OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aizkorbeko geralekua

Aizkorbe (lehen: Aizcorba) Euskal Herriko Nafarroa Garaiko tren geraleku zahar bat da, Arakil udalerriko Aizkorbe herrian kokatuta dagoena.
Gaur egun, Plazaolako bide berdearen barruan dago.

## Historia

Iruña-Donostia burdinbideko Plazaola eta Iruña–Hiria geltokien arteko zatia 1914ko urtarrilaren 19an inauguratu zen.
1953ko urriaren 13 eta 14 artean eginiko euriteen ondorioz burdinbidearen azpiegitura oso kaltetuta geratu zen (euste-hormak, lubetak, zubiak...). Jabea zen enpresak hainbat saiakera egin zituen tokiko erakundeekin, azpiegitura konpontzeko asmoarekin. Baina, negoziazio hauek ez zuten emaitzarik eman eta zerbitzua geldi geratu zen, uholdeek eragindako kalteak ez zirelako konpondu.
Dena den, trenak jarraitu zuen zenbait zerbitzu lokal egiten zazpi urtez, esate baterako Elduain eta Andoain artean egurra garraiatzeko. Honetako bidaia batean, trenak Andoaingo parrokoa zen Rosendo Rekondo harrapatu zuen, 1957ko uztailean. Azkenean, konpainiak burdinbidea kentzeko eta burdinbidea behin betiko ixteko baimena jaso zuen 1958ko irailaren 5ean. Ondorioz, geraleku hori behin betiko itxi zen.

## Egoera

Geralekua Iruña—Donostia burdinbidearen 22,8 kilometro-puntuan zegoen, 538 metroko altueran, Gulia eta Irurtzun geltokien artean. Tartea bide bakarra da eta ez zegoen elektrifikatuta.

## Erreferentziak

* ↑ «Iruñetik Plazaolara, Andoainera eta Lasarterako burdinbidea» web.archive.org 2017-01-09 (Noiz kontsultatua: 2020-11-10).
* ↑ Kabexoi, Xabier. «Plazaolako trenako historia» www.plazaola.net (Noiz kontsultatua: 2020-11-10).
* ↑ «Geralekuko fitxa Euroferroviarios webgunean» euroferroviarios.net (Noiz kontsultatua: 2020-12-01).

## Ikus, gainera

* Aizkorbe
* Iruña-Donostia burdinbidea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103486648
| | Gulia | Aizkorbe | Irurtzun | |
| Iruña–Hiria | | | | Amara–Donostia |
# Aizkolegiko mendilerroa

