# Cristina del Valle (abeslaria)

María Cristina Fernández González Valle, ezagunagoa Cristina del Valle izenez, hasieran Cris hutsean (Oviedo, Asturias, 1960ko abuztuaren 1a) asturiar abeslaria, musikagilea eta aktibista da. Europan eta Latinoamerikan ezaguna da genero-indarkeriaren aurka egindako lan altruista nabarmenarengatik. Gainera, espainiar 'Amistades Peligrosas' musika duoa osatu du Alberto Comesañarekin. Gutxienez, bikote horrekin sei estudio-album (2 milioi kopiatik gora saldu ditu) eta bost album bakarrean kaleratu ditu.

## Biografia

Del Valle Oviedon jaio zen, Asturiasen, 1960ko abuztuaren 1ean. Musikan profesionalki hasi zen Vodevil izeneko taldearekin eta gero bi disko argitaratu zituen bakarka Cris izen artistikoarekin.
1980an, Madrilera joan zen kriminologia ikastera, eta gizarte-aktibismoan parte hartu zuen. 1978tik, gizarte-ekintzako taldeetan, GKEetan (Ayora, Solidarios, Apram, etab.) eta ezkerreko alderdietan lan egin du, giza eskubideen edo saharar herriaren alde edo genero-indarkeriaren aurka lan egiten duten erakundeei lagunduz.

## Ibilbidea
### Aktibista

Genero Indarkeriaren Aurkako Emakume Artisten Plataformaren sortzaile eta presidentea izan zen. 1999an hasi zen lanean, alderdi politikoei Genero Indarkeriaren Aurkako Lege Integrala egiteko eskatzen eta gizarte-hedabideetan sentsibilizazio-kanpaina irmoa egiten.
2014. urtean, Cambio 16 egunkari digitalean "Tiempos Rotos" izeneko atal berri batean blogari hasi zen. Blog horretan, hainbat gertaera aipatu dira, eta gai sozialei buruz hausnartu da, dela emakumeak politikan duen posizioa dela indarkeriari buruzko haur-hezkuntza.
Del Vallek, berdintasunaren eta genero-indarkeriaren aldeko jarreragatik, hitzaldietan eta solasaldietan parte hartu ohi du; hala, Meridako (Mexiko) Indarkeria eta Bakea Nazioarteko Solasaldian parte hartu zuen.

### Abeslari
#### Vodevil eta Cris

Abeslari gisa, Vodevil taldean hasi zen. 1986-1989 urteetan, Cris izen artistikoarekin, bi disko argitaratu zituen WEA multinazionalarekin, Carlos Cárcamok ekoitziak. «Latako musika» delakoa egiten zuen, 80ko hamarkadan oso ohikoa zena, eta haren gaiak, funtsik gabekoak izan arren («nerabe maiteminduaren» tipikoak), oihartzuna izan zuten, nahiz eta eragin txikia izan. Del Valle ez zen eroso sentitzen bere konpainiak eskatzen zion pop-produktuarekin, eta harremana etetea erabaki zuen.
2009ko apirilean beste disko bat argitaratu zuen bakarrean: Tiempos Rotos.

#### Amistades Peligrosas

Alberto Comesaña ezagutu eta harekin harreman sentimentala hasi ondoren, 1990. urtean Amistades Peligrosas musika-talde arrakastatsua osatu zuten. Talde hori 1998an banandu zen, 1997an bien artean izandako haustura sentimentalaren ondorioz. Bikotea berriro elkartu zen 2003an, azken lana elkarrekin argitaratzeko.
2010ean Manu Garzónekin bikotea eginez Amistades Peligrosas izenaz itzuli zen. Harekin lan egin zuen El arte de amar izeneko material diskografiko berri batean, besteak beste, Africanos en Madrid, Casi nunca bailáis eta Me quedaré solo abestiak zituen diskoak. Uztailaren 5ean Resucítame bigarren bakunaren bideoklipa argitaratu zen Avispa Music-en kanal ofizialean. Hilabete berean argitaratu zen, halaber, Con los brazos abiertos abestia Madrid 2020 izeneko kanpainaren zati gisa.
2020ko abenduan, Amistades Peligrosas taldea berriro agertu zen beren jatorrizko kideekin, Cristina del Valle eta Alberto Comesaña, eta disko bat argitaratu zuten duoaren 30. urteurrena ospatzeko, «Alto al fuego» abesti berria ere zuela. Abesti hori amodioari eta enpatiari buruzkoa da, antidotoa bailitzan itxaropen ezaren eta minaren aurrean.

