OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kaden Groves

Kaden Groves (Gympie, 1998ko abenduaren 23a) txirrindulari australiarra da, profesionala Alpecin–Deceuninck taldean.

## Kirol ibilbidea

Groves junior mailan nabarmentzen hasi zen, 2016ko Autraliako errepideko txapelketa irabaziz. Pixkanaka, hainbat etapa garaipen eskuratu zuen eta horrek 2022an jauzi handia emateko aukera eman zion. Urte horretan Kataluniako Voltako etapa bat eta Espainiako Vueltako beste bat lortu zituen.
Emaitza on hauexen ondorioz, Alpecin-Deceuninck taldeak fitxatu zuen 2023an. Urte horretan bertan, besteak beste, Kataluniako Voltako bi etapa, Italiako Giroko etapa bat eta Espainiako Vueltako hiru etapa irabazi zituen.

## Palmaresa

2016
* Australiako errepideko txirrindularitza txapelketa (junior)
* Darren Smith Cycle Classic
2017
* Poyang Lakuko Tourreko 2 etapa
* Fuzhou Tourreko etapa 1
2018
* Qinghai Lakuko Tourreko etapa 1
* Quanzhou Bay Tourreko etapa 1
* Fuzhou Tourreko etapa 1
* 3. Txinako Tour IIan
2019
* Triptyque des Monts et Châteauxeko 2 etapa
* Ardenetako Zirkuituko 2 etapa
* Ronde de l'Isardeko etapa 1
* 2. Eschborn-Frankfurten (23 urtez azpiko mailan)
2020
* Herald Sun Tourreko 2 etapa
* 2. Australiako Kriterium txapelketan
2021
* Australiako Kriterium txapelketa
* Eslovakiako Itzuliko etapa 1
2022
* Kataluniako Voltako etapa 1
* Turkiako Itzuliko etapa 1
* Espainiako Vueltako etapa 1
* 3. Estoniako Itzulian
2023
* UCI Oceania Tour
* Kataluniako Voltako 2 etapa
* Volta Limburg Classic
* Italiako Giroko etapa 1
* Espainiako Vueltako Puntukako sailkapena eta 3 etapa
* 2. Münsterland Giroan
* 2. Famenne Ardenne Classicean
* 3. Schwalbe Classicean
2024
* Espainiako Vueltako Puntukako sailkapena eta 3 etapa
* 3. Brussels Cycling Classicean

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan

| Lasterketa | Lasterketa | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
| | Italiako Giroa | — | — | — | ― | — | ― | UT | 91. |
| | Frantziako Tourra | — | — | ― | — | — | — | — | — |
| | Espainiako Vuelta | — | — | ― | — | ― | 113. | 122. | 100. |
| Munduko errepideko txapelketa | Munduko errepideko txapelketa | — | — | — | — | — | — | UT | |
—: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Taldeak

* St George Continental Cycling Team (2017-2018)
* Mitchelton-BikeExchange (2018)
* SEG Racing Academy (2019)
* Mitchelton/BikeExchange (2019ko abuztutik-2022)
** Mitchelton-Scott (2019-2020)
** Team BikeExchange (2021)
** Team BikeExchange-Jayco (2022)
* Alpecin–Deceuninck (2023-)

## Erreferentziak

* ↑ Ekaina arte.
* ↑ Ekainetik aurrera.
* ↑ Urtarriletik ekainera.

## Kanpo estekak

* Kaden Groves - ProCyclingStats
* Datuak: Q30156666
* Multimedia: Kaden Groves / Q30156666
# Kaden

Kaden Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Westerwald barrutia|Westerwald]] barrutian. 2014an 607 biztanle zituen 2,25 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q645484
* Multimedia: Kaden / Q645484
# Kadena jolasa

Kadena jolasa taldeko haur-jolasa da. Juan Garmendia Larrañaga etnografoak Igoan, Nafarroa Garaian, jaso zuen jokoaren inguruko informazioa.

