OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bertrand du Guesclin

Bertrand du Guesclin militar eta kondestable frantziar bat izan zen, Bretainiako Dinan herritik gertu dagoen La Motte-Broonsen 1314 eta 1320 bitartean jaioa eta Auverniako Chateauneuf-de-Randonen hil zena 1380ko uztailak 13an. Du Guesclin ospetsua da bere herrialdean Ingalaterraren aurkako Ehun Urteko Gerran izan zuen, baita Espainian ere Henrike II.a Gaztelakoak bere anaia Pedro I.a Gaztelakoaren aurka egin zituen kanpainetan parte hartu zuelako.

## Jatorria

Senseko dama zen Joana Malesmainsekoaren eta Motte-Broonseko jauna zen Roberto II.a du Guesclinen sei seme-alabetatik nagusiena zen. Heroiaren eleberritutako lehen biografien arabera Bugian jatorria zuen errege berbere baten ondorengoa izango litzateke, Aquin izenekoa, VIII. mendearen erdialdean Armorikan bizitzen jarri zena, non Glay izena eman zion gaztelu bat eraiki zuen, Aquin izenarekin elkartuta Glayaquin abizena sortu zuena, ondoren Gleaquin, Gleasquin, Gueaclin eta DuGuesclin bihurtu zena. Elezaharrak Aquin erregeak, Karlomagnok garaitua, hain azkar ihes egin zuela ezen urte bete baino ez zuen seme bat utzi zuela gehitzen du, garaileak Giacquin izenarekin bataiarazi zuena. Beste bertsio baten arabera Duguesclin familia Dinan leinukoa zen, Avangour eta Lavalekoekin elkartu zena. Familiaren enbor bezala Richer delako bat ere aipatzen da, Gaycliceko gazteluko jauna, XI. mendearen lehen erdian bizi izan zena.
Bere itsustasuna mitikoa zen: "buru handi, gorputz handi, berna labur, begi txiki baina begirada bizi eta sarkorreko gizon hark" garai hartako kronikari baten arabera, oso mesede gutxi zor zizkion naturari: "Ni oso itsusia naiz, zioen, emakumeen maitasuna irabazi ahal izateko, baina, aldiz, etsaiak nire beldur izatea lortzen dut". Eta, hain zuzen ere, bere indarra izugarria zen, armak paregabeko trebetasunez erabiltzen zituen eta gogorra eta bortitza zen.
* Datuak: Q314905
* Multimedia: Bertrand du Guesclin / Q314905
# Bertrandita

Bertrandita sorosilikato taldeko mineral bat da.

## Ezaugarriak

Bertrandita mineralaren formula kimikoa hau da: Be₄Si₂O₇(OH)₂. Sistema ortorronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Bertrandit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2582855
* Multimedia: Bertrandite / Q2582855
# Platycnemis latipes

Platycnemis latipes Platycnemididae familiako odonatua da.

## Deskribapena

33-37 mmko luzera dauka. Genero honetako beste sorgin-orratzek bezala, buru zabala eta begiak oso bereizirik ditu. Bai arra, bai emea, kolore argikoak dira (arra zurixka, emea marroikara). Erdiko eta atzeko hanketako tibiak zabalduak eta zuriak dituzte, marra beltzik gabe.

## Bizilekua

Larbak joaira lasaiko erreketan bizi dira, oso gutxitan ur geldietan.

## Banaketa

Iberiar penintsulan eta Frantziako hego-mendebaldean banaturik dago.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Platycnemis latipes The IUCN Red List of Threatened Species
* ↑ (Galizieraz) Platycnemis latipes Libelinhasdegalicia.blogspot.com.es
* ↑ (Gaztelaniaz) Platycnemis Bioscripts.net

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2855506
* Multimedia: Platycnemis latipes / Q2855506
* Espezieak: Platycnemis latipes
# Platycnemididae

Platycnemididae Odonata ordenako eta Zygoptera subordenako intsektu familia da. Barnean 26 ordena eta 190 espezie inguru ditu. Europan banaturik dagoen genero bakarra Platycnemis da.

