OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mars Pathfinder

Mars Pathfinder, NASAk Martera bidali zuen lehengo rover-a da.Vikingen ondoren Marten egon den misiorik garrantzitsuena da. 1996ko abenduaren 4an aireratu zen Delta suziri batean eta 1997ko Uztailaren 4an lurreratu zen 7 hilabete geroago, Ares Vallisen, Marteko Chryse Planitia eskualdean. Espazio-ontzi honetako lurreratze-moduluak, Sojourner Rover deitutako lur orotako ibilgailua askatu zuen, planeta honen lurrazalaren argazkiak atera zitzan.
Mars Pathfinder misioak, hango atmosfera, klima, geologia eta arroka eta lurrazalaren osagaiak aztertzeko tresnak zeramatzan.

## Mars Pathfinder misioaren xedeak

* Espazio-ontzi merke, azkar eta hobeak garatu zezaketela erakustea, 150 milioi Dolarreko aurrekontua gainditu gabe.
* Beste planetetara ra zientzia-tresnak erraz eraman daitezkela erakustea.
* NASAren konpromisoa adieraztea espazio-esplorazio merkeak egiteko.

## Misioaren operazioa

Mars pathfinder-ek misio ezberdinak egin zituen Marten hiru instrumentu zientifikoren bitartez:
* Kamera estereoskopikoa filtro espezial batekin. Beste izen batzuk ere eman izan zaizkio: Mars Pathfinder-raren argazki sistema edo Imager for Mars Pathfinder (IMP).
* Egitura atmosferikoko instrumentua edo (Atmospheric Structure Instrument / Meteorology Package (ASI /MET)) meteorologia-estazioa, Marteko presioa, tenperatura eta haizearen informazioa pilatzeko.
* Sojourner Roverra, Alfa protoi X izpien espektrometroa, harriak eta lurzoruaren osaketa aztertzeko. Bi argazki kamera ere bazituen, txuri beltzean bata eta kolorezkoa bestea.
Instrumentu hauek guztiak ikerketa geologikoak ,geokimikoak, Marteko propietate magnetikoak, atmosfera errotazional eta orbitalak ikertzeko dira.

## Xede zientifikoak

* Gainazalaren morfologia eta geologikoa eskala metrikoan.
* Petrologia eta geokimika gainazaletan.
* Lurrazalaren propietate magnetikoak eta mekanikoak.
* Marteko dinamika errotazionala eta orbitala.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Misioaren webgunea
* Datuak: Q201771
* Multimedia: Mars Pathfinder / Q201771
# Marie-Theres Nadig

Marie-Theres Nadig (Flums, Suitza, 1954ko martxoaren 8a) hainbat sari irabazi dituen eskiatzailea da, besteak beste bi Urrezko Olinpiar Domina, bi Munduko Txapelketa eta Alpetar Eskiko Munduko Kopako Sari Nagusi bat.

## Emaitzak
### Neguko Joko Olinpikoak

* 1972 Sapporon, Japonian
** Jaitsiera: 1. postua
** Eslalon erraldoia: 1.postua
* 1976 Innsbrucken, Austrian
** Eslalon erraldoia: 5. postua
* 1980 Lake Placid-en, Estatu Batuetan
** Jaitsiera: 3. postua

### Munduko txapelketak

* 1972 Sapporon, Japonian
** Jaitsiera: 1. postua
** Eslalon erraldoia: 1. postua
* 1974, St. Moritz, Suitza
** Jaitsiera: 5. postua
* 1978 Garmisch-Partenkirchen-en, Alemania
** Jaitsiera: 4. postua
* 1980 Lake Placid-en, Estatu Batuetan
** Jaitsiera: 3.postua

### Munduko Kopa
#### Munduko Kopako sailkapen orokorra

* 1971-1972: 5. postua
* 1972-1973: 17. postua
* 1973-1974: 6. postua
* 1974-1975: 4. postua
* 1975-1976: 14. postua
* 1976-1977: 6. postua
* 1977-1978: 10. postua
* 1978-1979: 5. postua
* 1979-1980: 3. postua
* 1980-1981: 1.postua

