OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Karl-Otto Apel

Karl-Otto Apel (Düsseldorf, 1922ko martxoaren 15a - Niedernhausen, 2017ko maiatzaren 15a) alemaniar filosofo bat izan zen. Bonnen lizentziatu zen eta Mainzen doktoratu zen, 1960an. Irakaslea izan zen Kielen 1962-1969 eta 1969-1972 urteetan eta azkenean Frankfurteko Unibertsitatean.
Saarbrücken hizkuntza eta komunikazioan espezializatu zen, korronte hermeneutikoaren kritikaria izan zen. Jürgen Habermasekin batera komunikazio-etikaren edo diskurtso-etikaren fundatzaileetako bat da. Frankfurteko Eskolan eragin handienetarikoa izan duen teorilaria ere bada, Adornoren heriotza ezkeroztik (1969). Positibismo zientifikoa kritikatu zuen arrazoia mugatzen zuelakoan. Apelek komunikazio etikaren inguruko lanak egin zituen eta filosofia praktikoaren zaharberritzailetzat jotzen da.
Apelen lanek filosofia analitikoko, filosofia kontinentaleko, pragmatismoko eta Frankfurteko teoria kritikoetako elementuak sintetizatzen dituzte.

## Biografia

Bigarren Mundu Gerraren ondoren Bonneko Unibertsitatean eman zuen izena. Unibertsitate horretan filosofia doktoretza eskuratu zuen 1949 urtean. 1961an, Karl-Otto Mainzeko Unibertsitateko irakasle egin zen. 1962 urtean Kiel-go Uniberstitatean hasi zen irakasle. 1969tik 1972ra unibertsitate irakaskuntzan aritu zen Saarbrückenen, betiko transferitu eta Frankfurten katedra jaso zuen arte, Goethe Unibertsitatean. 1990tik Frankfurteko uniberstitatean irakasle emeritua izan zen, baita haren kide eta lagun zen Jürgen Habermas ere, bertan ezagutu baitzuten elkar.

## Sariak eta errekonozimentuak

Apelek sari ugari eta desberdinak irabazi zituen, honakoak barne:
1972tik Membre Titulaire de l' Institut International de Philosophie (Filosofia Internazionalaren Institutuko kide), Parisen; 1988tik Zientzia eta Arteetako Nordland Akademiako kide, Melbu/Vesteralenen; 1989tik, Academia Europaeako kidea, Londres; 1993tik Academia Scientiarum Et Artium Europaeako kide zenbatzaile da, Salzburgon.
1993an Buenos Aireseko Unibertsitatean Doctor Honoris Causa titulua jaso zuen. Arequipako San Agustin Unibertsitateak "Irakasle Nagusi" titulua eman zion 1994an. Berlineko Askatasunaren Unibertsitatean Doctor Honoris Causa izendatu zuten 2000 urtean, baita Bande des Verdienstordens der Bundesrepublik Deutschland (Alemania Federaleko Errepublikako gurutzea merituari) domina eman ere.
Azkenik, Europako Akademiako Zientzia eta Arteetako kidea izan zen.

## Lanak

Karl-Otto Apelen lan nagusiak honakoak dira:
* Kusako Nikolasen hizkuntza (1955)
* Hizkuntzaren ideia humanismoaren tradizioan. Danterengandik Vicorengana (1963)
* Filosofiaren eraldaketa (2 liburuki, 1973)
* Azalpenaren eta ulermenaren arteko eztabaida (1979)
* Habermesekin hausnarketan (1990)
* Egiaren teoria eta hizketaldiaren etika (1991)
* Eztabaidaren etika (1994)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q58853
* Multimedia: Karl-Otto Apel / Q58853
# Karl August Friedrich Mahn

