OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Almirantearen etxea (Tutera)

Almirantearen etxea edota Cabanillas Berrozpetarren etxea Nafarroako Tutera udalerrian dagoen eraikin bat da. Tuterako Alde Zaharrean dago, Plaza Zaharra eta Rua kalearen artean, Tuterako udaletxea eta Ibáñez de Lunatarren etxetik hurbil. Gaur egun María Forcada Fundazioaren egoitza da.

## Historia

Aurretik XV. mendeko jauregi bat ordezkatzeko 1550ean eraikia. 1997an zaharberritua eta txukundua, bere fatxada bikaina egokituz. Gerora, 2010ean Belén Esparza arkitektoaren eskutik bere barnealdea zaharberritzeari ekin zitzaion, María Forcada Fundazioaren egoitza izan zedin, eta 2010ko abenduan inauguratu zen. Data horretatik aurrera Almirantea aipatutako María Forcada Fundazioaren egoitza da, Tutera hiriko kultura jardueren kokalekua, bertan arte plastiko eta garaikidearen erakusketak, ikastaroak, mintegiak, hitzaldiak, etab. burutu ohi dira. Zaharberritzeak eraikinaren birbaloraketa eta bere erabilera osoa suposatu du, eta Maria Forcada Fundazioak kudeatzen du.

## Eraikina

Gaur egungo etxe platereskoak aurretik bertan zegoen jauregi bat ordezkatu zuen, antzinako eraikin hartatik oinplano karratuko antzinako eskailera bikainak iraun du. Gaur egungo jauregia adreiluz eraikia dago eta hiru solairuko garaiera du, azken solairuak arkupe edo arkuz osatutako galeria du eta teilatuondoa oparo apaindua dago. Patioa laukizuzena eta zurruna da, garaiko aragoiar arkitekturaren eskemetara atxikia. Lehen solairuko baldoi handien apaindura nabarmentzen da, goi erliebeko giza itxurako irudiez osatutako apaindura platereskoekin osatua. Balkoien eta teilatuondoaren artean erliebezko friso bat ere badago.

## Ikus gainera

* Tuterako historia

## Kanpo estekak

* Tuterako jauregiak, ciudadtudela.com (Gaztelaniaz)
* Auñamendi Eusko Entziklopedia (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q5755396
* Multimedia: Casa del Almirante, Tudela / Q5755396
# Almiranteen kaleko etxeak

Almiranteen kaleko etxeak Gipuzkoako Getaria udalerrian dauden etxebizitza batzuk dira. Getariako portuaren gain daude, Getariako Alde Zaharraren iparraldeko muturrean eta Elkano plazan, garai batean Estella-Arpatarren etxea zegoen solairuaren alboan. 1964ean Gipuzkoako kultura ondasuna izendatua izan ziren.
Aurrean Elkanoren estatua du.

## Ikus gainera

* Gipuzkoako kultura ondasunak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25473844
* Multimedia: Almiranteen kaleko etxeak / Q25473844
# Almirantegoaren uharteak

    Artikulu hau Papua Ginea Berriko uhartediari buruzkoa da; Alaskako uhartea gaitzat duena beste hau da: «Almirantegoaren uhartea»
Almirantegoaren uharteak, Manus uharteak ere deituak (ingelesez: Manus Islands), Papua Ginea Berriko uharte multzoa da, Bismarck uhartediaren zati. 18 uharte dira, garrantzitsuenak Manus eta Los Negros. 2.100 kilometro koadroko eremua dute (horietako 1.600 Manus uharte nagusiari dagozkio), eta Manus probintziaren barnean daude. Izena Philip Carteret esploratzaileak eman zien 1767an.

## Historia

Herbeheretarrek 1616an hartu zituzten mendean uharte hauek. 1884tik aurrera, Alemaniaren eskuetan egon ziren, eta 1914an Australiak okupatu zituen. Bigarren Mundu Gerran, Japoniak bereganatu zituen, eta 1942an base bat ezarri zuen Manus uhartean .
1944ko otsailaren 29an, AEBetako indarrek hartu zituzten, Douglas MacArthur jeneralak zuzendutako Brewer Operazioaren bitartez. Estatubatuarrek berehala eraiki zuten base bat, oso garrantzitsua izan zena Ginea Berrian eta Filipinetan egin ziren ondorengo operazioetarako. Ondoren, Australiaren kontrolpean geratu ziren, eta egun Papua Ginea Berriko lurraldeak dira.

