OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arraza segregazio

    Ez nahasi arrazakeriarekin.
Arraza segregazioa arraza talde desberdinen eguneroko bizitzan bereizketa sistemikoa egitean datza, dela jatetxeetan, zinemetan, komunetan, ikastetxeetan edo etxeak erosi edo alokatzerakoan. Segregazioa legeak eman dezake, edo arau sozialen bidez ere egon daiteke. Hainbat modutan mantentzen da: diskriminazioa pertsona bat lanpostu baterako kontratatzean edo etnia jakin bateko jendeari etxebizitza bat alokatzean, baita indarkeria ere (lintxamenduak, adibidez). Eskuarki, etnia desberdinetako kideek, ados jarrita, beren etniako pertsonekin elkartzea eta salerostea nahiago duten egoera bat sortzen denean, eta hori de facto segregazio edo banantze gisa deskriba daitekeenean, segregazio gisa baino gehiago.
Hala ere, segregazioak, sarritan, gertuko kontaktua ahalbidetzen zuen hierarkia-egoeretan, hala nola arraza bateko pertsona batek beste arraza bateko pertsona batentzat zerbitzari gisa lan egin ahal izatea. Segregazioak arrazen banaketa espaziala ekar dezake, edo arraza desberdinetako pertsonek erakunde desberdinak nahitaez erabiltzea, hala nola ikastetxeak eta ospitaleak.
Arraza segregazioa legezko sistemen adibide batzuk izan ziren Alemania naziko Nurenbergeko Legeak, Estatu Batuetako Jim Crow legeak eta apartheid sistema Hegoafrikan eta Namibian (Hegoafrikako okupazio pean, Hego-mendebaldeko Afrika izeneko probintzia bat bezala). Lehen aipatutako sistemak jada existitzen ez baziren ere, oraindik ere arrazakeria kasuak eta arrazakeriaren aldeko sistemak daude munduko hainbat lekutan.

## Historia

Historikoki, zenbait konkistatzailek (horien artean, mongolak, Afrikako bantuak eta Ameriketako aztekak) herri menderatuen segregazioa zekarren diskriminazioa praktikatu izan dute. Arraza anitzeko komunitateak izan diren munduko leku guztietan gertatu da arraza-segregazioa. Denborak aurrera egin ahala eta XIX. mendetik aurrera giza eskubideen kontzeptua garatu ahala, arrazen arteko bereizketa intentsitatean eta maiztasunean murrizten hasi zen.
Historiako beste garai batzuetan bezain ohikoa eta nabarmena ez izan arren, XX. mendean arraza-bereizketaren kasu enblematikoenetako batzuk erregistratu ziren, Alemania naziaren politikak, afroamerikarren aurkako segregazio arrazista Estatu Batuetan, batez ere 1960ko hamarkadara arte, eta Hegoafrikako apartheid-a.
1948an onartutako Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsalaren 2. atalak adierazten du:
| « | Gizaki orori dagozkio Aldarrikapen honetan adierazitako eskubide eta askatasunak, eta ez da inor bereziko arraza, larru-kolorea, sexua, hizkuntza, erlijioa, politikako edo bestelako iritzia, sorterria edo gizarteko jatorria, ekonomi maila, jaiotza edo beste inolako gorabeheragatik. | » |

## Erreferentziak

* ↑ Principles to Guide Housing Policy at the Beginning of the Millennium, Michael Schill & Susan Wachter, Cityscape
* ↑ Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsala, euskaraz, Nazio Batuen webgune ofizialean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59816
* Multimedia: Racial segregation / Q59816
# Arrazari Monumentua (Sevilla)

Arrazari Monumentua, Espainiako Plazaren Iparraldeko Dorreko alboko Maria Luisa Parkerako sarrera ondoan kokatua, Sevillan, Ruben Darioren honako bertso hauek irakur daitezkeen mural formako monumentu bat da:
| « | Ínclitas razas ubérrimas, sangre de Hispania fecunda, espíritus fraternos, luminosas almas, ¡salve!. | » |
Monumentu honetatik gertu, San Diegoren Glorieta dago.
1929an eraiki zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6023052
* Multimedia: Monumento a La Raza, Sevilla / Q6023052
# Arraza (biologia)

