko domina 2010eko Neguko Olinpiar Jokoetan.
2019ko IIHF Women 's World Championship Espoo ekitaldian ospatu zen zeremonia batean, Ice Hockey elkarte finlandiarrak bere karrera formalki ohoratu zuen lehen emakumea izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Marianne Ihalainen. 2021-03-18 (Noiz kontsultatua: 2022-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q534759
# Marianne Stokes

Marianne Stokes, jaiotza izenez Marianne Preindlsberger (Graz, 1855eko urtarrilaren 19a - Londres, 1927ko abuztuaren 13a) austriar margolaria izan zen.
Inglaterran bizi izan zen Adrian Scott Stokes paisaia margolariarekin ezkondu ondoren. Viktoriar aroko margolaririk garrantzitsuenetarikotzat hartzen da.

## Bizitza

Austrian, Graz hirian jaio zen 1855eko urtarrilaren 19an.
Bere bizitzan zehar, Alemanian eta Frantzian bizi izan zen pintura ikasten.
Frantzian, Helene Schjerfbeck margolari finlandiarra ezagutu zuen eta harekin joan zen Pont-Avenera 1883an. Han ezagutu zuen Adrian Scott Stokes margolaria eta 1884an ezkondu zirenean, Britainia handira joan ziren bizitzera, St. Ivesera Kornuallesen, eta Marianne Sotkes hango artisten Newlyneko Eskolaren kide zen Marianne Stokes. Seme-alabarik izan ez zutenez, asko bidaiatu ziren haien artea bilakatuz.
Londresen hil zen1927ko abuztuaren 13an.

## Lana

Lehen ikasketak Munichen egin zituen, Alemanian, Wilhelm Lindenschmit, baina Muttergluck izenburuko bere lehen margolana egiteko diurlaguntza bat lortu ostean, Frantzian Pascal Dagnan-Bouveretekin eta Colin eta Gustave Courtoisen.
Landan eta Paris hirian eta Jules Bastien-Lepage margolari naturalistaren jarraitzaile bihurtu zen, garaiko gazte asko bezala. Haren eragina izaten jarraitu zuen estiloan, nahiz garatutako gaiak aldatu, landa paisaietatik, gai erromantiko, Erdi Aroko eta biblikoetara.
Bretainian Reflection lana margotu zuen, baina ezkondu eta senarrarekin Ingalaterrara joan zenean eta ezkontza abizena hartuta, jarri zuen erakusgai, 1885ean, Royal Academy of Arts arte akademian. Bere lana beste hianbat lekutan izan zen ikusgai: Grosvenor Galleryn, New Galleryn eta Royal Society of British Artists elkartean ere.
1885 eta 1886an senarrarekin batera udarak Danimarkako iparraldeko Skagen hirian. Bertan artisten kolonia garrntzitsu bat zegoen Skagengo Margolariak deitua. Bertan, Michael eta Anna Ancher margolariekin adiskide egin ziren.​
1885eko udan ere, Irlandan izan ziren.
Senarrarekin batera Fine Art Society elkartean erakusketa egin zuen 1900an.​
Tirolera sarri bidaiatu ziren eta 1905an Hungariara eta Eslovakiara Tatra Garaietara. Trata Garaietan urte erdi egon ziren margotzen Važec, Mengusovce eta Ždiar herrizketan. Senarra paisaiak margotzen aritu zen, batez ere bertako etxeak eta belar bilketa, bien bitartean emazteak erretratuak margotu zituen (jantzien xehetasunak jasoz), kultura eslovakoa jasoaz.
Olio pinturak egiteari utzi eta prerrafaeliten eraginez, tenple eta igeltsoarekin margotu zuen eta freskoak direla ematen dute.
Royal Watercolour Society elkarteko kide ere izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Penlee House-eko erakusketak 2009an.
* ↑ "Victorian Art in Britain".
* ↑ Evans, Magdalen, "Stokes, (Charles) Adrian Scott", Oxford Dictionary of National Biography.
* ↑ Ryan, Mary Stratton (2014). «A nation fed by hook and thread». Decies 70: 27-34.
* ↑ Marianne Stokes ArtMagick orrian.
* Datuak: Q446382
* Multimedia: Marianne Stokes / Q446382
# Marianne Thyssen

Marianne Leonie Petrus Thyssen (Belgika, 1956ko uztailaren 24a) Europako Lan eta Gizarte Gaietako komisarioa, Alderdi Demokrata Kristauaren eta Flamenkoaren politikaria da (CD&V).

