OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Iragarpen (pseudozientzia)

    Artikulu hau zentzumenez kanpoko hautemateari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Iragarpen (argipena)».
Iragarpena etorkizuneko gertakizunei buruzko informazioa eskuratzeko zentzumenez kanpoko ahalmena da, metodo zientifikoa erabili gabe. Horretarako, igarleak ametsak, begitazioak eta bestelako aieru eta bihozkadak erabiltzen ditu ustez.

## Ikus, gainera

* Profezia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q520667
# Iragazketa

Iragazketa likido edo gas batean esekiduran dauden partikula solido edo likidoak bereizteko prozedura da, delako likido edo gasa direlako partikulei bere baitatik iragaten uzten ez dien material batetik igaroaraziz egiten dena. Normalean, mekanikoki bereizteko erabiltzen den baliabide mekaniko porotsuari iragazkia, bahea edota galbahea esaten zaio, edo, oro har, sarea edo oihala.
Oro har, iragazi terminoa erabiltzen da koloidala baino txikiagoak diren partikulen bereizketa mekanikoari buruz ari garenean (bahetu edo eralki, partikula handiagoak direnean), edo begi hutsez ikusten ez direnei buruz ari garenean.
Iragazte-prozesuen aplikazioak oso zabalak dira, eta giza jardueraren eremu askotan daude, bai etxeko bizitzan, bai industria orokorrean, non teknika kimikoak behar dituzten industria-prozesuak bereziki garrantzitsuak diren.
Iragazketa arte praktikoko ikerketa batetik garatu izan da tradizionalki, XX. mendetik arreta teoriko handiagoa jasoz. Iragazketa-prozesuen eta ekipoen sailkapena askotarikoa da, eta, oro har, sailkapen-kategoriak ez dira bata bestetik baztertzen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Ingurumena Hiztegi Entziklopedikoa] [2014]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q244772
* Multimedia: Filtration / Q244772
# Iragazki (sukaldaritza)

Iragazkia, halaber irazkia edo iraztontzia, likidoak eta solidoak bereizteko sukaldean erabiltzen den bahe mota bat da. Sareta antzeko bat da. Gehienetan metal arin batez egina dago, aluminioz edo altzairu herdoilgaitzezko geruza mehe batez, nahiz eta ez den arraroa plastikozkoak ikustea. Likidoa iragaten uzten duten zulotxoen multzo bat dauka azalera osoan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1057060
* Multimedia: Colanders / Q1057060
# Iragate-erlazio

Matematikan, $A$ multzoan definitutako $R$ erlazio bitarra iragankorra da; hiru elementu desberdin hartuta, lehena bigarrenarekin erlazionatuta badago eta bigarrena hirugarrenarekin erlazionatuta badago, orduan lehenengoa ere hirugarrenarekin erlazionatuta dago. Beste hitzetan:
    $\forall a,b,c\in \mathbb {A} :\quad aRb\quad \land \quad bRc\longrightarrow \quad aRc$
A multzoa eta R erlazioa emanda, erlazio hori iragankorra da baldin a R b eta b R c orduan a R c ere betetzen bada.
Hori gertatzekotan, esaten dugu $R$-k iragate-propietatea edo iragankortasuna betetzen duela.

## Adibideak

* $N$ zenbaki arrunten multzoan "txikiago edo berdin" erlazioa iragankorra da:
    $\forall a,b,c\in \mathbb {N} :\quad a\leq b\quad \land \quad b\leq c\longrightarrow \quad a\leq c$
Adibidez:
    $2,5,7\in \mathbb {N} :\quad 2\leq 5\quad \land \quad 5\leq 7\longrightarrow \quad 2\leq 7$
Orokorrean, (txikiago, handiago, berdin, txikiago edo berdin, handiago edo berdin) ordena-erlazioak iragankorrak dira.
* $N$ zenbaki arrunten multzoan "zatitzen du" erlazioa iragankorra da:
    $\forall a,b,c\in \mathbb {N} :\quad a|b\quad \land \quad b|c\longrightarrow \quad a|c$
Adibidez: 3|12 (3ak zatitzen du 12a) eta 12|48 (12ak zatitzen du 48a), iragankortasunagatik 3|48 (3ak zatitzen du 48a).

