OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 1101eko Gurutzada

1101eko Gurutzada hiru kanpaina ezberdinetan egindako gurutzada txikia izan zen, Lehenengo Gurutzadan izandako arrakastaren ondoren, 1100 eta 1101. urteetan antolatua. Aurreko gurutzadan parte hartu zuten eta Jerusalem hartu baino lehenago etxera itzuli ziren hainbat gurutzatuek kanpaina hauetan parte hartu zuten.
Lehenengo Gurutzadak arrakasta izan ondoren, Jerusalemgo Erresuma berriak errefortzuak behar zituen konkistatua mantentzeko. Paskoal II.a aita santuak, Gurutzada amaitu baino lehen Urbano II.aren ondorengoa, deialdi berri bat egin zuen. Deialdian, Gurutzada joateko zina egin eta joan ez zirenei eta amaitu baino lehen itzuli zirenei bere konpromisoa azpimarratu zien. Haietako askok auzoko eta hurbilekoen presioa eta isekak jasan zituzten. Adela Normandiakoa, adibidez, 1098an Antiokiako setioan gurutzada utzi zuen Eztebe II.a Bloiskoaren emaztea, hain lotsagorriturik zegoen senarraz ezen ezin zion etxean geratzeko baimena eman.

## Erreferentziak

* ↑ Cate, James Lea. (1969). Setton, Kenneth M.; Baldwin, Marshall W. eds. A History of the Crusades: I. The First Hundred Years. Madison: The University of Wisconsin Press, 343–352 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51653
* Multimedia: Crusade of 1101 / Q51653
# 1102
## Jaiotzak

* Otsailaren 7a – Matilde Ingalaterrakoa, Germaniar inperioko enperatriza eta Ingalaterrako anderea (h. 1167).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12069
* Multimedia: 1102 / Q12069
# 1100
## Jaiotzak

* Al-Idrisi, Ceutan jaiotako kartografo, geografo eta bidaiaria (h. 1165 edo 1166).

## Heriotzak

* Uztailaren 18a – Godofredo Bouillongoa, Behe Lorrenako dukea eta gudaria.
* Abuztuaren 2a – Gilen II.a Ingalaterrakoa, Ingalaterrako erregea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10660
* Multimedia: 1100 / Q10660
# 1100 Arnica

1100 Arnica asteroide gerrikoan aurkitutako 1100. asteroidearen izena da. 1928ko irailak 22an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1928 SD zen. Bere izena Arnica genero botanikoagatik jasotzen du.

## Ikus, gainera

* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q135927
# 1100eko hamarkada

1100ko hamarkadak 1100etik 1109. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | 1090koa - 1100koa - 1110koa |
| Urteak: | 1100 1101 1102 1103 1104 1105 1106 1107 1108 1109 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q170032
* Multimedia: 1100s / Q170032
# 1101 Clematis

1101 Clematis asteroide gerrikoan aurkitutako 1101. asteroidearen izena da. 1928ko irailak 22an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1928 SJ zen. Bere izena Clematis genero botanikoagatik jasotzen du.

## Ikus, gainera

* Asteroideen zerrenda (1001-2000)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q135934
# Horn (Turgovia)

Horn Suitzako udalerria da. Turgovia kantonamenduan dago, Arbon barrutia barrutian. 2014an 2,752 biztanle zituen 1,71 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66195
* Multimedia: Horn TG / Q66195
Goldach Steinach $^{(en)}$ Thal Tübach Rorschach Rorschacherberg
# Hormona tiroideo

