# Matt Smith (aktorea)

Matthew Robert Smith (Northampton, 1982ko urriaren 28a - ) Ingalaterrako aktore bat da, telebistan, zineman eta antzerkian lan egin duena. Doctor Who telesailean hamaikagarren doktorearen papera betetzeagatik da ezaguna. Ondoren The Crown eta House of the Dragon telesailetan protagonista izan da.

## Biografia
### Futboletik antzerkira

Gaztetan futbolari profesionala izatekoa zen eta Nottingham Forest eta Leicester City klubetako gazte mailako taldetan jokatu zuen. Leicesterren kapitaina ere izan zen. Bizkarreko lesio baten ondorioz erretiratu egin zen eta antzerkia egiten hasi zen National Youth Theatre-n eta Ekialdeko Angliako Unibertsitatean drama eta idazkera kreatibo ikasketak egin zituen. 2003an hasi zen antzerkian lan egiten; Murder in the Cathedral, Fresh Kills, The History Boys, On the Shore of the Wide World... Telebistan ere hainbat telesail egin zituen, aipagarriena Party Animals telesailean egin zuen Danny Foster detektibearen lana.

### Doctor Who

2009ko urtarrilaren 3an hamaikagarren doktorea izango zela iragarri zen eta sorpresa handian izan zen, Smith baino askoz ezagunagoak ziren aktoreak aurrikusten baitziren paper horretarako. 26 urte baino ez zituen orduan. Karen Gillan eskoziarra izan zuen Amy Pond laguntzailearen paperean eta bientzako arrakastatsua izan zen Doctor Whon egindako papera. Telesailaren 5., 6. eta 7. denboraldietan protagonista izan ondoren 2013ko Gabonetako atal berezia izan zuen Doctorearen papera bete zuen azkena. Azken denboraldiaren erdialdetik aurrera Jenna Coleman izan zuen laguntzaile.
Hamaikagarren doktore gisa egindako lanarengatik hainbat sari irabazi zituen, SFX Awards (2011n eta 2012an) eta National Television Awards (2012an eta 2014an).

### Ondorengo lanak

Doctor Who amaitu eta hurrengo urtean Netflix kateko The Crown telesailean Filipe Edinburgokoa izateko aukeratua izan zen. Bi denboraldi egin zituen bertan eta 2018ko Emmy Sarietarako izendapena lortu zuen.
2020an Game of Thrones telesail arrakastatsuaren prekuela den House of the Dragon telesaileko protagonista izateko aukeratu zuten. Telesaila 2022ko abuztuaren 21ean hasi zen emititzen.

## Filmografia
### Zinema

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharrak |
| 2008 | In Bruges | Harry Waters gaztea | ezabatutako eszena |
| 2010 | Womb | Thomas | |
| 2014 | Lost River | Bully | |
| 2015 | Terminator Genisys | Alex / Skynet / The T-5000 | |
| 2016 | Pride and Prejudice and Zombies | Mr. Parson William Collins | |
| 2018 | Mapplethorpe | Robert Mapplethorpe | |
| 2018 | Patient Zero | Morgan | |
| 2018 | Charlie Says | Charles Manson | |
| 2019 | Official Secrets | Martin Bright | |
| 2020 | His House | Mark Essworth | |
| 2021 | Last Night in Soho | Jack | |
| 2021 | The Forgiven | Richard Galloway | |
| 2022 | Morbius | Milo | |

### Telebista

| Urtea | Telesaila | Pertsonaia | Oharrak |
| 2006 | The Ruby in the Smoke | Jim Taylor | Telesaila |
| 2007 | The Shadow in the North | Jim Taylor | Telesaila |
| 2007 | Party Animals | Danny Foster | Protagonista, 8 atal |
| 2007 | Secret Diary of a Call Girl | Tim | atal bakarra |
| 2007 | The Street | Ian Hanley | atal bakarra |
| 2009 | Moses Jones | DS Dan Twentyman | Miniseriea, 3 atal |
| 2010–2014 | Doctor Who | Hamaikagarren doktorea | 46 atal, 5-7 denboraldiak, 2013ko berezia eta 8. denboraldian atal bat |
| 2010 | The Sarah Jane Adventures | Hamaikagarren doktorea | 2 atal |
| 2011 | Christopher and His Kind | Christopher Isherwood | Telefilmea |
| 2012 | Bert and Dickie | Bert Bushnell | Telefilmea |
| 2013 | An Adventure in Space and Time | Bere burua | Telefilmea |
| 2013 | The Five(ish) Doctors Reboot | Matt Smith | Telefilmea |
| 2016–2017 | The Crown | Filipe Edinburgokoa | Protagonista , 20 atal |
| 2021 | This Time with Alan Partridge | Dan Milner | atal bakarra |
| 2021 | Superworm | Superworm | Ahotsa |
| 2022– | House of the Dragon | Daemon Targaryen | Protagonista |

