# Johann Wolfgang Goethe-Frankfurt am Maingo Unibertsitatea

Johann Wolfgang Goethe-Frankfurt am Maingo Unibertsitatea (alemanez: Goethe-Universität Frankfurt am Main) Alemaniako hiri horretako unibertsitate publikoa da. Goethe Unibertsitatea 1914an sortu zen "herritarren unibertsitate" gisa; Alemaniako herritar aberatsek finantzatu zuten. 1932an izendatu zuten hiriko jaiotako ospetsuenetako baten izenarekin, Johann Wolfgang von Goethe. Gaur egun unibertsitateak 48.000 ikasle baino gehiago ditu. Mundu akademikoan prestigio handia du.
Etxepare Euskal Institutuarekin batera, Eduardo Chillida Katedra kudeatzen du.

## Historia

Unibertsitatearen sustrai historikoak 1484koak dira, Ludwig von Marburg patrizioaren ondarea zuen udal liburutegi bat ezarri zenean. Beste bilduma batzuekin bat eginda, Hiriko Liburutegia izena hartu zuen 1668an, eta unibertsitateko liburutegi bihurtu zen 1914an. Herrialde bakoitzaren arabera, fundazio-data modu desberdinean erregistratzen da. Angloamerikarren kalkuluen arabera, Goethe Unibertsitatearen sorrera-data 1484 izango litzateke. Alemanian, ordea, doktoregoak emateko eskubidea unibertsitate baten sorrera-urtea da.
1693ko maiatzaren 22an frantziar tropek Heidelberg suntsitu ondoren, Heidelbergeko Unibertsitateko irakasleak Frankfurt am Mainera joan ziren eta han finkatu ziren 1694an, Johann Ludwig Fabricius errektorearen agindupean, erbesteko unibertsitate gisa. Hala ere, hau ez zen modu iraunkorrean Frankfurten egon, baizik eta Weinheimera joan zen 1698an, non Johann Wilhelm Palatinatuko hauteslearen aldi baterako bizilekua zegoen.
Karl Theodor von Dalberg Duke Handiak unibertsitate bat sortzeko lehen ahalegin serioa egin zuen 1812an. Bere Frankfurteko Dukerri Handirako akademia bat prestatu zuen, eredu frantsesean oinarritua, eta zenbait lizeo sortu zituen Frankfurt, Aschaffenburg eta Wetzlarren: Frankfurteko Lyceum Carolinum Ducal Handiko Unibertsitateko fakultate filosofikoa hartzeko izan zen, eta ondoren ikasketa orokorren bidez espezializatutako fakultate batean ikasteko prestatu zituen ikasleak. Prestakuntza juridikorako, Wetzlarreko zuzenbide-fakultatea Reicheko Ganberaren Auzitegi zaharraren egoitzan zegoen. Fakultate teologiko, legal eta filosofiko bat zuen kokapen nagusi bat Charles de Aschaffenburg Unibertsitatea zen, non Mainzeko Unibertsitateko gainerakoak emigratu zuen, 1798an itxi zena. Eskola mediko-kirurgiko berezi bat ezarri zen Frankfurteko Senckenberg Fundazioan, 1763an sortua, eta berarekin lankidetzan aritu zen.
1813an Frankfurteko Dukerri Handia amaitu zenean, Dalbergek dohaintzan emandako eta bere izenarekin lotura estua zuten erakundeak berehala desagertu ziren. Frankfurt Hiri Libreko Senatuak ez zuen jarraitzeko interesik eta 1814an Lyceum Carolinum eta 1815ean medikuntza fakultatea ezeztatu zituen.
Senckenberg Fundazioa, 1763an Eschenheimer Torren sortua, Frankfurteko Hiri Libreko lehen campus akademikoa izan zen. Hala ere, Frankfurt Hiri Librearen garaian, 1815 eta 1866 bitartean, elkarte eta erakunde zientifiko berriak sortu ziren, guztiak hiritar konprometituen fundazio eta ekimenetakoak. 1817an, Frankfurteko herritarrek, Christian Ernst Neeff barne, Senckenberg Fundazioko mediku eta anatomista eta Dalbergeko medikuntza eskola bereziko patologia irakaslea zena, Senckenberg Natur Ikerketa Elkartea sortu zuten ikerketa sustatzeko eta natur historiaren kabinete publiko bat ezartzeko. Senckenberg Fundazioaren bilduma mineralogiko, paleontologiko eta botanikoez arduratu zen, Senckenberg Natur Historiaren Museoaren oinarri gisa. Elkarte Fisikoak 1824an jarraitu zuen, Frankfurteko hamaika herritarrek sortua, Neeff eta Johann Valentin Alberten gidaritzapean.
Frankfurteko Unibertsitatearen historia modernoa 1912ko irailaren 28an hasi zen, Frankfurteko Römer udalerrian "Königliche Universität zu Frankfurt am Main" (Frankfurt am Main Errege Unibertsitatea) sortzeko kontratua sinatu zenean. Unibertsitaterako errege-baimena 1914ko ekainaren 10ean eman zen, eta ikasleen lehen inskripzioa 1914ko urriaren 16an hasi zen. Frankfurteko komunitate juduko kideek, Speyer familia, Wilhelm Ralph Merton eta Leo Gans eta Arthur von Weinberg industrialek Frankfurteko Unibertsitatearen sorrerako kapitalaren bi heren eman zituzten dohaintzan.
Unibertsitatea, historikoki, Gizarte Ikerketako Institutuagatik (1924an sortua) ezagutu izan da, Frankfurteko Eskola deiturikoaren jatorria, XX. mendeko filosofia eta pentsamendu sozialeko eskola gailena. Eskola honi lotutako aditu ezagunetako batzuk Theodor Adorno, Max Horkheimer eta Jürgen Habermas dira, baita Herbert Marcuse, Erich Fromm eta Walter Benjamin ere. Frankfurteko Unibertsitateko beste akademiko ospetsu batzuk Karl Mannheim soziologoa, Hans-Georg Gadamer filosofoa, Franz Rosenzweig, Martin Buber eta Paul Tillich filosofoak, Max Wertheimer psikologoa eta Norbert Elias soziologoa dira. Frankfurteko Unibertsitatea, batzuetan, liberaltzat jo izan da, edo joera ezkertiartzat, eta erudizio judu eta marxistaren (edo are judu-marxistaren) ospea izan zuen nazien garaian, bere akademikoen ia herena eta bere ikasle asko arraza edo politika arrazoiengatik kaleratuak izan ziren, Alemaniako beste edozein unibertsitatetan baino gehiago. Unibertsitateak ere paper garrantzitsua jokatu zuen 1968ko Alemaniako ikasle-mugimenduan.

