OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tourlaville kantonamendua

Tourlaville kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Mantxa departamenduan dago, Normandia eskualdean. Guztira 4 udalerri ditu eta Cherbourg-en-Cotentin da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1727650
# Tournafulla

Tournafulla, ofizialki Toornafulla (irlanderaz Tuar na Fola) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren hego-mendebaldan dagoen udalerria da. Berez, herrigunea kale luze bakar batek osatzen du. Abbeyfeale udalerritik 11 kilometrora dago, Newcastle West udalerritik 13 kilometrora eta Limerick hiritik 56 kilometrora.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4466223
# Trendeal

Trendeal, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Ladock parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7838287
* Multimedia: Trendeal / Q7838287
# Trendelburg

Trendelburg Alemaniako hiri-udalerri bat da, Hessen estatuan. Azken zentsuaren arabera 4.867 biztanle zituen, 69,37 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q515941
* Multimedia: Trendelburg / Q515941
# Trenbide-zabalera

Trenbide-zabalera trenbideko errailen barneko aurpegien arteko distantzia da. Munduan hamar trenbide-zabalera estandarizatu daude, eta beste batzuk aplikazio berezietarako (meatzaritza, harrobiak, etab.). Herrialde batzuetan bat baino gehiago egon daitezke.

## Mundu osoko trenbide-zabalerak

| Zabalera | Herrialdea |
| 600 mm | Decauville sistema da Portugalen eta Brasilen, Kataluniako Alt Llobregat trenbide turistikoan. |
| 762 mm | Austria, Bosnia eta Herzegovina, Eslovakia, Hungaria, India, Polonia, Txekiar Errepublika, Errumania eta Sri Lanka. |
| 914 mm | Kanada (White Pass and Yukon Route), Kolonbia, Ameriketako Estatu Batuak, El Salvador, Guatemala eta Peru. |
| 1.000 mm | Zabalera metrikoa: Afrika ekialdea, Alemania, Argentina, Asia hego-ekialdea, Bangladesh, Birmania, Bolivia, Brasil, Espainia, Euskal Herria (Euskotren), Grezia, TxileIndia, Irak, Pakistan, Portugal, Suitza eta Vietnam. Bartzelonako Metroaren L8 linea ere bada. |
| | Australia, Ekuador, Txile, Costa Rica, Ghana, Indonesia, Japonia, Nigeria, Zeelanda Berria, Hegoafrika, Sudan eta Ternua (1988ko irailera arte, Ternua trenbidea). |
| 1.435 mm | Zabalera estandarra: Afrika iparraldea, Alaska, Argentina, Australia, Kanada, , Kolonbia (Medellingo metroa), Ipar Korea, Hego Korea, Estatu Batuak, Europa, Iran, Irak, Israel, Japonia (Shinkansen), Mexiko, Paraguai, Peru, Txile (Santiagoko metroa), Txina, Uruguai eta Venezuela . Bartzelonako Metroak zabalera hori du L2, L3, L4, L5, L6, L7, L9, L10 eta L11 lineetan. |
| 1.520 mm | Errusiako zabalera: Mongolia, Errusia eta Sobietar Batasun ohiko herrialde guztiak. |
| 1.524 mm | Finlandia eta Panama . |
| 1.600 mm | Australia, Brasil eta Irlanda . |
| 1.668 mm | Zabalera iberikoa: Espainia (1.435 mm-ko TGV izan ezik eta zenbait lerro txikiagoak izan ezik) eta Portugal . |
| 1.674 mm | Antzinako iberiar zabalera: Katalunia, Bartzelonako Metroaren 1. linean. |
| 1.676 mm | Argentina, Bangladesh, India, Pakistan eta Sri Lanka, Txile (EFE). |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q214519
* Multimedia: Track gauge / Q214519
# Trencreek

Trencreek, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7699559
# Trencrom

Trencrom, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, St Ives parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7838264
* Multimedia: Trencrom / Q7838264
# Trending topic