Karl August Friedrich Mahn (Zellerferd, 1802ko irailaren 9a - Steglitz, 1887ko urtarrilaren 27a) alemaniar erromanista eta euskalaria izan zen. Berlingo Akademiako hizkuntza-irakaslea zen. Leizarraga, Axular, Oihenart, Garibai eta Mogelen idazlanetan oinarrituriko Denkmaeler der Baskische Sprache (Euskal hizkuntzaren monumentuak) obra argitaratu zuen 1857. urtean. Berlingo Euskara agerkariko laguntzailea izan zen, bestalde.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q118943
# Karl Adolph Gjellerup

Karl Adolph Gjellerup (Roholte, Seelandia, 1857ko ekainaren 2a - Klotzsche, Saxonia, 1919ko urriaren 13a) Danimarkako idazlea izan zen.
Georg Brandesen eragina nabarmena da haren lanetan. Hark idatzi zituen Idealista bat (1878), Danimarka Gaztea (1879) eta Antigonos (1880) eleberriek kristautasunaren kontrako jarrera azaltzen dute. Ondoren, Turgenieven eraginpean Romulus eleberria (1883), Schilleren eraginpean Brynhild antzezlana (1884), eta Schopenhaueren eraginpean Errota eleberria (1896) idatzi zituen; azken hau Gjellerupen maisulantzat hartu izan da. Budismoak erakarrita, Oparirako sua antzezlana (1903) eta Erromes kamanita eleberria (1904) idatzi zituen. Jainkoaren adiskideak (1916) eta Adar urreztatua (1917) eleberriek kristautasunerako hurbilpena adierazten dute.
1917an, Pontoppidanekin batera, Literaturako Nobel Saria jaso zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Danierazko literatura
* Idazle daniarren zerrenda
* Datuak: Q131487
* Multimedia: Karl Gjellerup / Q131487
# Karl August von Hardenberg

Karl August Freiherr von Hardenberg (Essenrode, 1750eko maiatzaren 31 – Genova, 1822ko azaroaren 26a) prusiar estatu-gizona izan zen. Kanpo Harremanetarako ministroa izan zen 1804-1806 bitartean eta ministro-presidentea 1810-1822 bitartean. Bere zerbitzuengatik Printze (Fürst) titulura igo zuten.

## Kanpo estekak

* Karl August von Hardenberg Liburutegia Berlingo Estatuko Liburutegian.
* Datuak: Q213645
* Multimedia: Karl August von Hardenberg / Q213645
# Karl-Friedrich Haas

Karl-Friedrich Haas (Berlin, 1931ko uztailaren 28a - Nurenberg, 2021eko abuztuaren 12a) alemaniar atleta izan zen, 400 metroko lasterketan espezialista. Mendebaldeko Alemaniagatik lehiatu zen 1952ko Udako Olinpiar Jokoetan eta brontzezko domina irabazi zuen 400 metroko errelebo-proban. 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan, Alemaniako talde bateratuagatik lehiatu zen, eta zilarrezko domina lortu zuen 400 metroko lasterketan.

## Palmaresa

Joko Olinpikoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 1952 | Helsinki (Finlandia) | 03 ! | 4x400 metro erreleboak |
| 1956 | Melbourne (Australia) | 02 ! | 400 metro |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q689845
# Karl-Richard Frey

Karl-Richard Frey (Troisdorf, Ipar Renania-Westfalia (Alemania), 1991ko uztailaren 11a) judo borrokalari alemaniarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), Alemania ordezkatuz, brontzezko domina lortu zuen talde mistoko kategorian (Israelgo taldearekin elkarbanatuz), Frantziako taldearen (urrezkoa) eta Japoniakoaren (zilarrezkoa) atzetik. Honako hauek osatzen zuten Alemaniako taldea: Johannes Frey, Karl-Richard Frey, Jasmin Grabowski, Katharina Menz, Dominic Ressel, Giovanna Scoccimarro, Sebastian Seidl, Theresa Stoll, Martyna Trajdos, Eduard Trippel, Anna-Maria Wagner eta Igor Wandtke-k.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Mistoa taldeka, |

