OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Euskal alfabetoa

Euskal alfabetoa euskaraz idazteko erabiltzen den alfabetoa da; euskara Mendebaldeko hizkuntza bat denez, latindar alfabetoa du oinarri. Euskaltzaindiak 1994ko azaroaren 25ean erabaki eta bere 17. arauan bildu zuenaren arabera, 27 letraz osatuta dago:
| Letra | Izena | Ahoskera |
| A | a | /a/ |
| B | be | /b/, |
| C | ze* (eta haren aldaera, Ç [ze hautsia*]) | /s/, /k/ |
| D | de | /d̪/, |
| E | e | /e/ |
| F | efe | /f/ |
| G | ge | /ɡ/, |
| H | hatxe | ∅, /ɦ/ |
| I | i | /i/, /i̭/ |
| J | jota | /j/, tokiko aldaera hauekin: /ʝ/, /ɟ/, /dʒ/, /ʒ/, /ʃ/, /χ/ |
| K | ka | /k/ |
| L | ele | /l/ |
| M | eme | /m/ |
| N | ene | /n/ |
| Ñ | eñe | /ɲ/ |
| O | o | /o/ |
| P | pe | /p/ |
| Q | ku* | /k/ |
| R | erre | /r/, /ɾ/ |
| S | ese | /s̺/ |
| T | te | /t̪/ |
| U | u | /u/, /u̯/ |
| V | uve* | /b/, |
| W | uve bikoitza* | /u̯/ |
| X | ixa | /ʃ/ |
| Y | i grekoa* | /i/, /i̭/, /j/ |
| Z | zeta | /s̻/ |
* Ze, ze hautsia, ku, uve, uve bikoitza eta i grekoa ohiko euskal hitzak idazteko erabiltzen ez diren arren, beste hizkuntza batzuetako hitzak idazteko beharrezkoak direlako sartu dira euskal alfabetoan.

## Letren maiztasuna

135.878.500 karaktereko lagin batean, euskarazko letrarik ohikoena A da eta gutxien erabiltzen direnak Ñ, Ü eta Ç.
| Letra | Maiztasuna |
| A | % 14,1 |
| B | % 2,57 |
| C | % 0,253 |
| Ç | % 0,00137 |
| D | % 2,82 |
| E | % 12,5 |
| F | % 0,456 |
| G | % 1,95 |
| H | % 1,13 |
| I | % 8,40 |
| J | % 0,270 |
| K | % 5,13 |
| L | % 2,92 |
| M | % 1,41 |
| N | % 7,80 |
| Ñ | % 0,0109 |
| O | % 4,96 |
| P | % 1,22 |
| Q | % 0,0151 |
| R | % 7,45 |
| S | % 2,49 |
| T | % 7,12 |
| U | % 4,36 |
| Ü | % 0,00251 |
| V | % 0,114 |
| W | % 0,0390 |
| X | % 0,499 |
| Y | % 0,0870 |
| Z | % 4,59 |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: 17. araua, Euskal alfabetoaren letren izenak.
* ↑ (Ingelesez) «How often is which letter?» Simia (Noiz kontsultatua: 2024-09-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q791275
# Euskal Zuzentasuna

Euskal Zuzentasuna (EZ) Ipar Euskal Herrian 1970eko hamarkadan aritutako ezkutuko talde abertzale txiki bat izan zen. Bere burua, bere agirietan, nazio askatasunerako euskal erakunde sozialista iraultzaile gisa definitzen zuen. 1977ko azaroan ekin zion borrokari. Hainbat ekintza burutu zituen Baionan, tartean Ecco-bis enplegu agentziari su ematea edo La Feria zinema suntsitzea. 1979ko uztailaren 2an Espainiara zihoan "Puerto del Sol" trena ametrailatu zuten Donibane Lohitzunen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen iturrietako bat Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa da.