## Ekonomia

Koko-plantazioak eta perla-bilketa dira jarduera ekonomiko nagusiak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q119230
* Multimedia: Admiralty Islands / Q119230
# Alexis Etxekopar

    Artikulu hau kanta egile zuberotarrari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Etxekopar (argipena)».
Alexis Etxekopar, Attuli ezizenez ere ezaguna (Barkoxe, 1924ko otsailaren 10a - ib., 2005eko abenduaren 27a), kanta egile zuberotarra izan zen.

## Biografia

Etxekopar Barkoxekoa zen eta Larraja auzoko Etxekopareberrian laborantzan aritzen zen lanbidez eta bertan bizi familiarekin.
Bigarren Mundu Gerran gaztea zela parte hartzea ere egokitu zitzaioan.

## Lanak

XX. mendearen erdialdean Zuberoa mailan Etxahun-Iruriren parean agertzen zen kantak egiten. Berak egindako abestiak alaiak eta hunkigarriak dira; euskararen galtzeaz kezka erakusten dute eta zenbait antologiatan agertzen dira.
Hala ere, iruritarra ez bezala ez zuen maite plazan publikoaren aurrean aritzea. Horregatik bere ekoizpena ez da oso ezaguna eta baliteke gehiago txokoren batean agertzea. Davantek bere erreferentziazko antologian kanta hauek aukeratu zituen:
* Pilotarien Biltzarra. Arrakasta handia bildu zuena eta oraindik ere sarritan kantatua. Zuberoako auzoherria den Landako Arguibelle taldeak argitaratutako Agor en Bearn diskoan jaso zuten, adibidez. Ikus "Diskografia" atala.
* Sorleküa kitatüz.
* Bihotzeko argia.
* Denak dira xorrotxarenak.
Jin baledi kanta Jojo Bordagarai eta Ramuntxo Karrerek berari enkargatutakoa da, zioten estimuaren seinale. Jojo eta Ramuntxo izenpean argitaratu zuten Zure kanpoetara diskoan.
Bere bizitza zein obra ezezagunaren datu gehiago argitara eman dira 2010ean: Patrick Keheille herrikideak egindako Xahakoa bere omenezko pastorala taularatu du Barkoxek. Xahakoa kanta oso ezaguna da Euskal Herri osoan baina gutxik dakite egilea Attuli dela. Trajerian protagonistaren papera hiru lagunek egin dute: Jean-Pierre Luro, Jean-Noël Pinque eta Mathieu Uthurribordek.

## Diskografia

* Arguibelle: Agor en Bearn, Agorila, Baiona, 2006. Okzitanieraz, euskaraz eta espainieraz kantatutakoak biltzen ditu, tartean Attuliren Pilotarien Biltzarra.
* Jojo eta Ramuntxo: Zure kanpoetara, Agorila, Baiona, 2001. Jin baledi kanta diskoaren lehena da.

## Iturriak

* Jean-Louis Davant: Zuberoako literaturaz. Antologia laburra, Euskaltzaindia, Bilbo, 2008; 107-110.or.

## Erreferentziak

* ↑ Attuli bere aitonaren etxearen izena zen.
* ↑ Etxekopar euskomedian.
* ↑ Taldearen izena Euskal Herria eta Okzitaniaren mugan dagoen Hargibele menditik atera dute.
* ↑ Elkarrizketa Jojo eta Ramuntxori Argian.
* ↑ Berria Xiberoko Botzan.

## Ikus, gainera

* Pierre Bordazarre
* Patrick Keheille

## Kanpo estekak

* Iturrietan aipatutako lehen liburua pdf.n.
* Egiategi-z geroztiko ziberotar idazleak artikulua, Davantek egina, Maule, 1981eko uztailaren 27an; ikus 7.or.
* Bidegileak bilduman Etxahun-Iruriri buruzko alean Etxekopar aipatua; ikus 13.or.
* Xahakoa pastoralaren aurkezpena Berrian.
* Elkarrizketa Patrick Keheilleri Garan.
* Joseba Aurkenerena: Attuliren Xahakoa eta Keheilleren pastorala
* Datuak: Q12253166
# Alexis Minotis

Alexis Minotis, jaiotza-izenez Alexandros Minotakis (Canea, Kreta, Grezia, 1900eko abuztuaren 8a - Atenas, Grezia, 1990eko azaroaren 11) greziar antzerki-zuzendari eta antzezlea izan zen.

