OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Samuel eta Slawo

'Samuel eta Slawo' Karlos Linazasoro idazleak 2022an plazaratu zuen ipuin bilduma da. Bilduma Alberdania argitaletxean plazaratu zuen. Azalaren diseinua Lizasorok berak egina zen.

## Ezaugarriak

Liburuan 86 ipuin laburrak biltzen dira, gehienak umore beltzakoak. Liburu osoak 155 orri baino gutxiago dituela kontutan izanda, ipuinen luzeera asma dezakegu; batzuk mikrokontakizunen kategorian sailka daitezke. Badira ere beste batzuk luzeagoak, elkarrizketen gainean eraikiak eta antzerki gidoitik gertu daudenak.

## Gaiak

Egilearen lanetan ohikoak diren gaiak aurkituko ditugu liburu honetan, «Liburu honetan ez dago nire bidetik asko urruntzen den ezer; betiko gaiak ekarri ditut, betiko ironia eta umore beltzarekin» dio egileak. Orokorrean ipuin gordinak dira. Samuel Beckett eta Sławomir Mrożek idazleen umore absurdoak miresten ditu, eta eurei egin nahi izan die erreferentzia: «Niretzat, bi maisu handi dira, eta nire literatur lanetan oso presente egoten dira beti». Azalean, presezki, bi egile horien aurpegiak jaso ditu Linazasorok.
Heriotzaren injustizia du obsesio Linazasorok. Horren aurrean jartzen ditu pertsonaiak. «Heriotzaren injustizia horri ihes egiteko, umorea erabiltzen dute». Idazleak bere buruarekin terapia gisa erabiltzen du, gainera, umorea: «Nire ustez, oso beharrezkoa da nork bere buruari barre egitea. Nahiko nuke umoretsuagoa izan, eta gauzei hainbesteko garrantzirik ez eman. Neure burua astintzeko modu bat da literatura».

## Erreferentziak

* ↑ https://ataria.eus/komunitatea/berria/1650612203113-absurdoaren-mila-aurpegi
* ↑ Ibidem.
* ↑ https://www.berria.eus/paperekoa/1873/023/001/2022-04-22/absurdoaren-mila-aurpegi.htm

## Ikus, gainera

* Umore beltz

## Kanpo estekak

* Liburuaren fitxa Alberdania argitaletxean.
* Datuak: Q111896150
# Samugheo

Samugheo Oristanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q387576
* Multimedia: Samugheo / Q387576
# Samuel van Hoogstraten

Samuel Dirkszoon van Hoggstraten (1627ko abuztuaren 2a - ibidem, 1678ko urriaren 19a) herbeheretar Herbehereetako Urrezko Aroko margolari, olerkari eta artearen teorikoa izan zen.
Dirk van Hoogstraten aitarengandik ikasi zuen eta Dordrechten egon zen 1940 arte. Aita hil zenean Amsterdamera joan zen eta erretratuak margotzeko tailerra ireki zuen. Vienara, Erromara eta Londresera hainbat bidaia egin ondoren, Dordrechtera erretiratu zen.
Inleyding tot de hooge schoole der schilderkonst: anders de zichtbaere werelt (Margolaritza Akademia edo Mundu Ikusgarria, (Rotterdam, 1678) tratatua idatzi zuen. Gainera, sonetoak eta tragediak idatzi zituen.

## Iruditegia

* Trompe-l'œil, 1664
* Korridoren baten ikuspegia, Dyrham Park, 1662
* Mattheus van den Brouckeren erretratua
* Emakume anemikoa, c. 1667
* Ama eta haurra zumezko sehaskan
* Korridoren baten ikuspegia, c. 1670
* Hoogstraten's Gizona lehio batean, 1653 (Kunsthistorisches Museum, Viena)
* Artzainen adorazioa, 1647
* Vanitas, 1640
* Autoerretratua, v. 1647

## Kanpo estekak

* Datuak: Q436797
* Multimedia: Samuel van Hoogstraten / Q436797
# Samuelsonita

Samuelsonita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Samuelsonita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ca,Ba)Ca8Fe^{2+}2Mn2+2Al2(PO4)10(OH)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Samuelsonite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Samuelston

Samuelston, eskozieraz: Sammelstoun, Eskoziako udalerri txiki bat da, Ekialdeko Lothian konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25169490
# Christiansholm

Christiansholm Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Rendsburg-Eckernförde (barrutia)|Rendsburg-Eckernförde]] barrutian. 2014an 229 biztanle zituen 8,42 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q635218
* Multimedia: Christiansholm (Schleswig-Holstein) / Q635218
# Christiansonen sindrome

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Christianson-en Sindromea mutazio genetiko bat da garunaren garapenean eragina duena. Enbrioia denean garatzen da, garunean eta nerbio-sisteman. Prebalentzia txikia denez, gaixotasun arraroa da. Ezezaguna da nahasmendu honen diagnostikoa berria baita.

