OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Santiagomendi

Santiagomendi Gipuzkoako ipar-ekialdean dagoen mendia da, Astigarragan kokatutakoa. Bertako gailurrean Santiagomendi baseliza dago. Hemen inguruan, bestetik, zonaldeko aztarna zaharrenak topatu egin dira. Historiaurrean bertan herri bat zegoen. Datazio aldetik lehenengo aztarnak Kalkolitokoak dira eta erromatarren kolonizazio arte iraun zuen, orain bi mila urte arte. Aztarnategi horretan 1993. urtean hasi ziren bertan ikerketak.

## Baseliza

Ermita XIII. mendekoa da eta kondaira batek dio mendi honetako haitz zatiak bere barnean Santiago apostoluaren loturak gordetzen dituela. Baselizaren paretan grisaila motako pintura aurkitu zen. Aterpetxeak eta piknik-gunea oholtza aulki tentagarriarekin, bistaz eta ilunabar ahaztezinez gozatzera eramango gaituzte.
Bertan San Roke festa ospatzen da urtero (abuztuaren 16) eta herriko jendea ermitara igotzeko joera du. Etxetik bazkaria hartuta mendia igotzen dira eta bertan pasatzen dute eguna, hainbat ekintzak eginez. Eguerdiko 12:00tan meza ospatzen da eta ondoren bazkaria inguruan dauden mahaietan eta arratsaldean dantza egiten da txistularien laguntzaz.

## Igoera

Ermitara igotzeko hiru bide daude: lehenengoa bide printzipala, asfaltoz egina dagoen bidea. Bizikletaz edo kotxez igotzeko biderik aproposena. Baina ibilbidea oinez egin nahi baduzu, Ipintza sagardotegira iritsi eta mojen etxetik ermitara abiatuko zara. Bestalde, mendia hobeto ezagutzeko, azkeneko bidetik joatea gomendatzen da, mendiaren atzetik, Oialume biltokiko bidea hartuz, Ermañatik iragotzen den bidea.
Gailurrean XIII. mendeko ermita egoteaz gain, aterpetxe txiki bat dago, bertan hainbat ekintza antolatzen dira urtean zehar eta ume-talde asko animatzen dira. Bertan sukalde, jangela eta 30-35 pertsonentzako edukiera duen gela bat topatu dezakegu.

## Historia

Astigarraga sagardo lurralde gisa identifikatu izan da beti, baina agian askok ez dakite Santiagomendiko gailurraren garrantzia, Santiagoko baselizaren eta paradisu deituriko bista ikusgarriak sagardoaren herriaren biztanleriaren gainean, baita Martutene, Loiola eta Donostiaren gainean.
Santiagomendiren magalean Goikoiturri izeneko iturria ere badago, inguruko emakumeentzat bokata egiteko oso erabilia.

## Erreferentziak

* ↑ Peñalver, Xabier; San Jose, Sonia. (2011). Burdin Aroa Gipuzkoan, arkeologia 0.3. Gipuzkoako Foru Aldundia, 263 or. ISBN 978-84-7907-668-9.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Lavaderos: espacio público, genérico, de trabajo, de relaciones interpersonales. Cambios acaecidos. Guipúzcoa 1850-1950» www.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2021-06-16).

## Ikus, gainera

* Gipuzkoako mendiak

## Kanpo-loturak

* Datuak: Q12267035
* Multimedia: Santiagomendi / Q12267035
# Schmidmühlen

Schmidmühlen Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, [[Amberg-Sulzbach (barrutia)|Amberg-Sulzbach]] barrutian. 2014an 2.330 biztanle zituen 25,32 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q516827
* Multimedia: Schmidmühlen / Q516827
# Schmiederita

Schmiederita sulfato motako minerala da eta linarita-chenita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Schmiederita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Pb2Cu2(Se6+O4)(Se4+O3)(OH)4}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Schmiederite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Schmiedefeld am Rennsteig

