OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Cychrus spinicollis

Cychrus spinicollis kakalardo espezie bat da, Carabidae familiakoa, zientziarako Dufourrek 1857an deskribatu zuena. Iberiar penintsularen iparraldeko espezie endemikoa da. Euskal Herrian ere aurkitzen da.

## Deskribapena

16-20 mm arteko luzera duen kakalardo beltza da. Burua luzea du eta barailek hortzak dituzte. Palpo zapalak ditu eta distira koloretsuak izan ditzakete. Pronotoan bi arantza agertzen ditu. Abdomena borobiltsua da eta nahiko esferikoa. Pikorrez osaturiko lerroek zeharkatzen dute. Hanka fin luzeak ditu, lehenengo atala beltza eta gainerakoak marroixkak.

## Habitata eta elikadura

Basoetako harri eta orbel artean aurkitzen da eta azkar mugitzen da. Gainerako karabido espezieak bezala hau ere harraparia da.

## Iruditegia

* Kakalardo heldua.
* Kakalardo heldua aurrez.
* Burua.
* Pronotoko arantzetako bat.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Cychrus spinicollis L.Dufour, 1857» www.gbif.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* ↑ «EHAEko Coleoptera Catalogoa|Heteropterus» www.heteropterus.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) Valderrey, Juan Luis Menéndez. «Cychrus spinicollis Dufour, 1857» Naturaleza y turismo (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* ↑ (Gaztelaniaz) Ortuño, Vicente M.; Arribas, Óscar; Andrés, Elena. (2023-04-20). «Los Carabidae (Insecta: Coleoptera) del valle de Salientes (León, norte de España): fauna, corología y notas taxonómicas» Graellsia 79 (1): e189–e189. doi:10.3989/graellsia.2023.v79.364. ISSN 1989-953X. (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5198087
* Multimedia: Cychrus spinicollis / Q5198087
* Espezieak: Cychrus spinicollis
# Cyclacanthina

Cyclacanthina Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Cyclacanthina episema da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Cyclacanthina episema | daturik gabe |
| Cyclacanthina monosema | daturik gabe |
| Cyclacanthina negligens | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5198106
# Cyclanorbis

Cyclanorbis Trionychidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan bizi dira.

## Espezieak

* Cyclanorbis elegans (Gray, 1869)
* Cyclanorbis senegalensis (Duméril & Bibron, 1835)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q776906
* Multimedia: Cyclanorbis / Q776906
* Espezieak: Cyclanorbis
# Cycadales

Cycadophyta gimnospermoren talde bat da, 300 milio urte ditu.

## Taxonomia
### Subordena cycadinae

    Familia cycadaceae
       Azpifamilia Cycadoideae
                Cycas. 90 espezie, adibidez Cycas circinalis eta Cycas revoluta

### Azpiordena Zamiineae

    Familia Stangeriaceae
       Azpifamilia Stangerioideae
                Stangeria. espezie bat,S. eriopus (Kunze) Baillon
       Azpifamilia Bowenioideae
                Bowenia. hiru espezie Queensland, Australia
    Familia Zamiaceae
       Azpifamilia Encephalartoideae
          Tribua Diooeae
                Dioon. 10 espezie
          Tribua Encephalarteae
             Azpitribua Encephalartinae
                Encephalartos. 60 espezie adibidez: E. friderici-guilielmi Lehmann,
             Azpitribua Macrozamiinae
                Macrozamia. 30 espezie Austràlian, adibidez: M. riedlei (Fischer ex Gaudichaud) C.A. Gardner
                Lepidozamia. bi espezie Austràlian , adibidez: L. peroffskyana Regel
       Azpifamilia Zamioideae
          Tribua Ceratozamieae
                Ceratozamia. 12 espezie,adibidez: C. mexicana Brongn.
          Tribua Zamieae
             Azpitribua Microcycadinae
                Microcycas. Espezie bat Kuban; M. calocoma (Miquel) A. DC.
             Azpitribua Zamiinae
                Chigua. bi espezie Colombian: C. restrepoi E. Stevenson
                Zamia. 60 espezie

