OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pau Riba

Pau Riba i Romeva (1948ko abuztuaren 7a, Palma – 2022ko martxoaren 6a, Tiana), katalan folk kantautore, artista ikonoklasta eta idazle bat izan zen.
1960ko hamarkadaren erdialdean bere ibilbideari ekin eta kontrakulturan murgildu zen. Nova Cançó mugimendu kulturaleko kide izan zen eta folk rocka jorratu zuen, Bob Dylan eta Frank Zappa estatubatuar musikarien eragina jasoz.

## Kanpo estekak

* Webgune pertsonala
* Datuak: Q9056991
* Multimedia: Pau Riba / Q9056991
# Pau Casals

Pau Casals i Defilló (1876ko abenduaren 29a, El Vendrell – 1973ko urriaren 22a, San Juan de Puerto Rico) kataluniar biolontxelojole, pedagogo, musika zuzendari eta konposatzaile bat izan zen. XX. mendeko kataluniar musikari nabarienen artean dago, txeloarekin burututako lan eta ibilbidearen ondorioz, garai guztietako txelo-jotzaile garrantzitsuenen artean dago.
Ziurrenik, berak jo eta grabatutako konposizio oroituena Johann Sebastian Bachen Biolontxelo Solorako Suitak ahaztezina da.
Bestalde, politika mailan asko parte hartu zuen. Bakea, Demokrazia eta Giza Eskubideen aldeko ekintzailea izan zen. Frankismoaren aurkari sendoa izan zen, Nazio Batuen Erakundeko Bakearen Zilarrezko Domina eman zioten eta Bakearen Nobel Sarirako ere izendatua izan zen. Nazio Batuen Erakundeko sorreran aurre hitzaldia eman zuen; bestalde, erakunde horretako ereserkia ere konposatu zuen.
Haren gorpua El Vendrell jaioterriako hilerrian datza. Bertan, Pau Casals Museoa eta Paus Casals Elkargoaren egoitzak ere daude.

## Iruditegia

* Pau Casalsen estatua Bartzelona hirian.
* Pau Casals Museoa El Vendrellen.
* Pau Casals

## Kanpo estekak

* Pau Casals Elkargoaren webgunea (Katalanez) (Gaztelaniaz) (Ingelesez) (Frantsesez)
* Datuak: Q208537
* Multimedia: Pau Casals / Q208537
# El Dorado Hills (Kalifornia)

El Dorado Hills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. El Dorado konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. 50.547 biztanle ditu, 131,682356 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* El Dorado konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2218053
* Multimedia: El Dorado Hills, California / Q2218053
# El Dorado konderria (Kalifornia)

El Dorado konderria (ingelesez: El Dorado County) Kaliforniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Placerville da. 2010eko zentsuaren arabera 181.058 biztanle zituen, El Dorado kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

El Dorado konderriak 4.626,64 kilometro koadro ditu. Horietatik 203,24 ura dira. Beste 4.423,4 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,03 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 181.058 pertsonetatik 166.564 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 21.875 dira. 1.296 beltzak edo afroamerikarrak. 1.553 amerikar natiboak ziren eta 261 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 6.143 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 318 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 4.923 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q108093
* Multimedia: El Dorado County, California / Q108093
# El Drogas

Enrique Villarreal Armendariz, ezagunagoa El Drogas ezizenaz (1959ko abuztuaren 31, Txantrea, Iruñea) nafar abeslari, musikari eta baxu-jotzaile bat da. Nagusiki Barricada musika taldeko kidea izateagatik ezaguna da. Gaur egun El Drogas izeneko taldearekin jotzen du.

