# 1522
## Gertaerak
#### Euskal Herria

* Martxoaren 10a – Orreagako kolegiatan lapurtu eta hura suntsitu zuten Gaztelaren aldeko soldaduek.
* Ekainaren 30a – San Martzialeko guduan Irungo miliziek Gaztelako Erresumaren interesak defendatu zituzten, Nafarroako Erresumaren erresistentziaren aurka.
* Uztailaren 4a – Amaiurko gazteluaren aurkako ofentsiba abiatu zuen Karlos enperadore espainiarrak.
* Uztailaren 9a – Amaiurko gazteluaren setioa amaitu zen nafarren porrotarekin. Gaztelako soldaduek gazteluaren murruak kanoikadaka suntsitu zituzten hainbat egunez gotorlekua setiatua eduki ondoren.
* Uztailaren 26 – Joan Arberoakoa exekutatu zuten Iruñean gaztelarrek, Donibane Garaziko gazteluaren alkaidea. 1512ean Nafarroaren konkista babestu arren, 1521ean erresuma berreskuratzeko borroka legitimistarekin bat egin zuen eta traizioa egotzi zioten.
* Uztailaren 30a – Kasedako bost nafar tortura zigorrera kondenatu zituzten gaztelarrek. Nafarroako Erresuma berreskuratzeko ahaleginaren porrotarekin, errepresio bortitza aplikatu zuten lurraldean. Nafarroako errege-erreginak heretikotzat zituztenez, euren defentsan altxatako oro ere heretikoa zela ebatzi zuten.
* Abuztuaren 12a – Gaztelarrek Amaiurko gaztelua leherrarazi eta suntsitu zuten. Aste batzuk lehenago gaztelua hartu zuten, Nafarroako Erresuma berreskuratzeko ahaleginean bertan ziren nafarrak garaitu ostean.
* Abuztuaren 27a – Lau nafar exekutatu zituzten gaztelar agintariek Iruñean. Batetik, Migel Bertizkoa eta bere kide Joan Periz Azpilikuetakoa nafar legitimistak, gaztelarrei erresistentzia antolatzea egotzita.

### Mundua

* Otsailaren 3a – Gaztelako Komuneroen Iraultza amaitu zen Toledoko matxinadaren porrotarekin.
* Irailaren 6a – Juan Sebastian Elkano nabigatzaile getariarra Sanlúcar de Barramedara (Espainia) iritsi zen, munduari bira eman ostean itsasontzi bat (Victoria) eta 19 gizonekin.
* Irailaren 22a – Lurrikara bortitz batek Almería erabat suntsitu zuen, 2.500 hildako ere utziz.
* Azaroaren 24a – Nafarroako Petri II.a mariskala hil zuten Valladoliden, preso zeukatela. Nafarroako armadako burua eta figura politiko garrantzitsua izan zen.

### Kirolak
## Jaiotzak

* Uztailaren 5a – Margarita Parmakoa, Parmako dukesa ezkontidea, Herbehereetako gobernaria (h. 1586).
* Uztailaren 13a – Sofia Jogalia Poloniakoa, Jogalia dinastiako kidea, Poloniako printzesa eta Brunswick-Wolfenbütteleko dukesa ezkontidea (h. 1575).
* Irailaren 11 – Ulisse Aldrovandi, italiar naturalista, historia naturaleko ikasketen aita (h. 1605).
* Urriaren 6a – Matteo Ricci, italiar misiolari jesuita (h. 1610).
* Azaroaren 18a – Lamoral, Egmonteko kondea, herbehereetar militarra (h. 1568).
* Santxo Eltso, nafar fraide teatinoa eta idazlea.
* Naitō Masatoyo, Sengoku aroako samurai japoniarra (h. 1575).

## Heriotzak

* Ekainaren 30a – Joanes Erramiritz de Bakedano, nafar buruzagi militarra.
* Ekainaren 30a – Johannes Reuchlin, alemaniar humanista eta exegeta (j. 1455).
* Uztailaren 5a – Antonio de Nebrija, pizkundeko humanista eta gaztelaniaren gramatikaria (j. 1441).
* Abuztuaren 25a – Jakue Belatz de Medrano, nafar buruzagi militarra (j. c. 1475).
* Abuztuaren 31a – Gonzalo Pizarro Rodríguez de Aguilar, espainiar militarra.
* Urriaren 1a – Alain Albretekoa, Albreteko 16. konde, Castresko 2. konde eta Tartasko bizkondea (j. 1440).
* Azaroaren 14a – Ana Frantziakoa, printzesa kapetarra (j. 1461).
* Azaroaren 24 – Petri II.a Nafarroakoa, nafar militarra eta mariskala, Simancasen (j. c. 1454)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6299
* Multimedia: 1522 / Q6299