# Stadelheim espetxea

Stadelheim espetxea Munich hiriko Giesing barrutian dagoen presondegia Alemaniako handienetariko bat da. 1894an sortua nazien garaian bertan hilarazte asko egin ziren.

## Espetxearen ezaugarriak

14 hektarea ditu eta 1.500 preso izateko pentsatuta dago. Uste askoan heriotz zigorra ezartzeko erabilia izan da:
* 1895 eta 1927 artean: 14 hildako, tartean Gustav Landauer eta Eugen Levine.
* 1933 eta 1945: gutxienez 1.035 hildako, Ernst Röhm eta Arrosa Zuriaren erresistentziako mugimenduaren partaideak Sophie Scholl, Hans Scholl eta Christoph Probst; Alex Schmorell, Willi Graf y Kurt Huber. Baita ere Hans Conrad Leipelt Hamburgoko Arrosa Zuriaren partaidea, 1945an eraila Kurt Huberrek idatzitako azken liburuxka zabaltzeagatik.

## Espetxeratu ezagunak

* Ludwig Thoma, 1906an sei asteko zigorra bete zuen, moralitateen aldeko elkarteei iraintzeagatik.
* Kurt Eisner, 1918ko udatik urria atxilotua egon zen greba egiteagatik.
* Anton von Arco auf Valley, Kurt Eisnerren hiltzailea, 70. ziegan bere zigorra bete zuen; ziega libratu zuen Adolf Hitlerri tokia egiteko.
* Gustav Landauer, 1919ko maiatzaren 2an eraila.
* Eugen Leviné, 1919ko uztailaren 5ean eraila.
* Ernst Toller, 1919tik 1924ra espetxeratua.
* Adolf Hitler, 1922an espetxeratua Otto Ballerstedti eraso egiteagatik.
* Ernst Röhm Labana Luzeen Gauan parte hartzeagatik, Hitlerrek haren erilketa enkargatu zuen. 70. ziegan hil zuten 1934ko uztailaren 1an.
* Peter von Heydebreck nazia, SSek hil zuten 1934an.
* Leo Katzenberger, 1942ko ekainaren 2an burua moztu zioten.
* Hans Scholl, 1943ko otsailaren 22an hil zuten. Arrosa Zuria mugimenduaren partaidea zen.
* Sophie Scholl, 1943ko otsailaren 22an hil zuten. Arrosa Zuria mugimenduaren partaidea zen.
* Christoph Probst,1943ko otsailaren 22an hil zuten. Arrosa Zuria mugimenduaren partaidea zen.
* Alexander Schmorell, 1943ko uztailaren 13an hil zuten. Arrosa Zuria mugimenduaren partaidea zen.
* Kurt Huber, 1943ko uztailaren 13an hil zuten. Arrosa Zuria mugimenduaren partaidea zen.
* Willi Graf, 1943ko urriaren 12an hil zuten. Arrosa Zuria mugimenduaren partaidea zen.
* Friedrich Ritter von Lama, kazetari katolikoa. 1944ko otsailean hil zuten.
* Hans Conrad Leipelt, 1945eko urtarrilaren 19an hil zuten. Arrosa Zuria mugimenduaren partaidea zen.
* Ingrid Schubert, Armada Gorriaren Frakzioaren partaidea, haren ziegan urkatuta 1977ko azaroaren 13an aurkitu zuten.
* Dieter Zlof, Richard Oetkerren bahitzailea, Straubingera eraman aurretik hemen egon zen.
* Konstantin Wecker, musikaria, 1955ean kokaina erabiltzeagatik preso izana.
* Karl-Heinz Wildmoser Sr., 2002an inguruan atxilotua. TSV 1860 München futbol taldearen presidente ohia. 2002. urtearen inguruan
* MOK, rap abeslaria, 2003 eta2004 urtetan preso.
* Oliver Shanti, musikaria, 2008tik preso.
* John Demjanjuk, grema krimenen akusaziopean preso.
* Breno Borges, futbolaria, 2012an preso.
* Beate Zschäpe, Nationalsozialistischer Untergrund (NSU) taldearen partaidea izatearen akusaziopean.

## Erreferentziak

* ↑ [http://www.dw-world.de/dw/article/0,,297910,00.html
* ↑ Veja: Um grito de liberdade

## Kanpo estekak

* Datuak: Q674722
* Multimedia: Justizvollzugsanstalt München / Q674722