## Diskografia
### Barricada taldearekin

* Noche de rock&roll (1983)
* Barrio conflictivo (1985)
* No hay tregua (1986)
* No sé qué hacer contigo (1987)
* Rojo (1988)
* Pasión por el ruido (1989)
* Barricada (zuzeneko bikoitza) (1990) (Urrezko Diskoa)
* Barricada 83-85 (1990)
* Por instinto (1991) (Platinozko Diskoa)
* Balas blancas (1992) (Platinozko Diskoa)
* La araña (1994) (Urrezko Diskoa)
* Los singles (1995)
* Insolencia (1996)
* Salud y rocanrol (zuzenean) (1997)
* Suerte (Filmaren soinu banda, beste hainbat talderekin batera) (1997)
* Acción directa (2000)
* Bésame (2002)
* Hombre mate hombre (2004)
* Latidos y mordiscos (zuzeneko bikoitza) (2006)
* 25 años de rocanrol (2 CD + 2 DVD) (2008)
* Otra noche sin dormir (CD + 2 DVD), Rosendo eta Aurora Beltránekin (2008) (Urrezko Diskoa)
* La tierra está sorda (CD + liburu) (2009) (Urrezko Diskoa)
* En la memoria (akustikoa, CD + DVD) (2010)

### Txarrena taldearekin

* Txarrena (1992)
* Azulejo frío (2011)
* Con nocturnidad y alevosía (DVD + CD zuzenean) (2011)
* 20 Aniversario + Libros prestados (2 CD + liburu) (2012)

### La venganza de la abuela taldearekin

* La venganza de la abuela (1999)

### El Drogas bezala

* Libros prestados (akustikoa) (2012)
* El Drogas (2012) - EP
* Demasiado tonto en la corteza (2013)
* Un día nada más (2016) - 2 CD + 2 DVD zuzenean
* Sólo quiero brujas en esta noche sin compañía (2019)
* El largo sueño de una polilla (2021)

## Ikus gainera

* Barricada
* Euskal Rock Erradikala

## Kanpo loturak

* El Drogas musikariari elkarrizketa entzungai. Eitb.com (Gaztelaniaz)
* El Drogas musikariari elkarrizketa irakurgai. El Correo Vasco.com (Gaztelaniaz)
* El Drogas musikariari elkarrizketa irakurgai. El Correo Vasco.com
* Datuak: Q8773013
* Multimedia: El Drogas / Q8773013
# El Eco de Navarra

El Eco de Navarra 1876 eta 1913 artean Iruñean argitaratutako egunkaria izan zen, orduko nagusiena izan zena.
1875ean sortu zuten El Eco de Pamplona izenaz eta hilabete bi pasa ondoren, izenaz aldatu zuen karlistek Iruñea setiatu zutenean bakea eta foruak defendatzeko asmotan. karlisten aurka egin eta 1841eko Lege Hitzartua defendatzen zuen.
Nahiz eta "egunkari independente" azpititulua izan, Antonio Cánovas del Castilloren kontserbadoreen bozeramalea izan zen.
1913an Diario de Navarra egunkariarekin bat egin zuen biek izaera sozialaren printzipio orokor berak zituztelako.

## Bibliografia

* Jimeno Jurío, José María. (2007). Navarra en la época moderna y contemporánea. Iruñea: Pamiela ISBN 978-84-7681-457-4..
* Díaz Acosta, José Manuel. (1993). Historia Ilustrada de Navarra. Diario de Navarra ISBN 84-604-7413-5..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4890287
# El Dorado (Arkansas)

El Dorado Arkansasko hiri bat da. Union konderrian kokatua dago. 2010ean 18.884 biztanle zituen, 42 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Union konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79489
* Multimedia: El Dorado, Arkansas / Q79489
# El Dorado Springs (Missouri)

El Dorado Springs Missourieko hiri bat da. Cedar konderrian kokatua dago. 2010ean 3.593 biztanle zituen, 7,98 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cedar konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1023032
# El Duesoko espetxea