## Biografia

Sint-Gillis-Waasen jaioa, Thyssen baroiaren familiarekin zerikusirik ez zuen familia flamenko batean. Lovainako Unibertsitate Katolikotik graduatu zen 1979an, eta titulu bat lortu zuen zuzenbidean. UNIZO eta Christelijke Midden-en Burgervrouwenen (CMBV) langile autonomoentzako eta enpresa txiki eta ertainentzako Belgikako erakunde bateko aholkulari juridiko gisa lan egin zuen. Orain, Markant UNIZOko zuzendari eta idazkari nagusi bihurtu zen 1991n. 1986tik 1988ra bitartean, Estatuko Osasun Publikoko eta Ezgaitasun Politikako Idazkaritzaren aholkulari juridikoa izan zen.
1991n, Thyssen Europako Parlamentuko diputatu (eurodiputatu) bihurtu zen Flandesen, CD&V, Belgikako demokrata-kristau flamenkoekin; Karel Pinxten [nl] lekua hartu zuen, Belgikako Senatura aldatu baitzen. 1995 eta 2008 bitartean Oud-Heverlee-ko zinegotzia izan zen (Belgikako Brabante flamenko probintzian dago), eta 2001ean Oud-Heverlee-ko lehen zinegotzia izan zen. Herriko zinegotzi gisa, gizarte-gaietan lan egitea erabaki zuen, hala nola, haurrak zaintzea eta zaharrak zaintzea. 2008an, Thyssen CD&V partidako lider hautatu zuten.
Ia 23 urtez, Europako Parlamentuko diputatu gisa, bost aldiz hautatu zuten Thyssen. Europako Parlamentuko Barne Merkatuaren eta Kontsumitzailearen Babesaren Batzordean parte hartu du, Nazioarteko Merkataritzaren Batzordea ordezkatu du, UE-Ukraina Legebiltzarreko Lankidetza Batzordeko Ordezkaritzako kide izan da eta UE-Turkia Batzorde Mistoko Ordezkaritza ordezkatu du. 2014az geroztik, Europako Alderdi Popularraren (PPE) Belgikako ordezkaritzaren buru izan zen, eta 2004-2009az geroztik PPEko lehen lehendakariorde hautatu zuten.
2014tik 2019ra artean, Europako Batzordeko Enplegu, Gizarte Gai, Gaitasun eta Lan Mugikortasuneko komisario izendatu zuten. Komisario izendatu zuten lehen emakume belgikarra izan zen. 2019an, Nicolas Schmit-ek ordeztu zuen karguan.

## Erreferentziak

* 1 2 Cynthia Kroet (15 January 2015), Marianne Thyssen – self-starter European Voice.

## Ikus, gainera

* Vladimír Špidla
* László Andor

## Kanpo estekak

* Webgune pertsonala
* Datuak: Q270530
* Multimedia: Marianne Thyssen / Q270530
# Marianne Noack

Marianne Noack (Rostock, Alemania, 1951ko urriaren 5a) gimnasta artistiko alemaniarra da, Ekialdeko Alemaniarekin lehiatuz, 1970ean taldekako txapelketan munduko txapeldunorde izatea lortu zuena.

