OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Taliesinen liburua

Llyfr Taliesin (Taliesinen Liburua esanahi du galeseraz) galestar eskuizkribu ospetsuenetakoa da, honetan Taliesin gales bardoaren olerkiak bilduak daudea. XIV. mendearen lehen erdialdean datatua dago (beste zenbait adituek 1275. urtea proposatzen dute,halere bere olerkien gehiengoa antzinagokoak direla uste da. Eskuizkribua Aberystwyth udalerriko Galesko Liburutegi Nazionalean gorderik dago eta Peniarth MS 2 signaturan. Osatugabea kontserbatzen da zenbait orri galdu ostean, lehendabizikoa barne.

## Bibliografia

* Parry, Thomas (1955), A History of Welsh literature. Translated by H. Idris Bell. Oxford: Clarendon Press.

## Ikus gainera

* Aneirinen liburua
* Cad Goddeu

## Kanpo estekak

* Eskuizkribu digitalizatua Galesko Liburutegi Nazionalean.
* Ingelerarako itzulpena, W.F. Skene-ek XIX. mendean eginirikoa.
* Datuak: Q1515117
* Multimedia: Book of Taliesin / Q1515117
# Talio

Talioa elementu kimiko bat da, Tl ikurra eta 81 zenbaki atomikoa dituena. Metal txiro gris xaflakor hau eztainuaren antzekoa da itxuraz, baina kolorea galtzen du airearekin kontaktuan. Oso toxikoa da eta arratoi-pozoi eta intsektizida gisa erabili izan da, baina minbizia sor dezakeela uste denetik, erabilera hau asko murriztu da edo debekatu egin da zenbait herrialdetan. Infragorrien detektore gisa ere erabiltzen da. Ospetsua da hainbat hilketetan erabili izan delako.

## Ezaugarri nagusiak

Metal hau oso bigun eta xaflakorra da eta laban batekin moztu daiteke. Airearekin kontaktuan jartzen denean lustre metalikoa dauka, baina berehala ugertzen da eta ñabardura urdin-grisa hartzen du, berunaren antzekoa. Airean denbora luzez uzten bada, oxido-geruza lodi bat sortzen zaio. Uraren presentzian talio hidroxidoa eratzen du.
Bere oxidazio zenbaki komunenak +1 eta +3 dira, bere taldekideengatik bereizten dituena.
Bere fusio puntua esperotakoa baino txikiagoa da, eta likido egoeran azaltzen da tarte handi batean.

## Lorbidea

Talioa lortzea ez da gauza erreza, oso kontzentrazio txikietan agertzen baita mineraletan.
Berun eta zink urtuen lurrunetik lortutako partikuletatik lortzen da nagusiki, hala ere, azido sulfurikoaren fabrikazioan lorturiko hondarretik ere lortu daiteke talioa.
Metal hau, bere gatzen disoluzio akuoso baten elektrolisitik ere lortzea posible da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q932
* Multimedia: Thallium / Q932
# Talioiaren lege

Talioiaren legea ezagutzen den zaharrenetariko bat da. Horren arabera errudunari ezartzen zaion zigorra krimenaren parekoa izan behar da: norbait hil baldin badu, legeak erruduna hil behar du. Lege-hausleek berek eginiko delitu bera pairatu behar zuten zigor gisa. Esanahi bera dute "begia begi truk, hortza hortz truk" edo "begia begiaren ordain, hortza hortzaren ordain" esaera zaharrek. Justizia penalaren ikuspuntutik Talioiaren legea mendekuaren sistemaren eta garantiekin eginiko epaiketaren tarteko egoera batean kokatuko litzateke. Modu batez, mendeku hutsarekiko aurrerapena izango litzateke.
Etimologikoki, esaera latinetik dator: "lex talionis". "Talis" antzekoa edo berea adierazten du.
Talioiaren legearen inguruko azalpen zaharrenak Hamurabiren Kodean (K.a.1760.urtean), Antzinako Babilonian, eta Bibliaren Itun Zaharrean aurki daitezke. Europako Antzinaroan eta Erdi Aroan oso ohikoa zen lege hau. XVIII. mendean galdu zen ia erabat Europan, eta gaur egun huts guztiz txikietan baizik ez da erabiltzen zenbait lekutan.