El Duesoko espetxea (gaztelaniaz: Penal de El Dueso) Santoñako (Kantabria, Espainia) El Dueso auzoan dagoen espetxea da.
1907an eraikia, Berria hondartzatik gertu dagoen eremu horretan XIX. mendeko hasieratik Inperial edo Napoleonen gotorlekua zegoen. Hasieran Afrikako espetxeetatik ekarritako presoez bete zuten. XX. mendean, kartzela horretatik hainbat preso politiko eta arruntak pasa ziren, batzuk famatuak, adibidez Rafael Mende madrildar politikari errepublikazalea, José Sanjurjo nafar militarra eta Antonio Buero Vallejo idazlea.
Santoñako hitzarmenaren ondoren, bertan Eusko Gudarosteko hainbat gudari espetxeratu zituzten, eta 1937ko urriaren 28an horietako 42 fusilatu zituzten. Haien omenez, urriaren 28an Gudari Eguna ospatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Raquel Collado Quemada, Colonia penitenciaria de El Dueso (Santoña). Papel político-penal durante la Guerra Civil y el Franquismo. 1937-1975
* ↑ «Efemerideak» Berria 2009-10-28.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3754379
* Multimedia: Penal de El Dueso / Q3754379
# El Dorado (Kansas)

El Dorado Kansasko hiri bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 13.021 biztanle zituen, 22,94 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Butler konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q630677
* Multimedia: El Dorado, Kansas / Q630677
# El Dueso (Kantabria)

El Dueso, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Santoña udalerrian dagoen herri bat da, Buciero mendiaren alboan. 2008ko erroldaren arabera 174 biztanle zituen.
Bertan, El Duesoko espetxea dago.
# Orixe ikastola

Orixe ikastola 1968. urtean sortutako Donostiako Parte Zaharreko ikastola bat da. Gaur egun, ikastetxe publikoa da.
Haur Hezkuntza eta Derrigorrezko Lehen Hezkuntza eskaintzen ditu, eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza Antigua-Luberri BHIra bideratzen du. Ikasleak auzoko bi eraikinetan banatuta daude: Haur Hezkuntza eta Lehen Hezkuntzako 1. eta 2. mailak Zuloagako eraikinean daude ("Ensantxeko eskoletan"), eta Lehen Hezkuntzako gainontzeko mailak Urgull mendi magaleko egoitzan.

## Kanpo estekak

* Orixe Ikastola
* Datuak: Q31187852
# Orixe saria

Orixe saria Añorgan (Donostia) jokatzen den bertsolari gazteen txapelketa bat da. 1972an izan zuen lehen ekitaldia eta 1978 arte jarraitu zuen. 1997an berriz ekin zioten txapeletari eta ordutik aurrera bi urtean behin jokatzen da. Azken ekitaldia ordea hiru urteko tartearekin izan du.

## Palmaresa

| Urtea | Txapelduna |
| 1972 | Euxebio Igartzabal |
| 1973-74 | ez zen jokatu |
| 1975 | Xabier Zeberio "Zeberio I" |
| 1976 | Juan Mari Narbaiza |
| 1977 | Jon Enbeita |
| 1978 | Luis Otamendi |
| 1979- 1996 | ez zen jokatu |
| 1997 | Arkaitz Goikoetxea |
| 1999 | Pablo Suberbiola |
| 2001 | Ainhoa Agirreazaldegi |
| 2003 | Estitxu Eizagirre |
| 2005 | Ekaitz Goikoetxea |
| 2007 | Unai Agirre |
| 2009 | Iban Esoain |
| 2011 | Jokin Uranga |
| 2013 | Iñigo Manzisidor "Mantxi" |
| 2015 | Arkaitz Oiartzabal "Xamoa" |
| 2018 | Iñaki Zelaia |

## Erreferentziak

* ↑ «Ibai Esoainek irabazi du Orixe saria» Argia (Noiz kontsultatua: 2017-11-25).
* ↑ Jokin Urangak irabazi du XIII. Orixe Saria. (Noiz kontsultatua: 2017-11-25).
* ↑ Mantxik irabazi du Añorgako Orixe Saria. (Noiz kontsultatua: 2017-11-25).
* ↑ Arkaitz Oiartzabal "Xamoa" nagusitu da Orixe Sarian. (Noiz kontsultatua: 2017-11-25).
* ↑ «Iñaki Zelaiak irabazi du Orixe Saria» irutxulo.hitza.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61362553
# Orix Buffaloes

Orix Buffaloes (japonieraz: オリックス・バファローズ, Orikkusu Bafarōzu) Japoniako beisbol talde arrakastatsua da, Osaka hirikoa. Japoniako Serieak 4 aldiz irabazi ditu, bigarrena da palmaresean, eta Ozeano Bareko Liga 12 aldiz. Orix finantza zerbitzuak babesten du taldea.

