OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# A Yank in the R.A.F.

A Yank in the R.A.F. 1941eko Henry King estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Tim Bakerrek, Atlantikoaren alde batetik bestera hegazkinak garraiatzen dituen estatubatuar pilotu lotsagabe batek, urteak atzera abandonatutako neskalagun Carol Brown korista topatuko du Londresen bonbardaketa batean.

## Aktoreak

* Tyrone Power: Tim Baker
* Betty Grable: Carol Brown
* John Sutton: John Morley komandantea
* Reginald Gardiner: Roger Pillby ofiziala
* Donald Stuart: Harry Baker soldadua
* Ralph Byrd: Al
* Richard Fraser: Thorndyke
* Denis Green: Redmond tenientea
* Bruce Lester: Richardson tenientea
* Gilchrist Stuart: Wales
* Lester Matthews: kapitaina
* Frederick Worlock: kanadar maiorra
* Ethel Griffies: Lady Fitzhugh
* Fortunio Bonanova: Headwaiter
* James Craven: instruktorea

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3548291
* Multimedia: A Yank in the R.A.F. / Q3548291
# A cambio de nada

A cambio de nada 2015eko Daniel Guzmán espainiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Daríok, Madrileko langile-auzo batean bizi den hamasei urteko mutil batek, nekez bizi du bere gurasoen banaketa. Bere bihotzeko lagun Luismirekin, berriz, bizitzaz gozatuko du.

## Aktoreak

* Miguel Herrán
* Antonio Bachiller
* Antonia Guzmán
* Felipe García Vélez
* Luis Tosar
* María Miguel
* Miguel Rellán

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21860034
# A cappella

A cappella (a kapˈpɛlla, italieraz "kaperan bezala" edo "kaperan moduan"), giza ahots hutsez kantatzeko eta musika sortzeko modua da; ez da musika tresnarik erabiltzen soinuak, erritmoak eta harmoniak sortzeko. Jatorri erlijiosoa du baina egun edozein motatako kantak egiten dira horrela.

## Jatorria

Izenak berak kanta mota horren jatorria ondo asko azaltzen du. Garai batean, eliza kristauetan musika-tresnen erabilera mugatu egin zen, ia Erdi Aroa bukatu arte; horren ondorioz, ahotsen erabilera areagotu zen. Hori kantu gregorianoren sorrerarekin gertatu zen eta Pizkundearekin berrindartu. Madrigalak ere a cappella musika mota izan zen Barrokoa arte, orduan musika-tresnak hasi baitziren erabiltzen. XV. eta XVI. mendeak a capellaren urrezko aroa izan ziren, Palestrina, Orlando di Lasso eta Venosa bezalako musikagileei esker.
Kristautasunaren barruan, eliza askok a capella kantuak egiten dituzte, hala nola, amishek, Eliza ortodoxoak... Gospelen modalitatea tradizio horretan kokatu behar da.
Nolanahi ere, musika erlijiosotik kanpo, musika genero horrek zabalkunde handia izan du. Ameriketako Estatu Batuetan, magnetofoiaren aurkikuntzaren ondorioz asko garatu zen, neurri batean, esklabuen kanten tradizioan oinarrituta. Tradizioak bizirik segitzen du eta, adibide moduan, hor ditugu Bobby McFerrin, Boyz II Men, Flying Pickets, Take Six, Neri Per Caso, Vocal Siete, Rockapella eta beste asko. Esan daiteke estiloa gorantz doala egun.

## A cappella Euskal Herrian

Euskal Herrian kanta mota horrek tradizio handia du: abesbatzetatik hasita, bakarlariak, talde txikiak... Ziur aski ere a cappella kantagintza zabaltzean, bertsolaritzak eragina handia izan du. Aipagarria da bereziki bakarlarien tradizioa, batez ere Nafarroa Beherean eta Zuberoan; izen batzuk aipatzeagatik, hor ditugu Eñaut Larralde, Erramun Martikorena, Eñaut Etxamendi, Aire Ahizpak, Jean Bordaxar, Jean-Mixel Bedaxagar...