## Biografia

1930 aldera, bere herriko antzezpen klasikoetan nabarmentzen hasi zenean, bere konpainia sortu zuen, Teatro Nazionalean garrantzitsuena bihurtu zena. Bertan, Katina Paxinou bere emaztearekin, Shakespeare, August Strindberg eta Ibsenen obrak antzezten has zitezen lortu zuen. 1941ean, alemaniarrek Grezia hartu zutenean, Estatu Batuetara atzerriratu zen.
1951n bere herrira itzuli zenean, Teatro Nazionaleko zuzendari-kargua hartu zuen. Bere lehen obrarekin (Edipo Errege) arrakasta handia eskuratu zuen munduko hiri nagusietako antzokietan. 1955ean, Epidauroko Antzerki Jaialdietako zuzendari egin zuten. 1958an Londresko Covent Gardenen Luigi Cherubiniren Medea zuzentzeko deitu zuten, eta arrakasta handia lortu zuen, Maria Callas sopranoaren lanagatik. Harrezkero, opera-antzoki nagusi guztietan lan egitera deitu zuten. Entzuterik handiena izan zuen obra Vincenzo Belliniren Norma izan zen, antzoki askotan Maria Callasek, Del Monaco tenorrak eta Giulietta Simionattok kantatu zutena.
1967an Teatro Nazionaleko zuzendari-kargutik bota zutenean, atzerriko antzokietan ibili zen, arrakastatsu. 1974an, Teatro Nazionaleko zuzendari-kargua eman zioten berriro, eta erretiratu arte bete zuen (1981). Hala ere, 1986an Shakespeareren Veneziako merkataria lanaren eszenografian parte hartu zuen. Greziar antzerkiaren patriarkatzat har daiteke Minotis.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q3561598
* Multimedia: Alexis Minotis / Q3561598
# Alexis Tsipras

Alexis Tsipras (grezieraz: Αλέξης Τσίπρας; Atenas, Grezia, 1974ko uztailaren 28a -) greziar politikaria da, 2015eko urtarrilaren 26tik 2019ko uztailaren 8ra Greziako lehen ministroa, Syriza alderdiaren eskutik.

## Biografia
### Ikasle mugimenduetako parte hartzaile

Junta Militarra desagertu eta hiru egunera sortu zen Alexis Tsipras. Unibertsitatean, Ingeniaritza Zibileko ikasketak burutu zituen. Gaztetatik oso ikasle konprometitua izan zen gai sozialetan. Horrela, 1990eko hamarkadaren hasieran, 17 urterekin Hezkuntza ministroak proposatutako lege polemiko baten kontrako ikasle protesten burua izan zen. Telebistan egin zioten elkarrizketa baten ondoren, ikasle mugimenduaren ordezkari ezagunena bilakatu zen.
Unibertsitatean hiru urtez segidan aukeratua izan zen Greziako Ikasleen Batzar Nagusiko ordezkari gisa. Ikasketak amaitutakoan Synaspismos alderdiko gazte mugimenduaren buruzagitzan jarri zen.

### Politika profesionala

2006an politika profesionalean hasi zen, Atenasko udal hauteskundeetara aurkeztean. 2008an, 33rekin, Synaspismos alderdiak sekulan izandako buruzagi gazteena bilakatu zen. 2009an lehen aldiz aurkeztu zen legebiltzarreko hauteskundeetan, eta Syrizak ezkerreko koalizioaren buruzagitza hartu zuen erabateko babesarekin.
2009. urtetik da parlamentaria Greziako Legebiltzarrean, baina apenas ezagutzen zuen inork herrialdetik kanpo. Egun, ordea, Europako ezkerreko alderdien esperantza da, izar mediatiko moduko bat. Europako Ezkerreko Alderdiaren Europako Batzordeko presidentegaia izan zen maiatzeko bozetan.

