OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alain Ducasse

Alain Ducasse (Ortheze, 1956ko irailaren 13a) bearnotar sukaldaria da. Sukaldari moduan hiru aldiz hiru Michelin izar jaso ditu: Le Louis XV Monte-Carlon (1990), Alain Ducasse Parisen (1997) eta Alain Ducasse at The Dorchester Londresen (2010).
Hotelen enpresaburuan Forbes aldizkariak 94. postuan sailkatu zuen itzal handien duten munduko pertsonen zerrendan.

## Sukaldaritza-liburuak

* Nature : Simple, sain et bon, Les éditions d’Alain Ducasse, 2009, 352 orr.
* Le Grand Livre de cuisine, Les éditions d’Alain Ducasse, 2001, 1080 orr.
* Le Grand Livre de cuisine Méditerranée, 2004, 1080 orr.
* Spoon Cook Book, Christophe Moret, Frédéric Robert, Massimo Luvara eta David Belinekin batera, Les éditions d’Alain Ducasse, 2006, 456 orr.
* Le Grand Livre de cuisine, bistrots, brasseries et restaurants de tradition, Les éditions d’Alain Ducasse, 2003, 746 orr.
* Le Grand Livre de cuisine, Desserts et Pâtisseries, Frédéric Robertekin batera, Les éditions d’Alain Ducasse, 2002, 583 orr.
* La Riviera d’Alain Ducasse, Marianne Comollirekin batera, Albin Michel ed., 1992, 295 orr.
* Dictionnaire amoureux de la cuisine, Plon, «Dictionnaire amoureux» bilduma, 2003, 570 orr., ISBN 978-2-259-19713-7
* Rencontres savoureuses. Petit traité de l’excellence française, Plon, 1999
* Spoon, food and wine, Agnès Viénot éditions, 1999.

## Kanpo loturak

* Sukaldariaren webgunea
* Datuak: Q187901
* Multimedia: Alain Ducasse / Q187901
# Alain Estève

Alain Estève (Castelnaudary, 1946ko irailaren 15a - Béziers, 2023ko azaroaren 7a) frantziar hamabosteko errugbilaria izan zen, bigarren lerroko eta hirugarren lerroko postuetan aritzen zena.
Nekazaritzako langileen semea zen, eta igeltsero eta udal-gidariaren lanak egin zituen. RC Narbonne taldean denboraldi bat (1966-67) eman ondoren, AS Béziersera aldatu zuen eta 1982ra arte jokatu zuen. Frantziako zortzi errugbi-txapelketa irabazi zituen (1971, 1972, 1974, 1975, 1977, 1978, 1980 eta 1981).
1971. eta 1974. urteetan hogei partidutan jokatu zuen Frantziako errugbi selekzioarekin, eta 1973ko Bost Nazioen Txapelketaren garaikide izan zen.
2004an, Frantziako justiziak proxenetismoagatik kondenatu zuen.
The Times egunkariaren arabera, Frantziako selekzioarekin inoiz jokatu duten 10 errugbilari beldurgarrienetako bat izan zen.

## Oharrak

* ↑ Beste 9ak honako hauek dira: Gérard Cholley, Pascal Ondarts, Marc Cécillon, Vincent Moscato, Armand Vaquerin, Laurent Seigne, Claude Dourthe, Fabien Pelous eta Michel Palmié.

## Erreferentziak

* ↑ Jones, Stephen. The top 10 frightening Frenchmen. thetimes.co.uk (Noiz kontsultatua: 2023-11-7).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1285065
# Alain Corneau

Alain Corneau (1943ko abuztuaren 7a - 2010eko abuztuaren 30a) zine zuzendari eta gidoigile frantsesa zen.
Corneau Meung-sur-Loire (Loiret) herrian sortu zen. Musikaria hastapenetan, Costa-Gavras zinegilearekin lan egiten hasi zen, laguntzaile. Horrek aukera eman zion Yves Montand aktorearekin jarduteko, harekin hiru film egin baitzituen geroago, besteak beste Police Python 357 (1976) eta La Menace (1977).
Gérard Depardieu eta Anne Brochet zuzendu zituen 1991n Tous les matins du monde, sari asko irabazitako filmean. Film honek Sainte Colombeko Jaunaren fikziozko historia kondatzen du, biolajole apartaren biziera Marin Marais ikaslearen begietan. Jordi Savall katalan musikari ospetsuak burutu zuen filmeko musika lana.
Corneau minbiziz hil zen 2010eko agorrilaren 30ean.