## Erreferentziak

* ↑ http://www.muyinteresante.es/cultura/arte-cultura/articulo/ique-significa-cantar-a-capella
* ↑ http://www.guiadelartista.es/grupos-de-musica-a-capella_s48/
* ↑ https://web.archive.org/web/20171005152021/http://www.berria.eus/paperekoa/1483/030/001/2012-04-01/euskal_herrian_musika_funtzionalagoa_da_musika_bakoitzak_bere_lekua_dauka.htm

## Kanpo estekak

* Jean Bordaxar laukotea Urretxun. 2011ko azaroak 27.
* (Ingelesez):Contemporary A Cappella Society of America (CASA)
* (Ingelesez):Harmony Sweepstakes A Cappella Festival
* (Gaztelaniaz):90. hamarkadako musika A capella.
* Datuak: Q185298
* Multimedia: A cappella music / Q185298

## Ikus, baita ere

* Doo wop
* Gospel
# A casa tutti bene

A casa tutti bene 2018ko Gabriele Muccino italiar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Alba eta Pietro pentsiodun bikote bat dira, eta uharte batera joatea erabaki dute, urrezko ezteiak ospatzera. Bazkari bat antolatu dute, eta seme-alabak, bilobak eta beste hainbat senide gonbidatu dituzte. Baina ekaitza sortuko da ustekabean, eta bazkarian parte hartu duen inork ezingo du uhartetik atera. Bi egunez eta bi gauez elkarrekin bizi beharko dute derrigorrez. Jakina, gauza bat da elkar jasatea bazkari batean, baina beste zerbait da orduak eta orduak elkarren ondoan pasatzea. Luze gabe, ika-mikak eta aurrez-aurrekoak sortuko dira senideen artean. Batzuetan pozik egongo dira; bestetan, liskar gorrian. Bekaizkeria eta jeloskorkeria ur sakonetatik azalera aterako dira. Beldurrak eta konpondu gabeko kontu zaharrak sortuko dira etengabe.

## Aktoreak

* Stefano Accorsi: Paolo
* Carolina Crescentini: Ginevra
* Elena Cucci: Isabella
* Tea Falco: Arianna
* Pierfrancesco Favino: Carlo
* Claudia Gerini: Beatrice
* Massimo Ghini: Sandro
* Sabrina Impacciatore: Sara
* Gianfelice Imparato: apaiza
* Ivano Marescotti: Pietro
* Giulia Michelini: Luana
* Sandra Milo: Maria
* Giampaolo Morelli: Diego
* Stefania Sandrelli: Alba
* Valeria Solarino: Elettra
* Gianmarco Tognazzi: Riccardo

## Erreferentziak

* ↑ «Film sinopsia» Berria 2018-08-08 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48808568
# A Wrinkle in Time (2018ko filma)

A Wrinkle in Time, 2018. urtean Ava DuVernay estatubatuarrak zuzendutako zientzia-fikziozko filma da, Madeleine L'Engleren izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Alex Murry zientzialari ezaguna desagertu egingo da, esperimentu batean lanean ari den bitartean. Hura bilatzeko mandatuarekin, hiru pertsona bidaliko dituzte espaziora: Meg alaba, haren anaia Charles eta bien lagun Calvin.

## Aktoreak

* Oprah Winfrey: Mrs. Which
* Reese Witherspoon: Mrs. Whatsit
* Mindy Kaling: Mrs. Who
* Storm Reid: Meg Murry
* Levi Miller: Calvin O'Keefe
* Deric McCabe: Charles Wallace Murry
* Chris Pine: Dr. Alex Murry
* Gugu Mbatha-Raw: Dr. Kate Murry
* Zach Galifianakis: mediuma
* Michael Peña: Red
* André Holland: Jenkins zuzendaria
* Rowan Blanchard: Veronica Riley

## Erreferentziak

* ↑ «A Wrinkle in Time» Berria 2018-03-03.
* Datuak: Q24301388
* Multimedia: A Wrinkle in Time (film) / Q24301388
# A Wreath in Time

A Wreath in Time filma David Wark Griffith zinemagilearen lana da, 1909. urtekoa.