## Arauak

Eskola garaiko neska-mutilen jokoa zen, eta “betetzen” izenekoak bere lagunak harrapatzen hasi behar izaten zuen. “kadena” esaten zuen lagunei begira eta gainerakoak “badela” esanik, lasterka hasten ziren. Norbait harrapatzean, eskutik hartu eta hirugarrenaren atzetik hasten ziren, harik eta azkenekoa harrapatu arte. Berriro jokoari hasiera emateko aurrena harrapatutako neska edo mutila jartzen zen “betetzen”.

## Erreferentziak

* ↑ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/fr/kadena/ar-150952/
* ↑ Juan Garmendia Larrañaga - Xabier Mendiguren Bereziartu: Juan Garmendia Larrañagaren hiztegi etnografikoa. Donostia: Ikastolen Elkartea, 2003. 109.or.
# Kadesh

Kadesh edo Qadesh egungo Siriaren mendebaldeko antzinako hiria da, Orontes ibaiaren ertzean dagoena.
Kanaan eskualdeko hiri garrantzitsua izan zen eta hititen eta egiptoarren arteko borroka gertatu zen bertan.

## Historia

Hiriaren lehenengo berriak antzinako Egiptokoak dira, Tutmosis III.ak (K.a. 1479-1426) Kadeshko printzeak gidatzen zuen siriarren matxinada bat garaitu zuenekoak. K.a. 1340 inguruan hititen mende geratu zen hiria, eta harrezkero Kadesh izan zen hedatzen ari ziren bi inperioen muga eta guda-lekua.
Seti I.ak Egiptoko Inperiorako berreskuratu zuen, eta haren seme Ramses II.a han borrokatu zen Muwatallis II.a hititarekin K.a. 1275ean. Guduaren ondorioz, bi erregeek elkarri ez erasotzeko itun bat izenpetu zuten; ezagutzen den lehen nazioarteko ituna da. Itsasoko Herrien inbasioaren ondoren (1185 inguruan), hiria suntsitua izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ (Ingelesez) «Encyclopedia of African history and culture | WorldCat.org» search.worldcat.org (Noiz kontsultatua: 2024-07-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q690035
# Kadet Otsibar

Kadet Otsibar (Gamere 1880 – Angelu 1968), frantses grafian Oxibar idazle eta elizgizon zuberotarra izan zen.

## Biografia

Basabürüako Gameren sortua, hainbeste euskaldun bezala Bètharramem (Bearno, Okzitania) apaiztu zen.
Ameriketara joan zen misiolari; hala ere sorterri eta familiari atxikia egon zen beti.
Adinekoa zelarik Euskal Herrira itzuli zenean Angeluko Notre-Dame du Refuge komentuan sartu zen hango moja-seroren zerbitzuan eta bertan hil zen 1968an.

## Lanak

Misiolari zebilela haur denborako kronikak idatzi zituen Autour du clocher edo Zeinützülian Zuberoako parrokia katolikoen hilabetekarian 1970eko hamarkadan.
1979an sortu zen Sü Azia elkarteak kronika horiek liburuxka batean bildu zituen 1985ean Lehenago Gameren tituluarekin eta 2002an berrargitaratu zuen kalitate hobeaz, grafia egokitua zein azalpen-oharrekin eta grabaketa batek lagunduta. Herri txiki honi buruzko liburu erreferentzia bakanetakoa da eta eguneroko bizitza du gai nagusia. Hamalau artikulu eta antzezlan baten moduan moldatutako ipuin bat (Otsibarreko karbeaz ipuin bat) biltzen dira.
Jean-Louis Davantek bere erreferentziazko antologietan liburu honetako Ihizen (hau bietan dakar), Lanean, Arratsean, Goizean eta Gure txakürra (hauek Zuberoako idazle zenduak liburuan baino ez) kronikak aukeratu zituen.

## Iturriak

* Kadet Otsibar: Lehenago Gameren, Sü Azia, Maule, 2002. Liburua eta CDa.
* Jean-Louis Davant: Zuberoako literaturaz. Antologia laburra, Euskaltzaindia, Bilbo, 2008; 86-87.or.
* Jean-Louis Davant: Zuberoako idazle zenduak, Elkarlanean, Donostia, 2001; 41-49.or.

