OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jaguaribara

Jaguaribara Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. 10.356 biztanle ditu 668,738 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Ceará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2028838
* Multimedia: Jaguaribara / Q2028838
# Jaguaruna

Jaguaruna Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. 20.375 biztanle ditu 328,347 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Santa Catarina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1764984
* Multimedia: Jaguaruna / Q1764984
# Jaguari

Jaguari Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 10.579 biztanle ditu 673,401 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q634501
* Multimedia: Jaguari / Q634501
# Jaguaretama

Jaguaretama Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. 17.232 biztanle ditu 1.759,401 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Ceará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2027316
* Multimedia: Jaguaretama / Q2027316
# Jaguaribe

Jaguaribe Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. 33.726 biztanle ditu 1.876,806 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Ceará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q653619
* Multimedia: Jaguaribe / Q653619
# Jaguaruana

Jaguaruana Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. 31.701 biztanle ditu 867,562 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Ceará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2013987
* Multimedia: Jaguaruana / Q2013987
# Junya Kimura

Junya Kimura (japonieraz: 木村 純哉, 1987ko irailaren 6a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11519050
# Junya Kuno

Junya Kuno (japonieraz: 久野 純弥, 1988ko abuztuaren 16a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu eta Fukushima United FC.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3299780
# Juntura (Oregon)

Juntura Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Malheur konderrian kokatuta dago, Oregon estatuan. 39 biztanle ditu, 2,29 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Malheur konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3709639
* Multimedia: Juntura, Oregon / Q3709639
# Junya Imase

Junya Imase (japonieraz: 今瀬 淳也, 1993ko urtarrilaren 3a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q24082890
# Junya Ito (1998)

Junya Ito (japonieraz: 伊藤 純也, 1998ko apirilaren 12a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q27968731
# Junya Higashi

Junya Higashi (japonieraz: 東 隼也, 1997ko azaroaren 13a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q27036238
# Junya Kato

Junya Kato (japonieraz: 加藤 潤也, 1994ko abenduaren 30a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gainare Tottori.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q28688758
# Juntura torikoa

Juntura torikoa eraztun edo toru formako juntura bat da. Normalean presioan moldekatutako kautxuzkoa izaten da, eta bi gainazal zilindrikoren arteko estankotasun estatikoa eta dinamikoa bermatzen ditu. Gehien bat iturgintzan, urpekaritzan, mekanismo pneumatiko eta hidraulikoetan eta oro har mekanikan erabiltzen da desmuntatu daitezkeen piezen arteko loturetan likidoak eta gasak pasa ez daitezen.
Goma torikoa berariaz egindako koska batean sartzen ohi da eta piezak lotzean konprimitu egiten da estankotasuna bermatuz.
Makinen diseinuan asko erabiltzen dira zeren eta sinple eta merkeak dira, erraz kokatzen dira eta presio handiak jasaten ahal dute.
Hainbat neurritakoak daude eta bere metrika barneko diametroak eta gomaren sekzioak zehazten dute.
Junturak malgutasun ona izan dezan kautxua ez da eguzkitan utzi behar eta kokatzean silikona aplikatzen bazaio bere erabilpena luzatzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q942417
* Multimedia: O-rings / Q942417
# Junya Hosokawa

Junya Hosokawa (japonieraz: 細川 淳矢, 1984ko ekainaren 24a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai eta Mito HollyHock.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3245374
# Soudeteko mendatea

Soudeteko mendatea 1.533 metroko altuera duen mendatea da, Atharratze-Sorholüze (Zuberoa) eta Ereta (Bearno) artean dagoena. San Martingo osinatik gertu dago eta mendatea zeharkatzen duen RD-132 errepidea San Martingo Harriaraino doa.

