OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# José María Lidón

José María Lidón Corbí (Girona, 1951ko otsailaren 28a-Getxo, 2001eko azaroaren 7a), adingabekoen zigor-zuzenbidean espezializatutako kataluniar epaile eta legelaria izan zen, Deustuko Unibertsitatean zigor zuzenbidearen katedraduna izan zena. Bizkaiko Probintzia Auzitegiko magistratua ere izan zen.
Deustuko Unibertsitatean zuzenbidea ikasi zuen. Karreran 1990ean hasi zen, Bizkaiko Probintzia-Auzitegiaren epailea izanik. 2001ean Getxoko bere etxetik ateratzen ari zela, ETAk erail zuen.

## Erreferentziak

* ↑ «26 años de cárcel para Orkatz Gallastegi por colaborar en el asesinato del juez Lidón» Deia 2005/12/23.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5943101
# Jose Maria Orbe Gaytán de Ayala

José María Orbe Gaytán de Ayala (Bergara, 1848ko abenduaren 9a – Astigarraga, 1933ko ekainaren 12a), bostgarren Valdespinako markesa, militar eta politikari gipuzkoarra izan zen.

## Biografia

Orbetarrak Ermuan markesak ziren. Aitarekin eta anaiarekin Hirugarren Gerra Karlistan borrokatu zuen, non komandantea izan zen. Gerra ondoren, erregegaiarekin erbesteratu zen.
Itzultzean ez zuen politikan parte hartu 1904an Liga Foral Autonomista alderdian sartu arte. Ermua eta Astigarragako alkatea izateaz gain, 1911n eta 1915 eta 1918 artean Gipuzkoako Foru Aldundiko Ahaldun Nagusia izan zen. 1919an tradizionalismoaren alde egin zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Entziklopedia
* ↑ Gaytán de Ayala Artazcoz, Antonio "Parientes mayores de Guipúzcoa: señores del palacio casa-fuerte de Murguía en Astigarraga". Eusko Ikaskuntzen Nazioarteko Aldizkaria, Eusko Ikaskuntza, Paris 1934
* Datuak: Q11686068
* Multimedia: José María de Orbe y Gaytán de Ayala / Q11686068
# Jose Maria Pitarke

Jose Maria Pitarke de la Torre (Bilbo, Bizkaia, 1960ko otsailaren 14a) euskal fisikaria da. EHUko Materia Kondentsatuaren Fisika Saileko katedraduna eta nanoGUNEko zuzendari nagusia da, baita Elhuyar fundazioko presidentea.

## Ibilbide profesionala

Zientzia Fisikoetan doktorea da Euskal Herriko Unibertsitatetik, 1990. urteaz geroztik, Zientzia eta Teknologia Fakultatean ikasi zuen. Ikerkuntza alorrari dagokion Azkue Saria lortu zuen bere doktorego-tesiagatik, Tunel espektroskopiaz eta solidoetako elektroi- eta fotoi-emisioaz izenburukoa eta 1990an Pedro Miguel Etxenikeren zuzendaritzapean egin zuena.
Doktore ondoko egonaldia egin zuen Oak Ridgeko Laborategi Nazionalean, Ameriketako Estatu Batuetan. 1993an EHUko irakasle titularra bilakatu zen eta AEBetako zenbait unibertsitatetan zein Londresko Imperial College Londonen egonaldiak egin izan ditu.
2000. urteaz geroztik EHUko Materia Kondentsatuaren Fisikako Saileko katedraduna da. 2005etik Cambridgeko Unibertsitateko Churchill Collegeko "By-Fellow" kidea da. 2006tik nanoGUNEko zuzendari nagusia da.
Fisika orokorraz euskaraz idatzi diren liburuen idazketan parte hartu zuen 1986tik, azkena 2003an "Fisika orokorra (2. argitalpena, zuzendua eta berregokitua)". Elhuyar aldizkariko kolaboratzailea izan da eta 2013tik Elhuyar Fundazioko lehendakaria.