    Artikulu hau arrraza biologiako termino bezala ulertutako arrazari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arraza».
Biologian, arraza edo enda zenbait espezie biologikoetan ageri den azpimultzo taxonomikoa da, azpiespezie mailaren azpikoa, gaur egun zientifikoki baztertuta dagoena. Espeziea baino maila baxuagoko talde taxonomikoa da, ezaugarri hereditario berak dituzten indibiduoez osatua..
Hitza XVI. mendean hasi zen erabiltzen eta XIX. mendean izan zuen erabilera gailurra. Egun oraindik maiz erabiltzen da, batez ere etxe abereei (txakurrei, katuei, txerriei, etab.) lotutako azpimultzoak izendatzeko.
Arrazak ezaugarri fenotipikoetan oinarritzen dira, espezieak berriz, ezaugarri fenotipikoez gain, ezaugarri genetikoetan.
Etxe abereen arrazari dagokionez, FAO erakundeak honela definitzen du terminoa: «arraza etxe abereen talde homogeneo bat da, azpiespezifikoa, kanpoko ezaugarri zehatzak dauzkana eta aldi berean identifikagarriak direnak. Beraz, begiratu batez espezie berean eta era berean definitutako beste taldeetatik bereizi daitezkeenak. Orobat, talde homogeneo bat da, antzeko beste talde fenotipikoetatik bereizia banaketa geografikoa dela eta, eta akordioa egonik arraza horren aparteko identitateari buruz.

## Terminoaren historia

Arraza terminoa XVI. mendean hasi zen erabiltzen, eta bere erabileraren gailurra XIX. mendean eman zen. Azpiespezie pareko taxonomi kategoriaren maila hartu zuen orduan.

## Arrazen inguruko zenbait kontzeptu

Arrazaren kontzeptuak definizio asko ditu, baina, funtsean, espeziearen azpiko populazioa, jatorri geografiko berekoa, genetikoki espezie bereko beste populazio batzuez bestelakoa eta isolatuta egon dena ugalketa. Gainera, hautespen naturalaren eta gizakiaren eskuaren ondorioz, arraza hori zehazten duten ezaugarri morfologiko eta produktibo batzuk, oinordetzan. Azken batean, horrek arraza bat bestetik bereizten du.
Arrazetan funtsezko elementu batzuk oso garrantzitsuak dira kalitateari begira:
* Zein jatorri geografikotara egokituta dagoen.
* Beste talde azpiespezifiko batzuetatik bereizten duen oinarri genetikoa.
* Herentziazkoak diren ezaugarri morfologikoak eta produktiboak. ondorengoei transmititzeko gai direnak.
* Ugaltze-isolamenduko mekanismo genetikoa, oso garrantzitsua dena eta gene multzo bat norabide jakin batean eta ezaugarri morfologiko eta genetiko bereizgarrien arabera. Arrazak desberdintasun kultural eta geografikoen arabera garatu dira.
* Giza beharrizanak asetzeko ezaugarriak, gizarte-arloko ohituren arabera izaten dira. Elikadura eta nekazaritzari lotuak. Izan ere, arrazetan, hautespenak sortuak izan arren, ugaltze-mekanismo genetikoan gizakiak esku hartu du zentzu jakin batean modelatzeko edo gaitasun jakin batzuk sortzeko gizakiaren mesedetan.

## Oharrak

* ↑ Enda hitza aranismoa da.

## Erreferentziak

* ↑ http://www1.euskadi.net/harluxet/hiztegia1.asp?sarrera=arraza
* ↑ http://www.fao.org/docrep/V8300S/v8300s0c.htm#1.9. definici%C3%B3n de los t%C3%A9rminos
* ↑ (TURTON, 1974).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q918036
# Arrazional (argipena)

Arrazional terminoak adiera zenbait ditu:
* arrazionaltasuna, arrazoizko jokabidea eta horren ondorioa;
* zenbaki arrazionala, zatiki bidez adieraz daitezkeen zenbakiak.
# Arch (Suitza)

Arch Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Seeland barruti administratiboa barrutian. 2014an 1,592 biztanle zituen 6,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11729
* Multimedia: Arch, Switzerland / Q11729
# Archaea halofiloak

