# Sauvosaari (barrutia)

Sauvosaari / Lehena :
| Udalerria | Kemi, Lappi |
| Sauvosaari (barrutia) ||
| Berezko iz. | Sauvosaari / Ensimmäinen |
| Biztanleria | 4.554 (2008) |
| Azalera | 3,74 km² |
| Dentsitatea | 1217,64 bizt/km² |
| Auzoak | Karjalahti, Peurasaari eta Sauvosaari |
Sauvosaari edo Lehena (finlandieraz, Ensimmäinen) Lappiren hego-mendebaldean dagoen Kemi hiriaren erdialdeko barrutia da. Guztira, hiru auzok osatzen dute, Karjalahti merkatal-auzoak, Peurasaarik eta hiriaren herrigunea den eta barrutiari izena ematen dion Sauvosaarik. Hain zuzen, Kemi Sauvosaari izeneko uhartean eraiki zen lehenbizikoz 1869. urtean eta bertan daude hiriko eraikin eta erakunde garrantzitsuenak; esate baterako, Udaletxea, tren-geltokia, Kemi-Tornioko Zientzia Aplikatuen Unibertsitatea edo KTAMK, Lizeoa, Eliza nagusia, Liburutegi Nagusia, Kulturetxea eta Länsi-Pohja Ospitalea. Sauvosaari biztanle gehien dituen laugarren barrutia da, guztira 4.554, eta azalera txikiena duena, 3,74 km².

## Ondasun nabarmenak

Ondorengo hauek dira barruti honetako ondasun nabarmenak:
* Elur-gaztelua edo Lumilinna: izotzez eta elurrez bakarrik eginik dagoen Finlandia osoko eraikin handiena da. Botniako badiaren ertzean dago, Sauvosaari auzoan, eta urtez urte eraikitzen den munduko eraikin bakarra ere bada. Lumilinna hiriko erakunde nagusiek Kemi-Tornioko negu turismoa sustatzeko abian jarritako egitasmo baten eskutik iritsi zen 1995ean eta irekirik egoten den bitartean, urtarrilaren bukaeratik apirilaren hasierara gutxi gorabehera, Kemiko ekitaldi garrantzitsu gehienak bertan antolatzen dira, hala nola, antzerkiak, izotz-arte erakusketak eta dantza- eta opera-saioak. Arkitektura edo eraikinaren diseinua urteko gaiaren arabera aldatu egiten da -aurtengoa, esaterako, komikigintza da-, baina leku finkoa duten hiru mugiezin daude: elur-jatetxea, elur-hotela eta elur-kapera. Lumilinna elur-sasoian baino irekirik ez dagoen arren, bisitari gehien jasotzen dituen Itsas Lappiko eraikina da, iaz, guztira, 104.000 lagun inguru; eskualdeko eraikin arrakastatsuena da.
* Harribitxi galeria edo Jalokivigalleria: Finlandia osoko harribitxi galeria handienetako bat da. Galeria 1986an ireki zen, Teuvo Ypyä kemitar gemologoak bilduma dagoen eraikina erosi zuenean. Hala ere, lehenbiziko harribitxien bilduma garrantzitsua 1994. urtekoa da, hiriari emandako harrribitxiek galeriaren garrantzia handitu zutenean; urtez urte, herrialdeko galeria baliotsuena bihurtu da. Besteak beste, frantses bitxigileek eginiko eta Marie Antoinette erreginak errefusatu zuen diamantezko lepokoa, Elisabet II.aren koroaren erreplika, daniar errege-familiaren harribitxiak, Errusiar Inperioaren aginte-makilan eta XVI. mendeko jainko hindu baten estatuako begi bat izandako Orlov diamantearen erreplika, eta objektu preziatuena den Finlandiako Erregearen koroa daude. Hain zuzen, bilduma honen balio material zehatza kalkulatzea ia ezinezkoa da eta ondorioz, ez da harritzekoa Jalokivigalleria Kemiko erakusketa erakargarriena izatea; 2007. urtean, esate baterako, 5.451 lagun izan zen bertan.
* Historia Museoa edo Historiallinen Museo: 1993. urtean sortu zen eta hiriko historiari buruz diharduen museoa da. Sauvosaariko eraikin ederrenetako batean dago, alegia, Birger Federley arkitektoak Nordea banketxearentzat 1928an eraiki zuen estilo klasizistako eraikinean. 40ko hamarkadan Kemiko Udalaren eskutara iritsi zen eta, azkenean, 1993. urtean, historia museoaren egoitza nagusia bihurtu zen. Erakusketentzako 140 m²-ko aretoa dago eta zuzendaria Helka Savikuja historialaria da. Bertatik, herrialdetik eta mundu osotik pasatzen diren erakusketak ikus daitezke eta erakusketa hauek, Finlandia eta bereziki Kemiko historiarekin zerikusia izan ohi dute.
* Kemiko eliza: hiriko parrokiaren egoitza nagusia eta Lappiko eliza luterano ikusgarriena da. Josef Stenbäck arkitekto finlandiarrak diseinatu zuen eta mortero adreiluz eraikia izan zen 1900. eta 1902. urteen artean. Eraikina arkitektura neogotikoaren eta nazional erromantikoaren arteko nahasketa arrakastatsuaren adibidea da, baina batik bat, izokin-kolore bereziagatik da ezaguna. Ouluko diozesiko gotzainak, Juho Koskimiesek inauguratu zuen 1903ko martxoaren 8an eta eskualdeko eliza handiena bihurtu zen. Guztira, 1.200 fededunentzako eserlekua dauka eta hegoaldean, hiriko hilerria eta gerra-oroitarriak ere daude. Objektu baliotsuenak tamaina handiko botozko itsasontzi zuria eta Kangasalako Organo Fabrikan 1935an eginiko organoa dira. Hain zuzen, Eskandinaviako eraikuntza tradizioa, itsasoa eta azpieskualdeko kultura oso presente daude lan honetan eta kemitarrentzat balio handiko eraikina da. Gaur egun, Markku Korpela bikarioaren esku dago parrokia.

## Iruditegia

* Elur-gaztelu argiztatua
* Harribitxi galeria
* Junnelius Etxea
* Kemin Lyseon Lukio
* Kemiko Udaletxea
* Peurasaariko kapera
* Sauvosaari auzoa
* Tren-azpiegitura

## Erreferentziak

* 1 2 Vakinaisesti asuvat ulkomaalaiset 2007 26.or. 2010.12.06
* ↑ Lumilinna 2011.02.08
* ↑ Kemin Lumilinnassa yli 100 000 vierasta 2011.02.10
* ↑ Kemin jalokivigalleria Matkailu. 2011.01.17
* ↑ Historiallinen museo 2010.11.28
* ↑ Kemin seurakunta 2011.02.06

## Ikus, gainera

* Kemiren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12267133