## Ikus, gainera

* Iparretarrak
* Hordago
* Irrintzi

## Kanpo estekak

* IKri buruzko artikulua, non garaiko testuingurua aipatzen den Eneko Bidegain: "Iparretarrak, erakunde baten historia", Euskonews.com, 2006/09/08
* Datuak: Q3060997
# Euskal abizendegia

Euskal abizendegiak edo euskal abizenen armorialak Euskal Herriko familia historikoen armarriak (blasoiak) biltzen ditu. Orrialde honetan eta bere azpiorrialdeetan biltzen diren abizen guztiak Hubert Lamant-Duhart egilearen (J & D Editions, ISBN 2-84127-121-8) Armorial of the Basque Country liburutik jasoak izan dira, zeina beste hainbat iturritan oinarritzen den, gainera. Euskal abizenen kopuru handia dela eta, hainbat azpiorrialdetan banatu dira abizenak.

## Aurkibidea

* A-Ak hizkien hasten direnak.

## Bibliografia

* Hubert Lamant-Duhart, Armorial du Pays basque (1997), J&D éditions (ISBN 2-84127-121-8)
* Hubert Lamant-Duhart, 2 vol., Armorial de Bayonne, Pays basque et sud Gascogne, (tome 1, éditions Limarc), 1981-1994
* Hubert Lamant-Duhart, Armoiries du Pays basque, 1991
* Hubert Lamant-Duhart, Saint-Jean-de-Luz, histoire d'une cité corsaire, 1992
* Hubert Lamant-Duhart, Saint-Jean-de-Luz en 1900, 1994
* Hubert Lamant, 83 volumes, Armorial général et nobiliaire français, Répertoire alphabétique des notices et armoiries des familles nobles, patriciennes et bourgeoises de France, 1975-1997
* Martin de Biscat, Derecho de la naturaleza (manuscrit de la bibliothèque Mazarine, Paris)
* Jean Berthier, Les entrées des nobles aux Etats de Navarre, in bulletin de la société des sciences, lettres et arts de Bayonne, 1962-1963
* Baron de Cauna, 3 vol, Armorial des Landes, 1863-1869
* Jesus Lorenzo Otazu Ripa, Heráldica municipal in Navarra. Tierras de cultura popular, Merindad de Pamplona, Merindad de Sangüesa, Merindad de Estella, Merindad de Tudela et Merindad de Olite, Diputación foral de Navarra, 1982-1984 (es)
* Pampelune, Archives royales de Navarre (es)
* A. et A. Garcia Caraffa, 6 vol, El Solar Vasco-Navarro, 1966-1967 (es)
* Juan de Erenchun, Apellidos blasonados, in enciclopedia Guipuzcoana, 1965 (es)
* Juan Carlos de Guerra, Estudios de heráldica vasca, 1982 (es)
* Abbée Pierre Haristoy, Recherches historiques sur le Pays basque, 1883-1884
* Revue IKUSKA (Nouvelle collection). Salvatierra et ses dépendances. Approche de l'histoire de l'Alava oriental à travers celle de ses familles, Institut basque de Recherches, 1993
* Jaime de Querexeta, 7 vol. Bilbao, diccionario onomástico y heráldico Vasco, 1970
* Faustino Menendez Pidal de Navascues, Bilbao, Libro de armería del reino de Navarra, 1974 (es)
* Juan Carlos de Guerra, Estudios de heráldica vasca, 1982 (es)
* Cabinet des manuscrits, Manuscrits français, Bibliothèque Nationale de France
* José Yanguas y Miranda, 3 vol, Diccionario de antigüedades del Reino de Navarra, Institución Príncipe de Viana, Edition de 1964, 1964 (es)
* Albert Révérand, Armorial du Premier Empire, 1894-1897
* Albert Révérand, Titres, anoblissements et pairies de la Restauration, 1901-1906
* Albert Révérand, Titres et confirmation de titres, 1909
* Vital Genestet de Chairac, in Héraut d'armes, Armorial de Basse-Navarre, 1863