#### Diziplinen araberako sailkapena (Top-10)

* 1971-1972:
** Jaitsiera: 3. postua
** Eslalon erraldoia: 6. postua
* 1972-1973:
** Eslalon erraldoia: 9. postua
** Jaitsiera: 10. postua
* 1973-1974:
** Jaitsiera: 2. postua
** Eslalon erraldoia: 9. postua
* 1974-1975:
** Jaitsiera: 3. postua
** Eslalon erraldoia: 10. postua
* 1975-1976:
** Jaitsiera: 10. postua
** Eslalon erraldoia: 10. postua
* 1976-1977:
** Jaitsiera: 3. postua
* 1977-1978:
** Jaitsiera: 3. postua
* 1978-1979:
** Jaitsiera: 3. postua
** Eslalon erraldoia: 4. postua
* 1979-1980:
** Jaitsiera: 1. postua
** Eslalon erraldoia: 2. postua
** Konbinatua: 6. postua
* 1980-1981:
** Jaitsiera: 1. postua
** Konbinatua: 1. postua
** Eslalon erraldoia: 2. postua

#### Munduko Kopako garaipenak (24)
##### Jaitsiera (13)

| Data | Lekua |
| 1975eko urtarrilaren 24a | Innsbruck |
| 1975eko martxoaren 11 | Jackson Hole |
| 1977ko abenduaren 7a | Val-d'Isère |
| 1979ko abenduaren 5a | Val-d'Isère |
| 1979ko abenduaren 14a | Piancavallo |
| 1979ko abenduaren 19a | Zell am See |
| 1980ko urtarrilaren 7a | Pfronten |
| 1980ko urtarrilaren 15a | Arosa |
| 1980ko urtarrilaren 20a | Bad Gastein |
| 1980ko abenduaren 3a | Val-d'Isère |
| 1980ko abenduaren 12a | Piancavallo |
| 1981eko urtarrilaren 19a | Crans-Montana |
| 1981eko urtarrilaren 29a | Megeve |

##### Eslalon erraldoia (6)

| Data | Lekua |
| 1979ko martxoaren 19a | Furano |
| 1979ko abenduaren 6a | Val-d'Isère |
| 1980ko martxoaren 2a | Mt. St. Anne |
| 1980ko abenduaren 9a | Limone Piemonte |
| 1981eko otsailaren 10a | Maribor |
| 1981eko martxoaren 10a | Furano |

##### Konbinatua (5)

| Data | Lekua |
| 1977ko urtarrilaren 26a | Crans-Montana |
| 1978ko abenduaren 18a | Val-d'Isère |
| 1979ko abenduaren 6a | Val-d'Isère |
| 1980ko abenduaren 4a | Val-d'Isère |
| 1980ko abenduaren 12a | Limone Piemonte |

## Kanpo estekak

* Marie-Therese Nadigen profila FISen orri ofizialean (ingelesez)
* Datuak: Q236624
* Multimedia: Marie-Thérèse Nadig / Q236624
# Marie-Thérèse-Louise de Savoie-Carignan, Lamballeko printzesa

Marie-Thérèse-Louise de Savoie-Carignan (Turin 1749 - Paris 1792) Frantziako aristrokrata bat izan zen, Lamballeko printzesa, Mademoiselle de Carignan edo Madame de Lamballe izenekin ezagun izan zena.

## Biografia

Savoiako Etxean jaiotako aristokrata, 17 urterekin, 1767an, Louis-Alexandre de Bourbon, Lamballeko printzearekin ezkondu zen. Senarraren Borboi etxeko adarra oso lotua zegoen Frantziako errege-etxearekin (Luis XIV.aren iloba bat zen).
Ezkondu eta gutxira alargundu zelarik, 19 urtekin, Lamballeko printzesa tituluari eutsiz, Versaillesko bizitza politikoan oso inplikatuta jarraitu zuen, eta Marie-Antoinette erreginaren faboritoa izan zen, harik eta jardun horretan Yolande de Polignac-ek ordezkatu zuen. Hala ere, Frantziako Iraultzaren garaian, Marie-Antoniette eta errege-familia arriskuan egon zirenean, oso estuki jarraitu zuen lotuta. Abuztuaren 19an, Lamballeko printzesa, Tourzeloko markesa eta haren alaba Pauline, familia errealetik banandu eta La Forceko kartzelara eraman zituzten han zelda bat partekatzeko.
Atxilotu eta gutxira, Iraileko Sarraskia gertatu zen Parisko espetxeetan, non monarkiaren aldeko preso asko hil zituzten bizpahiru eguneko egoera anarkiko batean, 1792ko iraileko lehen astean. Biktimetako bat Lamballeko printzesa izan zen, zeina halamoduzko epaiketa batera behartu zuten. Atxilo hartu zutenek behartu nahi izan zuten "askatasun eta berdintasunaren alde eta errege-erreginari gorroto ziela zin egitera": lehen zatiari baietz esan zion Lamballek, ez ordea bigarrenari. Espetxetik kalera jaurti zuten, non pika eta metalezko beste arma batzuekin minutu gutxian sastakaturik hil zuten. Gorputzari burua moztu zioten, eta pika batean erakutsi zuten Parisko kaleetan. Gorputzaren beste zati batzuk ere (bihotza, ematokia...), biluztu ondoren, zatikatu eta erakutsi zituztela kontatu zuten beste kontaketa batzuek, ezin baieztatzeko modukoek.