## Historia

Orix Buffaloes taldea 2004an sortu zen Kobeko Orix BlueWave eta Osakako Kintetsu Buffaloes taldeek bat egin zutenean.

### Hankyu / Orix BlueWave

Hanshin Kyuko trenbideak konpainiaren babesean sortu zen Hankyu taldea Osakan, gerora Hankyo Braves (ausartak) izenarekin ezagutu zena.
1967 eta 1972 artean Ozeano Bareko Ligako talde indartsuena izan zen 5 liga irabaziz, baina Japoniako Serieak beti Tokioko Yomiuri Giantsen aurka jokatzea egokiotu zitzaion eta denak galdu zituen. Toshibaru Ueda entrenatzailea fitxatu eta 1975, 1976 eta 1977ko Serieak irabaztea lortu zuen. 80. hamarkadan ordea Saitama Seibu Lions taldearen nagusitasuna onartu behar izan zuen eta 1984ko Liga baino ez zuen irabazi.
1988an Hankyu konpainiak Orix konpainiari saldu zion taldea eta 1991ean Kobera aldatu zuen egoitza. 1995ean Liga berria irabazi zuen eta 1996an Liga eta Serieak.

### Kintetsu Buffaloes

Osakako Kintetsu Buffaloes taldea 1950an sortu zen. 1959an bi jokalari estatubatuar fitxatu zituen, Glenn Mickens (pitcherra) eta Ron Bottler (catcherra), Japoniako talde batek fitxaturiko lehen amerikarrak izan ziren.
Taldeak ez zuen Serierik irabazi baina bai Ozeano Bareko lau Liga.

### Orix Buffaloes

Ez du oraindik titulurik lortu. Emaitzarik onena 2005eko Ligako bigarren pstua du.

## Palmaresa

* Japoniako Serieak (4): 1975, 1976, 1977, 1996.
* Ozeano Bareko Liga (16):
** Hankyu Braves - Orix BlueWave (12): 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1975, 1976, 1977, 1978, 1984, 1995, 1996.
** Osaka Kintetsu Buffaloes (4): 1979, 1980, 1981, 2001.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1328038
* Multimedia: Orix Buffaloes / Q1328038
# Orizaba (udalerria)

Orizaba Mexikoko udalerri bat da. Veracruz de Ignacio de la Llave estatuan kokatua dago. 2010ean 120.995 biztanle zituen 27,89 km²ko azaleran. Herriburua [[Orizaba (Orizaba)|Orizaba]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q993904
* Multimedia: Orizaba, Veracruz / Q993904
# Oriximiná

Oriximiná Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. 68.294 biztanle ditu 107.603,291 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Pará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2011919
* Multimedia: Oriximiná / Q2011919
# Oriyerazko Wikipedia

Oriyerazko Wikipedia Wikipediaren oriyerazko edizioa da. 2013ko urtarriaren hasieran 3148 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 161.a zen.
1000 artikuluak lortu zituen 2011ko maiatzean.

## Kanpo estekak

* Oriyerazko Wikipedia
* Datuak: Q7102897
* Multimedia: Odia Wikipedia / Q7102897
# Espezie tipo

Nomenklatura zoologikoan, espezie tipoa (Species typica) genero edo azpigeneroari iraunkorki loturik dagoen espeziea, espezimen biologiko tipoa duena. Talde supragenerikoetan, genero tipoarena antzeko kontzeptua da. Botanikan antzeko kontzepturik izan ez arren, batzuetan zoologiatik hartzen dute mailegu moduan. Izan ere, botanikan genero baten tipoa espezimena da (edo, inoiz edo behin, ilustrazio bat).
Kontzeptua Pierre André Latreillek asmatu zuen.
Adibidez, Monacha barraskilo-generoaren espezie tipoa Monacha cartusiana da. Generoa Hygromiidae familian dago eta familiaren genero tipoa Hygromia da.