## Erreferentziak

* ↑ «Karl-Richard Frey» JudoInside.com-en 2021-11-01ean begiratua (Ingelesez)
* ↑ «Karl-Richard Frey» olympedia.org 2021-11-01ean begiratua(Ingelesez)
* ↑ «Karl-Richard Frey» Olympics.com 2021-11-01ean begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ «Judoa, mistoa taldeka, emaitzak 2020» olympedia.org (Ingelesez)
* Datuak: Q18234984
# Karl Alexander Müller

Karl Alexander Müller (Basilea, 1927ko apirilaren 20a - Zürich, 2023ko urtarrilaren 9a) suitzar fisikaria izan zen. 1987ko Fisikako Nobel Saria irabazi zuen Georg Bednorzekin batera material zeramikoen supereroankortasunaren elkarren aurkikuntzagatik.
Suitzako Instituto Teknologiko Federalean ikasi zuen Zürichen, eta Wolfgang Paulik eskolak eman zizkion. Genevako Battelle Memorial Institutuan lan egin zuen. Züricheko Unibertsitateko irakaslea izan zen eta Züricheko IBMko Ikerketa Laborategian ere lan egin zuen.
Estrontzio-titanatoari buruz ikertu zuen, eta 1980ko hamarkadatik aurrera, tenperatura altuetan supereroale bihurtzen diren substantziei buruz. Georg Bednorzekin egindako lan horiengatik Fisikako Nobel Saria jaso zuten biek.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122298
* Multimedia: Karl Alexander Müller / Q122298
# Karl-Heinz Rummenigge

Karl-Heinz Kalle Rummenigge (1955eko irailaren 25a, Lippstadt, Ipar Renania-Westfalia) alemaniar futbolari ohi bat da. Alemaniako futbol selekzio nazionalarekin 1980ko Eurokopa irabazi, eta 1982 eta 1986ko Munduko Futbol Txapelketako txapeldunordea izan zen. 1980 eta 1981ean Europako futbolari onenaren Urrezko Baloia saria bereganatu zuen.
Karl-Heinz Rummenigge futbolari azkar, trebe eta sarkorra izan zen, FC Bayern München taldean sekulako garrantzia izan zuen, han bere ibilbideko hamar urte onenak igaro zituelarik, 162 gol sartuz eta UEFAko Txapeldunen Liga birritan irabaziz (1975 eta 1976), Kontinentearteko Kopa bat ere irabazi zuen, gertakari guzti hauek garai guztietako alemaniar futbolari onenen artean zegoela garbi adierazten dute.

## Kanpo estekak

* Rummeniggeren omenezko bideoa ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q152871
* Multimedia: Karl-Heinz Rummenigge / Q152871
# Karl (Alemania)

Karl Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Bernkastel-Wittlich (barrutia)|Bernkastel-Wittlich]] barrutian. 2014an 190 biztanle zituen 10,38 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q656583
* Multimedia: Karl (Eifel) / Q656583
# Karlos Lwanga

San Karlos Lwanga edo Lwangako San Karlos (swahiliz: Kaloli Lwanga; Buganda, 1860 inguru — Namugongo, Buganda, 1886ko ekainaren 3a) katolizismora konbertitu zen ugandarra izan zen, lagunen talde batekin martiria izan zena. Eliza Katoliko eta Anglikanoetako santua eta Ugandako martirietako bat da.

## Bizitza

1860 inguruan jaio zen Bugandako Erresuman (Uganda modernoaren lurraldean) eta ganda etniakoa izan zen. Mwanga II.a erregearen zerbitzaria izan zen.
Ugandako kristauen jazarpena 1885ean hasi zen Mwanga erregeak misiolari anglikanoak exekutatzeko agindu zuenean. Joseph Mukasa Balikudembe erregearen zerbitzariak, hilketak salatu zituen erregeari, eta ondoren berari burua moztu zioten. Lwanga izendatu zuten kargu honetarako. Egun berean, 1885eko azaroaren 5ean, Karlos izenarekin bataiatu zen.
1886ko maiatzaren 25ean, Mwanga II.ak bi paje heriotzara kondenatu zituen. Hurrengo goizean, Karlos Lwangak bataiorako prestatzen ari ziren hainbat paje bataiatu zituen ezkutuan. Egun horretan, erregeak zerbitzariak galdekatu zituen, norbaitek kristautasunari uko egingo zion ikusteko. Lwangak zuzendutako pajeak haien erlijioari leialtasuna deklaratu zuten, eta erregeak bizirik erretzera kondenatu zituen. 1886ko ekainaren 3an, exekuzioaren egunean, Karlos Lwanga beste presoengandik bereizi zuten. Hil aurretik, guardiari kristau bihurtzeko deia egin zion.