## Adierazpidea

Biz $A$ multzoan definitutako $R$ iragate-erlazioa, orduan $R$-ren adierazpidea desberdina da, erlazio bitarra adierazteko moduaren arabera.
| Notazioa | Iragate-erlazioa |
| Bikote ordenatu bezala | $\forall a,b,c\in A,\ (a,b)\in R\land (b,c)\in R\;\Rightarrow \;(a,c)\in R$ |
| Auzokidetasun-matrize bezala | $M$ matrizeak betetzen du $M\lor M^{2}=M.$ |
| Grafo bezala | $v_{1}$ erpin batetik $v_{3}$ beste batera iritsi ahal bada, lehenago $v_{2}$ tarteko beste erpin batetik igaroz, orduan $(v_{1},v_{3})$ ertza ere existituko da. |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64861
# Iragate (astronomia)

Astronomian, iragatea edo trantsitua (batzuetan igarotzea bezala izendatua) gizakiaren begiradaz nahiz teleskopio edo beste gailu batetik argizagi bat beste baten aurretik igarotzean gertatzen den fenomeno astronomikoa da. Igarotze astronomikoen azterketa garrantzitsua da, besteak beste argizagien arteko distantzia neurtzeko erabil daitezkeelako. Exoplanetak hautemateko ere aztertzen dira, exoplaneta orbitatzen duen izarraren aurretik igarotzen denean.

## Erreferentziak

* 1 2 Euskaltzaindiaren Astronomiako Oinarrizko Lexikoak onetsitako izenak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6888
* Multimedia: Astronomical transits / Q6888
# Iragazketa onil

Iragazketa onila edo iragazketa inbutua solidoak likidoetatik bereizteko, iragazte-prozesuaren bidez, erabilitako laborategiko onil bat da.

## Deskribapena eta erabilpena

Beirazko onil edo inbutu txiki bat da, laborategietan erabiltzen dena. Inbutua denez goialdean zatik koniko bat du eta haren zuloan tutua.
Uretan suspentsioan dauden partikula solidoak iragaztea du helburu. Iragazketa-onilaren zati konikoan iragazi-papera jartzen da. Iragazketa paper horrek ura pasatzen uzten du, ez ordea partikula solidoak. horiek paperean gelditzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5449236
ieaKimika laborategiko tresneria :
# Iragazki (argipena)

Iragazki eta irazki hitzek, adiera arrunt eta orokorrean, material, osagai edo elementu jakin batzuk masa edo multzo batetik bereizteko tresna da. Esanahi zehatz zenbait ditu:
* kimikan, iragazkia, partikula solidoak jariakin batetik bereizteko tresna;
* sukaldaritzan, iragazki edo iraztontzia, testura ezberdineko osagaiak bereizteko tresna;
* argazkigintzan, iragazkia, argazkien dirdira, koloreak eta beste ezaugarri batzul aldatzen ditue tresna, argazki-kamerari itsatsia edo ondorengo tratamendu informatikoan;
* Osasungintzan, higiene gaietan eta laneko segurtasunaren arloan, arnas-iragazkiak edo maskarak erabili ohi dira.
* iragazki elektronikoa, seinaleak bereizteko zirkuitu elektrikoa;
* iragazkia, multzo-teoriako eta matematika beste arlo batzuetako kontzeptua.
# Iragate-ohikune