## Sariak eta errekonozimenduak

* 1990: Resurrección Maria Azkue saria euskarazko ikerlanetarako. Bilboko Aurrezki Kutxa.
* Elhuyar Fundazioko presidentea da, eta patronatuko kidea merezimenduz hautatua.

## Erreferentziak

* ↑ Colina, Sustrai. (2015). «Zientziaren garapena geldiezina da» Argia astekaria (2467. alea) (Noiz kontsultatua: 2015-06-30ean).
* ↑ Goikoetxea, Jakes. ««Nanomedikuntza indartu beharko genuke, agian»» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-04-23).
* ↑ Pitarke de la Torre, Jose Mari. «Tunel espektroskopiaz eta solidoetako elektroi- eta fotoi-emisioaz» (PDF) Tesiker, Euskarazko doktorego-tesiak (Noiz kontsultatua: 2019-12-20).
* ↑ Etxebarria, Jose Ramon. (1991). «Tunel espektroskopiaz berbetan. Txema Pitarke-rekin» Elhuyar Aldizkaria (Noiz kontsultatua: 2015-06-30ean).
* ↑ nanoGUNEko organigrama
* ↑ Jose Mari Pitarke de la Torre :: Inguma - Euskal komunitate zientifikoaren datu-basea. (Noiz kontsultatua: 2017-03-17).
* ↑ Pitarke, Jose M. - Elhuyar Aldizkaria. (Noiz kontsultatua: 2017-03-17).
* ↑ «Elhuyar, aro berri baten hasiera» Sustatu (Noiz kontsultatua: 2017-03-17).
* ↑ Artetxe, Karmele 1976-. (2011). Euskara unibertsitatera bidean : eragileak eta proiektuak (1939-1990). Udako Euskal Unibertsitatea ISBN 978-84-8438-374-1. PMC 907050485. (Noiz kontsultatua: 2020-03-27).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) (Gaztelaniaz) nanoGUNEren webgunea
* (Ingelesez) Jose Maria Pitarkeren web orria Euskal Herriko Unibertsitatean
* Jose Maria Pitarkek Berria egunkarian idatzitako artikuluak
* Jose Maria Pitarke Ingumaren datu-basean
* Datuak: Q25473599
# Jose Maria Olazabal Zaldunbide

Jose Maria Olazabal Zaldunbide (Bilbo, 1915 - ibidem, 1946ko abenduaren 15a) bizkaitar politikari karlista eskuindarra izan zen.

## Biografia

Gerra Zibilaren hasieran erreketen sartu zen. Consejo Nacional del Movimientoren kidea, 1943 eta 1946 artean Gorteetan izan zen.
* Datuak: Q6454855
# Jose Maria Orbe

Jose Maria Orbe Elio, izengoitiz "El Manchuelo de Ermua", (Irun, 1776ko irailaren 6a – Bordele, 1850eko uztailaren 21a) karlista militarra izan zen. Hirugarren Valdespinako markesa izan zen

## Biografia

Humanitate-ikasketak egin zituen Zaragozan, eta matematikakoak akademia militarrean eta Bergarako Errege Mintegian.
Frantsesen aurkako Konbentzio Gerran borrokatu zen, eta Irungo San Martzialgo guduan beso bat galdu zuen (1794). Basileako ituna izenpetu zenean, miliziatik erretiratu zen, kapitain graduaz.
1797. urtean Ermuko alkate hautatu zuten, eta 1802an Bizkaiko jaurerriko diputatu. Urte horretan bertan joan zen Gortera Zamakolada izeneko matxinada eragin zuen Simon Bernardo Zamakolarekin batera; ondorioz, harekin batera ezkutatu behar izan zuen Nafarroan. Frantsesek euskal herrialdeak inbaditu zituztenean, euskal herritarren matxinada bultzatu zuen Orbek, eta behin baino gehiagotan espetxeratu zuten horregatik.
Hirurteko Liberalean (1820-1823) ere Egia jeneralarekin batera konspiratu izana salatu, eta kartzela zigorra ezarri zioten, baina ihes egitea lortu zuen.
Karlistaldia hasi zenean, Karlos erregegaiaren agindupean jarri zen, eta Bizkaikoa ez ezik, Arabako, Gipuzkoako, Santanderko eta Gaztelako matxinadak bultzatu zituen, baina lehen guduak gertatu eta karlista gudarosteak sakabanatu zirenean, Nafarroan ezkutatu zen. Orbek jeneral izendatu zuen Zumalakarregi, karlista gudarosteak berriro osa zitzan. 1836. urtean Errege Kontseiluko ministro izendatu zuen Karlos erregegaiak, eta 1838an Gerrako ministro. Bergarako Besarkada gertatu zenean, Frantziara erbesteratu zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q9014539
* Multimedia: José María de Orbe y Elío / Q9014539
# Karagandy