## Pertsonaiak

* Mack Sennett
* Florence Lawrence
* Linda Arvidson
* Charles Avery
* Flora Finch
* George Gebhardt

## Erreferentziak

* ↑ A Wreath in Time
* ↑ Richard Schickel. D.W. Griffith: An American Life

## Kanpo estekak

* imdb.com
* Datuak: Q2819970
* Multimedia: A Wreath in Time / Q2819970
# A contratiempo (1982ko filma)

A contratiempo film espainiarra da, Óscar Ladoirek zuzendu zuen, Fernando Truebarekin batera, hau izan zen Galizia eta Madrilgo agertoki naturaletako zuzendari exekutiboa. Gizon heldu bat eta nerabe baten artean gertatzen den drama sentimentala da. 1982an estreinatu zen Espainian, koloretan.

## Argumentua

Madrilen Cae la noche, Félix Ortiz zuzendariaren azken filma estreinatu ostean, honek Galiziara bidaia bat hasiko du. Bere ohiko ingurunetik urrunduz, kontatzeko istorio berri bat aurkitzeko asmoa du. Ibilbideko geldiune batean helbururik gabe bidaiatzen ari den Clara nerabea ezagutuko du. Neskak bidaiaren zati batean harekin batera joateko konbentzitzen du. Félixek neska gainetik kentzeko hainbat ahaleginetan huts egin ondoren, Finisterrera harekin batera joango dela onartzen du azkenean. Adin alde handiak elkar ulertzea zailtzen du, baina ez du galarazten Felixek harengatik zerbait sentitzen hastea. Bere sentimenduez beldurtuta, Clararen aitari deitzen dio leku jakin batean har dezan. Clarak ez du bere famili bizitzara berriro itzultzea beste aukerarik izango, baina ez zuzendariari urte batzuen ondoren berarengana itzuliko dela agindu aurretik.

## Aktoreak

* Mercedes Resino, Clara paperean
* Óscar Ladoire, Felix paperean
* Fernando Vivanco, aktore paperean
* Paco Lobo, detektibe paperean
* Helios Manríquez, Baixeras markesa paperean
* Almudena Grandes, arkeologo paperean
* Juan Cueto, Clararen aitaren paperan
* Gonzalo Suárez, Finisterreko gizonaren paperean
* Rafael García Martos, Goyo paperean
* Manuel Huete, harreragilea paperean
* Antonio Resines agente paperan
* Raul Palacios, Felixen aitaren paperean
* Carlos Boyero, kritikari paperean
* Salvador Gómez Calle, 2. harreragilea
* Beatriz Elorrieta, Elena paparean
* Lesley-Anne Down, aktore paperan
* Ana Huete, zerbitzari eta ekoizle delegatua gisa

## Soinu-banda

"A Contratiempo" abestia, Chicho Sánchez Ferlosiok interpretatua. Letra: Agustín García Calvo. Musika: José Antonio Sánchez Ferlosio. A contratiempo Chicho Sánchez Ferlosioren diskoa da, 1978an grabatua eta 2007an CDan berrargitaratua.
"Los Dominantes" orkestra. Viveiro
Musika: Arie Dzierlatka

## Kanpoko eszenatokien fitxa

Finisterre, Noya, O Pindo, San Andrés de Teixido, Cervo, Lugo, Sargadelos, Viviero, Toxa uhartea, Cambados, Samil, Santiago de Compostela, Madril.

## Eskaintza

Jonás Grouchito eta León Tristán

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) A contratiempo (1982). (Noiz kontsultatua: 2023-07-30).

## Bibliografia

* Aguilar, Carlos (1986). Guía del Video - Cine. Madrid: Ediciones Cátedra. ISBN 84-376-0615-2.

