OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hopewell udalerria, Muskingum konderria (Ohio)

Hopewell udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Muskingum konderrian. Azken zentsuaren arabera 3.193 biztanle zituen, 38.8 milia karratu (100 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Hopewell udalerriak 1340 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 30.868 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q971961
* Multimedia: Hopewell Township, Muskingum County, Ohio / Q971961
# Hopewell udalerria, Seneca konderria (Ohio)

Hopewell udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Seneca konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.672 biztanle zituen, 34.5 milia karratu (89 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Hopewell udalerriak 1116 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 27.936 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5900479
* Multimedia: Hopewell Township, Seneca County, Ohio / Q5900479
# Hopfgarten (Turingia)

Hopfgarten Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, [[Weimarer Land (barrutia)|Weimarer Land]] barrutian. 2014an 682 biztanle zituen 9,09 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q613681
* Multimedia: Hopfgarten (Grammetal) / Q613681
# Hopewell udalerria, Mercer konderria (Ohio)

Hopewell udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Mercer konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.024 biztanle zituen, 31.3 milia karratu (81 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Hopewell udalerriak 320 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 33.173 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7998260
* Multimedia: Hopewell Township, Mercer County, Ohio / Q7998260
# Halfway Houses (Kent)

Halfway Houses, Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen udalerri bat da, Kent konderrian.
2021ean 4.388 biztanle zituen.
* Datuak: Q5641951
* Multimedia: Halfway Houses, Kent / Q5641951
# Hali Flickinger

Hali Flickinger (York (Pennsylvania) (AEB), 1994eko uztailaren 7a) igeriketan aritzen den kirolari estatubatuarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina 200 m tximeleta estiloan Zhang Yufei txinatarraren (urrezko domina) eta Regan Smith herrikidearen (zilarrezkoa) atzetik sailkatuz. 400 m igeri-estilo bakarkan ere, brontzekoa lortu zuen Yui Ohashi japoniarraren (urrezko domina) eta Emma Weyant herrikidearen (zilarrezkoa) atzetik.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | 200 m Tximeleta estiloa, emakumezkoa |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | 400 m Igeri-estilo bakarka, emakumezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Hali Flickinger» olympedia.org 2021-10-07an begiratua. (Ingelesez)
* ↑ «Hali Flickinger» olympics.com 2021-10-07an begiratua. {{Es}
* ↑ Igeriketa, 200 m tximeleta estiloa, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ Igeriketa, 200 m Igeri-estilo bakarka, emaitzak 2020 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16211358
# Halia

Greziar mitologian, Halia (grezieraz Άλια, itsasoa), itsasoko lamia bat zen, Ponto eta Talasaren alaba, eta, beraz, telkinen arreba. Poseidon jainkoa hazi zuen, honekin, alaba bat izan zuelarik, Rodo izenekoa (Rodas uhartearen eponimoa, bizi zen tokia), baita beste sei seme ere. Azken hauek, Afrodita iraindu zuten, mendeku bezala, eroarazi eta euren ama bortxatzea behartu zituelarik. Bere maitea hain duingabe ikusi ondoren, Poseidonek, errudunak, lurrazpian hondoratu zituen, non deabru bihurtu ziren.
Haliak, bere buruaz beste egitea erabaki eta itsasora bota zen, non Leukotea izenarekin jainkotua izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3611629
# Halfway House (Shropshire)

Halfway House, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Shropshire konderrian.
* Datuak: Q3811577
* Multimedia: Halfway House, Shropshire / Q3811577
# Halhul

Halhul, arabieraz حلحول‎, Ḥalḥūl, Palestinako Zisjordania lurraldean dagoen udalerri bat da. Hebron hiritik 5 kilometro iparraldera. 37.335 biztanle ditu.
* Datuak: Q2574933
* Multimedia: Halhul / Q2574933
# Halgabron

Halgabron, kornubieraz: Halgigbran, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Tintagel parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5641975
# Hematolita

Hematolita]] =

## Ezaugarriak

Hematolita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Mn,Mg,Al,Fe^{3+})15(As5+O4)2(As3+O3)(OH)23}}$. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Hematolite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Hematoxilina-eosina tindaketa