## Erreferentziak

* ↑ International Commission on Zoological Nomenclature. (1999). International Code of Zoological Nomenclature, Fourth Edition, adopted by the International Union of Biological Sciences. .
* ↑ International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (ICN) 10.1, 8.1 eta 10.4 artikuluak
* ↑ Dupuis, Claude. (1974). «Pierre André Latreille (1762–1833): the foremost entomologist of his time» (PDF) Annual Review of Entomology 19: 1–14. doi:10.1146/annurev.en.19.010174.000245..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q252730
# Espezie mehatxatu

Espezie mehatxatuak etorkizun hurbilean galzorian izateko arriskuan dauden espezieak (animaliak, landareak, onddoak...) dira. Ea espezie bat mehatxatuta dagoen zehazteko, batzuetan biztanleriaren dinamikako neurri bat erabiltzen da: umatzeko adinean diren helduen urritze kritikoa (populazioaren hazkunde-tasari lotutako biomasa neurri matematiko bat). Neurri hori, espezie bat galzorian zenbateraino dagoen neurtzeko metodo bat da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Liermann, Martin. (2001). Depensation: evidence, models and implications. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16197023
# Espezifiko

Espezifiko terminoak adiera eta erabilera zenbait ditu:
* fisikan,
** pisu espezifikoa,
** bolumen espezifikoa;
* medikuntzan, tratamendu espezifikoa.
# Espezie inbaditzaile

Espezie inbaditzailea (edo espezie exotiko inbaditzailea) jatorrizkoa ez den ekosistema batean sartu eta bertako oreka ekologikoa suntsitzen duen espezieari deritzo. Hau da, espezie bat hona etorri eta bertan hazteko kapaz bada, naturalizatu egin dela diogu, baina behin bertako landare eta animalientzako kaltegarria baldin bada, inbaditzaile deitzen zaio.
Oro har, inbaditzaile biologikoak azkar hazi eta ugalketa-ziklo laburrak dituzten espezieak izaten dira. Aldi berean, ingurune askotan bizitzeko gaitasuna dute, habitatari ez baitiote bizi-baldintza zorrotzik eskatzen. Espezie inbaditzaileak erruz ugaldu eta modu ezin hobean egokitzen dira bizileku berrira eta, askotan, harrera-ekosistemako jatorrizko espezieak arriskuan jartzen dituzte. Halako inbasioak, munduko biodibertsitatea gordetzeko arazo larria izateaz gain, konponbide zaila izaten dute.

## Adibideak

Espezie inbaditzaile mota asko daude:
* Onddoak,
* Algak,
* Landareak,
* Ornogabe ez-artropodoak,
* Artropodo ez-krustazeoak,
* Krustazeoak,
* Arrainak,
* Anfibioak,
* Narrastiak,
* Hegaztiak,
* Ugaztunak,
Esaterako:

### Animalia inbaditzaileak

Animalia inbaditzaile asko daude gure inguruetan, esaterako:
* Achatina fulica barraskiloa
* Ahate herdoiltsua,
* Amerikar bisoia,
* Boiga irregularis sugea,
* Caulerpa taxifolia,
* Ibai-karramarro gorria,
* Inurri eroa,
* Liztor asiarra,
* Niloko perka,
* Senecio inaequidens,
* Tigre eltxoa,
* Ur-ipurtatsa,
* Zebra-muskuilua,