Trending topic (euskaraz Uneko joera edo Uneko gaia), sare sozialetan erabilitako hitz ohiko eta errepikatuenetako bat da.
Lehenbizikoz, Twitter sare sozialean aipatu zen, honen azal nagusiak hamar nabarmenenen sailkapena ikusgai du, gainera, erabiltzaileak kokapen geografikoa edo bere zaletasun pertsonalen arabera ere aukera ditzake, bai eta erabiltzailea nork jarraitzen duenaren arabera ere. Hedabideetan daukan ohiartzunak izendapen hau interes handiko edozer aipatzeko erabilia izatera pasarazi du, baita sare sozialetik kanpo aipatzen den gaia baldin bada ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q85811254
# Trenbideen Europako Agentzia

Trenbideen Europako Agentzia (TEA) trenbide-garraioaren segurtasuna eta jasangarritasuna hobetzea helburu duen agentzia da. Hauek dira egiteko nagusiak: trenbide-sareen bateragarritasuna hobetzea eta estatuetako segurtasun-arauak eta teknikak gainbegiratu eta bateratzea. 2004an sortua, Valenciennesen du egoitza.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Europako Tratatuen Hiztegia] [2014]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q369273
* Multimedia: European Union Agency for Railways / Q369273
# Trendelenburg posizioa

Trendelenburg posizioan, gorputza ahoz gorako etzaneran edo posizio supinoan dago baina 15-30 graduko plano inklinatu batean oinak buruaren gainetik altxatuta. Era berean, alderantzizko Trendelenburg posizioak burua oinen gainetik jartzen du okertze berean.
Trendelenburg posizioa kirurgian erabiltzen da, batez ere sabelekoan eta sistema genitourinariokoan. Pelbiseko organoetara sarbide hobea ahalbidetzen du grabitateak sabel barruko organoak pelbisetik urruntzen baititu. Ebidentziek ez dute onartzen shock hipovolemikoan erabiltzea, biriketako eta garuneko eragin negatiboengatik.
Etzanera Friedrich Trendelenburg (1844–1924) zirujau alemaniarrak izendatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Ostrow, CL. (maig 1997). «Use of the Trendelenburg position by critical care nurses: Trendelenburg survey» American Journal of Critical Care 6 (3): 172–6. doi:10.4037/ajcc1997.6.3.172. PMID 9131195..
* ↑ Johnson, S; Henderson, SO. (2004). «Myth: the Trendelenburg position improves circulation in cases of shock» Canadian Journal of Emergency Medicine 6 (1): 48–9. doi:10.1017/s1481803500008915. PMID 17433146..
* ↑ Enersen, Ole Daniel. Trendelenburg's position. Whonamedit.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q289336
* Multimedia: Trendelenburg position / Q289336
# United Artists

United Artists (UA) AEBtako zinema ekoiztetxe bat da, Hollywoodeko "Urrezko Aroko" garrantzitsuenetakoa. 1919ko otsailaren 5an Hollywoodeko lau aktore handik sortu zuten: Charles Chaplin, Douglas Fairbanks, Mary Pickford eta David Wark Griffith. Hura sortzearen arrazoia garaiko ekoiztetxe handien botereari aurre egitekoa izan zen. Gaur egun egoitza Kaliforniako Beverly Hills hirian du.
Lau aktore hauek, William G. Mc Adoo negozio-gizonaren aholkuz, (Woodrow Wilsonen suhia), euren banaketa konpainia sortu zuten, Hiram Abrams lehenbiziko zuzendaria izan zelarik. 1952an Arthut Krimek erosi zuen.
1962tik aurrera United Artists ekoiztetxeak James Bonden filmak ekoiztu zituen, Dr. No filmetik hasi eta Tomorrow Never Die filmeraino.
1980ko hamarkadaren hasieran ordura arteko filmerik garestiena ekoizteagatik lur-jo zuen: Michael Cimino zuzendariaren Heaven's gate (1981) filma, ikusleei dagokionez sekulako porrota izan zen, zinemetan oso sarrera gutxi saldu baitzituen. Horren ondorioz, ordura arte United Artists bidez bere filmak banatzen zituen Metro-Goldwyn-Mayer konpainiak ekoiztetxea erosi zuen, bere barne ekoizpen unitate bilakatu zuelarik, egoera hau gaur egun arte dirau.
United Artists ekoiztetxeko kidegoaren zati batek salerosketaren ondoren konpainia utzi zuen, Orion Pictures ekoiztetxea sortuz, kurioski, urteetara desagertu zeneanMGM-ek erosiz.
1990eko hamarkadaren erdialdean MGM-ek United Artists banatzailea bilakatu eta noizbehinka filma independenteen ekoizlekidea ere izan zedila erabaki zuen, berezko ekoizpena MGM berari lagaz.
2007an egoera hori aldatu egin zen, MGM-ek United Artists berpiztea erabaki baitzuen, horretarako Tom Cruise eta Paula Wagnerrekin elkartu behar izan zuen, konpainiaren jabekideak bilakatu zirelarik. Gaur egungo planak urtero erdi mailako aurrerakontua duten laupa-bost filma merkatuaratzea da, eta arrakasta izan ezkero, etorkizunean kopuru hori areagotzea. Aro berri honetan zinemaratutako lehen filma Robert Redfordek zuzendutako Lions for Lambs izan zen.
2010ko ekainaren 30ean bere MGM matrizeak ekonomikoki porrot egin zuen, baina martxan jarraitzeko konponbide baten zain daude.

