OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Josefina Constantino

Josefina Dionisio Constantino (1920ko martxoaren 28a – Quezon Hiria, 2024ko uztailaren 19a) filipinar saiakeragile, poeta, literatura kritikari eta moja karmeldarra izan zen, Teresa Joseph Patrick of Jesus and Mary erlijio-izena zuena.

## Bizitza

Josefina Constantino 1920ko martxoaren 28an jaio zen. Filipinetako Unibertsitatean lizentziatu zen eta Columbia Unibertsitatean egin zuen ingeleseko eta literatura konparatuko masterra. Michigango Unibertsitatean eta Edinburgheko Unibertsitatean ere ikasi zuen. Hainbat urtez humanitateak eta literatura garaikidea irakatsi zituen Filipinetako Unibertsitatean.
Nick Joaquin bezalako egileen inguruko literatur kritikak argitaratzeagatik lortu zuen ospea. Filipinetako Unibertsitateko irakasle ezaguna ere izan zen bere pazientzia eta erudizioagatik.
1970eko hamarkadan, Filipinetako Garapen Bankuan hasi zen lanean laguntzaile berezi gisa. Geroago gobernu kargua eta Filipinetako Unibertsitateko fakultatea utzi zuen Karmeldar Oinutsen komentuan sartzeko. 1979an eman zituen botoak.
Quezon Hiriko Manila Berria auzoko komentuan bizi izan zen. 2020an ehun urte bete zituen eta 2024ko uztailaren 19an hil zen, 104 urte zituela.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Sr. Josefina Dionisio Constantino (March 28, 1920 – July 19, 2024)» University of the Philippines College of Education 2024-07-19 (Noiz kontsultatua: 2024-07-20).
* 1 2 3 4 (Ingelesez) Valeros, Florentino B.; Gruenberg, Estrellita V. (1999). Filipino Writers in English. Quezon City: New Day Publishers, 59-60 or. ISBN 971-10-0286-8..
* ↑ (Ingelesez) Doyo, Ceres P. «Columnist-turned-cloistered nun continues 'life as prayer and prayer as life'» Inquirer Lifestyle 2010-11-04 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2014-11-07) (Noiz kontsultatua: 2024-07-20).
* ↑ (Ingelesez) Nemenzo, Francisco. «Letter from the President: My Student Days» University of the Philippines jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2010-12-01) (Noiz kontsultatua: 2024-07-20).
* ↑ (Ingelesez) Doyo, Ceres P. «Prof, writer, contemplative nun turns 100» Philippine Daily Inquirer 2020-03-26 (Noiz kontsultatua: 2024-07-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6280336
# Josefina Castellví

Josefina Castellví i Piulachs (Bartzelonan, 1935eko uztailaren 1a - ), kataluniar itsas biologo eta ozeanografoa da. Horretaz gain, CSIC ikerkuntza zentroko irakaslea ere bada. Besteak beste, Antartikan egindako ikerketengatik da ezaguna.

## Lanak
### liburuak

* 1967: Ecología marina
* 1996: Yo he vivido en la Antártida
* 2005: El Paper que juguen els oceans en l'equilibri del planeta Terra (El papel que juegan los océanos en el equilibrio del planeta Tierra)

### Artikuluak

* 1963: Pigmentos de la diatomea marina Skeletonema costatum (Grev.) en su dependencia de los factores ambientales y de la dinámica de las poblaciones
* 1964: Un sencillo experimento para demostrar la influencia de la concentración de elementos nutritivos sobre la calidad de los pigmentos de las algas
* 1981: Aspectos microbiológicos del estudio oceanográfico de la plataforma continental. I. Planteamiento general
* 1990: La investigación en la Antártida
* 1997: ¿Por qué la Antártida atrae a los investigadores científicos?
* 1999: La Antártida
* 2002: Españoles en la Antártida
* 2007: De cómo España abrió su ruta a la investigación antártica
* 2014: El musclo i el seu entorn ambiental
* 2015: Fascinación por la Naturaleza
* Datuak: Q11037464
* Multimedia: Josefina Castellví / Q11037464
# Josefina Campos

Josefina Campos Orduña (Azkoien, Nafarroa Garaia, 1942) modista eta memoria historikoaren ekintzailea. Errepublikanoen gorpuzkinak bilatzeko lan eskerga egin du eta, horregatik, 2022an, Karlos III.aren Domina eman zion Nafarroako Gobernuak.