Hematoxilina-eosina tindaketa laborategian usu erabiltzen den tindaketa da, prestakin histologikoak mikroskopioan ondo ikusi ahal izateko. Bi tindagai edo koloratzaile erabiltzen ditu: hematoxilina (basikoa dena) eta eosina (azidoa dena). Lehenengoak zelula nukleoa eta bertan dagoen kromatina (material genetikoa duena) tindatzen ditu, azidoak direlako; bigarrenak gauza bera egiten du zitoplasmarekin, basikoa (eta beraz azidofiloa) delako.
Tindaketa hau erabiltzen denean zelula nukleoa urdin edo morea ikusten da (hematoxilinaren eraginez), eta zitoplasma gorria (eosinaren eraginez).
Hematoxilina-eosina tindaketa ehun eta zelulen azterketa mikroskopikoa ahalbidetzen du, eta ehun bateko zelulen egiturari, itxurari eta ezaugarriei buruzko informazio baliotsua ematen du. Minbiziaren diagnostikorako, besteak beste, erabiltzen da, biopsiak aztertuz.

## Prozedura

Zelulen tindaketak haien kontrastea areagotzen du, mikroskopioan hobeto ikus daitezen.
* lagina finkatu (parafina erabiliz) eta mikrotomo batean moztu ondoren, gehiegizko parafina kentzen zaio xilenorekin.
* lagina birhidratatu egiten da, kontzentrazio ezberdinetako alkoholetan sartuz
* urez garbitu, alkohola kentzeko
* prestakina hematoxilinaz tindatu, 10 minututan
* ura gehitu garbitzeko, gero alkohol azidoa, eta berriz ura
* eosina gehitu, eta utzi 2 minutu
* kontzentrazio ezberdinetako (70, 96, 100) alkoholetan prestakina sartu, deshidratatzeko
* xileno gehitu, 5-10 minutu
Ehunaren arabera eta bere lodieraren arabera emandako denborak aldatuko dira

## Erreferentziak

* ↑ hematoxylin and eosin staining National Cancer Institute

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1423443
* Multimedia: H&E stain / Q1423443
# Hemau

Hemau Alemaniako hiri-udalerri bat da, Bavaria estatuan. Azken zentsuaren arabera 9.599 biztanle zituen, 122,33 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q491402
* Multimedia: Hemau / Q491402
# Hematoxilina

Hematoxilina gai solido hori azukreduna da, C$_{16}$H$_{14}$O$_6$ formula duena. Disoluzioan dauden hidroxidoei kolore urdina ematen die eta azidoei horia. Zitologian eta histologian erabiltzen diren gai asko prestatzeko erabiltzen da, aztertu nahi diren organo txikiei eta egiturei kolorea emateko, adibidez.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1146112
* Multimedia: Haematoxylin / Q1146112
# Hematokrito

Hematokritoa odolaren bolumen osoan globulu gorriek duten batez besteko bolumena da. Gizonaren hematokrito normala %43-49 bitartekoa izaten da, eta emakumearena %37-43 bitartekoa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/08/02 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Hematokrito Erizaintzako hiztegia. Ehu.es

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111146
* Multimedia: Hematocrit / Q111146
# Hematoma

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Hematoma edo ubeldua gorputzaren barruan gertatzen den odol-metaketa da, hodi kapilarren hausturaren ondorioz, kolpe edo urradura batek eragindakoa. Hasieran ubel kolorekoa izaten da (hortik euskarazko izena) eta egunak pasa ahala argitu eta horitzen da, desagertzeraino.
Odol-hodietatik ateratako odola, ehunetan pilatua. Kolpe batengatik, arterien edo zainen hanturengatik edota odol-jarioa eragiten duten eritasunengatik (hemofilia, adibidez) atera daiteke odola hodietatik, eta, behin ehunetan bilduz gero, bere kasa itzultzen da, gehienetan, hodietara; zenbait ehunetan (burmuinetan, bereziki) ordea kalte handiak eragin ditzake.