## Kirol ibilbidea

JJ. OO. Mexikoko 1968k taldekako lehiaketan brontzea lortzen du, Sobietar Batasunaren eta Txekoslovakiaren ondoren, bere bikotekideak izanik: Maritta Bauerschmidt, Karin Janz, Magdalena Schmidt, Ute Starke eta Erika Zuchhold.
1970eko Ljubljanako Munduko Kopan zilarra lortu zuen taldekako lehian, Sobietar Batasunaren ostean eta Txekoslovakiaren aurretik (brontzea), bere taldekideekin: Angelika Hellmann, Karin Janz, Richarda Schmeißer, Christine Schmitt eta Erika Zuchold.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Marianne Noack. 2020-10-18 (Noiz kontsultatua: 2022-02-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1896861
* Multimedia: Marianne Noack / Q1896861
# Marianne Timmer

Marianne Timmer (Sappemeen, Herbehereak, 1974ko urriaren 3a - ) herbeheretar abiadura-patinatzaile olinpikoa da.

## Ibilbidea

1997an Varsovia (Polonia) Banako urrutiko munduko kopan urrezko domina irabazi zuen eta proba batean 1000m egin zituen. Urte berean, Varsovian (Polonia) banakako distantziako munduko txapelketan hartu zuen parte, eta brontzezko domina irabazi zuen 3. postuan 1500m eginez.
1998 ko Joku Olimpikoetan bi proba egin zituen. Bata,1500m koa izan zen eta bertan 1. domina, hau da, urrezkoa irabazi zuen, eta bestea, 1000m koa zen eta bertan 1. domina irabazi zuen berriz.
2000 an bi txapelketatan parte hartu zuen, bata, Seulen (Corea del sur) Distantzia motzeko Munduko kopan brontzeko domina irabazi zuen, eta bestea, Nagano (Japonia) banakako diztantziako munduko txapelketa zilarrezko domina irabazi zuen 2. postuan 1000m eginez.
2004an bi txapelketa garrantzitsuetan hartu zuen parte, bata, Naganon ospatu ziren distantzia motzeko kanpeonato mundialera joan zen eta bertan urrezko domina irabazi zuen eta bestea, Korean izan zen, Seulen zehazki. Bertan munduko bigarren postua irabazi zuen munduko lehiaketan.
2005ean Inzell-en ospatu ziren bakarkako munduko txapelketara joan zen eta bertan 3. domina atera zuen, hau da, brontzezko domina. Eta azkenik, 2006. urtean, Turinen ospatu ziren Joku Olinpikoetan 1000 metroko proban hartu zuen parte eta lehenengo domina irabazi zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q463468
* Multimedia: Marianne Timmer / Q463468
# Margarita Windsor

Margarita printzesa, Snowdon-eko kondesa, CI, GCVO, GCStJ (1930 – 2002) Ingalaterrako Jurgi VI.aren eta Elisabete Erregina Amaren bigarren alaba izan zen. Bere ahizpa bakarra Elisabete II erregina izan zen.
Bere ahizpa erregina bihurtu zen garaian, Margaret Peter Townsend izeneko militar batekin harremanetan zebilen. Townsend dibortziatua zen, eta harekin ezkontzeko planak izan zituen arren, errege-familiak jarritako oztopoengatik, harremana zapuztu egin zen.
Ondoren, 1960an, Antony Armstrong-Jones izeneko argazkilariarekin ezkondu zen, zeinarekin seme bat eta alaba bat izan zituen. Armstrong-Jones-i Snowdeneko konde titulua eman zioten 1961ean, eta ondorioz kondesa titulua lortu zuen Margaret Windsorrek.

## Oharrak

* Datuak: Q153815
* Multimedia: Princess Margaret, Countess of Snowdon / Q153815
# Margarita Voites

Margarita Voites, jaiotzez Lombak, (Mosku, 1936ko urriaren 30a – 2024ko ekainaren 20a) estoniar opera abeslaria (koloratura-sopranoa) izan zen.