## Erreferentziak

* A Historical Perspective on Cycads from Antiquity to the Present, Paolo De Luca (Dipartimento di Biologia vegetale and Orto Botanico, Universita di Napoli, via Foria 223, 80139 Napoli, Italia).
* Memoirs of the New York Botanical Garden 57: 1-7. 1990.
* Jones, David L. 2002. Cycads of the World. Smithsonian Institution Press. ISBN 1-56098-220-9.
* Chamberlain, C.J. (1919). The Living Cycads. University of Chicago Press, Chicago.
* Chaw, S.-M., Parkinson, C.L., Cheng, Y., Vincent, T.M., & Palmer, J.D. (2000)

## Kanpo loturak

* Gymnosperm Database: Cycas
* Datuak: Q157114
* Multimedia: Cycadales / Q157114
* Espezieak: Cycadales
# Cygnus

Cygnus izenarekin honako artikulu hauek daude:
* Cygnus hegazti generoa (Beltxargak).
* Cygnus konstelazioa.
* USS Cygnus Amerikako Estatu Batuetako "The Black Hole" filmen agertzen zen ontzia.
* Cygnus espaziontzia, Orbital Sciences Corporation enpresak garaturiko espaziontzia.
# Cylch-y-Garn

Cylch-y-Garn, Galesko komunitate bat da, Anglesey uhartean. Amlwch udalerritik 14 kilometro mendebaldera dago, Holyhead udalerritik 20,1 kilometro ipar-ekialdera eta Llangefni udalerritik 24,1 kilometro iparraldera. Komunitatearen barnean Llanfair-yng-Nghornwy, Llanrhyddlad eta Rhydwyn udalerriak daude.
2011ko erroldaren arabera 758 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15212253
* Multimedia: Cylch-y-Garn / Q15212253
# Cylichneulia

Cylichneulia Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Cylichneulia cylichna da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Cylichneulia chocoana | daturik gabe |
| Cylichneulia cylichna | daturik gabe |
| Cylichneulia luteana | daturik gabe |
| Cylichneulia napoana | daturik gabe |
| Cylichneulia reticulana | daturik gabe |
| Cylichneulia rotundana | daturik gabe |
| Cylichneulia telesocia | daturik gabe |
| Cylichneulia tungurahuana | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5199237
* Espezieak: Cylichneulia
# Cygnet (Ohio)

Cygnet Ohioko herri bat da. Wood konderrian kokatua dago. 2010ean 597 biztanle zituen, 0,86 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Wood konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2668803
* Multimedia: Cygnet, Ohio / Q2668803
# Cygnus X-1

Cygnus X-1 (Cyg X-1 bezala laburtua) Cygnus konstelazioan dagoen X izpi iturri oso distiratsu bat da. 1964an aurkitu zen White Sands Missile Rangetik jaurtitako Aerobee suziri azpi orbital batean jarritako X izpi detektagailu batetik. Cyg X-1 oso aldagarria da, baina X izpi gogorretan (30 KeV baino energia dutenak) zeruko iturririk distiratsuena izaten ohi da.
X izpiko izar bitar baten eredu klasikoa da, objektu konpaktu batek, zulo beltza edo neutroi izar bat izan daitekeena eta 8,9ko itxurazko magnitudea duen HDE 226868 izar supererraldoi urdinak osatutako sistema bitar bat. X izpiko izar bitar orotan bezala, ez da zulo beltza X izpiak igortzen dituena, baizik eta bertan erortzeko zorian dagoen materia. Materia honek (gasa eta plasma) zulo beltzaren inguruan orbitatzen duen eta milioika kelvineko tenperaturara iristen den akrezio disko bat eratzen du.
Sistemaren elementu orbitalen neurketa bidez objektu konpaktuaren masa gure eguzkiarena baino 7 eta 13 aldiz artekoa dela ezarri da. Neutroi izar batek izan dezakeen masarik handiena 3 eguzki masakoa denez, objektu hori zulo beltz bat dela ebazten da. Izan ere, Cyg X-1 da zulo beltz baten existentzia frogatzea lortu zen lehen kasua.
Materia zurrustadak ere ikus daitezke, unitate astronomiko batzuetatik zenbait parsecetaraino hedatzen direnak, non izarrarteko ingurunearekin talka egiten duen eta optikoan igorpen arku bat eratzen duena. Arku hau eratzeko, zurrustadak gure eguzkiarena baino 1000 aldiz baino handiagoa den potentzia izan behar du.
Sistema Lurretik 8.000 argi-urte ingurura dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q332674
* Multimedia: Cygnus X-1 / Q332674
# Cymbidieae