Karagandy (kazakheraz: Қарағанды / Qarağandı; errusieraz: Караганда), 1993 arte Karaganda, Kazakhstango hiria da, Balkash aintziraren iparraldean kokatzen dena. 471.800 biztanle zituen 2010ean. Kulturagunea da. Siderurgia, industria kimikoa eta industria mekanikoa dira ekonomia jarduera nagusiak. 1856 inguruan hasi ziren hiria eraikitzen. Oso bizkor aberastu zen, inguruan meategiak baitziren. 1972an, industrian behar zen ur-hornidura zela eta, Irtyx-Karagandy ubidea eraiki zen.

## Klima

Datu klimatikoak (Karagandy) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | -11 | -9 | -3 | 9 | 19 | 24 | 27 | 25 | 18 | 9 | -2 | -9 | 8.1 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -20 | -19 | -14 | -2 | 5 | 11 | 13 | 11 | 5 | -2 | -11 | -18 | -3.4 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 15 | 25 | 30 | 20 | 33 | 41 | 48 | 46 | 18 | 30 | 18 | 15 | 340.4 |
| Iturria: Weatherbase ||||||||||||||

## Herri eta hiri senidetuak

* Songpa-gu (Hego Korea) (1994)
* Dniprodzerzhynsk (Ukraina)
* Arak (Iran) (Iran) (2008)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-11).
* ↑ Weatherbase. (2011). Weatherbase: Historical Weather for Karaganda, Kazakhstan. .
* ↑ Population Statistics eta World Gazetteer

## Kanpo estekak

* Datuak: Q484706
* Multimedia: Karaganda / Q484706
# Karageorgevitx dinastia

Karageorgevitx dinastia (serbieraz: Карађорђевићи/Karađorđevići, karad͡ʑǒːrd͡ʑeʋit͡ɕ ahoskatua) Karageorgeren ondorengoek XIX-XX. mendeetan osatu zuten dinastia, Obrenovitx-en ondorengoen dinastiaren lehian, Serbiarren, Kroaten eta Esloveniarren Erresuman 1842-1858 eta 1903-1945 bitarteko urteetan aginpidean egon zena. Alexandro, Karageorge-ren semea (1845-1858), Petri I.a biloba (1903-1921), Alexandro II.a honen semea (1921-1934) eta Petri II.a, azkenaren semea, izan ziren dinastia honetako erregeak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017-2-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q220641
* Multimedia: House of Karađorđević / Q220641
# Karaindash