#### Syriza alderdian

2012ko legebiltzarreko hauteskundeak egin eta gero nazioarteko hedabideetan ezagun egin zen. Krisia amaitzeko Greziarako proposaturiko austeritate neurrien aurkako mugimenduen bultzatuta Syriza herrialdeko bigarren indarra bilakatu zen.
Horregatik, merkatuen eta hedabide kontserbadoreenen jomuga bilakatu zen. Syrizaren gorakadak Europako agintariengan ezinegona sortu zuen eta Berlinera egin zuen bisita Tsiprasek hauteskundeak eta gero bere jarrera azaltzeko. Esan zuenez, austeritatea zen bere etsaia eta ez euroa.
Europako faxismoaren aurkaria ere bada, izan ere, krisiak pobretutako eta sumindutako herritarrek Egunsenti Urrekara alderdi neonazia sortu dute.
2015ko Greziako Hauteskundetan Syrizak gehiengoa lortu zuen eta gehiengo osoa izatetik 2 parlamentarira geratu ziren. ANEL alderdiaren botoei esker lortu zuen lehen ministro izatea.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 Adrian Garcia, «Europako ezkerrenaren esperantza», Berria, 2014-12-30
* Datuak: Q312015
* Multimedia: Alexis Tsipras / Q312015
# Alexis Vega (mexikar futbolaria)

Alexis Vega, (Cuauhtémoc (Mexiko), 1997ko azaroaren 25a), futbolean aritzen den kirolari mexikarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu, eta brontzezko domina eskuratu zuen futbolean Mexiko ordezkatuz; Brasilgo taldearen (urrezko domina) eta Espainiako taldearen (zilarrezko domina) atzetik sailkatu zen Mexikoko taldea.
Tokion, honako hauek osatzen zuten Mexikoko taldea: Luis Malagón, Jorge Sánchez, César Montes, Jesús Angulo, Johan Vásquez, Vladimir Loroña, Luis Romo, Carlos Rodríguez, Henry Martín, Diego Lainez, Alexis Vega, Adrián Mora, Guillermo Ochoa, Érick Aguirre, Uriel Antuna José Joaquín Esquivel, Sebastián Córdova, Eduardo Aguirre, Ricardo Angulo, Fernando Beltrán, Roberto Alvarado eta Sebastián Juradok.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Futbola, gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Alexis Vega» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Alexis Vega» olympics.com (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23799433
* Multimedia: Alexis Vega (footballer, born 1997) / Q23799433
# Alexis Zorbaren hitzak eta egintzak

Alexis Zorbaren hitzak eta egintzak (grezieraz: Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Víos kai Politeía tou Aléxē Zorbá) Nikos Kazantzakis greziar idazlearen eleberria da, aurrenekoz 1946an argitaratu zena. Euskarazko bertsioa Elkarrek eman zuen argitara 2017an, Luis Berrizbeitiak itzulirik.

## Sinopsia

1930eko hamarkada, Grezia. Narratzaileak, lehenbiziko pertsonan, bidaia batean ezagututako gizon miresgarri baten requiem modura aurkeztuko digun eskuizkribuan, berarekin bizi izandako irakaspenen eta gertakarien berri emango digu. Nobelan, oinarrian, narratzaileak Kreta irlara lignito meatze bat erreskatatzeko asmoz egiten duen joanaldi baten berri ematen digu. Bidearen hasieran, beste gizon bat ezagutuko du, Zorba, eta, haren nortasun erakargarriak sorginduta, bidean laguntzeko eskatuko dio. Horrela, Kretan meatzea ireki eta elkarrekin lanean hasiko dira, nahiz eta azkenean, proiektua bertan behera geratu eta bi lagunak banandu egingo diren.
Esan daiteke obra figura arketipikoak baliatuz dagoela idatzita eta, betiere, literatura klasikoaren tradizioa oroitarazten duela: Zorbaren karismak bidearen hasieran harrapatuko du narratzailea, irakurtzen ari den Jainkotiar komedia-ko gidariaren moduan; bestalde, bi gizon kontrajarriren arteko elkarrizketa filosofikoek edo Odiseoren jiteko protagonistak tradizio helenikoa oroitarazten digute.