Hormona tiroideoak- tiroxina (T$_4$) eta triiodotironina (T$_3$)- tiroide guruinak, metabolismoaren erregulazioaren arduradun nagusiak, sortutako tirosinan oinarritutako hormonak dira. Hormonak tiroideoen sintesian iodoa da osagai garrantzitsu bat. Odoleko hormona tiroideoaren forma nagusia tiroxina da (T$_4$), zeinak T$_3$ baino erdibizitza luzeagoa duen. Odolean askatutako T$_4$ eta T$_3$ arteko proportzioa gutxi gorabehera 20 eta 1 artekoa da. Tiroxina T$_3$ aktiboena bihurtzen da (T$_4$ baino hiru edo lau aldiz indartsuagoa) zelula deiodinasoen barruan (5-iodinasa). Ondoren, deskarboxilazio eta desiodazio bidez tratatzen dira, 3-iodotironamina (T$_1$a) eta tironamina (T$_0$a) ekoizteko.
Metabolismo basala areagotzen dute, eta hori ezinbestekoa da fetuaren garapen egokirako, eta sistema kardiobaskularren, muskulueskeletikoaren eta hematopoietikoaren funtzionamendu egokirako, bai eta gorputz-erantzun egokietarako ere, beroa sortzeari, oxigeno-kontsumoari eta beste sistema hormonal batzuen erregulazioari dagokienez.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Arce, Víctor M.; Catalina, Pablo F.; Mallo, Federico. (2006). Endocrinología. Univ Santiago de Compostela ISBN 9788497506229..
* ↑ (Gaztelaniaz) Colbert, Don. (2015-3-3). Cómo revertir la inflamación: Prevenga la enfermedad, retrase el envejecimiento, acelere la pérdida de peso. Charisma Media ISBN 9781621369653..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ross, Michael H.; Pawlina, Wojciech. (2007). Histología. Texto y Atlas Color con Biología Celular y Molecular. (Incluye Cd-Rom)5aed. Ed. Médica Panamericana ISBN 9789500604352..
* ↑ (Gaztelaniaz) Apuntes de Fisiopatología de Sistemas. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q422106
* Multimedia: Hormones of the thyroid gland / Q422106
# Hormozgan

Hormozgan (persieraz: استان هرمزگان‎, Ostān-e Hormozgān) Irango 31 probintzietako bat da, herrialdearen hegoaldean dagoena, Persiar golkoaren eta Arabiako itsasoaren bazterrean, Oman eta Arabiar Emirerri Batuetako kostaldeen aurrean. Lau uharte dauzka Persiar golkoan, eta 1.000 kilometroko itsasertza. 70.697 kilometro koadroko eremua du, eta 2011n 1.578.183 biztanle zituen. Hiriburua Bandar Abbas da.

## Erreferentziak

* ↑ Hormozgan. amar.org.ir (Noiz kontsultatua: 2017-2-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q633659
* Multimedia: Hormozgan Province / Q633659
# Horn (Alemania)

Horn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Rhein-Hunsrück barrutia|Rhein-Hunsrück]] barrutian. 2014an 335 biztanle zituen 6,86 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q645361
* Multimedia: Horn (Hunsrück) / Q645361
# Horn Hill (Alabama)

Horn Hill Alabamako herri bat da. Covington konderrian kokatua dago. 2010ean 228 biztanle zituen, 34,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Covington konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68369
# Hormona luteinizatzaile

Hormona luteinizatzailea edo LH hormona bi hormona gonadotropikoetako bat da (bestea hormona folikulu estimulatzailea edo FSH izanik). Hormona gonadotropikoek gonadetan jarduten dute, lotura estua izanik hormona sexualekin.
Gizakiarengan eta beste animalia batzuengan hipofisiak (adenohipofisiak, zehazki) hormona luteinizatzailea jariatzen du.
Egitura kimikoari dagokionez, LH hormona glikoproteina bat da, bere pisu molekularra 29.000 daltonekoa izanik. Bi kate polipeptidikoek osatzen dute LHren molekula, kate bakoitzak azukre bat lotuta duelarik.

## Funtzioak

Hormona honen eginkizun nagusiak honako hauek dira:
* gizonezkoengan testosteronaren sorreran parte hartzen du
* emakumezkoengan obulutegi-folikuluen heltze prozesuan eta obulazioan parte hartzen du, hilekoaren zikloan. Era berean, gorputz luteoaren sorrera ere eragiten du.
Emakumeengan LHren kontzentrazioa urria da haurtzaroan eta menopausiaren ondoren. Urte emankorretan, aldiz, odoleko kontzentrazioa handiagoa da, 5-20 mIU/ml-koa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q50265477
* Multimedia: Luteinising hormone / Q50265477
# Horn-Bad Meinberg

Horn-Bad Meinberg Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Lippe barrutia|Lippe]] barrutian. 2014an 17.185 biztanle zituen 90,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q242880
* Multimedia: Horn-Bad Meinberg / Q242880
# Hormona folikulu-estimulatzaile

