OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Axo (euskal mitologia)

Axo, Euskal mitologiako jainkoa izan zen Akitania erromatarraren garaian eta Pirineo aldean.
Berari buruzko inskripzioa Castelnau-Barbarens-en azaldu zen.
Ez dugu berari buruzko ezaugarrien berri, baina Jose Migel Barandiaran eta Bernardo Estornes Lasaren arabera, baliteke dibinitate honek eskualde hartan ugari den ur termalekin zer ikusirik izatea.
Beste aldetik, gogoratu beharra dago Anxo omen dela basajaunen izenetariko bat Iratiko oihana aldean aldean. Nabarmena da Axo eta Anxo izenen arteko antzekotasuna.

## Toponimoak

* Badago Axola izenenko leize bat Kortezubin.
* Axotarreta izeneko auzoa dugu Ziburun, labar baten gainean.
* Aixola-Aitzola Lasturreko baserri baten izena da.
* Aipagarria baita ere garai batean euskararen zabaltze eremuaren barnean egon zen Kantabriako Ajo (Axo) herria.
toponimiko hauek Axo Aitzarekin lotzen dute. Baliteke orduan Axo dibinitatea aitzarekin lotuta egotea, beste zenbait Jainko-jainkosa bezala.
* Kantabrian ere Ajo/Axo izeneko paraje eta lurmuturra dago.

## Erreferentziak

* ↑ Jose Miguel de Barandiaran, obras completas. Egilea, Jose Miguel de Barandiaran. Argitaletxea, Editorial la gran enciclopedia vasca, Bilbao 1976.
* ↑ Enciclopedia General Ilustrada del Pais Vasco, Historia General de Euskal Herria. Argitaletxea, Auñamendi, Zarautz 1978

## Bibliografia

* Jose Miguel de Barandiaran, obras completas. Egilea, Jose Miguel de Barandiaran. Argitaletxea, Editorial la gran enciclopedia vasca, Bilbao 1976.
* José Miguel Barandiarán, Dictionnaire Illustré de Mythologie Basque, traduit et annoté par Michel Duvert, Donostia, éditions Elkar, 1994. ISBN 2-913156-36-3
* Enciclopedia General Ilustrada del Pais Vasco, Historia General de Euskal Herria. Argitaletxea, Auñamendi, Zarautz 1978.
* K. Larrañaga Elorza, Euskal Herria Antzinatean. Materiale eta Agiriak, UNED-Bergara, 1988, 316 or., 176 zkia.
* Julien Sacazeren lanak:
   * Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique. Extrait de la Revue de Comminges (Saint-Gaudens), 28p., 1885.
   * Inscriptions antiques des Pyrénées. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576p. (Bibliothèque méridionale. 2e série,1892. ; 2). Berrargitalpena fakzimilean, Tolosa, ESPER, 1990.
   * Inscriptions antiques du Couserans. Tolosa, 28p., 1892. Berrargitalpena fakzimilean, Nîmes, C. Lacour, 2001.

## Kanpoko loturak

(Gaztelaniaz) Auñamendi entziklopedia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254545
# Axo (platera)

Axoa Lapurdi eta Gipuzkoako jaki tradizionala da. Baserri-plater hau, azoka egunetan zerbitzatu ohi zutena, erraza da: txahal edo idizko gisatua besterik ez, espeziak, piperrak eta tipulak dituena.
Ezpeletan bihurtu zen ezaguna, bertako sukaldari batek (alkatea ere bazena) kartan sartu eta bidaiari eta kazetarien artean zabaldu zuen. Axoak Irulegiko arnoarekin bat egiten du.

## Gipuzkoan ere bai

Gipuzkoan, esaterako Hondarribian, arrantzaleek prestatzen zuten: «Patroiak hamaiketako bezala kozinatzen zuen haragi hori, asteko jornala puskatzen edo banatzen zuten bitartean. Gaur egun ere hori egiteko ohitura dute arrantzale batzuk», azaldu zuen Iñaki Jauregi hondarribitarrak Oarso Bidasoko Hitzan.