Cymbidieae Orchidaceae familiako Epidendroideae azpifamiliako tribu bat da. Bere apaindura-interesa sortzen dituen lore-sorta handi eta zirraragarrietan zentratzen da, kolore-bolumen oso deigarri eta kementsua osatuz; presentzia handia sortzen du edozein espaziotan.

## Habitat

Genero hau Asia tropikal eta subtropikalean zehar hedatzen da: India eta Birmania iparraldea, Txina eta Japonia, non oso ezagunak diren lore sorta handiengatik, Malaysia, Filipinak, Borneo eta baita Australiako iparraldean ere. Normalean, klima hotzetan eta leku garaietan garatzen dira.

## Azpitribuak

Honako azpi-tribu hauek ditu:
* Catasetinae
* Coeliopsidinae
* Cymbidiinae
* Cyrtopodiinae
* Eriopsidinae
* Eulophiinae
* Maxillariinae
* Oncidiinae
* Stanhopeinae
* Vargasiellinae
* Zygopetalinae

## Cymbidieaeren sinonimoak

* Cycnochideae Rchb.f., Xen. Orch., 1:109 (1885)
* Catasetiae Pfitzer, Entw. Nat. Anord. Orch., 105 (1887)
* Cyrtopodieae Pfitzer, Entw. Nat. Anord. Orch., 105 (1887)
* Dichaeae Pfitzer, Entw. Nat. Anord. Orch., 105 (1887)
* Gongoreae Pfitzer, Entw. Nat. Anord. Orch., 105 (1887)
* Huntleyeae Pfitzer, Entw. Nat. Anord. Orch., 105 (1887)
* Lycasteae Pfitzer, Entw. Nat. Anord. Orch., 105 (1887)
* Maxillarieae Pfitzer, Entw. Nat. Anord. Orch., 105 (1887)
* Oncidieae Pfitzer, Entw. Nat. Anord. Orch., 105 (1887)
* Stenieae Pfitzer, Entw. Nat. Anord. Orch., 105 (1887)
* Telpogonieae Pfitzer, Entw. Nat. Anord. Orch., 105 (1887)
* Therosteleae Pfitzer, Entw. Nat. Anord. Orch., 105 (1887)
* Zygopeteleae Pfitzer, Entw. Nat. Anord. Orch., 105 (1887)
* Galeandreae Dunsterv. & Garay, Ven Orchid, III, 2:29 (1961)
* Ionopsideae Dunsterv. & Garay, Ven Orchid, III, 2:29 (1961)
* Notyliaea Dunsterv. & Garay, Ven Orchid, III, 2:29 (1961)
* Ornithocephaleae Dunsterv. & Garay, Ven Orchid, III, 2:29 (1961)
* Dachyphylleae Dunsterv. & Garay, Ven Orchid, III, 2:29 (1961)
* Vargesielleae Dunsterv. & Garay, Ven Orchid, III, 2:29 (1961) .
* Cryptarrheneneae Dressler. Dressler, Phytologia, 21:443 (1971)