## Frantziako Tourra

Frantziako Tourrak hainbat aldiz igaro du mendatea:
| Urtea | Etapa | Maila | Lehenengoa tontorrean | Norabidea |
| 1987 | 13 | HC | Robert Forest | Urdatxetik |
| 1991 | 12 | 1 | Pascal Richard | Urdatxetik |
| 1995 | 16 | 1 | neutralizatuta | Eretatik |
| 1996 | 17 | 1 | Neil Stephens | Eretatik |
| 2003 | 16 | 1 | Kurt van de Wouwer | Eretatik |
| 2006 | 10 | HC | Cyril Dessel | Urdatxetik |
| 2007 | 16 | - | - | San Martingo Harritik |
| 2015 | 10 | - | Christopher Froome | Ereta eta San Martingo Harritik |
| 2020 | 9 | 3 | Marc Hirschi | Garateko lepotik |
| 2023 | 5 | HC | Felix Gall | Urdatxetik |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q954436
* Multimedia: Col de Soudet / Q954436
# Souderton (Pennsylvania)

Souderton Pennsylvaniako borough bat da. Montgomery konderrian kokatua dago. 2010ean 6.618 biztanle zituen, 2,90 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Montgomery konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1183304
* Multimedia: Souderton, Pennsylvania / Q1183304
# KV27

KV27 Egiptoko Luxor hiri inguruan dagoen Erregeen Haranean dagoen hilobi bat da. Apaindurarik eta froga dokumental zehatzik ez dagoenez, ezinezkoa da bertan, jatorrian, nortzuk lurperatuak izan ziren jakitea, baina, edozein kasutan, dirudienez, XVIII. dinastia inguruan datatuak daude.

## Kokapena

KV27, hilobi gehienetatik urrun dago, haranaren ekialdeko zatian, eta errege hilobiren batetik ez oso hurbil -hurbilenekoa, KV20a, ehun metro ingurura dago-. KV28 hilobiaren ondokoa da, biak ala biak KV21 eta KV44 eta KV45 bikien artean kokatuak.
Bere diseinu hain berezia, bakarrik KV30 hilobiarekin banatzen duena, sarrera putzu bat eta gela bakar bat duten hilobien eta korridore bakar baten luzeran zehar irekitzen diren gela anitzeko hilobien arteko nahasketa dirudi. Hilobia, erabat zulatua dago, ondo leundua eta egitura irmokoa, zutabe, eskailera edo aipagarria izan daitekeen beste elementu arkitektonikorik gabea. Egitura sinplekoa eta ondo amaitua, tokiak lurperaketa anitza ahalbidetu zezakeen, gela ezberdinek zuten antzeko tamaina dela eta. KV27 hilobiaren multzoa honako estantzia hauetan banatzen da:
* Sarrera kamera txiki bat
* Gela nagusi bat, ardatz nagusian erantsitako bi gela dituena, eta beste bat, aurrekoari perpendikularra dena. Gela guztiak, gainontzekoetatik, ateburuek ondo adierazitako ate txiki baten bidez banatuak daude. Gainera, Ba gelan, horma hobi edo, beharbada, beste gela baten eraikuntzaren hasiera ikus daiteke, baina eten egin zen.
Dirudienez, hilobiak, indar handiko sei uholde behintzat jasan ditu, zenbait toki hondakinez bete zituztenak, eta zeozer kaltetu zuten egitura irmoa. Hilobia halako egoeretatik babesteko neurriak hartu dira, eta sarreran, ur kopuru handia igarotzea galerazten duten hesiak eraiki dira.

## Indusketa

Ez dakigu KV27 hilobia noiz aurkitua izan zen, baina litekeena da Belzonik, Wilkinsonek eta baita Pocockek ere jada ezagutzea, azken hau, XVIII. mendeko bidaiaria. Hala ere, bere esistentziak ez zuen espedizio handien interesa eta arreta piztu askoz beranduago arte, 1990ean, urte honetan, Donald P. Ryanek Pacific Lutheran Universityrentzat industu eta neurri batean garbitu zuelarik.
Bere ikerketen ondorioa KV27 hilobiak, XVIII. dinastian, errege familiako pertsona bat edo gehiagoren lurperaketa izan behar zuela izan zen, hilobiaren diseinuak, asmo bereko hilobien miniatura baitzirudien, KV12 edo KV5 bezala. Teoria hau, arkitektura diseinuaz gain, Tutmosis IV.a edo Amenofis III.aren erregealdiak adierazten duten zeramikaren aurkikuntzan oinarritzen da. Dena dela bere balizko jabeen nortasuna adieraz dezaketen apaindura edo sortze gordailu faltak, aukera asko uzten ditu irekiak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1976462
* Multimedia: KV27 / Q1976462
# KV26