## Biografia

Lanbidez modista eta brodatzaile, ezkertiarra eta errepublikazale gisa aitortzen du bere burua. Espainiako Gerra Zibila haren familiak asko sufritu zuen. Nahiz eta katolikoak izan, frankistek amaren anaia hil zuten. Horrela azaldu zion Iker Tubiari kazetariari: "Uztailaren 22an hasi zen matxinada Azkoienen. Goizean goiz 33 gizon inguru agertu ziren herria zaintzeko, eta 25 lagun atxilo hartu zituzten. Guztiak hil zituzten urriaren 21ean; tartean, nire amaren anaia bat. Azkoiengo ehun andre baino gehiagori ilea moztu zieten, amari ere bai". Amaren mutil laguna ere hil zuten. Aita, bestetik, Ezkabara eraman zuten eta han sei hilabetez egon zen. 14 urte zituelarik plastikoen enpresa batean lanean hasi zen. Ezkondu zenean lan hori utzi zuen; ondoren, Azkoienen, modista-tailerra sortu zuen. Oroimen historikoaren gaietan Jose Maria Jimeno Jurio ezagutu ondoren hasi zen; ikerlariak fusilatuen zerrenda prestatzen ari zen eta datu horiekin, batzutan, lurperatutako biktimen tokiak aurkitzen zituzten. Josefina Campos, diktadorea hil ondoren, lan horretan hasi zen. Talde bat sortu zuten helburu horrekin Nafarroan (Memoria duten Emakumeen Elkartea) eta Josefina hasieran familia kideen bila aritu zen. 2008an Los fusilados de Peralta (Azkoiengo fusilatuak) liburua plazaratu zuen.

## Obra

* Los fusilados de Peralta, la vuelta a casa (1936-1978): Operación retorno. Cd-Rom batekin dator. Iruñea: Pamiela, 2008, 382 or. ISBN:9788476815663.

## Erreferentziak

* ↑ 46.or.

## Kanpo estekak

* Iker Tubiak egindako elkarrizketa, Berria egunkarian, 2022/05/05ean.
* (Gaztelaniaz):Elkarrizketa EITBn.
# Jokin Ansorena

Jokin Ansorena Miner (Donostia, 1963) euskal idazlea. Kultura teknikaria Tolosako Udalan.

## Lanak
### Poesia

* Poemak (1981, Ustela)

### Nobela

* Ordubietan frontoian. Alberdania, 2010.

## Kanpo estekak

* Jokin Ansorena literaturaren zubitegian
* Datuak: Q12260476
# Jokin Arman

Jokin Arman Martin (Béjar (Espainia), 1943ko ekainaren 6a) Trini Mikelarena bere emaztearekin Nafarroa Garaiko Beran bizi den delineatzaile, margolari eta eskultorea da. Herrian Armi arte galeria ireki du. Jorge Oteizarekin eta Nestor Basterretxearekin lan egindakoa da, besteak beste, naturaren babesaren inguruko kezka islatu du bere eskultura eta margolanetan. Inpresionismo estiloa erabiltzen du.

## Biografia

Béjarren jaioa, Salamancan, hamahiru urterekin Irunen zegoen. Trini Mikelarenarekin ezkonduta dago, institutuko irakasle izan den beste artista batekin. Salestarretan ikasi zuen, baita delineazioa, maisutza eta aparejadore ikastaro bat ere Donostian. Bere ikasketa artistikoa bi urterekin hasi zen Salamancako Arte Eskolan; Bidasoako ingurunean jada, Basterretxea, Nestor eta Ander anaiekin, garai hartan Frantzia Etorbidea deitzen zitzaion lokalean lan egin zuen. Arratsaldeetan, Donostiako Arte Ederren eskolan osatu zuen bere prestakuntza. Ezkontzean pintatzeari utzi zion, eraikuntzan lan egiteko. 50 urte zituela, akuarela lantzen hasi zen Rodríguez Catalánekin, Donostian, eta uretako olioaren teknikan hasi zen. Ondoren, eskulturan lanean hasi zen ere bai.