## Erreferentziak

* ↑ https://ecuador.inaturalist.org/taxa/606169-Cymbidieae
* ↑ https://www.ecured.cu/Cymbidieae

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Cymbidieae Ecured webgunean.
* (Gaztelaniaz):Cimbydieae loreak nola zaindu.
* Datuak: Q1932858
* Multimedia: Cymbidieae / Q1932858
* Espezieak: Cymbidieae
# Cymahoplites

Cymahoplites ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko beheko estratuetan eman zen.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Sepkoski, Jack. Sepkoski's Online Genus Database - Cephalopodes. (Noiz kontsultatua: 2010-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256028
# Cymbalaria

Cymbalaria landare iraunkorren eta belarkaren genero bat da, 10 espezie inguru dituena. Europako hegoaldean du jatorria, baina mundu osoan zehar aurki daitezke espezieetako batzuk gaur egun.
Iraganean Scrophulariaceae familian sailkatua zegoen, baina berriki egindako ikerketa filogenetikoek Plantaginaceae familiakoa dela frogatu dute. Linaria eta Antirrhinum generoekin estuki lotua dago, hauetatik, hazkuntza herrestariaren ohituragatik eta euren loreengatik ezberdintzen delarik. Cymbalariaren loreak bakartiak dira, ez dira galburu trinko eta zuzenetan sortzen. "Zinbalo baten antzekoa" esan nahi du izen zientifikoa, hosto biribilduei erreferentzia egiten diena.
Generoko espezie ezagunena Cymbalaria muralis da, murruntza, Europako hego-mendebaldekoa dena baina beste leku askotan naturalizatu dena.

## Espezieak

* Cymbalaria aequitriloba (Viv.) A.Chev.
* Cymbalaria bakhtiarica Podlech & Iranshahr
* Cymbalaria glutinosa Bigazzi & Raffaelli
* Cymbalaria hepaticifolia (Poir.) Wettst.
* Cymbalaria longipes (Boiss. & Heldr.) A.Chev.
* Cymbalaria microcalyx (Boiss.) Wettst.
* Cymbalaria muelleri (Moris) A.Chev.
* Cymbalaria muralis G.Gaertn., B.Mey. & Schreb.
* Cymbalaria pallida (Ten.) Wettst.
* Cymbalaria pluttula (Rech.f.) Speta
* Cymbalaria pubescens (J.Presl & C.Presl) Cufod.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Cymbalaria Hill | Plants of the World Online | Kew Science» Plants of the World Online (Noiz kontsultatua: 2020-12-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157937
* Multimedia: Cymbalaria / Q157937
* Espezieak: Cymbalaria
# Cymau

Cymau, Galesko iparraldeko udalerri txiki bat da, Flintshire konderria. Llanfynydd komunitatean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5199411
* Multimedia: Cymau / Q5199411
# Damariscotta (Maine)

Damariscotta Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Lincoln konderrian dago, Maine estatuan. 2.297 biztanle ditu, 14,71 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lincoln konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2249224
* Multimedia: Damariscotta, Maine / Q2249224
# Damasa Agirregabiria

Damasa Agirregabiria (Itziar, Deba, Gipuzkoa) emakumezko aurrenekotako harri-jasotzailea izan zen. 1910. hamarkadan jaio zen eta ezer gutxi dakigu berataz, Errekartetxo-rekin batera ateratako argazkia salbu.