Schmiedefeld am Rennsteig Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, Ilm-Kreis barrutian. 2014an 1.759 biztanle zituen 18,27 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q631546
* Multimedia: Schmiedefeld am Rennsteig / Q631546
# Schmiedehausen

Schmiedehausen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, [[Weimarer Land (barrutia)|Weimarer Land]] barrutian. 2014an 400 biztanle zituen 10,37 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q650780
* Multimedia: Schmiedehausen / Q650780
# Schmidt

Schmidt abizena da:

## Pertsonak

* João Schmidt (1993), Brasilgo futbolaria
* Helle Thorning-Schmidt (1966), Danimarkako politikari
* Wilhelm Schmidt (1868–1954), alemaniar antropologoa eta hizkuntzalaria
* Alfred Schmidt (1931–2012), filosofo alemaniarra
* Karl Schmidt-Rottluff (1884–1976), alemaniar margolaria
* Bruno Oscar Schmidt (1986), hondartzako boleiboleko brasildar
* Dylan Schmidt (1997), Australian jaiotako
* Richard Schmidt (arraunlaria) (1987), alemaniar arraunlaria
* Daniel Schmidt (1992), Japoniako futbolaria
* Bernhard Schmidt (1879–1935), jatorriko alemaniar astronomo
* Sophie Schmidt (1906–1994), alemaniar filosofoa
* Otto Schmidt (1891–1956), Errusiako matematikaria
* Brian Schmidt (1967), estatubatuar-australiar astrofisikaria
* Helmut Schmidt (1918–2015), alemaniar politikari
# Schmidthachenbach

Schmidthachenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Birkenfeld (barrutia)|Birkenfeld]] barrutian. 2014an 380 biztanle zituen 10,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q369050
* Multimedia: Schmidthachenbach / Q369050
# Schmiechen

Schmiechen Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, [[Aichach-Friedberg (barrutia)|Aichach-Friedberg]] barrutian. 2014an 1.232 biztanle zituen 13,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q203121
* Multimedia: Schmiechen / Q203121
# Schmidt Endell Gendarmea

Schmidt Endell Gendarmea edota Schmidt Endell Orratza, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.335 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzian dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11923951
* Multimedia: Gendarme Schmidt Endell / Q11923951
# Schmidtnielsenia

Schmidtnielsenia Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Schmidtnielsenia nielseni da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Schmidtnielsenia nielseni | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7431816
* Espezieak: Schmidtnielsenia
# Schmiedefeld (Lichtetal)

Schmiedefeld (Lichtetal) Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, [[Saalfeld-Rudolstadt (barrutia)|Saalfeld-Rudolstadt]] barrutian. 2014an 1.009 biztanle zituen 9,53 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q201280
* Multimedia: Schmiedefeld (Saalfeld/Saale) / Q201280
# Sesencoren hilarria

Sesencoren hilarria edo epitafioa Antzinako euskara edo eusko-akitanierazko pertsona-izena duen I.edo II. mendeko hilarria da. Hildakoaren izena, Sesenco, gaur egungo "zezen" euskal izenarekin identifikatu zenean aurkitu zuten antzinako euskararen aztarnak zeudela Soriako Tierras Altaseko eskualdean.

## Hilarria

Villar del Río udalerriko La Laguna herrian aurkitu zuten I. mende amaierako edo II. mendekoa izan daitekeen estela.
Bi eremu ditu, erdian idazkuna dauka eta behealdean zezen baten marrazkia. beheko partean materiala galdu zenez zezenaren profilaren goialdea geratu da bakarrik.
Ingurune bereko hilarrietan, gizonen epitafioetan oso ohikoa da zezenaren irudia agertzea, eta hildakoaren eroi moduan irudikatzeko erabili zela uste du bere aurkitzaileak.
Idazkun hau 90. hamarkada amaieran aurkitu zuen Eduardo Alfaro Peña arkeologoak berregiten ari ziren etxe bateko horman, baina aurkikuntza hau ez zen kausalitatez gertatu, aipatutako arkeologoak urtetan egin dituen ikerketa lanen emaitza baizik. Etxe honetatik ez oso urrun erromatar garaiko vicus-a dago, ea hegoaldera, La Lagunako El Castillo oppidum-a, hiri zeltiberiarra eta Cidacos ibaiko goialdeko eskualdeko hiriburua erromatar errepublika garaian.