## Bizitza

Margarita Voites Moskun jaio zen. Haren aita, Arthur Richard Lombak, estoniar ingeniaria zen, geroago marxismo-leninismoa irakatsi zuena, eta ama, Tamara Lombak, errusiar eta poloniar jatorrikoa zen. Laster familia Novosibirskera joan zen bizitzera, eta han Margarita eskolan ikasten hasi zen. Gero Viljandin eta Tartun jarraitu zituen ikasketak. Tartuko 2. eskolan graduatu ondoren (gaur egun Miina Härma eskola), Tartuko Unibertsitateko Historia eta Hizkuntzalaritza Fakultatean matrikulatu zen bibliografia ikasteko. 1957an, unibertsitateko eszenatokian agertu zen Emmerich Kálmánen Das Veilchen vom Montmartre operetan. Handik gutxira unibertsitatea utzi eta Linda Saul Tallinngo Kontserbatorioko irakasle elkartuaren klasean sartzera bultzatu zuten. 1964an graduatu zen.
1964tik 1969ra, Tartuko Vanemuine antzokian aritu zen bakarlari gisa, eta 1969tik 1990era Tallinngo Estonia Antzokian.
2010ean, Peter Pedakek Margarita Voitesen biografia argitaratu zuen Kunst argitaletxean.
Margarita Voites Juhan Voitesekin ezkonduta zegoen, eta harekin bi seme izan zituen. 2024ko ekainaren 20n hil zen, 87 urte zituela.

## Operak

* 1957: Emmerich Kálmánen Das Veilchen vom Montmartre – Violetta Cavallini
* 1963: Georges Bizeten Carmen – Frasquita
* 1964: Giuseppe Verdiren La traviata – Violetta Valery
* 1965: Charles Gounoden Faust – Marguerite
* 1966: Otto Nicolairen Die lustigen Weiber von Windsor – Ford andrea
* 1966: Giuseppe Verdiren Rigoletto – Gilda
* 1968: Johann Straussen Der Zigeunerbaron – Saffi
* 1970: Gaetano Donizettiren Lucia di Lammermoor – Lucia
* 1971: Gioachino Rossiniren Il turco in Italia – Fiorilla
* 1972: Giacomo Pucciniren Gianni Schicchi – Lauretta
* 1973: Wolfgang Amadeus Mozarten Bahiketa serrailoan – Konstanze, Blonde
* 1973: Johann Straussen Die Fledermaus – Rosalinde, Adele
* 1973: Gian Carlo Menottiren The Telephone – Lucy England
* 1974: Gaetano Donizettiren Don Pasquale – Norina
* 1976: Eino Tambergen Cyrano de Bergerac – Roxane
* 1977: Giacomo Pucciniren La bohème – Musette
* 1979: Gaetano Donizettiren La fille du régiment – Marie
* 1981: Wolfgang Amadeus Mozarten Der Schauspieldirektor – Herz andrea
* 1982: Pál Ábrahámen Ball im Savoy – La Tangolita
* 1985: Georg Friedrich Händelen Alcina – Alcina
* 1988: Jacques Offenbachen Les Contes d'Hoffmann – Olympia
* 1999: Jerry Hermanen La Cage aux Folles – Marie Dindon

## Filmografia

* Laulab Margarita Voites (1968–1980)
* Lucia (1973)
* Ooperiball (1974)
* Igihaljas bel canto (1976)
* Teatridirektor (1984)
* Pärlipeegeldused (1986)

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Estonieraz) «Voites, Margarita» Eesti Teatriliit (Noiz kontsultatua: 2024-06-21).
* 1 2 (Estonieraz) Pedak, Peter. (2010). Margarita Voites. Imet tabades. Tallinn: Kunst.
* ↑ (Estonieraz) «Suri ooperilaulja Margarita Voites» ERR 2024-06-20 (Noiz kontsultatua: 2024-06-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4122756
* Multimedia: Margarita Voites / Q4122756
# Margarita badia