## Erreferentziak

* ↑ Bernardo Atxaga: Nevadako egunak. Iruñea: Pamiela, 2013, 111.or.
* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q312718
# Talihina (Oklahoma)

Talihina Oklahomako herri bat da. Le Flore konderrian kokatua dago. 2010ean 1.114 biztanle zituen, 1,98 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Le Flore konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2610778
* Multimedia: Talihina, Oklahoma / Q2610778
# Talinayko mendilerroa

Talinayko mendilerroa, Altos de Talinay izenarekin ere ezaguna, Ovalle eta Coquimbo udalerrien artean kokatutako muinoen multzoa da (koordenatuak: 30°42'17.31 "S; 71°40'33.65"), administratiboki Txileko Coquimbo eskualdean. Talinayko mendilerroa 62 km luzatzen da ipar-mendebaldeko norabidean kostaldeko lerroa jarraituz, 30°18' Hego Latitudearen eta 30°52' Hego Latitudearen paraleloen artean, Limarí ibaia jaisten den zeharkako harana amaitu ondoren. Mendikateak 8 km-ko batez besteko zabalera du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5170002
# Taliofarmakosiderita

Taliofarmakosiderita mineral bat da eta pharmacosiderita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Taliofarmakosiderita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {TlFe4[(AsO4)3(OH)4]*4H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Thalliumpharmacosiderite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Taliq

Taliq edo taʿlīq arabiar kaligrafiaren estilo bat da, persieraren beharrak asetzeko bereziki diseinatua. Oso erabilia izan zen, bereziki persierara menderatutako herrialdeetan, nastaliq idazkerak ordeztu zuen arte.
Sarritan, nastaliq idazkera izendatzeko erabiltzen da «taʿlīq» turkieraz baita, sarritan, arabieraz ere.
Nastaliq izeneko estiloa taliq idazkeran inspiratuta dago, naskh estiloaren ezaugarri batzuekin nahasirik.

## Erreferentziak

* ↑ «Taʿlīq script - calligraphy» www.britannica.com.
* ↑ (Ingelesez) «Taʿlīq script | Persian, Islamic, Decorative» Encyclopaedia Britannica (Noiz kontsultatua: 2024-09-15).
* ↑ (Ingelesez) Derman, M. Uğur. (1998). Letters in gold: Ottoman calligraphy from the Sakıp Sabancı collection, Istanbul. New York: Metropolitan Museum of Art ISBN 978-0870998737. OCLC .39195347.
* ↑ (Arabieraz) Muḥammad, Hāshim. (1961). قواعد الخط العربي / Qawāʻid al-khaṭṭ al-ʻArabī. Baghdād OCLC .10158596.

## Ikus, gainera

* Naskh
* Nastaliq

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) «Calligraphy (ḵaṭṭāṭī, ḵᵛošnevīsī)» Encyclopaedia Iranica (web.archive.org).
* Datuak: Q4119938
* Multimedia: Taliq / Q4119938
# Taliqua Clancy

Taliqua Clancy, (Kingaroy, Queensland, Australia, 1992ko ekainaren 25a), hondartzako boleibolean lehiatzen den kirolari australiarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen hondartzako boleibolean Australiako taldearekin, Mariafe Artacho del Solar-ekin batera, AEBren atzetik eta Suitzaren aurretik.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Emakumezkoa, hondartza |

## Erreferentziak

* ↑ «Taliqua Clancy» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "Taliqua Clancy" Beach Volleyball Database (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13580969
* Multimedia: Taliqua Clancy / Q13580969
# Transferentzia-prezio

Transferentzia-prezioa enpresa bateko atalen artean adosten diren prezioak dira, bereziki prezio horiei esker zerga gutxiago ordaintzeko helburuz. Enpresa multinazionaletan ezartzen dira maiz, herrialde batetik bestera, zergak zergapetze-tasa txikiena duen herrialdean ordaintzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q646278
# Transfeminismo antiespezista

Transfeminismo antiespezista transfeminismoa eta antiespezismoa lotzen dituen borroka ildoa da.
Sistema patriarkalaren eta espezistaren zapalkuntzaren kontra borrokatzen dute, aldarrikatuz sistema berberaren parte direla. Diote sistema kapitalistaren baitan gertatzen diren menperatze estrukturak gurutzatu egiten direla, gorputzak zapalkuntza ugarik zeharkatzen dituztela eta denen aurka eginez bakarrik askatuko direla animaliak (pertsonak barne). Hau da, pribilegioen inguruan pentsatzera bultzatzen du, zapaldu izan ezik, batzuetan zapaltzaile ere badirelako pertsonak, aldi berean.