## Kanonizazioa

1920an, Benedikto XV.a aita santuak dohatsu bilakatu zuen, eta 1964ko urriaren 18an, Paulo VI.a aita santuak kanonizatu zuen. San Karlos Lwanga eta lagunen eguna ekainaren 3an ospatzen da Erromatar Eliza Katolikoan. Afrikako Gazte Katolikoen Mugimenduaren, kristau konbertituen eta torturaren biktimen zaindaritzat hartzen da. Eliza Katolikoaz gain, anglikanismoan ere santutzat hartzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Jódar Cartujo, Mª Jesús. (2022). «Ekaina» Iruñeko udalako egutegia. Iruñea, 13 or..
* ↑ Amundarain, Dionisio. (2022). Egunean Eguneko Ebanjelioa. 2023 Urtea. Bilbo: Mezulari, 296 or. ISBN 978-84-271-4643-3..
* ↑ (Ingelesez) «Uganda Martyrs Shrine Namugongo, Brief History» Uganda Martyrs Shrine Organization (UMSO) jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2017/02/01).
* ↑ (Ingelesez) «Lwanga, Charles» Dictionary of African Christian Biography (DACB) jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2006/08/26).
* ↑ (Ingelesez) «Charles Lwanga» Uganda Martyrs Shrine Organisation (UMSO) jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2016/06/03).
* ↑ (Ingelesez) «St. Charles Lwanga and Companions, Martyrs of Uganda» Catholic News Agency jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2020/06/10).
* ↑ (Ingelesez) «St. Charles Lwanga and Companions, Martyrs of Uganda: Saints You Need to Meet» Catholic Link jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2020/06/10).
* ↑ (Ingelesez) «Brief history» Uganda Martyrs Shrine Organization (UMSO) jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2017/02/01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q560121
* Multimedia: Saints of Uganda / Q560121
# Karlos IX.a Frantziakoa

Karlos IX.a Frantziakoa (Saint-Germain-en-Laye, 1550eko ekainaren 27a - Vincennes, 1574eko maiatzaren 30a) 1560-1574 bitartean Frantziako erregea izan zen. Bere erreinaldia Frantziako Erlijio Gerrek markatu zuten.

## Bizitza

Henrike II.aren eta Katalina Mediciren bigarren semea zen. Amak eragin handia izan zuen betiere bere baitan. Higanot eta katolikoen arteko liskarretan, bake ahaleginak egin zituen lehendabizi, baina gero katolikoen iritziaren eta haren amaren eraginez, 1572ko San Bartolome gaueko sarraskia egiteko agindu zuen, eta era horretara higanot eta katolikoen arteko gerrarako sua berriro piztu.
Elisabet Austriakoarekin ezkondu zen eta alaba bakarra izan zuten: Maria Elisabet Valoiskoa, 1578an sei urte zituela hil zena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014/04/16 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134309
* Multimedia: Charles IX of France / Q134309
# Karlos Linazasoro

Karlos Linazasoro izan daiteke:
* Karlos Linazasoro Maiztegi (1899-1965), euskal hizlaria.
* Karlos Linazasoro Izagirre (1962), euskal idazlea.
# Karlos Linazasoro Maiztegi