## Kanpo estekak

* A contratiempo MDb-n
* A Contratiempo Kontratatu Flixolen
* Zine kritika "El País" egunkarian, Madril, 1982ko martxoaren 14a
* 1982ko Zinemako Urtekaria, Kultura Ministerioa
* Datuak: Q5654253
# Agapostemon femoratus

Agapostemon femoratus erle espezie bat da, Agapostemon generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Agapostemon femoratus» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q769545
* Multimedia: Agapostemon femoratus / Q769545
# Agapostemon melliventris

Agapostemon melliventris erle espezie bat da, Agapostemon generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Agapostemon melliventris» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1842508
* Multimedia: Agapostemon melliventris / Q1842508
# Agapostemon angelicus

Agapostemon angelicus erle espezie bat da, Agapostemon generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Agapostemon angelicus» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2315188
* Multimedia: Agapostemon angelicus / Q2315188
# Agapostemon coloradinus

Agapostemon coloradinus erle espezie bat da, Agapostemon generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Agapostemon coloradinus» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2712661
* Multimedia: Agapostemon coloradinus / Q2712661
# Achvaich

Achvaich, Eskoziako gaeleraz: Achadh a' Bhàthaich, Eskoziako Highland eskualdeko baserriz osatutako etxalde bat da, Sutherland barrutian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2918792
* Multimedia: Achvaich / Q2918792
# Achvarasdal

Achvarasdal, Eskoziako gaeleraz: Achadh Bhàrrasdail, Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Caithness barrutian. Reay udalerritik 4,8 kilometro mendebaldera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2052069
# Achylyness

Achylyness, Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Sutherland barrutian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3149370
* Multimedia: Achlyness / Q3149370
# Achuvoldrach

Achuvoldrach, Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Sutherland barrutian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2169915
# Ageneko barrutia

Ageneko barrutia Lot eta Garona departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 10.538 biztanle ditu 1.013 kilometro koadrotan. Guztira 71 udalerri ditu. Bere hiriburua Agen da.

## Udalerriak

| 1. Agen (47001) | 2. Aiguillon (47004) | 3. Astaffort (47015) |
| 4. Aubiac (47016) | 5. Bajamont (47019) | 6. Bazens (47022) |
| 7. Beauville (47025) | 8. Blaymont (47030) | 9. Bon-Encontre (47032) |
| 10. Bourran (47038) | 11. Boé (47031) | 12. Brax (47040) |
| 13. Cassignas (47050) | 14. Castelculier (47051) | 15. Castella (47053) |
| 16. Caudecoste (47060) | 17. Cauzac (47062) | 18. Clermont-Dessous (47066) |
| 19. Clermont-Soubiran (47067) | 20. Colayrac-Saint-Cirq (47069) | 21. Cours (47073) |
| 22. Cuq (47076) | 23. Dondas (47082) | 24. Engayrac (47087) |
| 25. Estillac (47091) | 26. Fals (47092) | 27. Foulayronnes (47100) |
| 28. Frégimont (47104) | 29. Galapian (47107) | 30. Granges-sur-Lot (47111) |
| 31. Grayssas (47113) | 32. La Croix-Blanche (47075) | 33. La Sauvetat-de-Savères (47289) |
| 34. Lacépède (47125) | 35. Lafox (47128) | 36. Lagarrigue (47129) |
| 37. Laplume (47137) | 38. Laroque-Timbaut (47138) | 39. Laugnac (47140) |
| 40. Layrac (47145) | 41. Le Passage (47201) | 42. Lusignan-Petit (47154) |
| 43. Madaillan (47155) | 44. Marmont-Pachas (47158) | 45. Moirax (47169) |
| 46. Monbalen (47171) | 47. Montpezat (47190) | 48. Nicole (47196) |
| 49. Pont-du-Casse (47209) | 50. Port-Sainte-Marie (47210) | 51. Prayssas (47213) |
| 52. Puymirol (47217) | 53. Roquefort (47225) | 54. Saint-Caprais-de-Lerm (47234) |
| 55. Saint-Hilaire-de-Lusignan (47246) | 56. Saint-Jean-de-Thurac (47248) | 57. Saint-Martin-de-Beauville (47255) |
| 58. Saint-Maurin (47260) | 59. Saint-Nicolas-de-la-Balerme (47262) | 60. Saint-Pierre-de-Clairac (47269) |
| 61. Saint-Robert (47273) | 62. Saint-Romain-le-Noble (47274) | 63. Saint-Salvy (47275) |
| 64. Saint-Sardos (47276) | 65. Saint-Sixte (47279) | 66. Saint-Urcisse (47281) |
| 67. Sainte-Colombe-en-Bruilhois (47238) | 68. Sauvagnas (47288) | 69. Sauveterre-Saint-Denis (47293) |
| 70. Sérignac-sur-Garonne (47300) | 71. Tayrac (47305) | |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q700351
# Agenesia