Hormona folikulu-estimulatzailea edo FSH hormona bi hormona gonadotropikoetako bat da (bestea hormona luteinizatzailea edo LH izanik). Hormona gonadotropikoek gonadetan jarduten dute, lotura estua izanik hormona sexualekin.
Gizakiarengan eta beste animalia batzuengan hipofisiak (adenohipofisiak, zehazki) jariatzen du hormona folikulu estimulatzailea. Era berean, hipotalamoak hipofisiaren jarduera eragiten du; esan daiteke, beraz, hipotalamoak hipofisia aktibatzen duela FSH (eta beste hormona batzuk ere) jaria ditzan.
Egitura kimikoari dagokionez hormona folikulu estimulatzailea glikoproteina bat da.

## Funtzioak

Hormona honek funtzio desberdinak burutzen ditu:
* espermatogenesia bultzatzen du
* obarioaren folikuluak aktibatzen ditu eta estrogenoen sintesia eragiten du. Emakumearen hilekoaren zikloan zeregin garrantzitsua burutzen du, LH hormonarekin eta estrogenoekin batera.
Odoleko estrogenoen kontzentrazioa handitzen denean hipofisiak FSH hormona jariatzeari uzten dio, eta hormona luteinizatzailea (LH) sortzen hasten da. FSH hormonaren jaitsierak eta LH hormonaren igoerak obulazioa eragiten du: folikulua hautsi egiten da, obulua askatu eta horren ondorioz estrogenoak ez dira sortzen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q200774
* Multimedia: Follicle-stimulating hormone / Q200774
# Iannis Xenakis

Iannis Xenakis (grezieraz: Γιάννης Ξενάκης; Brăila, 1922ko maiatzaren 29a - Paris, 2001eko otsailaren 4a) Greziar musikagilea eta arkitektoa, Errumanian jaioa . Ingeniari-ikasketak egin ondoren, 1947an Parisa jo zuen, eta Honegger eta Milhaudekin ikasi zuen. Gero, Messiaen izan zuen irakasle eta, ondoren, Scherchen, Suitzan. Le Corbusierrekin lan egin zuen hamabi urtez. 1966an, Parisko Musika Matematiko eta Automatizatuaren Eskola zabaldu zuen. Konputagailuekin eta teknika matematikoekin lan egin zuen. Eragina izan zuen batez ere poloniar eta japoniar eskola berrietan. Lan aipagarrien artean, honako hauek: Metastaseis (1954); Pithoprakta (1956); Stratégie (1962); Akrata (1965); Terretektorch (1966); Eonta (1964); St/4 (1966). Musikari buruzko idatziak ere argitaratu zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q152880
* Multimedia: Iannis Xenakis / Q152880
# Iaret

Iaret, Antzinako Egiptoko printzesa bat izan zen, bere anaiorde Tutmosis IV.aren bigarren Errege Emazte Handia. Amenofis II.a eta bere izena galdu den baina errege printzesa izan behar zuen emakume baten alaba zen. Errege honekin ezkondu izana, soilik arrazoi politikoengatik izan zen, Tutmosis IV.a bigarren mailako emazte baten semea baitzen, Tiaa izenekoa, eta, legitimitatea, Iaretekin ezkondu izanak eman zion. Bere izenaren itzulpena, ez da ezagutzen, kobra bakarrarekin idatzia baitago, eta horrek, irakurketa ezberdin ugari izan ditzake.
Alabak baino ez zituen izan, ugari gainera, baina, semerik izan ez zuenez, bere senar Tutmosis IV.aren oinordekoa, Amenofis III.a izan zen, Tutmosisen lehen emazte izan zen Mutemuiarekin izandakoa, bigarren mailako emazte maila zuena.
Iaret, Sitamonen ama eta Nefertitiren amona izan zitekeen.

## Bere garaiko testigutzak

Tutmosis IV.aren erregealdiko 7. urteko hilarri batean irudikatuta da, Konossosen, baita Sinaiko Serabit el-Khadimeko turkesa meatzeetako urte bereko idazkunetan ere.