## Historia

Gaixotasun honen lehen aipamena 1999an izan zen. Baina 2008. urtera arte honen kausa ez zen ezagutu.

## Etiologia

Sindrome honen kausa kromosometan gertatzen da, zehazki X kromosoman (Xq26.3) eta mutazioa SLC9A6 genean dago. Gen honek NHE6 proteina kudeatzen du eta zelula inguratzen duen mintzean dago. Proteina honen funtzioa endosometan pH kantitatea orekan mantentzea da, sodioa (Na) sartzen utziz eta hidrogenoak (H) kenduz. Orain arte ez da ezagutzen zergatik zelula batean pH-a aldatzeak eragiten dituen arazo neurologiko hain garrantzitsuak.

## Epidemiologia

X kromosomean bakarrik eragiten duenez, gizonei bakarrik eragiten die. Emakumeek, aldiz, bi X kromosoma izatean sindrome hau ez dute garatzen. Munduko 16.000-100.000 gizonezkoetatik bati eragiten dio.

## Sintomak

Gaixotasun hau diagnostikatuta duten pertsonek hainbat sintoma bereizgarriak dituzte:
- Desgaitasun intelektuala dute.
- Autismoaren espektroaren ezaugarriak dituzte eta sarritan jokaera alaia izaten dute bat-batean probokatu gabeko algara batekin. Angelman-en sindromearekin antzekotasun handiak daude.
- Mikrozefalia, hau da, garunaren tamaina txikia dute.
- Hiperzinefia dute.
- Epilepsia sufritzen dute
- Bizi itxaropena 20 eta 50 urte artean dago.
- Oreka mantentzen eta ibiltzean zailtasunak dituzte.
- Estrabismoa edota beste zailtasunak begiekin erlazionatuta daudenak.
- Ez dute hitz egiten.

## Diagnostiko

Bi diagnostiko mota daude. Alde batetik, jaioaurreko diagnostikoa, zehazki mutazioa bilatzen duena. Bestalde, SLC9A6 genearen sekuentziazioa ikusteko jaio ondoren odol lagin bat aztertuz egin daiteke. Mutazio hau bi motatakoa izan daiteke: bat-batekoa, berez sortzen dena, edo sortzetikoa, hots, gurasoen genetatik datorrena. Azken motatakoa bada, amaren hamargarren X kromosoma begiratzen da berak sindromearen garraiatzailea den jakiteko.

## Tratamendua

Ez dauka tratamendu espezifikorik. Ikerketak aurrera doazen heinean, gehiago jakingo da baina momentuz, sintomak, adibidez epilepsia, tratatu behar dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28065629
# Christianus Cornelius Uhlenbeck

Christianus Cornelius Uhlenbeck (Voorburg, Herbehereak, 1866ko urriaren 18a - Lugano, Suitza, 1951ko abuztuaren 12a) herbeheretar hizkuntzalari eta antropologoa izan zen.
Errusian egon zen, Herbehereetako gobernuaren mandatuz, historia ikerketak egiten. 1892an, Amsterdamgo unibertsitatean hasi zen sanskritoko eta hizkuntza indoeuroparretako irakasle. Gero, Leidenera joan zen hizkuntza germanikoetako eta gramatika konparatuko eskolak ematera. Hizkuntza anitzi buruz egin zituen azterketak, batez ere Ipar Ameriketako indiarren hizkuntzei eta euskarari buruz. Euskarari buruzko azterketak RIEV eta Eusko Jakintza aldizkarietan argitaratu zituen. Germaniar eta balto-eslaviar hizkuntzei buruz ere egin zituen ikerketak.
1911ko udan, Wilhelmina Maria Uhlenbeck bere emaztearekin batera, Christianus Cornelius Uhlenbeckek Montanako oinbeltz amerindiarren erreserba bisitatu zuen.
Lan nagusiak: Características de la gramática vasca, La lengua vasca y la lingüística general, El carácter pasivo del verbo transitivo, o del verbo de acción, en ciertas lenguas de América del Norte. Ikerketa orokor horietaz gainera, ugari idatzi zuen gai bereziagoez, esaterako, euskal fonetikaz, euskal atzizkiez, eta hizkuntza indoeuroparrekin, kaukasiarrekin eta Afrika iparraldeko hizkuntzekin euskarak izan litzakeen ahaidetasunez. Ohorezko euskaltzain izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Wilhelmina Maria Uhlenbeck-Melchior: «Montana 1911: a professor and his wife among the Blackfeet», in Christianus Cornelius Uhlenbeck: A new series of Blackfoot texts from the southern Peigans Blackfoot Reservation, Teton County, Montana, with the Help of Joseph Tatsey, General Books, 2010. ISBN 1155063384.
* Datuak: Q764057
* Multimedia: Christianus Cornelius Uhlenbeck / Q764057
# Christiansburg (Virginia)