## Egokitzapenak

1964an Michael Cacoyannisek Alexis Zorbaren gaineko eleberria egokitu zuen, Zorba the Greek izenburuarekin, Anthony Quinn, Alan Bates eta Irene Papas protagonista zituela. Egun ere, asko oroitzen dira, filmaz ez ezik, Mikis Theodorakis konpositoreak pelikularako idatzi zuen musika ezagunaz ere. Filmak hiru Oskar sari irabazi zituen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Sampedro, Aiora. Sirena kantuak Kretan. Berria, 2017ko urriak 22, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2021-11-26).
* ↑ Lizarralde, Mikel. Pasioa versus arrazoia. Berria, 2017ko urriak 29, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2021-11-26).

## Kanpo estekak

* Jauregi, Joannes Biziminetan bapo, Berria, 2021eko maiatzak 9, berria.eus
* Datuak: Q1059553
# Alexis Holmes

Alexis Holmes (Hamden, 2000ko urtarrilaren 28a) estatubatuar atleta bat da, bereziki abiadura lasterketan lehiatzen dena.
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen 4 x 400 m lasterketan. Urrezko domina bat irabazi zuen Munduko Atletismo Txapelketan 2023an, bi domina Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketan 2024an eta urrezko domina bat Errelebo Lasterketen Munduko Txapelketan 2024an.

## Nazioarteko palmaresa

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris (Frantzia) | 01 ! | 4 × 400 m |
| Munduko Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2023 | Budapest (Hungaria) | 01 ! | 4 × 400 m mistoa |
| Pista estaliko Munduko Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Glasgow (Erresuma Batua) | 02 ! | 4 × 400 m |
| 2024 | Glasgow (Erresuma Batua) | 03 ! | 400 m |
| Munduko Errelebo Lasterketen Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Nassau (Bahamak) | 01 ! | 4 × 400 m |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Alexis Holmes» InterSportStats (web.archive.org) 2024-05-09 (Noiz kontsultatua: 2024-08-14).
* ↑ (Ingelesez) «Alexis Holmes (Athletics): Prize list and results» TheSports.org (web.archive.org) 2024-05-09 (Noiz kontsultatua: 2024-08-14).
* ↑ (Ingelesez) «Shamier LITTLE | Profile» World Athletics (Noiz kontsultatua: 2024-08-14).

## Ikus, gainera

* Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) World Athletics
* Datuak: Q121617060
* Multimedia: Alexis Holmes / Q121617060
# Alexis Lebrun

Alexis Lebrun (Montpellier, 2003ko abuztuaren 27a) frantziar mahai-tenislari profesionala da. 2024ko abuztuaren 6tik aurrera, Mahai Teniseko Nazioarteko Federazioaren (ITTF) munduko sailkapeneko 18. postuan dago. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen gizonezkoen taldekako proban.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 03 ! | Taldeka |
| Munduko Txapelketak ||||
| 2024 | Busan | 03 ! | Taldeka |
| Europako Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2022 | Munich | 03 ! | Binaka |
| 2023 | Malmo | 03 ! | Taldeka |

## Erreferentziak

* ↑ «Alexis Lebrun» olympics.com.
* ↑ «Alexis LEBRUN and Audrey ZARIF clinched gold in l'Azur Arena d'Antibes» ettu.org 26 March 2023.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113091289
* Multimedia: Alexis Lebrun / Q113091289
# Alexis Habiyambere

Alexis Habiyambere (Sava, 1939ko abuztua) ruandar elizgizon katoliko jesuita da, 1997tik 2016ra Nyundoko apezpikua izan zena.

## Bizitza

Alexis Habiyambere Savan jaio zen 1939ko abuztuan. Jesusen Lagundian sartu zen eta 1976ko abuztuaren 1ean apaiztu zen. 1997ko urtarrilaren 2an Joan Paulo II.a aita santuak Nyundoko apezpiku izendatu zuen. Urte bereko martxoaren 22an Wenceslas Kalibushi elizbarrutiko ordinario ohiak apezpiku ordenatu zuen. Suscipe Domine leloa hautatu zuen. Bere agintaldian zehar, adiskidetzeko deiak maiz egin zituen.
2003ko urritik 2010eko martxora, Ruandako apezpiku-konferentziako buru izan zen.
2016ko martxoaren 11n, Frantzisko aita santuak bere erretiroa onartu zuen.