## Filmografia hautatua

* 1974: France société anonyme
* 1976: Police Python 357
* 1977: La Menace
* 1979: Série noire
* 1981: Le Choix des armes
* 1984: Fort Saganne
* 1986: Le Môme
* 1989: Nocturne indien
* 1991: Tous les matins du monde
* 1995: Le Nouveau Monde
* 1997: Le Cousin
* 2000: Le Prince du Pacifique
* 2003: Stupeur et tremblements
* 2005: Les Mots bleus
* 2007: Le Deuxième Souffle
* 2010: Crime d'amour
* Datuak: Q312280
* Multimedia: Alain Corneau / Q312280
# Alateo

Alateo (387an hila), ostrogodoen buruzagi eta jeneral bat izan zen. Bisigodoekin batera, hunoen aurka borrokatu zuen 376an, eta Erromatar Inperioaren mendebaldeko zatirako zenbait eraso gidatu zituen 376 eta 387 bitartean, erromatar armada bat garaituz Salizeseko guduan (Danubio barrena) 377an, Fritigerno eta Alavio noble bisigodoekin aliatuz. Ezaguna da, baita ere, bisigodoekin, 378an, erromatarren aurkako Hadrianopolisko guduan parte hartzeagatik, gudu honetan, barbaroen zalditeria gehiena zuzendu zuelarik, Safraxekin batera, Alateorekin batera, ostrogodoen elkargobernaria izan zena Vitimiro hil ondoren, hunoen aurka borrokatzen hil zena 376an. Zalditeriaren papera, nagusiki, hunoei zerbitzatzera uko egin zien errefuxiatu ostrogodoek osatua zegoena, erabakigarria izan zen, guduan, erromatarren zalditeriaren ezkerraldeko alboa suntsitzerako orduan, eta Trajano eta Viktor jeneralen infanteria astuna inguratzerakoan, barbaroei garaipena eman ziena.
Hadrianopolisko guduaren ondoren, Trazia eta Grezia iparraldeko zenbait hiri arpilatu zituen, Promotus erromatar jeneralak garaitu zuen arte, Teodosio I.a Handia enperadorearen agindupean. Porrotaren ondoren, Danubio ibaiaren itsasoratzean ezarri zen bere gizonekin batera, berriz 387an Promotusi aurre egitea erabaki zuen arte, hau, bere azken gudua izan zelarik, erromatar tropen aurkako borrokan hil baitzen.
# Alatriste

Alatriste 2006ko Agustín Díaz Yanes espainiar zinema zuzendariaren filma da, Arturo Pérez-Reverteren Las aventuras del capitán Alatriste eleberrian oinarrituta.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Espainiako Urrezko Mendean, Diego Alatriste Hogeita Hamar Urteko Gerran borrokatzen den espainiar soldadua da. Lope Balboa lagunak hala eskatuta, Iñigo Balboa bere semeaz arduratu da.

## Aktoreak

* Viggo Mortensen: Diego Alatriste.
* Javier Cámara: Olivares konde-dukea.
* Eduardo Noriega: Guadalmedinako kondea.
* Juan Echanove: Francisco de Quevedo.
* Unax Ugalde: Íñigo de Balboa
* Elena Anaya: Angélica de Alquézar
* Nacho Pérez de la Paz: Lope de Balboa gaztea.
* Nadia de Santiago: Angélica de Alquézar gaztea.
* Ariadna Gil: María de Castro.
* Francesc Garrido: Martín Saldaña
* Eduard Fernández: Sebastián Copons
* Blanca Portillo: Frai Emilio Bocanegra
* Paco Tous: Francisco de Melo.
* Jesús Castejón: Luis de Alquézar.
* Enrico Lo Verso: Gualterio Malatesta
* Antonio Dechent: Curro Garrote
* Pilar López de Ayala: Malatestaren emaztea.
* Álex O'Dogherty: Lope Balboa.
* Simon Cohen: Filipe IV.a Espainiakoa.
* Javier Mejía: Galesko printzea.