### Landare inbaditzaileak

Landare inbaditzaile asko daude gure inguruetan, esaterako:
* Acacia dealbata (mimosa),
* Acacia mearnsii,
* Akazia hiruarantza,
* Akebia quinata,
* Alka-belar,
* Astigar zorrotz,
* Baccharis halimifolia,
* Barrabas-belar,
* Campylopus introflexus,
* Carpobrotus edulis,
* Eichhornia crassipes,
* Equisetum arvense,
* Eukalipto,
* Euonymus fortunei,
* Frantses milazka,
* Getozka,
* Guaiabondo,
* Imperata cylindrica,
* Indipikondo,
* Intsinis pinu,
* Itsas ezkai,
* Itsas pinu,
* Izar-plantain,
* Reynoutria japonica, (Japoniar piper-belarra),
* Kala (landarea),
* Kanabera (landarea),
* Kanforrondo,
* Lantana camara,
* Lirio hori,
* Mairu-belar,
* Marakuia,
* Margosa,
* Mimosa,
* Mingarratz txiki,
* Oenothera biennis,
* Olo gaizto,
* Opuntia,
* Otso-lahar,
* Panpa-lezka,
* Paradisuko melia,
* Paspalum vaginatum,
* Paulownia,
* Rubus fruticosus,
* Rubus ulmifolius,
* Sasiakazia,
* Sorgin-baratxuri,
* Tamariz,
* Tropaeolum majus,
* Txiribi,
* Zingira-nekosta,
* Zorne-belar,
* Zur beltzeko akazia...

## Erreferentziak

* ↑ Otamendi, Xabier. (2010-12-08). «Inbasioari aurre egin nahian» Berria.

## Ikus, gainera

* Landare inbaditzaile

## Kanpo estekak

* Zientzia.net Artikulua: Alien, benetako bertsioak
* Zientzia.net Artikulua: Adi, hemen ditugu!
* Zientzia.net Artikulua: Etxean uso, kanpoan otso
* (Gaztelaniaz) Ministerio para la transición ecológica. Catalogo de especies invasoras.
* Datuak: Q183368
* Multimedia: Invasive species / Q183368
# Espezifikotasun (medikuntza)

Medikuntzan eta epidemiologian, proba kliniko baten espezifikotasunak proba horrek benetako negatiboak antzemateko duen gaitasuna neurtzen du. Test batek espezifikotasun handia baldin badu positibo faltsuen portzentajea oso txikia izango da.
Mikrobiologia klinikoaren laborategi batean, esaterako, proba batek espezifikotasun handia duenean proba hori mikrobio bat antzemateko oso espezifikoa dela esan nahi du, eta mikrobio horrentzat soilik espezifikoa dela. Oso antzekoak diren bi mikrobioen arteko bereizketa egiteko ahalmena da espezifikotasuna. Hots, emaitza positibo batek mikrobio horren presentzia ziurra dela adierazten du (positibo faltsuen emateko probabilitatea oso txikia da).
Aldiz, probak espezifikotasun txikia badu, emaitza positibo batek ez du bermatzen mikrobio horren ezinbesteko presentzia, probak beste mikrobio batzuk ere antzeman ditzakeelako. Hots, positibo faltsuak ager daitezke.
Test baten espezifikotasuna oso handia denean, gizabanako batek gaixotasun baterako negatibo ematen badu horrek esan nahi du ziur aski ez duela gaixotasun hori.
Espezifikotasuna horrela kalkulatzen da:
$Espezifikotasuna={\frac {BN}{BN+PF}}$
BN benetako negatiboak izanik eta PF positibo faltsuak. Logikoa denez, espezifikotasuna %100 baldin bada, PF=O.
Diagnostiko klinikoan %80ko edo gehiagoko espezifikotasuna izan behar du proba batek onartua izateko
Espezifikotasun handiko (100) proba mikrobiologiko batek:
* positibo ematen badu, ziur mikrobio hori dagoela (pertsonak gaixotasuna du)
* negatibo ematen badu, ziur mikrobio hori ez dagoela (pertsonak ez du gaitzik).
Aldiz, espezifikotasun txikiko proba batek positibo ematen badu, gerta daiteke pertsona hori gaitza ez izatea (positibo faltsua)
Positibo faltsuak ahalik eta gehien saihestu behar dira, pazientearentzat ondorio psikologikoak eta fisikoak ekar ditzaketelako. Horrez gain, gaitzak ebakuntza bat eskatzen badu, gerta liteke ebakuntza bat egitea beharra ez duen paziente bati.