Archaea halofiloak mikroorganismo prokariotoak dira, ingurumen oso gazietan bizi direnak. Mikrobio hauek gatz-kontzentrazio handiak behar dituzte bizitzeko, eta gai dira %25-eko gatz-kontzentrazio duten tokietan hazteko. Laku oso gazietan (Itsaso Hilan, esaterako), gatzagan eta sodio kloruro ugari duten janarietan bizi dira.
Bakteriorodopsina izeneko pigmentu gorri bat dute, argia xurgatzen eta elektroiak mugitzen dituena, klorofilaren antzera; horrela lortzen dute mikrobio hauek behar duten ATP-a. Archaea halofiloak, baina, ezin dute CO2 erabili karbono-iturri modura, horretarako materia organikoa erabiliz.
Halobacterium, Halococcus eta Haloalkalicoccus dira halofiloen ordezkari nagusiak.

## Ikus, gainera

* Halofilo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1054206
* Multimedia: Halobacteria / Q1054206
* Espezieak: Halobacteria
# Archaeodictyna

Archaeodictyna Araneomorphae armiarma generoa da, Dictynidae familiakoa. Lur paleartikoetan eta Ekozona afrotropikalean aurkitzen dira.

## Espezien zerrenda

The World Spider Catalogo 12.0-ren arabera hauek dira:
* Archaeodictyna ammophila (Menge, 1871)
* Archaeodictyna anguiniceps (Simon, 1899)
* Archaeodictyna condocta (O. Pickard-Cambridge, 1876)
* Archaeodictyna consecuta (O. Pickard-Cambridge, 1872)
* Archaeodictyna minutissima (Miller, 1958)
* Archaeodictyna sexnotata (Simon, 1890)
* Archaeodictyna suedicola (Simon, 1890)
* Archaeodictyna tazzeiti (Denis, 1954)
* Archaeodictyna ulova Griswold & Meikle-Griswold, 1987

## Bibliografia

* Caporiacco, 1928: "Aracnidi di Giarabub e di Porto Bardia (Tripolis)". Annali del Museo civico di storia naturale di Genova, 53.liburuki, 77-107 or.

## Erreferentziak

* ↑ Platnick, 2011: The world spider catalog (American Museum of Natural History).

## Ikus, gainera

* Zerrenda:Dictynidae espezieak

## Kanpo estekak

* (Ingelesez): Index to Organism Names.
* (Ingelesez): Nomenclator Zoologicus
* Datuak: Q2859976
* Multimedia: Archaeodictyna / Q2859976
* Espezieak: Archaeodictyna
# Archaeognatha

Archaeognatha (grezieratik, archaeos, antzinakoa eta gnathos, baraila) edo kuprezko arraintxoak intsektuen barruko ordena zahar bat da, hegorik gabekoa, ektognatoak (kanpoko aho zatiekin), luzeak, hiru isatsekin abdomenaren atzealdean eta ezkataz estalitako gorputzarekin. 350 bat espezie ezagutzen dira. Devoniarretik aldaketa gutxien jasan dituen intsektu taldea dira.

## Familiak

* Familia
* Dasyleptidae
* Machilidae
* Meinertellidae
* Datuak: Q637179
* Multimedia: Archaeognatha / Q637179
* Espezieak: Archaeognatha
# Arch

Arch honako lekuetako bat izan daiteke:
* Arch (Suitza), Bernako udalerria.
* Arch uharteak, Falklandetan.
* Arch Creek (Montana), Estatu Batuetan.
* Arches (Cantal), Frantziako Cantal departamenduan.
* Arches (Vosges), Frantziako Vosges departamenduan.
* Arches Parke Nazionala, AEBetako Utah estatuan.
# Archaea termoazidofiloak

Archaea termoazidofiloak mikroorganismo prokariotoak dira, ingurumen azido eta oso beroetan bizi direnak. Arkeobakterio hauek 60 °C baino altuagoak diren tenperaturak behar dituzte bizitzeko, eta uraren irakite-puntutik oso gertu dauden tenperaturetan hazitzen dira.
pH oso azidoak ere jasaten dituzte, ohikoa izanik pH=1 duten habitatetan aurkitzea.
Mota horretako tenperatura eta pH-etan bizitzeko archaea hauek zelula horma berezia dute, mureinarik gabekoa. Haien entzimek ere erresistentzia handia diete tenperatura altuei.
Kategoria honetako mikrobioen artean hiru dira genero aipagarrienak:
# Archaeoindris