## Kanpo estekak

* United Artists ekoiztetxearen webgunea (Ingelesez)
* United Artists ekoiztetxearen IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q219400
* Multimedia: United Artists / Q219400
# United Downs

United Downs, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Gwennap parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7887715
# Units per Avançar

Units per Avançar (euskaraz, Aurrera Egiteko Elkarrekin; Els Units edo soilik Units) Kataluniako alderdi politiko zentrista, liberal eta demokristaua da, gaur egun desagertutako Kataluniako Batasun Demokratikoko (UDC) kide ezberdinek sortutakoa, 2017ko ekainean, katalan nazionalista ez-independentista ezberdinekin batera. Alderdiak bere burua "katalan nazionalista moderatu" baina "Kataluniako independentziaren kontrako" modura definitzen du.
Els Unitseko kide aipagarrien artean, Ramón Espadaler dugu.

## Erreferentziak

* ↑ «Registro de Partidos Políticos» sede.mir.gob.es (Noiz kontsultatua: 2021-01-04).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Nace Units per Avançar, partido catalanista y liberal que rechaza el referéndum» ELMUNDO 2017-06-19 (Noiz kontsultatua: 2021-01-04).
* ↑ «Carles Losada: "La nostra vocació política de partit és baixíssima" - YouTube» www.youtube.com (Noiz kontsultatua: 2021-01-04).
* ↑ «El Món | Carlos Losada: "L'endemà de la independència tindrem molts més problemes" | Política» web.archive.org 2017-08-12 (Noiz kontsultatua: 2021-01-04).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Ramon Espadaler: “Si se atomizan las listas del catalanismo, no entraremos”» La Vanguardia 2020-07-08 (Noiz kontsultatua: 2021-01-04).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Units per Avançar buscará aliarse con otros partidos catalanistas» La Vanguardia 2020-02-21 (Noiz kontsultatua: 2021-01-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30633075
# United Center

United Center Illinoisko Chicago hirian dagoen kirol pabilioi bat da. Chicago Bulls eta Chicago Blackhawks taldeen jokalekua da.
1994an inauguratu zen.