Christiansburg Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Montgomery konderrian dago, Virginia estatuan. 23.348 biztanle ditu, 36,588108 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Montgomery konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1376400
* Multimedia: Christiansburg, Virginia / Q1376400
# Christiansborg jauregia

    Artikulu hau jauregiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Borgen».
Christiansborg jauregia (danieraz: Christiansborg Slot) Kopenhageko Slotsholmen irlan (gazteluaren irla) dagoen jauregia da. Danimarkako gobernuaren egoitza da eta bertan daude halaber Folketing (parlamentua) eta Epaitegi Gorena.

## Historia

1167. urtean Roskildeko Absalon apezpikuak gaztelua eraiki zuen tokian dago Christiansborg jauregia. Absalonen gazteluak piraten eta Hansako Ligako hirien erasoak jasan zituen eta erabat suntsitua izan zen 1369. urtean. 1417an Erik VII.a apezpikuaren botereari aurre egin eta gaztelu berria eraiki zuten, Kopenhageko gaztelua, hiria errege familiaren eskutan gelditu zelarik. Gazteluak hainbat hedapen eta berreraikitze izan zuen hurrengo urteetan.

### Lehen jauregia

XVIII. menderako gaztelua egoera eskasean zegoen eta 1733 eta 1745 artean Kristian VI.a erregeak aurreko gaztelua bota eta bere izeneko jauregia eraiki zuen, Christiansborg Slot (Christiansborg jauregia) izena ezarriz. Hala ere 1794. urtean sute batek erabat suntsitu zuen. Errege familia orduan Amalienborg jauregira joan zen bizitzera, hasieran denboraldi baterako baina azkenean bertan izan dute beren egoitza gaur egunera arte.

### Bigarren jauregia

1803. urtean bigarren Christiansborg jauregia eraikitzen hasi ziren Christian Frederik Hansen arkitektoaren gidaritzapean. 1828. urtean bukatu zutenean Frederik VII.ak bertan ez bizitzeko asmoa azaldu zuenez hantxe kokatu zen Folketing parlamentua. Baina jauregi honek ere sute bat izan zuen 1884. urtean eta eraikinaren zati gutxi batzuk baino ez ziren salbatu, tartean kapera.

### Hirugarren jauregia

Thorvald Jørgensen arkitektoak diseinatu zuen, horretarako lehiaketa irabazi ondoren, eta hau da gaur egunera iritsi den jauregia. 1907 eta 1928 artean eraiki zuten neo-barroko estiloan.

## Kanpo estekak

* (Danieraz)(Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q940733
* Multimedia: Christiansborg Palace / Q940733
# Christie (Oklahoma)

Christie Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Adair konderrian dago, Oklahoma estatuan. 427 biztanle ditu, 19,793785 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Adair konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3313584
# Christie's

Christie's ospe handiko enkante etxea da.
1766ko abenduaren 5ean James Christie-k sortu zuen Londonen (Ingalaterran) eta berehala lortu zuen arrakasta.
Azken urteetan egin dituen enkanteetako batzuk hurrengoak dira: Vincent Van Gogh, Pablo Picasso, Leonardo da Vinci, Rembrandt, Napoleon Bonaparte edo Lady Diren obrak edo beraienak izan diren gauzak.
Eztabaida piztu da gizartearen kultur ondarea kontsideratu den hainbat objektu sartu duenean enkantean, kolekzio partikularretan bukatuko baitute hauek eta ez denon eskura.
1823. urteaz geroztik, egoitza nagusia King Street-en dago, St. James's, baina mundu guztian ditu filialak: New York, Paris, Geneva, Erroma, Milan, Los Angeles, Amsterdam, Hong Kong, Singapur, Bangkok...