## Erreferentziak

* ↑ Platycnemididae Fauna Europaea. Faunaeur.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q497276
* Multimedia: Platycnemididae / Q497276
* Espezieak: Platycnemididae
# Platycnemis acutipennis

Platycnemis acutipennis Platycnemididae familiako odonatua da.

## Deskribapena

34-37 mmko luzera. Arrak eta emeak laranja-koloreko gorputza, distira metalikorik gabea, eta begiak oso bereiziak eta urdinak dituzte. Erdiko eta atzeko hanketako tibiak zabaldurik dauzkate.

## Bizilekua

Larbak gehienetan joaira lasaiko erreketan bizi dira, baina zingiretan ere izan daitezke.

## Banaketa

Iberiar penintsulan eta Frantzian banaturik dago.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) Platycnemis acutipennis The IUCN Red List of Threatened Species
* ↑ (Gaztelaniaz) Platycnemis acutipennis Odonatos de Europa y Marruecos. Bioscripts.net
* ↑ Angel SANCHEZ GARCIA, Javier PEREZ GORDILLO, Emili JIMENEZ DIAZ, Carlos TOVAR BREÑA: Atlas de los odonatos de Extremadura Junta de Extremadura. Extremambiente.gobex.es

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2091336
* Multimedia: Platycnemis acutipennis / Q2091336
* Espezieak: Platycnemis acutipennis
# Platycnemis

Platycnemis Platycnemididae familiako odonatu generoa da.

## Espezieak

Genero honen barnean honako espezie hauek daude
* Platycnemis acutipennis Selys, 1841
* Platycnemis alatipes McLachlan, 1872
* Platycnemis argioides Ris, 1915
* Platycnemis aurantipes Lieftinck, 1965
* Platycnemis congolensis Martin, 1912
* Platycnemis dealbata Selys in Selys & Hagen, 1850
* Platycnemis echigoana Asahina, 1955
* Platycnemis foliacea Selys, 1886
* Platycnemis foliosa Navás, 1932
* Platycnemis guttifera Fraser, 1950
* Platycnemis hova Martin, 1908
* Platycnemis kervillei Martin, 1909
* Platycnemis latipes Rambur, 1842
* Platycnemis longiventris Schmidt, 1951
* Platycnemis malgassica Schmidt, 1951
* Platycnemis melanus Aguesse, 1968
* Platycnemis nyansana Förster, 1916
* Platycnemis pembipes Dijkstra, Clausnitzer & Martens, 2007
* Platycnemis pennipes Pallas, 1771
* Platycnemis phasmovolans Hämäläinen, 2003
* Platycnemis phyllopoda Djakonov, 1926
* Platycnemis pierrati Navás, 1935
* Platycnemis protostictoides Fraser, 1953
* Platycnemis pseudalatipes Schmidt, 1951
* Platycnemis rufipes Selys, 1886
* Platycnemis sanguinipes Schmidt, 1951
* Platycnemis sikassoensis Martin, 1912
* Platycnemis subdilatata Selys, 1849
Espezie hauetako hiru bizi dira Europan, Fauna Europaearen arabera:
* Platycnemis acutipennis Selys, 1841
* Platycnemis latipes Rambur, 1842
* Platycnemis pennipes Pallas, 1771

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Martin Schorr, Martin Lindeboom, Dennis Paulson: World Odonata List Pugetsound.edu. 2013ko ekainaren 16an begiratua
* ↑ (Ingelesez) Platycnemis Fauna Europaea. Faunaeur.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2260074
* Multimedia: Platycnemis / Q2260074
* Espezieak: Platycnemis
# Platydema dejeani

Platydema dejeani kakalardo saproxilikoa da, Tenebrionidae familiakoa, zientziarako Laporte de Castelnau eta Brullék 1831n deskribatu zutena.