Karaindash Babiloniako kasitar dinastiako errege bat izan zen. K.a. XIV. mendean gobernatu zuen.
Idazkun batean, bere buruari, "Babiloniako erregea", "Sumer eta Akadeko erregea", "kasitarren erregea" eta "Karduniasheko erregea" bezala erreferentzia egiten dio. Karduniash aipatzen den lehen aldia da, kasitarrek Babiloniari ematen zioten izena zena, baita egiptoar eta hititar dokumentuetan aipatzen zen bezala ere.
Bere erregealdian, bere aurreko erregea izan zen Burna-Buriash I.aren garaian Asiriarekin hasitako mugako etsaitasunek jarraitu zuten. Etsaitasun hori, denbora batez amaitu zen asiriar errege zen Ashshurbelniseshurekin muga ezartze bat adostuz eta bien zin egite solemne batekin euren estatuen mugetan. Egiptorekin ere adiskidetasun harremanak izan zituen, Tutmosis III.arekin enbaxadak trukatuz.
Dokumentuek, tenplu eraikitzaile bezala eta Uruk hiriko babesle bezala izan zuen aktibitatea lekukotzen dute.
# Karak

Karak (arabieraz الكرك, Al-Karak) mendebaldeko Jordaniako hiria da, izen bereko gobernazioko hiriburua dena. Gurutzatuek gaztelu ospetsu bat eraiki zuten bertan baina hiria zaharragoa zen.

## Herri eta hiri senidetuak

* Birmingham (Alabama) (Ameriketako Estatu Batuak)

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31572
* Multimedia: Karak / Q31572
# Karak (muhafazah)

Karak (arabieraz: محافظة الكرك‎), Muḥāfaẓaʰ al-kerak) Jordaniako 12 muhafazah edo probintzietako bat da. Hegoaldeko eskualdean kokatua, 3.495 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 358.400 biztanle zituen 2020an. Hiriburua Karak da.

## Barrutiak

Probintzia 7 barrutitan (liwa) banaturik dago:
* Ayy
* Faqqu
* Al-Karak
* Al-Mazar al-Janubiyya
* Al-Mazra'a
* Al-Qasr
* Al-Safi

## Erreferentziak

* ↑ Jordan. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2022-3-7).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q735245
* Multimedia: Karak Governorate / Q735245
# Karagandy probintzia

Karagandy probintzia (bestelako idazkeraz: Karaganda, Qaraghandy; kazakheraz: Qaraǵandy oblysy; errusieraz: Карагандинская область), Kazakhstango lurraldea da, probintzia edo oblasta da. Duen azaleraz, 428.000 km², herrialdeko probintzia zabalena da, non 1.375.000 biztanle inguru bizi diren. Karagandy da hiriburua.
Probintzia 9 barrutitan banatuta dago; 11 hiri daude, 39 udal eta 557 herri.

## Geografia

Lurralde elkorra eta laua da: muinoak daude tarteka. Ixim ibaiak probintzia honetan du iturburua; gero Irtyx ibaian isurtzen ditu urak. Karagandyn dago 90.300 ha-ko Karkaraly Parke Nazionala.

## Historia

Sobietar Batasunaren agintepeko sasoian ikatz-meatzeen ustiaketa handia egin zen. Uste dute bertan gulag edo behartutako lanen esparruak ere bazeudela. Bigarren Mundu Gerraren ostean Stalinek alemaniar asko deportatu zituen inguru hartara.

## Kanpo estekak

* Lurraldeko Gobernuaren webgunea
* Datuak: Q485429
* Multimedia: Karaganda Region / Q485429
# Karaiskakis estadioa

Georgios Karaiskakis estadioa, grezieraz Στάδιο Γεώργιος Καραϊσκάκης, Greziako Pireo hiriko futbol estadio bat da. Olympiacos F.C. taldearen jokalekua da.
1895ean inauguratu zen eta 32.115 ikusleentzako edukiera du.
* Datuak: Q213508
* Multimedia: Karaiskakis Stadium / Q213508
# Karaj

Karaj (persieraz: کرج‎) Iran iparraldeko hiria da, Alborz probintziako hiriburua. 2011n 1.614.626 biztanle zituen, eta herrialdeko laugarren hiririk handiena zen, Teheran, Mashhad eta Isfahanen ondotik.

## Geografia

Karaj Elburz mendilerroaren hegoaldeko magalean dago, 1.312 metroko garaieran, Teherandik 20 kilometro mendebaldera.