## Erreferentziak

* ↑ Marie-Thérèse-Louise de Savoie-Carignan. 2019-09-09 (Noiz kontsultatua: 2019-09-09).
* ↑ Schama, Simon.. (1989). Citizens : a chronicle of the French Revolution. Viking ISBN 0670810126. PMC 21036771. (Noiz kontsultatua: 2019-09-02).
* Datuak: Q233210
* Multimedia: Marie Thérèse Louise of Savoy, Princesse de Lamballe / Q233210
# Marie-Pauline Soyer

Marie-Pauline Soyer, edo Pauline Landon, Marie-Pauline de Saint-Yves Landon jaiotzez (Caen, Frantzia, 1786ko apirilaren 26an – Paris, 1871ko urtarrilaren 30a) grabatzailea izan zen.

## Biografia

Pauline Landon Charles Paul Landonen alaba izan zen eta François-Urbain Massardeko ikaslea. Marie-Pauline Soyer beranarekin lan egiten duen grabatzaile frantziarra izan zen. Alexandre Laborderen "Voyage de l´Espagne" obran lagundu zuen, 1818an argitaratua, eta maisu espainiar handien koadroen kopiak egin zituen.
Aitaren liburu-saltzailearekin ezkondu ondoren, Paul-Constant Soyer margolari eta grabatzailearen ama da (1823-1903).

## Erreferentziak

* ↑ «Collections Online | British Museum» www.britishmuseum.org.
* ↑ Museo del Romanticismo. (2016-03-02). Marie Pauline Soyer (G), "El sueño, de Murillo", 1806 - 1820 (aguafuerte). .

## Bibliografia

* Émile Bellier de La Chavignerie, Diccionario general de artistas de la Escuela Francesa desde el origen de las artes del dibujo hasta nuestros días: arquitectos, pintores, escultores, grabadores y litógrafos, volumen 2, París, Librairie Renouard, 1885, p. 521 (consultar en Gallica) .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3292198
* Multimedia: Marie-Pauline Soyer / Q3292198
# Marie-Pier Beaudet

Marie-Pier Beaudet (Quebec Hiria, 1986ko abenduaren 12a) arkularia da. Kanada ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Marie-Pier Beaudet
* ↑ Marie-Pier BEAUDET