## Deskribapena

Txikia da (5-7 mm), eta bizkarralde beltz disdiratsua eta oso ganbila dauka. Pronoto iluna, tonu gorriztarekin batzuetan. Arrek bi tuberkulu edo adartxo dauzkate buruaren gainaldean.

## Bizilekua

Baso hostoerorkor zaharretan bizi da. Helduak onddo lignikoletan (Laetiporus, Piptoporus edo Daedaleopsis) ikusten dira.

## Banaketa

Erdialdeko eta ekialdeko Europa du banaketa-area nagusia, Alemaniatik Polonia eta Hungariaraino, baina Bizkaiko Golkoaren inguruan eta Pirinioen mendebaldean beste gune bat dago. Euskal Herriari dagokionez, Iparraldeko, Gipuzkoako eta Nafarroa Garaiaren ipar-mendebaldeko (Bertiz) baso bakan batzuetan atzeman da.

## Kontserbazioa

IUCNren Zerrenda Gorrian espezie kalteberatzat hartua da. Babes Bereziko Basa Espezieen Nafarroako Zerrendan ere jasorik dago.

## Erreferentziak

* ↑ Platydema dejeani (Laporte de Castelnau & Brullé, 1831). fauna-eu.org (Noiz kontsultatua: 2019-11-11).
* 1 2 3 Recalde Irurzun, Jose Ignacio; San Martín Moreno, Antonio Fermín. Tenebrionoidea y Cucujoidea (Coleoptera) de los hongos lignícolas, nuevos o poco conocidos para la fauna ibérica. Heteropterus Revista de Entomología, 10(2): 145-156, researchgate.net (Noiz kontsultatua: 2019-11-1).
* ↑ Valerián, Franc. Darkling beetles (Coleoptera, Tenebrionidae) of Slovakian fauna and their ecosozological value. researchgate.net (Noiz kontsultatua: 2019-11-3).
* ↑ Platydema dejeani Laporte de Castelnau & Brullé, 1831. fauna-eu.org (Noiz kontsultatua: 2019-11-1).
* ↑ Soldati, F., Alexander, K., Legakis, A., Liberto, A., Makris, C., Merkl, O., Pettersson, R., Schlaghamersky, J. & Vazquez, X.. Platydema dejeani. The IUCN Red List of Threatened Species 2017: e.T86884751A87315019 (Noiz kontsultatua: 2019-11-10).
* ↑ 254/2019 Foru Dekretua, urriaren 16koa; honen bidez, Babes Bereziko Basa Espezieen Nafarroako Zerrenda ezartzen da, Nafarroako Florako Espezie Mehatxatuen Katalogo berria ezartzen da eta Nafarroako Faunako Espezie Mehatxatuen Katalogoa eguneratzen da.. 216. aldizkaria - 2019ko urriaren 31, navarra.es (Noiz kontsultatua: 2019-11-1).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q50390033
# Bellinzago Lombardo

Bellinzago Lombardo Italiako udalerri bat da. Milango probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 3.822 biztanle ditu, 4,59 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Bellinzago Lombardok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gessate Gorgonzola Inzago Pozzuolo Martesana

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42110
* Multimedia: Bellinzago Lombardo / Q42110
# Bellinzona barrutia

Bellinzona barrutia Ticino kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Bellinzona da. 211,85 kilometro koadroko azalera du eta 48.406 biztanle.

## Mugakideak

Script error: The function "formatStatements" does not exist.

## Udalerriak

Bellinzona Subdistrict $^{(en)}$ Giubiasco Subdistrict $^{(en)}$ Ticino Subdistrict $^{(en)}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q206164
* Multimedia: Bellinzona District / Q206164
# Bellinzona

Bellinzona (frantsesez Bellinzone, latinez Bilitio) Suitzako hegoaldean dagoen hiria eta Ticinoko hiriburua da, eskualde hartan Lugano hiri populatuena den arren. Bertako hizkuntza ofiziala, gainontzeko kantoian bezala, italiera da.