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Agenesia (grezieratikoa, "γεννεσις", "jaiotza" eta a- kontrakoa adierazteko) organoren baten edo zati baten garapenaren mentsa erakusten duen gaixotasuna da. Enbrioia garatzen ari denean gertatzen da.
Agenesia asko hilgarriak dira (anentzefaliak burmuinik ez duela esan nahi du), baina zenbaitetan arazo ez larriak sor ditzake. Askotan giltzurrunak falta dira, edo tiroidea, edo birikak. Malformazioak izaten dira, halaber, beso eta hanketan: meromelia (esku bat edo oin bat falta edo biak), fokomelia (eskuak eta oinak bai, baina ez besorik edo hankarik), amelia (hanka edo beso oso-osoa falta denean).

## Ikus, gainera

* Kim Peek

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q1135124
* Multimedia: Agenesis of the corpus callosum / Q1135124
# Abraham Conyedo

Abraham de Jesús Conyedo Ruano, (Santa Clara, Kuba, 1993ko urriaren 7a), 97 kiloko borroka librean Italiarekin lehiatzen den kirolari kubatarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen, Reineris Salas kubatarrarekin partekatuz, 97 kiloko borroka librean; Abdulraxid Sadulaiev errusiarraren eta Kile Snyder estatubatuarraren atzetik.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Gizonezkoa, borroka librea 97 kg. |

## Erreferentziak

* ↑ «Abraham de Jesús Conyedo Ruano» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "International Wrestling Database" www.iat.uni-leipzig.de Noiz kontsultatua: 2021-08-09. (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22941507
* Multimedia: Abraham Conyedo / Q22941507
# Abraham Duquesne

Abraham Duquesne (Dieppe, c. 1610 - Paris, 1688ko otsailaren 2a) frantziar militar eta itsasgizona izan zen.
Suediaren zerbitzuan alemaniarren aurkako borrokan garaile atera zen Göteborgen 1643. urtean. Frantsesekin batera, espainiarren, herbeheretarren eta berberiarren aurka borrokatu zen, eta garaipen ugari lortu zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q329966
* Multimedia: Abraham Duquesne / Q329966
# Abraham Abulafia

Abraham ben Samuel Abulafia (hebreeraz: אברהם בן שמואל אבולעפיה‎; Zaragoza, 1240-Comino, 1291 eta gero), aragoiar rabbia izan zen, "Kabala profetikoa" eskolaren sortzailea. Gaztetan Tuteran bizi zen eta 1260an Lur Santua aldera joan zen. Sizilian Mesiasa 1290erako iritsi zela iragarri zuen. Beste lan batzuen artean, Gidaren sekretuak, Maimonidesen Txundigarrien Gidaren iruzkinak idatzi zituen, lan horren premisetatik eratorritako doktrina filosofikoa, mistikaren aurkakoa ez zena, aintzat hartuz. Izan ere, iruzkinak bere eta Maimonidesen artean lotura logiko bat aurkitzen saiatzen dira.
1258tik aurrera, Abulafiak Ekialdea, Grezia eta Italia bisitatu zituen. Baruch Togarmik eragin zion, "Kabalaren gakoa" idatzi zuena Sefer Yetzirahri erantzunez. 1270etik, Iberiar penintsulara itzuli zenetik, estasi profetiko baten lehen esperientzia izan zuen Bartzelonan. Mediterraneoko herrialdeetan, Abulafia Mesias bezala aurkeztu zen, juduen itxaropen mesianikoa bete egin zela esanez. 1281ean Nikolas III.a aita santua judaismora bihurtzen saiatu zen. Sorianon zegoen aita santuak hau entzun zuenean, hiriaren kanpoaldean erre zezaten agindu zuen. Hala ere, Nikolas III.a Abulafia iritsi aurreko gauean hil zen, eta frantziskotarren ikastetxe batean hogeita zortzi egun atxilotuta igaro ondoren askatu zuten.
Bere azken urteak Italian zehar bidaiatzen eman zituen, eta 1291tik aurrera beren urratsak galdu zituzten. Ziur aski Bartzelonan hil zen 1292an.