## Kanpo estekak

* Datuak: Q431909
# Marie-Pierre Arrizabalaga

Marie-Pierre Arrizabalaga (Ziburu, 1960) Ipar Amerikako zibilizazioetan irakasle eta ikerlaria da da Paris ondoko Cergy-Pontoiseko Unibertsitatean. Irakasle katedraduna da Ikasketa Amerikarrak ikasgaian, Hizkuntza Modernoen Nazioarteko Ikasketen Institutuan.
Historian doktore titulua eskuratu zuen AEBko Davis hiriko Kaliforniako Unibertsitatean 1994an, eta Frantzian berriz ere Historia doktore aitorpena akademikoa jaso zuen Parisko Gizarte Zientzietako Goi Mailako Ikasketen Eskolan (frantsesez, École des hautes études en Sciences Sociales, EHESS) 1998an, AEBn burutu zuen tesia bera zabalago eta osatuago aurkeztu eta gero.
Historialari honek Frantzia Hego Mendebaldeko eta Ipar Euskal Herriko familia eta migrazioen Historia ikertzen du. Bere ikerketak XIX. mendeko antzinako Behe Pirinioak departamenduko familia egituren, oinordekotza estrategien eta migrazio familia sareen ingurukoak dira.
1998an Frantzian burutu zuen tesiak, Maurizio Gribaudi irakasleak zuzendurikoak, izena du “XIX. mendeko Ipar Euskal Herriko familia, oinordetza, eta emigrazioa: oinordetza jardunen ikerketa eta migrazioen portaerak euskal familien artean”.
Tesiaren abiapuntua izan zen galdetzea zer dela eta, XIX. mendean, familia berean, gizabanako batzuek ez zuten inoiz etxetik alde egin behar izaten, eta besteek, berriz, beren herrian bertan, aldameneko beste batean, eskualdeko hiriburuan ala Ameriketara joan behar izaten ziren.
Ikerlanaren originaltasuna datza, alde batetik, landutako ikuspegi mikro-historikoan (Ipar Euskal Herriko bost herritan, bakoitzean hogei familiaren berreraikuntza genealogikoa egiten du), eta, bestetik, familia barruko migrazio-fenomenoaren azterketa historiko-biografikoa lantzen du, familia bereko banakako portaerak konparatuz.
Azken urteetan, Arrizabalaga irakasleak eskuartean daukan proiektuak izena du Frantziarren finkapena Kalifornian, 1880-1940, eta generoaren ikuspegia.

## Erreferentziak

* ↑ Arrizabalaga, Marie-Pierre. (1998). Famille, succession, emigration au pays basque au XIXe siecle : étude des pratiques successorales et des comportements migratoires au sein des familles basques, Tesia, EHESS. Hemen ikusia: http://theses.fr/1998EHES0120. .
* ↑ Arrizabalaga, Marie-Pierre. Erreferentzia bibliografikoak: https://www.idref.fr/158735617. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105393388
# Marie-Thérèse Reboul

Marie-Thérèse Reboul (1728 – 1805eko abenduaren 25a) margolari frantsesa izan zen. Batez ere izadiarekin lotutako lanak egin zituen: loreak, izadi hilak, hegaztiak...

## Biografia

Marie-Thérèse Reboul 1735an, Parisko Académie royale de peinture et de sculpturen sartu zen. Han Joseph-Marie Vien margolaria ezagutu zuen, bere irakaslea eta, denborarekin, bere senarra. Joseph-Marie Vien gaztea, bere semea, margolaria izan zen ere bai. 1763an Parisko Saloian lan batzuk erakutsi zituen. Reboulen lan asko Katalina II.a Errusiakoak erosi zituen eta gaur egun Hermitage museoan erakusten dira.

## Obra ezagunak

* Emouchet terrassant un petit oiseau
* Deux pigeons"
* Datuak: Q652013
* Multimedia: Marie Thérèse Reboul / Q652013
# Marie-Pierre Kœnig

Marie Joseph Pierre François Kœnig (Caen, 1898ko urriaren 10a - Neuilly-sur-Seine, 1970eko irailaren 2a) frantziar jenerala izan zen.
Lehen Mundu Gerran parte hartu zuen eta ondoren Marokon, Kamerunen eta Silesian zerbitzatu zuen. Bigarren Mundu Gerraren hasieran Frantziako Atzerritar Legioan zegoen eta Frantziara itzuli zen. 1940an, Frantziako tropen kapitaina zen Norvegian.
Frantziako porrotaren ondoren, Britainia Handira ihes egin zuen eta De Gaulle jeneralarekin elkartu zen. Frantziar Indar Askeak buruzagietako bat izan zen. Siria, Libano eta Egiptoko kanpainetan parte hartu zuen. Frantziako tropak zuzendu zituen Normandiako lehorreratzean eta Frantziako tropak barnealdean ere zuzendu zituen 1944tik. 1944ko abuztuan Parisko gobernadore militar izendatu zuten.
1945etik 1949ra, okupazioko armada frantsesa zuzendu zuen Alemanian.
Armadatik erretiratu ondoren politikan sartu zen eta 1951tik 1958ra Asanblea Nazionaleko kide eta 1954an Armadako ministro izan zen. 1984an, mariskal-mailara hil ondoren igo zuten.
* Datuak: Q433116
* Multimedia: Marie-Pierre Kœnig / Q433116
# Marie-Reine Hassen