## Historia

Bilitio gisa agertzen da 590. urteko idazki batean. Erdi Aroan garrantzi handiko leku bihurtu zen, Como eta Milan artean izateagatik.
Gaur egun Ticinoko gobernuak hirian du egoitza.

## Ondasun nabarmenak

Hiru gaztelu daude Bellinzonan: Castelgrande, Montebello eta Sasso Corbaro. Hirurok, antzinako burguko harresiarekin batera, Gizateriaren Ondare izendatu zituen Unescok 2000an.

## Kanpo estekak

* Bellinzonako webgune ofiziala (Italieraz)
* Datuak: Q64044
* Multimedia: Bellinzona / Q64044
# Bellizzi

Bellizzi Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 13.229 biztanle ditu, 8,02 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Bellizzik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Battipaglia Montecorvino Pugliano Montecorvino Rovella Pontecagnano Faiano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80655
* Multimedia: Bellizzi / Q80655
# Bellmawr (New Jersey)

Bellmawr New Jerseyko borough bat da. Camden konderrian kokatua dago. 2010ean 11.583 biztanle zituen, 7,72 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Camden konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1086682
* Multimedia: Bellmawr, New Jersey / Q1086682
# Bellingwedde

Bellingwedde (entzun) Herbehereetako Groningen probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 9.275 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ipar Holanda

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q747965
* Multimedia: Bellingwedde / Q747965
# Bellino

Bellino Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 100 biztanle ditu, 62,07 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Bellinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Acceglio Casteldelfino Elva Pontechianale Prazzo Saint-Paul-sur-Ubaye

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18205
* Multimedia: Bellino / Q18205
# Bellinzago Novarese

Bellinzago Novarese Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 9.407 biztanle ditu, 39,18 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Bellinzago Novaresek honako udalerri hauekin egiten du muga: Caltignaga Cameri Lonate Pozzolo Momo Oleggio Nosate

## Ondarea

Alessandro Antonelli arkitektoak diseinatutako San Clemente Papa Martire parrokia-eliza eta "DeMedici" haur-eskola nabarmenak dira. Beste eliza asko ere badaude, hala nola Regina Pacis, Sant'Anna, Santa Maria, San Rocco, Maria Ausiliatrice, San Giovanni, Madonna della Neve, Madonna di Pompei eta Vandoni Recreatorioko egituran San Giovanni Boscori eskainitako eliza txikia.
Eraikitako eremuaren mendebaldean Mulino Vecchio dago, Ticino haranean iraganean eraikitako errota ugarien artean oraindik funtzionatzen duen bakarra. 1980ko hamarkadan, errota, Tesinoko Parkeko Zuzendaritzak erosi eta zaharberritu zuen, eta ingurumen hezkuntzarako eskualde gune garrantzitsu bihurtu da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22070
* Multimedia: Bellinzago Novarese / Q22070
# Bellini (koktela)

Bellini koktela Venezian sortu zen, Harry’s Bar ospetsuan. Izena, margolari ospetsuaren oroimenez, Giovanni Bellini, Giuseppe Cipriano tabernaren jabeak eman zion 1948an. International Bartenders Associationen koktel ofiziala da. Ardo zuri apardunean oinarritua, normalean jatorriz ardo apardun prosecco eta mertxika freskoaren mamiaz prestatzen da. Nazioartean Italiako koktelik ospetsuenetako bat da.

## Historia

Bellini 1948an asmatu zuen Giuseppe Ciprianik, Veneziako Harry 's Bar-eko tabernariak, eta koktela Giovanni Bellini margolari veneziarraren abizenarekin izendatu zuen pinturaren kolore arrosagatik. Edaria etxeko espezialitate bihurtu zen Veneziako Harry 's Tabernan, Ernest Hemingway, Gianni Agnelli, Sinclair Lewis eta Orson Wellesen gogokoenetako bat. Geroago, New Yorkeko Harry 's Bar-en ere oso ezaguna egin zen, Frantziako enpresaburu batek bi tokien artean mertxika-mamia garraiatzeko merkataritza-bide bat ezarri ondoren, koktela klasiko bihurtu zen munduko taberna guztietan.