## Erreferentziak

* ↑ «'Betiko lekuetan' dokumentala, gaur gauean, ETB1en eta eitb.eus-en» EITB Euskal Irrati Telebista (Noiz kontsultatua: 2021-09-14).
* ↑ «Igande hau azken eguna San Frantziskoko Gure Euskal Etxeak etxeratzeko prestatuko duen Axoa bazkarian izena emateko» Euskal kultura (Noiz kontsultatua: 2021-09-14).
* 1 2 (Frantsesez) «ESPELETTE» Paysbasque.net 2015-06-01 (Noiz kontsultatua: 2021-09-14).
* ↑ https://bidasoa.hitza.eus/2023/10/20/erreportajea-axoari-merezi-duen-tokia-egin-nahi-diote-herriko-sukaldeetan/

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Errezeta
* Datuak: Q2874814
* Multimedia: Axoa / Q2874814
# Axkorrigan

Axkorrigan Gorbeiako mendilerroan dagoen mendia da, Itxinan hain zuzen ere. 1095 metro garai da. Orozko eta Arratiako ibarren gainean nabarmentzen den mendilerroaren tontorra da.

## Igoerak

* Arrabatik: Atxulaurreko begira daraman bidea hartu behar da. Handik Itxinara sartu eta Supelegor haitzuloaren bidea hartu. Kobazuloa pasata, Axkorrigan mendira heltzen da bidea.
* Urigoititik: zuzenean igo daiteke Atxaraguneko pasabidea zeharkatuz. Bide honek ez du zailtasunik, baina bai malda pikoa. Bestela, Urigoititik Atxulaurrera daraman bidea hartu eta aurreko bide beretik igo.

## Erreferentziak

* ↑ Gailurraren izena: Axkorrigan (Mendikat webgunean)
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Axkorrigan (Mendikat)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendiak
* Bizkaiko mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* luberri.net webgunean
* Datuak: Q12254544
# Axminster

Axminster, Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Devon konderrian.
2011n 5.761 biztanle zituen.
* Datuak: Q792596
* Multimedia: Axminster / Q792596
# Axochiapan (udalerria)

Axochiapan Mexikoko udalerri bat da. Morelos estatuan kokatua dago. 2010ean 33.695 biztanle zituen 143,1 km²ko azaleran. Herriburua [[Axochiapan (Axochiapan)|Axochiapan]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2651949
* Multimedia: Axochiapan Municipality / Q2651949
# Balan (Ain)

Balan (Ain) Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q241523
* Multimedia: Balan (Ain) / Q241523
# Balalaika

Balalaika (errusieraz: балалa´йка, translit.: Balalaika) harizko musika tresna da, lautearen familiakoa, errusiar jatorria duena. Hiruki formako gorputza du, ia laua, erresonantzia aho txiki batekin goialdeko ertzetik gertu, masta luze bat eta metalezkoak edo tripazkoak izan daitezkeen hiru hari, hatzekin jotzen direnak (batzuetan larruzko plektro bat erabiltzen da metalezko harientzako).
Sei tamainatan eraikitzen da, piccolotik kontrabaxura, eta XVIII. mendean garatu zen antzekoa den dombra edo domba siberiar eta Erdialdeko Asiatarretik. Harietako bi soinu berean afinatzen dira, eta bestea laudun distantzia batera; adibidez, balalaikarik garrantzitsuena, soprano edo lehena, mi4, mi4 eta la4an afinatzen da.

## Tamainak

* Piccoloa
* Lehena
* Bigarrena
* Kontraltoa
* Baxua
* Kontrabaxua

## Erreferentziak

* ↑ Elhuyar Hiztegia eta Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2003]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q178389
* Multimedia: Balalaika / Q178389
# Balak

Balak (hebreeraz: בָּלָק‎, Bālāq), Sipor erregearen semea, Moab herriaren erregea zen. Berari buruz ezagutzen ditugun informazioak Bibliatik datoz. Moabitarrak israeldarren etsaiak ziren. Balak erregearen erreferentzia zenbakien liburuan dator eta Balaam profetarekin lotuta dago. Israeldarrak, Egiptotik ihes egiten, multzo handietan mugetaraino heldu ziren, Jordan ibaiaren ekialdera, Jeriko herriaren aurrean, eta Balak-ek profetari zer egin behar zuen galdetu zion. Balaamek, erregeak espero zuen aurka, lasai uzteko erantzun zion.