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15973081
# Euskal antzara

Taxotaula bat irakurtzeko eraEuskal antzara Kontserbazio egoera: kaltebera :
Jatorrizko herrialdea(k):  Euskal Herria :
Sailkapen zientifikoa :
| Erreinua: | Animalia |
| Filuma: | Chordata |
| Klasea: | Aves |
| Ordena: | Anseriformes |
| Familia: | Anatidae |
| Generoa: | Anser |
| Espeziea: | A. anser |
| Azpiespeziea: | Anser anser domesticus |
Izen binomiala :
'Anser anser domesticus' Linnaeus, 1758 :
Arraza :
Euskal antzara :
Euskal antzara Euskal Herriko bertako etxeko hegazti arraza baten izena da. Euskal Herriko baserrietan aspaldidanik egon da gris koloreko antzara mota hau. Zerrenda ilunak, eta tarteka, zerrenda meheago eta argiagoak hego gainetan zein bularraren alboetan dituena. Mokoa eta hankak, laranja kolorekoak. Moko laranja eta mokoaren muturra beltza izan ohi dute.

## Ezaugarriak

Ezaugarri orokorrei dagokienez, lepaperik eta mototsik gabeko antzara da, sabelaldeko poltsak ondo garatuak dituena. Lumajea ugaria dauka, sarria eta estua du bizkarraldean eta bularraldean, baina ez hainbeste ipurtxuntxurrean eta izterretan.
Arrak ia-ia 8 kg hartzeraino hazten dira, emeak 7 kg hartzeraino.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal antzara – Euskal Abereak. (Noiz kontsultatua: 2022-05-11).
* ↑ (Ingelesez) fao-dadis-breed-detail.firebaseapp.com (Noiz kontsultatua: 2022-05-11).
* 1 2 Euskal antzara (oca) – Eoalak. (Noiz kontsultatua: 2022-05-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257577
# Erdiko puntu (ikurra)

Erdiko puntua (· edo •) puntuazio zeinu bat da. Hitzak banatzeko erabiltzen da, zerrenda bat egiteko moduan. Bi mota daude: bata, txikia (·), eta bestea, handiagoa (•). Askotan nahasten da puntuarekin, baina hori esaldiaren bukaeran, azken hitzeko azken letraren ondoren agertzen da, beti behean, eta segidan, tartea du, ez darraio letrarik.
Zenbait hizkuntzatan (katalanez, kasu), soinu bereziak irudikatzeko erabiltzen da, hitzaren barnean: adibidez, paral·lel ("paralelo", katalanez, ele geminatuaz).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1067693
* Multimedia: Interpuncts / Q1067693
# Erdilari

Erdilaria futbolean zelaiaren erdian jolasten edo jokatzen duen kirolaria da. Bai defentsa lanetan eta baita eraso lanetan murgiltzen dira erdilariak eta futbol jokalarien artean erdilariak izaten dira gehienetan metro gehien korrika egiten dituzten jokalariak, aparteko erresistentzia behar izaten dute, beraz. Beste gauza batzuen artean, baloiak berreskuratzea, erasoetarako jokaldiak antolatzea edo egitea, edota baloiaren jabetza mantentzea da beraien lana.
Euskal Herrian badaude erdilari ospetsu asko, besteak beste Xabi Alonso, Mikel Arteta, Raul Garcia... Erdilari batzuk defentsan moldatzen dira bereziki ongi eta beste batzuen onena erasoa antolatzea eta erasoetan parte hartzea izaten da. Horrela erdilari-erasokor, ezkerreko erdilari erasokor, eta antzeko beste ezaugarriei erreferentzia eginez deskribatzen dira futboleko erdilariak.

## Ikus, gainera

* Atzelari

## Kanpo estekak

* Datuak: Q193592
* Multimedia: Association football midfielders / Q193592
# Erdiko kornete

Erdiko kornetea etmoidearen barneko aldeari atxikiak dauden hiru hezur-xaflatxo kiribilduetako bat da, sudur-hobien erdiko zatia hartzen duena. Inguruan dituen beheko kornete eta goiko korneterekin batera, kornete edo sudur-maskor osatzen du.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Otorrinolaringologia Hiztegia ] [2015]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q718595
# Erdiko puntu (argipena)

Erdiko puntu terminoak esanai zenbait ditu:
* geometrian, erdiko puntua bi puntuen arteko zuzenkiaren erdian dagoen puntua da;
* erdiko puntua, ikur bat.