### Lankidetzak

Hainbat musika-proiektutan parte hartu du; besteak beste, Tatuaje (zenbait pop artistak koplaren munduari egindako omenaldia), María de la O abestia kantatu zuen, eta Trianari omenaldia diskoan ere parte hartu zuen, “Quiero decirte niña” gaia interpretatuz.
2001ean, Suzane Vega kantari estatubatuarraren “Luka” kanta abestu zuen, Tratu txarrak jasan dituzten emakumeen aldeko “Hay que volver a empezar” izeneko diskoko parte zela.
2002an zineman, Cristina del Vallek, Alfonsina y el mar gaitzat hartuta, Nuria Villazán Martín zuzendariaren “Machín: toda una vida” filmean parte hartu zuen.
Del Vallek Espainia osoan eta mundu osoan zehar kontzertuak ematen jarraitu du, bai bakarrik, bai Genero Indarkeriaren Aurkako Emakume Artisten Plataformarekin.

## Diskografia
### Bakarrean

* Cris (1987)
* Siempre te metes en líos (1989)
* El dios de las pequeñas cosas (1999)
* Apuntes generales del mundo (2001)
* Sinfonía de mujeres: de Norte a Sur (2007, Marina Rossell eta Rim Bannarekin)
* Tiempos Rotos (2009)

### Amistades Peligrosas bikotean

* Relatos de una intriga (1991)
* La última tentación (1993)
* La profecía (1995)
* Nueva era (1997)
* Grandes éxitos (1998)
* La larga espera (2003)
* El arte de amar (2013)
* Pacto de sal (2018)

### Bakunak

Bakarrean
| Año | Canción |
| 1999 | Encadenada |
| 2000 | El secreto de Orión |
| 2009 | Tiempos rotos |

## Sariak eta aintzatespenak

Del Vallek Espainia osoko hainbat emakume-elkarteren eta erakunderen sariak jaso ditu pertsonalki eta Genero Indarkeriaren aurkako Emakume Artisten Plataformako presidente gisa.
* 2003an Aranjuezeko Amotinatu Nagusia.
* 2004ko Giza Eskubideen Saria,Espainiako Abokatutzaren Kontseilu Nagusiak emana.
* 2005eko azaroaren 11n, Viso de Alcorren (Sevilla), Cristina del Valle kalea inauguratu zen, emakumearen eskubideen aldeko borrokaren omenez.
* 2006. urtean, Milurtekoko Helburuen (MGH) NBEko enbaxadore izendatu zuten, eta horrek munduan zehar ibiltzera eraman zuen, emakumeek pairatzen duten berdintasun eza eta indarkeria salatuz.
* 2010ean, Nicolás Salmerón Giza Eskubideen Saria jaso zuen, Emakumearen Defentsa kategorian.
* 2010eko abuztuan, "I. Semilla Saria" eman zioten Gordoncillo (León) Udaleko Landa Garapeneko eta Kulturako Alorrak, "hazi" izateagatik eta gizarteari fruituak emateagatik, giza eskubideen aldeko konpromiso pertsonal eta ekimen ugarien, indarkeria matxistaren amaieraren eta abarren bidez.
* 2013ko urrian, Asociación Defensa Animal Comarca de Murcia - DARMUR elkarteko ohorezko bazkide izendatu zuten, animalien aurkako tratu txarren kontra emandako laguntzagatik.
* 2015. urtean, Emakume Konstituzionalen Sarien bosgarren edizioan, Adierazpen Askatasunaren saria jaso zuen.
* 2017an eskuak ezartzeko eta, beraz, Cariñenako Izarren Pasealekuan agertzeko baimena eman zioten.
* 2018an Publifestival TV 2018 saria, gizartearekiko konpromisoagatik, zinemaldia antolatzen duen Mundo Ciudad Fundazio erakundearen ohorezko kide ere izan zen.
* 2018an, Menina saria jaso zuen, genero-indarkeriaren aurka eta berdintasunaren alde borrokatzeagatik.
* 2019an, «Ohorezko gaztagilea» izendatu zuten Cristina del Valle, Fuentesaúcoko Udalak (Zamora) Gaztela eta Leongo Gaztaren Jaialdiaren esparruan emandako saria, emakumearen benetako berdintasunaren alde eguneroko bizitzako esparru guztietan eta indarkeria matxistaren kontra egindako borrokarengatik, eta landa-eremuko emakumeak benetako berdintasuna lortzeko borrokarekin duen konpromisoarengatik.
* 2022an, VocCenterrek emandako "Adalid de la Música" Sari Nazionala jaso zuen.
* 2022ko azaroan, Móstolesko Udalak antolatutako Genero Indarkeriaren Aurkako VI. Galan genero-indarkeriaren aurkako borrokan egindako lana aitortu zen. Sariak berdintasunaren alde egindako lanagatik nabarmendu diren pertsonei edo erakundeei ematen zaizkie. Gala horretan, Cristina del Vallerekin batera, sariak eman zitzaizkien José Luis Rodríguez Zapaterori, Ana María Pérez del Campori, Victoria Rosell epaileari eta CERMI Mujeres-i.