## Izenak

Ubelduak hainbat izen ditu euskaraz:
* Medikoa eta nazioartekoa: Hematoma (latinetik, "haematoma", eta hau grezieratik, αἷμα haima "odola" eta -ωμα -oma, gaitza adierazteko atzizkia
* Koloreagatik: ubel, ubeldu, ubeldura, ubeluri, beltzune, baltzune, baltzitu eta abar
* Odolagatik: odoluri

## Ikus, gainera

* Odol-jario

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-5-2 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q468787
* Multimedia: Hematomas / Q468787
# Hematuria

Hematuria gernuan odola izatea da. Gernu bidez beti jariatzen dira globulu gorri apur batzuk, baina kopurua anormalki handia denean esaten da hematuria dela. Odola begi bistaz ikus daitekeenean (gernu gorrixka) hematuria makroskopikoa dela esaten da. Hematuria mikroskopikoa denean, berriz, gernuaren kolorea normala da eta gernu-analisi edo mikroskopio optikoaren bidez detektatzen da. Hematuria giltzurrunen, gernu-aparatuaren eta inguruko organoen eritasunen baten ondorioz sortzen da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/08/02 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q373597
* Multimedia: Hematuria / Q373597
# Hemavan

Hemavan, hegoaldeko samieraz Bïerke, Laponiako Storuman udalerrian dagoen herri bat da, Suediako Västerbottengo konderrian. 2010ean 222 biztanle zituen.
Kungsleden ibilbide luzearen hegoaldeko abiapuntu-helmuga ere bada.
* Datuak: Q937583
* Multimedia: Hemavan / Q937583
# Hematologia

Hematologia odolaren gaixotasunetaz arduratzen den espezialitate medikoa da.

## Lotutako gaixotasunak

* Anemiak.
* Eritrozitosiak.
* Koagulopatiak.
* Leuzemiak.
* Linfomak.
* Mielomak.

## Diagnostikoa

Gaixotasun hematologikoen diagnostikoan, oso garrantzitsuak dira proba analitikoak, miaketa fisikoaz gain.

## Tratamendua

* Antikoagulatzaileak.
* Kortikoideak.
* Transfusioak.
* Kimioterapia.
* Hezur-muinaren transplantea.

## Kanpo estekak

* Asociación Española de Hematología y Hemoterapia (AEHH)
* Société Française d'Hématologie
* Datuak: Q103824
* Multimedia: Hematology / Q103824
# Helvella latispora

Gautieria latispora Helvellaceae familiako onddo espezie bat da. Gyromitrina toxina izan dezake. Ez kontsumitzea gomendatzen da.
Sinonimoak: Helvella stevensii, Helvella connivens, Leptopodia stevensii, Leptopodia latispora.

## Deskribapena

Apotezioa: 3 eta 6 cm bitarteko garaierakoa, kapela arre argia, grisa edo kanela kolorekoa. Zela formakoa 3 lobulu irregularrekin eta sinusal arraildura sakonarekin, apoteziorik gabeko ertza, gaztetan gorantz okertua. Alde himeniala leuna, gris-marroia.
Hanka: 5 eta 7 cm bitarteko garaierakoa, zilindrikoa baina oinarrian loditua, ile fin-finekin, zuri-krema kolorekoa, oinarriko mizelio zuriarekin.
Haragia: Mehea, hauskorra, zurixka. Belar usainarekin. Espora-jalkina zuria.
Etimologia: Helvella hitza latinetik dator, eta lekale, barazkiak, esan nahi du, oro har, belar usaintsua. Stevensii epitetoa pertsona izenetik dator.

## Jangarritasuna

Zalantzazko jangarria. Toxikoa izan daiteke.

### Nahasketa arriskua

Helvella atra delakoak, kapela eta oina beltzak ditu. Helvella elastica espezieak, ertza apotezioekin eta kanpoko gainazala glabroa,

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Sakabanatuta hazten da. Basoetako humusean: burzuntz, haritz …

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Alaska, Europa, Kazakhstan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 549 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) AsoJaen, Asociación Botánica y Micológica de Jaén.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Helvella latispora: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3913794
* Multimedia: Helvella latispora / Q3913794
# Helvella atra

Helvella atra Helvellaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoa: Leptopodia atra.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 4 cm bitarteko diametrokoa. Zaldiaren zela irregular baten itxurakoa, beltzaxka kolorekoa goiko aldea eta behekoa grisaxka.
Hanka: Altu samarra, mehea, zilindrikoa, oinarrian zertxobait loditua, ile finekin. batzuetan pixka bat ildaskatua, leuna, grisaxkatik marroi ilunera doan kolorekoa eta argiagoa oinarrian.
Haragia: Mehea. Usain eta zapore nabarmenik gabea.
Etimologia: Helvella hitza latinetik dator, eta lekale, barazkiak, esan nahi du, oro har, belar usaintsua.

