OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Michel Colucci

Michel Gérard Joseph Colucci, Coluche izengoitiaz ezaguna, (Paris, 1944ko urriaren 28a-Cannestik gertu, 1986ko ekainaren 19a) umorista frantziarra izan zen. Gizarte eskubideen aldeko defendatzailea, 1981eko Frantziako Presidentziarako hauteskundetara hautagai zen automobil istripuz hil zenean.

## Biografia

Romain Bouteillek 1969an sortutako Cafe de la Gare kafe-antzokian hasi zen lanean, eta han Patrick Dewaere, Henri Guybet eta Miou-Miourekin lan egin zuen, besteak beste. Kabareteko eszena utzi eta zinema kameren aurrera jarri zen, Frantziako hainbat filmetan lan eginez. Politikan ere sartu-irten bat egin zuen: 1981eko Frantziako presidentetzarako hauteskundeetarako hautagai izateko kanpaina hasi zuen.
Coluche 1980ko hamarkadako probokatzailea izan zen, miretsia, beldurgarria eta iraindua, telebistan egindako agerraldi bakoitzean zakarkeriak eta biraoak esatera ausartu baitzen. Joera berri bat eman zion telebistari, informala eta hizkuntzaren erabilera ausartarekin. Coluchek bere zakarkeria aldarrikatzen zuen: «Toujours grossier, jamais vulgaire» (beti zakarra, inoiz ez arrunta).
Familia apal batetik zetorren («je ne suis pas un nouveau riche, je suis un ancien pauvre»: ez naiz aberats berria, antzinako pobrea naiz). Frantziak behartsuenei ematen zien laguntza eskasa sumatu zuen, eta oraindik bizirik jarraitzen duen karitatezko erakunde bat sortu zuen: Restos du Coeur edo Les Restaurants du Cœur (Bihotzeko jatetxeak) behartsuei janaria emateko. 1988an bozkatu zen lege baten jatorrian egon zen («Loi Coluche» deiturikoa); lege horrek zerga-kenkariak ahalbidetzen ditu dohaintzaren bidez.
1986ko udan, Coluche motorrean zihoan lagun batzuekin, eta bat-batean kamioi batek bidean zeharkatu zien. Umoristak ez zuen balaztatzeko astirik izan, eta bortizki jo zuen lurra, eta hil egin zen.

## Filmografia

* 1970: Le Pistonné
* 1970: Peau d'Âne
* 1971: Laisse aller, c'est une valse
* 1973: Elle court, elle court la banlieue
* 1973: L'An 01
* 1973: Themroc
* 1973: Le Grand Bazar
* 1976: Les Vécés étaient fermés de l'intérieur
* 1976: L'Aile ou la cuisse
* 1977: Drôles de zèbres
* 1977: Vous n'aurez pas l'Alsace et la Lorraine
* 1980: Inspecteur la bavure
* 1981: Signé Furax
* 1981: Le Maître d'école
* 1982: Elle voit des nains partout!
* 1982: Deux heures moins le quart avant Jésus-Christ
* 1983: Banzaï
* 1983: La Femme de mon pote
* 1983: Tchao Pantin
* 1984: Le Bon Roi Dagobert
* 1984: La Vengeance du serpent à plumes
* 1985: Sac de nœuds
* 1985: Le Fou de guerre
* 1985: Les Rois du gag

## Erreferentziak

* ↑ https://es.wikidat.com/info/michel-colucci

## Kanpo estekak

* (Frantsesez):Colucheren webgune ofiziala.
* Datuak: Q2190
* Multimedia: Coluche / Q2190
# Michel Debré

Michel Debré (Paris, Frantzia, 1912ko urtarrilaren 15a - Montlouis-sur-Loire, Frantzia, 1996ko abuztuaren 2a) frantses politikaria izan zen.

## Biografia

Bigarren Mundu Gerran De Gaulleren Atzerriko Gobernuko kide izan zen. 1958an Justiziako ministro izendatu zuten, eta 1969an, Haziendako ministro. Kanpo Arazoetarako eta Nazioaren Defentsarako ministro ere izan zen.
Gogor kritikatu zituen IV. Errepublikako erakundeak, eta zeregin garrantzitsua izan zuen V. Errepublikaren Konstituzioaren prestakuntzan. Aljeriako arazoez ere arduratu zen.
1981ean lehendakaritzarako hauteskundeetan aurkeztu zen, Chiracen oposizio bezala. 1988an Frantziako Akademian sartu zen.