## Erreferentziak

* ↑ McKenzie, John L.. (1965). Dictionary of the Bible. (1995 First Touchstone. argitaraldia) New York: Simon & Schuster, 77 or. ISBN 0-684-81913-9..
* ↑ https://www.biblegateway.com/passage/?search=Números+22&version=TLA

## Kanpo estekak

(Ingelesez): Zenbakiak, 22.
* Datuak: Q1411953
# Balakh Sher Mazari

Sardar Mir Balakh Sher Mazari (Kot Karam Kham, 1928ko uztailaren 8a - Lahore, 2022ko azaroaren 4a) pakistandar politikaria izan zen. Pakistango behin-behineko lehen ministroa izan zen 1993ko apirilaren 18tik maiatzaren 23ra.
Marzari tribuko "tumandar" edo burua izan zen. Barzakh, bere anaia, semea, biloba eta familiako beste kide batzuk Pakistango politikan parte hartzen ari dira.
Behin-behineko lehen ministroa izan zen Ghulam Ishaq Khan presidenteak Nawaz Sharif lehen ministroa kargutik kendu ondoren. Bere agintaldia amaitu zen Auzitegi Konstituzionalak presidentearen erabakia baliogabetu eta Nawazi postua itzuli zionean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2586763
# Balaklava

    Artikulu hau Krimeako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Balaklava (argipena)».
Balaklava (ukraineraz: Балаклáва, errusieraz: Балаклáва, Krimeako tatareraz: Balıqlava, grezieraz: Σύμβολον) Krimeako penintsulako hiria da. Lehen hiri independentea zen, XXI. mendean Sebastopolgo udalerriaren mende dagoen herri handia da. Bere subiranotasuna Ukrainarekin eztabaidan dago, Ukrainak ez baitu onartzen Errusiari atxikitzeari buruzko 2014ko erreferenduma.

## Etimologia eta historia

Krimeako tatariar hizkuntzan du jatorria Balaklava izenak, eta arrain-habia gisa itzul daiteke (Balyk-Yuva, literalki). Horren aurretik, honako izen hauek ere izan zituen: Symbolon (Σύμβολον) izan zen antzinako greziarrentzat, Yamboli bizantziarrentzat eta Genoako errepublikak konkistatu ondoren, Cembalo.
Itsasontziak atrakatzeko badia eroso bat denez, urpekontzientzako base bat ere izan zen. SESBen garaian, herri itxia zen bisitarientzat, segurtasunagatik. Sobietar Batasuna desagertu ondoren, urpekontzien basea desmuntatu eta Balaklavako Ontzi Museo bihurtu zen.
Hiriaren inguruan Balaklavako gudua izan zen 1854an, Krimeako gerran erabakigarrienetako bat.

## Iruditegia

* Genoarren gotorlekua
* Genoarren gotorlekua
* Base militar ingelesa 1854-1855 Krimeako gerran.
* Balaklavako badia (gotorlekuaren muinotik ikusita)

## Erreferentziak

* ↑ «Symbolon — Cembalo — Balaklava: Toponymy Semantics and Peculiarities of the Medieval Town Topography» www.e-anthropology.com (Noiz kontsultatua: 2024-03-12).

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelerazko Wikipediako «Balaklava» artikulutik itzuli da; zehazki, 2024-01-09ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q748363
* Multimedia: Balaklava / Q748363
# Balallan

