OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Newtown-in-St Martin

Newtown-in-St Martin, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, St Martin-in-Meneage parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7020668
* Multimedia: Newtown-in-St Martin / Q7020668
# Newtown (Missouri)

Newtown Missourieko herri bat da. Sullivan konderrian kokatua dago. 2010ean 183 biztanle zituen, 0,65 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Sullivan konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q958909
# Newtown (Ohio)

Newtown Ohioko herri bat da. Hamilton konderrian kokatua dago. 2010ean 2.672 biztanle zituen, 5,62 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Hamilton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q959486
* Multimedia: Newtown, Ohio / Q959486
# Neofavolus suavissimus

Neofavolus suavissimus (sinonimoak: Lentinus suavissimus, Panus suavisimus) Polyporaceae familiako onddo espezie bat da. Janezina. Urria.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 7 cm arteko diametrokoa. Kolore hori argikoa, eremu laranja eta arrosekin. Ez du ezkatarik.
Orriak: Koska askorekin, zerra baten ertza bezalakoa, kolore horixkakoak.
Hanka: Bat ere ez edo oso laburra, eszentrikoa edo alboan, eta ezkatarik gabea.
Haragia: Mazkala, larrukara. Zuria eta trinkoa, anis usain handikoa.

## Jangarritasuna

Kontsumorako baliorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Polyporus alveolaris eta Panus conchatus delakoekin.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian eta udan agertzen da enbor zaharretan, batez ere sahatsetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 367 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Kutxa Fundazioa Sozial eta Kulturala. (1992). Euskal Herriko perretxikoak. Litografía Danona s. coop.ltda., 251 or. ISBN 84-7173-211-4..
* ↑ Neofavolus suavissimus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q96941141
* Multimedia: Lentinus suavissimus / Q96941141
# Neofavolus alveolaris

Neofavolus alveolaris Polyporaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Merulius alveolaris , Polyporus mori, Favolus peponinus, Polyporellus alveolaris, Polyporus alveolaris, Favolus europaeus.

## Deskribapena

Kapela: 5 eta 6 cm bitarteko diametrokoa, haragitsu-elastikoa, mehea, orbikularra edo giltzurrun formakoa, hasieran ertza beherantz biribildua, gero zabaldua, uhindua edo lobulatua; lehoi-okre antzeko kolorekoa; hasieran ezkatatsua, geroago glabro samarra.
Poroak: Handiak, tolestura txiki kamuts eta puztuek osatzen dute lehenik, gero estu anastomizatutako orriez, heltzean ebaketa akutua eta urradura-finbriatua, azkenik poro angeluar-obalatuak, serie erradialetan eta zirkularretan antolatuak; okre antzeko edo lasto kolorekoak.
Hanka: Oso laburra. (0,4-0,6 cm), alboan, ia kolore berekoa eta pixka bat ilunagoa oinarrian.
Haragia: Zurixka, elastikoa, usain eta zapore nabarmenik gabe.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Poroen forma oso handi eta ia angeluzuzenagatik eta oinean, hondoko ilerik ezagatik ezagutzen da.

## Sasoia eta lekua

Hostozabalen enborretan (Morus alba. Cerasus acida, etab.)

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Puerto Rico, Kolonbia, Brasil, Europa, Errusia, Kaukasia, Txina, Himalaiako eremua, Vietnam, Taiwan, Madagaskar, Hegoafrika, Australia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 501 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Neofavolus alveolaris: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24977368
* Multimedia: Neofavolus alveolaris / Q24977368
* Espezieak: Neofavolus alveolaris
# Neofelis

Neofelis generoa Asiako hegoeialdean aurkitu daitezkeen bi katu espeziek osatzen dute: Pantera lainotsua (Neofelis nebulosa) eta Borneoko pantera lainotsua (Neofelis diardi). Azken hau espezie ezberdin gisa sailkatu zen 2006. urtean, aurretik Neofelis nebulosaren azpiespezie bezala sailkatua zegoelarik. Genero hau beste felidoengandik ezberdintzen da hezurduragatik.