## Idazlanak

Idatzitako lanen artean ditu Gaullismoa (1978) eta Hiru errepublika Frantziarentzat (1984-1988).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q296386
* Multimedia: Michel Debré / Q296386
# Michel Cépède

Michel Cépède (Wimereux, Pas-de-Calais, 1908ko urriaren 20a - Paris, 1988ko azaroaren 26a) agronomo eta administratzaile frantsesa izan zen.
Ingeniaritza, geologia eta zuzenbidea ikasi zituen. Dena dela, bere karrera nekazaritzaren ingurukoa izango zen: nekazaritza ekonomiako irakaslea Nekazaritza Institutuan (1931), Nekazaritza ministerioko bulegoburu, zuzendariorde eta ikasketaburu (1944-1945), ekonomia eta soziologia irakaslea Nekazaritza Institutuan (1947), Elikagaiak eta Nekazaritza ministerio arteko batzordeko lehendakari, sozialisten garaiko hainbat ministeriotako batzordetako kide eta Klèber Loustauren kabineteko zuzendari (1956-1957), Nekazaritza ministerioko ekonomia-ikerketetako eta plangintzetako zuzendari (1957-1959), gosearen kontrako kanpainako Frantziako batzordeko lehendakari (1970-1985), Frantziako nekazaritza-akademiako kide (1971). Gerra-garaian preso egon zen eta bere tesia bukatzeko aukera izan zuen. 1943an Frantziara bidali zuten berriz eta Parisko altxamenduan eta Nekazaritzako ministerioaren askapenean parte hartu zuen. Ondoren, FAOren sorreran (Nazio Batuetako Elikadura eta Nekazaritza Erakundea) parte hartu zuen. Hainbat kargu izan zituen sindikatu sozialistan eta baita alderdi sozialistako zenbait erakundetan ere.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q3309361
# Michel Delpech

Jean-Michel Delpech (Courbevoie, 1946ko urtarrilaren 26a - Puteaux, 2016ko urtarrilaren 2a) frantziar kantautorea izan zen. Urteetan agertokietatik urrunduta bizi izan zen, depresio handi baten ondorioz. Baina aurretik, 1960-70etako hamarkadetan, oso ezaguna izan zen Frantzian.

## Albumak

* 1966: Inventaire 66
* 1969: Il y a des jours où on ferait mieux de rester au lit
* 1970: Album
* 1974: Le chasseur
* 1975: Quand j'étais chanteur
* 1979: 5000 kilomètres
* 1986: Oubliez tout ce que je vous ai dit
* 1991: Les Voix du Brésil
* 1997: Le roi de rien
* 1999: Cadeau de Noël
* 2004: Comme Vous
* 2006: Michel Delpech &
* 2009: Sexa

## Erreferentziak

* ↑ «Michel Delpech kantari frantziar ezaguna hil da» Berria 16-01-05.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala.
* Datuak: Q972386
* Multimedia: Michel Delpech / Q972386
# Michel Deville

Michel Deville (Boulogne-sur-Seine, 1931ko apirilaren 13a - ibidem, 2023ko otsailaren 16a) frantses zinemagilea izan zen.
1960an egin zuen lehenengo film luzea: Ce soir ou jamais (Gaur gauean edo inoiz ez). Lan horretako gidoia Nina Companeezekin idatzi zuen, eta harrezkero hamaika filmetan, komedia distiratsuak gehienak, lan egin zuten elkarrekin: Adorable menteuse (1961, Gezurti maitagarria), À cause, à cause d'une femme (1962, Emakume baten erruz, erruz), L'Appartement des filles (1963, Nesken apartamentua), Benjamin ou les mémoires d'un puceau (1967, Benjamin edo birjina baten oroitzapenak), L'Ours et la Poupée (1969, Hartza eta panpina), besteak beste. Raphaël ou le débauché (1970, Rafael edo gizagaldua) lanean, Companeez eta Devilleren arteko azkena, doinua erabat aldatzen da, eta plazeraren bilatzeak bakardadera eta heriotzara eramaten duela azpimarratzen da. 1973an La Femme en bleu (Emakumea urdinez) idatzi zuen Devillek, eta hurrengo lanen arrastoa erakusten du: limurtzaile aspertu batek benetan erakartzen duen emakume ideala bilatzen du. Komedia arinak maitasunaren zalantzen ondorioz sortutako gogoetari uzten dio lekua: Le Mouton enragé (1973, Bildots haserrea); Eaux profondes (1981, Ur sakonak), Les Capricieux (1984, Apetatsuak), Aux petits bonheurs (1994, Zorion txikiak). Zenbait kasutan musikak agintzen du filmean: Le Voyage en douce (1979, Bidaia isilean), Péril en la demeure (1985, Arriskua etxean), Le Paltoquet (1986, Ezjakina), La Lectrice (1988, Irakurlea), Nuit d'été en ville (1990, Udako gaua hirian). Dossier 51 (1978) ezin sailka daitekeen lana da, komunikabide modernoek egiten duten manipulazioari buruzkoa.