Balallan, Eskoziako gaeleraz: Baile Ailein, Eskoziako Lewis uhartean dagoen udalerri bat da, Kanpoko Hebridetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4849901
* Multimedia: Balallan / Q4849901
ieaHebridak :
ieaBarruko HebridakieaColl
Acha
Arinagour
ieaColonsay
Scalasaig
ieaEigg
Cleadale
Galmisdale
ieaIslay
Ardtalla
Ballygrant
Bowmore
Bridgend
Lagavulin
Nerabus
Port Askaig
Port Charlotte
Port Ellen
Portnahaven
ieaMull
Ardtun
Bunessan
Calgary
Craignure
Croggan
Dervaig
Fionnphort
Kintra
Knockan
Lochbuei
Pennyghael
Salen
Tiroran
Tobermory
Uisken
Ulva Ferry
ieaJura
Ardmenish
Craighouse
Feolin
ieaSeil
Balvicar
Clachan-Seil
Ellenabeich
ieaSkye
Achachork
Aird of Sleat
Ardvasar
Armadale
Ashaig
Bernisdale
Bornesketaig
Borreraig
Borrodale
Borve
Bracadale
Broadford
Brogaig
Bualintur
Camastianavaig
Camuscross
Carbost (Loch Harport)
Carbost (Portree)
Claigan
Colbost
Drumfearn
Drynoch
Dunan
Dunvegan
Duntulm
Edinbane
Elgol
Ellishadder
Eynort
Eyre
Fasach
Feorlig
Ferindonald
Fiskavaig
Flashader
Flodigarry
Galltrigill
Garafad
Geary
Gedintailor
Gillen
Glendale
Halistra
Harlosh
Heaste
Isleornsay
Kensaleyre
Kilbride
Kilmaluag
Kilmarie
Kilmore
Kilmuir
Kilvaxter
Kingsburgh
Kyleakin
Kylerhea
Lealt
Lower Breakish
Luib
Milovaig
Mugeary
Ollach
Ose
Peinachorran
Peinlich
Portnalong
Portree
Ramasaig
Roag
Sconser
Skeabost
Sligachan
Staffin
Stein
Struan
Suladale
Talisker
Tarskavaig
Teangue
Torrin
Totaig
Tote
Treaslane
Trumpan
Uig
Uigshader
Ullinish
Upper Breakish
ieaTiree
Mannal
Scarinish :
ieaKanpoko HebridakieaBarra
Allasdale
Ardmore
Ardveenish
Bogach
Borve
Brevig
Castlebay
Caolas
Northbay
ieaBenbecula
Bail' Iochdrach
Balivanich
Nunton
Uachdar
ieaHarris
Amhuinnsuidhe
Ardhasaig
Borsham
Borve
Bun Abhainn Eadarra
Hushinish
Leverburgh
Luskentyre
Rèinigeadal
Rodel
Tarbert
ieaHegoaldeko Uist
Askernish
Auratote
Balgarva
Bornish
Daliburgh
Howmore
Iochdar
Kilaulay
Lochboisdale
Stoneybridge
ieaIparraldeko Uist
Ardheisker
Baile Glas
Carinish
Lochmaddy
Newtonferry
Sollas
Tigharry
ieaLewis
Achmore
Adabroc
Aignish
Aird Uig
Aird
Airidh a' Bhruaich
Ardroil
Arnol
Back
Baile an Truiseil
Balallan
Barvas
Bayble
Borrowston
Borve
Bragar
Branahuie
Breaclete
Breivig
Brenish
Broker
Brue
Cabharstadh
Calbost
Callanish
Carloway
Cliff
Coll
Cromore
Cross
Crossbost
Eorodale
Eoropie
Fivepenny
Flesherin
Garenin
Garrabost
Garynahine
Gravir
Gress
Habost
Holm
Kneep
Knock
Knockaird
Laxdale
Leurbost
Lionel
Marybank
Mealista
Melbost
New Tolsta
Newmarket
Newvalley
North Dell
North Tolsta
Parkend
Plasterfield
Port of Ness
Portnaguran
Portvoller
Sandwick
Shawbost
Shulishader
Skigersta
South Dell
Steinish
Stornoway
Swainbost
Timsgarry
Tolsta Chaolais
Tong
Uig :
# Asuna Tanaka

Asuna Tanaka (japonieraz: 田中 明日菜, Tanaka Asuna, 1988ko Apirilaren 23a -) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 2011 | 6 | 2 |
| 2012 | 13 | 1 |
| 2013 | 9 | 0 |
| 2014 | 2 | 0 |
| 2015 | 6 | 0 |
| 2016 | 3 | 0 |
| Guztira | 39 | 3 |

## Erreferentziak

* ↑ 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016 Japan Football Association
* Datuak: Q292113
* Multimedia: Asuna Tanaka / Q292113
# Asuncion/Universidad geltokia

Asuncion/Universidad Espainiako Gaztela eta Leongo tren geltoki bat da, Leon udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Bilbo — Leon