## Kanpo estekak

* United Center kirol pabiloiko webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q639975
* Multimedia: United Center / Q639975
ieaNational Basketball Association :
Ekialdeko KonferentziaMendebaldeko Konferentzia
ieaAtlantikoaBoston CelticsBrooklyn NetsNew York KnicksPhiladelphia 76ersToronto Raptors
ieaErdialdeaChicago BullsCleveland CavaliersDetroit PistonsIndiana PacersMilwaukee Bucks
ieaHego-ekialdeaAtlanta HawksCharlotte HornetsMiami HeatOrlando MagicWashington Wizards
ieaIpar-mendebaldeaDenver NuggetsMinnesota TimberwolvesOklahoma City ThunderPortland Trail BlazersUtah Jazz
ieaPazifikoaGolden State WarriorsLos Angeles ClippersLos Angeles LakersPhoenix SunsSacramento Kings
ieaHego-mendebaldeaDallas MavericksHouston RocketsMemphis GrizzliesNew Orleans PelicansSan Antonio Spurs :
Urteroko ekitaldiak
Draft • NBAko All-Star Asteburua (All-Star Partidua • NBAko Birrintze Lehiaketa • NBAko Hirukoen Lehiaketa • Trebezien Lehiaketa • MVP) :
Bestelakoak
ABA
BAA
WNBA
Basketball Hall of Fame :
ieaNational Hockey League :
Mendebaldeko KonferentziaEkialdeko Konferentzia
ieaPazifikoar DibisioaAnaheim DucksArizona CoyotesCalgary FlamesEdmonton OilersLos Angeles KingsSan Jose SharksVancouver Canucks
ieaErdialdeko DibisioaChicago BlackhawksColorado AvalancheDallas StarsMinnesota WildNashville PredatorsSt. Louis BluesWinnipeg Jets
ieaAtlantiar DibisioaBoston BruinsBuffalo SabresCanadiens de MontréalFlorida PanthersDetroit Red WingsOttawa SenatorsTampa Bay LightningToronto Maple Leafs
ieaMetropoliar DibisioaCarolina HurricanesColumbus Blue JacketsNew Jersey DevilsNew York IslandersNew York RangersPhiladelphia FlyersPittsburgh PenguinsWashington Capitals :
# United Paramount Network

United Paramount Network (UPN) Ameriketako Estatu Batuetako telebista katea izan zen. 1995eko urtarrilaren 16an transmititu zuen lehen aldiz. Sortzaileak Paramount Picturesek eta Chris-Craft Industriesak izan ziren. XXI. mendearen hasieran, CBS Corporation-en jabetza izan zen.

## Historia

Katearen jarraitzaile zintzoenak afroamerikarrak eta emakume gazteak izan omen ziren. Star Trek: Voyager serieko 2 orduko kapitulu pilotua izan zen katearen lehen saioa. Hurrengo gauean estreinatutako serieak lehen denboraldian bertan behera utzi ziren. 2000. urtean, Viacom-ek (Paramount-en jabea) Chris-Craften akzioak erosi zituen, eta katearen% 100 eskuratu zuen.
Handik gutxira, Viacom-ek Paramount Network izena aldatzea pentsatu zuen. Hala ere, ideia hori bertan behera utzi zen filial askok protestatu ondoren; aurkako argudioa zera zen: marka-aldaketak ikusleak nahasi eta ikusle-kopurua jaits zitzakeela. Gainera, marka irudia berri batekin aldatzeko kostuak ere ez ziren makalak.
2003ko datuen arabera, UPN Estatu Batuetako etxeen %85,98an zegoela kalkulatu zen, hau da, 91.689 290 etxetan. UPNk 143 estazio zituen, propioak edo lehentasunezko afiliatuak, eta beste 6 estazio, UPNren programa batzuk bigarren mailako afiliatu gisa transmititzen zituztenak.
2006ko irailaren 15ean, UPNk emisioak bertan behera utzi zituen, emaitza ekonomiko eta pantaila-kuota txarrak baitziren.

## Emandako saioak

* Cheers
* Frasier
* Becker
* America's Next Top Model
* Everybody Hates Chris
* Veronica Mars
* Friday Night Smackdown!
* Gary and Mike
* Girlfriends
* All of us
* One on One
* Seven Days
* Star Trek: Voyager (1995-2001)
* Buffy the Vampire Slayer (1997-2003)
* Rosswel (1999-2002)

## Erreferentziak

* ↑ https://es.unifrance.org/anuario/empresas/306524/upn-united-paramount-network
* ↑ https://www.britannica.com/topic/UPN
* ↑ https://logos.fandom.com/es/wiki/UPN

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):UPN wegunea artxibatuta.
* Datuak: Q206272
* Multimedia: United Paramount Network / Q206272
# United Fruit Company