Aizkolegiko mendilerroa Nafarroa Garaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Aizkolegi mendia da, 841 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Aizkolegi mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Aizkolegi, 841 m 43°11′27″N 1°35′23″W﻿ / ﻿43.1907576°N 1.589586°W﻿ / 43.1907576; -1.589586
* Barda, 812 m 43°12′15″N 1°37′02″W﻿ / ﻿43.2042601°N 1.6172539°W﻿ / 43.2042601; -1.6172539
* Paretazar, 800 m 43°11′28″N 1°36′02″W﻿ / ﻿43.1910735°N 1.6006424°W﻿ / 43.1910735; -1.6006424
* Azkua, 786 m 43°12′37″N 1°37′36″W﻿ / ﻿43.2101535°N 1.6265876°W﻿ / 43.2101535; -1.6265876
* Paretazarreta, 771 m 43°11′43″N 1°36′34″W﻿ / ﻿43.1952415°N 1.6094085°W﻿ / 43.1952415; -1.6094085
* Arranokamaineta, 752 m 43°12′21″N 1°37′18″W﻿ / ﻿43.2057913°N 1.6217616°W﻿ / 43.2057913; -1.6217616
* Kokori, 723 m 43°12′43″N 1°38′04″W﻿ / ﻿43.2120568°N 1.6343869°W﻿ / 43.2120568; -1.6343869
* Bagolea, 703 m 43°12′21″N 1°35′24″W﻿ / ﻿43.2057098°N 1.5899554°W﻿ / 43.2057098; -1.5899554
* Oteitzoiana, 685 m 43°08′59″N 1°38′38″W﻿ / ﻿43.1498572°N 1.6438404°W﻿ / 43.1498572; -1.6438404
* Meateko Kaskoa, 655 m 43°09′08″N 1°38′02″W﻿ / ﻿43.1523601°N 1.6339706°W﻿ / 43.1523601; -1.6339706
* Añolatz, 643 m 43°10′43″N 1°36′52″W﻿ / ﻿43.1784816°N 1.6144153°W﻿ / 43.1784816; -1.6144153
* Iñarmeakako Kaskoa, 637 m 43°10′32″N 1°37′39″W﻿ / ﻿43.1754784°N 1.6274758°W﻿ / 43.1754784; -1.6274758
* Iztola, 624 m 43°11′12″N 1°38′22″W﻿ / ﻿43.1865719°N 1.6395207°W﻿ / 43.1865719; -1.6395207
* Mendizorrotz, 596 m 43°13′04″N 1°38′16″W﻿ / ﻿43.2177512°N 1.6376948°W﻿ / 43.2177512; -1.6376948
* Loita, 566 m 43°12′56″N 1°39′11″W﻿ / ﻿43.215573°N 1.6529851°W﻿ / 43.215573; -1.6529851
* Iruleta, 563 m 43°09′58″N 1°38′15″W﻿ / ﻿43.1659902°N 1.6374926°W﻿ / 43.1659902; -1.6374926
* Amaburu, 448 m 43°08′40″N 1°37′08″W﻿ / ﻿43.1445442°N 1.6189821°W﻿ / 43.1445442; -1.6189821

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Aizkolegiko mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56524737
# Aizkorbe

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Aizkorbe (argipena)»
Aizkorbe Arakilgo kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak hamazazpi biztanle ditu.
1857ko errolda baino lehen berezko udalerria izan zuen.

## Demografia eta biztanleria

Aizkorbeko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 15 | 15 | 18 | 19 | 15 | 17 | 17 | 17 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5391015
* Multimedia: Aizkorbe / Q5391015
# Aizkorak Zorroztu

Aizkorak Zorroztu Bilboko musika taldea da, rock estiloa lantzen duena.

## Diskografia

* Ez ahaztu inoiz nor zaren (2015, autoekoiztua)
* Apur nazazu (2016, autoekoiztua)
* Arkitekto mental baten paranoia kronikoa (2017, autoekoiztua)
* Ezpatadantza

## Erreferentziak

* ↑ Aizkorak Zorroztu. (Noiz kontsultatua: 2017-12-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31188077
# Aizkolegi

Aizkolegi Nafarroa Garaiko mendia da, 841 metro ditu, Aizkolegiko mendilerroan kokatuta dagoena eta tontorrik altuena dena.
Aizkolegi mendian Aizkolegiko jauregiaren hondakinak daude, Bertizko Jaurerria Natur Parkearen barnean.

## Erreferentziak

* ↑ Gailurraren izena: Aizkolegi (Mendikat webgunean)
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Aizkolegi (Mendikat)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendiak
* Nafarroako mendien zerrenda
* Bertizko jaurerria
* Bidasoan gora liburua

## Kanpo estekak

* luberri.net webgunean
* Datuak: Q66738452
# Albinea

Albinea Italiako udalerri bat da. Reggio nell'Emiliako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. 8.817 biztanle ditu, 43,89 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Albineak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Quattro Castella Scandiano Viano Vezzano sul Crostolo Reggio nell'Emilia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111096
* Multimedia: Albinea / Q111096
# Albinyana

Albinyana Kataluniako udalerria da, Baix Penedès eskualdean eta Tarragonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.275 biztanle zituen. 19,37 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 1.159 | 1.027 | 917 | 801 | 654 | 556 | 567 | 603 | 578 | 777 | 1.630 | 2.275 |

## Ikus, gainera

* Tarragonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Albinyanako udalaren webgunea.
* Datuak: Q1229289
* Multimedia: Albinyana / Q1229289
# Albinako urtegia

Albinako urtegia Araban dagoen urtegi bat da. Legution dago urtegiaren horma baina aintziraren gehiengoa Aramaioko lurretan dago. Zadorrako urtegi sisteman dagoen txikiena da.