## Lanak

Abulafiak 26 idazki teoriko eta 22 lan profetiko bildu zituen. Sefaraden artean mistiko eta pentsalari judu handienetako bat izan arren, bere lana ez da Maimonides edo Nahmanidesen lana bezainbeste itzuli, hala ere. 2018ra arte, haren testuak gaztelaniaz argitaratu gabe egon ziren.
Abulafiak defendatzen zuen estasi egoeran dagoen gizakiak bere izaki sakona eskura dezakeela. "Ideien bidea" izeneko ezagutza mistikoko metodo bat jendarteratu nahi nuen. Diziplina hau "Sefiroth bidea"k osatzen zuen. Bere irakaspenek yoga eta tantrarekin paralelismoak erakusten dituzte. Bere ikasleen artean Josef Gikatilla egon zen.

## Erreferentziak

* ↑ Jewish Encyclopedia. Abulafia Abraham Ben Samuel. .
* ↑ Gershom Scholem. (1965). Principales tendencias en el misticismo judío. Milano, 181 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q323448
* Multimedia: Abraham Abulafia / Q323448
# Abraham Cowley

Abraham Cowley (Londres, 1618 - Chertsey, Surrey, 1667ko uztailaren 28a) ingeles olerkaria izan zen. Umetan hasi zen idazten (Poetical Blossoms, 1633, Lore poetikoak). Puritanoak nagusitu ondoren (1651), Frantziara jo zuen, eta obra erotikoa eta oparoagoa idatzi zuen Parisen. 1654 aldera, Pindaric Odes (Odak Pindaroren modura) poemak idatzi, eta arrakasta handia lortu zuen. Antzerki-lanak ere egin zituen. Autobiografia interesgarri bat idatzi zuen: My Self (1656, Ni neu).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q329896
* Multimedia: Abraham Cowley / Q329896
# Abraham Gotthelf Kästner

Abraham Gotthelf Kästner (Leipzig, 1719ko irailaren 27a - Göttingen, 1800eko ekainaren 20a) alemaniar matematikaria izan zen.

## Biografia

Abraham Kästner zuzenbide irakaslearen semea zen. Kontratu baten ondoren, Ana Rosina Baumann 12 urteko neskarekin ezkondu zen 1757an, eta hurrengo urteko martxoaren 4an hil zen biriketako gaixotasun baten ondorioz. Azkenean, Kästnerrek alaba bat izan zuen Catharine-rekin, garbiketa andrearekin.
Zuzenbidea, filosofia, fisika, matematika eta metafisika ikasi zituen bere jaioterrian 1731tik aurrera. Leipzigeko Unibertsitatean graduatu zen 1739an; filosofia, zuzenbidea, logika eta matematikari buruzko hitzaldiak eman zituen. Entziklopediak eta matematika liburuak editatzen eta osatzen lanagatik aitortu zuten bere ikerketa pertsonalagatik baino.
Oinarrizko arrazoibide matematikoak (Mathematische Anfangsgründe) entziklopedia sortu zuen, 1758 eta 1769 artean Göttingen hirian idatzi zituen 4 liburukiz osatua eta geroago beste bi liburukirekin handitu zuena 1800ean. 1796 eta 1800 artean argitaratu zuen Matematikaren historia (Geschichte der Mathematik), 4 liburukitan ere. Lan hori oso interesgarria izan zen gramatikaren ikuspegitik, istorioak eta eguneroko arazoak, eta konponbide argiak zituen; baina matematikako azalpenak eta frogak falta ditu.
Bere ikasle ospetsuenen artean Georg Christoph Lichtenberg dago, Kästner-en miresle handia ere bazena. Bere beste ikasle bat Johann Pfaff izan zen, gero Carl Friedrich Gaussen matematika aholkularia izan zena.
1746an Leipzig-eko Unibertsitateko irakasle laguntzaile gisa hasi zen lanean, eta 1756an filosofia katedra hartu zuen, irakasle titular gisa, eta beste katedra garrantzitsu batzuk, hala nola geometria eta natur zientziak Göttingen-en. 1763tik aurrera behatokiko zuzendaria ere izan zen. Lichtenberg-en eta Erxleben-en irakasle eta lankide izan zen. Göttingenen hil zen 1800ean.
Matematikaria izateaz gain, sarkastiko kutsuko epigramen eta beste idazlan batzuen sortzaile ohikoa zen. Bere olerkiak ere aitortu zitzaizkion, bere baimenik gabe agertu zirenak 1781eko inprimaturen batean eta nabarmenak izan ziren umore sarkorra eta ironia zorrotza izateagatik bere garaiko hainbat pertsonalitatekiko. 1783an Askotariko idatziak I eta II ( Vermischten Schriften 1 und 2 ) argitaratu zituen Altenburg-en . Geroago, hil eta 41 urtera, Lan poetiko eta prosaiko zientifikoki eder baten bildumako 4 liburuki argitaratu ziren Berlinen.