## Errezeta
### Osagaiak

* Prosecco ardoaren 10 zl.
* Mertxika mamiaren 5 zl.

### Prestaketa

Jatorrizko errezetak Veronako mertxika zuriaren zukua erabiltzea eskatzen du, birrinduta eta nahastu gabe, emeki-emeki ardoarekin nahastuta, gasa gehiegi ez galtzeko. Txirula formako kopa batean zerbitzatzen da.
Leuna, freskagarria eta gozoa, zapore hain ezberdinen nahasketa bitxi honek zaporea alkohol-edukiaren gainetik estimatzen dutenen gozamenerako izango da.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20220724095412/https://saborgourmet.com/el-cocktail-bellini/
* ↑ https://cocktail.blogia.com/2005/022101-bellini.php

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Bellini koktelaren errezeta.
* Datuak: Q815994
* Multimedia: Bellini (cocktail) / Q815994
# Bolitho (Kornualles)

Bolitho, Ingalaterrako Kornualles konderriko herri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4939483
# Bolintx

Bolintx edo bolintxa inguraketa-sarea edo ingurasarea da. Sakonera gutxiko uretan, boga, txitxarroa eta, batez ere, sardina harrapatzeko asko erabiltzen zen sare edo traina fina.
Sardinak zebiltzan lekuan sarea zabaldu, eta inguruan mazia botatzen zen, horiek erakartzeko. Sardina sarda agertzen zenean, sare zakuduna itxi egiten zuten (ikus 2. irudia), hondoko berunetatik tenk eginez.
Baxurako eta alturako arrantza bereizten ohi dira, itsasontziek kostaldetik jarduten duten distantziaren arabera. Beste jarduera batzuk ere badaude. Arrantzaleak dira ogibide hau duten pertsonak.

## Hitzaren gaineko zenbait kontu

Mitxelenaren Orotariko Euskal Hiztegian: bolintx (V-ger-m). Ref.: Zubk Ond; Holmer ApuntV. "Especie de red usada en la pesca" Holmer ApuntV. "Bolintxa, sare bat: 'bolinche'" Zubk Ond. Argira etorten danean arraina abisaten da traineroa ori largateko bolintxa, da atrapaten da arraina (V-ger). Holmer ASJU 1969, 172. Eneko Barrutia Etxebarriaren Bermeo eta Mundakako arrantzaleen hiztegian aldaki hauek daude jasota: Mundakan, Bolintx eta Bolintxe; Lekeition, Bolintxa; Ondarroan, Bolintx eta Bolintxe; eta Bermeon, Bolaintx eta Bolaintxe. Euskalterm: Bolintx eta Bolintxa. Hiztegi batuan ez dago sarrerarik.

## Zehaztasun gehiago

Augustin Zubikarai idazle ondarrutarrak “Arrantzako tresnak. Sareak eta bolantak” artikuluan zehaztasun gehiago ematen dizkigu, bolintxen bidezko arrantzaz. “Sardiña kalaetan zabaldu, inguruan “masia” jaurti (masia edo “masije”, arraiñak erakarteko erabiltzen dan orea da, batzutan gatz-uretako antxoakaz egiña; lengo denboretan Noruegatik ekarritako bakallauaren tripa barru eta arbiak be erabilten ziran horretarako) eta sardiña bera jaten alkartzen danean, sareei ondoko berunetatik ten egiñaz batzen asi eta “kopoa” egiten erabilten da sare-mota ori, au da, bolintxa deiturakoa”.