Marie-Reine Hassen (Alindaho, 1954a), Afrika Erdiko Errepublikako ekonomista, diplomatiko eta politikaria izan zen. Jean-Bédel Bokassa-ren 18 emazteetako bat izan zen. Bokassa, etorkizunean, Afrika Erdiko Errepublikako enperadorea izan zen Bokassa I.a bezala ezaguna. Senegalen Borondate Oneko enbaxadorea izan zen 2003tik 2006ra bitartean, 2006tik 2007ra Kanpo Arazoetarako ministroa, 2007tik 2008ra Ekonomia, Plangintza eta Nazioarteko Lankidetzarako Ordezkari Ministroa, eta, ondoren, 2008tik 2009ra Eskualde Garapeneko Ordezkari Ministroa. Bateratze eta Aldaketa Mugimendua sortu zuen. 2010eko hauteskunde presidentetzarako hautagaia izan zen.
# Longhai barrutia

Longhai barrutia (txinera tradizionalez: 龙海区) Txinako barruti bat da, Zhangzhou barruan. Azken zentsuaren arabera 956.400 biztanle zituen 1314.76 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1025428
* Multimedia: Longhai District, Zhangzhou City / Q1025428
# Longhoughton

Longhoughton, Ingalaterrako ipar-ekialdean dagoen udalerri bat da, Northumberland konderrian.
2011n 1.960 biztanle zituen.
* Datuak: Q2626441
* Multimedia: Longhoughton / Q2626441
# Longhua Barrutia

Longhua Barrutia (txinera sinplifikatuz: 龙华区; pinyineraz: Lónghuá Qū), Haikou osatzen duten barrutietako bat da. 2003ko erroldaren arabera 397.000 pertsona bizi ziren 274,0 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Haikouren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Longhua barrutiko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q1340019
* Multimedia: Longhua District, Haikou / Q1340019
# Longiano

Longiano Italiako udalerri bat da. Forlì-Cesenako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. 7.215 biztanle ditu, 23,58 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Longianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Borghi Gambettola Montiano Roncofreddo Savignano sul Rubicone Cesena Santarcangelo di Romagna Gatteo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q99944
* Multimedia: Longiano / Q99944
# Longi

Longi Italiako udalerri bat da. Messinako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 1.321 biztanle ditu, 42,11 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Longik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bronte Cesarò Galati Mamertino San Marco d'Alunzio Frazzanò Maniace Tortorici Alcara li Fusi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q496687
* Multimedia: Longi / Q496687
# Longhena

Longhena Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 549 biztanle ditu, 3,47 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Longhenak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Brandico Corzano Dello Mairano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105045
* Multimedia: Longhena / Q105045
# Longhope (Orkadak)

Longhope, Eskoziako Orkadak uharteetan dagoen kostaldeko herri bat da, South Walls uhartean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6673878
* Multimedia: Longhope, Orkney Islands / Q6673878
# Longhorsley

Longhorsley, Ingalaterrako ipar-ekialdean dagoen herri bat da, Northumberland konderrian.
2011n 887 biztanle zituen.
* Datuak: Q1617100
* Multimedia: Longhorsley / Q1617100
# Longhu barrutia

Longhu barrutia (txinera tradizionalez: 龙湖区) Txinako barruti bat da, Shantou barruan. Azken zentsuaren arabera 560.200 biztanle zituen 124.69 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1338540
* Multimedia: Longhu District / Q1338540
# Maria Eugenia Iparragirre

Maria Eugenia Iparragirre Bemposta (Irun, 1968ko ekainaren 25a) gipuzkoar maistra eta politikaria da. 18 urtez irakasle izan ondoren, 2006an udal-hauteskundeetara aurkeztu zen EAJren zerrendetan. 2011n senatari hautatu zuten.
# Maria Feodorovna (Sofia Dorotea Württembergekoa)

Maria Feodorovna (errusieraz: Мария Фёдоровна; Sttetin, Prusiako Erresuma, 1759ko urriaren 25a - Pavlovsk jauregia, San Petersburgo, 1828ko azaroaren 5a/urriaren 24a) Errusiako enperatriz ezkontidea izan zen 1796tik 1801era.
Sofia Dorotea Württenbergekoa Frederiko II.a Eukeni Württenbergekoa dukearen eta Frederika Brandenburg-Schwedtekoa printzesaren alaba izan zen. 1776an Paulo I.a Errusiakoa enperadorearekin ezkondu zen, hura alarguna baitzen. Ezkontzean kristautasun ortodoxora bihurtu zen eta Maria Feodorovna izena hartu zuen. Ezkontzak hamar seme-alaba izan zituen, Alejandro I.a eta Nikolas I.a enperadoreak barne. 1797an koroatu zuten senarrarekin batera. Senarraren hilketaren ondoren, karitatera dedikatu zen, jauregi inperialak birmoldatu zituen eta seme-alabei aholkatu zien. Napoleon Bonaparteren aurkako herrialdeekin harremanak ezartzea ere babestu zuen.
* Datuak: Q57632
* Multimedia: Maria Feodorovna (Sophie Dorothea of Württemberg) / Q57632
# Maria Eugenia Jesusena