### Klima

Estepako klima hotza dago, BSk, Köppen klima sailkapenaren arabera.
Datu klimatikoak (Karaj, 1985–2010) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 18.2 | 19.8 | 27.4 | 33.0 | 34.6 | 39.2 | 42.0 | 40.2 | 37.2 | 31.8 | 25.0 | 20.0 | 42.0 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 6.1 | 9.0 | 14.2 | 20.7 | 26.2 | 32.6 | 35.2 | 34.5 | 30.4 | 23.5 | 15.1 | 8.9 | 21.4 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 1.8 | 4.1 | 8.7 | 14.5 | 19.2 | 24.6 | 27.1 | 26.8 | 22.9 | 17.1 | 9.9 | 4.6 | 15.1 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -2.5 | -0.7 | 3.2 | 8.4 | 12.2 | 16.5 | 19.0 | 19.1 | 15.3 | 10.8 | 4.8 | 0.3 | 8.9 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -17.0 | -15.6 | -10.5 | -3.5 | -0.4 | 7.2 | 10.6 | 12.0 | 7.0 | -0.5 | -6.0 | -14.6 | -17.0 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 30.8 | 32.1 | 45.4 | 39.1 | 19.5 | 2.7 | 3.0 | 1.2 | 1.6 | 15.1 | 27.7 | 33.5 | 251.7 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 6.3 | 5.7 | 6.7 | 5.8 | 3.7 | 1.0 | 0.7 | 0.3 | 0.3 | 3.2 | 4.8 | 5.8 | 44.3 |
| Elur egunak (≥ 1 mm) | 5.4 | 3.7 | 1.9 | 0.1 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.5 | 2.7 | 14.3 |
| Eguzki orduak | 166.3 | 169.7 | 197.4 | 218.1 | 280.7 | 335.2 | 341.5 | 340.1 | 304.2 | 250.1 | 187.2 | 156.8 | 2947.3 |
| Hezetasuna (%) | 67 | 60 | 53 | 48 | 43 | 34 | 35 | 34 | 36 | 44 | 56 | 66 | 48 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Ekonomia

Industriagune garrantzitsua da; kimika eta elikagai industriak daude, besteak beste. Hiritik 23 kilometro iparraldera dagoen Amir Kabir urtegiak hornitzen du urez Teheran.

## Erreferentziak

* ↑ Iran: Major Cities. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2017-2-18).
* ↑ Karajeko klima, 1988–2010. chaharmahalmet.ir.
* ↑ Amir Kabir Da. tishineh.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q36529
* Multimedia: Karaj / Q36529
# Karahan Tepe

Karahan Tepe, kurdueraz Girê Keçel, Turkiako Şanlıurfa probintzian dagoen Historiaurreko arkeologia-aztarnategi bat da. Bere garai beretxukoa de Göbekli Tepe aztarnategitik hurbil dago eta arkeologoek bi tokietan T itxurako hilarriak topatu dituzte. Daily Sabah egukariare arabera «indusketek aimalia itxura dute 250 obelisko topatu dituzte».
1997an topatua izan zen. Aztarnategia Yağmurlu udalerritik hurbil dago, Göbekli Tepe aztarnategitik 46 kilometro ekialdera, maiz biei aztarnategi ahizpak deritzaie.

## Erreferentziak

* ↑ New Karahantepe settlement may be older than Göbeklitepe. 2020-12-07, Demirören News, 2020-11-27, Daily Sabah (Ingelesez)

## Ikus, gainera

* Göbekli Tepe
* Nevalı Çori

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5996986
* Multimedia: Karahan Tepe / Q5996986
# Karahi

Karahi-a (batzuetan karai ere deitzen da) Pakistanen eta Indian erabiltzen den zartagin zirkularra eta sakona (wok-aren antzekoa irekieran) antzekoa da. Bere ezaugarriak ezin hobeak dira haragia eta patatak frijitzeko, gozokiak edo ahamenak egiteko, hala nola, samosak, arrainak, eltzekoak egiteko (horietako batzuei "karahi" deitzen zaie).