    Artikulu hau hizlariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Karlos Linazasoro».
Karlos Linazasoro Maiztegi (Soraluze, 1889ko ekainaren 18a - Zumarraga, 1965eko urriaren 27a), Altzeta, gipuzkoar hizlari abertzalea izan zen.
Oso gazte zela Zumarragan jarri zen bizitzen bere familiarekin batera. EAJ alderdiak inoiz izan duen euskal hizlaririk onenetako eta arrakastatsuenetakoa izan zen. Alderdi Jeltzaleko Euzkadi Buru Batzarreko kidea izan zen (1934). Pyrenaica eta Arantzazu aldizkarietan argitaratu zituen artikulu nagusiak.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q27921649
# Karlos Luis Federiko Mecklenburgokoa

Karlos Luis Federiko Mecklenburgekoa, Mirowko printzipea (Strelitz, 1708ko otsailaren 23a - Mirow, 1752ko ekainaren 5a), Meklenburgeko-Strelitz etxeko kidea eta Karlota Erresuma Batuko erreginaren aita izan zen.

## Biografia

Karlos Strelitzen jaio zen, Adolfo Frederiko Mecklenburgo-Strelitzeko dukearen seme bakarra, haren hirugarren emaztearekin, Kristina Emilia Schwarzburg-Sondershausenkoa printzesa. Hiru hilabete besterik ez zituela hil zen aita. Bere erdi anaia Karlosen aitaren ondorengoa izan zen boterean: Adolfo Frederiko III.a Mecklenburgo-Strelitzekoa. Mirow eta Nemerow aitarengandik jaso zuen. Aita hil ondoren, Mirowen bizi izan zen amarekin. Geroago Pomeraniako Greifswald Unibertsitatera joan zen.
Karlosek, zeharkako txirula jotzen zuenak, Europan zehar bira bat hasi zuen 1726an musika gehiago ikasteko. Geneva, Italia eta Frantzia bisitatu ostean, Vienara joan zen, eta ondoren Enperadorearen zerbitzura sartu zen teniente koronel gisa.
Armada utzi ondoren, Karlos familiarekin bizi izan zen Miroweko jauregian, eta denbora gehiena bere estatuak kudeatzen eta seme-alaben hezkuntza zaintzen eman zuen. Mirowen bizi izan zen, han hil zen arte, 44 urte zituela.
Adolfo Federiko III.a anaia nagusia 1752ko abenduan hil zenean, oinordeko arrik gabe, Karlos Luis Federikoren semeak, Adolfo Frederiko IV.a bilakatu zen hurrengo dukea.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Duchess Christiane of Mecklenburg-Strelitz
Adolf Friedrich IV, Duke of Mecklenburg-Strelitz
Duchess Charlotte Georgine of Mecklenburg-Strelitz
Karoline Auguste Herzogin von Mecklenburg-Strelitz
Georg Karl Friedrich Herzog von Mecklenburg-Strelitz
Duchess Therese of Mecklenburg-Strelitz
Friedrich Georg Karl Graf von Mecklenburg-Strelitz
Karl II, Grand Duke of Mecklenburg-Strelitz
Luisa Mecklenburg-Strelitzekoa
Duke Ernest Gottlob of Mecklenburg
Frederica of Mecklenburg-Strelitz
Duke Adolf Friedrich I, Duke of Mecklenburg-Schwerin
George, Grand Duke of Mecklenburg-Strelitz
Duke Adolf Friedrich II, Duke of Mecklenburg-Strelitz
Marie Katharina of Brunswick-Dannenberg
Friedrich Karl Ferdinand Herzog von Mecklenburg-Strelitz
Karlos Luis Federiko Mecklenburgokoa
Christian William I, Prince of Schwarzburg-Sondershausen
Augusta Albertina Herzogin von Mecklenburg-Strelitz
Christiane Emilie of Schwarzburg-Sondershausen
Antonie Sybille of Barby-Mühlingen
Duke Charles of Mecklenburg
Jurgi IV.a Erresuma Batukoa
Prince Frederick, Duke of York and Albany
Gilen IV.a Erresuma Batukoa
Charlotte, Princess Royal
Eduardo Kentekoa
Princess Augusta Sophia of the United Kingdom
Princess Elizabeth of the United Kingdom
Karlota Mecklenburg-Strelitzekoa
Ernesto Augusto Hannoverkoa
Duke George Augustus of Mecklenburg
Prince Augustus Frederick, Duke of Sussex
Prince Adolphus, Duke of Cambridge
Princess Mary of the United Kingdom
Princess Sophia of the United Kingdom
Prince Octavius of Great Britain
Prince Alfred of Great Britain
Princess Amelia of the United Kingdom :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q699743
* Multimedia: Charles Louis Frederick of Mecklenburg-Strelitz, Prince of Mirow / Q699743
# Karlos IV.aren familia