## Argazkia

Lasturko festetan 8 arroako harria (100 kilogramo) jaso zuen 1936 urtean eta argazkia atera zioten Errekartetxo-rekin batera. Biak ageri dira harria altxatzen. Indalezio Ojanguren izan zen argazkiaren egilea. Liburuetan honako hau gorde da:
       Emakume honek, oso ederra zenak, bere indar eta trebetasunaren erakustaldi ugari egin zituen Gipuzkoako geografian zehar, Errekartetxo gidari zuela. Jatorriz, gaztelaniazː “Esta señorita, muy agraciada físicamente, realizó numerosas exhibiciones públicas de su fuerza y destreza por toda la geografía guipuzcoana bajo la dirección de Errekartetxo”.
Bere alabek ordea esaten zuten Lasturren harria altxatu bai egin zuela baina ez zela plazarik plaza aritu.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Izeta, Jon Artano. (2007-03-04). «Emakumeak plazara salto egin zuenekoa» Argia (Noiz kontsultatua: 2019-11-14).
* ↑ «Harri-jasotzaile ibilitako Damasa Agirregabiria, Karkabako muralean - Hernani» Kronika.eus (Noiz kontsultatua: 2019-11-14).
* ↑ SLU, Herritar Berri. (2015-06-12). «BIDEA IREKIKO DUEN DESAFIOA?» GAUR8 (Noiz kontsultatua: 2019-11-14).
* Datuak: Q75030729
* Multimedia: Damasa Agirregabiria / Q75030729
# Damascus (Georgia)

Damascus Georgiako estatuko hiri bat da. Clinch konderrian kokatua dago. 2010ean 254 biztanle zituen, 4,56 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Clinch konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2199224
* Multimedia: Damascus, Georgia / Q2199224
# Damascus (Maryland)

Damascus Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Montgomery konderrian dago, Maryland estatuan. 17.224 biztanle ditu, 29,97662 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Montgomery konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q754122
* Multimedia: Damascus, Maryland / Q754122
# Damascus (Ohio)

Damascus Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Columbiana konderrian dago, Ohio estatuan. 418 biztanle ditu, 2,086947 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Columbiana konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3473101
# Damascus (Virginia)

Damascus Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Washington konderrian dago, Virginia estatuan. 788 biztanle ditu, 2,133342 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Washington konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1374077
* Multimedia: Damascus, Virginia / Q1374077
# Damascus udalerria, Henry konderria (Ohio)

Damascus udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Henry konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.783 biztanle zituen, 30.8 milia karratu (80 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Damascus udalerriak 811 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 26.858 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5212033
* Multimedia: Damascus Township, Henry County, Ohio / Q5212033
# Damascus (Oregon)

Damascus Oregongo hiri bat da. Clackamas konderrian kokatua dago. 2010ean 10.539 biztanle zituen, 41,54 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Clackamas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3476539
* Multimedia: Damascus, Oregon / Q3476539
# Datto (Arkansas)

Datto Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Clay konderrian dago, Arkansas estatuan. 65 biztanle ditu, 1,744231 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Clay konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3317151
* Multimedia: Datto, Arkansas / Q3317151
# Datorrena datorrela

"Datorrena datorrela" Oskorri musika talde euskaldunak 1989an argitaratutako diskoa da.

## Abestiak

* Gaur dala bihar dala
* Zeru ertzetik
* Horra hor goiko
* Arin reggae
* Amoriua
* Arta ganbaran
* Negu minean
* Zalaparta
* Irlandar abiadorea
* Ez zaitez joan oraindik
* Aizkorriko lamia
* Tatum ergo
* Inork agintzen ez didalako
* Ilargia nahi zuen atzeman

## Kanpo estekak

* Diskari buruzko informazioa Elkarlanean argitaletxearen webgunean.
* Datuak: Q12256094
# Dattenberg

Dattenberg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Neuwied (barrutia)|Neuwied]] barrutian. 2014an 1.510 biztanle zituen 9,33 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q566724
* Multimedia: Dattenberg / Q566724
# Datong barrutia, Daqing

Datong barrutia, Daqing (txinera tradizionalez: 大同区) Txinako barruti bat da, Daqing barruan. Azken zentsuaren arabera 250.000 biztanle zituen 2371.46 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1172643
# Datong barrutia, Huainan

