# Marko Vovtxok

Maria Oleksandrivna Vilinska —ukraineraz: Марія Олександрівна Вілінська—, Marko Vovtxok —ukraineraz: Марко Вовчок— izengoitiaz ezagunagoa (Jekaterininskoe, Errusiako Inperioa, 1833ko abenduaren 22a/abenduaren 10a – Dolinsk, Errusiako Inperioa, 1907ko abuztuaren 10a/uztailaren 28a) idazle eta itzultzaile ukrainarra izan zen.

## Bizitza

Jekaterininskoe herrian jaio zen pobretutako familia noble batean. Gurasoak Aleksandr Alekseevitx Vilinski eta Paraskeva Petrovna Danilova izan ziren. Errusierazko hedabidean hazi zen. 1845ean, Kharkiveko barnetegi pribatu batean ikasi zuen.
16 urte zituela, Opanas Markovytx folklorista eta etnografo ukrainarra ezagutu zuen. 1851ko urtarrilean ezkondu ziren. Opanasek zuzentzaile lanpostu bat lortu zuen Txernihiven. Laster Maria haurdun geratu zen. Alabari Vera izena jarri zioten eta ez zen luzaro bizi.
Orduan, lan bila, Markovytxtarrak Kievera mugitu ziren, non Opanasek Estatuko Jabetza Ganberako kontulari lana lortu zuen. 1853an, Bohdan semea jaio zitzaien.
1856an, Mariak lehen istorioak idatzi zituen: «Erredenzioa» eta «Aita Andriy». Senarrak San Petersburgon bizi zen Panteleimon Kulix lagunari bidali zizkion lan hauek. Istorioak gustatu zitzaizkion eta beste lan batzuk ere bidaltzea eskaini zion. Pixkanaka-pixkanaka, beste hamar istorio idatzi zituen, Marko Vovtxok izengoitiaz sinatutako Herri-ipuinak izeneko lehen liburua osatu zutenak (familiako kondairaren arabera, arbaso batek Marko izena eta Vovk —Otso— ezizena zituen).
1859. urtearen hasieran, San Petersburgora joan ziren Markovytxtarrak.
1870eko hamarkadan errusierara egindako itzulpenen plagioagatik eskandalu baten ostean, ia amaitu zuen literatur ibilbidea. Orduan argitu zen ez zituela itzulpenak egiten eta beste idazleak kontratatzen zituela. 1878an, San Petersburgo utzi zuen eta Mikhail Lobatx-Zhutxenkorekin ezkondu zen. 1891n Boris biloba adoptatu zuen.
1907ko abuztuaren 10ean hil zen Dolinsken.

## Lanak

* Narodni opovidannia (1857, 1862, 1865)
* Institutka (1862)
* Vid sebe ne vtetxex / Pavlo Txornokril (1862)
* Vykup (1862)
* Marusia (1875—1878)
* Txortova prygoda (1902)
* Haidamaky (1908)
* Diak (1908)
* Jak Khapko solodu vidriksia (1908)

## Erreferentziak

* 1 2 (Ukraineraz) Бойко, Василь. (1918). «Біоґрафичні відомости про Марка Вовчка і питання про авторство» Марко Вовчок: історично-літературинй начерк (з біографією письменниці і покажчиком літератури). Друкарь, 10-81 or. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2018/07/09).
* 1 2 (Errusieraz) «Предисловие» Лобач-Жученко Борис Михайлович, инженер-механик капитан 2 ранга (1875-1938); Борис Борисович, подполковник (1899-1995). Семейный фонд. Фонд № Р-2238. Опись №1. 1871-1995 гг.. , 3 or..
* ↑ (Ukraineraz) Левчик, Надія. (2012). «Самоозначення у мистецькому слові: етапи творчого шляху Марка Вовчка» Науковий вісник Ужгородського університету. Серія: Філологія. Соціальні комунікації 27: 97-101. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2018/07/09).
* ↑ (Ukraineraz) «Зовні – проста баба… А чоловіки сходять по ній з розуму» Молодий Буковельник jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2017/01/01).
* 1 2 3 4 5 6 (Errusieraz) Василенко, Анна. «Марко Вовчок: «Молчащее божество»» Секретные материалы 20 века jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2015/11/14).
* ↑ (Ukraineraz) Цалик, С. (2011). «Як Марко Вовчок літературних негрів наймала» Країна 27.
* ↑ (Errusieraz) Белецкий, Александр. (1954). Украинские повести и рассказы. Избранные произведения украинских писателей XIX - начала XX века. 1 Государственное издательство художественной литературы, 695 or..
* ↑ (Errusieraz) Лапин, Евгений. (2020). «Под Новороссийском жила женщина, из-за которой сходили с ума самые одаренные мужчины своего времени» Новороссийский рабочий.
* ↑ (Errusieraz) «Вовчок, Марко» Три века Санкт-Петербурга. 1 Санкт-Петербург: Санкт-Петербургский государственный университет, 559 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2421158
* Multimedia: Marko Vovchok / Q2421158