KV26 Egiptoko Luxor hiritik gertu dagoen Erregeen Haranean dagoen hilobi bat da. Ez da askorik ezagutzen hilobi honi buruz, baina, dirudienez, XVIII. dinastian datatua dago.

## Kokapena

Erregeen Haraneko 26. hilobia, nekropoliko hegoaldeko zatiko hegomendebaldeko adarrean dago, KV29, KV30 eta KV40 bezalako beste hilobi txiki batzuetatik gertu. KV26tik gertu, ez da errege hilobi bakar baten ere sarrerarik aurkitzen, ingurua, toki "huts" eta Erregeen Haraneko beste toki batzuk baino garrantzi gutxiagokoa bihurtzen duena.
Hilobiaren oinplanoa noble baten lurperaketarekin bat dator. Erregeen Haranean lurperatua izatea errege familiakoa izan gabe, pribiliegiatu gutxi batzuk bakarrik gozatzen zuten mesede berezia zen, bere merituengatik edo euren garaian izan zuten eragin handiagatik. KV26an lurperatua izan zenak, benetan garrantzitsua izan behar zuen, beste bizitzaz, errege handien gertutasunarekin gozatzeaz gain, bere hilobiak, ohikoak diren sarrerako putzua eta hilobi kamera ezezik, biak lotzen dituen korridore bat baitu. Hilobia bera, dirudinez, oso modu trauskilean zulatua izan zen arrokan, hormak tailatzen amaitu gabe. Gainera, eta gainontzeko nobleen hilobietan bezala, bertan lurperatua nor izan zen jakiteko balio lezakeen apaindurarik gabe dago.

## Indusketa

Lehen aipatu den bezala, ez da askorik ezagutzen KV26 hilobiari buruz. Jakinak diren gauzen artean, bere aurkikuntza data dago. Uste denez, James Burtonek bisitatu zuen XIX. mendearen lehen erdian, baina hilobi honen presentzia zalantzarik gabe zehaztu zuen lehen industailea Victor Loret izan zen, 1898an. Hala ere, ez da hilobiaren garbiketa eta indusketa lanik egin, bertan sartzea ezinezko bihurtzen duten hondakinez betea jarraitzen duena.
Oraingoz, hilobia zabalduko duen espedizio baten zain egon beharko da, barnean, oraindik, bertan lurperatutakoa nor izan zen argi dezakeen objekturen bat izan dezakeena. Dena dela, ia erabat ziurra da XVIII. dinastiakoa dela, hilobiaren arkitektura mota garai horretan dataturik dagoela baitirudi.

## Erreferentziak

* Reeves, N. & Wilkinson, R. Todo sobre el Valle de los Reyes. Ediciones Destino, Barcelona, 1998. ISBN 84-233-2958-5.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1719130
* Multimedia: KV26 / Q1719130
# Sobek

Sobek egiptoar mitologian krokodilo jainkoa izan zen, izaera ongarrikoa, bere izerditik jaioko zen Nilo ibaiaren sortzailea, ugalkortasuna, landaretza eta bizitzaren jainkoa. Iparraldea puntu kardinalarekin lotua dago.
Greziarrek Sukos (σοῦχος) izena eman zioten, krokodilo esan nahi duena, eta Helios jainkoarekin identifikatu zuten.

## Ikonografia

Krokodilo edo krokodilo burudun gizon bezala irudikatua izan zen Shuty koroa, Uas zetroa eta ankharekin. Egiptoko aro berantiarrean, belatz, zezen, ahari edo lehoi buruarekin ere ager daiteke.