### Antzerkia

| Urtea | Antzezlana | Pertsonaia | Oharrak |
| 2003 | Murder in the Cathedral | Thomas Becket | National Youth Theatre |
| 2004 | The Master and Margarita | Basoon | Lyric Hammersmith |
| 2004 | Fresh Kills | Arnold | Royal Court Theatre Upstairs |
| 2005 | On the Shore of the Wide World | Paul Danzinger | Royal Exchange Royal National Theatre |
| 2005–2006 | The History Boys | Lockwood | Royal National Theatre |
| 2006 | Burn/Chatroom/Citizenship | Tom/William/Gary | Royal National Theatre |
| 2007 | That Face | Henry | Royal Court Theatre Upstairs |
| 2007–2008 | Swimming with Sharks | Guy | Vaudeville Theatre |
| 2008 | That Face | Henry | Duke of York's Theatre |
| 2013–2014 | American Psycho | Patrick Bateman | Almeida Theatre |
| 2016 | Unreachable | Maxim | Royal Court Theatre |
| 2019 | Lungs | M | Old Vic |

### Bideojokoak

| Urtea | Bideojokoa | Pertsonaia | Oharrak |
| 2010 | Doctor Who: The Adventure Games | Hamaikagarren doktorea | |
| 2010 | Doctor Who: Return to Earth | Hamaikagarren doktorea | |
| 2010 | Doctor Who: Evacuation Earth | Hamaikagarren doktorea | |
| 2012 | Doctor Who: The Eternity Clock | Hamaikagarren doktorea | |
| 2015 | Lego Dimensions | Hamaikagarren doktorea | Audio artxiboa |

### Laburmetraiak

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharrak |
| 2009 | Together | Rob | |
| 2013 | Cargese | - | Zuzendaria |
| 2021 | "We're On Our Way Now" | | Noel Gallagher's High Flying Birds (bideoklipa) |
| 2021 | "Flying on the Ground" | | Noel Gallagher's High Flying Birds (bideoklipa) |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «BBC - Doctor Who - News Story» www.bbc.co.uk (Noiz kontsultatua: 2022-10-09).
* ↑ (Ingelesez) «BBC Radio 4 - Desert Island Discs, Matt Smith» BBC (Noiz kontsultatua: 2022-10-09).
* ↑ «That face to watch| Theatre | This is London» web.archive.org 2009-01-23 (Noiz kontsultatua: 2022-10-09).
* ↑ «London & West End theatre tickets, Theater listings and information, dinner/hotel deals | Photos, videos, interviews – london.broadway.com» web.archive.org 2009-03-30 (Noiz kontsultatua: 2022-10-09).
* ↑ «BBC - Press Office - Matt Smith is the new Doctor» www.bbc.co.uk (Noiz kontsultatua: 2022-10-09).
* ↑ (Ingelesez) Doctor Who: Runners and riders. 2009-01-03 (Noiz kontsultatua: 2022-10-09).
* ↑ «Doctor Who Matt Smith Karen Gillan as the Eleventh Doctor and Amy Pond» www.themindrobber.co.uk (Noiz kontsultatua: 2022-10-09).
* ↑ (Ingelesez) «Matt Smith wishes he'd stayed on Doctor Who for longer: "That's one of my great regrets"» Digital Spy 2016-10-07 (Noiz kontsultatua: 2022-10-09).
* ↑ (Ingelesez) Sandberg, Bryn; Sandberg, Bryn. (2015-06-18). «John Lithgow, Matt Smith Cast in Netflix’s ‘The Crown’» The Hollywood Reporter (Noiz kontsultatua: 2022-10-09).
* ↑ (Ingelesez) «The Night Manager, The Crown, Planet Earth II and Desert Island Discs take top prizes at 43rd Broadcasting Press Guild Awards» Broadcasting Press Guild 2017-03-17 (Noiz kontsultatua: 2022-10-09).
* ↑ (Ingelesez) Andreeva, Nellie; Andreeva, Nellie. (2020-12-11). «‘House Of the Dragon’: Olivia Cooke, Matt Smith & Emma D’Arcy To Star In HBO’s ‘Game of Thrones’ Prequel» Deadline (Noiz kontsultatua: 2022-10-09).
* ↑ «‘House Of The Dragon’ Gets August Premiere Date On HBO – Deadline» web.archive.org 2022-07-08 (Noiz kontsultatua: 2022-10-09).

## Kanpo estekak

* Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q312385
* Multimedia: Matt Smith (actor) / Q312385