## Ikus, gainera

* Erdi puntuko arku
# Erdinger

Privatbrauerei Erdinger Weißbräu Werner Brombach GmbH Alemaniako Bavariako Erding udalerriko garagardotegi bat da. Nagusiki Weizenbier edo Weissbier motakoa garagardoa ekoiztu ohi du (gariz egina).
1886an Johann Kienle garagardogileak sortu zuen.

## Kanpo estekak

* Erdinger garagardotegiaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q698957
* Multimedia: Erdinger / Q698957
# Erdiko lamela

Erdiko lamela elkarren ondoan dauden bi landare zelulen zelula hormak elkarrekin itsasten dituen kaltzio eta magnesiozko pektina geruza bat da. Zitozinesiaren ondoren metatzen den lehen geruza da. Sarri zaila da erdiko lamela zelula hormatik bereiztea, bereziki zelulak pareta sekundario sendo bat garatzen badu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1434294
# Erding

Erding Alemaniako hiri-udalerri bat da, Bavaria estatuan. Azken zentsuaren arabera 36.813 biztanle zituen, 54,61 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15980
* Multimedia: Erding / Q15980
# Erdilo

Erdilo Nafarroako erdialdeko Pirinioetako mendi bat da, Ortzanzurieta mendilerroan dagoena, Orreagatik gertu. Bere garaiera 1265 metrokoa da. Ibañetako mendatetik ekialderantz igotzen den lehen mendia da, Ortzanzurieta mendilerroko bigarren mendirik garaiena den Astobizkar mendiranzko norantzan.

## Irispideak

Ibañetako mendatetik abiatzen da GRaren seinaleak jarraituz, Lepoederrerantz, Errolanen omenezko monumentuaren ondoan, bidearen bihurguneetatik moztu daitekeelarik, margoaren markak jarraituz. Tontorra hegoaldetik igaro ondoren, Iralepo lepora heltzen da, non ezkerretarantz, iparmendebalderantz biratzen den, borda baten hondakinen ondoan dagoen alanbre hesi bat zeharkatzeko, azkenik, atzera egiteko, muino belartsua tontorreraino igoz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256978
# Erdiko meninge-arteria

Erdiko meninge-arteria masailezur-arteriaren goranzko adar albokideetatik lodiena da; zulo biribil txikian barrena sartzen da garezurrean eta duramaterraren zati handi bat garaztatzen du, ganga kranialean ildoak eratuz. Foramen biribil txiki edo arantzatsutik igarotzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2010]
* ↑ Diccionario enciclopédico ilustrado de medicina Dorland 1. (27. argitaraldia) McGraw Hill Interamericana ISBN 84-7615-983-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q500563
# Erdiko otitis

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Erdiko otitisa erdiko belarriari erasaten dion otitisa da. Oro har, Eustakioren tronparen disfuntzioaren ondorioa da, nasofaringearen bakterioek edo birusek kutsatuta, eta infekzio akutua edo, batzuetan, kronikoa eragingo duena. Erdiko otitisarekin batera, zenbait gaixotasun konkomitante izaten dira, hala nola sinusitisa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Otorrinolaringologia Hiztegia ] [2015]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q223254
* Multimedia: Otitis media / Q223254
# Euskerazaintza

Euskerazaintza (Euskeraren Erri Akademia) euskara aztertzen duen elkarte bat da, euskara batua onartzen ez duena, 1978an sortua. Helburu nagusitzat erri-euskerak (euskalkiak) lantzea eta sendotzea du, eta bere buruari Euskeraren Erri Akademia deritzo. Elkarteak argitaratutako aldizkariak izen bera du, Euskerazaintza.
Euskerazaintzaren lehen presidentea Lino Akesolo izan zen. Zuzendaria Augustin Zubikarai izan zen sorreratik 2004 arte, eta ordutik aurrera Martin Olazarrek hartu zuen lekukoa.