## Jangarritasuna

Gordinik toxikoa, edozein kasutan, sukaldaritza-baliorik gabekoa, bere eskasiagatik eta haragiaren etekin baxuagatik.

### Nahasketa arriskua

Espezie arraroa da, antzeko beste Helvella batzuekin nahasteko erraza eta askotan oharkabean pasatzen dena bere tamaina txikiagatik.

## Sasoia eta lekua

Udaberriaren amaieratik udazkenera. Batez ere belarren eta parke eta lorategietako goroldioetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia, Kaukasia, Japonia, Himalaiako eremua, Svalbard.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 328 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) AsoJaen, Asociación Botánica y Micológica de Jaén.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ (Gaztelaniaz) Morales Pulido Juan, Carmona Perate José Julián. (1981). Sociedad Micologica Extremeña, Medalla de Extremadura 2019.
* ↑ Helvella atra: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3913803
* Multimedia: Helvella atra / Q3913803
* Espezieak: Helvella atra
# Helvella fusca

Helvella fusca Helvella generoko onddo espezie bat da.
Bere generoko espezie guztiak gordinik toxikoak direnez, kontsumitu aurretik egosi egin behar dira, espezie honen eskasia dela eta, ez da normalean biltzen. Ez da erraza identifikatzeko.

## Deskribapena

Kapela: 4 eta 6 cm arteko altuera, zaldiz ibiltzeko aulki baten itxura du, bi edo hiru lobulu itsatsita ditu, puztuak, zimurtsuak, lehoi kolorekoak edo arre-okre kolorekoak. Behealdea tonu zuri-krema koloreekin eta zain-sareekin, zurixkak eta puztuak.
Hanka: 3 - 6 x 0,6 - 2 cm-koa, luzetarako ildoz josita dago. Formari dagokionez, haren antzekoak dira: Helvella lakunosa, Helvella crispa eta Helvella sulcata. Zuri zikin kolorekoa edo hurraren kolore zurbilekoa.
Haragia: Mehea eta hauskorra.
Etimologia: Helvella hitza latinetik dator, eta lekale, barazkiak, esan nahi du, oro har, belar usaintsua. Fusca epitetoa bere koloreagatik da.

## Jangarritasuna

Helvella guztiak bezala, egosi ondoren jan daiteke. Gordinik toxikoa da.

### Nahasketa arriskua

Hurbileko espezien artean daude: Helvella leucopus delakoa, oin leunekoa eta zuria, eta kapela beltzekoa. Helvella lacunosa espeziea, kapela beltzekoa eta oin zuri-grisaxka, eta luzetara ildaskatua. Helvella sulcata, aurrekoaren antzekoa, baina beltzagoa. Helvella crispa handiagoa da, oin zurikoa eta kapela argiagokoa, batzuetan zuri-krema kolorekoa.

## Sasoia eta lekua

Udaberriko espeziea, makalen eta burzuntzen (Populus) ondoan, zuhaitzen oinean eta baita belardietan ere.

### Banaketa eremua
## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 730 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 545 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya,, 475 or. ISBN 84-505-1806-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10520627
* Multimedia: Helvella fusca / Q10520627
# Helvella pezizoides

Helvella pezizoides Helvellaceae familiako onddo espezie bat da. Helvella generoko espezie guztiak asko egosi behar dira eta egositako ura baztertu. Gainera bere haragia urria da eta kalitate txarrekoa.
Sinonimoak: Leptopodia pezizoides, Leptopodia cookeana, Helvella cookeana.

## Deskribapena

Kapela: 1,5 eta 2,5 cm bitarteko diametrokoa, zela irregular txiki baten itxurakoa, normalean bi lobuluduna, batzuetan irregularki hedatua eta lautua; ertz inkurbatuarekin eta uhindua bereizitako ertzekin. Gainazal himeniala leuna, beltzaxka. Kanpoko aldea zimur finekin eta furfurazeoa, hain iluna edo himenioa baino argixeagoa.
Hanka: Nahiko luzea, mehea, zilindrikoa, barnehutsa, ildaskarik gabe, batzuetan oinarrian loditua, tomentu fin batekin, grisa edo arre-beltzaxka kolorekoa.
Haragia: Mehea, beltzaxka, zapore eta usain nabarmenik gabea.
Etimologia: Helvella hitza latinetik dator, eta lekale, barazkiak, esan nahi du, oro har, belar usaintsuak.