United Fruit Company (UFC) (1899-1970) fruta tropikalen (batez ere banana eta ananak) ekoizpenean eta salerosketan nabarmendu zen Amerikako Estatu Batuetako multinazional bat da. Erdialdeko Amerikan eta Karibean sail handiak zituen, eta han ezaguna zen Mamá Yunay izenaz (mamá izenak «ama» esan nahi du gaztelaniaz, eta Yunay, berriz, United hitzaren gaztelaniazko ahoskeratik dator).
Botere izugarria zuen Erdialdeko Amerikako herrialdeetan. Izan ere, Ameriketako Estatu Batuetako gobernuaren laguntzarekin, sistema demokratikoak kentzea eta diktadura zapaltzaileak ezartzea bultzatzen zuen aurka egiten zioten herrialdeetan. Erregimen haiek banana errepublika izenaz izan dira ezagunak.
Legez kanpoko hainbat ekintza egin ditu bere historian zehar, adibidez 1928an Kolonbian: lan baldintza hobeak eskatzen zituzten nekazarien protesten aurrean, konpainiak bertako agintariek manifestazioa tiroka zapaldu zezaten lortu zuen, eta manifestari asko hil zituzten.

## United Fruit Companyren boterea

1930ean, United Fruit Company iparramerikar enpresak 100 itsasontzi, 1600 milia burdinbide et zerbitzu telegrafikoak zituen. Hiru milioi hektarea plantazio zituen Costa Rican et Guatemalan. Bere kaiak zituen, hotelak eta bulegoak portu garrantzitsu guztietan. Hamarkadaka faktoriak eta langileentzako herriak eraiki zituen eta euren aginpidea Standard Oil petrolio konpainiarekin bakarrik alderatu zitekeen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1771942
* Multimedia: United Fruit Company / Q1771942
# United Technologies

United Technologies Corporation (UTC) Connecticuteko Hartford hirian egoitza duen talde multinazional estatubatuar bat da. Goi-mailako teknologiako produktuak ikertzen, garatzen eta fabrikatzen ditu, bai sektore militarrerako, hegazkin-motorrak fabrikatuz, bai sektore zibilerako, erregai-pilak, HVAC, igogailuak, segurtasun-sistemak edo eskailera mekanikoak fabrikatuz eta garatuz. Estatu Batuetako kontratista militar handienetako bat denez, bere diru-iturri nagusia sektore militarrari produktu teknologikoak saltzetik dator, motorrak eta misilak fabrikatuz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1045758
* Multimedia: United Technologies / Q1045758
# United International Mansion

United International (txineraz: 联合国国际), Txinako Herri Errepublikako Chongqing udaltasunean eraikitze prozesuan dagoen bulego etxe orratza da. 2008an hasi ziren eraikitzen eta 2012rako amaitzea aurrikusten da.
271 metro eta 67 solairu izango ditu.

## Dorrearen estiloa

Etxeorratzak, hirian aurretik eraikitako beste eraikinen antzerako estiloa izango du (New York New York Dorrea esaterako.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.skyscrapercenter.com/chongqing/united-international-mansion/382/ CTBUHren webgunea

## Kanpo estekak

* Egiturak izango duen itxura erakusten duen ordenagailu bidezko irudia.
* Eraikuntza lanen egoera 2009ko azaroaren 21ean.
* Datuak: Q1616628
# United States of Eurasia

United States of Eurasia (euskaraz Eurasiako Estatu Batuak) Muse ingeles pop rock musika taldearen abesti bat da. 2009an The Resistance diskoaren barnean kaleratu zuten.
Abestiak Queen ingeles musika taldea ospetsuaren nolabaiteko eragina badu, batez ere bertan agertzen diren ahots polifonikoetan.

## Kanpo estekak

* United States of Eurasia abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q2457504
# Urosaurus

Urosaurus Phrynosomatidae familiaren barruan sailkatutako narrasti genero bat da. Ameriketako Estatu Batuetan eta Mexikon bizi dira.