## Geografia

Albina ibaiaren ibilbidean dago presa eta handik gora lau kilometro inguru luzatzen da. Hego-ekialdeko ertzean Jarindo (896 m) mendia dago eta ipar-mendebaldean Tantaibakar (734 m). Urtegiaren ondoren Albina ibaiaren urak Urrunagako urtegian isurtzen dira Legution.
Urtegiaren muturrean Aramaioko Marixeka aisialdi eremua dago.

## Ezaugarriak

50 hektareatako azalera du eta ur-bolumena 6 hm3-koa da.

## Babes eremua

Babesturiko eremua da eta karramarro gorria berreskuratzeko programa abian da.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko urtegien zerrenda

## Erreferentziak

* 1 2 «Albina urtegia, Aramaion - Aramaio» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).
* 1 2 (Gaztelaniaz) iAgua, redaccion. (2017-09-26). «Embalse de Albina en» iAgua (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).
* ↑ «Arabako paraje ederretan: Marixeka eta Albina artean - Aramaio» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2024-07-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q127327625
# Albino Zertuche (udalerria)

Albino Zertuche Mexikoko udalerri bat da. Puebla estatuan kokatua dago. 2010ean 1.770 biztanle zituen 79,51 km²ko azaleran. Herriburua [[Acaxtlahuacán de Albino Zertuche (Albino Zertuche)|Acaxtlahuacán de Albino Zertuche]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1998869
* Multimedia: Albino Zertuche Municipality / Q1998869
# Albinhac

Albinhac Okzitaniako bi udalerriren izena da:
* Albinhac, Corrèzeko udalerria.
* Albinhac, Loteko udalerria.
# Albinismo

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
    Artikulu hau Anomalia genetikoari buruzkoa da; Italiako herriari gaitzat duena beste hau da: «Albino (Italia)»
Albinismoa melanina pigmentuaren ezak sortzen duen anomalia genetikoa da, gizakiak ez ezik, animaliek eta landareek ere izan dezaketena.
Gizakiarengan pigmentaziorik eza begietan, larruazalean eta ilean azaltzen da. Horren ondorioz albinoek larruazal eta ile oso zuria dute, eta begietako irisa arrosa kolorekoa.
Albinismoa hereditarioa da eta bi alelo azpirakor daudenean agertzen da. Mendelen legeen arabera transmititzen da ondorengoei. 20.000 pertsonatik batek pairatzen du.
Mutazio baten ondorioz ere ager daiteke.
Albinoek ikusmen arazoak dituzte eta gainontzeko gizabanakoen aldean larruazaleko minbiziarekiko sentikorragoak dira (eguzki-izpietatik babestu behar dira).
Melanina da larruazalari, ileari eta erretinari kolore iluna ematen dion pigmentua. Tirosina aminoazidotik sortzen da bide metaboliko batean. Albinismo dutenak ez dira gai bide metaboliko horretan parte hartzen duen funtsezko entzima bat (tirosinasa) sintetizatzeko, eta ondorioz melanina ez da sortzen.