## Zerbitzuak
### Eskualdeko tren

Renfe Feve
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
R4Bilbo ConcordiaAmetzola • Basurto–Ospitalea • Zorrotza–Zorrozgoiti • Irauregi • Zaramillo • Sodupe • Aranguren–Geltokia • Aranguren–Geralekua • Zalla • Balmaseda • Arla–Berron • Ungo–Nava • Mercadillo • Cadagua • Bercedo • Quintana • Espinosa de los Monteros • Redondo • Sotoscueva • Pedrosa • Dosante–Cidad • Robredo–Ahedo • Soncillo • Arija • Llano • las Rozas • Montes Claros • los Carabeos • Mataporquera • Cillamayor • Salinas de Pisuerga • Vado–Cervera • Castrejon de la Peña • Villaverde–Tarilonte • Santibañez de la Peña • Guardo–Geralekua • Guardo–Geltokia • la Espina • Valcuende • Puente Almuhey • Cerezal de la Guzpeña • Prau de la Guzpeña • Llama de la Guzpeña • Valle de las Casas • Sorriba • Cistierna • la Ercina • Boñare • la Veciella • Matallana de Toriu • San Feliz • Asuncion/UniversidadLeon Matallana :

### Aldiriko tren

Leongo Renfe Aldiriak
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
 C-1fLeon MatallanaVentas–San Mames • Hespitales • Asuncion/Universidad • Villa Romana • la Raya • Villaquilambre • Villasinta • San Feliz • Palazuelo • Valderilla • Garrafe • Manzaneda • Matueca • Pedrun • Pardabe • Naredo • Matallana de Toriu • Robles de Toriu • la Valcueva • Aviados • Campohermoso • la Veciella • Valdepielago • Otero • la Mata de la Riba • Barrio de las Ollas • Boñare • la Losilla • la Devesa • Barrillos • la Ercina • Yugueros • Cistierna • Sorriba • Valle de las Casas • Llama de la Guzpeña • Prau de la Guzpeña • Cerezal de la Guzpeña • Puente Almuhey • Valcuende • la Espina • Guardo–GeltokiaGuardo Geralekua :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16483749
* Multimedia: Asunción/Universidad train station / Q16483749
# Asun Matilla

Asunción "Asun" Matilla Garzón (Salamanca, 1961eko abenduaren 30a - Galdakao, 2020ko uztailaren 30a) Salamancako euskaltzale bat zen.

## Biografia

Asun Matilla Garzón Salamancan jaio zen 1961eko Abenduaren 30ean eta Galdakaon hil zen 2020ko uztailaren 30an. Salamancan jaiotako galdakoztar bat zela esan daiteke.
Asun oso txikia zenean, familia osoa Salamancatik Bizkaira etorri zen bere amaren erabakiz: senide baten hiletara etorrita, hain ondo tratatua sentitu zen bertan, denak etorri behar zirela esaten bueltatu zela.
Asun Basaurin bizi izan zen txikitan, 18 urteekin ezkondu eta Galdakaora bizitzen etorri zen arte.
Seme bi izan zituen, baina lehena umetan zendu zen.

### Izaera

Ikasteko gogo handia zuen, eta toki guztietan galdezka ibiltzen zen, bertoko gauzak ikasteko. Euskara ere ikasi zuen nagusitan eta aukera guztiak aprobetxatzen zituen euskaraz hitz egiteko.
AEKren Berbalagun ekimenean parte hartzen zuen eta beti prest zegoen edonori laguntzeko.
Pertsonen zaintzan egiten zuen lan eta zenbait pertsonekin lan egin zuen, tartean Kontxi Belandia zaintzen ere: berarekin batera. Bertsolarien ekintzetara ikusten izan da sarri askotan.
Unibertsitatera ere joan zen nagusitan, Geriatria ikasketak egitera. Umeak ere asko maite zituen, sarri askotan umeen zainketan lan eginez; bere asmoen artean ume txikiak jagoteko elkarte bat sortzea zegoen. Galdakaoko herrian ere zenbait ekimenetan inplikatuta zegoen; Elkarlaguntza Sarea adibide bat da: Asunek parte hartzen zuen zeukana eta zekiena partekatzen.
2020ko udan bat-batean zendu zenean, herriko zenbait elkartek eta pertsonek omenaldi herrikoi bat antolatu zuten bere izaera eta jarduerak gogoratzeko, Azaroaren 25ean.