## Erreferentziak

* Askekintza (2019): Antiespezismoa eta feminismoa, Irutxuloko Hitza, Donostia.
* Kolektibo Anonimoa (2015): Jauría: Publicación transfeminista por la Liberación Animal

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65216361
# Transferentzia (argipena)

Transferentzia hitzak zerbait leku batetik bestera eramatea adieratzen du. Erabilera zenbait ditu:
* transferentzia, dirua banku kontu batetik bestera eramateko eragiketa;
* Eskuduntza-transferentzia, Hego Euskal Herriko politikaren kontestuan, Espainiako administrazioak Euskal Autonomia Erkidegoari eta Nafarroako Foru Komunitateari, estututuetan zor zaizkien eskuduntzen eskualdatze prozesuari eta haren negoziazioari aplikatzen zaio.
* kreditu-tranferentzia, aurrekontu batean atal bateko zenbatekoa beste atal batera eramatea;
* ekonomian, transferentzia-prezioa;
* fisikan,
** bero-tranferentzia,
** elektroi-tranferentzia;
* pedagogian, hizkuntzen ikaskuntza prozesuetan, frogatutzat ematen da, hizkuntza bat baino gehiago ikasten duten pertsonek hizkuntza batean ikasitako kontu batzuk ikasten ari diren beste hizkuntzetara transferitzeko gai direla. Izan ere, giza hizkuntza guztiek elementu asko dauzkate berdinetik.
* psikologian, transferentzia, pertsona batek beste bati inkontzienteki sentimendu, jarrera eta rolak esleitzeko prozesua, antzinako bizipenekin loturik;
* psikoanalisian, transferentzia, eriak bere haurtzaroan inguruko pertsona nagusiekiko zituen sentimenduak psikoanalistarengana zuzentzean datzan prozesua;
* ezagutzaren transferentzia, erakunde baten baitan edo erakunde batetik bestera ezagutza sortu eta zabaltzeko prozesua.
# Transferentzia (psikoanalisia)

Transferentzia psikoanalisiaren bidezko terapian, eriak bere haurtzaroan inguruko pertsona nagusiekiko (aita, ama, etab.) zituen sentimenduak psikoanalistarengana zuzentzean datzan prozesua da. Transferentzia positiboa ala negatiboa izan daiteke, adierazitako sentimendu horiek maitasunezkoak ala etsaitasunezkoak diren neurrian. Freudentzat transferentzia terapiaren gune garrantzitsuena da, zeren eta haurtzaroko gatazka berritze eta eguneratze hori eriaren neurosiaren adierazpen zuzenena baita.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-10-28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q334231
# Transfermarkt

Transfermarkt futbolari buruzko webgune bat da. Egoitza Alemanian du, eta Axel Springer da jabea. Kirol horri buruzko hainbat datu dauzka, hala nola emaitzak, estatistikak, fitxaketen albisteak, partidak. Badu berezitasun bat: futbolari bakoitzari merkatuko balio bat kalkulatzen dio, eta jokalari horrek ematen duen errendimenduaren arabera balio hori handitu edo txikitu egiten da.
Webgunearen jatorrizko hizkuntza alemana da, eta beste hizkuntza batzuetan ere badago: gaztelaniaz, ingelesez, frantsesez, turkieraz...
* Datuak: Q2449070
* Multimedia: Transfermarkt / Q2449070
# Transfekzio

Transfekzioa zelula eukariotoetan ADNaren sartze prozesuari deritzo, bektore batzuen bidez (plasmidoak) edo beste tresna batzuen bidez (deskarga elektrikoen bidez, esaterako -elektroporazioa-).
Organismo prokariotoek (bakterioek) kanpoko ADNa har dezakete transformazioaren bidez edo transdukzioaren bidez. Zelula eukariotoek (batez ere animaliarenek) kanpoko ADNa jasotzen dutenean ez da transformazio hitza erabiltzen, transfekzio terminoa baizik. Horren arrazoia da ugaztunen zelulak gaiztotzeari (tumore-zelula bilakatzeari, alegia) transformazioa ere deitzen zaiola, eta nahasketa semantikoa saihesteko hitz berri bat -transfekzioa- proposatu zen animalien zeluletan ADNaren sarte prozesua izendatzeko.
Teknika ezberdinak erabiltzen dira ADNa sartzeko zelula eukarioto batean. Multzo batean daude elektroporazioan oinarritzen direnak: zelulak pultsuz igortzen den eremu elektriko batean ezartzen dira, eta zelula mintzean poro txikiak sortzen dira. Zelulatik kanpo ADN molekularik badago, poroetatik sar daiteke zelula barrura. Teknika honetan pultsuak zehatz kontrolatu behar dira eta milisegundu batzuk besterik ez dute iraun behar.
Beste metodo batzuk, aldiz, hainbat substantzia kimikoren erabileran oinarritzen dira. ADN molekula kaltzio fosfatorekin, liposomekin edo polietilenimina izeneko molekulekin konbinatzen da. Konbinazio honen emaitza erraz zeharkatzen du zelula mintza eta zelula barrura sartzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1429031
# Transferasa