## Bibliografia

* ↑ (Ingelesez) Kitchener, Andrew C.; Beaumont, Mark A.; Richardson, Douglas. (2006-12). «Geographical Variation in the Clouded Leopard, Neofelis nebulosa, Reveals Two Species» Current Biology 16 (23): 2377–2383. doi:10.1016/j.cub.2006.10.066. (Noiz kontsultatua: 2022-09-22).
* ↑ (Ingelesez) Buckley-Beason, Valerie A.; Johnson, Warren E.; Nash, Willliam G.; Stanyon, Roscoe; Menninger, Joan C.; Driscoll, Carlos A.; Howard, JoGayle; Bush, Mitch et al.. (2006-12). «Molecular Evidence for Species-Level Distinctions in Clouded Leopards» Current Biology 16 (23): 2371–2376. doi:10.1016/j.cub.2006.08.066. PMID 17141620. PMC PMC5618441. (Noiz kontsultatua: 2022-09-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q269871
* Multimedia: Neofelis / Q269871
* Espezieak: Neofelis
# Neofito Bulgariakoa

Neofito (bulgarieraz: Патриарх Неофит), Simeon Nikolov Dimitrov bulgarieraz: Симеон Николов Димитров; Sofia, 1945eko azaroaren 15a – ibidem, 2024ko martxoaren 13a) Bulgariako Eliza Ortodoxoko patriarka izan zen 2013tik hil zen arte.
1959tik 1965era Sofiako Apaiztegi Teologikoan ikasi zuen. 1975ean boto monastikoak eman zituen eta urte horretan Sofiako eliz abesbatzako zuzendari izendatu zuten. 1977an artximandrita ordenatu zuten.
Dorostol eta Txervengo gotzaina (1994-2001) eta Ruseko gotzaina (2001-2013) izan zen. 2013ko otsailean Bulgariako Eliza Ortodoxoko Patriarka hautatu zuten.
* Datuak: Q5276303
* Multimedia: Neophyte of Bulgaria / Q5276303
# NGC 602

NGC 602 izar kumulu bat da, Hydrus konstelazioan. James Dunlopek aurkitu zuen 1826ko abuztuaren 01an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 602» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 602» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 602 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q913082
* Multimedia: NGC 602 / Q913082
# NGC 6016

NGC 6016 galaxia bat da, Corona Borealis konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen 1864ko ekainaren 28an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 6016» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 6016» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 6016 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1124945
* Multimedia: NGC 6016 / Q1124945
UGC objektuak
# NGC 6021

NGC 6021 galaxia bat da, Serpens konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1784ko martxoaren 21an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 6021» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 6021» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 6021 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1125006
* Multimedia: NGC 6021 / Q1125006
UGC objektuak
# NGC 6023

NGC 6023 galaxia bat da, Serpens konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen 1881eko maiatzaren 19an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 6023» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 6023» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 6023 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1125019
* Multimedia: NGC 6023 / Q1125019
UGC objektuak
# NGC 6024

NGC 6024 galaxia bat da, Draco konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen 1886ko ekainaren 28an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 6024» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 6024» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 6024 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1125034
# NGC 6019

NGC 6019 galaxia bat da, Draco konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen 1886ko ekainaren 28an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 6019» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 6019» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 6019 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1124983
# NGC 6018

NGC 6018 galaxia bat da, Serpens konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen 1787ko martxoaren 19an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 6018» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 6018» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 6018 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1124970
* Multimedia: NGC 6018 / Q1124970
UGC objektuak
# NGC 6022

NGC 6022 galaxia bat da, Serpens konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen 1881eko maiatzaren 19an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 6022» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 6022» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 6022 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1125011
* Multimedia: NGC 6022 / Q1125011
# NGC 6017

NGC 6017 galaxia bat da, Serpens konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen 1830eko apirilaren 24an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 6017» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 6017» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 6017 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1124957
* Multimedia: NGC 6017 / Q1124957
UGC objektuak
# NGC 6020

NGC 6020 galaxia bat da, Serpens konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen 1866ko maiatzaren 9an.