Archaeoindris gaur egun iraungia dagoen lemuriforme-genero erraldoi bat da, Madagaskarreko irlan eboluzionaturiko primaterik handiena, gorila ar baten tamaina har zezakeelarik, 200 kilogramotako pisuarekin eta 1.5 metro inguruko altuerarekin. Gaur egun, Palaeopropithecidae familiako kide konsideratzen da, beste zazpi generorekin batera. Hasiera batean, femur-anatomiaren eta gorputz-tamaina handiaren ondorioz ia esklusiboki lurtarra zen ideia zabaldu zen arren, material fosil berrien agerpenak esku zein hankak igokari motel baina indartsu bat izateko moldaturik zegoela azaldu dute. Izan ere, falangeen kurbadura zuzenki erlazionaturik dago esku- zein oin-funtzioekin; hala, igokari/saltakariak diren espezieak (Pongo generoaren kasu) falange-hezurrak kurbatuagoak edukiko dituzte. Paleoprotezidoak, Archaeoindris barne, falange proximalak oso kurbatuak dituzte, orangutanaren antzeko bizimodua zutenaren adierazle.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Jungers, W. L.; Godfrey, L. R.; Simons, E. L.; Chatrath, P. S.. (1997-10-28). «Phalangeal curvature and positional behavior in extinct sloth lemurs (Primates, Palaeopropithecidae)» Proceedings of the National Academy of Sciences 94 (22): 11998–12001. doi:10.1073/pnas.94.22.11998. ISSN 0027-8424. PMID 11038588. PMC PMC23681. (Noiz kontsultatua: 2020-02-06).
* ↑ (Ingelesez) Vuillaume-Randriamanantena, Martine. (1988-06). «The taxonomic attributions of giant subfossil lemur bones from Ampasambazimba: Archaeoindris and Lemuridotherium» Journal of Human Evolution 17 (4): 379–391. doi:10.1016/0047-2484(88)90027-9. (Noiz kontsultatua: 2020-02-06).
* ↑ (Ingelesez) Jungers, W. L... «Adaptive diversity in subfossil Malagasy prosimians» Zeitschrift Fur Morphologie Und Anthropologie 71 (2): 177–186. ISSN 0044-314X. PMID 6776705. (Noiz kontsultatua: 2020-02-06).
* Datuak: Q13223268
* Multimedia: Archaeoindris / Q13223268
* Espezieak: Archaeoindris
# Asier Barandiaran

Asier Barandiaran Amarika (Galdakao, 1970eko maiatzaren 15a) euskal filologoa da.
Deustuko Unibertsitatean euskal filologian lizentziatu zen (1993). Nafarroako Unibertsitateko irakasle laguntzailea izan da (1995-2002) eta irakasle kontratatua (2002-2011). 2002an Euskal Filologian doktoretza erdietsi zuen Euskal Herriko Unibertsitatean, cum laude kalifikazioarekin. 2011tik Euskal Herriko Unibertsitatean aritzen da lanean irakasle, Hezkuntza eta Kirol Fakultatean, Gasteizko campusean. Eusko Ikaskuntzako lehendakariordea izan da, Nafarroa ordezkatuz (2012-2020) eta Nafarroako Gobernuko Euskara Kontseiluko kidea aritu da 2008an hasi eta 2016ra arte. Egun LAIDA ikerketa taldeko kidea da. Euskaldunen AEBetarako emigrazioa XX. mendearen bigarren erdialdetik hona ere aritu da ikertzen, Laia ikerketa taldearen babesean.

## Kanpo estekak

* Laida Ikerketa Taldea: https://laida.eus/eu/laida-taldea/
* Datuak: Q102077960
# Asier Barahona

Asier Barahona Bregón (Miranda Ebro, Burgos, 1992ko azaroaren 18a) Mirandan jaiotako futbolaria da. Aurrelari lanetan aritzen da normalean.