## Filmografia hautatua

* Un fil à la patte, 2005
* Un monde presque paisible, 2002
* La Maladie de Sachs, 1999
* Le Fils de Gascogne, 1995
* La Lectrice, 1988
* Péril en la demeure, 1985
* Eaux profondes (1981)
* Le Voyage en douce, 1980
* Le dossier 51, 1978
* Le Mouton enragé, 1974
* La Femme en bleu, 1973
* Raphaël ou le débauché, 1971
* L'Ours et la poupée, 1969
* Benjamin (1968)
* Zärtliche Haie (1967)
* Ce soir ou jamais (1961)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q599556
# Carmichael (Hegoaldeko Lanarkshire)

Carmichael, Eskoziako herri eta parrokia txiki bat da, Hegoaldeko Lanarkshire konderrian. Biggar eta Lanark udalerrien artean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5043657
* Multimedia: Carmichael, South Lanarkshire / Q5043657
# Carmentina

Carmentina Glyphipterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Carmentina iridesma da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Carmentina chrysosema | daturik gabe |
| Carmentina iridesma | daturik gabe |
| Carmentina molybdotoma | daturik gabe |
| Carmentina perculta | daturik gabe |
| Carmentina polychrysa | daturik gabe |
| Carmentina pyristacta | daturik gabe |
| Carmentina taiwanensis | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5043636
* Espezieak: Carmentina
# Carmi (Illinois)

Carmi Illinoiseko hiri bat da. White konderrian kokatua dago. 2010ean 5.240 biztanle zituen, 6,47 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* White konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q574889
* Multimedia: Carmi, Illinois / Q574889
# Carmi udalerria, White konderria (Illinois)

Carmi udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, White konderrian. Azken zentsuaren arabera 6.286 biztanle zituen, 36.42 milia karratu (94.3 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Carmi udalerrian 2929 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.611 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5043661
# Carmiano

Carmiano Italiako udalerri bat da. Lecceko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. 11.720 biztanle ditu, 24,24 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Carmianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arnesano Leverano Novoli Veglie

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52123
* Multimedia: Carmiano / Q52123
# Carmichaelita

Carmichaelita oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Carmichaelita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ti,Cr,Fe)[O2-x(OH)x]}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Carmichaelite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Carmençó

Carmenço mitologia katalaneko jenio bat da, mendiko belardietan ibiltzen dena, kedarra bezain beltza eta iletsua, oinetik burura. Artzainen txaboletara jartzen da haiek erabiltzen ez dituztenean, batez ere neguan, eror ez daitezen. Empordàko artzain zaharrek aldi berean beldurtzen eta errespetatzen duten izaki bat da, urte askotako zorigaitza baitakar. Hori dela eta, txaboletara igotzen direnean, habailarekin zazpi harri botatzen dituzte txabolatik botatzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Piñas, Xavier. (2018). Éssers màgics de Catalunya. (Primera edició: novembre del 2018. argitaraldia) ISBN 978-84-17183-97-4. PMC 1100243966. (Noiz kontsultatua: 2022-10-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20104436
# Carmes (Tolosa Okzitaniako metroa)

B linea (Tolosako metroa) :
Carmes Tolosa Okzitaniako metroaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, place des Carmes eta rue du Languedoc artean hain zuzen.
Geltokia 2007ko ekainaren 30an ireki zen, Tolosa Okzitaniako metroaren linea Bòrdaroja eta Ramonvila arteko luzapenarekin.

## Sarbideak

* Place des Carmes
* Rue du Languedoc

## Historia

2007ko ekainaren 30an ireki zen Carmes geltokia.

## Geltokia

* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik
* ←    Palais de Justícia eta Ramonvilaraino
* Francés Verdier eta Bòrdarojaraino →
* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik

## Konexioak
### Igarotze azkarreko autobusa

Geltokia L4 linearekin konekta da.