### Zaletasunak

Asunek bizitza maite zuen eta energia bital hori hedatzen zuen. Oso gustukoa zuen jende ezberdinarekin egotea eta lagunekin ibiltzea. Dantza egitea, kantatzea, herriko jaietan parte hartzea gustu-gustukoa zuen. Euskal Herriko txoko askotan ezaguna zen KANTARI ezberdinetan parte hartzen zuelako: Bilbo Kantari, Galdakao Kantari, Plentzia Kantari, SanMigel Kantari... eta abar luze bat, zazpi Euskal Herrietan zehar.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.geuria.eus/herriak/galdakao/galdakao-kantari-omenaldia-asun-matilla-2020-iraila/

## Kanpo estekak

* Geuria aldizkariaren artikulua: https://www.geuria.eus/herriak/galdakao/galdakao-kantari-omenaldia-asun-matilla-2020-iraila/
* Elkarlaguntza Sarearen orrialdea Facebooken: https://www.facebook.com/elkarlaguntzaSareaGaldakao/photos/334671657949889
* Asun Matillaren omenaldirako prestatutako bideoa: https://www.youtube.com/watch?v=VVxxK3d8K7Q
* Datuak: Q105778116
# Asunciongo katedral metropolitarra

Asunciongo katedral metropolitarra (gaztelaniaz: Catedral metropolitana de Asunción) edo Andre Mariaren Jasokundearen katedral metropolitarra (gaztelaniaz: Catedral Metropolitana de Nuestra Señora de la Asunción) Paraguaiko Asuncion hiriburuko eliza katoliko nagusia da. Asunciongo Catedral auzoan kokatuta dago, hirigune historikoan.
Katedralaren gaur egungo modeloa, Carlos Antonio López presidentearen agintaldian eraikia, 1845ean inauguratu zen. Katedrala hiriaren zaindaria den Andre Mariaren Jasokundeari eskainita dago.

## Historia
### Hasiera

Hasieran delako elizari Haragitzea (gaztelaniaz: La Encarnación) zeritzon. 1539an egin zen zura eta buztina erabiliz. Zorigaitzez, 1543ko otsailaren 4an erre zen ia herri osoa suntsitu zuen Asunciongo sutean.
Orduko gobernadoreak, Álvar Núñez Cabeza de Vacak, eliza berreraikitzea agindu zuen, kiskalitakoa baino handiagoa izateko eta sakanatik hurbilago kokatuta egoteko. Asunciongo eliza nagusia Asunciongo lehen katedralaren kokalekua izan zen, 1548ko urtarrilaren 10ean eraikia eta Andre Mariaren Jasokundeari eskainia.
Faustino de Casas gotzainaren nahia betez, katedrala Paraguai ibaitik aldenduago dagoen leku batean berreraiki zuten, gaur egungo katedralaren kokaleku berean. Katedrala leku berrira eramateko lanak 1687ko otsailaren 8an hasi ziren, gotzaina hil eta bost hilabete beranduago. Katedrala 1689ko azaroaren 30ean inauguratu zuten.

### Gaur egungo modeloa

Carlos Antonio López eta Mariano Roque Alonso kontsulak Paraguaiko Gobernura iristearekin batera, katedral zaharkitua eraistea erabaki zen, ez baitzuen kanpandorrerik ere, eta modernoago bat eraikitzea erabaki zen Paraguaiko katedral nagusiaren eginkizuna egiteko.
Tenplua Pascual Urdapilleta bizkaitar militar eta arkitektoak diseinatu zuen. Eraikitze-lanak 1842ko maiatzaren 10ean hasi ziren eta lanetan Carlos Zucchik, Patricio Aquinok eta Tomás Bergesek lagundu zuten. 1845eko urriaren 27an katedral berria bedeinkatu zuen, eraikitze-lanak amaitu gabe zeuden arren. Orduz geroztik, katedralak XIX. mendeko estilo neoklasikoa mantentzen du.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) GCatholic. Metropolitan Cathedral of Our Lady of the Assumption. (Noiz kontsultatua: 2021-12-29).