## Ezaugarriak

Karahi-a tradizionalki burdinurtuz egina izan da, eta gaur egun altzairu herdoilgaitzez eta kobrez, eta teflonez estalita ere. woketik desberdintzen dira heldulekuak izateagatik eta Karahi-k hondoa laua du wok-ak ez bezala.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3595636
* Multimedia: Karahi / Q3595636
# Jovellanos antzokia

Jovellanos antzokia (asturieraz Teatru Xovellanos, gaztelaniaz Teatro Jovellanos) Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Xixon hirian dagoen antzoki bat da, hain zuzen ere, erdiguneko Begoña etorbidean dago. 1899an eraiki zen.

## Kanpo estekak

* Jovellanos antzokiaren webgunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q3826745
* Multimedia: Teatro Jovellanos / Q3826745
# Jovençan

Jovençan Italiako udalerri bat da. Aostako Haranean kokatuta dago. 703 biztanle ditu, 7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Jovençank honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aymavilles Gressan Sarre (Italia)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q35116
* Multimedia: Jovençan / Q35116
# Jovette Marchessault

Jovette Marchessault (Montreal, 1938ko otsailaren 9a - 2012ko abenduaren 31) margolari, eskultore, eleberrigile eta antzerkigilea izan zen.

## Bizitza

Hamahiru urte zituela ikasketak bertan behera utzi behar izan zituen, eta ehungintza-lantegi batean hasi zen lanean. Lesbiana erradikaltzat aitortu zuen bere burua, eta originaltasun handiko obrak sortu ohi zituen, Jainkoaren eta gizakiaren boterea emakumearen esku dagoen unibertso bat sortuz bere lanekin. Margolari eta eskultore gisa, erakusketak egin zituen Quebec, Ontario, Paris, Brusela eta New Yorken.
1976. urtean Prix France-Québec saria irabazi zuen Comme une enfant de la terre (1975, Bertako haur bat bezala) eleberri autobiografikoarekin. Eleberri aipagarriak ditu, orobat, La mère des herbes (1980, Belarren ama) eta Tryptique lesbien (1980, Triptiko lesbianoa), zeinak jasotzen baitu, besteren artean, Les Vaches de nuit bakarrizketa, Pol Pelletierrek antzerkirako egokituriko testua. Antzerkigintzaren alorrean azpimarratzekoak ditu La saga des poules mouillées (1981, Oilo bustien saga), Quebeceko Laure Conan, Germaine Guèvremont, Gabrielle Roy eta Anne Hébert idazleen bizitzaren kontakizuna, eta La terre est trop courte, Violette Leduc (1982, Lurra laburregia da, Violette Leduc), Violette Leduc frantses idazlearen bizitzari buruzkoa. Marchessaultenak dira, orobat, Alice et Gertrude, Nathalie et Renée et ce cher Ernest (1984, Alice eta Gertrude, Nathalie eta Renée eta Ernest maitea) eta Anaïs dans la queue de la comète (Anaïs kometaren isatsean).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q3187177
# Jovan Ristić

Jovan Ristić (serbieraz: Јован Ристић; Kragujevac, 1831ko urtarrilaren 16a/urtarrilaren 4a - Belgrad, 1899ko irailaren 4a/abuztuaren 23a) serbiar politikaria izan zen.

## Biografia

Frantzian eta Alemanian egin zituen ikasketak eta Mihailo Obrenović printzearen ordezkari izan zen Konstantinoplan 1861-1867 urteetan. Milan Obrenovic bigarren printzeorde izendatu zuten 1868an, eta konstituzio berria prestatu zuen 1869-1872 bitartean, printzea adin nagusira heldu bitartean. 1872an, lehen ministro eta Kanpo Arazoetarako arduradun nagusi izendatu zuten; haren ekinaz bihurtu zen Serbia hegoaldeko estatu eslaviarren buru. 1876-1878 urteetan Serbiaren independentzia osoa eskuratu zuen turkiarrengandik, baina ekonomian ez zuen horrelakorik lortu, ondoren izenpetu behar izan zuen hitzarmenaren, Austria eta Hungariaren artekoaren, arabera (1881). 1889an itzuli zen aginpidera, erregeorde gisa, Milan Obrenovicek erregetza utzi ondoren, eta Errusiarekiko aliantzen alde jokatu zuen beti aurrerantzean. 1893an utzi zuen politika.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q391573
* Multimedia: Jovan Ristić / Q391573
# Jovana Prekovitx