## Liburuak

* Historia del Arte Resumida
* Resumen de la Historia Mundial

## Erreferentziak

* ↑ https://www.diariovasco.com/bidasoa/201504/07/autentico-artista-nunca-caduca-20150407000850-v.html

## Kanpo estekak

* Itsaso Jauregik egindako elkarrizketa Berrian, 2023/12/03.
* (Gaztelaniaz):Artistaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q123643833
# Jokin Aranburu

Jokin Aranburu Arruti (Zarautz, 1997ko otsailaren 14a - ) gizpukoar txirrindulari ohia da. 2019tik 2021era profesionala izandakoa.

## Palmaresa

2016
* 3. Aiala Zirkuituan
2017
* San Roman Saria
* 2. Oñati Sarian
2018
* 2. Bizkaia 3En eta etapa 1
* 3. Antzuola Sarian

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan

| Itzuli Handia | 2019 |
| Italiako Giroa | — |
| Frantziako Tourra | — |
| Espainiako Vuelta |
Legenda :
| — | Ez zuen parte hartu |
| DSK | Deskalifikatua |
| UT | Utzi |

## Erreferentziak

* ↑ sitiodeciclismo.net

## Kanpo estekak

Jokin Aranburu - ProCyclingStats
* Datuak: Q61719099
# Jokin Argote

Jokin Argote Uria, pilota arloan Argote deituraz ezaguna (Getaria, Gipuzkoa, 1982ko abuztuaren 6a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelaria zen, Asegarce enpresakoa. Estatistika ofizialen arabera, 1,84 metro luze da, eta 87 kilo pisatzen du. Lehendabiziko partida 2006ko ekainaren 17an jokatu zuen, Zarauzko Aritzbatalden. 2013an erretiratu zen, zortzi hilabetez partidarik jokatu gabe izan ondoren, eskuin eskua Raynauden sindromeak jota, 30 urte besterik ez zuela (esku huskako pilotari bat mailarik onenean aritzen den adinean, alegia).

## Lorturiko sariak

Bi aldiz irabazi zuen Bigarren Mailako Esku Huskako Binakako Txapelketa (2007an eta 2008an), bietan aurrelaritzat Julen Retegi zuela; eta bi aldiz izan zen txapeldunorde Bigarren Mailako Esku Huskako Lau eta Erdiko Pilota Txapelketan (2007an eta 2009an).

## Erreferentziak

* ↑ Igor G. VICO: «Argote abandona», Deia, 2013-01-09.
* ↑ Jon ORMAZABAL: «Jokin Argote cambia de oficio», Gara, 2013-01-09.
* Datuak: Q12260478
# Jokin Bildarratz

Jokin Bildarratz Sorron (Tolosa, Gipuzkoa, 1963ko martxoaren 15a - ) EAJko euskal herritar politikaria da, Tolosako alkatea izan zen bi legegintzalditan (2003-2011) eta EUDELeko elkarteburua. Espainiako Senataria izan zen 2016tik 2019ra bitarte. Eusko Jaurlaritzako Hezkuntzako sailburua izan zen 2020ko irailetik 2024ko ekainera arte.
Irakasle-ikasketetan Natur Zientzien esparruan diplomatua eta Zientzia Politiko eta Soziologian lizentziatua da. Irakasle bezala lan egin eta Anoetako ikastolako zuzendari izan ondoren, kazetari ibili zen Euskal Irrati Telebistan.
EAJko Eusko Legebiltzarkide izan zen 2001eko irailaren 27tik urte bereko abenduaren 10era arte, Josu Jon Imaz ordezkatuz.
Leioako Karmelo Sainz de la Mazaren ondoren EUDELeko lehendakari kargua hartu zuen.
2011ko udal hauteskundeetan alkatetza galdu zuen, Tolosako EAJ bigarren zerrenda bozkatuena izan zen Tolosan, 7 zinegotzi atera zituztelarik, Bilduren 8 zinegotzien aurrean. Aralarrek zinegotzi bat atera zuen eta PSEk beste bat.