## Idazkunaren irakurketa epigrafikoa
### Transkripzioa

ANTESTIUS
SESENCO
PATERNIF
AN XX HSE

### Testu barruko loturak edo hizki elkartuak

Lehenengo lerroan ANT, hirugarrenean AT, eta laugarrenean AN.

### Testuaren irakurketa laburdurak osatuz

Antestius/ Sesenco / Paterni · f(ilius) / an(norum) XX h(ic) s(itus) e(st)

### Itzulpena

Hemen datza 20 urte zituen Antestius Sesenco, Paternoren semea

## Erreferentziak

* ↑ Alfaro Eduardo eta Belinchón, Gelu: Costumbres romanas para la muerte en Tierras Altas de Soria. (Erakusketako liburuxka)
* ↑ (Gaztelaniaz) «ANTESTIVS SESENCO. Un joven serrano con nombre vascón» Idoubeda Oros 2012-10-24 (Noiz kontsultatua: 2020-07-29).
* ↑ Gómez-Pantoja, J. eta Alfaro peña, E., 2001, “Indigenismo y Romanización en las Tierras Altas de Soria. Nuevos testimonios epigráficos”, Religión, Lengua y Cultura Prerromanas de Hispania, 169-187. or.

## Ikus, gainera

* Akitaniera Sorian
* Epigrafia

## Kanpo estekak

* (es) Alfaro Peña, Eduardo: ANTESTIVS SESENCO. Un joven serrano con nombre vascón. Idoubeda Oros. 2012-10-24
* Hispania Epigraphica-ko fitxa
* Epigrafische Datenbak Heidelberg-en duen fittxa
* Datuak: Q97345601
# Sesenieli Donu

Sesenieli Donu (Fiji, 1996ko martxoaren 3a), fijiar errugbi zazpiko jokalaria da.

## Karrera

Donu Nadroga Navosa probintziako Vatukarasa herrian jaio zen. Fijian Rugby Sevens Emakumeen Taldeko kidea izan zen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Tokion, eta han brontzezko domina irabazi zuen Britainia Handiko taldea 21-16 irabazi ostean.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan (Ajinomoto Stadium (japonieraz (味の素スタジアム, Ajinomoto Sutajiamu), Tokio Stadium ere izendatua), Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Fijiko taldearekin, Zeelanda Berriko taldearen (urrezkoa) eta Frantziako taldearen (brontzezkoa) atzetik sailkatuz. Hauek osatuko dute Fijiko taldea: Lavena Cavuru, Raijieli Daveua, Sesenieli Donu, Laisana Likuceva, Rusila Nagasau, Ana Naimasi, Alowesi Nakoci, Roela Radiniyavuni, Viniana Riwai, Tokasa Seniyasi, Vasiti Solikoviti eta Reapi Ulunisau-k.

## Emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Zazpiko-errugbia emakumeak. |

## Erreferentziak

* ↑ (Portugesez) Sesenieli Donu. 2021-09-24 (Noiz kontsultatua: 2021-12-23).
* ↑ «Sesenieli Donu» olympedia.org 2022-02-27an. begiratua(Ingelesez)
* ↑ «Sesenieli Donu» Olympics.com 2022-02-27an begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ "Zazpiko-errugbia, emakumeak, emaitzak 2020" olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107721862
# Sesetako mendilerroa