## Bolintxeak (Santurtziko)

Antzina, "bolintxeak" esaten zitzaion, hedaduraz, trainei ez eze, arrantzaleen gurdiak, aparailu, tresna eta sareak gordetzeko tokiari ere.
Leku komunaz gain, bazituen trasteleku batzuk, zenbakituta, arrantzaleen lanabesetarako. Leku komun horretan, sare-konpontzaileek lan egiten zuten lurrean jesarrita, bolintxak konpontzen, batez ere, hotza edo eguraldi txarra egiten zuenean; eguraldi onarekin, askotan kalean jarduten zuten zeregin horretan.
Toki hori eraitsi, eta haren lekuan etxebizitzak eraiki zituzten arren, hitzak bizirik dirau alde hori izendatzeko. Gaur egun, Santurtziko arrantzaleek beste toki bat dute beren tresnak gordetzeko: bodegak.

## Kanpo estekak
### Hiztegiak

* Bermeo eta Mundakako arrantzaleen hiztegia, Eneko Barrutia Etxebarria
* Ondarruko Arrantzaleen Lexikoa Eta Toponimia, Mikel Echaburu Osa
* Datuak: Q20492860

### Artikuluak

* Arrantzako tresnak. Sareak eta bolantak
Augustin Zubikarai Bedialauneta (1914-2004) Karmel, 1994. 209. zk. 36-42. or.
* Auñamendi Eusko Entziklopediako Sardina
Augustin Zubikarai Bedialauneta (1914-2004)

### Bideoak

* Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea, Sareak eta bolintxak
* Euskal Kultur Erakundea, Pareta-sarea eta bolintxa

### Argazkiak

* Santurtziko argazkiak Santurtzi.biz
# Biradera

Biradera lotuta dagoen ardatzari biraketa-higidura jarraitua transmititzen dion palanka ukondotua da.
* Datuak: Q857558
* Multimedia: Cranks / Q857558
# Birabarki

    Artikulu hau erremintari buruzkoa da; automozioko gailua gaitzat duena beste hau da: «Birabarki (automozioa)»
Birabarkia bereziki zurean zuloak egiteko erreminta bat da, ginbaleta bezalakoa, baina biraketa mugimendua errazteko U formako giderra duena.

## Ikus, gainera

* Zulagailua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2662870
* Multimedia: Braces (tool) / Q2662870
# Birago Diop

Birago Diop (Ouakam, Senegal, 1906ko abenduaren 11a - Dakar, Senegal, 1989ko azaroaren 25a) frantsesez idatzi zuen Senegalgo idazlea izan zen.

## Biografia

Militante afrikazalea, frantsesera bihurtu zuen bere herriko ahozko tradizioa, ipuin-bilduma bikainak eskainiz: Les Contes d´Amadou Koumba (1947), Les nouveaux contes d´Amadou Koumba (1958), Les Contes et Lavanes (1963), Contes d'Awa (1977). Bere poesiak Afrika berriaren sentsibilitatea islatzen du (Leurres et lueurs, 1960).
Aipatzekoak ditu, orobat, memoria-liburuak: La Plume raboutée (1978), À Rebrousse-temps (1982), À Rebrousse-gens (1985) eta Mémoires africaines bilduma.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q716541
* Multimedia: Birago Diop / Q716541
# Bir-Hakeim zubia

Bir Hakeim zubia, Frantziako Paris hiriburuan dagoen zubi bat da eta Sena ibaia zeharkatzen du.
1903-1905 artean J.-C. Formigé, L. Biette eta Daydé & Pillé arkitektoek eraikiarazi zuten.
* Datuak: Q290355
* Multimedia: Pont de Bir-Hakeim / Q290355
# Bir-Hakeim (Parisko metroa)

Bir-Hakeim —Tour Eiffel azpititulua duena— Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 15. barrutian dagoena.

## Ikus, gainera

* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 6. linea (Parisko metroa)
* Eiffel dorrea

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) RATPko web gunea
* (Frantsesez) Île-de-France Mobilitésko web gunea
* Datuak: Q1783899
* Multimedia: Bir-Hakeim (Paris Metro) / Q1783899
# Bira (geometria)

Geometrian, bira angeluak neurtzeko unitatea da, 360°-ren edo 2π radianen baliokidea. Angelu handiak neurtzeko erabiltzen da.