Maria Eugenia Jesusena, jaiotze-izena Anne-Eugénie Milleret de Brou (Metz, 1817ko abuztuaren 26a - Paris, 1898ko martxoaren 10a), frantziar lekaidea izan zen, Jasokundearen Kongregazioaren sortzailea. Benedikto XVI.ak santutu zuen 2007an. Haren jaieguna martxoaren 10ean ospatzen da.

## Bizitza

Anne-Eugénie Milleret 1817an jaio zen Metzen, familia dirudun batean. Gurasoak sinestunak ez baziren ere, heziketa katolikoa jaso zuen. 1830ean aitak erreka jo zuen eta, denbora luze gabe, gurasoak bereizi egin ziren; Anne-Eugénie Parisera joan zen amarekin bizitzera. 1832an, ama hil zen kolerak joa, eta Anne-Eugénie Chalons-sur-Marneko lagun aberats batzuen etxera aldatu zen. Bertan erlijiotik urrunduz joan zen. Parisera itzulirik, 1836ko garizuman kristau federa itzuli zen, Henri Lacordaireren predikuak entzun ostean.
Handik aurrera, hezkuntza kristaua emanen zuen kongregazio bat sortzea izan zen haren ametsa. Côte-Saint-Andréko Ama Birjinaren Ikustaldia monasterioan prestakuntza hartu ondoren, Jasokundearen Kongregazioa sortu zuen 1839an. Ordenaren garapenean Emmanuel d'Alzonen laguntza izan zuen. Zenbait gorabehera gainditurik, 1842an ireki zuten lehenbiziko eskola Parisen. 1894 arte izan zen ordenaren ama nagusia; ordurako Frantzia, Ingalaterra, Espainia, Kaledonia Berria, Italia, Latinoamerika eta Filipinetan kokatuak ziren Jasokundearen ahizpak. Azken urteetan paralisiak joa, 1898ko martxoaren 10ean hil zen. 1975ean Paulo VI.ak dohatsu aitortu, eta 2007an Benedikto XVI.ak kanonizatu zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Bienheureuse Marie-Eugénie de Jésus Milleret, vatican.va
* 1 2 Lesegretain, Claire, Mère Marie-Eugénie, une pédagogue reconnue sainte, la-croix.com
* Datuak: Q269780
* Multimedia: Marie-Eugénie de Jésus / Q269780
# Maria Eugenia Arrizabalaga

Maria Eugenia Arrizabalaga Olaizola (Zumaia, 1967ko urtarrilaren 15a) Euzko Alderdi Jeltzaleko gipuzkoar politikaria da.

## Bizitza

Zumaian jaio zen zen 1967ko urtarrilaren 15ean. Zuzenbidean lizentziaduna da. 1996tik Euzko Alderdi Jeltzaleko kide da.
2003 eta 2007 bitartean Zumaiako alkatea izan zen. 2009 eta 2015 bitartean, IX. Eta X. legegintzaldietan, EAJren Gipuzkoako legebiltzarkide egon zen Eusko Legebiltzarrean.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Eusko Legebiltzarra. Maria Eugenia Arrizabalaga Olaizolaren fitxa. (Noiz kontsultatua: 2020ko martxoaren 7a).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q87241375
# Maria Feodorovna (Dagmar Danimarkakoa)