## Kirol Ibilbidea

2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Gasteizko Aurrera | 3. | 2010/11 | 20 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 20 | 1 |
| Gasteizko Aurrera | Denera | Denera | 20 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 20 | 1 |
| Mirandes | 2.B | 2011/12 | 18 | 0 | 6 | 1 | - | - | - | - | | | - | - | 24 | 1 |
| Mirandes | Denera | Denera | 18 | 0 | 6 | 1 | - | - | - | - | | | - | - | 24 | 1 |
| Alaves | 2.B | 2012/13 | 21 | 3 | 5 | 1 | - | - | - | - | | | - | - | 26 | 4 |
| Alaves | Denera | Denera | 21 | 3 | 5 | 1 | - | - | - | - | | | - | - | 26 | 4 |
| Mirandes | 2. | 2013/14 | 9 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 10 | 0 |
| Mirandes | 2. | 2014/15 | 18 | 1 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 19 | 1 |
| Mirandes | Denera | Denera | 27 | 1 | 2 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 1 |
| Getafe B | 2.B | 2015/16 | 25 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 25 | 0 |
| Getafe B | Denera | Denera | 25 | 0 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 25 | 0 |
| Extremadura | 2.B | 2016/17 | 6 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 6 | 0 |
| Extremadura | Denera | Denera | 6 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 6 | 0 |
| Zamudio | 2.B | 2016/17 | 13 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 13 | 1 |
| Zamudio | 3. | 2017/18 | 34 | 10 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 34 | 10 |
| Zamudio | Denera | Denera | 47 | 11 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 47 | 11 |
| Arandina | 3. | 2018/19 | 37 | 5 | 2 | 1 | - | - | - | - | | | - | - | 39 | 6 |
| Arandina | Denera | Denera | 37 | 5 | 2 | 1 | - | - | - | - | | | - | - | 39 | 6 |
| Burgos Promesas | 3. | 2019/20 | 27 | 7 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 27 | 7 |
| Burgos Promesas | 3. | 2020/21 | 29 | 4 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 29 | 4 |
| Burgos Promesas | 2.F | 2021/22 | 32 | 5 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 32 | 5 |
| Burgos Promesas | Denera | Denera | 88 | 16 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 88 | 16 |
| Socuéllamos | 2.F | 2022/23 | 29 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 29 | 1 |
| Socuéllamos | Denera | Denera | 29 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 1 |
| Cieza | 3.F | 2023/24 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Cieza | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 318 | 38 | 15 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | 333 | 41 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4806890
# Asier Antonio

Asier Antonio Marcos (Irun, 1979ko uztailaren 10a) euskal herritar eskubaloi jokalaria da. Normalean, pibote jokatzen du ASOBAL Ligako BM Valladolid taldean.

## Taldeak

* Bidasoa Kirol Kluba (1997 – 2002)
* Balonmano Cantabria (2002 – 2004)
* BM Valladolid (2004 – 2012)
* BM Aragón (2012 – 2015)
* Benfica (2015 – 2015)
* Cavigal Nice Handball (2015 - egun)

## Palmaresa

* 2 Errege Kopa: 2004-05 eta 2005-06
* EHF Errekopa 1: 2008-2009
* Datuak: Q455514
# Asier Atxa

Asier Atxa Azpiazu (Aretxabaleta, 1980ko martxoaren 23a) gipuzkoar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa

1999
* 2. San Pelaio Sarian
* 4. San Pedro Sarian
2001
* Gurutze Deuna Saria
* 2. Oñati Sarian
2002
* Nafarroako Itzuliko etapa bat
* San Juan Proba
* 6. Txuma Txirrindulari Klasika Internazionalean
2003
* 2. Lazkaoko Proban
* 5. San Gregorio Sarian

## Taldeak

* Ulma-Cegasa - (2001)
* Olarra - (2001-2003)

## Kanpo estekak

* Asier Atxa - ProCyclingStats
* Datuak: Q123494745
# Asier Antona

Asier Antona Gómez (Bilbo, 1976ko abenduaren 27a) bizkaitar politikaria da. EHUn politika zientziak ikasi ondoren, Kanarietako Alderdi Popularretako kidea da. 2016an senatari hautatu zuten José Manuel Soria ordezkatuz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28501251
* Multimedia: Asier Antona Gómez / Q28501251
# Asier Aranguren