## Erreferentziak

* ↑ Witkop, CJ. (1979ko urria). «Albinism: hematologic-storage disease, susceptibility to skin cancer, and optic neuronal defects shared in all types of oculocutaneous and ocular albinism» The Alabama Journal of Medical Sciences 16 (4): 327–30. PMID 546241..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81867
* Multimedia: Albinism / Q81867
# Albino (Italia)

Albino Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 17.449 biztanle ditu, 31,81 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Albinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Casazza Cenate Sopra Luzzana Selvino Gaverina Terme Nembro Aviatico Borgo di Terzo Cene Gazzaniga Pradalunga Vigano San Martino Trescore Balneario

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53489
* Multimedia: Albino (Italy) / Q53489
# Albinen

Albinen Suitzako udalerria da. Valais kantonamenduan dago, Leuk barrutia barrutian. 2014an 238 biztanle zituen 15,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69889
* Multimedia: Albinen / Q69889
# Amathyntis

Amathyntis Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Amathyntis physatma da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Amathyntis athyra | daturik gabe |
| Amathyntis catharopa | daturik gabe |
| Amathyntis nucleolata | daturik gabe |
| Amathyntis oporina | daturik gabe |
| Amathyntis physatma | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4740608
* Espezieak: Amathyntis
# Amate (Sevillako metroa)

Amate Sevillako metroaren geltokia da, Sevilla udalerrian dagoena, Los Gavilanes hiribidea eta Amate parkea aurrean dago.
Geltokia 2009ko apirilaren 2an ireki zen.

## Sarbideak

* Avenida de los Gavilanes, z/g

## Erreferentziak

* ↑ «1. linea | Sevillako metroa» www.metro-sevilla.es (Noiz kontsultatua: 2020-07-27).

## Ikus, gainera

* Sevillako metroa
* 1. linea (Sevillako metroa)
* Sevillako Renfe Aldiriak
* Sevillako tranbia

## Kanpo estekak

* Sevillako Metroaren web gunea
* Consorcio de Transportes de Sevillako web gunea
* Datuak: Q4352690
* Multimedia: Amate (Metro Sevilla) / Q4352690
# Amateur

Amateur modu profesionalean egiten ez den orori ematen zaio, norbere zaletasuna dela-eta. Honela, adibidez, kirolari amateur bat, profesional batekin alderatuz gero, kirol bat afizioagatik praktikatzen duena da, hau da, horrekin dirurik irabazteko asmorik gabe.
Oinarrian, zerbait, bokazioz egiten duen pertsona bat da.
Hitzaren beste esanahia, beharbada zertxobait ahaztua dagoena, frantsesetik dator, hau, aldi berean, latinezko hitzaren errotik datorrelarik eta "zeozer maitatu" edo "zeozeren maitale izan" esan nahi du. Zentzu honetan, amateur bat, profesional bat bezain trebea izan daiteke, baina, egiten duena egiterako orduan, bere motibazioa, egiten duenagatik duen maitasuna da, eta ez horrekin dirua irabaztea.

## Ikus, gainera

* Zale
* Denborapasa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q455595
* Multimedia: Amateurs / Q455595
# Amatenango de la Frontera (udalerria)

Amatenango de la Frontera Mexikoko udalerri bat da. Chiapas estatuan kokatua dago. 2010ean 29.547 biztanle zituen 253,69 km²ko azaleran. Herriburua [[Amatenango de la Frontera (Amatenango de la Frontera)|Amatenango de la Frontera]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1265580
* Multimedia: Amatenango de la Frontera Municipality / Q1265580
# Amatenango del Valle (udalerria)

Amatenango del Valle Mexikoko udalerri bat da. Chiapas estatuan kokatua dago. 2010ean 8.728 biztanle zituen 153,53 km²ko azaleran. Herriburua [[Amatenango del Valle (Amatenango del Valle)|Amatenango del Valle]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1785674
* Multimedia: Amatenango del Valle Municipality / Q1785674
# Amaterasu

Amaterasu (japonieraz: 天照) edo Amaterasu-ōmikami (japonieraz: 天照大神／天照大御神／天照皇大神) xintoismoaren eguzkiaren jainkosa da eta Japoniako Familia Inperialaren arbasoa erlijio horren arabera. Batzuetan Ōhirume-no-muchi-no-kami (japonieraz: 大日孁貴神) moduan ezagutzen da. Bere izenak Zeruan distira egiten duen Jainko Loriatsua esan nahi du. Kamirik garrantzitsuenen artean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q455602
* Multimedia: Amaterasu ōmikami / Q455602
# Amate paper