Margarita badia (ingelesez: Marguerite Bay) Antartikako penintsulako mendebaldean dagoen badia zabal bat da, iparraldean Adelaida uhartearekin eta hegoaldean azken aldian gutxitua dagoen Wordi izotz hesiarekin, Jurgi VI.a kanala eta Alexandro I.a uharte handiarekin. Badia Jean-Baptiste Charcotek zuzendutako Frantziar Espedizio Antartikoak aurkitu zuen, espedizioaren zuzendariak bere emaztearen omenez izendatu zuelarik.
Badia barnean Pourquoi Pas uharteak, Horseshoe uhartea eta Lagotellerie uhartea daude.
Barry edo San Martín uhartexkan, Margarita Badiako Mottet pasabideko Sanavirón senaditxoan, Fallières kostaldearen parean dauden Debenham uharteen zati dena, Argentinako Armadaren San Martín basea dago. 1951ko martxoak 21ean sortu zuen Hernán Pujato koronelak, honen errautsak ondoko Barbara uhartexkako mausoleo baten daudelarik. 1960a desaktibatua izan zen, modu iraunkorrean 1976ko martxoak 21ean berriz funtzionatzen hasiz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141727
* Multimedia: Marguerite Bay / Q141727
# Margarita l'Aiglekoa

Margarita l'Aiglekoa (1104- 1141eko maiatzaren 25) Iruñeko erregina ezkontidea (1130-1141) zen.
Aita Gilbert l'Aiglekoa eta ama Juliette Perchekoa zituen.
Senarra eta Margaritaren arteko harremanak ez ziren onak. Margaritak maitale asko izan zituen eta senarrak ez zuen bigarren seme bat aintzat hartu: Errodrigo izenekoa (Henrike Montescagliosoko kondea izango zena).

## Ezkontzak eta seme-alabak

1130ean Gartzia V.a Nafarroakoa ezkondu zuen. Hiru seme-alabak izan zituzten:
* Antso VI.a, ondoko Nafarroako erregea
* Blanka, Gaztelako Antso III.a erregearekin ezkondua (1151) eta Alfontso VIII.a erregearen ama
* Margarita (†1182), Siziliako Gilen I.a erregearekin ezkondua (1150) eta Gilen II.a erregearen ama
Zuhaitz genealogikoa :
Roger IV, Duke of Apulia
William II of Sicily
Margarita Iruñekoa
Robert III, Prince of Capua
Richer de l'Aigle, Seigneur de l'Aigle
Henry, Prince of Capua
Gilbert de l'Aigle
Judith d'Avranches
Antso VII.a Nafarroakoa
Margarita l'Aiglekoa
Geoffrey II, Count of Perche
Antso VI.a Nafarroakoa
Berengela Nafarroakoa
Juliette du Perche
Beatrix de Montdidier
Zuria Nafarroakoa (1177-1229)
Zuria Nafarroakoa, Gaztelako erregina
Alfontso VIII.a Gaztelakoa :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2842845
# Margarita uhartea

    Artikulu hau Venezuelako uharteari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Margarita (argipena)».
Margarita uhartea (gaztelaniaz: Isla Margarita edo Isla de Margarita) Venezuelako Nueva Esparta estatuko uharterik handiena da, Karibe itsasoan. Estatuak beste bi uharte txiki ditu: Coche eta Cubagua. Hiriburua La Asunción du eta 420.000 biztanle inguru ditu.

## Geografia

Margarita uhartea Venezuelako Nueva Esparta estatuan dago Coche eta Cubagua uharteekin batera. Uhartea istmo bati esker lotutako bi penintsulak osatzen dute eta 1.020 km² azalera du.
Hauexek dira penintsulak:
* Macanao penintsula (mendebaldean). Penintsulako mendirik altuena 760 metrotako Pico de Macanao da.
* Paraguachoa penintsula (ekialdean). Penintsulako mendirik altuenak 920 metrotako San Juan edo Cerro Grande eta 890 metrotako El Copey dira.
Istmoa La Restinga du izena eta barnean La Restintiga lakua du.

### Hiri nagusiak

* Porlamar, 125.000 biztanle.
* Pampatar, 50.000 biztanle.
* La Asunción, 25.000 biztanle eta eskualdeko hiriburua.
* Juan Griego, 45.000 biztanle.

## Historia

1498an, Kristobal Kolon uhartea ikusteko lehendabiziko europarra zen, lehen uhartean Guaiqueries tribua bizi zen. Uhartean perlak ekoizten zirenez, espainiarrak gotorlekuez bete zuten. 1561an, Lope Agirre oñatiarra uhartea konkistatu zuen Panamara joan baino lehen.
1814an, Margarita uhartea zen independentzia lortzeko lehendabiziko Venezuelako eskualdea. Simón Bolívar askatzailea uharte honetan bihurtu zen errepublika berriko komandantea.