## Espezieak

* Urosaurus auriculatus (Cope, 1871)
* Urosaurus bicarinatus (Duméril, 1856)
* Urosaurus clarionensis (Townsend, 1890)
* Urosaurus gadovi (Schmidt, 1921)
* Urosaurus graciosus Hallowell, 1854
* Urosaurus irregularis (Fischer, 1881)
* Urosaurus lahtelai Rau & Loomis, 1977
* Urosaurus nigricaudus (Cope, 1864)
* Urosaurus ornatus (Baird & Girard, 1852)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2535475
* Multimedia: Urosaurus / Q2535475
* Espezieak: Urosaurus
# Urrácal

Urracal (Urrácal gaztelaniaz), Almeriako udalerria da. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera herriak 354 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Almeriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa.
* Datuak: Q1611758
* Multimedia: Urrácal / Q1611758
# Urrutxua

Urrutxua Muxika eta Mendata herrien artean banatzen den baserri-auzoa da; mendate eta errepide gurutzaketa batean kokatua. Muxikako zatia, hiru herriren arteko batura egin aurretik (1966), Ibarruriko parte zen.
Izena ez da agertzen Euskaltzaindiaren datubase toponimikoan, EODAn, baina bertakoek Urrutxuaren -a hori artikulu gisa tratatzen dute: Urrutxuko Erretegia dago bertan, horren lekuko.

## Deskribapena

Zazpi baserri ditu auzoak (lau Muxikan eta hiru Mendatan), BI-3222 eta BI-3231 errepideen gurutzean kokatuta. Mendatako aldeko etxe batean, azulejuzko bide seinale zaharra dago, ondo zaindua.
Garai batean Oiz mendiko erromeria handia izaten zen San Kristobal egunean eta Mendatako Albiz auzoko Madalen jaiak ere ederrak ziren. Urrutxua bide bien erdian egonda, gure zaharrek kantatzen zuten:
| « | Altuen dau San Kristobal bajuen Madalenie, hareen bien bitartien Urrutxuko tabernie herrikoia | » |

## Iruditegia

* Urrutxuko azulejuzko seinalea.
* Errepide alde honetako etxeak Muxikan daude, eskuinekoa Urrutxuko Erretegia da.

## Erreferentziak

* ↑ BFA, Bizkaiko Landa-guneen Inbentarioa. (2016). «Bizkaiko landaguneen zerrenda: Muxika» Bizkaiko Foru Aldundia (Noiz kontsultatua: 2021-11-15).
* ↑ Enbeita, Onintza; Fernandez, Luistxo. «Hiru elizate Muxikakoak» Eibar.ORG | Eibarko peoria (Noiz kontsultatua: 2021-12-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109318193
* Multimedia: Urrutxua / Q109318193
# Urruñako herriko etxea

Urruñako herriko etxea Lapurdiko Urruña udalerriko Udalaren egoitza da.

## Kokalekua

Herrigunean dago, Herriko Etxeko plazan, eta San Bixintxo elizatik hurbil.

## Ordutegia

* Astelehenetik ostiralera, goizeko 8:30etatik 12:30etara, eta arratsaldeko 13:30etatik 17:30etara.

## Kanpo estekak

* Urruñako herriko etxearen webgunea (Frantsesez)
* Datuak: Q25476881
# Urruñako ikastola

Urruñako ikastola Lapurdiko ikastola bat da. Urruña herrian dago kokatuta.
Ikastetxe pribatua da, Frantziako Hezkuntza Nazionaleko Ministerioarekin itundua. Haur hezkuntza eta lehen mailetako ikasleak formatzen ditu, murgiltze ereduan. Seaska eta Ikastolen Elkartea federakuntzetako kide da.

## Historia

1995an sortu zen Haur hezkuntza saila parropiako zinema gelan.
1998an abiatzen dira ikastola berriaren obrak, auzolanaren bidez.
2005an ikastola handitu da eta haur Hezkuntzaz gain, Lehen maila osa irekia du.
2011an obra berriak abiatzen dira egoitza berritzeko.

## Erreferentziak

* 1 2 Urrunako Ikastola – Ongi etorri. (Noiz kontsultatua: 2021-12-23).
* ↑ «URRUÑAKO IKASTOLA PREST» Argia (Noiz kontsultatua: 2021-12-23).
* ↑ (Frantsesez) «L’ikastola s’agrandit encore» SudOuest.fr (Noiz kontsultatua: 2021-12-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100742147
# Urruñako pilotalekua

Urruñako pilotalekua Lapurdiko Urruña udalerrian dagoen pilotaleku bat da. Herri barnan dago, San Bixintxo elizatik hurbil.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31187874
# Urruzuno