### Hiriko busa

Geltokia Noctambus eta Ville linearekin konekta da.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Accueil» www.midimobilites.fr (Noiz kontsultatua: 2020-08-08).

## Ikus, gainera

* Tolosa Okzitaniako metroa
* B linea (Tolosa Okzitaniako metroa)

## Kanpo estekak

* Tisséo web gune ofiziala
* Datuak: Q2939650
* Multimedia: Carmes (Toulouse metro) / Q2939650
# Carmichael (Kalifornia)

Carmichael Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Sacramento konderrian dago, Kalifornia estatuan. 79.793 biztanle ditu, 35.724.000 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Sacramento konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1006574
* Multimedia: Carmichael / Q1006574
# Carmichaels (Pennsylvania)

Carmichaels Pennsylvaniako borough bat da. Greene konderrian kokatua dago. 2010ean 483 biztanle zituen, 0,43 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Greene konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1134361
# Matt Busby

Sir Alexander Matthew Busby (Orbiston, Bellshill, Eskozia, 1909ko maiatzaren 26a - Cheadle, Manchester Handia, 1994ko urtarrilaren 20a) eskoziar futbolari eta entrenatzailea izan zen. Manchester Cityn jokatu zuen 1928 eta 1936 bitartean eta Liverpoolen 1936 eta 1945 bitartean. 1933an Galesen aurka jokatu zuen partida bakarra Eskoziako selekzioarekin. Manchester Unitedeko entrenatzailea izan zen 1945 eta 1969 artean eta 1971n berriro. 1958ko otsailaren 6an Municheko aire-istripuan biziraun zuen. Ingalaterrako talde batekin Europako Kopa irabazi zuen lehen entrenatzailea izan zen.

## Palmaresa
### Futbolaria
#### Manchester City

* Ingalaterrako kopa: 1934

### Entrenatzailea
#### Manchester United

* Ingalaterrako liga: 1951–52, 1955–56, 1956–57, 1964–65, 1966–67
* Ingalaterrako kopa: 1948, 1963
* FA Charity Shield: 1952, 1956, 1957, 1965, 1967
* Europako Kopa: 1968

## Kanpo estekak

* Datuak: Q206237
* Multimedia: Matt Busby / Q206237
# Matt Damon

Matthew Paige Damon (Cambridge, 1970eko urriaren 8a - ), Estatu Batuetako aktore eta gidoigilea da, Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Sariaren irabazlea.

## Bibliografia

* Sheryl Altman eta Sheryl Berk. Matt Damon and Ben Affleck: On and Off Screen. HarperCollins Publishers, 1998. ISBN 0-06-107145-5.
* Mark Bego. Matt Damon: Chasing a Dream. Andrews Mcmeel Pub, 1998. ISBN 0-8362-7131-9.
* Maxine Diamond eta Harriet Hemmings. Matt Damon a Biography. Simon Spotlight Entertainment, 1998. ISBN 0-671-02649-6.
* Chris Nickson. Matt Damon: An Unauthorized Biography. Renaissance Books, 1999. ISBN 1-58063-072-3.

## Kanpo loturak

* Datuak: Q175535
* Multimedia: Matt Damon / Q175535
# Matt Lam

Matthew Thomas "Matt" Lam (Edmonton, 1989ko irailaren 10a - ) Kanadako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Chiba.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q6788939
* Multimedia: Matthew Lam / Q6788939
# Matt Burke

Matthew Coleman Burke (Sydney, 1973ko martxoaren 26a) australiar errugbilari ohia da, erdiko eta atzelari postuetan aritzen zena. 1995-2004 bitartean, Waratahs taldean jokatu zuen, eta English Premiershipeko Newcastle Falconsen 2004tik 2008ra. 1993ko abuztuaren 21ean egin zuen debuta Australiako errugbi selekzioarekin, Sydneyn, Hegoafrikaren aurka. 81 partida jokatu zituen talde nazionalarekin eta, besteak beste, 1999ko Munduko Errugbi Kopa irabazi zuen.