## Kanpo Loturak

* (Gaztelaniaz) Gobernuaren webgune ofiziala

## Kanpo estekak

* Datuak: Q334738
* Multimedia: Margarita Island / Q334738
# Margarita de Mayo Izarra

Margarita de Mayo Izarra (Polán, Toledo, 1889ko uztailaren 20a – Madril, 1969) Espainiako idazle, ikertzaile eta kazetaria izan zen.

## Ibilbide profesionala

Margarita de Mayok, Lehen Hezkuntzako maistra-titulua lortu ondoren, 1914tik 1918ra Valdepeñas (Ciudad Real) nesken eskola graduatu bateko irakasle ibilbideari ekin zion.
1918. urtearen erdialdetik, Azterlan eta Ikerketa Zientifikoak Zabaltzeko Batzordeko (JAE) idazkaritzan lan egin zuen, eta urte horren bukaeratik 1924ra bitartean Institutu-eskolan prestakuntza-atalean eskolak emateko ardura hartu zuen. Garai hartan María de Maeztuk sortutako Señoritas egoitzan bizi izan zen eta bertan Egoitzako nesken taldeko irakasle jardun zuen.
1921ean, pentsioa eman zioten Britainia Handian ikasturtea pasatzeko. Londresko King's College for Women ikastetxean plaza bat lortu zuen. Itzultzean, Maezturekin elkarlanean jarraitu zuen, Eskola Institutuko eta Egoitzako egoiliar eta langile gisa.
1924an JAEko pentsioduna izan zen New Yorkeko Vassar Collegera joateko, eta han Espainiako Departamentuko kide iraunkorra izan zen 1956an erretiroa hartu zuen arte. Han, Pilar de Madariaga kimikariarekin eta Sofía Novoa musikologoarekin batera aritu zen, Señoritas Egoitzarekin eta Escuela Institutuarekin lotuak. 1948an doktoratu zen Gabriel Miróren El estilo tesiarekin.
Bere lanaren zatirik ezagunena bere kazetaritza-alderdia da. 1930eko hamarkadan hasi zen kazetari lanetan, El Bien Público, diario monárquico de Mahón, edota La Correspondencia Militar, Madrid Cientifico edo Nuevo Mundo. Batzuetan M. de Mayo Izarra gisa sinatzen zituen artikuluak. eta bere artikuluetan, besteak beste, eta bere artikuluetan Espainiako irakurleei New York bezalako hiri iparramerikarrak, besteak beste, eta estatubatuarren bizimodua ezagutarazten saiatzen zen..

## Lanak

* Lluvia de Hijos, fartsa komikoa hiru ekitalditan (1915)
* Nuestros prosistas y poetas. Burgos, [s.a.].
* Galdós (Margarita de Mayoren testu hautaketa) 1922.
* Tradiciones y leyendas de Toledo. Burgos, [s.a.].
* Obras de Benito Pérez Galdós (literatura edizioa Margarita de Mayoren eskutik). 1935.

## Erreferentziak

* ↑ «Personajes toledanos del siglo XX reviven en una alta institución de la capital» Eldigitalcastillalamancha.es.
* 1 2 3 4 5 6 «Margarita de Mayo Izarra, de Polán a Estados Unidos | Biblioteca de Castilla-La Mancha» biblioclm.castillalamancha.es.
* 1 2 3 «:: Mujeres y Educación ::» previa.uclm.es.
* ↑ «datos.bne.es» datos.bne.es.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q43884781
# Manuel Ormazabal

Manuel Alejandro Ormazábal Pino (1983ko martxoaren 10a) Txileko futbolaria da, gaur egun Txileko Bigarren Mailako San Antonio Unido taldean atzelari gisa jokatzen duena.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Manuel Ormazabal, Soccerway webgunean
* Datuak: Q6752777