## Erreferentziak

* ↑ Jean-Louis Davantek Oxibar idazten badu ere, Lehenago Gameren liburuskan zein Allande Sokarrosen artikuluetan Otsibar ageri da.
* ↑ Herri honen lurretan badago Otsibar izeneko kobazuloa; René Jeannel ikerlariak aphoenops erraldoi baten aztarnak topatu zituen.
* ↑ Mixel Garikoitz ibartarrak sortutako kongregazio katolikoa da.

## Ikus, gainera

* Notre-Dame du Refuge
* Mixel Garikoitz
* Gamere-Zihiga

## Kanpo loturak

* Iturrietan aipatutako lehen liburua pdf.n.
* (Frantsesez) Otsibarren aipu bat Mauleko Saint-François Kolegio-lizeo giristinoan.
* Datuak: Q12261184
# Kadi

Kadia (arabieraz: قاضي‎‎, qāḍī), mundu musulmanean, islamaren lege sistemaren (xaria) arabera justizia administratzen duen epailea da. Afera erlijiozkoak entzun ohi ditu, hala nola, ondare, legatu jainkozale (waqf), ezkontza eta dibortzioei buruzkoak, baina, teorian, auzi zibil eta penaletan ere ditu eskumenak.

## Erreferentziak

* ↑ qadi. 2012. Encyclopædia Britannica Online. 2012ko abenduaren 23an begiratua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q217029
# Kadenbach

Kadenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Westerwald barrutia|Westerwald]] barrutian. 2014an 1.390 biztanle zituen 4,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q640427
* Multimedia: Kadenbach / Q640427
# K.a. 206

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 220ko hamarkada | K.a. 210ko hamarkada | K.a. 200ko hamarkada | K.a. 190ko hamarkada | K.a. 180ko hamarkada
K.a. 211 | K.a. 210 | K.a. 209 | K.a. 208 | K.a. 207 | K.a. 206 | K.a. 205 | K.a. 204 | K.a. 203 | K.a. 202 | K.a. 201

### Gertaerak

* Liu Bangek bere burua enperadore izendatu eta Han dinastia hasi zen.

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q44267
* Multimedia: 206 BC / Q44267
# K.a. 208

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 220ko hamarkada | K.a. 210ko hamarkada | K.a. 200ko hamarkada | K.a. 190ko hamarkada | K.a. 180ko hamarkada
K.a. 213 | K.a. 212 | K.a. 211 | K.a. 210 | K.a. 209 | K.a. 208 | K.a. 207 | K.a. 206 | K.a. 205 | K.a. 204 | K.a. 203

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q46594
* Multimedia: 208 BC / Q46594
# K.a. 209

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 220ko hamarkada | K.a. 210ko hamarkada | K.a. 200ko hamarkada | K.a. 190ko hamarkada | K.a. 180ko hamarkada
K.a. 214 | K.a. 213 | K.a. 212 | K.a. 211 | K.a. 210 | K.a. 209 | K.a. 208 | K.a. 207 | K.a. 206 | K.a. 205 | K.a. 204

### Gertaerak

* Ershi Huandgi Qin dinastiako bigarren eta azken enperadoreak boterea hartu zuen.

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q44693
* Multimedia: 209 BC / Q44693
# K.a. 205

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 220ko hamarkada | K.a. 210ko hamarkada | K.a. 200ko hamarkada | K.a. 190ko hamarkada | K.a. 180ko hamarkada
K.a. 210 | K.a. 209 | K.a. 208 | K.a. 207 | K.a. 206 | K.a. 205 | K.a. 204 | K.a. 203 | K.a. 202 | K.a. 201 | K.a. 200

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q46330
* Multimedia: 205 BC / Q46330
# K.a. 207

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 220ko hamarkada | K.a. 210ko hamarkada | K.a. 200ko hamarkada | K.a. 190ko hamarkada | K.a. 180ko hamarkada
K.a. 212 | K.a. 211 | K.a. 210 | K.a. 209 | K.a. 208 | K.a. 207 | K.a. 206 | K.a. 205 | K.a. 204 | K.a. 203 | K.a. 202