## Tituluak

* Errege Alaba
* Errege Arreba
* Errege Emazte Handi
* Errege Alaba Handi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q680302
* Multimedia: Iaret / Q680302
# Ianthinita

Ianthinita oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Ianthinita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {U4+(UO2)5O7 * 10H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Ianthinite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Iara (Cluj)

Iara Errumaniako udalerri bat da, Cluj konderrian. 3.577 biztanle ditu, 143,87 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Iara $^{(en)}$ Agriș $^{(en)}$ Borzești $^{(en)}$ Buru $^{(en)}$ Cacova Ierii $^{(en)}$ Făgetu Ierii $^{(en)}$ Lungești $^{(en)}$ Mașca $^{(en)}$ Măgura Ierii $^{(en)}$ Ocolișel $^{(en)}$ Surduc $^{(en)}$ Valea Agrișului $^{(en)}$ Valea Vadului $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12173845
# Ianire de Andres

Ianire de Andres Olabarria (Markina-Xemein, 1986) euskal arkitektoa da, "Aldiri. Arkitektura eta abar" aldizkariko dinamizatzaileetako bat da eta erredakzio-kontseiluko kide. Arkitekturaz gain beste hainbat diziplina ere ukitzen ditu aldizkariak, besteak beste, hirigintza, artea, ekologia, paisaia, eraikuntza, geografia eta soziologia.
TIPI kooperatiban ere aritzen da, komunitateetarako hirigintza lantzen, bertan bizi diren pertsonentzako hiri-inguruak hobetzearren; adibidez, artikulu hauetan idatzi du gai horri buruz:
* Zenbateko eragina du iruditegi kolektiboak gure espazioen erabileran? Markina-Xemeingo "Zelaia" espazio publikoaren azterketa-kasua (2019)
* Haurren hiria, sorleku ala gotorleku? jolaslekurik gabeko hirian ezin haurrik hezi (2016)
* Leku komun gutxi hainbeste espazio publikoren artean (2015)
Hezkuntza eta espazioari buruzko zenbait jardunalditan ere parte hartu izan du, Iruñean, esaterako, 2018an Ula Iruretagoienarekin eta 2019an.

## Erreferentziak

* ↑ «Ianire de Andres: “Txikitasunetik aritzeak ez du oztopatu mamiaren sendotasuna” :: Buruxkak Liburutegi digitala» www.buruxkak.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-14).
* ↑ Larretxea, Uxua. (2010-03-07). «Eraikinek euskaraz hitz egiten dute» Argia (Noiz kontsultatua: 2020-03-31).
* ↑ (Gaztelaniaz) Ormaza, Anartz. (2020-02-05). Aldiri, diez años dedicados a la arquitectura. Radio Euskadi.
* ↑ 38. ZENBAKIA. “MEMORIAREN ESPAZIOA” – Aldiri. (Noiz kontsultatua: 2020-04-14).
* ↑ 27. zenbakia: “Hezkuntzaren arkitektura” – Aldiri. (Noiz kontsultatua: 2020-04-14).
* ↑ 23. zenbakia: “Pribatu/Publiko” – Aldiri. (Noiz kontsultatua: 2020-04-14).
* ↑ «XXI. Jardunaldiak, martxoak 7» consejoescolar.educacion.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2020-04-14).

## Ikus, gainera

* Donostiako Arkitektura Goi Eskola Teknikoa
* Udako Euskal Unibertsitatea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q90431197
# Ianstown

Ianstown, Eskoziako gaeleraz: Baile Iain, Eskoziako herri txiki bat da, Moray eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5983376
* Multimedia: Ianstown / Q5983376
# Iapu

Iapu Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 12.030 biztanle ditu 340,579 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1790564
* Multimedia: Iapu / Q1790564
# Iannas