## Kanpo estekak

* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1421902
* Multimedia: Alatriste / Q1421902
# Alauca

Alauca Hondurasko El Paraíso departamenduko udalerri bat da. 170 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 9060 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística. Censo de Población y Vivienda 2013. (Noiz kontsultatua: 2020-05-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2391972
# Alatoz

Alatoz Albaceteko udalerria da, La Manchuela eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 591 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Albaceteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalari buruzko webgunea.
* Datuak: Q559211
* Multimedia: Alatoz / Q559211
# Alatyr

Alatyr (errusieraz: Ала́тырь; txuvaxeraz: Канаш, Улатăр ) Errusiako erdialdean dagoen Txuvaxiako Errepublikako hiria da. Sura eta Alatyr ibaien bilgunean dago, Txeboksarytik 149 km hegoaldera. 2010ean 38.203 biztanle zituen.

## Historia

Txuvasiako hiririk zaharrenetako bat da, 1552an sortu baitzuten gotortutako postu gisa. 1780an hiri estatusa eman zioten. 1894an Mosku-Riazan-Kazan burdinbidea zabaldu zenetik, garrantzi handia hartu zuen.

## Biztanleria

Biztanleriaren bilakaera :
| 1795 | 1825 | 1897 | 1915 | 1939 | 1959 |
| 2 830 | 3 565 | 12 209 | 25 144 | 29 800 | 36 900 |
| 1970 | 1979 | 1989 | 1996 | 2002 | 2010 |
| 43 500 | 45 300 | 46 600 | 47 200 | 43 161 | 38 203 |

## Erreferentziak

* ↑ «Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1 2010eko Errusiako erroldaren emaitzak, 1. liburukia» Gks.ru

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103255
* Multimedia: Alatyr / Q103255
# Alatz Robles-Arangiz

Alatz Robles-Arangiz (Bilbo, 1933ko martxoaren 16a- ) euskal idazlea da. Lapurdiko Beskoitzen bizi da.

## Biografia

Alatz Robles-Arangiz Bernaola laboraria zen, gaur erretretan bada ere. Beskoitzen bizi da. Manu Robles-Arangiz eta Luisa Bernaolaren hamaika seme-alabetako bat da.

## Lanak
### Saiakera

* Euskara edo sugearen zibilizazioa (2009, Utriusque Vasconiae)
* La langue basque ou la Civilisation de Serpent (2010, Prendre Conscience)
* Euskal izaera edo artikulua (2019, Amalur-Baita)
* Euskal izaera edo artikulua (2022, Dakit argitaldaria)

## Kanpo estekak

* Joseba Aurkenerena: Lapurdiko bi idazleren uzta berria.
* Kanaldude: Alatz Robles-Arangiz Sarako Idazleen Biltzarrean. 2019.
* Datuak: Q68788721
* Multimedia: Alatz Robles-Arangiz / Q68788721
# Alatri

Alatri Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. 27.693 biztanle ditu, 96,96 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Alatrik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Collepardo Ferentino Fumone Guarcino Morino Trivigliano Veroli Frosinone Vico nel Lazio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18400
* Multimedia: Alatri / Q18400
# Alatuncusiodes

Alatuncusiodes Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Alatuncusiodes korytkowskii da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Alatuncusiodes korytkowskii | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4584630
# Alatornioko armarria

Alatornioko armarria (finlandieraz, Alatornion vaakuna) Finlandia ipar-mendebaldean zegoen Alatornio udalerriaren ikur nagusia zen.
Armarria 1952. urtean sortu zuen Olof Eriksson artistak eta bere helburua, bertan agertzen diren irudiekin, aspaldiko udalerriaren bereizgarriak adieraztea izan zen; hain zuzen, martxoaren 4an, udalerriko udabaltzak ikur ofizialtzat hartu zuen, eta Barne Ministerioak, aldiz, urteko bereko maiatzaren 7an onartu zuen. Zuzen horizontal batek bi zatitan banatzen du armarria: goiko eremua eta behekoa. Goikoan, zilarrezko atzealdearen gainean, gora apuntatzen ari den arku urdina dago; honek Alatornioko natura basatia irudikatzen du. Beheko eremuan, aldiz, zelai urdinaren gainean, ezkerrera begira dagoen izokin zilarkara dago; izan ere, arrainarekin, margolariak arrantzak herrian izan duen garrantzia adierazi nahi izan zuen, Torne ibaiak eta bertako izokin preziatuek ezinbesteko pisua izan baitute udalerriaren historian.
Azkenean, armarriak bere ofizialtasuna galdu zuen Alatornio eta Karunki udalerriek Tornio hiriarekin bat egin zuten urtean, 1973an, alegia.