## Mitologia

Munduaren sorreran kaosaren uretatik irtena uste zen. "Uretako Jauna" zen. Gaizkiaren alorrean, Duateko deabru bezala irudikatzen da, Sethekin lotu zen arriskua eta saski-naskia sortzen zuelako; Osirisen mitoaren bertsioren batean, Seth, bere krimenagatik zigorrik gabe ihes egiteko krokodilo baten gorputzean ezkutatu zela esaten da; baina Sobekek Horusen jaiotzan eta Seth suntsitzen lagundu zuen, Raren aginduz, Horusen lau semeak Nun itsasoaren uretatik ere salbatu zituen. Bere bizilekua, Baju mendiaren ekialdean zegoen, eta horregatik, "Bajuko Jauna" izena jasotzen zuen; han, tenplu bat ere badu. Gebelein herrian, Neit bere ama zen, Sais bere semea zen arren.

## Sinkretismoa

Amon, Ra (Sobek-Ra bezala), Horus, Herishef eta Sethekin lotua izan zen, azken hau, gainera, bere aita bezala ere agertzen da.

## Gurtza

Bere gurtza, Egiptoko lehen dinastietan hasi zen. Bere gurtza nagusia Shedeten, Krokodilopolisen (Faiyum), Moeris lakuan, ondoren Nubten (Kom Ombo) eta Tebasen zegoen. Shedeten gurtua Neit eta Senuyrekin batera, eta Kom Ombon, non Hathor edo Heketen senar eta Khonsuren aita den. Bere jaia, Khoiak hilabetearen laugarren egunean ospatzen zen

## Izen teoforoak

Bere izena, Egiptoko XIII. dinastiaren zenbait faraoiren tituluaren zati izan zen, Sebekhotep deituak (Sobek pozik dago).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q146313
* Multimedia: Sobek / Q146313
# Sobera

Sobera edo sobera hitzek adiera zenbait dituzte:
* sobera adizlagunak "gehiegi" adierazten du;
* Sobera, pertsonaia zenbaiten abizena,
** Carlos Sobera, aktorea eta telebistako-aurkezlea;
** Robert Sobera, poloniar pertika-jauzilaria.
# Soberakin (ekonomia)

Ekonomian, soberakina kontsumo-beharrak asetu ondoren geratzen diren ekoizpena eta baliabideen multzoa da. Eskola ekonomiko batzuetan, kontsumitzailearen soberakina, kontsumitzaileek ondasun edo zerbitzu baten trukean ordaintzeko prest dauden eta benetan ordaintzen duten diru-kopuruen arteko diferentzia, eta ekoizlearen soberakina, ekoizleek horren trukean benetan jasotzen duten eta jasotzeko prest leudekeen diru-kopuruen arteko diferentzia, bereizten dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q268617
# Sobekemsaf II.a

Sekhemra Shedtauy-Sobekemsaf edo Sobekemsaf II.a, Egiptoko XVII. dinastiako faraoi bat izan zen, K. a. 1570ean gobernatu zuena, Egiptoko bigarren tarteko aroa bezala ezagutzen den garaian.
Sobekemsaf I.a faraoiaren eta honen emazte Nubemheten semea zen.
Egipto, garai honetan, zenbait errege garaikidek gobernatu zuten. Orain, Sekhemra Shedatauy Sobekemsaf, Intef VI.a eta Intef VII.aren aita izan zela onartzen da, Intef VII.aren erregealdian eraiki zen Gebel Intefeko tenplu baten hondakinetan aurkitutako ate baten harrizko ateburuan grabatutako idazkun batean oinarrituz. Baina, ateburuak, Sobekem... izeneko errege bat soilik aipatzen du Intefen aita bezala: Intef, Sobekemen semea.