## Kontzeptuak

* Benetako positiboa: Testak emaitza zuzena ematen du. Gaixotutako pertsona gaixotzat jotzen du
* Positibo faltsua: Testak emaitza okerra ematen du. Pertsona osasuntsua gaixotzat jotzen du
* Benetako negatiboa: Testak emaitza zuzena ematen du. Pertsona osasuntsua osasuntsutzat jotzen du
* Negatibo faltsua: Testak emaitza okerra ematen du. Gaixotutako pertsona osasuntsutzat jotzen du

## Erreferentziak

* ↑ Euskal ikerlari talde batek Covid-19a atzemateko test berria sortu du ARGIA aldizkaria, 2020-04-10

## Ikus, gainera

* Sentikortasun (medikuntza)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3494375
# Espezien Bazarra

Espezien Bazarra (turkieraz: Mısır Çarşısı), baita ere Bazar Egiptoarra, Turkiako Istanbul hirian dagoen azoka historikoa da, hiriko zaharrenetariko bat eta estalita dagoen bigarrena; bestea Bazar Handia da. Urtero turismo ugari erakartzen du eta, horren ondorioz, bere berezitasuna arriskuan dago.

## Izena

"Mısır" hitzak turkieraz esanahi bikoitza du: Egipto eta zereal. Bazarraren izenaren jatorriaren berri ematen duten hainbat iturri historiko daude. Horrela, Ekialdetik eramandako espezieen komertzioaren ondorioz, "Bazar egiptoarra" deitu zela esaten da. Beste bertsio batek dioenez, garai batean, bizantziar garaian, leku horretan zerealen merkataritza ugaria egiten zen. Beste autore batzuek, Kairon, Egipton, bildutako zergekin eraiki zela diote eta hortik izena.

## Historia

Bazarra 1663 eta 1664 urteen artean eraiki zen Turhan sultanaren aginduz. Arkitektoen gorteko buruak diseinatu zuen, Koca Kas-m A, baina Mustafa arkitektoak osatu zuen 1664an. Bazarra Yeni Valide meskitaren eraikin multzoaren parte da, denda lerro bat, hilerri bat, bi iturri eta eskola batekin batera.
Bazarrak galera handiak izan zituen 1691 eta 1940ko bi sute handietan. Gaur egungo itxura 1940an hartu zuen, Istanbulgo Udalak zaharberritu ondoren.

## Ezaugarriak

"L" forma du. Alde laburrak 120 metro neurtzen du, meskitarekiko perpendikularra. Meskitaren paraleloan 150 metroko luzera du. Zati laburrean 46 denda daude, 23 alde bakoitzean eta alde luzean 36 denda daude, 18 alde banatan eta erdian beste sei denda. 88 denda guztira.
Bazarraren adar labur eta luzeen elkargunean, "Otoitz-eremua" izeneko eremu bat dago; bertan "Adhan Kioskoa" dago, otoitzari deitzeko tokia, alegia. Zurez diseinatutako eta eraikitako tarte hori da Bazarreko zatirik nabarmenena.
Bazarrean espeziak saltzeaz gain, antzinatean ere era guztietako botikak saltzen ziren. Kartelak dendetako ageriko lekuetan jarri ohi ziren.

## Erreferentziak

* ↑ John Freely: The Companion Guide to Istanbul (2000).
* ↑ Baer, Marc David (May 2004). "The Great Fire of 1660 and the Islamization of Christian and Jewish Space in Istanbul". International Journal of Middle East Studies. 36 (2): 159–181.
* ↑ https://web.archive.org/web/20100620153418/http://www.ibb.gov.tr/sites/ks/en-US/1-Places-To-Go/historical-bazaar/Pages/egyptian-bazaar.aspx

## Ikus, gainera

* Bazar Handia (Istanbul)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Bideoa Youtuben.
* Datuak: Q668641
* Multimedia: Spice Bazaar, Istanbul / Q668641