Sesetako mendilerroa Nafarroa Garaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Larrondoa mendia da, 1.188 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Seseta mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Larrondoa, 1.188 m 42°47′49″N 1°03′42″W﻿ / ﻿42.7968711°N 1.0617177°W﻿ / 42.7968711; -1.0617177
* Seseta, 1.183 m 42°47′40″N 1°02′01″W﻿ / ﻿42.7944808°N 1.033498°W﻿ / 42.7944808; -1.033498
* Oxe, 1.138 m 42°48′06″N 1°03′11″W﻿ / ﻿42.8015672°N 1.052962°W﻿ / 42.8015672; -1.052962
* Sierra Alta, 1.068 m 42°46′01″N 1°03′11″W﻿ / ﻿42.7670511°N 1.0529682°W﻿ / 42.7670511; -1.0529682
* Arabarko, 1.046 m 42°48′06″N 1°04′52″W﻿ / ﻿42.8016553°N 1.0811101°W﻿ / 42.8016553; -1.0811101
* Marikalda, 1.039 m 42°47′34″N 1°01′35″W﻿ / ﻿42.7928106°N 1.026447°W﻿ / 42.7928106; -1.026447
* Valdefuesa, 1.036 m 42°44′25″N 1°03′07″W﻿ / ﻿42.7401883°N 1.0518667°W﻿ / 42.7401883; -1.0518667
* Paitu, 1.017 m 42°46′02″N 1°04′09″W﻿ / ﻿42.7670986°N 1.0690631°W﻿ / 42.7670986; -1.0690631
* Torres, 1.012 m 42°45′02″N 1°04′11″W﻿ / ﻿42.7506736°N 1.0696099°W﻿ / 42.7506736; -1.0696099
* Peña de la Guardia, 1.008 m 42°44′34″N 1°04′07″W﻿ / ﻿42.7427511°N 1.0686585°W﻿ / 42.7427511; -1.0686585
* Alto de las Coronas, 989 m 42°43′15″N 1°02′46″W﻿ / ﻿42.7208268°N 1.0460244°W﻿ / 42.7208268; -1.0460244
* Kaxelu, 853 m 42°43′45″N 1°01′55″W﻿ / ﻿42.7292844°N 1.0319319°W﻿ / 42.7292844; -1.0319319
* Kukula de Burgi, 676 m 42°43′11″N 1°00′22″W﻿ / ﻿42.7196156°N 1.0060658°W﻿ / 42.7196156; -1.0060658

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Sesetako mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56822868
# Sesiarte

Sesiarte, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Izarraitz aldeko beste tontorretako bat da Sesiarte, hura bezala karaitzez egina, baina hura baino apalagoa. Karaitzak eratutako ingurune horretan aipagarria da tontorraren hegoaldean luzatzen den goi-ibar txikia, Sagarreta izenekoa, eta Agido, IMan zutitzen den beste karaitz mutur bat, metro batzuk beherago, eta bien artean sakondutako bailara karstikoa.

## Kanpo estekak

Sesiarte, http://www.euskal-herria.org/.
# Sese (arkitektura)

Sese hil eraikin megalitiko mota bat da, K.a. II. milurtekoan eraikia, Pantelleria uhartean, Seseko kulturan.

## Historia

Ezagunak diren sese guztiak Cimillia eta Mursia barrutietan eraiki ziren, gotorleku handi baten inguruan, Pantelleria uhartearen ipar-mendebaldean. Guido Dalla Rosaren (1870) eta Francesco Saverio Cavallariren (1874) lehen ikerketen ondoren, Paolo Orsi arkeologoak frogatu zuen 1894an eta hurrengo urteen espedizioetan, seseak hilobiak zirela, monumentu batzuetan inongo lurperatzerik ukitu gabe aurkitu ez bazuten ere. Azken urteotan (1997-2008), Fabrizio Nicolettiren eta Sebastiano Tusaren ikerketei esker, sese berriak identifikatu ondoren, horietako bietan, lehen aldiz, hileta-objektuak aurkitu ziren. Ehun sese inguru ezagutzen dira Pantelleriako lurraldean. Handiena Sese Grande edo Sese del Re izenekoa da, 5,58 metroko altuera duena.