## Sobekemsafen hilobiko lapurreta

Abbott papiroak eta Leopold Ahmerst papiroak, Ramses IX.aren erregealdian datatuak daudenak, Sekhemra Shedtauy Sobekemsafen hilobia, hilobi lapurrek espoliatu eta suntsitu zutela diote. Hilobi hau arpilatzearen arduradun izan ziren gizonen aitortza eta frogak, azken papiroan xehatzen dira, Ramses IX.aren erregealdiko 16. urtean datatua dagoena, III Peret hilabeteko 22. egunean.
Dokumentu honek, Amon-Raren tenpluko hargin bat zen Anhernakhten seme Amenpnufer, hilobiak lapurtzeko ohituran erori zela dio (errege eta nobleenak mendebaldeko Tebasen, Hapiuer harginaren konpainian, baita eurek nola lapurtu zuten Sobekemsafen hilobia beste sei gaizkiderekin batera Ramses IX.aren erregealdiko 13. urtean ere.
Amenphuferrek, errege momietatik lapurtutako altxorrek, "urrezko 160 deben"eko balioa (14,5 kg) zutela dio. Dokumentuaren amaieran, lapurrei emandako epaia agertzen da (ziuraski heriotz zigorra), eta txosten ofizialaren kopia bat, Ramses IX.a faraoiari, Behe Egipton, bidali zitzaiola zioen ohar bat.

## Bere garaiko testigutzak

Zenbait monumentu eta objektu daude Sobekemsaf II.aren erregealdian datatuak: Estatua bat, hilarri bat eta harkaitzean eginiko idazkun batzuk aurkitu dira Tebasen. Eskarabeo ugari dago. Baita bi obelisko ere, horietako bat Kairoko Egiptoar Museoan, eta, bestea, galdua, ziuraski, bildumagile pribatu baten eskuetan.
# Sober

Sober Lugo probintziako Terra de Lemos eskualdean dagoen udalerria da. 2007an 2.836 biztanle zituen 133,3 kmtan banaturik.

## Soberko parrokiak

Soberko biztanleria hurrengo parrokien artean banatzen da:
* Amandi (Santa María)
* Anllo (Santo Estevo)
* Arroxo (San Martiño)
* Barantes (San Xoán)
* Bolmente (Santa María)
* Brosmos (Santa Cruz)
* Bulso (San Pedro)
* Canaval (San Pedro)
* Doade (San Martiño)
* Figueiroá (San Salvador)
* Gundivós (Santiago)
* Liñarán (San Martiño)
* Lobios (San Xillao)
* Millán (San Nicolao)
* Neiras (San Salvador)
* Pinol (San Vicente)
* Proendos (Santa María)
* Refoxo (Santo Estevo)
* Rosende (San Miguel)
* San Martiño de Anllo (San Martiño)
* Santiorxo (San Xurxo)
* Vilaescura (Santa María)

## Kanpo estekak

* (Galizieraz)(Gaztelaniaz) Soberko udalaren webgunea
* Datuak: Q1442183
* Multimedia: Sober / Q1442183
# Sobhuza II.a

Sobhuza II.a (Zombodze, 1899ko uztailaren 22a - Mbabane, 1982ko abuztuaren 21a) Swazilandiako erregea izan zen 1899tik 1982ra. Bere seme Mswati III.a izan zen ondorengoa.
* Datuak: Q379576
* Multimedia: Sobhuza II / Q379576
# Sobekemsaf I.a

Sekhemra Uadykhau-Sobekemsaf edo Sobekemsaf I.a, Egiptoko XVII. dinastiako faraoi bat izan zen, Egiptoko bigarren tarteko aroan, eta K.a. 1619tik K.a. 1603 arte gobernatu zuen.
Sobekemsafen emazte eta erregina nagusia Nubemhet izan zen.
Sobekemsaf I.aren semea, hau ere Sobekemsaf deitua, Kairoko Egiptoar Museoko estatua batean irudikatua dago, CG 386an, Abidosetik iritsia; printze gaztea, bere aitaren hanken artean kokatua dago (Ryholt).
Turineko Errege Kanonak, 11.2 erregistroan, partzialki irakurgarria dena, bere balizko izena adierazten du (Sekhemra...) 16..., 16 urteko erregealdia ematen diolarik.
Bere izena daramaten Uadi Hammamateko harkaitzetako idazkun batzuetan dokumentatua dago, ekialdeko basamortuan. Idazkun hauek, Sobekemsafen erregealdiko 7. urtean datatuak daude (Ryholt).
Medamudeko Montu jainkoaren omenezko tenpluko harresietako baxuerliebeetan, Sobekemsaf I.a faraoia irudikatua dago bere tronu izenarekin: Sekhemra Uadykhau.
# Soberakin