Asier Aranguren (Aretxabaleta, Gipuzkoa, 1965) euskal kirol kazetari bat da. ETB 1 eta ETB 2an kirol albisteak ematen ditu.
# Asier Arruti

Asier Arruti Mendizabal, pilota arloan Arruti deituraz ezaguna (Usurbil, Gipuzkoa, 1984ko uztailaren 27a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari jokatzen zuen, Aspe enpresarekin. Profesionaletako estreinako partida 2006ko uztailaren 30ean jokatu zuen, Zarauzko Aritzbatalde pilotalekuan, eta hantxe jokatu zuen azken partida ere, 2013ko ekainaren 30ean; eskuetako lesioek behartu zuten artean gazte eta sasoiko zela erretiratzera. Ez zen jo handikoa, eta profesionaletan ez zuen titulu nabarmenik lortu, baina esanekoa eta zintzoa zen, eta enpresak jarritako partida guztiak jokatu ohi zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Josu ARANBERRI: «Asier Arruti deja la pelota profesional el 30 de junio», Diario Vasco, 2013-06-16.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) «Asier Arruti», Diario Vasco
* Datuak: Q12254276
# Atoi-bizikleta

Atoi-bizikleta (izen komertzial hauekin ere ezagutzen da: Trailerbike, Trail-a-bike, Half wheeler, Tagalong, Trail-Gator, FollowMe, etab.) bidaiari txiki bat edo gehiago txirrindulari baten antzeko posizioan garraiatzeko diseinatutako gurpil bateko edo biko atoi mota bat da. Modelo batzuk bizikleta baten atzeko erdia bezala deskribatu ohi dira. Beste sistema batzuek bizikleta txikia osorik arrastaka eramatea ahalbidetzen dute.
Atoi-bizikleta bateko bidaiariak normalean zela bat, eskulekua eta pedalak izaten ditu. Delbert Adams Kanadako enpresariak patentatu zuen.

## Konfigurazioak

Atoi-bizikletek hainbat konfigurazio dituzte beren diseinuan, besteak beste, Adamek bezalako ohiko posizioa eta bidaiariak eserita Weehoo iGo-rekin gertatzen den bezala.

### Abiadurak

Atoi-bizikletak martxa bakarra edo bat baino gehiago izaten dute. Gutxitan dute balaztarik.

### Lotura

Zela-tutuaren bidez edo mugimendua ahalbidetzen duen lokailu batekin parrilla berezi batean bizikletari lotzen zaio atoi-bizikleta. Mekanismoa biratu egin daiteke zela-tutua erabiliz pibotatzeko. Lokailuak itxiera azkarreko aukera bat izan dezake.

### Bidaiari batzuk

Atoi-bizikletak aulki bakarrean eta tandem-konfigurazioetan daude eskuragarri.

### Tolesgarria

Zenbait atoi-bizikleta tolesgarriak dira garraiorako edo biltegiratzeko mekanismoa murrizteko.

## Aldakuntzak

Trail-Gator atoia edo FollowMe bezalako produktuek haur baten bizikleta atoi-bizikleta bihurtzen dute.