## Egitura

Seseak eraikuntza megalitikoak dira, oinplano zirkular edo eliptikokoak, eta maila markatuak dituzte, gainazal lau edo zeru batean amaitzen direnak. Perimetro osoan daude sarbideak (bitik hamaikara), eta horietako bakoitzak, trikuharri-korridore baten bidez, oinplano zirkularreko gelaxka batera darama, kupula zorrotz nabarmenarekin, ha da, ehorzketen egoitza. Eraikuntza teknikak Frantzian, Erdi Neolitoan dauden muino batzuekin aldera daitezke, La Nògue, La Noguette, Calvadòs-en kasu.

## Bibliografia

* NICOLETTI, Fabrizio eta TUSA, Sebastiano (2012): Pantelleria. Scavo di un sese in proprietà Di Fresco e materiali da altri sesi scomparsi in contrada Mursia, in Atti della XLI Riunione Scientifica dell'Istituto Italiano di Preistoria e Protostoria, Dai ciclopi agli ecisti. Società e territorio nella Sicilia preistorica e protostorica, San Cipirello (PA), 16-19 novembre 2006, Florentzia.

## Oharrak

* ↑ Teknika honek korridore egitura bat du hutsik dagoen espazio erabilgarriaren gainetik, harlangaitza espazio erabilgarri hutsaren gainetik argi eta garbi nabarmentzen dena.
# Seseña

Seseña Toledoko udalerria da, La Sagra eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 16.231 biztanle zituen.

## Mugakideak

Seseñak honako udalerri mugakideak ditu: Torrejón de Velasco ipar-mendebaldean, Valdemoro iparraldean, Ciempozuelos ipar-ekialde eta ekialdean, Esquivias mendebaldean, Aranjuez hego-ekialdean eta Borox hego-mendebaldean.

## Banaketa administratiboa

Herriak honako auzoak ditu:
* Seseña Viejo
* La Estación
* Seseña Nuevo
* Vallegrande
* El Quiñón

## Historia

Herria famatu egin zen 2000ko hamarkadan Francisco Hernando eraikuntza sektoreko enpresariak bere izena daraman etxebizitza multzoa El Quiñón auzoan eraikitzean. Guztira 13.500 etxebizitza eraiki nahi zituen Hernandoren Onde 2000 enpresak, 9.000 milioi euroko inbertsioarekin. Higiezinen burbuila garatu bitartean Espainian eraikitako auzo berri handienetakoa izan zen El Quiñón. Eraikuntza hain arin onartzeko José Luis Martín Alderdi Sozialistako Seseñako alkatea diruz erosi izana ere leporatu zioten Hernandori.
2008an higiezinen merkatuak Espainia osoan hasitako gainbeherarekin batera egitasmoko etxebizitza gehienak bertan behera geratu ziren (3.500 inguru bakarrik amaitu zituzten) eta etxebizitzen prezioak erdira baino gehiago jaitsi ziren 2007ko prezioekin alderatuta. Azkenik Francisco Hernandok bankuekin zeukan zorra kitatzeko, saldu gabeko etxebizitza guztiak eman zizkien banku hartzekodunei.

## Politika
### Seseñako alkateen zerrenda

Alkateen zerrenda :
| Legegintzaldia | Izena | Alderdi politikoa |
| 1979–1983 | | |
| 1983–1987 | | |
| 1987–1991 | | |
| 1991–1995 | | |
| 1995–1999 | | |
| 1999–2003 | Manuel Fuentes | Izquierda Unida |
| 2003–2007 | José Luis Martín | Partido Socialista Obrero Español |
| 2007–2011 | Manuel Fuentes Revuelta | Izquierda Unida |
| 2011–2015 | Carlos Velázquez Romo | Partido Popular |

## Ikus, gainera

* Toledoko udalerrien zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ http://www.elmundo.es/elmundo/2009/08/06/espana/1249530290.html El Mundo egunkariko albistea

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q927922
* Multimedia: Seseña / Q927922
# Seseen kultura

Sese, Pantelleria uharteko antzinako herria zen. Sesetarrak obsidiana ateratzeko iritsi ziren uhartera, garai hartan, ondasun preziatutzat hartzen zena, hainbat motatako erremintak egiteko erabiltzen baitzen.
K.a. II. milurtekoan, arrasto nabarmenak utzi zituzten Mursia aldean, non Mediterraneoko arro osoko historiaurreko harresirik handiena eta sese izeneko hilobiak eraiki zituzten.