## Ondorengotza apostolikoa

* Scipione Rebiba kardinala
* Giulio Antonio Santorio kardinala (1566)
* Girolamo Bernerio kardinala (1586)
* Galeazzo Sanvitale artzapezpikua (1604)
* Ludovico Ludovisi kardinala (1621)
* Luigi Caetani kardinala (1622)
* Ulderico Carpegna kardinala (1630)
* Paluzzo Paluzzi Altieri Degli Albertoni kardinala (1666)
* Benedikto XIII.a aita santua (1675)
* Benedikto XIV.a aita santua (1724)
* Klemente XIII.a aita santua (1743)
* Bernardino Giraud kardinala (1767)
* Alessandro Mattei kardinala (1777)
* Pietro Francesco Galleffi kardinala (1819)
* Giacomo Filippo Fransoni kardinala (1822)
* Carlo Sacconi kardinala (1851)
* Edward Henry Howard kardinala (1872)
* Mariano Rampolla del Tindaro kardinala (1882)
* Rafael Merry del Val y Zulueta kardinala (1900)
* Arthur Hinsley kardinala (1926)
* David James Mathew artzapezpikua (1938)
* Laurean Rugambwa kardinala (1952)
* Wenceslas Kalibushi apezpikua (1977)
* Alexis Habiyambere apezpikua

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Bishop Alexis Habiyambere, S.J.» Catholic Hierarchy (Noiz kontsultatua: 2024-08-10).
* 1 2 (Ingelesez) Migone, Pablo. «From darkness into light, from genocide to hope» Southern Cross 2016-11-24 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2018-07-03) (Noiz kontsultatua: 2024-08-10).
* 1 2 (Ingelesez) «Diocese of Nyundo» GCatholic (Noiz kontsultatua: 2024-08-10).
* ↑ (Italieraz) «Rinuncia del Vescovo di Nyundo (Rwanda) e nomina del successore» Bollettino Sala Stampa della Santa Sede 2016-03-11 (Noiz kontsultatua: 2024-08-10).
* ↑ (Frantsesez) «Au Rwanda, l’ancien curé de la Sainte-Famille de Kigali nommé évêque de Nyungo» La Croix 2016-03-11 (Noiz kontsultatua: 2024-08-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2644127
# Alexis Ruano

Alexis Ruano Delgado (Málaga, 1985eko abuztuaren 4a) Deportivo Alavés taldeko erdilari espainiarra da.Bere ibilbidea Málaga herriko taldean hasi zuen 2004ean. 2006ean Getafera joan zen. Han denboraldi bat egon eta Valentziara joan zen. Han egon zen 2007tik 2010era. 62 partidu jokatu eta 2 gol sartu zituen. 2010ean Sevillara joan zen eta 2012an Getafera itzuli zen utzita. 2013an Getafek jokalaria erosi zuen 2 milioi euroren truke. Getafen 73 partidu jokatu eta 2 gol sartu zituen 2016 hasieran Beşiktaşera joan zen, non 10 partidutan gol bat sartu zuen. 2016an Alaveseko jokalari berria bihurtu zen.
# Amaia Martínez

María Amaya Martínez Grisaleña (Gasteiz, 1968) politikari arabarra da, Voxeko kidea.

## Ibilbidea

Martínez gizarte eta komunikazio zientzietan lizentziaduna da. Politikan hasi aurretik bere senarraren arma dendan saltzaile egin zuen lan 30 urtez. Politikan sartzeko motibazioen artean "independentismoaren eta feminismo erradikalaren gorakadak" daude. 2020ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan Voxen zerrendaburua izan zen Araban. Haren zerrendak botoen %3,8 jasota lortu zuen eserlekua legebiltzarrean.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) «Abascal se estrena en Euskadi» El Diario Vasco 2020-07-13 (Noiz kontsultatua: 2020-07-13).
* ↑ Lete, Irati Urdalleta. «Vox Eusko Legebiltzarrean sartu da» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-07-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q97309771
* Multimedia: Amaia Martínez / Q97309771
# Amaia Mendiorotz

Amaia Mendiorotz Untzu (Atarrabia, 1989ko maiatzaren 14a) nafar futbolaria da, atzelari jokatzen duena. Gaur egun Espainiako Emakumezkoen Futbol Ligaren Lehen Mailan aritzen den Rayo Vallecano futbol-taldean jokatzen du.
# Amaia Olabarrieta

Amaia Olabarrieta Elordui (Lezama, 1982ko uztailaren 28a - ) euskal herritar futbolaria da, egun Athletic Clubean jokatzen du.

