# Tenmeiko Gosete Handia

Tenmeiko Gosete Handia (japonieraz: 天明の大飢饉, Tenmei no daikikin) Japonian eragina izan zuen gosete bat izan zen, Edo Aroan, Kōkaku enperadorearen erregealdian izandakoa. Tokugawa Ieharu eta Tokugawa Ienari gosetearen garaian agintean egon zen shogunak izan ziren. Kalkuluen arabera, 900.000 pertsona inguru gosez hil ziren. Oro har, gosetea 1782an hasi zen eta 1788ra arte iraun zuen. Tenmei (1781–1789) aroaren izena hartu zuten.

## Aurrekariak

1783ko Asama mendiaren erupzioak Tenmeiko Gosete Handia eragin zuela esaten dute. 1770eko hamarkadatik aurrera, eguraldi txarraren eta hotzaren ondorioz, hazkuntza-errendimenduaren beherakada handia izan zen Tōhokun, hau da, ipar-ekialdeko Honshu eskualdean, eta, ondorioz, landa-eremuetako elikagaiak agortu egin ziren. Hondamendi naturalek egoera larriagotu egin zuten: 1783ko apirilaren 13an Iwaki mendia lehertu zen (Japoniako egutegiaren arabera, Tenmei-3 urteko 3. hilabeteko 12. egunean), eta uztailean 6an Asama mendiak gauza bera egin zuen. Beraz, sumendiek errauts bolkanikoa Japoniako atmosferara bota zuten. Erupzioek eragindako kalte zuzenak alde batera utzita, horrek eguzki erradiazioa erortzea eragin zuen, eta horrek eguraldi hotza ekarri zuen, uztak hondatzen zituena. 1783ko Laki islandiar sumendiaren erupzio masiboak Ipar Hemisferio osoko eguraldi-modeloak aldatu zituen, eta baliteke arazoak ere okertu izana.
Gosetearen beste arrazoietako bat gobernuaren politika ekonomikoak izan ziren. Gosetea, neurri handi batean, shogunerriaren kudeaketa txarraren ondorioz hedatu zen. Garai horretan, Tanuma Okitsugu Tokugawa shogunerriko ministroak politika merkantilista bat ezarri zuen. Politika horrekin, ministroak nekazaritza merkaturatu nahi zen, eta, horrela, arrozez ordaintzen zuten zerga bidezko errenta handitu. Politikak Han askori zailtasun ekonomikoak ekarri zizkien, eta zerga handiagoak ordaintzeko (eguraldi hotzaren mende zegoen) arroz ekoizpenean gehiegizko inbertsioa egin zuten. Gainera, larrialdiko janari-biltegiak agortu egin ziren. Faktore klimatikoak, bolkanikoak eta ekonomikoak konbinatu ziren uzta txarrak eta premiazko biltegirik eza lortzeko, eta horrek arrozaren prezioa izugarri garestitzea ekarri zuen, eta gosete larria eskala nazionalera hedatu zen.

## Ondorioak

Uda lainotsua eta euritsua izan zen Tōhoku eskualdeko alde ozeanikoan. Eguraldi hotzak kotoizko arropa lodia janztera behartu zuen jendea. Genpaku Sugitak idatzitako Nochi-mi-gusaren arabera, hogei mila pertsona inguru gosez hil ziren, batez ere Tōhoku eskualdeko landa eremuetan. Hala ere, tokiko agintari askok, kudeaketa txarragatik salatuak izateko beldurrez, ez zuten kalteen hedadura osoa jakinarazi, eta, beraz, hildako kopuru erreala askoz handiagoa izan zitekeen, Sugitaren kalkulua baino hamar aldiz handiagoa agian. Emaitza bereziki latza izan zen Mutsu probintzian, non ehun mila pertsona baino gehiago hil zirela zabaldu baitzen. Eskualdetik ihes egin zutenak kontuan hartuta, Hirosakik (Tsugaru klanekoa zena) bere biztanleriaren ia erdia galdu zuen. Gosetearen eta gaixotasun-agerraldien eraginez, Japonia osoan 1780 eta 1786 artean 920.000 pertsona baino gehiago hil ziren.

## Demografia

Gosetearen eragina oso nabarmena da urte bakoitzeko erroldan, bai Japonia osoan baita Tohoku eskualdean ere.

### Japonia

* 1774 (An'ei 3) 25.990.000
* 1780 (An'ei 9) 26.010.000
* 1786 (Tenmei 6) 25.090.000
* 1792 (Kansei 4) 24.890.000
* 1798 (Kansei 10) 25.470.000

### Tohoku

* 1750 (Kan'en 3) 2.680.000
* 1786 (Tenmei 6) 2.370.000
* 1804 (Bunka 1) 2.470.000
* 1828 (Bunsei 11) 2.630.000

## Erreferentziak

* ↑ (Japonieraz) «天明の飢饉とは» コトバンク.
* 1 2 3 4 5 (Japonieraz) «江戸の飢饉に巨大噴火の影　気温低下で凶作、人災も» Nikkei 2022-4-30.
* ↑ (Japonieraz) «天明3年（1783年）浅間山噴火 | 利根川水系砂防事務所 | 国土交通省　関東地方整備局» www.ktr.mlit.go.jp.
* ↑ (Japonieraz) «天明3年（1783年）浅間山噴火 | 利根川水系砂防事務所 | 国土交通省　関東地方整備局» www.ktr.mlit.go.jp.
* ↑ (Japonieraz) «浅間山が噴火 １７８３年に火砕流で約１５００人死亡、天明の大飢饉も起こした強暴火山（巽好幸） - 個人» Yahoo!ニュース.
* ↑ (Ingelesez) Mikami, Takehiko; Tsukamura, Yasufumi. (1992). Harrington, C. R. ed. The Year without a summer? : world climate in 1816. Canadian Museum of Nature, 475 or..
* ↑ "詳説日本史研究" 山川出版社, 289. orr.
* ↑ 石井寛治 "日本経済史", University of Tokyo Press, 77. orr.
* ↑ (Japonieraz) Wakoko Udala. (2005-4-1). 佐久市の歴史と文化. , 9 or..
* ↑ "近世日本人口の研究", 関山直太郎, 龍吟社, 1948.
* ↑ "近世日本の人口構造", 関山直太郎, 吉川弘文館, 1958.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9030108
* Multimedia: Great Tenmei famine / Q9030108