Transferasa entzima mota bat da, funtzio talde bat molekula batetik beste batera igarotzeko gauzatu beharreko erreakzioa katalizatzen duena:
$Xfuntziotaldea+Y{\xrightarrow[{transferasa}]}X+Yfuntziotaldea$
Transferasa bakoitzaren izen zehatza, molekula batetik beste batera igaroarazten duen funtzio taldearen araberakoa da: metiltransferasak, karboxiltransferasak, amidotransferasak, aziltransferasak, aminotransferasak, fosfotransferasak, etab.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2020/6/13 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q407355
* Multimedia: Transferases / Q407355
# Trapaniko probintzia

Trapaniko probintzia (Provincia di Trapani italieraz eta Pruvincia di Tràpani sizilieraz) Italiako Sizilia uharteko probintzia da. Trapani hiria da probintziaren hiriburua.

## Herriak

Alcamo Buseto Palizzolo Calatafimi-Segesta Campobello di Mazara Castellammare del Golfo Castelvetrano Custonaci Erice Favignana Gibellina Marsala Mazara del Vallo Paceco Pantelleria Partanna Petrosino Poggioreale Salaparuta Salemi San Vito Lo Capo Santa Ninfa Trapani Valderice Vita
Probintziako herririk jendetsuenak honakoak dira:
| Herroa | Biztanleria | Azalera (km²) |
| Alcamo | 45.985 | 130,79 km² |
| Buseto Palizzolo | 3.153 | 72 km² |
| Calatafimi Segesta | 7.144 | 154 km² |
| Campobello di Mazara | 10.800 | 65 km² |
| Castelvetrano | 30.516 | 206,23 km² |
| Custonaci | 5.365 | 69 km² |
| Erice | 28.381 | 47,94 km² |
| Favignana | 4.358 | 37 km² |
| Gibellina | 4.385 | 45 km² |
| Marsala | 82.596 | 241,23 km² |
| Mazara del Vallo | 51.385 | 275,82 km² |
| Paceco | 11.420 | 58 km² |
| Pantelleria | 7.736 | 83 km² |
| Partanna | 11.247 | 82 km² |
| Petrosino | 7.613 | 44 km² |
| Poggioreale | 1.602 | 37 km² |
| Salaparuta | 1.777 | 41 km² |
| Salemi | 11.163 | 181 km² |
| Santa Ninfa | 5.178 | 63 km² |
| San Vito Lo Capo | 4.265 | 59 km² |
| Trapani | 70.547 | 271,44 km² |
| Valderice | 12.086 | 52 km² |
| Vita | 2.210 | 8 km² |

## Ikus, gainera

* Italiaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16288
* Multimedia: Province of Trapani / Q16288
# Trapagarango udaletxea

Trapagarango udaletxea Bizkaiko Trapagaran udalerriko Udalararen egoitza da.

## Kokalekua

Lauaxeta plazaren 1. zenbakian dago, Jainkoaren Itxuraldaketaren elizaren alboan eta Olaso jauregitik hurbil.

## Eraikina

Hiru altuerako eraikuntza da, triangelu-formako frontoi batez errematatuta dagoena. Beheko pisuko erdi puntuko arkuez osatutako arkupe nabarmengarria da.
* Jainkoaren Itxuraldaketaren eliza eta udaletxea.
* Udaletxearen ikuspegia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59144113
* Multimedia: Town hall of Trapagaran / Q59144113
# Trapelus

Trapelus (antzinako grezieraz: τρεπειν, aldatu - egin ditzaketen kolore aldaketei erreferentzia eginez) Agamidae narrasti familiako genero bat da. Asiako hegoaldean eta Afrikako iparraldean bizi dira.