## Hezkuntza legea berriztatzeko prozesua 2022an

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntzako sailburu gisa Jokin Bildarratzen erronka nagusia Hezkuntza Legea berriztatzea zen. Bide horretan, 2022ko martxoan hezkuntza-ituna adosteko Eusko Legebiltzarrean sortutako lantaldean akordioa lortu zuten EAJk, PSE-EEk, Elkarrekin Podemos-IUk eta EH Bilduk. Behin betiko testua apirilaren 7an egin zen Eusko Legebiltzarreko osoko bilkuran onartuko zen. Sei hilabete geroago, 2022ko irailaren 14an Hezkuntza Lege horren aurreproiektuaren zirriborroa aurkeztu zuen Eusko Jaurlaritzak. Eragileek zehaztasuna eskatu zioten Jaurlaritzari zenbait puntutan, eta Bildarratzek berretsi zuen aurreproiektua sinatutako akordioari «fidel» zitzaiola, Ikastetxe bakoitzak bere egoera soziolinguistikoari erantzun beharko ziola (hartu behar dituzten neurriak desberdinak direla); beti ere Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza bukatzerako euskaraz eta gazteleraz B2 maila lortzea dela denentzako helburua; eta segregazioak sortzen duen zaurgarritasuna landuko zutela hurrengo ikasturtetik.

## Erreferentziak

* ↑ España, Senado de. «Senatariaren fitxa | BILDARRATZ SORRON, JOKIN | Espainiako Senatua» www.senado.es (Noiz kontsultatua: 2020-11-06).
* ↑ «Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Jokin Bildarratz Sorron - Berriak» www.irekia.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2020-11-06).
* ↑ Lete, Edurne Begiristain-Uxue Rey Gorraiz- Irati Urdalleta. «Hezkuntza itunerako akordioa erdietsi dute EAJk, EH Bilduk, PSE-EEk eta EP-IUk» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-09-23).
* ↑ Urdalleta Lete, Irati. «Eragileak, zehaztasun eske» Berria (Noiz kontsultatua: 2022-09-23).

## Kanpo estekak

* Jokin Beldarratz Eusko Legebiltzarreko fitxa
* Jokin Beldarratz Fitxa Espainiako Senatuan
* Jokin Beldarratz Facebook-en profila (jokin.bildarratzsorron)
* @bildarratz Twitter kontua
* Jokin Bildarritz Linked in sare sozial profesionalean
* Datuak: Q4891321
* Multimedia: Jokin Bildarratz / Q4891321
# Jokin Errasti

Jokin Errasti Aranbarri, pilota arloan Errasti deituraz ezaguna (Azkoitia, Gipuzkoa, 1966ko ekainaren 1a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari jokatzen zuen. Profesionaletako estreinako partida 1985eko uztailaren 24an, Zarauzko Zinema pilotalekuan jokatu zuen. Empresas Unidasen aritu ondoren, 1995ean Asegarcek fitxatu zuen. 2000tik aurrera arazo franko izan zuen lesioekin. Azken partida 2006ko abenduaren 30ean jokatu zuen, Tolosako Beotibar pilotalekuan. Gerora, Josetxo Lizartzari lagunduz telebistako esatari lanetan esku huskako pilotari loturik jarraitu zuen.
Jokin Errasti ez zen pilotari indartsuenetakoa, baina nekez galtzen zuen pilotarik, eta pilota ezker paretara gehien arrimatzen zutenetakoa zen. Esku huskako pilotan, hiru final handi jokatu zituen, bi final Binakako Txapelketa Nagusian, eta bat Lau eta Erdiko Txapelketa Nagusian. Final horietan, binaka, txapel bat jantzi zuen Mikel Unanuerekin; eta lau eta erdian, txapeldunorde geratu zen Patxi Eugiren aurka. Gainera, Errastik du esku huskako pilotan jarraian irabazitako partiden errekorra: 33 garaipen bata bestearen atzetik, 1997ko urriaren 26tik 1998ko ekainaren 21eraino.