## Ikus, gainera

* Euskara batua
* Euskaltzaindia

## Kanpo estekak

* Euskerazaintza, Euskeraren Erri Akademiaren webgunea
* (Gaztelaniaz): Legalizazioko estatutuak BOEn, 1981/02/21.
* Datuak: Q12257637
# Eusko (Argipena)

Eusko hitzak bi adiera ditu:
* Euskal Monetak euroaren osagarri sorturiko tokiko dirua.
* Hitz elkartuetan, lehen osagaia. Euskadi, euskotarrei dagokiona, Euskadikoa.
# Euskera erro eta gara

Euskera erro eta gara Bittor Kapanaga euskaltzainak 1978an idatzitako liburua da. Bertan egileak euskararen erroen bila jotzen du, euskal hitz zaharrak osatzen dituzten erroak, haien esanahiak eta hizkuntzaren garabidea eta lorratzak ikertuz, bere metodo propioa erabiliz.

## Edukiak

Lehen atalean, hitzaurre eta sarrera orokorraren ostean, egileak bere ustez euskal hitzen oinarrizko osagaiak diren fonemak aurkezten ditu:
| Izatasuna | Egintza | Getasuna |
| Iz | In | Hil |
| Ar/Ur | Uk | U |
| Ga | Gi | Ge |
Taulan ikusten den bezala, hauek hiru multzotan banattzen dira: Izatasuna adierazten dutenak, Egintza adierazten dutena, gehienbat aditzen osagarri, eta Getasuna edo edo gabezia adierazten dutena.
Ondorengo kapituluetan, egileak fonema horiek eta euren aldaerak aztertzen ditu, banaka banaka.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19947895
# Euskirchen

Euskirchen Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Euskirchen barrutia|Euskirchen]] barrutian. 2014an 55.558 biztanle zituen 139,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4074
* Multimedia: Euskirchen / Q4074
* Webgune ofiziala
# Euskera (aldizkaria)

Euskera Euskaltzaindiaren agerkari ofiziala da eta 1920. urtetik argitaratzen da. Urteko lehen zenbakiak (buletinak) Euskaltzaindiaren lana eta bizitza akademikoa biltzen ditu, eta bigarrenak Akademiaren lan esparruetako ikerketa-artikulu originalak, liburu-aipamenak eta antzekoak jasotzen ditu. Zenbakiak urtea bukatu eta hurrengo sei hilabeteetan argitaratzen dira. Ikerketa artikuluak argitaratzeko, Idazketa kontseiluak, anonimotasuna bermatuz, kanpo ebaluatzaileen iritzia jasoko du.

## Parte hartzaileak
### Zuzendaria:

Euskaltzainburua

### Idazkaria:

Ana Toledo

### Teknikaria:

Argitalpen zerbitzuaren eragilea

### Kideak (euskaltzainak):

* Adolfo Arejita.
* Jean-Baptiste Coyos.
* Joseba Lakarra.
* Andoni Sagarna.
* Patxi Salaberri Muñoa.
* Mikel Zalbide.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren hiztegian euskara aldaera hobetsi bada ere, agerkari ofizialean mendebaldeko aldaera, Euskera mantendu da, arrazoi historikoengatik-edo.. .
* ↑ Euskaltzaindia.eus. Euskera (ikerketa-aldizkaria). Bilbo: Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2023-07-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65217023
# Euskeraren berri onak