## Espezieak

* Trapelus agilis (Olivier, 1807)
* Trapelus agnetae (Werner, 1929)
* Trapelus boehmei Wagner, Melville, Wilms & Schmitz, 2011
* Trapelus flavimaculatus Rüppell, 1835
* Trapelus jayakari (Anderson, 1896)
* Trapelus lessonae (De Filippi, 1865)
* Trapelus megalonyx Günther, 1864
* Trapelus microtympanum (Werner, 1895)
* Trapelus mutabilis (Merrem, 1820)
* Trapelus rubrigularis (Blanford, 1875)
* Trapelus ruderatus (Olivier, 1807)
* Trapelus sanguinolentus (Pallas, 1814)
* Trapelus savignii (Duméril & Bibron, 1837)
* Trapelus schmitzi Wagner & Böhme, 2006
* Trapelus tournevillei (Lataste, 1880)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134904
* Multimedia: Trapelus / Q134904
* Espezieak: Trapelus
# Trapagarango zubibidea

Trapagarango zubibidea edo biaduktua Bizkaiko udalerri horretan dagoen biaduktu bat da, A8 eta Bilboaldeko Metropoliaren Hegoaldeko Saihesbidea lotzen dituena. Industrialde batean dago, eta horrek estetika, trazadura eta eraginak kontuan hartzera behartzen du, baita kostu ekonomikoa ere. Eraikuntzak hiru zati ditu:
* Sarbide-adarrak: adar desberdinak taula desberdinetan kokatzen diren eremua.
* Trantsizio-eremua: Traparagango bidezubiaren ezaugarri den taula bakarrean lau adarrak elkartzen dira.
* Bidezubi nagusia: hiru galtzadako zubibidea, taula bakar baten gainean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30918157
# Trapagarango geltokia

    Artikulu hau Trapagaran izeneko geltokiari buruzkoa da; Trapaga izeneko geralekua gaitzat duena beste hau da: «Trapagako geralekua»
Trapagaran Euskal Herriko Bizkaiko tren geltoki bat da, Trapagaran udalerrian kokatuta dagoena.
Geltokia 1933ko uztailaren 16an ireki zen.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Bilbo — Muskiz: 4,200 kilometro-puntua

## Sarbideak

* Geltoki ibilbidea, 10A

### Irisgarritasuna

Nahiz eta sarbidea irisgarria izan, nasa eta trenaren arteko tartea eta nasen arteko ibilbidea dela eta geltokiaren erabilera ez da irisgarria. Arartekoak argitaratutako irisgarritasuna eta garrioaren ikerketa-diagnosiaren arabera, «Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileak ezin du modu autonomoan nasa eta unitate mugikorraren plataformaren arteko desnibela libratu», «Burdinbide zerbitzuen eragileak ez dio Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileari bermatzen ibilgailutik igo edota jaistea» eta «Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileak ez du nasa batetik bestera ibiltzeko elementu mekaniko edota eraikuntza elementurik, eskaileradun lurpeko pasabidea zeharkatu behar da eta».
Irisgarritasuna :
| Lekua | Sarbidea |
| Geltokia | Geltoki ibilbidea, 10A |
| Nasak | 1. trenbidea |
| Nasak | 2. trenbidea |
| Nasak | 3. trenbidea |
| Trenak | 1. trenbidea |
| Trenak | 2. trenbidea |
| Trenak | 3. trenbidea |

## Historia

Geltokia 1933ko uztailaren 16an inauguratu zen, Bilbo-Muskiz burdinbide Barakaldotik Muskizera tartea irekitzearekin batera.
2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.

## Zerbitzuak

| Zerbitzua | Hasiera | Ibilbidea | Amaiera ⁠ |
| C-2 | Bilbo Abando | Zabalburu • Ametzola • Autonomia • Santimami • Olabeaga • Zorrotza • Lutxana–Barakaldo • Desertu–Barakaldo • Galindo • Trapaga • Trapagaran • Urioste • Sagrada Familia • Ortuella • Gallarta • Putxeta | Muskiz |

## Erreferentziak

* ↑ EuroFerroviarios. «Trapagaran (geltokia)» euroferroviarios.net (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).
* ↑ (Gaztelaniaz) Ararteko. (PDF) Trapagaran. (Noiz kontsultatua: 2018-06-28).
* ↑ (Gaztelaniaz) Spanish Railway. «Trianoko burdinbidea» (Noiz kontsultatua: 2013-10-04).
* ↑ (Gaztelaniaz) Spanish Railway. «Bilbotik Portugalete eta Muskizera» (Noiz kontsultatua: 2013-10-04).
* ↑ Iberiar Penintsulako Iparraldeko burdinbideak

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* ADIF enpresako web gunea
* RENFE enpresako web gunea
* Datuak: Q8343805
iea  Bilboko Renfe Aldiriak :
| | Urioste | Trapagaran | Trapaga | |
| Muskiz | | | | Bilbo–Abando |
# Trapaleta

Trapaleta, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Trapaleta mendia, 604 altuera duen eta Gipuzkoa probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.061791 eta -2.319460 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Legazpi, Zumarraga.