## Fabrikatzaileak

* Adams-ek Trail-a-Bike fabrikatzen du Trail-a-Bike izan zen atoi-bizikleten lehen fabrikatzailea. 1986an sartu ziren merkatuan.
* Burley Designek Piccolo fabrikatzen du zazpi martxekin eta martxa bakarrarekin, zela-tutura itsasten ez direnak, bereziki diseinatutako Graella Moose izeneko parrilla batera lotzeko eramaten dute. Diseinuaren egonkortasuna beste batzuekin alderatuz gero, batez ere tandem batekin eta haur nagusiekin (10 urte arte/38.5 kg) eraman behar dutenak dira gogokoenak.
* Funtrailerrek (Alemania) atoian eramandako bizikletak egiten ditu, baita helduentzako bizikletaren atzean haurtxoak eramateko aulkitxo batekin konbina daitekeen bat ere.
* Roland Werk GmbH- k add+bike bizikleta gehigarria egiten du.
* Trek Bicycle Corporation-ek Mountain Train fabrikatzen du.
* Weehoo-k iGo atoia egiten du pedalekin eta beste trailer batzuekin. Weehoo da pedaldun iGo trailerraren fabrikatzailea, eta 2009 amaieran agertu zen merkatuetan. Pedalak dituen atoiaren abantailak hauek dira: diseinu irekia, berezko egonkortasuna eta indarra handitzea bidaiariaren pedalkadarekin.
* Weeride-k aluminio arinarekin eta sei martxekin eraikitzen du ProPilot Tagalong, eta martxa bakarrarekin CoPilot Tagalong.
* Hase Spezialräderren triziklo etzana, Kettwiesel-a, beste triziklo baten atzean konekta daiteke, dena aurreko gurpila kenduz, merkatari batzuek, urritasunen bat duten txirrindularientzat gomendatzen dute. Kettwiesels batzuk horrela lotu daitezke, giza propultsio tren bat eginez.

## Ikus, gainera

* Tandema
* Trizikloa
* Datuak: Q3815527
* Multimedia: Trailer bikes / Q3815527
# Atoi hegazkin

Atoi hegazkinak bezeriki planeagailuak aireratzeko erabiltzen diren hegazkin txikiak dira. 30 eta 60 metro bitarteko soka baten bidez lotzen dira planeagailua eta atoi hegazkina. Atoi hegazkinak ahal badu goranzko aire korronteak aurkitu daitezkeen leku bateraino eramango du planeagailua atoian.
Ohiko hegazkin txikiez gain potentzia nahikoa dute hegazkin ultra arinak eta motoredun planeagailuak ere erabili daitezke atoi hegazkin lanetarako.
Atoi hegazkinek soka askatzeko gaitasuna dute larrialdi kasuan edo behin beren lana amaituta. Honetarako gantxo sistema bat dute eta pilotuak kabinatik akzionatu dezake.
Planeagailuez gain, pankartak edo beste zenbait objetu ere eraman ditzakete atoian.
# Atocha Renfe (Madrilgo metroa)

Atocha Renfe Madrilgo metroaren geltokia da, Madril udalerrian kokatuta dagoena.
Atochako geltoki-taldearen parte da, eta metro zerbitzuak hartzen ditu.

## Zerbitzuak

Madrilgo metroa :
| Geltokia < | Linea | > Geltokia |
| Arteko geltokia → Pinar de Chamartín | | Menéndez Pelayo → Valdecarros |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Línea 1» Metro de Madrid (Noiz kontsultatua: 2021-01-16).

## Ikus, gainera

* Madrilgo metroa
* 1. linea (Madrilgo metroa)

## Kanpo estekak

* Madrilgo metroaren webgunea
* Datuak: Q9161733
* Multimedia: Estación de Atocha Renfe / Q9161733
# Atochako basilika

Atochako Gure Amaren errege-basilika (gaztelaniaz: Real basílica de Nuestra Señora de Atocha) Madrilgo eliza da, Espainiako hiriburuan dauden sei basiliketako bat dena. Predikarien Ordenako komentu baten gainean eraikia, basilikaz gain 1965etik aurrera parrokia eta domingotarren komentua ere bada. Bere ondoan, Gizon Ospetsuen Panteoia dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3402038
* Multimedia: Basílica de Nuestra Señora de Atocha / Q3402038
# Atocha (Salta)

Atocha Argentinako Salta probintziako Hiriburuko departamenduko udalerri bat da.

## Biztanleria

564 biztanle (2002), eta horrek %12,8ko hazkundea suposatzen du aurreko erroldako 500 biztanlerekiko (1991). Gaur egun, auzo berriak eraiki dira, beraz, biztanle kopuruak gora egin du. Beraz, populazioa oraindik ez da zehatz-mehatz kalkulatu.
Herriak 20 ha eta 3.441 metro karratuko azalera du, Salta hiritik 6 km-ra dago, nekazaritza, abeltzaintza eta hiri sektorea duen erdi-landa eremua da.
Hegazti hilerri jakin bat dago.

## Erreferentziak

* ↑ Atocha y su Cementerio de los Pájaros

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8208545