## Jangarritasuna

Ez da toxikotzat hartzen, baina neurriak hartu behar dira Helvella guztietan bezala, edozein modutan ez du sukaldaritza-baliorik.

### Nahasketa arriskua

Beste Helvella batzuekin nahastea erraza da, esate baterako, Helvella atra-rekin, zeinaren barne-azalera ez da furfurazeoa eta kapelaren beheko ertzak oinaren puntu batean soldatuta daude.

## Sasoia eta lekua

Udaberri amaieratik udazkenera arte. Basoen ertzetan, bideetan eta lorategietan. Urria baina banaketa zabalarekin.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia, Txina.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 547 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Morales Pulido Juan, Carmona Perate José Julián. (1981). Sociedad Micologica Extremeña, Medalla de Extremadura 2019, Es or..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia..
* ↑ (Gaztelaniaz) AsoJaen, Asociación Botánica y Micológica de Jaén.
* ↑ Helvella pezizoides: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10520633
# Helvella ephippium

Helvella ephippium Helvellaceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarritzat jotzen.
Sinonimoa: Leptopodia ephippium.

## Deskribapena

Kapela: 10 eta 25 mm bitartekoa, zaldi-zela forman eta ertza pixka bat biribilduta. Grisetik okre argi kolorera doana. 2 eta 3 cm bitarteko garaierako eta 3 mm-ko lodierako oin zilindriko zuri batek eusten dio.
Haragia: Oso mehea, elastikoa, zuri-grisaxka kolorekoa.
Etimologia: Helvella hitza latinetik dator, eta lekale, barazkiak, esan nahi du, oro har belar usaintsua.

## Jangarritasuna

Sukaldaritzako interesik gabea.

### Nahasketa arriskua

Leptopodia elastica delakoaren antzekoa da, baina honek kapela eta oina handiagoak ditu.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean lurrean, basoetako leku hezeetan eta itzaltsuetan.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Europa, Errusia, Japonia, Himalaiako eremua.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 732 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3913763
* Multimedia: Helvella ephippium / Q3913763
* Espezieak: Helvella ephippium
# Helvella fibrosa

Helvella fibrosa Helvellaceae familiako onddo espezie bat da. Toxikoa gordinik eta egosita ere kalitate kaskarrekoa.
Sinonimoa: Helvella villosa, Helvella dissinghi, Helvella chinensis, Cyathipodia villosa.

## Deskribapena

Kapela: 1,5 eta 3 cm bitarteko diametrokoa, irregularki zirkularra edo pixka bat zela formakoa, alboetatik pixka bat konprimitua. Ertz izurtua, inkurbatua eta pixka bat koskaduna, batzuetan ebaki batzuekin. Himenio leuna eta matea, kolorea gris ilunetik gris-arre-marroira doana. Kanpoko azalak eta ertzak belus fin bat izaten dute eta kolore argixeagokoak dira.
Hanka: Zilindrikoa, betea, leuna; gutxitan, luzetara pixka bat ildaskatua. Zuri zikin kolorekoa edo krema kolorekoa.
Haragia: Oso urria, hauskorra, elastiko samarra. Zaporegabea eta usaingabea.
Etimologia: Helvella hitza latinetik dator, eta, lekale, barazkiak, esan nahi du, oro har, belar usaintsua.

## Jangarritasuna

Toxikoa gordinik eta egosita ere kalitate kaskarrekoa.

### Nahasketa arriskua

Cyathipodia cupuliformis delakoarekin nahas daiteke, hau okre-arre kolorekoa da. Baita Macroscyphus macropus, Leptopodia ephippium eta Helvella queletii espeziekin ere.

## Sasoia eta lekua

Udaberri eta udazken artean, gehienetan bakarrik, baina batzuetan baita taldeetan ere, bideen ertzetako lur biluzi eta hareatsuetan; baita humus asko eta lur buztintsuak dituzten hostozabalen basoetan ere.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Brasil, Europa, Nigeria, Australia, Japonia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 734 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5710655
* Multimedia: Helvella fibrosa / Q5710655