Iannas, Egiptoko XV. dinastiako laugarren faraoi hiksoa izan zen, K.a. 1594 eta K.a. 1574 bitartean gobernatu zuena.
Faraoi honekin, XV. dinastia, bere eragin mailarik altuenera iristen da, errege honi buruzko erreferentziak dituzten aurkitutako objektuaren sakabanaketaren ondorioz, adituren batzuk, inperio hikso baten existentzian pentsatzeraino.
Flavio Josefok, Manetoni kopiatuz, Iannasek 50 urte eta hilabete bateko erregealdia izan zuela dio. Sexto Julio Afrikanok, berriz, Staanek 50 urteko erregealdia izan zuela dio. Gaur egun, bere erregealdiaren iraupena, hogei urte ingurukoa dela uste da.
Knossoseko jauregitik datorren zeramikazko estalki batek, hititar hiriburua izan zen egungo Bogazköi hiritik datorren zeramika txatal batek eta Irakeko hiriburu den Bagdadetik datorren lehoi txiki batek, ziuraski, inperio bateratu bat baino gehiago, merkataritza eragineko gune bat izan zena laburbiltzen dute. Gebeleinen, Seuserenraren kartutxoak dituzten bloke astunak aurkitu izanak, gutxienez denbora batez, hiksoen boterea, Goi Egiptoren mugetaraino iritsi zela baieztatzen dute.
Iannas izena, bere aurrekoena bezala, ez da hieroglifozko testuetan idatzia agertzen.
Jürgen von Beckerathek, Seuserenra Jyanekin identifikatzen du, eskarabeo hikso ugaritan aurkitutako izenak.

## Bere garaiko testigutzak

Bere izena, Jyan, honakoetan idatzia dago:
* Gebelein eta Bubastis hirietako hondarrak
* pitxer bat, Knossosen
* Palestinan aurkitutako zenbait eskarabeo
* granitoan zizelkaturiko lehoi bat, Bagdaden
* Datuak: Q440496
* Multimedia: Khyan / Q440496
# Iaras

Iaras Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 8.010 biztanle ditu 401,381 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1648366
* Multimedia: Iaras / Q1648366
# 3868 Mendoza

3868 Mendoza asteroide baten izena da. 1960ko irailaren 24an aurkitu zuen C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels-ek Palomar Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 4575 P-L izena zeraman. Ondoren Mendoza omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3868 Mendoza asteroidearen orbitak batez beste 2,225 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,793 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,657 distantziara. Eszentrikotasuna 0,194 da, eta makurdura orbitala 6,21ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 13.3 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q152276
# 3864 Søren

3864 Søren asteroide baten izena da. 1986ko abenduaren 6an aurkitu zuen P. Jensen-ek Brorfelde Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1986 XF izena zeraman. Ondoren Søren Augustesen omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3864 Søren asteroidearen orbitak batez beste 3,19 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,895 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,486 distantziara. Eszentrikotasuna 0,093 da, eta makurdura orbitala 15,64ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.1 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q672971
# 3867 Shiretoko

3867 Shiretoko asteroide baten izena da. 1988ko apirilaren 16an aurkitu zuen M. Yanai, K. Watanabe-ek Kitami Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1988 HG izena zeraman. Ondoren Shiretoko omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3867 Shiretoko asteroidearen orbitak batez beste 2,681 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,55 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,813 distantziara. Eszentrikotasuna 0,049 da, eta makurdura orbitala 7,68ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.4 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1046004
# 3870 Mayré

3870 Mayré asteroide baten izena da. 1988ko otsailaren 13an aurkitu zuen E. W. Elst-ek La Silla Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1988 CG izena zeraman. Ondoren Mayré omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3870 Mayré asteroidearen orbitak batez beste 2,609 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,273 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,946 distantziara. Eszentrikotasuna 0,129 da, eta makurdura orbitala 14,19ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.1 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q742686
# 3871 Reiz

3871 Reiz asteroide baten izena da. 1982ko otsailaren 18an aurkitu zuen R. M. West-ek La Silla Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1982 DR izena zeraman. Ondoren Anders Reiz omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3871 Reiz asteroidearen orbitak batez beste 3,106 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,544 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,668 distantziara. Eszentrikotasuna 0,181 da, eta makurdura orbitala 2,25ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 13.1 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1046128
# 3866 Langley

3866 Langley asteroide baten izena da. 1988ko urtarrilaren 20an aurkitu zuen H. Debehogne-ek La Silla Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1988 BH izena zeraman. Ondoren Samuel Pierpont Langley Estatu Batuetako astronomo eta fisikaria omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3866 Langley asteroidearen orbitak batez beste 1,892 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,639 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,145 distantziara. Eszentrikotasuna 0,134 da, eta makurdura orbitala 23,35ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.8 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q583645
# 3869 Norton