## Eponimia

* Kästner ilargiko kraterrak izen hori darama bere memorian.

## kanpoko estekak

* Datuak: Q61813
* Multimedia: Abraham Gotthelf Kästner / Q61813
# Abraham Carnicero

Abraham Carnicero Higuera (Bilbo, Bizkaia, 1919ko apirilaren 25a - Bartzelona, Katalunia, 2008ko otsailaren 16a) bizkaitar futbolaria izan zen, atzelari moduan aritzen zena.

## Ibilbidea

| Kluba | Urtea(k) |
| Deustu | 1940-1942 |
| Espanyol | 1942-1949 |
| Reus (utzita) | 1945-1946 |
| Igualada (utzita) | 1946-1947 |
| Terrassa (utzita) | 1947 |
| Hércules (utzita) | 1947-1948 |
| Agramuntès | 1949-1950 |
| Sant Andreu | 1952-1953 |

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Fitxa
* Datuak: Q19997616
# Abraham Bloemaert

Abraham Bloemaert (Gorinchem, 1564ko abenduaren 25a - Utrecht, 1651ko urtarrilaren 27a) herbeheretar margolaria izan zen.
Joos de Beerren ikaslea izan zen Utrechten eta 1581etik 1583ra Parisen ikasi zuen. 1593an arte tailerra ireki zuen Utrechten eta margolarien gremioko kide izan zen. Utrechteko ezkutuko eliza katolikoen hainbat enkargu jaso zituen.
Haarlemen estilo manieristan hasi zen margotzen, baina XVIII. mendean modan zegoen estilo barrokora aldatu zen. Margolan historikoak egin zituen batez ere, baina baita paisaia batzuk ere. Grabatzaile gisa ere nabarmendu zen.

## Iruditegia

* Moises harkaitza jotzen, 1596, Metropolitan Museum of Art
* Gariaren eta zizainaren parabola, 1624
* Hagar eta Ismael kanporatzea
* Venus eta Adonis, 1632
* Niobe seme-alabengatik doluan, 1591
* Lau Ebanjelariak, 1615, Princeton University Art Museum
* Joan Bataiatzailea predikatzen, c. 1620
* Paisaia nekazariekin atseden hartzen, 1650, Staatliche Museen, Berlin)
* Txirula-jotzailea, 1621
* Artzaina mahatsekin, 1628
* Atzean landareak dituen paisaia
* Artzain mutikoa Tobias eta aingerua seinalatzen, c. 1625-1630
* Jainkoen festa Peleo eta Tetisen ezkontzan 1638 (Mauritshuis
* Abraham Bloemaert, Juno, c.1610, National Gallery of Art

## Kanpo estekak

* Datuak: Q329811
* Multimedia: Abraham Bloemaert / Q329811
# Aldapa kalea (Iruñea)

Aldapa kalea Nafarroako hiriburua den Iruñeko Alde Zaharreko kale bat da.

## Kokalekua

Merkatuaren kalea, Jauregiko aldapa kalea, Maiatzaren Bia kalea eta Mañueta kalearen elkargunean hasi, San Fermin Aldapakoaren eliza eta Santo Domingoko merkatuaren alboan, eta maldan gora igoz Karmen kalean amaitzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25479266