Jovana Prekovitx, serbieraz Јована Прековић, (Aranđelovac (Serbia) 1996ko urtarrilaren 20a) karatean lehiatzen den kirolari serbiarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezko domina irabazi zuen, kumite ≤61 kg modalitatean, Yin Xiaoyan txinatarraren (zilarrezkoa) eta Giana Farouk egiptoarraren eta Merve Çoban turkiarraren (brontzezkoa elkarbanatuta) aurretik sailkatuz.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Kumite ≤61 kg, emakumezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 163. arauaː Georgieraz eta armenieraz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. .
* ↑ «Jovana Preković» olympedia.org 2021-11-10ean begiratua(Ingelesez)
* ↑ «Jovana Preković» Olympics.com 2021-11-10ean begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ "Karatea, kumite ≤61 kg, emaitzak 2020" olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47541575
* Multimedia: Jovana Prekovic / Q47541575
# Joxean Aldalur

José Antonio "Joxean" Aldalur, euskal saskibaloi jokalari ohi eta entrenatzaile bat da.
17 urterekin Askatuak donostiar taldean jokatzen hasi eta 10 urtez bertan jardun zuen. Ondoren, Dumboa irundar talde jubenila eta Gipuzkoa Kutxa (Askatuak) donostiar taldeak entrenatu zituen. 2005ean Euskal Herriko saskibaloi selekzioaren entrenatzailea izan zen.
ETB 1ean Saski Baskonia taldearen partiduetako esataria izan da.
# Joxean Daboz

José Antonio «Joxean» Daboz Sarasola (Errenteria, 1965eko uztailaren 10a - ) gipuzkoar txirrindulari ohia da.
Aita Jesús eta semea Ibai ere txirrindulariak izan ziren.

## Palmaresa

1988
* Goierriko Itzulia
* 7. Nafarroako Itzulian

## Kanpo estekak

* Bizikleta Bizitza denean
# Joxean Fernández

Joxean Fernández "Matxín" (Basauri, 1970eko abenduaren 22a) euskal kirol zuzendaria da.
Txirrindularia izan zen eta 1992. urtean, CHCS taldearekin profesionaletara pasa zen. Hala ere, arazo ekonomikoengatik taldea desagertu egin zen eta 21 urterekin zuzendaria bihurtu zen.
Gas Euskadi taldearekin hasi zen eta, 1990eko hamarkada erdialdean, Ripolin Bondex taldea zuzendu zuen. Bertan, David Seco, Oscar Freire eta Iñaki Barrenetxea izan zituen. Hirurak txirrindulari profesionalak bihurtu ziren gero.
Mapei edo Vini Caldirola italiar taldeetan zuzendari laguntzailea izan ondoren, 2004an bere proiektua martxan atera zuen. Hasieran, Saunier Duval-Prodir (2004/05/06) eta, gero, Saunier Duval-Scott (2007/08) izenekin. 2010. urtean, Footon-Servetto babesari esker eta 2011. urtean, Geox-TMC taldearekin.
2012. urtean, Txileko autagai gorena izan zen. Hurrengo bi urteetan, Txilerekin jarraitu zuen eta gainera Lampre-Merida taldeko zuzendaria izan zen.
2015tik 2017ra Quick Step talde arrakastatsuarekin lan egin zuen.
Orain, eta 2018. urtetik, UAE team Emirates taldeko zuzendaria da.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q9015043