Amate papera (gaztelaniaz papel amate, nahuatleraz amatl) konkistaren aurretik Mesoamerikako herriek erabiltzen zuten idazteko paper antzeko materiala zen. Paper hau ez da guk ezagutzen dugun bezalakoa; zuhaitzen barruko azalez egiten bada, ekoizteko prozesua oso desberdina da eta azken produktua ehunaren itxura du gehiago paperarena baino.

## Ekoizpena

Amate paperaren ekoizpena eskuz egiten da. Horretarako zuhaitz desberdinen azalak txikitzen dira, besteak beste, jonoteenak, Ficus cotinifolia eta Ficus padifolia. Txikitzeko harri berezi batzuk erabiltzen dira; indusketa arkeologikoetan horrelako tresnak aurkitu izan dira, batzuk Kristo aurreko VI. mendekoak. Horrela lortutako masa hori karea duen uraz egozten da. Prozesu horretan zuntz asko dituen laminak lortzen dute; hauen koloreak desberdinak izan daitezke, marroi ilunatik horira.
Amate paperak erabilera asko izan zituen: apaizentzako eta dantzarientzako jantziak prestatzeko, jainkoei eskaintzak egiteko eta dokumentuak edo kodexak egiteko. Azken lan horretako ere bai animalien larruak erabili izan ziren.

## Historia

Aipatu denez amate paperaren erabilera antzinakoa izan zen Mesoamerikako zibilizazioetan, bereziki Preklasiko eta Klasiko garaietan. XVI. mendeko idazle desberdinek azaldu zuten paper mota horen ekoizpena; horrela ikus daiteke Diego de Landa, Mártir de Angleria, Bernal Díaz del Castillo eta Bernardino Sahagunen kroniketan. Zoritxarrez espainiarren konkistarekin ekoizpena erabat jaitsi egin zen. Espainiarrentzat amate papera oso lotuta zegoen bertako erlijioekin. Horregatik, kodexak erre egin eta gero paper mota hori debekatu egin zuten, Europako paperaz aldatuz. Hala ere, ezkutuan, zenbait tokitan ekoizpena bizirik mantendu zen eta horrela deskubritu zen XX. mendearen hasieran Pueblako Ipar-mendietan, Veracruz eta Oaxacako zenbait tokitan. Gaur egun ospe handia du Pahuatlengo San Pabliton (Puebla) egiten den amate paperak. Egungo ekoizpena helburu komertzialekin eta artistikoekin eramaten da aurrera, bereziki turismoari begira.

## Erreferentziak

* 1 2 Marie Vander Meeren, 71.or.

## Bibliografia

* Marie Vander Meeren: “El papel amate. Origen y supervivencia”. Arqueología Mexicana aldizkaria: "Códices prehispánicos" mongrafikoa. IV.liburukia, 23.zk. 2.berrinprimatzea, Mexiko Hiria, 2002, 70-73 or.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Amate paperaren ekoizpena San Pabliton (Mexiko
* (Gaztelaniaz) Amate paperari buruzko bloga.
* Datuak: Q455768
# Amatepec (udalerria)

Amatepec Mexikoko udalerri bat da. Mexikoko estatuan kokatua dago. 2010ean 26.334 biztanle zituen 638,55 km²ko azaleran. Herriburua [[Amatepec (Amatepec)|Amatepec]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10973803
* Multimedia: Amatepec Municipality / Q10973803
# Alfonso Menéndez

Alfonso Menéndez (Avilés, 1966ko maiatzaren 31) arkularia da. Espainia ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Alfonso Menéndez