## Palmaresa
### Australiako selekzioa

* 81 test-partida 1993-2004 bitartean.
* 878 puntu (29 entsegu, 104 transformazio, 174 zigor kolpe, drop bat)
* Tri-nations
** irabazlea: 2000, 2001
* Munduko Errugbi Kopa
** irabazlea: 1999
** finalista: 2003

## Erreferentziak

* ↑ Matt Burke. en.espn.co.uk (Noiz kontsultatua: 2023-3-9).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q364941
# Matt Dillon

Matthew Raymond Matt Dillon (1964ko otsailaren 18a, New Rochelle, New York) estatubatuar aktore bat da. Bere filma ezagunenen artean The Outsiders (1983), To Die For (1995), There's Something About Mary (1998), Wild Things (1998), Crash (2005) eta You, Me and Dupree (2006) daude.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharrak |
| 1979 | Over the Edge | Richie | |
| 1980 | My Bodyguard | Melvin Moody | |
| 1980 | Little Darlings | Randy | |
| 1982 | Tex | Tex McCormick | |
| 1983 | Rumble Fish | Rusty James | |
| 1983 | The Outsiders | Dallas 'Dally' Winston | |
| 1984 | The Flamingo Kid | Jeffrey Willis | |
| 1985 | Target | Chris Lloyd/Derek Potter | |
| 1986 | Native Son | Jan | |
| 1986 | Rebel | Rebel | |
| 1987 | The Big Town | J.C. Cullen | |
| 1988 | Kansas | Doyle Kennedy | |
| 1989 | Drugstore Cowboy | Bob | Independent Spirit Saria - Gizonezko Aktore Nagusi Onenaren Saria |
| 1991 | A Kiss Before Dying | Jonathan Corliss | |
| 1992 | Singles | Cliff Poncier | |
| 1993 | Mr. Wonderful | Gus | |
| 1994 | Golden Gate | Kevin Walker | |
| 1996 | Grace of My Heart | Jay Phillips | |
| 1996 | Beautiful Girls | Tommy 'Birdman' Rowland | |
| 1997 | Albino Alligator | Dova | |
| 1997 | In & Out | Cameron Drake |
| 1998 | There's Something About Mary | Pat Healy | MTV Saria - Pertsonaia Maltzur Onena |
| 1998 | Wild Things | Sam Lombardo | |
| 2001 | One Night at McCool's | Randy | |
| 2002 | Deuces Wild | Fritzy | |
| 2002 | City of Ghosts | Jimmy | Zuzendu ere egin zuen |
| 2004 | Employee of the Month | David Walsh | |
| 2005 | Herbie Fully Loaded | "Trip" Murphy | |
| 2005 | Crash | Jack Ryan sarjentua | Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar SariaGizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Sarirako izendatua Independent Spirit Saria - Gizonezko bigarren aktore onena |
| 2006 | Factotum | Henry Chinaski | Charles Bukowski idazlea antzeztuz |
| 2006 | You, Me and Dupree | Carl Peterson | |
| 2006 | Loverboy | Mark | |
| 2009 | Old Dogs | Brian | |
| 2010 | Armored | Mike Cochrone | |
| 2010 | Takers | Jack Welles detektibea | |

## Kanpo estekak

* Matt Dillon aktorearen IMDBko fitxa ikusgai (Ingelesez)
* Datuak: Q193070
* Multimedia: Matt Dillon / Q193070
# Matt Dawson (belar-hockey jokalaria)

Matthew "Matt Dawson,, (Killarney Vale, Hegoaldeko Gales Berria, Australia, 1994ko apirilaren 27a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari australiarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen belar-hockeyan Australiako taldearekin, Belgikaren atzetik eta Indiaren aurretik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Daniel Beale, Joshua Beltz, Tim Brand, Andrew Charter, Tom Craig, Matt Dawson, Blake Govers, Jeremy Hayward, Tim Howard, Dylan Martin, Trent Mitton, Eddie Ockenden, Flynn Ogilvie, Lachlan Sharp, Joshua Simmonds, Jacob Whetton, Tom Wickham eta Aran Zalewski-k.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Matt Dawson» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Matt Dawson» FIH (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25482877
# Matt Giteau

Matthew James Giteau (Sydney, 1982ko irailaren 29a) australiar errugbi jokalari ohia da, zabaltzaile eta erdiko postuetan aritzen zena. 2011-2017 bitartean, Top 14ko Toulonen jokatu zuen, eta Japoniako Errugbi Ligako Suntory Sungoliathen 2017tik 2021era. 2002ko azaroaren 16an egin zuen debuta Australiako errugbi selekzioarekin, Twickenhamen, Ingalaterraren aurka. 103 partida jokatu zituen talde nazionalarekin eta, besteak beste, 2003ko eta 2015eko Munduko Kopetako finalista izan zen.