### Angelu arrunten konbertsioa
## Erreferentziak eta oharrak

* ↑ Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa. Bira. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q304479
# Beoain

Beoain, Nafarroa eta Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Ez dago mendi hau EHMFaren zerrenda ofizialean, baina nik uste merezi duela Malloetan bildutako gainontzekoekin batera azaltzea, Aldaon eta Uakorriren artean. Buzoi parea ere badu bere tontorrean.

## Kanpo estekak

Beoain, http://www.euskal-herria.org/.
# Beondegi

Beondegia Koreako snack ezaguna da. Berez, zeta-harren pupak dira, egosi egiten direnak, eta paperezko edalontzitan zerbitzen dira bi txotxekin.

## Prestaketa

Beondegia modu desberdinez prestatzen dira, baporez edo irakinaraziak. Ondoren bizigarria botatzen zaie gosegarri gisa jateko. Jatetxeetan saltzen dira baina baita ere kaleko postuetan. Dendetan ere ontziratuak saltzen dira.

## Historia

Beondegia jateko ohitura Hego Korean zabaldu zen 1960. hamarkadan, herrialdearen modernizazio prozesu betean. Urte horietan zeta-harrak hazteko lantegi asko ireki zen eta langileek, krisialdiaren ondorioz, jateko askorik ez zutenez lantegietako zeta-harren pupak jaten hasi ziren. 1980. hamarkadan lantegi horiek itxi egin ziren eta Txinatik hasi ziren pupak inportatzen.
Beste herrialde batzuetan ere jaten dira zeta-harren pupak, hala nola Indian (Assam eskualdean), Txinan, Japonian, Vietnamen eta Thailandian.
Etorkizunean egingo diren espazio bidai luzeetarako astronautentzako elikagai egokia dela iritzi diote, espaziontzian bertan hazi baitaitezke.

## Elikadura

Ikerketa desberdinek intsektu hauek jatea osasuntsua dela erakutsi dute. Proteina asko dute, haragia bezala, baina askoz gantza gutxiago, heren bat bakarrik.

## Erreferentziak

* ↑ Street food around the world : an encyclopedia of food and culture. 2013 ISBN 978-1-59884-955-4. PMC 864676073. (Noiz kontsultatua: 2022-01-07).
* ↑ «Care for a Silkworm With Your Tang? - ScienceNOW» web.archive.org 2011-02-25 (Noiz kontsultatua: 2022-01-07).
* ↑ https://web.archive.org/web/20200325115025/http://www.hani.co.kr/oops.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q490759
* Multimedia: Silkworms as food / Q490759
# Beodegi

Beodegi Sorogain mendilerroan dagoen mendi bat da, Nafarroako Pirinioetan, Auritz, Orreaga eta Aurizberri inguruan. 1149 metroko garaiera du. Mendilerroko beste bi mendiak Lanotegi eta Sorotepo dira. Azken honengandik, Sorotepo izeneko lepoak banatzen du. Beodoi izena ere hartzen du

## Irispideak

Sorogain labarrean, ibilbidea Casa Pablo delakoan abiatzen da, 890 metroko garaierara, Aztakarri lepora daroan bidea hartu behar da, 996 metroko garaierara dagoen lepoa, non zenbait monumentu megalitiko ikus daitezkeen. Behin lepora iritsitakoan eta hegoekialderantz, larre garbiz estalitako azken maldetatik igoera hasi behar da, eta, Pilotasoro I trikuharria atzean utzi ondoren, tontorreko muinora iristen da, non hondakin zahar batzuk aurkitzen diren. Toki honetatik, Aldudeko harana eta haran hura inguratzen duten mendiak ikus daitezke: Auza, Adartza, Lindus, Adi eta abar.

## Kanpo estekak

* euskal-herria.org webgunean
* Datuak: Q12254988