## Kirol ibilbidea

* Bizkerre (1999-2003)
* Athletic Club (2003-egun)

### Palmaresa

* 2004-05eko Superliga
* 2006-07ko Superliga

## Kanpo loturak

* Fitxa - www.athletic-club.net
* Datuak: Q2275872
# Amaia Montero

Amaia Montero Saldias, (Irun, 1976ko abuztuaren 26a - ) gaztelaniaz abesten duen euskal pop abeslaria da.
Bere karrera La Oreja de Van Gogh taldean hasi zuen. 2007an taldea utzi (Leire Martínezek ordezkatu zuen) eta bakarlari gisa dabil.

## Diskografia
### La Oreja De Van Gogh taldearekin

* 1998: Dile al Sol (1.000.000 ale)
* 2000: El viaje de Copperpot (2.500.000 ale)
* 2003: Lo que te conté mientras te hacías la dormida (1.500.000 ale)
* 2006: Guapa/Más Guapa (1.000.000 ale)

### Bakarka

* 2008: Amaia Montero (300.000 ale)

### Elkarlanak

* Miguel Bosé ("Sevilla")
* Álex Ubago ("Sin miedo a nada", "Vestido azul")
* El canto del loco ("Pueder ser")
* Eros Ramazzotti ("Está pasando noviembre")
* Alejandro Fernández ("Me dediqué a perderte")
* Tiziano Ferro ("El regalo más grande")
* Mikel Erentxun ("Ahora sé que estás", "Lau teilatu", "La orilla de Carla")
* José Luis Perales ("¿Por qué te vas?")
* Presuntos implicados ("Samurai")
* José Alfonso Lorca ("El último Quijote")
* Pablo Villafranca ("París")
* Ramsey Ferreiro ("Me quedas tú")
* Niño Mandarina ("Cien premios")

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q686070
* Multimedia: Amaia Montero / Q686070
# Amaia Merino

Amaia Merino Unzueta, (Donostia, 1970eko abenduaren 6a - ) gipuzkoar aktorea da. Bere neba Aitor Merino aktorea ere bada.

## Biografia

1982an debutatu zuen zineman. Pedro Olearen "Akelarre" eta Montxo Armendarizen "Tasio" egin ondoren, Benito Rabalek zuzendutako "Nazca" telesaila protagonizatu zuen. 1993an Ekuadorrera joan eta bertoko herritartasuna du.
2013an zuzendari moduan estreinatu zuen Aitor Merino nebarekin batera "Asier eta biok" dokumentala, gatazka politikoa jorratzen duena adiskidetasunaren kontzeptutik abiatuta.
2020an, bestela, "Non dago Mikel?" ekoiztu zuen, Miguel Angel Llamasekin batera. Mikel Zabalza Garateren desagerpena, jasandako torturak eta hilketa kontatzen dituzte bertan, ofizialki aitortua izan ez diren gertaerak.
Karpeta urdinak dokumentala egin zuen eta bertan tortura jorratu zuen Ander Iriaterekin.
2024an Indarkeriaren Oi(h)artzunak dokumentala egin zuen Ander Iriarterekin batera, Giza Eskubideen Donostiako Zinemaldian estreinaru zena. Dokumenalak Esteban Muruetagoienaren hilketa jorratzen du haren alaba Tamara Muruetagoienaren hitzak oinarri hartuz.

## Erreferentziak

* ↑ asieretabiok.com
* 1 2 «Torturatuen aitortzaren bila» Berria 2024-04-12 (Noiz kontsultatua: 2024-04-18).

## Ikus, gainera

* Dokumentalak Euskal Herrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27887709