Karlos IV.aren familia (gaztelaniaz, La familia de Carlos IV) Francisco Goyak 1800-1801ean oihal gainean margotutako olio-pintura da. Tamaina naturaleko irudietan, Karlos IV.a erregearen familia ageri da, Velázquezen Meninak margolanaren eredua oinarri hartuta.
Erregearen familia artistaren langelan dago, eta Goya bera agertzen da ezkerraldean, ikusleari begira. Meninak koadroan bezala, artista lanean ari da, baina, Goyaren lan honetan, perspektibak eta argiak ez dira hain konplexuak, eta, giroa, berriz, itogarriagoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q920030
* Multimedia: La familia de Carlos IV / Q920030
# Karlos IX.a Suediakoa

Karlos IX.a Suediakoa (Stockholm, Suedia, 1550eko urriaren 4a - Nyköping, Suedia, 1611ko urriaren 30a) Suediako erregea izan zen 1604-1611 bitartean.

## Biografia

Gustavo Vasaren hirugarren semea zen. Bere aita hil zenean (1560) Södermanlandeko duke izendatu zuten; bere anaia zaharrena, Erik XIV.a erregetzatik kendu zuen matxinadan parte hartu zuen (1568), eta Joan III.a bere anaiaren kontrario izan zen politikan. Hura hil zelarik (1592), Upsalako Sinodoa deitu zuen, bere aitak ezarritako erreforma protestantea sendotzeko.
Sigismundo erregea hil zenean (1600) izendatu zuten errege, baina 1604 arte ez zuen kargua hartu. Bere erregealdian asko indartu ziren merkataritza eta meatzaritza, baina etengabeko gerrak izan ziren Polonia, Errusia eta Danimarkaren kontra.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q52939
* Multimedia: Charles IX of Sweden / Q52939
# Karlos Luis Borboikoa

Karlos Luis Borboikoa eta Bragantzakoa (Madril, 1818ko urtarrilaren 31 – Trieste, 1861eko urtarrilaren 13a), Montemolíneko kondea, Karlos VI.a izenarekin Karlismoaren Espainiako tronurako errege-nahi izan zen. Haren gurasoak Karlos Maria Isidro Borboikoa eta María Francisca Bragantzakoa izan ziren.