## Kanpo estekak

* Datuak: Q164852
# Alfonso Osorio

Alfonso Osorio García (Santander, 1923ko abenduaren 13a – ib., 2018ko abuztuaren 26a) espainiar politikari frankista bat izan zen.
Diktadura frankistan hainbat kargu izan zituen eta Franco diktadorea hil ondoren, Espainiako Trantsizioan Joan Karlos Espainiakoaren gobernuan presidentzia ministroa eta Adolfo Suarez presidentearen gobernuan bigarren presidente ordea izan zen.
1979an Suarezekin izandako hika-miken ondorioz gobernua eta Zentro Demokratikoaren Batasuna alderdia laga zituen. Alderdi Popularreko kide zen.
2014. urtez geroztik, María Servini argentinar epaileak Osorioren gain Gizadiaren aurkako krimena ustez burutzeagatik nazioarteko atxiloketa agindua ezarria zuen, Gasteizko martxoaren 3ko sarraskiaren arduradun zen ministro kontseiluko kide izateagatik.

## Ikus gainera

* Gasteizko martxoaren 3ko sarraskia
* Datuak: Q2834877
# Alfonso Mondelo

Alfonso Mondelo (Barakaldo, Bizkaia, 1958ko abuztuaren 13a) estatubatuar futbol-entrenatzailea da. Gaur egun, Ameriketako Estatu Batuetako Major League Soccer futbol ligako kirol-zuzendaria da.
Nahiz eta Barakaldon jaio, 13 urte zituenetik Ameriketako Estatu Batuetan bizi da.
# Alfonso Olaso

Alfonso Olaso Anabitarte (Villabona-Amasa, 1905eko martxoaren 17a - Teruel, 1937ko abendua) gipuzkoar futbolaria zen, Atletico Madril taldean jokatu zuena.
Luis bere anaiarekin batera jokatu zuen. Gerra Zibila piztean, erreketen sartu eta Bruneteko guduan aritu zen. Teruelgo guduan zauritua, preso hartu zuten eta laster hil edo erail zuten.

## Ibilbidea

| Kluba | Urtea |
| Nacional de Madrid | 1926 |
| Athletic Club de Madrid | 1926-1934 |

## Erreferentziak

* ↑ La maldición rojiblanca: el trágico final de seis jugadores del Atlético de Madrid durante la Guerra Civil
* Datuak: Q5667077
* Multimedia: Alfonso Olaso / Q5667077
# Alfonso Rodríguez Castelao

Alfonso Daniel Manuel Rodríguez Castelao edo Castelao besterik gabe (Rianxo, A Coruña, 1886ko urtarrilaren 30a - Buenos Aires, Argentina, 1950eko urtarrilaren 7a) galizierazko idazle handia, politikaria eta marrazkigilea izan zen. Partido Galeguista alderdiko kidea izan zen.

## Bizitza

Medikuntza ikasi zuen Santiago de Compostelako Unibertsitatean. Haatik, ez zen hori bere pasioa: "Fixenme médico por amor a meu pai; non exerzo a profesión por amor á humanidade". Lur jabe handiak salatzen zituen El barbero municipal astekaria sortu zuen 1909an.
Nazionalismo galiziarraren aitzindarietakoa izan zen. Galiziako nekazarien klase kontzientzia piztu nahi zuen Acción gallega mugimenduari atxiki zitzaion 1912an. 1916an Irmandades da Fala talde politikoa sortu zuen. 1926an Real Academia Galegako kide izendatu zuten, eta 1931n diputatu hautatu Organización republicana gallega autónoma erakundearen eskutik.
Lerrouxen gobernuak Badajozera erbesteratu zuen (1934), baina diputatu hautatu zuten berriro ere Frente Popular koalizioaren eskutik (1936). Gerra zibila amaitu zenean atzerrira jo behar izan zuen eta erbesteko gobernu errepublikarreko kide izan zen.
Literaturari dagokionez, galegoz idatzi zuen batez ere. Kontakizun liburuak, saiakerak, politikari buruzko obrak eta antzerki lanak idatzi zituen. Marrazki horietatik euskaraz Cousas da vida argitaratu da, G. Arestik euskarara itzulita.
Dia das Letras Galegas ekitaldia bere omenez ospatu zuten 1964an.