Iragate-ohikune gizabanakoa erlijio- edo gizarte-egoera batetik bestera igarotzen den unea azpimarratzeko gizarte guztietan egiten diren ospakizunak dira. Ohikune ezagunenak bizitzaren atalekin daukate zerikusia: jaiotza, heldutasuna, ugaltzea eta heriotza. Beste ohikuneak badira talde edo gizarte berezietan sartzeko. Arnold van Gennep frantses antropologoak erabili zuen lehenengo aldiz 1909an rite de passage hitza, mundu osoan ezagunak diren ospakizun horiek guztiak bildu nahian.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013-11-18 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Kinto

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1131696
* Multimedia: Rites of passage / Q1131696
# Irlandako Eliza

Irlandako Eliza (ingelesez Church of Ireland, irlanderaz Eaglais na hÉireann eta Ulsterko eskozieraz Kirk o Airlann) Irlandako eliza anglikar autonomoa da. Irlanda osoan antolatua eta hedatua dago, bai Irlandako Errepublika nahiz Ipar Irlandan, eta bereziki bi lurralde hauetako mugan zehar. 1536ean sortua izan zen.
Irlandako kristau erlijioko bigarren adar handiena da, erromatar katolizismoaren ondoren, eta Ipar Irlandan hirugarrena, protestantismoa eta katolizismoaren ondoren.
Denetara 410.000 sinisdun edo kide inguru ditu, horietako 275.000 Ipar Irlandan (biztanleriaren %7a), eta gainontzeko 115.000 Irlandako Errepublikan (biztanleriaren %5a).
XVI. mendean Ingalaterrako Elizak Erromatar Eliza Katolikoarekin lotura oro haustean, ordurarte erromatar katolizismoari estuki lotua zegoen Irlandako Elizak bere berezko eraldaketa eta bilakaera autonomoa burutu zuen. Halere, Irlandan sinisdun gehien izaten jarraitu zuen sinismena katolizismoa izaten jarraitu zuen.

## Kanpo estekak

* Irlandako Elizaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q875668
* Multimedia: Church of Ireland / Q875668
# Irlandako Erresuma

Irlandako Erresuma (irlanderaz: Ríoghacht Éireann, ingelesez: Kingdom of Ireland) Irlandan 1542 eta 1800 artean zegoen monarkia izan zen. Henrike VIII.a Ingalaterrakoa errege aldarrikatu zutenean hasi eta Batasun Agiriarekin amaitu zen. Irlandako jaurerria ordezkatu zuen. Katolikoek ez zuten erresuma onartu 1555ean aita santuak Maria I.a Ingalaterrakoa onartu zuen arte.

## Ikus, gainera

* Irlandako historia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q215530
* Multimedia: Kingdom of Ireland / Q215530
# Irlandako Arte Modernoko Museoa

Irlandako Arte Modernoko Museoa (irlanderaz Áras Nua-Ealaíne na hÉireann eta ingelesaz Irish Museum of Modern Art edota IMMA), Irlandako Dublin hiriburuan dagoen arte moderno eta arte garaikideko museo bat da, Kilmainham auzoan.
1991ko maiatzaren 25ean inauguratu zen.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q1538285
* Multimedia: Irish Museum of Modern Art / Q1538285
# Irlandako Errepublika eta Erresuma Batua arteko muga