### Heriotzak

* Hasdrubal, gerlari Kartagotarra, Hanibalen anaia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q45851
* Multimedia: 207 BC / Q45851
# K.a. 204

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 220ko hamarkada | K.a. 210ko hamarkada | K.a. 200ko hamarkada | K.a. 190ko hamarkada | K.a. 180ko hamarkada
K.a. 209 | K.a. 208 | K.a. 207 | K.a. 206 | K.a. 205 | K.a. 204 | K.a. 203 | K.a. 202 | K.a. 201 | K.a. 200 | K.a. 199

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q47642
* Multimedia: 204 BC / Q47642
# K.a. 21

K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
K.a. 40ko hamarkada | K.a. 30ko hamarkada | K.a. 20ko hamarkada | K.a. 10ko hamarkada | K.a. 0ko hamarkada
K.a. 26 | K.a. 25 | K.a. 24 | K.a. 23 | K.a. 22 | K.a. 21 | K.a. 20 | K.a. 19 | K.a. 18 | K.a. 17 | K.a. 16

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q41238
* Multimedia: 21 BC / Q41238
# K.a. 210

K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 230ko hamarkada | K.a. 220ko hamarkada | K.a. 210ko hamarkada | K.a. 200ko hamarkada | K.a. 190ko hamarkada
K.a. 215 | K.a. 214 | K.a. 213 | K.a. 212 | K.a. 211 | K.a. 210 | K.a. 209 | K.a. 208 | K.a. 207 | K.a. 206 | K.a. 205

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q44710
* Multimedia: 210 BC / Q44710
# K.a. 20ko hamarkada

Kristo aurretiko 20ko hamarkadak K.a. 29etik K.a. 20. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | K.a. 30koa - K.a. 20koa - K.a. 10koa |
| Urteak: | K.a. 29 K.a. 28 K.a. 27 K.a. 26 K.a. 25 K.a. 24 K.a. 23 K.a. 22 K.a. 21 K.a. 20 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q212891
* Multimedia: 20s BC / Q212891
# K.a. 210eko hamarkada

Kristo aurretiko 210ko hamarkadak K.a. 219etik K.a. 210. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | K.a. 220koa - K.a. 210koa - K.a. 200koa |
| Urteak: | K.a. 219 K.a. 218 K.a. 217 K.a. 216 K.a. 215 K.a. 214 K.a. 213 K.a. 212 K.a. 211 K.a. 210 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q213491
* Multimedia: 210s BC / Q213491
# John Howard Northrop

John Howard Northrop (Yonkers, New York, AEB, 1891ko uztailaren 5a - Wickenburg, Arizona, AEB, 1987ko maiatzaren 27a) Estatu Batuetako biokimikaria izan zen.

## Biografia

Kaliforniako unibertsitateko irakaslea. Biologia kimikoan espezializatu zen, eta proteina birikoak, diastasak, bakteriofagoak eta, batez ere, entzimak ikertu zituen. 1946an Kimikako Nobel saria eskuratu zuen, James Batcheller Sumner eta Wendell Meredith Stanleyrekin batera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106399
* Multimedia: John Howard Northrop / Q106399
# John Inshaw

John Inshaw (1807 – 1893) mekanikari eta asmatzailea izan zen, Aston-en bizi izan zena, orain Birminghamgo (Ingalaterra) auzo bat. Inshaw-ek makineria diseinatu eta eraiki zuen trenbide eta garraio industrietarako eta lurrun-gurdia eraiki zuen. George Stephenson-ek kontsultatu zion Lurrunezko tren-makinetarako gurpilen diseinuan. 1859tik 1886ra, Inshawek Morville kaleko Lurrun-erlojuaren Taberna zuzendu zuen, non bere aparatu mekanikoen lan ereduak eta adibideak erakutsi zituen. Bere asmakizunik aipagarrienarengatik, nahiz eta agian praktikoena ez izan, izendatu zuen.
# John Hugenholtz