## Kirol lorpenak

* 1991ko Buruz Buruko Bigarren Mailako Pilota Txapelketako txapelduna.
* 1992ko Lau eta Erdiko Pilota Txapelketa Nagusiko txapeldunordea.
* 1998ko Binakako Pilota Txapelketa Nagusiko txapelduna.
* 2000ko Binakako Pilota Txapelketa Nagusiko txapeldunordea.

### Binakako finalak

| Urtea | Txapeldunak | Txapeldunordeak | Tantoak | Pilotalekua |
| 1997-98 | Unanue - Errasti | Etxaniz - Elkoro | 22-21 | Atano III.a |
| 2000 | Titin III.a - Lasa III.a | Unanue - Errasti | 22-19 | Ogeta |

### Lau eta erdiko finalak

| Urtea | Txapelduna | Txapeldunordea | Tantoak | Pilotalekua |
| 1992 | Eugi | Errasti | 22-12 | Astelena |

### 2. mailako finalak

| Urtea | Txapelduna | Txapeldunordea | Tantoak | Pilotalekua |
| 1987 | Urra | Errasti | 22-16 | Anoeta |
| 1990 | Soroa III.a | Errasti | 22-17 | Anoeta |
| 1991 | Errasti | Muntion | 22-08 | Anoeta |

## Erreferentziak

* ↑ Asier AIESTARAN: «Jokin Errastik abenduan esango dio agur pilotari», Gara, 2006-11-08.
* ↑ «Marka historikoa eskuan duela agur esango du Errastik», Asegarce.com, 2006-12-30.
* Datuak: Q9012516
# Jokin Aperribay

Jokin Aperribay Bedialauneta (Deba, Gipuzkoa, 1966ko maiatzaren 27a) enpresaburua da, armagintzan diharduen SAPA enpresako lehendakaria. Real Sociedaden 30. presidentea da 2008ko abenduaz geroztik. Bere aita Joaquín Aperribay Elosua da, Realeko presidenteorde izandakoa Iñaki Alkizaren agintaldian.
Euskal Herriko mugimendu antimilitaristak salatu duenez, eragin handia du politikarien artean, dirulaguntza ugari jasotzen ditu, bere fabriken lurren birkalifikatzeak lortu ditu, Hiriko auto elektrikoaren eskandaluan tartean izan zen, eta arma esportazio susmagarrien ondorioz epaiketak egin dizkiote Ameriketako Estatu Batuetan.

## SAPA armagintza enpresako lehendakari

Jokin buru duen enpresa, SAPA Placencia, Aperribay familiarena da, eta Espainiako Defentsa Ministerioa du bezero bakarra. Enpresaren webguneak dioenez, «mende askoan, Soraluze defentsa sektoreari lotuta egon da, eta Espainiako Armada zerbitzatzeari».
SAPAk fabrikak ditu Gipuzkoan eta Michiganen (Ameriketako Estatu Batuak).

## Realeko presidentea

2008ko abenduaren 20an ospatutako akziodun biltzarrean hautatu zuten presidente. Realaren lagunak izena eman zion proiektuaren bitartez lortu zuen taldeko presidente izatea. 2009ko udan Martín Lasarte izendatu zuen entrenatzaile, eta lehenengo mailara igotzea lortu zuen taldeak 2010eko ekainean. Ekonomikoki ere klubaren egoera nabarmen hobetu du, 2010ean prozesu konkurtsala utzi zuelarik Realak.

## Erreferentziak

* ↑ Olabarria Oleaga, Zigor. «Gasteizkoak talde antimilitarista: “Heriotzaren merkatariak jada ez dira ezkutatzen, euskaldunak ere ez”» Argia 2024-04-15 (Noiz kontsultatua: 2024-04-15).
* ↑ (Gaztelaniaz) Antimilitaristak EH. La SAPA de los Aperribay. La guerra empieza aquí. Autoedizioa.
* ↑ (Gaztelaniaz) L., A.. «SAPA, de la familia Aperribay y ligada a Defensa, la mejor posicionada para acompañar a Bain» Deia 2021-09-26 (Noiz kontsultatua: 2024-04-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9012514
# Jokin Eizmendi

Jokin Eizmendi Manterola (Zarautz, Gipuzkoa, 1984) harri-jasotzaile gipuzkoarra da. Jokinek bost aldiz irabazi du Euskal Herriko Harri Handien Txapelketa.