Euskeraren berri onak (izenburu osoa, jatorrizko grafian: Eusqueraren berri onac eta ondo escribitceco, ondo iracurteco ta ondo itzeguiteco erreglac) Agustin Kardaberazek idatzitako eta 1761ean argitaratutako liburua da.
Gipuzkeraz idatzia dago, prosa arinean. Kardaberazen idazlan gehienak erlijio gaiei zuzenki lotzen zaizkien arren, lan honetan euskara du aztergai, izan ere, liburua euskal hizkuntzaren gorespena dela esan baitaiteke. Euskarak berak dituen baliabideak argitan eman eta beste hizkuntzen pare ezarri nahi du idazleak. Gaian eta gaiaren trataera ikusirik, zalantza gutxiz esan daiteke Larramendik eragina izan zuela liburu honen sorkuntzan. Sarreraz gain, bederatzi atal ditu, izenburu oso argikoak:
* Beste hizkundeen aldean euskara
* Euskeraren hizkerak edo dialektoak
* Ondo hitz egiteko eta eskribitzeko molde edo artea
* Ondo eskribitzeko erregelak
* Ondo hitz egiteko beste erregelak
* Euskeraren arte edo gramatika
* Euskerazko gramatikaren erregaliak
* Euskerazko erretorika nola dan
* Kristau doktrinaren erretorika
Adibide gisa, lehen ataleko zati bat, hizkuntza jasoak (latina eta grekera, Kardaberazen ikuspuntutik) eta euskara konparatzen ari delarik:
| « | Izkunde estimatu oiek biak ere beren oreñak edo tatxak bazituzten len; baña gero, asko-jakiñen artean oi dana, egunoro ta obeto polikitu ta apañduaz biak joan dira. Orañ dakuskuna da, jakintsuen ta jakinzaleen izkera edo lengoajeak latiña ta griegoa dirala: ta latiñaren estimazioa are andiago da, zeren Eleizaren izkera santa dan, eta gure Fedeko libru sagradu guziak latiñez daukatzigun. Gure euskerak bazter oietan orrelako gizaseme andien patu onik izan eztu. Baña latin ta griegoak asko-jakiñen ditxa ta gloria ori izan badute, bere modura marabilla txikiago ezta, baizik miragarrizko prodijio andiago, euskera, soll-soll, bakarrik edo nik eztakit nola, bizirik ainbeste sekuletan egon dan ta dagoen: añ berez ta beregan, añ argi ta garbi, bere erio ta arerio guzien damu gorri gaixtoan badere. Alere asko, egieki, euskera galdu da. Baña ori ezta euskararen, ezpada euskaldunen desonra: bada oiek polikitu, apañdu eta edertu bearrean, lotsari gabe berak beren nagitasunez itxustu, larrutu ta desegin izan dute. | » |

## Erreferentziak

* ↑ «Euskeraren berri onak (1761). Agustin Kardaberaz - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2021-06-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109331779
# Euskharan

Euskharan Gasteizko kultur elkartea da. 1998an eratu zen. Aranbizkarra, Arantzabela eta Aranbide auzoetako euskaldunentzat bilgune izatea da bere helburu nagusia. Egun Amaia Zentroa kudeatzen du eta haur, gazte zein helduentzat euskarazko kultur eskaintza lutzaten du: Kulturgintza tailerrak, haur eta gazteen aisialdirako egitasmoak, ikus-entzunezko gela, formakuntza eta helduentzako ikastaroak

## Amaia Zentroa

B. Pérez Galdós plaza z/g
01002 GASTEIZ
Tel: 688 62 81 05
e-posta: euskharanamaia@gmail.com
* Euskharan elkartearen web gunea
* Datuak: Q12257639
# Eusko-estatubatuarrak Kalifornian

Euskaldunen presentzia lau mende ingurukoa da Kalifornian. Euskal esploratzaileak XVI. mendearen amaieran eta XVII. mendearen hasieran iritsi ziren Kaliforniara. Euskal-amerikarren presentzia handia da Bakersfieldeko eremuan. Bakersfieldeko jatetxe zaharrenetako eta historikoenetako asko euskaldunak dira, horien artean Woolgrowers, Noriega's, Pyrenees, Benji's eta Narducci's. Erorien Eguneko asteburuan Kern konderriko Euskal Jaialdia ospatzen da, Kern konderriko Euskal Klubak babestua. Hiru eguneko jaialdi honek janari, musika, dantza eta pilota jokoak eskaintzen ditu. Juan Bautista de Anza esploratzailea euskal jatorrikoa zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16146472
# Elko konderria (Nevada)