Johannes Bernhardus Theodorus "Hans" Hugenholtz (Vledder, Drenthe, 1914ko urriaren 31 - Bentveld, Ipar Holanda, 1995eko martxoaren 25a) Holandako lasterketa-zirkuitu eta automobil-diseinatzailea izan zen.
Aita, izen berekoa, ministro protestantea eta ekintzaile baketsua zen, bere familiarekin Purmerend-era 1918an eta Ammerstolera 1924an joan zen bizitzera.
Hugenholtzek zuzenbidea ikasi zuen eta lanbidez kazetaria izan zen, baina bere interesak autoetan zeuden. Gaztetan, motor-gidari amateurra zen. 1936an Nederlandse Auto Race Club sortu zuen eta Zandvoorteko zirkuituko zuzendaria izan zen 1947tik 1974ra. Geroago Parisen Association Internationale de Circuits Permanents eta Pionier Automobielen Kluba sortu zituen 1956an, eta Fédération Internationale des Voitures Anciennes (FIVA) antzinako autoetarako federazioa zuzendu zuen.
1 Formulan erabilitako hainbat zirkuituren diseinatzaile izateagatik egin zen ezaguna, erronka naturalagatik eta ezaugarri berritzaileengatik goraipatu zuten. Beste batzuekin batera, Japoniako Suzuka (1962), Belgikako Zolder (1963), Hockenheim Zirkuituko "Motordrom" zatia (1935), Espainian Jarama (1967), Kaliforniako Ontario Motor Speedway (Portland Michael Parker-en kokatutako arkitektoarekin batera) (1970) eta Belgikako Nivelles (1971) zirkuituak diseinatu zituen. Zandvoort zirkuituaren diseinuak ere askotan eman dio ospea.
1995eko urtarrilaren 10ean, Hugenholdtzek eta bere emazteak auto istripua izan zuten Zandvoorten. Bere emaztea berehala hil zen, eta bi hilabete geroago bere lesioen ondorioz hil zen etxean. Bere semea Hans Hugenholtz Jr. (1950ean jaioa) lasterketako gidaria da.

## Kanpo estekak

* Biografia familiaren historian (32. orrialdea) (Nederlanderaz)
* Biografia diseinatutako ibilbideak azpimarratuz (Nederlanderaz)
* Datuak: Q725086
* Multimedia: Hans Hugenholtz / Q725086
# John Ireland

John Nicholson Ireland (Bowdon, Ingalaterra, 1879ko abuztuaren 13a - Washington, Ingalaterra, 1962ko ekainaren 12a) ingeles musikagilea izan zen.

## Biografia

Ch. V. Stanfordekin eta Londresko Musika Eskolan ikasi zuen (1893-1901). Konposizioa landu zuen, bereziki: pianorako lanak, ganbera-musika eta ahozko konposizioak.
Irelanden obrak laburrak eta intimistak dira gehienetan. Brahms eta Dvoraken eta frantses inpresionismoaren eragin handia nabari bazaio ere, britainiar estiloa du nagusi.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q505910
* Multimedia: John Ireland (composer) / Q505910
# John Huarte

John Gregory Huarte (1944ko apirilaren 6a) futbol amerikarreko quarterback ohia da. Unibertsitateko futbolean jokatu zuen Notre Dameko Unibertsitatean Notre Dame Fighting Irish footboall talderako eta 1964ko Heisman Trofeoa irabazi zuen. Ondoren, Amerikako Futbol Ligan (AFL), National Football League (NFL) eta World Football Leaguen (WFL) talde batzuekin jokatu zuen profesionalki 1965 eta 1975 artean. Huarte College Football Hall of Fame-n sartu zen 2005ean.

## Biografia

Huarte Kaliforniako Orange konderrian jaio eta hazi zen; bere aita Joseph euskal jatorriko liga txikiko beisbol jokalari ohia zen. Familiak laranja eta aguakateen etxalde bat zuen eta Santa Anako Mater Dei Lizeoan graduatu zen 1961ean.