Irlandako Errepublika eta Erresuma Batuaren arteko muga (ingelesez: The Republic of Ireland – United Kingdom border) Ipar Irlanda britainiar nazio osagarria Irlandako gainerako Errepublikatik banatzen duen muga da. Irlandako muga (ingelesez: the Irish border) edo muga (ingelesez: the border) ere esaten zaio. 1922ko abenduaren 6an trazatu zuten, Anglo-irlandar Itunaren bidez. Itun horren bidez, 32 konderri irlandarretatik 26 Erresuma Batutik banandu ziren eta Irlandako Estatu Librea eratu zuten. Hala ere, Erresuma Batuak gainerako 6 konderrien subiranotasunari eutsi zion, eta horiek Erresuma Batuaren zati dira gaur egun.
Muga 499 kilometrotan zehar hedatzen da Lough Foyle (mendebaldean) eta Carlingford Lough (ekialdean) artean, Irlandako itsasoan. Hau da Erresuma Batuak eta Irlandak lurreko muga partekatzen duten eremu bakarra. Irlanda eta Erresuma Batua Bidaien Eremu Bateratuaren barruan daudenez, ez da mugako kontrolik izaten, nahiz eta Erresuma Batuak eta Irlandak horretarako eskubidea duten, hainbatetan egin duten bezala.
2020ko otsailaren 1ean Erresuma Batua Europar Batasunetik (Brexit) atera zenetik, banaketa-lerroa Europar Batasunaren kanpo-muga bihurtu da. Hala ere, Erresuma Batuak, Irlandak eta Europar Batasunak sinatutako hiruko akordio baten arabera, behin-behinean, 2020ko abenduaren 31ra arte gutxienez, ez da kontrolik egiten mugan.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Bremer, Juan José. (2017). Tiempos de guerra y paz: Los pilares de la diplomacia: de Westfalia a San Francisco. Penguin Random House Grupo ISBN 6073154135..
* ↑ (Gaztelaniaz) McCann, Nuala. (2017-6-23). «Cómo se vive en el límite de Irlanda del Norte y la República de Irlanda, la única frontera terrestre que Reino Unido compartirá con la Unión Europea tras el Brexit» BBC.
* ↑ (Gaztelaniaz) Pellicer, Lluís. (2019/10/17). «El acuerdo del Brexit evita la frontera dura en Irlanda» El País.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q670200
* Multimedia: Republic of Ireland-United Kingdom border / Q670200
# Irlandako Estatu Askea

Irlandako Estatu Askea (irlanderaz: Saorstát Éireann, ingelesez: Irish Free State) Itun anglo-irlandarra indarrean sartzean Irlandako hegoaldeko 26 konderrietan sortu zen estatua da. Zehazki, 1922ko abenduaren 6an Hegoaldeko Irlandari agindupeko lur edo dominium gobernua onartu zitzaion.
Barne gaietan autonomoa zen arren, 1937 arte Commonwealth erakundeko kide izaten segitu zuen: hortaz, Erresuma Batuko monarka Irlandako Estatu Askeko estatu buru zen eta Irlandako kargu publiko guztiek, kargua hartzean, leialtasuna hitzeman behar zioten.
Estatu Askearen sorrerak Irlandako Gerra Zibila piztu zuen, gehienbat aurretik independentziaren alde elkarrekin borrokatu zirenak zatiturik. Batzuek estatu hori Errepublikarekiko traiziotzat hartu zuten, uhartearen zatiketa eta britainiarren nagusitasuna bermatzen zuelakoan, bereziki iparraldean. Besteek Estatu Askea etorkizunean uharte osoaren erabateko burujabetza lortu ahal izateko pauso garrantzitsutzat hartu zuten: gerra horiexek irabazi eta Estatu Askearen hasierako urteetan agintean egon ziren Cumann na nGaedheal alderdian.
Hala ere, 1932ko hauteskundeetan Itunaren aurkakoek (Fianna Fail alderdiak) garaipena lortu zuen, Eamon de Valeraren gidaritzapean. Hark gidatuta, Estatu Askea desagerrarazi nahi izan zuten, lege berriak eginez eta britainiarren agintea ezabatu nahian. 1932an gobernuak beste konstituzio bat onartu zuen eta geroago herriak erreferendumean berretsi. Konstituzio horrek Irlandako Estatu Askea deuseztatu eta Irlanda edo Éire deituriko estatu berria sorrarazi zuen. Nahiz eta Erresuma Batuko monarkiatik irten, konstituzio horretan ez zitzaion estatu berriari errepublika izena jarri, Irlandako Errepublika 1949an sortu zen arte.