Urruzuno Elgoibarko kanpoaldean dagoen baserri-auzoa da.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Elgoibarko udal webgunean
* (Gaztelaniaz)Urruzunoko baserriak.
* Datuak: Q12268731
# Urruxka

Urruxka, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Auza eta Alba Harriaren arteko mendikateak Baztan eta Aldudeko bailarak bereizten ditu, mila metro baino gehiagoko harresi malkartsua jarriz bi ibarren artean. Bideek leporik apalenak bilatzen dituzte, baina egun pistek antzinako galtzada zaharrak ahanzturara kondenatu dituzte. Mugarriak eta ehiza postuak trikuharri zaharren ondoan ikusiko ditugu soka osoan zehar. Urruxkan 115 eta 116 zenbakidunak daude.

## Kanpo estekak

Urruxka, http://www.euskal-herria.org/.
# Urruxkide eguna

Urruxkide eguna edo ibarreko eguna Zaraitzu ibarrean egiten den festa bat da. Festaren helburua Pirinioa eta ibarra bizirik daudela adieraztea da. Irailaren lehenengo asteburuan ibarreko jende guztia herri batean biltzen da eguna pasatzeko. Urte bakoitzean ibarreko hamalau herrietako batean ospatzen da.
Azken urteetan, adibidez, herri hauetan ospatu da:
2014: Otsagabia
2015: Uskartze, Galoze eta Izize
2016: Jaurrieta
2017: Gortza eta Igari
2018: Ezkarotze
2019: Ibiltzieta

# Ekintzak

Festa hasteko meza ospatzen da herrian eta meza bukatzean banderaren dantza eta desfilea egiten dira. Desfilean herri bakoitzeko bi pertsona Salazenkoz janzten dira eta herriko kartela eramaten dute musikarekin ibiltzen doazen bitartean. Otsagabiko dantzanteak haien dantzak egiten dituzte. Jaurrietako neskak axuri-beltza dantzatzen dute, Jaurrietan sortutako dantza. 2018an Ezkarotzen neska gazteak zinten dantza egin zuten. Dantzak bukatzean ibarreko lehendakariak diskurtso bat ematen du. Gero, herri bakoitzak bere herriko giltza zaku batean sartzen du. Ondoren, giltzak ateratzen dira binaka eta bikoteek mahai berdinean bazkaldu behar dute. 2018an Otsagabiko eta Ezkarotzeko erraldoiak atera zituzten.
Eguerdian bailara guztiak elkarrekin jaten du. Arratsaldean eta gauean urte bakoitzean ekintza ezberdinak daude, arratsaldean haurrentzako gauzak eta gauean kontzertuak.
2018an, Ezkarotzen, Trikiteens, Skabidean eta DJ Sembe egon ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61365591
# Urruxolako kantua

Urruxolako kantua 14. eta 15. mendeen arteko konposizio bat da, 16. mendean idatziz jasoa lehen aldiz, eta Koldo Mitxelenak sakonki aztertua Textos Arcaicos Vascos liburuan.

## Kontestu historikoa

1388-1401 urteen bitartean oñatiarren eta leinztarren artean guru bat izan zen belardi batzuengatik. Pedro de Garibai oñatiarren buruzagiak leinztarrei irabazi egin zien Urruxolako gainean, baina herioz zauritua zuten, eta hiltzear zela, kantatu omen zuen. Joan Perez Lazarragak idatziz jarri zuen 1588. urte inguruan, eta horrela iritsi da gugana. Kantuko Urruxola gaur egungo Oñatiko Urrexola auzoa izango da ziurrenik.

## Hitzak

Gaurko grafian, hala dio kantuak:
| « | Gaitza zenduan leinztarrok, Urruxolako lekaioa, Sendo zenduan odolori bihurtu jatzu gatzaioa”. | » |
Mitxelenak dioen bezala, odol sendoa “harrokeria” da; gatzaio agian “gatzatua” edo “mamia”, eta lekaio “garrasia”.

## Erreferentziak

* ↑ Knörr, Henrike. (2005). «erabili.eus/ Joan Perez de Lazarraga, familiaren kronista» www.erabili.eus (Noiz kontsultatua: 2018-02-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61364022