## Erreferentziak

* ↑ Joseph Huarte. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1700517
# Karlos Zurutuza

Karlos Zurutuza (Donostia, Gipuzkoa, 1971) euskal kazetari independentea da eta freelance modura egiten du lan.
Euskal Herriko zein atzerriko zenbait hedabiderentzat egiten du lan, eta bereziki, gatazkan dauden herrialdeetan barrena mugitzen da. Gara, Al Jazeera, Vicenews, Middle East Eye eta Deutsche Welle hedabideen ohiko kolaboratzailea da, baina beste hainbatentzat ere lan egiten du, besteak beste: The Guardian, The Diplomat Magazine, El Mundo, 5W...
Gatazkak eta giza eskubideak dira bere kazetari-lanaren oinarri, eta munduan barrena kazetari gisa lanean diharduenetik, munduan aitorpenik ez duten herrietan jarri du begirada. Besteak beste, Sirian, Iraken, Afganistanen eta Libian izan da, bertako errealitateak ezagutuz eta horren inguruko informazioa zabalduz
Kazetari ibilbide oparoa osatu du urteotan eta sari eta aitorpen asko jaso: Nawab Bugti Reporting Award saria jaso zuen Londresen 2009an Iran nahiz Pakistango Balutxistanen egindako lanagatik; 2012an Argia Saria eta Rikardo Arregi Saria eman zizkioten iraultza arabiarren inguruan landutako informazioagatik, eta 2016an Photographic Social Vision Ikerketa Kazetaritzako Beka eskuratu zuen. 2019an, Prix Plumes Livres sariaren finalista izan zen.

## Liburuak

* Tripoli-Kabul (Gaumin, 2012)
* Ekialde Hurbila, muinak eta ertzak (Elkar, 2017) (Mikel Ayestaran eta Ane Irazabalekin)
* Tierra Adentro (Libros del K.O. 2018)
* "Respirando Fuego" (Península, 2019) (David Mesegerrekin)
* "Una trinchera en Marte. Historias de Baluchistán" (Libros del K.O., 2024)

## Oharrak

* ↑ Abizena horrela idaztea, euskal herritar horren aukera pertsonala da. Izan ere, Euskaltzaindiak, euskara baturako, Zurututza onartu du deitura horren grafiatzat. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Erreferentziak

* ↑ Literaktum. (Noiz kontsultatua: 2017-11-23).
* ↑ «Euskal Idazleen Elkartea» www.idazleak.eus (Noiz kontsultatua: 2020-07-20).
* ↑ Etura, Iñaki Lasa. «Karlos Zurutuza kazetariak jaso du prentsa idatziko Argia saria» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-07-20).
* ↑ SL, TAI GABE DIGITALA. (2012-06-30). «Karlos Zurutuzak jaso du Rikardo Arregi kazetaritza saria» naiz: (Noiz kontsultatua: 2020-07-20).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La Beca Photographic Social Vision recae en el relato de refugiados 'Libia, Europa o muerte'» La Vanguardia 2016-06-29 (Noiz kontsultatua: 2020-07-20).
* ↑ (Frantsesez) «Libye. L’exode des Touaregs, citoyens sans papiers» Courrier international 2019-01-11 (Noiz kontsultatua: 2020-07-20).

## Kanpo estekak

* Ekialde Hurbila, muinak eta ertzak liburuaren inguruko solasaldia Literaktum Jaialdian (2017-11-15).
* Al Jazeeran profila: «Karlos Zurutuza» www.aljazeera.com (Noiz kontsultatua: 2020-07-20).
* IPSn profila: «Karlos Zurutuza | IPS Inter Press Service | News Agency | Journalism & Communication for Global Change» www.ipsnews.net (Noiz kontsultatua: 2020-07-20).
* Datuak: Q47495104
# Karlos de la Cerda

Karlos de la Cerda (c. 1326 - 1354ko urtarrilaren 8a) Lunelgo jauna, Frantziako kondestablea eta Angulemako kondea izan zen.