Datong barrutia, Huainan (txinera tradizionalez: 大通区) Txinako barruti bat da, Huainan barruan. Azken zentsuaren arabera 180.917 biztanle zituen 306.26 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1172647
* Multimedia: Datong, Huainan / Q1172647
# Datong zaldi

Datong zaldia , (txinera sinplifikatua: 大通马 ; txinera tradizionala : 大通馬 ; pinyin : Dàtōng mǎ), Txinako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
Arrazaren jatorria Txinako Qinghai probintziako iparraldean dago.
Arraza oso ezaguna da Zhou Muwangen erregearen biografian agertzen delako, erregeak bere zaldi-herensuge famatuarekin zuen harremanagatik, oso estimatua baitzuen.
Poni indartsuak dira, goi mendiei egokitutakoak. Nekazaritzarako zein zela zalditzat erabiltzen dira.

## Arrazaren egoera

Txinako beste hainbat bertako ponien arraza bezala, Datong zaldia egun gainbehera dagoen arraza bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21512415
# Datteln

Datteln Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Recklinghausen barrutia|Recklinghausen]] barrutian. 2014an 34.332 biztanle zituen 66,09 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14940
* Multimedia: Datteln / Q14940
* Webgune ofiziala
# Dartmouth College

Dartmouth College (euskaraz: «Dartmouth Ikastetxea») Hanover hirian kokatuta dagoen unibertsitate pribatua da. 1769an eratua, herrialdeko hogei unibertsitate nagusien artean dago. Bere medikuntza, ekonomia eta ingeniaritza eskolengatik ezaguna da.
Unibertsitateko kirol taldeak, Dartmouth Big Green deituak, NCAAk antolatutako unibertsitate lehiaketetan parte hartzen dute.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q49116
* Multimedia: Dartmouth College / Q49116
# Darton

Darton, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Hegoaldeko Yorkshire konderrian.
2021ean 15.017 biztanle zituen.
* Datuak: Q1617106
* Multimedia: Darton / Q1617106
# Dartmouth Park

Dartmouth Park, Erresuma Batuko Londres hiriburuan iparraldean dagoen auzo bat da, Camden barrutian dago.
# Dartington

Dartington, Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen herri bat da, Devon konderrian.
2011n 876 biztanle zituen.
* Datuak: Q1938829
* Multimedia: Dartington / Q1938829
# Dartmoor

Dartmoor Parke Nazionala (ingelesez Dartmoor National Park) Ingalaterrako hego-mendebaldeko Devon konderrian dagoen parke nazional bat da. Dart ibaiaren iturburua bertan dago.
Erresuma Batuan moor izendapenez ezagutzen diren eremuetako bat da.

## Eremua

1951an sortu zen eta 954 km²-ko azalera du. Dartmoor karbonifero aroko granitozko goi-ordoki bat da, goi-ordoki hau lubeta natural batez inguraturik dagoelarik, hau tor izeneko granitozko muinoez betea dago, bertako punturik garaiena High Willhays (621 m.) muinoa delarik. Eremu hau aztarnategi arkeologikoz josia dago.

## Poniak

Dartmoor poni izeneko zaldi arraza, Parke Naturalaren ikurra da. Parke Naturalean ehunka poni larretzen dira.

## Literatura

Literatura munduan Dartmoor eremuan Sir Arthur Conan Doyle idazleak sortutako Sherlock Holmes pertsonairen Baskervilletarren zakurra eleberria bertan girotua dagoelako ospetsua da.

## Iruditegia

* Dartmoor.
* Dartmoorko Tor egitura bat.
* Fox Tor.
* Avon ibaiaren iturburua.
* Dartmoor poniak.