## Lorpenak

* Euskal Herriko Harri Handien Txapelketa:
** Txapelduna (5): 2014, 2015, 2018, 2021, 2022
** Txapeldunordea (5): 2013, 2016, 2017, 2019, 2020.
* Igeldoko harria (6): 2014, 2015, 2016, 2017, 2019, 2020
* Etxauriko harria (2): 2015, 2016
* Albitzuri Haundia (1): 2019
* Gorostidi harria (3): 2022, 2023, 2024
* Elgoibarko Harri jasotze txapelketa (San Bartolomeetako Sariketa) (1): 2022

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58578390
# Jose Ignazio Alberdi

Jose Ignazio Alberdi Etxaniz (Zarautz, Gipuzkoa, 1941) enpresaburu gipuzkoarra da.

## Biografia

Obe S.L. enpresa sortu zuen 1968an Aizarnazabalen, altzairuetarako ferrak egiten dituen lantegia, hain zuzen. 1978an izena aldatu zuen konpainiak Hettich konpainia alemaniarrarekin bat egin ondoren, eta "Obe-Hettich, S.L. en Com" izena hartu zuen. Egun enpresa horretako kide eta zuzendari orokorra da Alberdi.
2000. urtean, ETAk atentatuan hil zuen Jose Mari Korta ordezkatu zuen ADEGI Gipuzkoako Enpresaburuen Elkarteko presidentzian. Aldez aurretik, Kortarekin batera, hiru legegintzalditan, Gipuzkoako Patronaleko presidenteorde izan zen. 1980tik ADEGIko Kontseilu Errektoreko kide izan da, eta orduz geroztik elkarteko hainbat organotan aritu da. Era berean, Confebask Euskal Enpresaburuen Elkartearen sorreran parte hartu zuen, eta haren Kontseilu Orokor eta Batzorde Betearazleko kide ere izan zen. Elkargi Berme Elkarkariko Sozietatearen bultzatzaile ere izan zen, eta egun Administrazio Kontseiluko kide da. Geroako Gobernu Batzordeko kide ere izan da, eta Gipuzkoako Merkataritza Ganberako Plenoan parte hartu izan du.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12260628
# Jose Ignazio Gerriko

Jose Ignazio Gerriko Enatarriaga (Segura, Gipuzkoa, 1740ko urtarrilaren 4a - Mutiloa, Gipuzkoa, 1824ko otsailaren 23a) euskal idazlea eta Erromatar Eliza Katolikoko apaiza izan zen.

## Biografia

Madrilen egin zituen filosofia eta teologia ikasketak. Mutiloako erretore izan zen 1762tik hil arte.
Bi liburukitan banatutako liburu bakarra idatzi zuen: Cristau Doctriña guztiaren esplicacioaren sayaquera. 1805. urte inguruan idatzi bazuen ere, 1858 arte ez zen argitaratu. Erakusaldiak dira liburuaren funtsa, Goierriko euskaraz idatziak eta galdera-erantzunen tankeran antolatuak. Hiztegian gazteleraren eragin nabarmena igertzen bazaio ere, prosa eredugarria darabil: "Como escritor, este autor ha tenido la suerte de ser muy ensalzado por unos y desconocido y tenido en menos por otros. (...) No hay que olvidar, al juzgar a estos viejos autores que ellos no se proponían hacer literatura desinteresada, sino escritos con un fin práctico de instrucción religiosa. Para el gusto moderno tiene excesivos castellanismos en su vocabulario, pero esto no quita que por muchos otros conceptos seaun verdadero maestro: en el empleo de verbo, en tantas palabras auténticas, hoy semiolvidadas, expresiones castizas, etc." (Villasante 1979, 225. or.).

