# Maria Medici

Maria Medici (Florentzia, 1575eko apirilaren 26a - Kolonia, 1642ko uztailaren 3a) 1600-1610 bitartean Nafarroako eta Frantziako erregina eta 1610-1614 bitartean Frantziako erregeordea izan zen.

## Biografia

Maria Frantzisko I.a Medici (1541-1587) Toskanako Duke Handiaren eta Joana Habsburgo-Jagellon (1547 – 1578) Austriako artxidukesaren seigarren alaba zen.
Gaztarotik arteez interesaturik egon zen. Jacobo Ligozzi izan zuen irakasle. Henrike III.a Nafarroako eta IV.a Frantziakoarekin ezkondu zen 1600ean. Frantzian arteak bultzatu zituen. 1610ean senarraren hilketan parte hartu izana leporatu zioten batzuek.
Erregeorde gisa agindu zuen 1610-1617 urteetan. Leonora Galigai eta Concino Concini senar-emazte italiarrek eragin handia izan zuten urte horietan guztietan, eta Concini hilarazi zuen 1617an Maria Medicikoaren seme Luis XIII.a erregeak. 1620an amaitu zen amaren eta semearen arteko gerra, eta Luynes, erregearen ministroa, hil ondoren (1621), Maria Medicikoa semearekin adiskidetu eta Richelieu kardinala sarrarazi zuen erresumako kontseilu nagusian. Richelieuk zuen gero eta aginpide handiagoak biziki kezkatu zuen eta hura hiltzea erabaki zuen. Huts egin zuen saioan (Journée des Dupes, Engainatuen eguna, 1630) eta Frantziatik Kolonia aldera jo zuen ihesi. Hiri horretan hil zen 1642an.

## Ezkontza eta seme-alabak

1600eko abenduaren 16an, Lyonen, Henrike III.a Nafarroakoarekin ezkondu zen, 600.000 urrezko dukateko ezkonsaria ordainduta. Sei seme-alaba izan zituzten:
* Luis (1601-1643), Frantzia eta Nafarroako errege.
* Elisabet (1602-1644), Espainiako Filipe IV.a erregearekin ezkondua 1615ean.
* Kristina Maria (1606-1663), Viktor Amadeo I.a Savoiakoa dukearekin ezkondua 1619an.
* Nikolas Henrike (1607-1611), haurtzaroan hila.
* Gaston (1608-1660), Orléanseko dukea.
* Henriketa (1609-1669), Karlos I.a Ingalaterrakoa erregearekin ezkondua 1625ean.
Zuhaitz genealogikoa :
Luis XIV.a Borboikoa
Luis XIII.a Frantziakoa
Filipe I.a Orleanskoa
Marie Margarita von Habsburg
Margarita Catalina von Habsburg
Infanta Maria Eugenia of Spain
Elisabet Borboikoa
Isabella Teresa von Habsburg
Baltasar Karlos Austriakoa
Anna Antonia von Habsburg
Maria Teresa Austriakoa
Princess Luisa Cristina of Savoy
Francis Hyacinth of Savoy
Karlos Emanuel II.a Savoiakoa
Kristina Maria Frantziakoa
Cosimo I.a Medici
Princess Margaret Yolande of Savoy
Frantzisko I.a Medici
Nikolas Henrike Borboikoa
Eleanor of Toledo
Princess Henriette Adelaide of Savoy
Maria Medici
Fernando I.a Habsburgokoa
Princess Catherine Beatrice of Savoy
Joana Habsburgo-Jagellon
Ana Bohemiakoa eta Hungariakoa
Ana Maria Luisa Orléansekoa
Louis d'Orléans, count of Charny
Marguerite Louise d'Orléans
Gaston Orleanskoa
Élisabeth Marguerite d'Orléans
Françoise Madeleine d'Orléans
Jean Gaston, Duke of Valois
Marie Anne d'Orléans
Charles James Stuart, Duke of Cornwall
Karlos II.a Ingalaterrakoa eta Eskoziakoa
Mary Henrietta, Princess Royal
Jakue II.a Ingalaterrakoa eta VII.a Eskoziakoa
Henriketa Maria Borboikoa
Princess Elizabeth of England
Princess Anne of England
Catherine Stuart
Henry Stuart, Duke of Gloucester
Henriketa Ingalaterrakoa :

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/01/23 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 (Ingelesez) Tomas, Natalie R.. (2017-07-05). The Medici Women: Gender and Power in Renaissance Florence. Routledge ISBN 9781351885829. (Noiz kontsultatua: 2019-03-03).
* ↑ (Ingelesez) Frieda, Leonie. (2006-03-14). Catherine de Medici: Renaissance Queen of France. Harper Collins ISBN 9780060744939. (Noiz kontsultatua: 2019-03-03).
* ↑ (Ingelesez) «Wayback Machine» web.archive.org 2006-01-15 (Noiz kontsultatua: 2019-03-03).

## Ikus, gainera

* Lorenzo Medici
* Joana Habsburgo-Jagellon
* Medici

## Kanpo estekak

* Datuak: Q182021
* Multimedia: Marie de' Medici / Q182021