Elko konderria (ingelesez: Elko County) Nevadako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Minden da. 2010eko zentsuaren arabera 48.818 biztanle zituen, Elko kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Elko konderriak 44.555,42 kilometro koadro ditu. Horietatik 85,76 ura dira. Beste 44.469,66 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,1 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 48.818 pertsonetatik 44.888 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 11.158 dira. 329 beltzak edo afroamerikarrak. 2.286 amerikar natiboak ziren eta 62 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 434 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 32 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 787 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q484401
* Multimedia: Elko County, Nevada / Q484401
# Elkport (Iowa)

Elkport Iowako hiri bat da. Clayton konderrian kokatua dago. 2010ean 37 biztanle zituen, 0,65 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Clayton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2666925
# Elkins (Mendebaldeko Virginia)

Elkins Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Randolph konderrian dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. 6.934 biztanle ditu, 9,394524 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Randolph konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q952594
* Multimedia: Elkins, West Virginia / Q952594
# Elko (Hego Carolina)

Elko Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Barnwell konderrian dago, Hego Carolina estatuan. 140 biztanle ditu, 2,71662 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Barnwell konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1985119
# Elkoro (argipena)

Elkoro pertsona hauen abizena da:
* Aitor Elkoro, esku huskako pilotari profesional ohia.
* Javier Elkoro, futbolaria.
* Jose Luis Elkoro, Egin egunkariaren zuzendari ohia.
# Elkland (Pennsylvania)

Elkland Pennsylvaniako borough bat da. Tioga konderrian kokatua dago. 2010ean 1.821 biztanle zituen, 6,33 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Tioga konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1133596
* Multimedia: Elkland, Pennsylvania / Q1133596
# Elkmont (Alabama)

Elkmont Alabamako herri bat da. Limestone konderrian kokatua dago. 2010ean 434 biztanle zituen, 102,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Limestone konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67000
* Multimedia: Elkmont, Alabama / Q67000
# Elko (Nevada)

Elko Nevadaeko hiri bat da. Elko konderrian kokatua dago. 2010ean 18.297 biztanle zituen, 45,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Elko konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q945084
* Multimedia: Elko, Nevada / Q945084
# Elko New Market (Minnesota)

Elko New Market Minnesotako hiri bat da. Scott konderrian kokatua dago. 2010ean 4.110 biztanle zituen, 8,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Scott konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1923863
# Epigino

Epiginoa, armiarma emeen irekiune genitala da. Epiginioa ezaugarri taxonomiko garrantzitsua da, askotan egitura hau baita bi espezie elkarrengandik bereizteko era bakarra.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q668966
* Multimedia: Epigyne / Q668966
# Epigonidae

Epigonidae arrain pertziformeen familia da, mundu osoko ur tropikal eta epeletan bizi dena.

## Generoak

FishBaseren arabera, familiak 43 espezie ditu, 7 generotan banaturik:
* Brephostoma
* Brinkmannella
* Epigonus
* Florenciella
* Microichthys
* Rosenblattia
* Sphyraenops

### Generoen bilakaera

Hona hemen genero batzuen bilakaera:

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (1976). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-54713-1..
* ↑ www.fishbase.org
* ↑ Sepkoski, Jack. (2002). «A compendium of fossil marine animal genera» Bulletins of American Paleontology 364: 560..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1140474
* Multimedia: Epigonidae / Q1140474
* Espezieak: Epigonidae
# Epiglotis

Epiglotis laringearen hasieran izaten den kartilagoa da. Mihiaren atzealdeari lotuta dago eta zerbait irenstean glotisa ixten du. Amigdalarekin gertatzen den moduan, batzutan aho-gingilekin nahasten dute. Epiglotisak dastamen-papilak ditu.
Laringea osatzen duten bederatzi kartilagoen bat da eta hizkuntza batzuetan hotsak egiteko erabiltzen dute, epiglotis-kontsonanteak izenekoak.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Jowett, Shrestha. (1998). «Mucosa and taste buds of the human epiglottis» Journal of Anatomy 193 (4): 617–618..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q235378
* Multimedia: Epiglottis / Q235378