## Ikus gainera

* Exmoor Parke Nazionala
* Dartmoor ponia

## Kanpo estekak

* Dartmoor Parke Nazionaleko webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q214823
* Multimedia: Dartmoor / Q214823
# Dartmoor poni

Dartmoor ponia, (ingelesez: Dartmoor pony), Ingalaterrako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriak direla eta, zaldi mota hau ponien sailkapen taldean kokatzen da.
Arrazaren jatorria eta egungo banaketa gune nagusia Ingalaterrako hego mendebaldean kokatzen da, Devonen hain zuzen. Dartmoor Parke Nazionala ren inguruko eskualdean. Zaldi samaldak egoera erdi-basatian larretzen dira bertan, bereziko parkeari izana ematen dioten mortuetan. Bertako eguraldiaren baldintza zakarretara ondo moldatutako zaldia da, oso landatarra. Poni arraza hau beste aldetik parke naturalaren ikur nagusia da. Arraza Britainiar uhartetako mendi eta eremuetako ponietan kokatzen da.
Adituek Dartmoor poniazelta poniak delako taldean sailkatzen dute. Bertan, besteak beste, Euskal Herriko pottoka, Kantabriako zaldi montxinoa, Asturiasko Asturkoiak, Exmoor poni eta New Forest poni arrazak, Galiziako zaldia edo "Faco galegoa", Portugaleko garrano zaldia, Irlandako Connemarako ponia zein Eskoziako Shetland ponia daude ere talde honetan Europako beste zenbait poni arrazaren artean.

## Arrazaren historia
### Dartmoor poniaren harremana Euskal Herriarekin

Bibliografia ugari dago Dartmoor arraza Kantauri itsasoko ertzaren poni arrazekin lotzen duena, Euskal Herriko bertako poni arrazak barne. Hau horrela da zeren eta Industria Iraultzaren urtetan ehunka poni inportatu zituzten Kantabriar erlaitzatik Inglaterrara bertako meategietan lan egiteko Meategiko zaldiak bezala, pottokak, montxinoak eta asturkoiak. Poni hauek beraien ekarpena egin zuten Ingalaterrako poni arrazen garapenean, Exmoor poni eta Dartmoor ponien kasuan ere.

## Arrazaren egoera

Babestua egon arren Dartmoor ponien kopurua murritza da. Duela mende bat 30.000 mila poni zeuden Dartmorren. 1994. urtean berriz 800 abere besterik ez ziren larretzen Parke Naturalean. Gainera bertako baserritarrek ez diete poniei etekin ekonomiko handirik ateratzen eta zera diote; Poniak mantentzea beraientzat "gehiegizko luxua dela". Paperek eta zaldien pasaporteek ponien mantenu kostea igotzen dute ere.
Dartmorren larretzen dire ponien artean, gutxiengo bat da Dartmoor arraza garbikoak. Equus Survival Trust elkartearen arabera, arraza egoera larrian dago.

## Erreferentziak

* ↑ Arrazari buruzko artikuloa "The equinest" entziklopedia. http://www.theequinest.com/breeds/dartmoor-pony/
* 1 2 http://www.bbc.co.uk/devon/outdoors/moors/2004/ponies_halved.shtml
* ↑ http://www.equus-survival-trust.org/

## Ikus gainera

* Exmoor poni
* Dartmoor Parke Nazionala
* Datuak: Q656152
* Multimedia: Dartmoor Pony / Q656152
# Dartmouth (Devon)

Dartmouth Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen Devon konderrian dagoen udalerri bat da. Dart ibaiaren estuarioaren mendebaldeko ertzean dago. Turismogune garrantzitsua da. 2011ean 5.064 biztanle zituen.

## Ondarea

* Dartmouth gaztelua
* Kingswear gaztelua

## Iruditegia

* Aireko ikuspegia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1007083
* Multimedia: Dartmouth, Devon / Q1007083
# Dartmouth (Massachusetts)

Dartmouth Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Bristol konderrian dago, Massachusetts estatuan. 33.783 biztanle ditu, 252,6 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Bristol konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1811258
* Multimedia: Dartmouth, Massachusetts / Q1811258