## Palmaresa
### Brumbies

* Super Rugby
** irabazlea: 2004

### RC Toulon

* Top 14:
** irabazlea: 2014
** bigarrena: 2012, 2013, 2016
* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa
** irabazlea: 2013, 2014, 2015
* European Challenge Cup
** bigarrena: 2012

### Suntory Sungoliath

* Top League
** irabazlea: 2018
** bigarrena: 2019

### Australiako selekzioa

* The Rugby Championship
** irabazlea: 2015
* Munduko Errugbi Kopa
** bigarrena: 2003, 2015

## Erreferentziak

* ↑ Matt Giteau. en.espn.co.uk (Noiz kontsultatua: 2023-5-16).
* ↑ Etxeberria, Julen. Kondaira, are handiagoa. Berria, 2015eko urriak 24, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2023-5-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q922170
* Multimedia: Matt Giteau / Q922170
# Matt Groening

Matthew Abram Groening (Portland, Estatu Batuak, 1954ko otsailaren 15a) marrazkilari, gidoilari eta komikiaren editore estatubatuarra da. Besteak beste, The Simpsons-en eta Futuramaren egilea da.

## Biografia

Bost anai-arrebetatik hirugarrena da. Matt Groening Portland, Oregonen jaio zen. Bere ama Margaret irakaslea izan zen behin, eta bere aita Homer film-ekoizle, publizista, idazle, marrazkilaria.
Olimpyan (Washington) ikasi zuen The Evergreen State Collegen. Eskola honetan, Lynda Barry marrazkilaria ezagutu zuen. Lyndak Mattek bezala Joseph Heller marrazkilaria miresten zuen eta Lyndak Josephi idatzi zion gutun baten erantzuna jaso zuen. Mattek horren berri izan zuenean berehalaxe adiskidetu zen Lyndarekin.
1977an, 23 urterekin Los Angelesera joan zen idazle izateko asmotan. Han, 88 urte zituen B serieko Western film zuzendari baten txofer eta biografo egin zuen lan. Mattek Life in Hell komiki-liburua sortu zuen bere lagunei Los Angelesen bizitzea nolakoa zen azaltzeko. Komikiaren izena Walter Kaufmannen Critique of Religion and Philosophy liburuan dagoen How to Go to Hell kapituluan oinarritzen da.
1977an, Matt komikigintzan hasi zen. Liburu-denda batean fotokopiak egiten zituen eta ondoren banatzen zituen. 1978an, bere lehenengo marrazkiak egin zituen profesional gisa Wet Magazinerentzat. Istoriotxo honek "Forbidden Words" zuen izenburu eta Iraila/Urriko alean argitaratu zuten. 1980rako hain zen ezaguna istoriotxoa ezen Los Angeles Reader astekariak hartu zuen.
1982an, Rock and Rollari buruzko zutabea eman zioten, "Sound Mix" izenburukoa. Halere, ez zuen gehiegi rock and rollari buruz hitz egiten, baizik eta bere haurtzaroari, berak asmatutako musika taldeei edo beste gaiei buruz hitz egiten zuen. Ondoren, zutabe honetatik kendu zuten eta umorezko zutabea eman zioten.
1980an, Mattek bere emaztea (1999ra arte) izango zen Deborah Caplan ezagutu zuen Los Angeles Readerren. 1984an, Deborahk Matt Groeningen Love is Hell marrazki-liburua argitaratu zuen. Oso arrakastatsua izan zen eta ondorioz, Los Angeles Reader utzi eta Life in Hell Co. agentzia sortu zuten.
1980ko hamarkadan, Apple Inc.ren iragarkiak marraztu zituen Life in Hell istoriotxoan oinarrituz.
Gaur egun, Life in Hellen istoriotxo berriak ateratzen jarraitzen dute eta bertsio ugari egin dituzte, hala nola: School is Hell, Childhood is Hell, Work is Hell, The Big Book of Hell and The Huge Book of Hell.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Matt Groeningen webgune ofiziala
* (Ingelesez) Matt Groening IMDBn
* Datuak: Q43994
* Multimedia: Matt Groening / Q43994
# Matt Carthy

Matt Carthy (1977ko uztailaren 19a, Monaghan, Monaghan konderria), irlandar politikari bat da. 2020tik Dáil Éireann parlamentuan Sinn Féin alderdiaren parlamentaria izan zen, Cavan-Monaghan hautes-barrutia ordezkatuz. Aurrez, 2014-2020 artean Europako Parlamentuan Midlands–North-West hautes-barrutia ordezkatu zuen.
* Datuak: Q16979858
* Multimedia: Matt Carthy / Q16979858