## Kanpo estekak

* Datuak: Q503176
* Multimedia: Christie's / Q503176
# Christiansburg (Ohio)

Christiansburg Ohioko herri bat da. Champaign konderrian kokatua dago. 2010ean 526 biztanle zituen, 0,56 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Champaign konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q599407
* Multimedia: Christiansburg, Ohio / Q599407
# Christianshavn

Christianshavn Kopenhageko Indre By barrutian dagoen auzoa da, 2007 arte barruti propioa eratu zuena. Mundu mailan ezaguna den Christiania hiri librea bertan kokaturik dago.

## Geografia

Uharte artifizialen gainean eraikita dago eta Kopenhageko barneko kaiaren kanal nagusiak banatzen du Kopenhageko alde zaharretik. Amager uhartetik aldiz Stadsgraven ubideak. 3'43 km²-ko azalrea du eta 10.140 biztanle. Christianshavn kanalak erdi erditik zeharkatzen du auzoa eta honen bukaeran Christianshavns Torv plaza txikia dago, auzoaren erdigunea dena.

## Historia

Kristian IV.ak Kopenhage gotortu nahian hiria eta Amager uhartearen artean zeuden paduretan dikeak ezarri zituen 1618-1623 urteetan. 1639rako jadanik merkatal herrixka bat eta gotorleku txiki bat sortuak ziren bertan, Christianshavn ("Kristianen kaia") izena zutena. Hurrengo mendeetan gotorlekua handitzen joan zen eta 1870. kamarkadan Kopenhageko harresiak eraitsi baziren ere Christianshavnekoek bere horretan iraun zuten XX menderarte.
Gaur egun Indre By barrutian badago ere oraindik bere kontseilu propioa mantentzen du eta herri izaera nabaria dauka. Bestalde langile auzoa dela esan daiteke. 1970. hamarkadan hippie mugimendua iritsi zen eta Christiania hiri librea antolatu zuen auzoaren hego-ekialdean.

## Ondasun nabarmenak

* Christiania hiri librea
* Salbatzailearen eliza
* Kristauen eliza
* Kopenhageko Opera Etxea

## Iruditegia

* Christianshavn kanala.
* Christiania hiri librerako sarrera.
* Salbatzailearen eliza.
* Kristauen eliza.
* Kopenhageko Opera Etxea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q861363
* Multimedia: Christianshavn / Q861363
# Catagela

Catagela Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Catagela adjurella da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Catagela adjurella | daturik gabe |
| Catagela adoceta | daturik gabe |
| Catagela atricostalis | daturik gabe |
| Catagela rubelineola | daturik gabe |
| Catagela subdodatella | daturik gabe |
| Catagela subdotatella | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5051197
* Espezieak: Catagela
# Schnackenburg

Schnackenburg Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Lüchow-Dannenberg barrutia|Lüchow-Dannenberg]] barrutian. 2014an 577 biztanle zituen 23,7 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q638404
* Multimedia: Schnackenburg / Q638404
# Schmorda

Schmorda Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, Saale-Orla-Kreis barrutian. 2014an 87 biztanle zituen 4,84 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q372365
* Multimedia: Schmorda / Q372365
# Schnaittach

Schnaittach Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, [[Nurenberg Land (barrutia)|Nurenberg Land]] barrutian. 2014an 7.993 biztanle zituen 49,35 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q520932
* Multimedia: Schnaittach / Q520932
# Schmittweiler

Schmittweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Bad Kreuznach (barrutia)|Bad Kreuznach]] barrutian. 2014an 198 biztanle zituen 5,48 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q818510
* Multimedia: Schmittweiler / Q818510
# Schmißberg

Schmißberg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Birkenfeld (barrutia)|Birkenfeld]] barrutian. 2014an 202 biztanle zituen 1,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q642042
* Multimedia: Schmißberg / Q642042
# Schmogrow-Fehrow

Schmogrow-Fehrow Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, [[Spree-Neiße (barrutia)|Spree-Neiße]] barrutian. 2014an 825 biztanle zituen 30,41 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q623913
* Multimedia: Schmogrow-Fehrow / Q623913
# Schnaitsee