Soberakin honakoa izan daiteke:
* Soberakin (ekonomia)
* Janari-soberakin
# Sobieski (Minnesota)

Sobieski Minnesotako hiri bat da. Morrison konderrian kokatua dago. 2010ean 195 biztanle zituen, 10,80 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Morrison konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1892132
# Sobienie-Jeziory udalerria

Sobienie-Jeziory Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Otwock barrutian kokatuta. 97,68 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6388 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q693406
* Multimedia: Gmina Sobienie-Jeziory / Q693406
ieaMazoviako voivoderriko udalerriak :
# Jane Waller

Jane Waller (Brisbane, 1990eko ekainaren 19a) arkularia da. Australia ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Jane Waller
* ↑ Jane WALLER

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1455250
# Jane Wigham

Jane Wigham, sortzez Jane Smeal (1801-1888ko azaroa) sufragista eta abolizionista eskoziarra zen.

## Biografia

Jane Smeal Glasgown jaio zen, 1801ean. William Smealen arreba zen. Yorkshireko Ackwortheko quaker eskolan ikasi zuen. Bere familia Edinburgon bizi izan zen lehenik, eta, gero, Aberdeenen.
Glasgow Ladies Emancipation Society elkarte antiesklabistaren buru eta idazkari bihurtu zen Smeal. William Smeal anaiak 1822an Glasgow Anti-Slavery Society sortu zuen, 1833an sortutako Glasgow Emancipation Society delakoaren aitzindaria.
1838an, Darlingtongo Elizabeth Pease Nicholekin batera, Address to the Women of Great Britain izeneko liburuxka argitaratu zuen. Bertan, jendaurrean hitza hartzeko eta esklabotasunaren aurkako emakumeen erakundeak eratzeko gonbita egiten zieten emakumeei. Victoria erreginarentzat prestatu zuen hitzaldia izan ei zen Karibeko esklabotza amaitzeko “azken kolpea”.
1840an, Jane Smeal John Wighamekin ezkondu zen, te-saltzaile eta Glasgowko quaker abolizionistarekin. Eliza Wigham errainarekin adiskidetasun- eta lankidetza-harreman estua izan zuen, zeina esklabotzaren aurkako Mundu Konbentzioan ordezkari baitzen, Londresen, urte berean.
Edinburgh Ladies' Emancipation Societyk bere jarduerak bertan behera utzi ondoren, Janek eta Elizak, lagun batzuekin batera, Edinburgh National Society for Women's Suffrage sortu zuten, National Society for Women's Suffragen filiala. Priscilla Bright McLaren zen lehendakaria, Elizabeth Pease diruzaina, Eliza Wigham eta Agnès McLaren, berriz, idazkari-kideak. Edinburgoko elkartea talde britainiar nagusietako bat bihurtu zen. Eliza eta Jane Wigham William Lloyd Garrison estatubatuar abolizionista eta erreformatzaile sozialaren jarrera polemikoen alde zeuden.
John Wigham 1864an hil zen, eta Eliza Edinburgoko South Grey Street-eko familia-etxean egon zen, amaginarreba zaintzeko. Jane Wigham 1888ko azaroan hil zen, gaixotasun luze baten ondorioz.