## Bibliografia

* NICOLETTI, Fabrizio eta TUSA, Sebastiano (2012): Pantelleria. Scavo di un sese in proprietà Di Fresco e materiali da altri sesi scomparsi in contrada Mursia, in Atti della XLI Riunione Scientifica dell'Istituto Italiano di Preistoria e Protostoria, Dai ciclopi agli ecisti. Società e territorio nella Sicilia preistorica e protostorica, San Cipirello (PA), 16-19 novembre 2006, Florentzia.
# Sesamo olio

Sesamo olioa edo sesamo-olioa sesamo-hazietatik eratorritako landare-olio jatekoa da. Sukaldeko olio gisa Hego Indian erabiltzeaz gain, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Hego-ekialdeko Asiako sukaldaritzan zapore-indartzaile gisa erabiltzen da. Lurrin eta zapore bereizgarria du.
Elikagai ugariko hazitako olioa oso ezaguna da medikuntza alternatiboan, masaje eta tratamendu tradizionaletatik egungo egunetara.
Olioa preziatua da Asian eta landaretan oinarritutako olio zaharrenetariko bat da, baina mundu mailan gaur egungo produkzio modernoak mugatua izaten jarraitzen du olioa ateratzeko beharrezkoa den eskuzko uzta prozesuagatik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q212317
* Multimedia: Sesame oil / Q212317
# Seseta

Seseta, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Igari mendatea hegoaldetik zaintzen duen mendia dugu Saseta. Borda ugariren hondarrak aurki ditzakegu inguru hauetan, abeltzaintzak munta handiagoa izan zuen garai baten lekuko. Bazter bakartiak dira hauek, pinudiak eta behialako soro sasiek hartuak tartekatzen direlarik. M. Belaskok, bere Hiztegi Etimologikoan, dio "saihets" (hegia, mazela) hitzetik datorrela mendi honen izena.

## Kanpo estekak

Seseta, http://www.euskal-herria.org/.
# Seshat

Seshat, "Liburuen Anderea", idazketa eta historiaren jainkosa, liburutegien babeslea egiptoar mitologian. Denbora ere neurtzen zuen, Egutegia eta Astronomiaren Anderea da. Eraikitzaile eta arkitektoekin lotua "Eraikitzaileen Anderea" zen.

## Ikonografia

Buruan izar bat duen emakumea, arku bat eta bi lumatan amaitua, edo beherantz begira dauden bi adarretan. Idazketa paleta bat eta idazluma bat daramatza, baita apaburu txiki bat eta palmondo hosto bat ere. Lehoinabar larru batekin estalia doa.

## Mitologia

Jainkosa arkaikoa, Tinitar garaitik ezaguna, kutsu zerutiarra izan zezakeena. Lur sakratuak neurtu, orientatu eta kalkulatzeaz arduratzen zen, behar bezala eraiki ahal zitezen, planoak gainbegiratzen zituen eta izarrak zaintzen zituen bere kalkuluak egiteko. "Sortze zeremonia" eta "soka tinkatzea" errituetan parte hartzen zuen. Faraoiaren aholkularia da tenpluen sorkuntzan.
Tot edo Atumen emaztea, botere magikoak zituen. Erregearen hilezkortasuna bermatu eta Heliopolisko zuhaitz sakratuan, peséa, Biziaren Zuhaitza, faraoiaren erregealdiaren urte kopurua idazten zuen.