Schnaitsee Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, [[Traunstein (barrutia)|Traunstein]] barrutian. 2014an 3.527 biztanle zituen 61,15 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q280425
* Multimedia: Schnaitsee / Q280425
# Schmölln-Putzkau

Schmölln-Putzkau Alemaniako udalerria da. Saxonia estatuan kokatuta dago, [[Bautzen (barrutia)|Bautzen]] barrutian. 2014an 3.092 biztanle zituen 32,94 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q93291
* Multimedia: Schmölln-Putzkau / Q93291
# Schnabelwaid

Schnabelwaid Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Bayreuth (barrutia)|Bayreuth]] barrutian. 2014an 997 biztanle zituen 21,28 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q504174
* Multimedia: Schnabelwaid / Q504174
# Schnaittenbach

Schnaittenbach Alemaniako hiri-udalerri bat da, Bavaria estatuan. Azken zentsuaren arabera 4.260 biztanle zituen, 55,75 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q506887
* Multimedia: Schnaittenbach / Q506887
# San Julian eta Santa Basilisa eliza (Ariñiz)

San Julian eta Santa Basilisa eliza Ariñiz herriko parrokia-eliza da. Ariñizko eraikin handiema da, herri hau udalerri beregaina zen garaikoa; gaur egunean Gasteizko udalerrian integratuta dago. Donejakue Bidera lotutako kultura ondare babestua du Eusko Jaurlaritzaren partetik. Estilo errenazentista eta barrokoa konbinatzen ditu eraikinak, eta aztarna gotikoak ere baditu.

## Erreferentziak

* ↑ «San Julian eta Santa Basilisa eliza. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistema» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2022-02-11).
* ↑ «Vitoria-Gasteizko Udalaren web-orria - Ariniz - Menpeko toki-erakundea» www.vitoria-gasteiz.org (Noiz kontsultatua: 2022-02-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65947550
* Multimedia: Church of San Julián and Santa Basilisa, Ariñiz / Q65947550
# San Julian Ospitalegilea eliza

San Julian Ospitalegilea eliza Artzibarko Nagore kontzejuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

## Eraikina

Erromaniko garaiko eraikuntza hau XII. mendekoa da. Hiru ataleko habearte desberdina du, eta bi ataleko burualdea. Teilatutik, hari eusten zioten arku fajoiak geratzen dira. Korua obrakoa da. Burualdearen ondoan bi gela daude atxikita. Dorrea oinean dago, karratua da eta kanpaientzako baoak ditu.
Kanpoaldea ere irregularra da, arku luzeen gainean dagoen atari moderno batekin. Sarrerako atea erdi-puntuko arkuduna da, apaingarririk gabea. Korupean gurutze barroko bat dago, XVII. mendekoa, eta nabean beste gotiko bat, XIV. mendekoa. Jatorrizko polikromiari eusten dio. Burualdeak herriko elizgizonak elizetan banatzen zituen burdinazko burdin sare klasikoa mantentzen du. Kalitatezkoa da eta XVI. mendekoa. Eliza, XIII. mendekoa dela uste den eta haurra duen eseria birjina batek zuzentzen du.
Bataiarria Erdi Arokoa da, sinplea, eta inskripzio hau du: «Oficial de egui», euskaraz nahiko ohikoa den Ofizialdegi abizena duen egileari erreferentzia egiten diona. Erretaula zaharberritu egin zuten, XVI. mendean, ziur aski, aurreko beste erretaula batean zeuden taula edo koadro flandestarrak ateratzeko. Margotutako koadro edo taulak erretaula barroko bati lotuta zeuden, eta erretaula hori desmuntatu egin zen taulak berreskuratzeko. Kalitate handiko koadroak dira, antzinako erretaulan zeuden bezala jarri direnak. Taulek San Joan Bataiatzailea, Donostia, Santa Basilisa, Santa Katalina, Santa Luzia eta Santa Eulalia irudikatzen dituzte. San Julian elizako patroia eta beste taula bat ere badaude, hitz egiten duten pertsonekin. Estilo ezberdineko bi margolari izan zirela baloratzen da.

## Erreferentziak

* «Nagore» Artzibarko Udala (Noiz kontsultatua: 2021-11-27).