## Erreferentziak

* ↑ Suomen kunnallisvaakunat. Suomen Kunnallisliitto, 126 or. ISBN 951-773-085-3..

## Ikus, gainera

* Alatornio
* Tornio
* Lappiko armarriak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11850558
# Alatzne Etxaburua

Alatzne Etxaburua (Tolosa, Gipuzkoa, 1978) gipuzkoar segalaria da. Hirutan irabazi du Euskadiko txapelketa eta bost aldiz Gipuzkoako azkartasuneko txapelketa.

## Ibilbidea

Tolosan jaio zen eta Zizurkilen bizi da. 14 urte zituela txirrindularitan hasi zen baina lesio baten ondorioz utzi behar izan zuen.
Ondoren herri-kiroletan hasi zen sega-jokoan batez ere. Gipuzkoako azkartasunezko txapelketak irabazi zituen eta Euskal Herriko txapelduna ere izan zen hiru aldiz. Aizkoran ere aritu zen eta Donostiako Urrezko Kopa irabazi zuen.

## Palmaresa
### Sega-jokoa

* Euskal Herriko txapelketa (3): 2013, 2014, 2018.
* Gipuzkoako azkartasunezko txapelketa (5): 2012, 2014, 2015, 2016, 2017.

### Aizkora-proba

* Donostiako Urrezko Kopa (1): 2017.

## Erreferentziak

* ↑ Odriozola, Iñaki. (2023-07-23). ««Txapela irabazteak asko gozatu du nire agurra»» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-07-23).
* ↑ Irureta, Maialen Unanue. (2023-07-23). ««Itsu-itsuan aritzen naiz segan»» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-07-23).
* 1 2 «Alatzne Etxaburuak jantziko du txapela -» Aiurri.eus (Noiz kontsultatua: 2023-07-23).
* ↑ Eizmendi, Imanol Magro. (2023-07-23). «Errepidea da plazarik handiena» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-07-23).
* ↑ «Alatzne Etxaburuak Urrezko Kopa eskuratu du - Zizurkil» Tolosaldeko ataria (Noiz kontsultatua: 2023-07-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q120825641
# Agirre Andra Mariren baseliza

Agirre Andra Mariren baseliza Bizkaiko Gorliz udalerrian dagoen baseliza bat da. Izen berdineko Andra Mari edo Agirre auzoan dago, Gandia auzoa eta Plentziaz gain, Gorlizko badia eta Butroe ibaiaren itssoratzea ikus daitezkeen lekuan, itsas mailatik 52 metroko garaieran.
Baseliza Edurneko Ama Birjinari sagaratua dago.

## Historia

Jada XI. mendean leku honetantxe bazen baseliza bat. Butroe Etxearen lehenengo eliza izan zen. Haren alboan ontziak itsasotik Plentziako portura gidatzeko suak pizten ziren.XX. mendearen amaieran zaharberritu aurretik, baselizan arrantzaleek egindako hitzemateen ondorioz heuren eskeintzak gordetzen ziren, tarte an miniaturazko itsasontzik .

## Eraikina

Ekaina ekialde-mndebaldeko norantzan dago. Bere oinplanoa 8,15 x 16,30 metrokoa da. Hormak bistako harri-hormaz eginak daude. Zati nagusian bi uretako teilatua du, bai eta behe-teilatua aurreko atarian eta Evangelioko alboan ere. Kanpai-horma harlanduzkoa da eta bi kanpaientzako lekua du. Iparraldean eta mendebaldean dinteldun ateak ditu, hegoaldean bi leiho dinteldun eta mendebaldeko erdigunean, kanpai-hormaren azpian, leiho zirkularra. Zoladura terrazoz egina du. Hormigoizko korua du, burdinezko balaustradaz. Aurraldean honako gaztelaniazko idazkina duen plaka du: «NTRA. SRA. DE AGUIRRE Y DE LAS NIEVES ANDRA-MARI».