## Biografia

Madrilgo Errege Jauregian jaio zen eta haren nerabetasuna eta gazte garaia erbestean eman zuen, Portugal eta Erresuma Batuan. Lehen Karlistaldian, aitarekin batera, penintsularen iparraldeko frontean ibili zen. Gerra behin bukatuta Frantzian erbesteratu zen. 1845ko maiatzaren 18an haren aitak, Karlos Maria Isidro Borboikoak, erregetzeari uko egin zion, karlisten errege-nahia bihurtu zen. Haren aitaren asmoa bere abdikazioarekin Karlos Luisen eta Elisabet II.aren arteko ezkontza ahalbideratzea baina estrategiak ez zuen arrakastarik izan: azkenik, Elizabet 1846 Frantzisko Asiskoa Borboikoarekin ezkondu baitzen. 1846ko amaieran Karlos Luisek gerraren aldeko manifestua argitaratu zuen; Londresera joan zen eta handik gutxira Matinerren Gerra hasi zen (Euskal Herritik kanpo Bigarren Karlistaldia bezala ezaguna).
Apirilan Espainian sartzen saiatu zen baina Frantziako poliziak atxilotu zuen; orduan, Londresera itzuli zen. 1850ean María Carolina Borbikoarekin ezkondu zen. Carolina Frantzisko I.a Bi Sizilietakoaaren alaba zen, hau da, Napoliko erregea zen. Senar-emazteak Napolira joan ziren. 1855an, aita hilez gero, Espainiako tronuaren errege-nahi karlista izan zen berriro ere. Urte berean Frantzisko Asiskoa Borboikoarekin elkarrizketatu zen Boboien bi familien arteko liskarrekin bukatzeko. Saiakerak porrot izan zuen eta maiatzean, 1855ko karlisten altxamendua gertatu zen; altxamendu horrek ez zuen eragin handia izan.
1860ko martxoan, Balearretara joan zen beste altxamendua agintzeko San Carlos de la Rápita Altxamendu Karlista alegia. Horretan, Balearren Kapitain Jenerala zen Jaime Ortegaren laguntza izan zuen. Apirilaren 1a, biak, 4000 gizonekin San Carlos de la Rápita joan ziren. Lehorreratuez gero, Ampostara joan ziren, bertan gaua egiteko asmoz. Soldaduek hasieran buruzagi karlisten asmoak ez zituzten ezagutzen baina martxan susmatu zituzten; orduan, Creu del Coll aldean sublebatu ziren eta altxamenduaren buruzagiak Ulldeconara ihes egin zuten. Apirilaren 21ean armadak Karlos Luis eta haren anaia Fernando Borboikoa harrapatu zituen. Preso hartuta Tortosara eraman zuten et han, apirilaren 23an haren tronurako eskubideei uko egin zien. Anaiak gauza bera egin zuen.
Espainiako Gobernuak askatu zituen eta, orduan, Triestera joan ziren. Han, ekainaren 15ean, egindako abdikazioak atzera egiten saiatu zen baina ordurako bere beste anaiak, Juan Borboikoa eta Bragantza balekoak bezala onartu zituen eta tronurako eskumenak bereak egin zituen. 1861an Karlos Luis hil egin zen eta Juan karlisten kandidato bakarra bezala gelditu zen, Juan III.a bezala.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q526803
* Multimedia: Charles of Bourbon, Count of Montemolin / Q526803
# Kate Bush

Catherine "Kate" Bush (Bexleyheath, Kent, Ingalaterra, 1958ko uztailaren 30a) ingeles abeslari, musikari eta musika-ekoizlea da.

## Diskografia

* The Kick Inside (1978)
* Lionheart (1978)
* Never for Ever (1980)
* The Dreaming (1982)
* Hounds of Love (1985)
* The Sensual World (1989)
* The Red Shoes (1993)
* Aerial (2005)
* Director's Cut (2011)
* 50 Words for Snow (2011)
* Datuak: Q636
* Multimedia: Kate Bush / Q636
# Kate Abdo

Kate Giles, ezkondu ondoren Kate Abdo bezala ezaguna, (Manchester, Ingalaterra, 1981eko irailaren 8an), britainiar aurkezle eta kazetaria da. Gaur egun Sky Sports News HQrako egiten du lan.
Manchesterren jaioa, Salfordeko Unibertsitatean graduatu zen Europar Hizkuntzetan. Espainian, Frantzian eta Alemanian bizi izan zen, Londresera bizitzera joan baino lehen. Ondorioz, Katek erraz egiten du gaztelaniaz, frantsesez eta alemanez.
Katek Alemaniako Deutsche Welle telebista-katean kirol-tartea aurkeztu zuen. 2009an CNN telebista katera joan zen, non elkarrizketatzaile-lanak egin zituen. 2011an Alemaniako Sky Deutschlanden egin zuen lan. 2013an Erresuma Batuko Sky Sports Newsera joan zen.
2015eko urtarrilean FIFA Urrezko Baloia zeremonia aurkeztu zuen.
* Datuak: Q1735667
* Multimedia: Kate Abdo / Q1735667