## Erreferentziak

* ↑ «NGC 6020» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 6020» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* NGC 6020 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q1124997
* Multimedia: NGC 6020 / Q1124997
UGC objektuak
# Nuevo Urecho (udalerria)

Nuevo Urecho Mexikoko udalerri bat da. Michoacán de Ocampo estatuan kokatua dago. 2010ean 8.240 biztanle zituen 330,13 km²ko azaleran. Herriburua [[Nuevo Urecho (Nuevo Urecho)|Nuevo Urecho]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3888543
# Nuevos Ministerios geltokia

Nuevos Ministerios geltokia, RENFEren trenen eta Madrilgo metroaren geltoki bat da, Espainiako Madril hiriburuko Chamartín, Chamberí eta Tetuán barrutietan.
1967an inauguratu zen.
* Datuak: Q2705508
* Multimedia: Estación de Nuevos Ministerios / Q2705508
# Nufenen

Nufenen Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, Grisonia barrutian. 2014an 139 biztanle zituen 28,03 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65241
* Multimedia: Nufenen / Q65241
Hinterrhein Splügen Vals Mesocco Safien $^{(en)}$ Medels im Rheinwald $^{(en)}$
# Nuffieldita

Nuffieldita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Nuffieldita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cu1.4Pb2.4Bi2.4Sb0.2S7}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Nuffieldite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Nuez de Ebro

Nuez de Ebro (aragoieraz Nuez d'Ebro) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 646 biztanle zituen 8,2 kilometro koadroko azaleran. Zaragozako eskualdean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1639349
* Multimedia: Nuez de Ebro / Q1639349
# Nuevo Morelos (udalerria)

Nuevo Morelos Mexikoko udalerri bat da. Tamaulipas estatuan kokatua dago. 2010ean 3.381 biztanle zituen 303,12 km²ko azaleran. Herriburua [[Nuevo Morelos (Nuevo Morelos)|Nuevo Morelos]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3845954
* Multimedia: Nuevo Morelos Municipality / Q3845954
# Nuevo Parangaricutiro (udalerria)

Nuevo Parangaricutiro Mexikoko udalerri bat da. Michoacán de Ocampo estatuan kokatua dago. 2010ean 18.834 biztanle zituen 234,84 km²ko azaleran. Herriburua [[Nuevo San Juan Parangaricutiro (Nuevo Parangaricutiro)|Nuevo San Juan Parangaricutiro]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9051119
* Multimedia: Nuevo Parangaricutiro Municipality / Q9051119
# Nuevo Zoquiápam (udalerria)

Nuevo Zoquiápam Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean 1.652 biztanle zituen 97,88 km²ko azaleran. Herriburua [[Nuevo Zoquiápam (Nuevo Zoquiápam)|Nuevo Zoquiápam]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q985848
# Nuevo peso uruguaitar

    Artikulu hau Uruguaiko dibisari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Peso (argipen)».
Nuevo peso uruguaitarra (gaztelaniaz: Nuevo peso), Uruguaiko Ekialdeko Errepublikan 1975etik 1993ra zirkulazioan egon zen dibisa da. Bere ISO 4217 kodea UYN zen eta bere sinboloa N$, peso eta dolar izeneko beste diru mota batzuetatik bereizteko. Nuevo peso uruguaitar banako baten ehunena zentesimo deitzen da eta peso bakoitza 100 zentesimoz osatuta dago. Nuevo peso hitzek, pisu berri esan nahi dute gaztelaniaz .

## Historia

1975eko uztailak 1ean nuevo peso uruguaitarrak peso uruguaitar zaharra ordezkatu zuen, hurrengo truke tasarekin: 1.000 peso uruguaitar zahar = 1 nuevo peso uruguaitar. 1993ko martxoak 3an berriz, peso uruguaitarrak nuevo peso uruguaitarra ordezkatu zuen, hurrengo truke tasarekin: 1.000 nuevo peso uruguaitar = 1 peso uruguaitar.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) Banco Central del Uruguay. (Noiz kontsultatua: 2018-05-22).
* ↑ (Ingelesez) Coins of CIS and Baltic countries. (Noiz kontsultatua: 2018-05-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) Banco Central del Uruguay. (Noiz kontsultatua: 2018-05-22).
* ↑ (Ingelesez) Coins of CIS and Baltic countries. (Noiz kontsultatua: 2018-05-22).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Uruguaiko Banku Zentralaren webgunea.
* Datuak: Q25712645
# Nufăru

Nufăru Errumaniako udalerri bat da, Tulcea konderrian. 2.644 biztanle ditu, 57,67 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Nufăru $^{(en)}$ Ilganii de Jos $^{(en)}$ Malcoci $^{(en)}$ Victoria $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12134510
# Nannopterix

Nannopterix Micropterigoidea familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Nannopterix choreutes da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Nannopterix choreutes | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6963891
* Espezieak: Nannopterix
# Nannoscincus

Nannoscincus Scincidae familiako narrasti genero bat da. Kaledonia Berrian bizi dira.