## Bibliografia

Cousas (1926, , Os dous de sempre (1934, , Retrincos Os vellos no deben de namorarse, Siempre en Galicia eta Las cruces de piedra en Galicia (; .
* Cego da romería (1913),
* Un ollo de vidro. Memorias dun esquelete (1922),
* As cruces de pedra na Galiza (Harrizko gurutzeak Galizian), hil ondoren argitaratua,
* Cousas (1926, 1929), (Gauzak, Ramon Etxezarretak euskarara itzulia)
* Cincoenta homes por dez reás (1930),
* As Cruces de Pedra na Bretaña (1930),
* Os dous de sempre (1934), (Betiko biak , Ramon Etxezarretak euskarara itzulia),
* Retrincos (1934), (1934, Zirtzilak, Koldo Izagirrek euskarara itzulia, Kristalezko begia idazki bildumarekin batera),
* Galicia Mártir (1937),
* Atila en Galicia (1937),
* Milicianos (1938),
* Sempre en Galiza (1944), (1944, Beti Galizian , Bego Montoriok euskarara itzulia),
* Os vellos non deben de namorarse (1953), (1941, Zaharrek ez dute maitemindu behar, Antonio M. Labaienek euskarara itzulia).

## Ikus, gainera

* Sempre en Galiza
* Galizierazko literatura
* Rexurdimento

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Castelao Museoa
* Castelao Fundazioa
* Castelao na Rede
* Castelaoren marrazkiak eta karikaturak
* Datuak: Q736924
* Multimedia: Alfonso Daniel Rodríguez Castelao / Q736924
# Alfonso Portillo

Alfonso Antonio Portillo Cabrera (Zacapa, 1951ko irailaren 24a) guatemalar politikaria da. 2000-2004 bitartean Guatemalako Errepublikako presidentea izan zen. Ustelkeria eta bortizkeria politikoa markatu zuten haren agintaldia.

## Erreferentziak

* ↑ Pello ZUBIRIA: Rios Montt berpiztu dute Guatemalan, Lazaro bezala Argia.eus
* ↑ José ELIAS: Portillo, expresidente guatemalteco, se declara culpable de corrupción Internacional.elpais.com
* Datuak: Q182441
* Multimedia: Alfonso Antonio Portillo Cabrera / Q182441
# Alfonso Rodríguez Aldabe

Alfonso Rodríguez Aldabe (Lesaka, 1911ko urtarrilaren 24a - Donostia, 2008ko maiatzaren 28a) nafar diplomazialari eta intelektuala izan zen. Lekarozko ikastetxean ibilitakoa, gaztetan zenbait poema idatzi zituen euskaraz. 1933an Madrila joan eta 1936an bertan María Zambrano filosofoa ezkondu zuen. 1939an erbesteratu eta Mexikon lan egin zuen.
# Alfonso Maribona

Alfonso González Rodríguez de Maribona (Bilbo, 1962) bizkaitar piano-jotzaile eta orkestra zuzendaria da. Madrilgo Errege Kontserbatorioan piano eta orkestra ikasi eta harrezkero hainbat kontzertu eman ditu.
# Alcuéscar

Alcuéscar Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 39 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 3.001 biztanle zituen 108,93 km²-ko azaleran.

## Ondasun nabarmenak

* Santa Lucía del Trampal izeneko basilika bisigotiko ezaguna.

## Ikus, gainera

* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1630122
* Multimedia: Alcuéscar / Q1630122
# Alcubierre

Alcubierre Huescako udalerria da.

## Ikus, gainera

* Huescako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q987381
* Multimedia: Alcubierre / Q987381
# Alcubillas

Alcubillas Ciudad Realgo udalerria da, Campo de Montiel eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 592 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ciudad Realgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko webgunea.
* Datuak: Q1632937
* Multimedia: Alcubillas / Q1632937