## Ikus, gainera

* Nagore
* Artzibar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109769029
# San Julian eliza (Tutera)

San Julian eliza Tuteran zegoen eliza erromanikoa izan zen, Julen Antiokiakoaren omenez sagaratua. Nabe bakarreko eraikin hau egungo Santa Maria Madalenaren antzekoa omen zen.
1286an eta 1366an aipatua, batzuen ustez, antzinako Zaragozako Ateko meskitaren eraikinean egin zuten. 1520an katedralaren kapera batek bere orubean eraiki zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Martínez-Escalada, J.. (1999). Historia de Tudela contada por sus calles. Zaragoza: Navarro&Navarro, 565 or..
* ↑ García Gainza, M.A., Heredia Moreno, M.C., Rivas Carmona, J. & Orbe Sivatte, M.. (1980). Merindad de Tudela. in: Catalogo Monumental de Navarra. I Institución Príncipe de Viana, Arzobispado de Pamplona, Universidad de Navarra, 492 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5910606
# San Julian (argipena)

San Julian izenak izenda ditzake:

## Santu kristauak

* San Julian Antinoekoa (†. 304) martiria, Julian eta Basilisa santu bikotearen parte; jaieguna: urtarrilaren 6a;
* Beauvaisko San Juliano ( †. 290) martiria; jaieguna: urtarrilaren 8a;
* San Julian Sabas ( †. 377), aszetikoa; jaieguna: urtarrilaren 17a;
* San Julian Ospitalegilea, santu mitikoa, Erdi Aroan gurtza hedatua eta handia lortu zuena.
* Cuencako San Julian (1208), gotzaina; jaieguna: urtarrilaren 28a;
* Toledoko San Julian (c. 642-690), artzapezpikua; jaieguna: martxoaren 6a;
* San Julian Anazarbokoa edo Ziliziakoa. IV. mendeko martiria; jaieguna: martxoaren 16a.

## Toki izenak
### Espainian

* San Julian, Sevillako auzoa eta parrokia;
* San Julian, Vega de Valcarce udalerriko gune populatua, Leon probintzian;
* San Julian, Asturiasko Bimenes kontzejuko parrokia;
* San Julian, Jaen probintziako herria;
* Las Ventas de San Julián, Toledoko udalerria;
* San Julian, Malagako auzoa.
* San Julián de Arbás, Cangas del Narceako Asturiasko kontzejuko parrokia;

### Galizian

* San Xiao de Cela, Cambre herriko parrokia, Coruñako probintzian;
* San Xiao, A Rua kontzejuko parrokia, Ourense probintzian;
* San Xillao, Xunqueira udalerriko herria, Ourense probintzian.

### Herrialde katalanetan

* Sant Julià de Vilatorta, Bartzelonako udalerria;
* Sant Julià de Lòria, Andorrako parrokia.

### Munduan

* San Julián, Jalisco estatuko udalerria; Mexikon.
* San Julián, El Salvador, Sonsonateko departamentuan.
# San Julian dorrea

San Julian dorrea, edo San Julián zelaiko dorrea, Nafarroako Tuteran zegoen defentsarako talaia zen. IX. mendekoa zela pentsatzen zen. XVIII. mendean bota zuten.

## Kokapena

Egungo Santa Kiteria baseliza aurrez aurre zegoen, San Julian mendietan, egungo Santa Kiteria mendietan. Gaur egun pinudiez estalita dagoen aldean egon zitekeen zeren eta orain gutxi arte bertan erorkin batzuk ikusten baitziren.

## Historia

Kroniken arabera oso dorre garaia zen, kanpotik lurrez egina baina azpian harlanduaz egina. Tradizionalki musulmanen garaikoa zela esan da, Amrus ben Yusuf bitartez IX. mendekoa, Tutera gotortzeko lanen barruan. Dena dela, gaur egun gehiago dira kristaua zela pentsatzen dutenak eta modernoagoa, XIII. mendekoa. XVIII. mendean dorrera bota zuten bertan bolbora-biltegi bat egiteko.

## Erreferentziak

* ↑ Sainz-Pérez, M. (1913-1914). Apuntes Tudelanos. J.R. Castro Alavaren edizio zuzendua (1969), Gráficas Mar, Tudela. 3. liburuki, 1430 or.
* ↑ Marín-Royo, L.M.. (2002). La Tudela desconocida: Aspectos recónditos en la historia de la ciudad. La fortificación de Tudela; El puente sobre el río Ebro ISBN 84-609-7814-1..

## Ikus, gainera

* Santa Kiteria baseliza (Tutera)

## Kanpo lotuak

* Luis María Marín-Royo: "Tutera ezezaguna".

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2885983