## Espezieak

* Nannoscincus exos Bauer & Sadlier, 2000
* Nannoscincus garrulus Sadlier, Bauer & Smith, 2006
* Nannoscincus gracilis (Bavay, 1869)
* Nannoscincus greeri Sadlier, 1987
* Nannoscincus hanchisteus Bauer & Sadlier, 2000
* Nannoscincus humectus Bauer & Sadlier, 2000
* Nannoscincus manautei Sadlier, Bauer, Whitaker & Smith, 2004
* Nannoscincus mariei (Bavay, 1869)
* Nannoscincus rankini Sadlier, 1987
* Nannoscincus slevini (Loveridge, 1941)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3016948
* Multimedia: Nannoscincus / Q3016948
* Espezieak: Nannoscincus
# Naproxeno

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Naproxenoa antiinflamatorio ez esteroideoa da. Artrosia, artritis psoriasikoa, espondilitis ankilosatzailea, tendinitisa eta bursitisa bezalako afekzioek eragindako min arin eta moderatuaren, sukarraren, hanturaren eta zurruntasunaren tratamenduan erabiltzen da. Baita lehen mailako dismenorrearen eta migrainaren tratamenduan ere. Prostaglandinen sintesia inhibitzen du. Ahotik hartzen dute, helduen ohiko dosia 12 ordutik behin 250 eta 500 mg artekoa izanik. Naproxeno edo naproxeno sodiko moduan dago eskuragarri.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1215575
* Multimedia: Naproxen / Q1215575
# Napton on the Hill

Napton on the Hill, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Warwickshire konderrian.
2021ean 1.416 biztanle zituen.
* Datuak: Q3151646
* Multimedia: Napton on the Hill / Q3151646
# Naqsh-e Jahan plaza

Naqsh-e Jahan plaza (persieraz: میدان نقش جهان‎, Maidān-e Naqsh-e Jahān, euskaraz: «Munduko Irudiaren plaza»), baita ere Meidan Emam, Isfahan hiriko erdigunean dagoen plaza bat da 1598 eta 1629 artean eraikia, leku historiko garrantzitsua da gaur egun, eta UNESCOren Gizateriaren Ondare izendatua dago. Plaza handia da: 160 m zabal eta 560 m luze, (hau da 89.600 m$^2$ luze-zabal). Batzuetan Xah plaza edo Imam plaza ere deitzen zaio.
Plazaren inguruan safavien garaiko eraikinak daude: hegoaldean Xah meskita dago, mendebaldean Ali Qapu jauregia, ekialdean Lotf Allah xekearen meskita eta iparraldean Keisaria atea, Bazar Handiko sarrera nagusia.

## Historia

1598an, Abbas I.a xahk Persiako hiriburua lekualdatu zuen, Qazvin utzi eta Ispahan oasian ezarri, eta horrela bihurtu zen erregeren bizileku, merkataritza gune, erlijio zentro eta kultura toki. Zayandeh rud ibaiak ureztatua, eremu zabal eta lehorrean, kokapen egokia zen erasoengandik babesteko, batez ere otamandarrenak, safavidoen etsai porrokatuak, eta era berean Pertsiar Golkoaren kontrola areagotzeko, merkataritza itsasbide garrantzitsu bihurtua holandar eta Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainiarentzat.
Hirigintza proiektu handi hau Bahai xekeak bururatu omen zuen, zeina kontzentratu zen Xahren egitasmoaren bi elementutan: Txahar bagh ("lau lorategi") hiribidea, Isfahango hiribide historikoa erakunde garrantzitsuz inguratua, eta Naqsh-e Jahan plaza.
Naqsh-e Jahan plazaren asmamendua da gorteko hiru botereak elkartzea: apaizeria (Xahren meskitak ordezkatua), merkatariak (Bazar Handiak ordezkatua) eta Xah bera (Ali Qapu jauregia ordezkatua).

