# Polizzello

Polizzello edo Polizzello mendiko toki arkeologikoa, ziuraski, K.a. XI.-VI. mendeen artean bizi izan zen.

## Etimologia

Izena, dirudienez, Polizelo Dinomenidearen izenetik dator. Beste tesi baten arabera, izena, grezieratik dator πολις Ειθηλος (Polizzello), grezierazko asentamendu bat adieraz dezakeena, ebidentzia arkeologikorik ez dagoen arren.

## Geografia

Tokia, itsas mailatik 877 metroko muino batean dago, eta Mussomelitik gertu dago, Caltanissetta probintzian.
Lekua, geografikoki, giza kokaleku bat ezartzeko egokia da, oso erraz defenda daitekeelako eta ur-iturriak daudelako. Bi ordoki ditu, horietatik txikienean, akropoliaren egoitza eta lehen asentamendu protohistoriko eta arkaikoa dago. Tokiak ekialde-mendebalde orientazioa du, ekialdetik sarbide bakarrarekin.

## Historia

Historikoki, guneak hiru une garrantzitsu izan ditu:
* Antzinako Brontze Aroa (K.a. XIX.-XVI. mendeak). Hortik geratzen dira Castelluccioren garaiko haitzulo-hilobi batzuk eta mendiaren ekialdeko aldean altzariak dituen etxola biribil bat.
* K.a. XI. mendetik IX. mendera arte, muinoaren tontorreko akropoli bat.
* K.a. VIII.-VI. mendeen artean, toki honetarako garapen goreneko garaia zen. Muinoaren ertz terrazatua zeharkatzen duen esparru monumental bat eta eraikin zirkular batzuk geratzen direlarik: kaperak, gurtzarako lekuak. Barnean, aparteko objektu historikoak aurkitu ziren: Polizzelloko kasket kretarra eta gerlari itifaliko baten buztinezko irudi bat (Polizzelloko gerlaria).
K.a. V. mendekoak dira Tenenoen etxearen hondarrak, zenbait logele dituen egoitza.

## Iruditegia

* Anfora indigena apaindua
* Pixide zilindriko indigena, azazkal-estalkiarekin eta grabatutako dekorazioarekin
* Indigenen katiluzko tapa, dekorazio margotutako dekorazioarekin

## Erreferentziak

* ↑ PALERMO, Dario: L'Acropoli di Polizzello fra l'Età del Bronzo e il VI secolo a.C.: problemi e prospettive-, Academia.edu, 310 orr. 2020.08.2718an kontsultaturik.
* ↑ Polizello 2020.08.28an kontsultaturik.
* ↑ Storici in Sicilia: Tucidide, Diodoro, Erodoto, Cicerone ..., 2020.08.28an kontsultaturik.
* ↑ CAPOZZO, Alielmo (1840): Memorie su la Sicilia: tratte dalle più celebri e accademie e da distinti libri di società letterarie e di valent'uomini nazionali e stranieri : con aggiunte e note., Virzi, 27 or.
* ↑ MAMBELLA, Raffaele: La problematica dei sacelli circolari del santuario sicano di Polizzello (Cl)
* ↑ PALERMO, Dario Palermo: Polizzello -, Academia.edu, 105 or.

## Bibliografia

* CASTELLANA, Giuseppe: La Sicilia nel II millennio a.C., Palermo, Salvatore Sciascia Editore, ISBN 88-8241-130-3.
* HURÉ, Jean (2005): Storia della Sicilia dalle origini ai giorni nostri, Brugherio (MI), Brancato Editore, ISBN 88-8031-078-X.
* PANVINI, Rosalba; GUZZONE, Carla; PALERMO, Dario (2009): Polizzello: Scavi del 2004 nell'area del santuario arcaico dell'acropoli, Regione Siciliana - Assessorato dei Beni Culturali, Ambientali e della Pubblica Istruzione Dipartimento dei Beni Culturali, Ambientali, dell’Educazione Permanente, dell’Architettura e dell’Arte Contemporanea, 84 or., ISBN 978-88-6164-132-7.
* PICCOLO, Salvatore: Antiche Pietre. La cultura dei dolmen nella Preistoria della Sicilia sud-orientale, Morrone Editore, ISBN 978-88-902640-7-8.
* STOPO, Salvatore (2002): Sicilia antica, Erroma, Newton Compton Ed., ISBN 88-8289-750-8.
* TUSA, Sebastiano: La Sicilia nella preistoria, Palermo, Sellerio Editore, ISBN 88-389-1440-0.
* VOZA, Giuseppe Voza: Nel segno dell'antico, Arnaldo Lombardi Editore, ISBN 88-317-2606-4.

## Ikus, gainera

* Castelluccio di Noto
* Monte Grande
* Vassallaggi

## Kanpo estekak

* Dario Palermo
* Polizzelloko kaskoa
* Itifaliko
* Polizzelloko gerlaria
* Datuak: Q18202665
* Multimedia: Polizello / Q18202665