## Lanak
### Erlijioa

* Cristau Doctriña guztiaren esplicacioaren sayaquera (1858, Mendizabalen alarguna)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* «Jose Ignazio Gerriko», Literaturaren Zubitegia.
* Datuak: Q12260630
# Jose Ignazio Larramendi

Jose Ignazio Larramendi Sorazu (Azkoitia, Gipuzkoa, 1786ko urtarrilaren 24 – Arrasate. Gipuzkoa, 1855eko martxoaren 23), euskal herritar musikaria izan zen.
1786an jaio zen Azkoitian eta 1804an botoak egin zituen Arantzazun frantziskotar gisa. 1810ean klaustrotik atera zenean Tolosako organo-jole postua hartu zuen 1814an San Frantziskoren Komentura erretiratu zen arte. 1828an Arrasateko Koruko Bikarioa izan zen eta Arrasaten bertan hil zen 1855ean.
Musikari nekaezina izan zen. Kantu lauan aditua zen eta aipatutako kantu horretan konposatu zuen otoitza berria eta, era berean, Método Nuevo para aprender con facilidad el Canto Llano y la Salmodia metodoa inprimatu zuen Madrilen 1928an.
Hirurogeita hamabosten bat musika-lan gordeta daude. Genero erlijiosoaren atalean euskarazko hitzez sortutako gabon kantak nabarmentzen dira. Musika-tresnaz jotzekoen artean teklaturako eta musika bandarako konposatu zituen. Garai horretan bere musika-lanak leku askotan jotzen ziren, artxibo askotan gordetzen baitira gaur egun.

## Kanpo estekak

* Eresbil, partiturak
* Método Nuevo para aprender con facilidad el Canto Llano y la Salmodia liburua Google Boks atarian
* Datuak: Q12376164
# Jose Ignazio Orbegozo

Jose Ignazio Orbegozo (Azpeitia, 1945eko urriaren 1a), kirol munduan Arria II.a deitua, gipuzkoar aizkolari, gizon probalari, txingalari, arpanlari eta segalaria da.

## Bizitza

Azpeitiko Mandiolatza baserrian sortu zen, aita Ignazio Orbegozo Arriya aizkolaria zuela. Haurtzarotik aizkora jokoa maite zuen eta eskola amaitu zuenean mendian hasi zen lanean. Sunbillako Ramon Latasa aizkolari handiarengana jo zuen; honekin oihaneko lanean aritu eta, astia zutelarik, entrenatu egiten zen. 1966ko Espainiako Binakako Txapelketan elkarrekin aritu eta irabazi zuten. Berehala aizkolari onenen aurkako apustuak jokatzen hasi zen. Hasieran, lan luzeetan, erditik aurrera bete egiten bazen ere, hobetuz joan zen eta 70eko hamarkadako aizkolari sarituena izan zen. Sekulako planta zuen (1,90 m luze, 92 kg) eta aizkoran oso azkarra zen.
1987an utzi zuen aizkora, 41 urterekin. 2018ko abuztuan, ordea, Ramon Latasaren Oroimenezkoan parte hartu zuen, aizkolari historikoen arteko lehian zehazki, eta baita nagusitu ere, Anjel Arrospiderekin batera, Mikel Mindegia eta Patxi Astibiaren aurka.

## Sariak

* Munduko Txapelketa 4 aldiz Euskal Herriko taldearekin: 1976, 1979, 1981 eta 1982an.
* Espainiako Txapelketa (4): 1966an Ramon Latasa lagun zuela.
* Euskadiko Txapelketa (4): 1970 (Vasco-navarro), 1977, 1978, 1979.
* Gipuzkoako Txapelketa (1): 1986
* Euskal Pentatloi Txapelketa 1982an.
* Euskal Tetratloi Txapelketa 1984an Jose Mari Mendizabalekin.

## Erreferentziak

* ↑ Antton Espelosin (2009): Aizkora apustuak eta txapelketak.
* ↑ 'Arria II'.a garaile Sunbillan. uztarria.eus (Noiz kontsultatua: 2018-8-12).

## Kanpo loturak

* Oiarzabal, Mailo: «Arriya II.a. Aizkolari mundiala», Uztarria, 2009-02.
* Datuak: Q12260632