## Erreferentziak

* ↑ Archived copy. .
* ↑ Blake, Stephen P.; Half the World. The Social Architecture of Safavid Isfahan, 1590–1722, pp. 117–9.
* ↑ Savory, Roger; Iran under the Safavids, p. 155.
* ↑ Kheirabadi Masoud (2000). Iranian Cities: Formation and Development. Syracuse University Press. pp. 47.
* ↑ Sir Roger Stevens; The Land of the Great Sophy, p. 172.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4519
* Multimedia: Naqsh-i Jahan Square / Q4519
# Naqada

Naqada (edo Nagada), Nilo ibaiaren mendebaldeko ibarrean dagoen hiri bat da, Qina gobernazioan, Egipton, Tebasetik 25 kilometro iparraldera.
Antzinako egipzieraz Nubt "urrezko hiria" deitzen zen, ekialdeko basamortuko ur meatzeetatik hain hurbil egoteagatik eman zitzaion izena, Goi Egiptoko V. nomoko hiri bat zen, greziarrek Ombos deitu zuten, eta beranduago, arabieraz, Tuj deitua izan zen. Gaur egungo hiria Naqada deitzen da (beste hiri bat ere existitu zen izen greziar bera zuena: Ombos, gaur egungo Kom Ombo, Asuanetik 40 kilometro iparraldera dagoena).

## Historia

Batzuetan Nubteko konfederazioa deitua, uste denez, Naqada I garaian, jada entitate politiko gisa egituratutako hiri bat zen, beharbada ekonomikoak ziren arrazoiengatik, hiri-estatu garrantzitsu bihurtu zena; bere gobernariek, indarra edo konbentzitze bidez, entitate politiko txikiagoak osatzen zituzten garrantzi gutxiagoko inguruko zenbait herri mendean hartu zituzten.
Naqada nagusitasuna izan zuen lehen hiri estatu edo lurralde konfederazioa izan zen, K.a. 3500etik K.a. 3300 arte, Naqada II garaiaren hasieran (Naqada IIa eta IIb aroak). Nagusitasun hau, ondoren, Nejen edo Hierakonpolisera pasa zen (Naqada IIc eta IId aroak).
Gaur egungo hiriak, Naqadak, 50.000 biztanle ditu 2006ko azken erroldaren arabera.

## Naqada kultura bezala

Naqada edo Nagada, Egiptoko kultura aurredinastiko batek jasotzen duen izena ere bada, K.a. 4000tik K.a. 3000 arte datatua.

## Arrasto arkeologikoak

Hirian, Seth jainkoari eskainitako tenplu baten hondakinak daude, beharbada Tutmosis I.a, Tutmosis III.a, Amenofis II.a eta garaiko beste erregeren batek eraikia. Hirian, Amenofis III.aren zetrua ere aurkitu zen, gaur egun, Londresko museoren batean zaindua dagoena.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Chronology of the Naqada Period
* Datuak: Q959859
* Multimedia: Naqada / Q959859
# Naque

Naque Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 6.303 biztanle ditu 127,173 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1789727
* Multimedia: Naque / Q1789727
# Oise (ibaia)

Oise (frantsesez, Oise, waz ahoskatua) Belgika eta Frantzia iparraldeko ibaia da, Senaren ibaiadarra.
Belgikako Namur probintziatik hegoaldera, Chimay herritik gertu, jaiotzen da. 302 kmko luzera du eta Sena ibaian isurtzen du ura, Paristik mendebaldera. Merkataritzako salgaien garraiobidea da, Belgikako ikatzarena batez ere.

## Zeharkatutako udalerriak

* Aisne: Hirson, Guise, Chauny
* Oise (ibaiaren izena duena): Noyon, Compiègne, Creil
* Val-d'Oise (ibaiaren izena duena): Auvers-sur-Oise, Pontoise, Cergy, Jouy-le-Moutier
* Yvelines: Conflans-Sainte-Honorine

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014/01/15 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q200231
* Multimedia: Oise River / Q200231