3869 Norton asteroide baten izena da. 1981eko maiatzaren 3an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1981 JE izena zeraman. Ondoren Arthur P. Norton omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3869 Norton asteroidearen orbitak batez beste 3,018 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,762 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,275 distantziara. Eszentrikotasuna 0,085 da, eta makurdura orbitala 11,25ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 11.5 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q654467
# 3865 Lindbloom

3865 Lindbloom asteroide baten izena da. 1988ko urtarrilaren 13an aurkitu zuen H. Debehogne-ek La Silla Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1988 AY izena zeraman. Ondoren Lindbloom omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3865 Lindbloom asteroidearen orbitak batez beste 2,662 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,12 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,204 distantziara. Eszentrikotasuna 0,203 da, eta makurdura orbitala 13,04ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.5 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1046111
# 386 Siegena

386 Siegena, asteroide gerrikoan aurkitutako 386. asteroidearen izena da. 1894ko martxoak 1ean aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergeko behatokitik. Siegena, C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.
Bere izena, Alemaniako Ipar Renania-Westfalia estatuaren hegoaldean kokatuta dagoen Siegen izeneko hiriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q152268
* Multimedia: 386 Siegena / Q152268
# 387
## Heriotzak

* Alateo, ostrogodoen buruzagi eta jenerala.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q35302
* Multimedia: 387 / Q35302
# 2007 McCuskey

2007 McCuskey asteroide gerrikoan aurkitutako 2007. asteroidearen izena da. 1963ko irailak 22an aurkitu zuen Indiana Asteroide Programak AEBetako Indiana estatuko Brooklyn hiritik gertu dagoen Goethe Link Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1963 SQ zen. Bere izena Sidney W. McCuskey estatubatuar behatoki zuzendariagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q738344
# 2006ko Yogyakartako lurrikara

2006ko Yogyakartako lurrikara maiatzaren 27ko tokiko 05:53an gertatu zen (22:53 GMT, maiatzaren 26a). Epizentroa Indiako Ozeanoan kokatu zen, Yogyakarta (Java, Indonesia) hiritik 25 km hegoaldera eta itsas hondoaren azpian 33 km-ra. Sismoaren magnitudea 6,2koa izan zen Richter-en eskalan, 2004ko Lurrikara eta Tsunamitik izan zen larriena. Prentsako txosten nahasien arabera, hildakoen kopurua 8.000 baino handiagoa izan daiteke.
Uste da mugimendu telurikoak jatorri tektonikoa izan zuela eta ez dagoela zuzenean lotuta Merapi mendiaren gaur egungo jarduera bolkanikoarekin, nahiz eta esan zen sumendiaren jarduera areagotu egin zela.
Indonesia Ozeano Bareko Suzko Eraztunaren gainean dago, eta horrek jarduera teluriko eta bolkaniko handia eragiten du.
Susilo Bambang Yudhoyono Indonesiako presidenteak armadaren esku-hartzea eskatu zuen erreskate- eta ebakuazio-lanetan.

## Nazioarteko eragina

Haurren Laguntzarako Nazio Batuen Funtsak (UNICEF) jakinarazi zuen Yogyakartan langileak jarri zituela, Indonesiako uharteko lurrikarak gehien eragiten dien eremuetako batean, eta kanpin-dendak eta material mediko eta sanitarioa presaz bidaltzeko prestatzen ari zela.
Gainera, Funtsak biktimei oinarrizko laguntzako materiala presaz bidaltzeko lan egin zuen, eta 9.000 olana iragazgaitz, 850 higiene-ekipo, 1.165 kanpin-denda txiki eta 4.000 linterna eskaini zizkien.

## Erreferentziak

* ↑ El seísmo de Java, el peor en la zona tras el 'tsunami' en Elmundo.es
* ↑ Terremoto golpea a Indonesia en BBC Mundo
* ↑ El mundo se moviliza tras el terremoto en Java en 20 minutos
* ↑ Indonesia pide ayuda a la comunidad internacional tras un terremoto que ya deja más de 8.000 muertos en 20 minutos

## Kanpo estekak

* Gertaeraren atariko txostena, USGSren eskutik
* Albiste gehiago Google News-en
* Lurrikararen irudi-galeria 20 minutuan
* Datuak: Q867691
* Multimedia: 2006 Java earthquake / Q867691