Maria Feodorovna (errusieraz: Мария Фёдоровна; Kopenhage, 1847ko azaroaren 26a - ibidem, 1928ko urriaren 13a) Errusiako enperatriz ezkontidea izan zen 1881etik 1894ra.
Kristian IX.a Danimarkakoa eta Luisa Hesse-Kasselgoa ren alaba izan zen. 1866an Alexandro tronu errusiarraren oinordekoarekin ezkondu zen.
1881ean Errusiako enperatriz bihurtu zen bere senarra Alexandro III.a izenarekin tronura igo zenean. Enperatriza izan zen 1894an senarra hil zitzaion arte.
1918an boltxebikeek Nikolas II.a Errusiakoa eta Mikel semeak hil zituzten. 1919an Errusiatik ihes egitea lortu zuen eta bederatzi urte geroago hil zen bere jaioterrian. 2006an, haren gorpuzkiak San Petersburgon lurperatu zituzten, senarraren gorpuzkiekin batera.
* Datuak: Q153601
* Multimedia: Maria Fyodorovna (Dagmar of Denmark) / Q153601
# Maria Federici

Maria Agamben Federici (L'Aquila, Italia, 1899ko irailaren 19a – Erroma, 1984ko uztailaren 28a) politika antifaxista izan zen, erresistentzia italiarraren buru. Demokrazia Kristauaren alderdiko diputatu izan zen 1946az geroztik Batzar Konstituziogilean.

## Biografia

Maria Agamben Letratan graduatu ondoren, italiera eta historia irakatsi zituen bigarren hezkuntzan. Testuliburuak ere idaztzi zituen, eta kazetaritzan ere jardun zuen. Erroman, Mario Federici ezagutu zuen, L'Aquilan jaiotako antzerkigile eta antzerki-kritikaria, eta harekin ezkondu zen 1926an. Faxismoan, bikotea atzerrira joan zen, eta han italiera irakasten jarraitu zuen Sofia, Egipto eta Parisko kultur etxeetan. 1939an Erromara itzuli zenean, Federicik laster hartu zuen Mussoliniren boterearen aurkako erresistentzia italiarrarekiko konpromisoa.
Mariak UDACIren (Emakume Katolikoen Batasuna) ordezkari gisa, emakume langabeentzako arreta antolatu zuen. 1946ko ekainaren 2an Italiako Batzar Konstituziogilean hautatutako 21 emakumeetako bat izan zen, Kristau Demokrata talde parlamentarioaren barruan. Erroman hil zen, 1984ko uztailaren 28an.

## Ibilbidea

Teresa Noce (PCI), Nilde Iotti (PCI), Lina Merlin (PSI) eta Angela Gotelli (Kristau demokrazia) emakumeekin batera, batzorde berezi bat osatu zuten bost emakumeetako bat izan zen, Meuccio Ruini buru zela, eta Batzar Konstituziogilearen Eraketa-proiektuari zuzenketak egiteaz eta idazteaz arduratu zen. 75eko Batzordea izenekoan, hirugarren azpibatzordean lan egin zuen, emakumeen eskubide eta betebehar ekonomiko-sozialei buruz.
1948tik, parlamentu errepublikanoaren lehen legegintzaldian, eta ondoren Perugiako barrutiak Diputatuen Ganberako ordezkari hautatu zuen. XI. Batzordeko (Lana eta Gizarte Aurreikuspena) eta langabeziari buruzko gaiak landu zituen Parlamentuko Batzordeko kidea izan zen. Bere ibilbide osoan lan kontuez eta gizarte segurantzaz arduratu zen.
1947an sortu zuen ANFE (Familia Emigratuen Elkarte Nazionala). 1981era arte izan zen elkarte horretako lehendakaria, eta emigrazioaren kontuez arduratu zen. Besteak beste, ACLIko ordezkari nazionala eta 1944an sortu zuen Italiako Emakumeen Zentroko (CIF) lehendakaria ere izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Perfil de Maria Agamben Federici, en la web Anpi.it, consultada el 29/01/2016
* ↑ Il contributo di Maria Federici per l’Italia libera e democratica, por Carlo Fonzi, en la web Allinfo.it, 25/12/2014

## Bibliografia

* M. Federici Agamben, El cesto de lana, Roma: SALES, 1957
* Las mujeres y la Constitución: aptos del convegno promovido de la Asociación de los ex-parlamentarios, Roma, 22-23 de marzo de 1988, Roma: Cámara de los diputados, c1989
* M. Addis Saba, M. De Leo, F. Taricone, Mujeres y Constituyente: a los orígenes de la República, Roma: Presidencia de la junta de los ministros, Departamento para la información y la editoria, imprime 1996
* F. Taricone, El Centro italiano mujeril: de los orígenes a los años Setenta, Milán: F. Ángeles, 2001

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3847268
* Multimedia: Maria Federici / Q3847268