## Kanpo estekak

Trapaleta, http://www.euskal-herria.org/.
# Tarsius

Tarsius edo tartsioak Tarsiiformes taldeko primate Haplorrhini genero bakarra da. Lehen Lemuriformesekin batera sailkatzen ziren, Prosimio gisa, baina gaur egun Simiiformesekin batera sailkatzen dira.
Begi erraldoiak dituzte, oin luzeak eta gorputz txikia. Intsektiboroak dira, batzuetan ziraunak eta txoriak jaten badituzte ere. Gautiarrak dira eta askotan deabru gisa hartzen dira bizi diren lekuetan. Habitata oso murritza dute, gaur egun Asiako hegoekialdean, Filipinak, Zelebes, Borneo eta Sumatran baino ez baitira bizi. Arriskuan daude eta askotan ehiza edo etxabereak izateko hartu eta hiltzen dira.
Fosilak gutxi dira, baina Eozenotik aldaketa askorik gabe biziraun dute, batez ere Afrikan aurkitutako Afrotarsius fosilak frogatzen duenez.

## Erreferentziak

* ↑ Tarsius, euskalterm, euskara.euskadi.eus
* Datuak: Q60205
* Multimedia: Tarsius / Q60205
* Espezieak: Tarsius
# Tarsius lariang

Tarsius lariang Tarsius primate Haplorrhini generoko espezieetako bat da.

## Ikus, gainera

* Datuak: Q1350693
* Multimedia: Tarsius lariang / Q1350693
* Espezieak: Tarsius lariang
# Tarsius sangirensis

Tarsius sangirensis Tarsius primate Haplorrhini generoko espezieetako bat da.

## Ikus, gainera

* Datuak: Q1365798
* Multimedia: Tarsius sangirensis / Q1365798
* Espezieak: Tarsius sangirensis
# Tarsius pelengensis

Tarsius pelengensis Tarsius primate Haplorrhini generoko espezieetako bat da.

## Ikus, gainera

* Datuak: Q205340
* Multimedia: Tarsius pelengensis / Q205340
* Espezieak: Tarsius pelengensis
# Tarsius tumpara

Tarsius tumpara Tarsius primate Haplorrhini generoko espezieetako bat da. Indonesiako Siau uhartean baino ez da bizi.

## Erreferentziak

* ↑ Shekelle, M.; Groves, C.; Merker, S.; Supriatna, J.. (2008). «Tarsius tumpara: A new tarsier species from Siau Island, North Sulawesi» Primate Conservation 23: 55–64. doi:10.1896/052.023.0106..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1133505
* Multimedia: Tarsius tumpara / Q1133505
* Espezieak: Tarsius tumpara
# Tarsius dentatus

Tarsius dentatus Tarsius primate Haplorrhini generoko espezieetako bat da.

## Ikus, gainera

* Datuak: Q1194873
* Multimedia: Tarsius dentatus / Q1194873
* Espezieak: Tarsius dentatus
# Tarsius pumilus

Tarsius pumilus Tarsius primate Haplorrhini generoko espezieetako bat da.

## Ikus, gainera

* Datuak: Q244208
* Multimedia: Tarsius pumilus / Q244208
* Espezieak: Tarsius pumilus
# Tarsius tarsier

Tarsius tarsier Tarsius primate Haplorrhini generoko espezieetako bat da.

## Ikus, gainera

* Datuak: Q859277
* Multimedia: Tarsius tarsier / Q859277
* Espezieak: Tarsius tarsier
# Treycovagnes

Treycovagnes Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Vaud kantonamendua barrutian. 2014an 477 biztanle zituen 2,07 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68718
* Multimedia: Treycovagnes / Q68718
# Treytorrens (Payerne)

Treytorrens Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Vaud kantonamendua barrutian. 2014an 120 biztanle zituen 3,07 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70673
* Multimedia: Treytorrens / Q70673
# Treworld

Treworld, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Lesnewth herriaren parrokian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7839557
# Trey

Trey Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Vaud kantonamendua barrutian. 2014an 267 biztanle zituen 3,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68879
* Multimedia: Trey, Switzerland / Q68879