## Sinkretismoa

Isis edo Neftisen formatzat hartua izan zen. Testuren batzuetan, Thot jainkoaren alde femenino bezala agertzen da.

## Epitetoak

"Liburuen Anderea", "Idazketaren Anderea", "Biribilkien Etxeko Anderea" eta "Eraikitzaileen Anderea" deitua izan zen.

## Gurtza

Hermopolis Magnan gurtua izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q478490
* Multimedia: Seshat / Q478490
# Sejong (hiria)

Sejong (koreeraz: 세종) Hego Korea erdialdeko hiria da. 2012 sortu zuten, herrialdeko zentro administratiboa izan zedin. 465 kilometro koadroko eremua du, eta 2017an 284.225 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ South Korea: Administrative Division. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2018-4-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20929
* Multimedia: Sejong City / Q20929
# Sejano

Luzio Elio Sejano (latinez: Lucius Aelius Seianus) (Volsinii, Etruria, K.a. 20 - K. o. 31ko urriaren 18an) militar erromatarra izan zen, Tiberio enperadorearen laguna. Adiskidetasuna horri esker, garaiko erromatarrik beso luzekoena bihurtu zen.
Bere aita, Luzio Seio Estrabon, equite klasekoa, pretoriar prefektu izendatu zuten Augustoren garaian. Elio familiak semetzat hartuta, haien izena jaso zuen.
Seiano ere pretoriar prefektu izendatu zuten Tiberioren igotzearekin batera. Handik boterea eskuratzen hasi zen. K. o. 23ko, Druso, Tiberioren semea, hil zenerako, Sejanok Senatuaren gaineko autoritatea bazeukan. Pretoriar Guardia osoa, lehen Erroman zehar sakabanaturik zegoena, Viminalgo Atearen ondoan bildu zuen.
Drusoren alargunarekin, Livilarekin, ezkontzea lortu ez bazuen ere, Tiberioren erretiroak Sejanoren boterea handitu zen. Bere egoera politikoa indarturik, saiatu zen Germanikoren alarguna Agripina Zaharra eta semeak Neron eta Druso politikoki hiltzen. Seme gazteena, Gaio Kaligula, ordea, benetan saiatu zen hiltzen.
K. o. 31an, equite jatorria bazuen ere, Tiberiorekin partekatu zuen kontsulatua. Ukiezina zelakoan, boterea bereganatzeko konspiratu zuen. Tiberiok konspirazioa aurkitutakoan Makro jarri zuen Sejanoren lekuan. Senatuak Sejano auziperatu eta hiltzera zigortu zuen. Gau horretan, Sejano itoarazi ondoren, gorpua kalean utzi zuten, non jendeak txikitu ahal izan zuen. Sejanoren hire seme-alabak ere hil zituzten. Haren lagun eta senitarteko askok ihes egin edo haien burua hil behar izan zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Latin eta greziar pertsona-izen klasikoak.... .
* Datuak: Q120015
* Multimedia: Sejanus / Q120015
# Sejkoraita-(Y)

Sejkoraita-(Y) sulfato motako minerala da eta zippeita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Sejkoraita-(Y) sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Y2(UO2)8(SO4)4O6(OH)2 * 26H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Sejkoraita-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Sejkov

Sejkov Eslovakiako udalerri bat da, Sobranceko barrutian kokatuta. 7,03 km²ko azalera du eta 201 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q631420
* Multimedia: Sejkov / Q631420
# Sejny

Sejny Poloniako Podlasiako voivoderriko hiri-udalerri bat da, Sejny barrutian kokatuta. 4,49 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5543 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q826076
* Multimedia: Sejny / Q826076
ieaPodlasiako voivoderriko udalerriak :
# Sejny landa-udalerria

Sejny Poloniako Podlasiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Sejny barrutian kokatuta. 217,4 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4049 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2285882
* Multimedia: Gmina Sejny / Q2285882
ieaPodlasiako voivoderriko udalerriak :