## Campusak

Unibertsitatea Frankfurt am Main-en lau campus artean dago antolatuta:
* Westend campusa:
Unibertsitateko egoitza, gizarte zientziak, pedagogia, psikologia, teologia, filosofia, historia, filologia, arkeologia, zuzenbidea, ekonomia eta negozio administrazioa, giza geografia.
* Bockenheim campusa:
Unibertsitateko liburutegia, matematika, informatika, artearen historia, arte ederrak
* Riedberg campusa:
Farmazia, fisika, kimika, biokimika, biologia, geozientziak eta geografia.
* Niederrad campusa:
Medikuntza zientzia, odontologia, unibertsitate ospitalea.
Hauekin batera bosgarren bat dago:
* Ginnheim campusa:
Kirolak.

## Pertsona ospetsuak
### Irakasleak

* Carl Ludwig Siegel
* Theodor W. Adorno
* Martin Buber
* Jürgen Habermas
* Hermann Heller
* Max Horkheimer
* Karl Mannheim
* Franz Oppenheimer

### Ikasleak

* Erich Fromm
* Ludwig Erhard
* Walter Haubrich
* Hans-Hermann Hoppe
* Freda Meissner-Blau
* Peter Drucker
* Jürgen Klopp
* Josef Mengele
* Peter F.Drucker

## Erreferentziak

* ↑ https://www.goethe-university-frankfurt.de/43281596/University_history

## Kanpo estekak

* (Alemanez) Unibertsitatearen webgunea
* Datuak: Q50662
* Multimedia: Johann Wolfgang Goethe-Universität Frankfurt am Main / Q50662