## Erreferentziak

* 1 2 3 La artista y activista social Cristina del Valle se incorpora a Diario16. 25 de febrero de 2016.
* ↑ Valle, Cristina del. (11 de mayo de 2017). «La violencia de género, con Cristina del Valle, estará presente en el Coloquio Internacional Violencia y Paz en Mérida (México)» Mediterraneo Diario16.
* ↑ Pamplona, Efe. (19 de enero de 2020). «Cristina del Valle, preocupada por los discursos que "avalan" la violencia machista» diariodenavarra.es.
* ↑ «El regreso histórico de Amistades Peligrosas: Cristina y Alberto lanzan disco 30 años después» El Español 2020-12-09.
* ↑ «Amistades Peligrosas entierran "el hacha de guerra" con "Alto al fuego"» La Vanguardia 2020-12-09.
* ↑ «Various - "Hay Que Volver A Empezar" Artistas Unidas En Defensa De Las Mujeres Maltratadas» Discogs.
* ↑ «El cine rinde homenaje a Antonio Machín con «Machín: toda una vida»» abc 2001-09-26.
* ↑ Cristina del Valle lidera el concierto de la plataforma de mujeres artistas en Belén. .
* ↑ Marcos, Carlos. (24 de agosto de 2009). Canciones de las mujeres bravas. .
* ↑ www.abogacia.es.
* ↑ Heras Pastor, Jorge. (22 de marzo de 2006). Cristina del Valle EMBAJADORA DE LA ONU DE LOS ODM : "Hay gobiernos que dan el cante". .
* ↑ Galardones otorgados en el año 2010, en la web oficial del premio Nicolás Salmerón, www.premiosalmeron.com, consultada el 22 de febrero de 2014.
* ↑ Press, Europa. (2015-12-03). «El PSOE de Cádiz entrega los Premios Mujeres Constitucionales 2015» www.europapress.es.
* ↑ vinetur.com. «La cantante y activista contra la violencia de género, Cristina del Valle, impondrá sus manos en el paseo de las estrellas de Cariñena» www.vinetur.com.
* ↑ Cristina del Valle, Premio Publifestival TV 2018 a la cantante más comprometida - Publifestival. .
* ↑ «Cristina del Valle recibe el premio Menina» La Voz de Asturias 2018-11-28.
* ↑ Moreno, Manuel Domínguez. (23 de agosto de 2019). «Cristina del Valle es nombrada «Quesera de Honor» por su compromiso por la igualdad real» Diario16.
* ↑ Villagar, Isabel. «Vocal Center: Galardón Nacional "Adalid de la Música", otorgado por Vocal Center (#AdalidDeLaMúsica)» Vocal Center.
* ↑ La brújula del canto. .
* ↑ España, Ayuntamiento de Móstoles Plaza de. «Los actos del 25-N de Móstoles homenajearán a Irina y a Mariya, las dos vecinas asesinadas por violencia machista» Ayuntamiento de Móstoles.
* ↑ Lesmas, Rubén S.. (2022-11-15). «MÓSTOLES/ La jornada sobre 'Violencias' abre el programa especial por el 25-N» Noticias para Municipios.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q274069
* Multimedia: Cristina del Valle (vocalist) / Q274069