## Ondorengotza

2015ean, “hiriko heroi ahaztuak” aitortzeko xedez, Edinburgoko historialarik egindako kanpaina baten ardatz izan ziren XIX. mendean Edinburgon elkartutako lau emakume: Elizabeth Pease Nichol, Priscilla Bright McLaren, Eliza Wigham eta Jane Wigham.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 Lesley M. Richmond, 'Wigham, Eliza (1820–1899)', Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004 accessed 3 June 2015
* ↑ Women on the Platform, DRBs Scottish Women’s History Group. Retrieved 3 June 2015
* ↑ National Society of Women's Suffrage. Examiner; 14 Jan 1871; 3285; British Periodicals pg 55
* ↑ Campaign to honour four 'forgotten' heroines of Scottish history, The Herald (Glasgow), 2 June 2015. Retrieved 5 June 2015

## Ikus, gainera

* Suffragette
* Sufragisten zerrenda
* Sufragisten zapia
* Suffragette filma
* Emakumeen sufragismoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20685577
# Jane di Castro

Jane di Castro (Rio de Janeiro, Brasil, 1947ko apirilaren 7a - ibidem, 2020ko urriaren 23a) brasildar abeslaria eta ikuskizun-artista izan zen.

## Bizitza

Haurtzaroa Rio de Janeiroko Oswaldo Cruz auzoan eman zuen. Ama ebanjelikoa eta aita militarra zituela, etxean errepresioa jasan zuen trabestia izateagatik. 1960ko hamarkadan ile-apaintzaile hasi zen lanean Copacabanan. Auzoko gau-klubetan hasi zen antzezten eta, 1966an, Teatro Dulcina antzokian debutatu zuen. Lanbidearekin batera uztartu zuen ibilbide artistikoa.
Bibi Ferreiraren zuzendariaren esanetara aritu zen Gay Fantasy ikuskizunean , Rogéria, Marlene Casanova eta Ney Latorraca lankide zituela.
2004an Divinas Divas musikalean antzezten hasi zen Teatro Rival antzokian, Rogéria, Divina Valéria, Camille K, Eloína dos Leopardos, Marquesa, Brigitte de Búzios eta Fujika de Halliday antzezleekin batera. Musikalak Copacabanako trabesti eta transformisten ibilbidea oroitzen zuen. 10 urtez egon zen ikusgai.
2014an Otávio Bonfimekin ezkondu zen, 47 urteko elkarbizitzaren ondoren, 160 LGBT ezkongai-bikote bildu zituen zeremonia batean. Handik laster alargundu zen. Senarra minbiziak eragindako konplikazioen ondorioz hil zitzaion 2018an.
2020ko urriaren 23an hil zen minbiziak jota, 73 urte zituela, Rio de Janeiroko Ipanema ospitalean. Parque Jardim da Saudade hilerrian ehortzi zuten, Jardim Sulacap auzoa, Rio de Janeiroko mendebaldean.

## Filmografia
### Telebista

| Urtea | Izenburua | Rola |
| 2020 | Rua do Sobe e Desce. Número Que Desaparece | Lana |
| 2017 | A Força do Querer | Bere burua |
| 2014 | Pé na Cova | Patricia Swanson |
| 2013 | Salve Jorge | Bere burua |
| 2008 | Faça Sua História | Bere burua |
| 2007 | Paraíso Tropical | Bere burua |
| 1995 | Explode Coração | Bere burua |

### Zinema

* De Perto Ela Não é Normal (2020)
* Rogéria, Senhor Astolfo Barroso Pinto (2018)
* Divinas Divas (2016)
* O País do Cinema (2016)
* A Inevitável História De Letícia Diniz (2012)

## Erreferentziak

* 1 2 (Portugesez) «Jane di Castro, atriz e cantora, morre no Rio, aos 73 anos» G1 2020-10-23 (Noiz kontsultatua: 2021-03-01).
* ↑ (Portugesez) Vanini, Eduardo. (2018-11-29). «Recém-viúva, a atriz Jane Di Castro relembra o romance de meio século com o marido, Otavio Bonfim» O Globo (Noiz kontsultatua: 2021-03-01).
* ↑ (Portugesez) «Corpo de Jane di Castro é enterrado no Rio; Leandra Leal diz que atriz mudou sua vida» Folha de S.Paulo 2020-10-25 (Noiz kontsultatua: 2021-03-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20048661