## Elizkizunak

Baselizan igandero meza ospatu ohi da. Bataio-harria eta sagrarioa ditu. Urtero, abuztuaren 5an abestutako meza eta erromeria ospatzen dira, bai eta hurbileko egunetan inguruko zelaietan hainbat jaialdi ere. Otsailaren 3an, San Blas Egunez, kordoi eta karameluak bedeinkatu ohi diren meza ospatzen da, usadioaren arabera, eztarria babasten omen dute. Maiatzaren 15an, San Isidro Laborari Egunez, Abeltzainen Anaitasunak baselizan urte osoko bilera ospatu ohi du, eta hilen aldeko meza burutzen da.

## Bibliografia

* Gurutzi Arregi Azpeitia (1987) Ermitas de Bizkaia, II. bilduma, ISBN 84-398-9631-X, 173 eta 174. orr., Bizkaiko Foru Aldundia eta Labayru Insititutua. Bilbo.
* Gorlizko Udala: Leku interesgarriak: Agirre Andra Mariren baseliza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16562775
# Agirre Aristizabal ahizpak

Mirentxu eta Mikele Agirre Aristizabal (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1936ko azaroaren 2a) ahizpa biki nafarrak eta aktibistak dira. Espainian 1936an estatu-kolpea eman ondoren, fusilatu eta errepresaliatutako pertsonen oroimen historikoaren babesleak dira.

## Biografia

Mirentxu eta Mikele bost kideren arteko ahizpa txikienak dira. Izatez, Lizarrakoak, baina 1936an Iruñeko klinika batean jaio ziren. Ama, Elvira Aristizabal, Lizarrakoa zen; aita, Fortunao Aguirre, ostera, Arellanoarra eta Lizarrako alkatea zen. 1936ko Espainiako estatu-kolpearen ondoren atxilotu eta hil egin zuten, azken alaba bikiak jaio baino bi hilabete lehenago.
Lizarran bizi izan dira, bi urte izan ezik. Bi urte horietan, gerran zegoen giro politikoa zela eta, Donostian bizi izan ziren.

## Lan ibilbidea

Bizitza osoan, fusilatu eta errepresaliatu zituzten pertsonen oroimena berreskuratzeko eta haien gorpuzkiak berreskuratzeko lan egin dute. Amak irakatsi zien aitaren oroimena bizirik mantentzen, elkarrekin izan zituzten bizipenak gogorarazita. 1959an aitaren gorpuzkiak berreskuratu zituzten, Cuelgamurosera joan eta Lizarrako familiaren panteoian lurperatu ahal izan zituzten.
Aktiboki hartu dute parte oroimen historikoa berreskuratzen eta estatu-kolpearen ondoren Nafarroan errepresaliatutako pertsonei omenaldia egiten. 2002ko azaroan Nafarroako Fusilatuen Senideen Elkartea (AFFNA-36) sortu zenetik, kide aktiboak izan dira. Elkarte horretako presidentea izan zen Mirentxu zortzi urtez, 2002an sortu zenetik, 2010era hain zuzen ere. 2012an, Gorka Morenoren Asociados por la verdad (1936-2012) liburuan jaso ziren haren testigantzak.

## Sariak eta aintzatespenak

* 2018 Mikele eta Mirentxu Aguirre bikiei omenaldia, Zaballa taldearen eskutik.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Lizarra, oroimenari men. Estella, rica en memoria» www.estellaricaenmemoria.com.
* ↑ cabasés, lola. (2012-12-13). «Huérfanos del franquismo narran su vida para recuperar la dignidad a las víctimas» Diario de Noticias de Navarra.
* ↑ Arizaleta, Javier. (2022-09-30). «Día para el recuerdo en el 86º aniversario del asesinato de Fortunato Aguirre» Diario de Noticias de Navarra.
* ↑ Nabarralde. (2011-09-29). «Fortunato Aguirre, memoria viva» Nabarralde.
* ↑ Nabarralde. (2012-12-13). «Huérfanos del franquismo narran su vida para recuperar la dignidad a las víctimas» Nabarralde.
* ↑ | Libro “Unidos por la verdad, 1936-2012”, de Gorka MorenoForo por la Memoria - Federación Estatal de Foros por la Memoria. .
* ↑ Azcona, Julen. (2018-09-22). «Arellano explora su memoria en femenino y homenajea a las hermanas Aguirre» Diario de Noticias de Navarra.