## Ikus, gainera

* Irlandako Errepublikako historia
* Irlanda
* Irlandako Errepublika
* Ipar Irlanda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31747
* Multimedia: Irish Free State / Q31747
# Irlandako Armada Errepublikazalea (argipena)

Irlandako Armada Errepublikazalea (Irish Republican Army ), IRA, historian zehar adar eta erakunde desberdinetan banatu izan da eta, egun, banatzen da:
* Irlandako Armada Errepublikazalea (1917-1922): (Old IRA edo IRA Zaharra) Erresuma Batuaren aurka, Irlandaren independentziaren alde, 1916 eta 1921 bitartean borrokatu zuen armada. Bake-akordioak bitan bereizi zuen armada.
* Irlandako Armada Errepublikazalea (1922-1969): 1922 eta 1923 bitarteko Irlandako Gerra Zibilean zehar bake-akordioaren kontra zegoen zatia. 1969an berriro erdibitu zen.
* Irlandako Armada Errepublikazalea-Ofiziala (Official IRA) (1969-1973): Gerra zibiletik zetorren adarra zen hau. 1973an armak utzi zituen, marxismoarekin lerrokatu eta klase gatazka nazionalaren kaltetan lehenetsi ondoren.
* Behin-behineko Irlandako Armada Errepublikazalea (Provisional IRA, PIRA): 1969ko zatiketan sortu zen adar nazionalista. 2006an bere kanpaina armatua bukatutzat jo zuen.
* Jarraipeneko Irlandako Armada Errepublikazalea (Continuity IRA, CIRA): Behin-behineko IRAren zatiketa, 1986an osatua, Sinn Féinek Hego Irlandako parlamentuan eserlekuak hartzearen kontrakoa.
* Benetako Irlandako Armada Errepublikazalea (Real IRA, RIRA): Behin-behineko IRAren zatiketa, 1997an osatua eta Ostiral Santuko Akordioaren aurkakoa.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q19926586
# Isabel Sánchez Robles

Isabel Sánchez Robles (Madril, 1962ko uztailaren 10a) bizkaitar funtzionario eta politikaria da.
Deustuko Unibertsitatean zuzendaritza ikasi ondoren, Bizkaiko Foru Aldundian hasi zen lanean. EAJren zerrendetan 1999 eta 2011 artean Bilboko zinegotzia izan zen eta Espainiako Diputatuen Kongresuan egon zen hiru urtez.
# Isabel Vicente García

Isabel Vicente García (Almansa, Albacete, 1916ko abuztuaren 28a – Bartzelona, 2000ko martxoaren 21a) ekintzailea eta militante komunista izan zen.

## Biografia

Hiru urte zituen familiak lan bila Bartzelonara emigratu zuenean. Lau neba-arrebetan zaharrena zen. Hamalau urterekin ehungintzako langile gisa hasi zen lanean Salvador Casacubertaren lantegian, Sedetan, Gracia auzoan.

### Gerra garaia

1936an, Espainiako Gerra Zibila hasi zenean, Kataluniako Gazte Sozialista Bateratuetan (JSUC) eta Kataluniako Alderdi Sozialista Bateratuan (PSUC) sartu zen. Gerra garai osoan zehar, Sedetan jarraitu zuen lanean, eta, aldi berean, aktiboki parte hartu zuen erretaguardian eta fronteari laguntzen. 1938an Jaume Carbonell langile sindikalistarekin ezkondu zen.
Bartzelonako Isabel Vicente da urtarrilaren 26an Bonanova plazan barrikada bat egin zuena, Francoren tropak hirian sar ez zitezen.
Katalunia erortzean, Frantziara emigratu zuen, eta ipar-mendebaldeko errefuxiatu-esparruetan sartu zuten; han, besteak beste, JSUC Maria Salvo eta Soledad Real kideekin egin zuen topo. Eremu horietako batean Nuria alabaz erditu zen, laguntza medikorik gabe eta lankideek lagunduta, 1939ko irailaren 12an. Hurrengo hilabetean, Hendaiako mugatik Espainiara eraman zituzten denak, Estatuko Segurtasunari buruzko Daladier Dekretua aplikatuz.