## Ikus, gainera

* Andre Mariaren Jasokundea.
* Haragitzearen eliza.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23890126
* Multimedia: Cathedral of Asunción / Q23890126
# Baschi

Baschi honakoa izan daiteke:
* Euskaldun hitzaren italierazko itzulpena.
* Baschi (udalerria), Italiako udalerria.
* Baschi (familia), Italiako Erdi Aroko familia.
# Basciano

Basciano Italiako udalerri bat da. Teramoko probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 2.337 biztanle ditu, 18,85 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Bascianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Colledara Penna Sant'Andrea Castel Castagna Montorio al Vomano Teramo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51421
* Multimedia: Basciano / Q51421
# Basconcillos del Tozo

Basconcillos del Tozo Burgosko udalerria da, Páramos eskualdean dagoena. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 341 biztanle zituen.

## Etimologia

Basconcillos-en izena populazio euskaldun batekin lotu behar da. Inguruan badira ere beste euskal toponimoak, esaterako Abar iturria eta San Mamés de Abar.

## Demografia

Bilakaera demografikoa :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2010 |
| 1.138 | 1.273 | 1.229 | 1.343 | 1.391 | 1.333 | 1.288 | 791 | 612 | 440 | 374 | 332 |

## Ikus, gainera

* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Basconcillos del Tozoko udalaren webgunea.
* Datuak: Q648723
* Multimedia: Basconcillos del Tozo / Q648723
# Bascov

Bascov Errumaniako udalerri bat da, Argeș konderrian. 11.151 biztanle ditu, 56 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Bascov $^{(en)}$ Brăileni $^{(en)}$ Glâmbocu $^{(en)}$ Mica $^{(en)}$ Prislopu Mic $^{(en)}$ Schiau $^{(en)}$ Uiasca $^{(en)}$ Valea Ursului $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5067012
* Multimedia: Bascov, Argeș / Q5067012
# Bascom (Florida)

Bascom Floridako herri bat da. Jackson konderrian kokatua dago. 2010ean 119 biztanle zituen, 0,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jackson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q809811
# Baschi (familia)

Baschi Italiako Erdi Aroko familia garrantzitsua izan zen. XIII. eta XIV. mendean izan zuen bere momenturik gorena. 60 gaztelu kontrolpean izan zituzten, Umbria, Toskana eta Marketan. Familia honetako kideek mendeetan zehar hainbat kargu izan zituzten, horietako batzuk Capitano del Popolo, Malta eta Rodaseko Zaldun, Podestà eta Aitasantuaren edo Veneziako jeneral izan ziren. Leinu honetako kiderik ezagunen artean dago Bindo de'Baschi, "Pastacalda" izenaz ezaguna, Umbriako gibelinoen komandantea. 27 urterekin hil zen Orvietoko gudan, 1313an edo Ranuccio de'Baschi, familiaren distira itzuli zuena eta Baschiko udalerrian dagoen jauregia eraiki zuena. Azken honekin erlazioan hainbat familia garrantzitsu daude, adibidez Aldobrandeschi, Farnese, Orsini, Caetani, Baglioni, Alviano, Monaldeschi eta Vitelleschi familiak.

## Historia

Etxearen jatorriaren inguruan eztabaida dago. Teorietako bat Ugolino izeneko noble batekin hasi zela dio, XI. mendearen bukaeran bizi izan zena. Bere ondorengoa izan zen Ranieri II.ari Frederiko I.a Bizargorriak Inperioko Konte titulua eman zion. Beste teoria baten arabera, Pericle Perali historialariak defendatzen duena, Baschi familia lonbardiar familia baten ondorengoak dira, Atti eta Marsciano familietan gertatzen den bezala.
Baschi familiak historia luzea izan zuen anai eta senideen arteko gatazken inguruan. Frantzisko Asiskoak familia ezagutu zuen 1217. urtean, eta honek mediazio papera egin zuen familiaren bi aldeen inguruan. Erromarako bidairen batean edo, agian, Parisera joateari uko egin zion batean Carnano eta Teverinako gazteluak bisitatu zituen eta bertan bake mezua ematen hasi zitzaien. Familiaren bi aldeek, eskertuta, eraikin hustu bat eman zioten, Tiber ibaiaren ertzean. Bertan Frantzisko Asiskoa Pantanelli konbentu-baseliza eraikitzen hasi zen.
1751an Francesco Mariaren heriotzarekin, hainbat haustura eta gertakariren ondotik, familia bukatu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3635526