## Kanpo estekak

* Ahizpak Youtuben
* Datuak: Q119257729
# Agirre Lehendakariaren jaiotetxea

Agirre Lehendakariaren jaiotetxea Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikin bat da. Bertan, 1904ko martxoaren 6an, Jose Antonio Agirre jaio zen, politikari abertzalea, eta Eusko Jaurlaritzako lehenbiziko lehendakaria.

## Kokalekua

Zazpikaleak auzoan dago, Gurutze kalearen 4-6. zenbakietan, eta Joan Santuen elizaren alboan, bertan bataiatu zuten, Euskal Museoaren egungo egoitzatik metro gutxira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25476659
# Agirre (Muxika)

Agirre Muxika udalerriko auzoa da, lehen Gorozikako elizatearen parte zena, hiru baserrik osatutako gune txiki bat, Gorozikako Elexalde gune zentraletik hegoalderantz, 400 bat metrora dagoena.

## Erreferentziak

* ↑ Gorozika, Muxikako Udala. Auzoak: Gorozika-Elexalde. Muxikako Udala (Noiz kontsultatua: 2021-10-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48750967
# Agirre (Araba)

Agirre gaur egun Arabako Donemiliagako udalaren Axpuruko kontzejuan dagoen herri hustua da.

## Historia

Ez dira datu asko ezagutzen. Aspalditik dokumentatua dago. Ezagutzen den lehen aipamena 1262 urtekoa da. Urte horretan Konstantze Bearnokoak, Didako Lopitz Harokoaren alarguna eta Lope Diaz Harokoaren ama, Bizkaiko jaunak, Arabako Anaidiari Agirre eta Latxa herrixkek ordaintzen zieten zergak bertan behera uzteko eskatu zion; hortik aurrera Barria herriari ordaindu beharko zituzten. Anaidiak proposamena onartu zuen eta Lope Diaz Harokoak eta Alfontso X.a Gaztelakoak aldaketa baieztatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ López de Guereñu Galarraga, Gerardo (1989) [1957]. «Mortuorios o despoblados». Toponimia alavesa seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses. Onomasticon Vasconiae 5. Bartzelona-Bilbo: ALSOGRAF, Euskaltzaindia, 25 or. ISBN 8485479483.
* ↑ http://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/es/aguirre/ar-10534/
* Datuak: Q54665054
# Agirre (Bergara)

Agirre auzoa Bergarako erdi-gunetik 2 km-ra dagoen baserri-auzo bat da. Ermitaren inguruan kokatutako baserri-gune txikia da.

## Erreferentziak

* ↑ «Agirre | Bergarako Udala» bergara.eus (Noiz kontsultatua: 2018-10-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48750133
# Alfil (xakea)

Alfil (Heg.), bufoi edo gudaria (♗ ♝), xakean gutxi gorabehera 3 peoien balioa duten pieza da. Xake-taulan barna diagonaletik aurrerantz nahiz atzerantz higitzen dira, nahierako lauki kopuruan, baina ezin dute beste pezen gainetik jauzi egin. Gainera, beren higidura xake-hasieratik kokatuak dauden laukiaren koloreko diagonaletara mugatua dago. Adibidez, xake hasieran lauki zuri batean dagoen alfila lauki zuriko diagonaletan bakarrik higitu ahalko da, eta inoiz ez beltzetan, eta alderantziz, xake hasieran lauki beltzean kokatua dagoen alfila beti diagonal beltzetan higituko da, inoiz ez zurietan.
Xake hasieran jokalari bakoitzak alfil bikote bat du, bere lehen lerroan kokatuak, zalduna eta errege edota damaren artean kokatuak.
Hasiera batean, xakearen arbasoak diren Chaturanga eta Shatranj jokoetan ez zegoen alfilik, elefante baten itxurako peza baizik. Baina, XII. mendearen inguruan, Europan jokoari gehitua zioten, batzuen arabera Eliza Katolikoaren eraginez, jatorrizko al-fil (الفيل, elefante) arabiar pezaren itxurak artzapezpiku baten mitrarekin zuen antzekotasuna probestuz. Gainera, zenbait hizkuntzatan artzapezpiku ere deitzen zaio, adibidez, ingeles (bishop) eta portugesez (bispo).