## Biografia

Alfontso de la Cerdaren iloba, Karlosen heziketaz Filipe VI.a Frantziakoaren aholkulari nagusia zen Miles Noyersekoari arduratu zen, ikasketak Joan Onbera izenarekin errege izatera iritsiko zenarekin partekatuz. 1350ean tronura iritsi zenean, Karlosek bere begiko bihurtu eta Angulemako konde izendatu zuen. Honela, Karlos II.a Nafarroakoa azpiratuz, gaizkia izenekoa, honentzat, frantziar tronurako bere asmo etsigarriek ematen zioten iraina izango zena.
1351ko urtarrilean, Joan Onberak Karlos Frantziako kondestable izendatu zuen, bi hilabete lehenago erregearen aginduz isilpean eta epaiketarik gabe burua moztu zioten Raul II.a Briennekoa kondearen ordez. Kondestable bezala, Ehun Urteko Gerran zehar zenbait gatazkatan parte hartu zuen. 1352an Karlos Bloisekoaren alaba zen Margarita Bloisekoa ezkondu zuen, baina ez zuten seme-alabarik izan.
1354ko urtarrilaren 8an, Karlos de la Cerda, Karlos II.a Nafarroakoaren anaia zen Filipe Nafarroakoarekin izandako liskar baten ondoren, Nafarroako erregearen gizonetako batek, Joan Soultekoak, "Gaskoi" izenekoak, L'Aigleko «Truie-qui-File» izeneko bentan 80 ezpata-kolpe eman eta Karlos hil zuen.
* Datuak: Q1066628
* Multimedia: Charles de la Cerda / Q1066628
# Karlota Belgikakoa

Karlota Belgikakoa edo Karlota Mexikokoa, jaiotzez Marie Charlotte Amélie Augustine Victoire Clémentine Léopoldine de Saxe-Coburg et Orléans Bourbon-Deux-Siciles et de Habsbourg-Lorraine (Laeken, Brusela, Belgika, 1840ko ekainaren 7a - Meise, Belgika, 1927ko urtarrilaren 19a) Mexikoko enperadorea izan zen.

## Biografia

Leopoldo I.a Belgikakoaren eta Luisa Maria Orleanskoa errege-erreginen alaba zen. 1857an Austriako Maximiliano artxidukearekin ezkondu zen eta Mexikoko erregetza eskuratuta, han hartu zuen egoitza. Benito Juárezen osteekin izandako istiluak zirela eta, Europara itzuli zen Karlota; Napoleon III.ari eta Pio IX.ari laguntza eskatu zien baina ukatu egin zioten biek. Erotu egin zen, eta Miramarko gazteluan (Austrian) itxi zuten hasieran; gero, eta hil arte, Bouchotekoan bizi izan zen, Brusela ondoan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q154971
* Multimedia: Charlotte of Belgium, Empress of Mexico / Q154971
# Karlos XV.a Suediakoa

Karlos XV.a eta IV.a (Carl Ludvig Eugen) (Stockholmeko Errege Jauregia, 1826ko maiatzaren 3a - Malmö, 1872ko irailaren 18a) Suediako erregea (Karlos XV.a) eta Norvegiako erregea (Karlos IV.a) izan zen.
Oskar I.a eta Josephine Leuchtenbergokoaren semea izan zen. Jaiotzean Eskania Duke titulua eman zioten. Karlos XIV.a bere aitonaren heriotzaren eta Oskar I.a bere aitaren koroatzearen ondoren printze oinordekoa izendatu zen. 1850ean Louise Herbehereetakoarekin, Gilen II.a Herbehereetakoako ilobarekin, ezkondu zen. Ezkontzak izan zituen bi seme-alaba, Luisa Suediakoa (1851-1926) eta Carl Oscar Vilhelm Frederik (1852-1854). Luisa Danimarkako erregina izan zen Frederiko VIII.a Danimarkakoarekin ezkontzerakoan.
1857an erregeordea izendatu zen eta bere aitaren heriotzaren ondoren erregea koroatu zen1859an. Oskar II.a Suediakoa bere anaia Suediako eta Norvegiako erreinuetako bere ondorengoa izan zen.

## Iruditegia

* Datuak: Q52925
* Multimedia: Charles XV of Sweden / Q52925