## Erreferentziak

* ↑ «Zehazki - UPV/EHU» www.ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2022-03-21).
* ↑ «Ajedreza euskeraz» Euskalzale: 162..

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q134
* Multimedia: Chess bishops / Q134
# Alfons Sala

Alfons Sala i Argemí, Ègarako 1. kondea (Terrassa, Katalunia, 1863ko uztailaren 16a - Bartzelona, 1945eko apirilaren 11) industrialari, abokatu eta politikari katalana izan zen. Kataluniako Mankomunitatearen lehendakari izan zen, Miguel Primo de Rivera diktadoreak hala izendatuta, 1924 eta 1925 artean, organo hau disolbatu zen urtea. Bere aurretik Josep Puig i Cadafalch izan zen Presidenta, baina diktadura hasi orduko Frantziara joan zen, ikasketak jarraitzera.
* Datuak: Q3397748
* Multimedia: Alfonso Sala / Q3397748
# Alfie (2004ko filma)

Alfie, 2004ko Charles Shyer estatubatuar zinema zuzendariaren amodiozko drama-komedia film bat da. Jude Law, Marisa Tomei eta Susan Sarandon aktoreek antzeztu zuten.
Michael Caine aktoreak antzeztutako 1966ko izenburu berdineko filmaren berregokitzapena da, biak ere Bill Naughton irlandar antzerkigilearen 1963ko izen berdineko antzezlan eta eleberrian oinarrituak daude.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEB, New York. Alfie Elkins Jr. (Jude Law) hitian luxuzko auto gidari gisa lan egiten duen ingeles gizaseme gazte, erakargarri, karismatiko eta gonazalea da, beti emakumeen atzetik, bere sexuzalekeri eta harropuzkeriak ez du mugarik. Emakume ederrez inaguraturik dagoenez, bere izaera kanporakoitasunak uneoro emakumeen artean sekulako arrakasta izatea ekarri dio. Halere, bere lagunak ez daude bere ezkongabe bizimodu nahasiarekin batere ados. Gau bakarreko bere sexu-topaketek beti horretan gelditzen dira, eta Alfiek inongo bizimodu egonkorrik ez duela nahi dirudi. Nesketan eginiriko saio horietako batean Lonette (Nia Long) ezagutuko du, bere adiskide Marlonen (Omar Epps) neskalaguna dena, eta ordurarteko bere bizimoduaz gogoeta egitera derrigortuko du.

## Aktoreak

* Jude Law: Alfie Elkins Jr.
* Marisa Tomei: Julie
* Susan Sarandon: Liz
* Renée Taylor: Lu Schnitman
* Jane Krakowski: Dorie
* Jeff Harding: Phil
* Kevin Rahm: Terry
* Omar Epps: Marlon
* Nia Long: Lonette
* Max Morris: Max
* Tara Summers: Carol
* Jefferson Mays: Miranda Kulp doktorea
* Dick Latessa: Joe
* Sienna Miller: Nikki
Filmaren kredituetan Alfie Elkins Sr. irudikatzen duen Michael Caine aktorearen zuri-beltzeko argazki bat agertzen da.

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1356395
# Alfiz

Alfiza moldura apaingarria da, orokorrean angeluzuzenaren itxurakoa, ateetako eta leihoetako arkuak markoztatzen duena.
Oro har, arkitektura musulmanean erabiltzen da, batez ere Iberiar penintsulako islamiarren artean, eta honen eraginez, mozarabiarren eta kristauen artean ere.
Badaude bi alfiz mota:
* A: arkuaren inpostan jaiotzen dena.
* B: lurretik zuzenean datorrena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q662165
* Multimedia: Alfiz / Q662165
# Alflen

Alflen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Cochem-Zell (barrutia)|Cochem-Zell]] barrutian. 2014an 842 biztanle zituen 13,42 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q174883
* Multimedia: Alflen / Q174883
# Alfold

Alfold, Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen udalerri bat da, Surrey konderrian.
2011n 1.059 biztanle zituen.
* Datuak: Q925817
* Multimedia: Alfold / Q925817
# Alflarsenita

Alflarsenita mineral bat da eta zeolite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Alflarsenita mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {NaCa2Be3Si4O13(OH) * 2H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Alflarsenite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17485402