### Gerraostea

Bartzelonara itzuli eta gerra amaitu ondoren, 14 urte zituenetik lan egin zuen lantegian lana eskatu zuen, baina ez zuten onartu, eta galtzak egiten hasi zen. PSUC berrantolatzeko lehen prozesuan lagundu zuen, militante klandestinoekin konektatu zuen presoei laguntzeko. 1940ko otsailean, koadroen eta militanteen sarekada masiboan atxilotu egin zuten. Berrogeita hamar guztira, eta hamabi emakume ziren. 1941eko martxoan auzipetu eta hamabi urteko kartzela-zigorra ezarri zioten, eta Les Cortsen egon zen 1947 arte.
Irtetean, ezkutuko lanera itzuli zen, eta hainbat aldiz atxilotu zuten. Horietako bat 1951ko greba orokorrean egindako jarduerengatik, Les Corts-era itzuli zen berriro, eta sei hilabete eman zituen kartzelan. 1958an espetxean sartu zuten berriro, ordurako Les Corts deseginda zegoen, eta Trinitateko espetxea (haren ondorengoa) oraindik ez zegoen; horregatik, hiru hilabete igaro zituen Modelo kartzelako emakumeentzako pabiloi batean.
1968an Solidaridad fundazioan parte hartu zuen, presoei laguntzeko batzordean, eta hurrengo hamarkadan Kataluniako Preso Ohien Elkartean. 1977ko ekainaren 15eko hauteskunde orokorretan, PSUCeko hautagaia izan zen Bartzelonako barrutian. Alderdia hautsi ondoren, Kataluniako Komunisten Partiduan sartu zen (PCC).

### Heriotza

2000ko martxoaren 21ean hil zen Bartzelonan, 83 urte zituela.

## Erreferentziak

* ↑ Vicente, Isabel. (1979). «Alguns dels fets viscuts a França i a la Presó» Nous Horitzons (32).
* ↑ «Isabel Vicente García. Biografía» Dones de Gràcia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28975189
# Isabel Vega

Isabel de Vega (1558-1568 inguruan aktiboa izan zen) Gaztelako XVI. mendeko emakume idazlea izan zen. Garaian ospea izan zuen nahiz eta gaur egun bere lan gutxi ezagutu. Hari buruzko informazioa ere oso eskasa da.

## Biografia

Isabel de Vega 1558an jaio zen. Alcalá de Henaresen bizi izan zen. Haren inguruari buruzko datuak ez badira ere, beste idazle askorekin idatzizko kontaktuak izan zituen. Gortetik oso urruti ez zegoen. Ezagutzen diren bere idazlanek kultura handiko emakumea erakusten dute.

## Obra

Bere obratik bakarrik hamalau poema ezagutzen dira. Nahiz eta gutxi izan asko dira kontutan emakume batek idatzitakoak zirela; garaiko Gaztelak emakumeei kultura mailan muga handiak ezartzen zien. Hor ikus daiteke bere lanek zabalkunde handia izan zutela. Beste datu azpimagarria da bere poemak gutxienez hiru kantategietan jaso zirela. Datu horiek XVI. mendearen gizartean ez dira hutsalak.

## Erreferentziak

* ↑ https://lclcarmen1bac.wordpress.com/puellae-doctae-mujeres-doctas-mujeres-escritoras/puellae-doctae-mujeres-escritoras-del-renacimiento/isabel-de-vega/

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Nieves Baranda: "Isabel de Vega, poeta con musa (Alcalá, 1558, 1568)", Epos aldizkaria, 30.zk. 2014.
* Datuak: Q42904762
# Isabel Tolosa Cortés de Moctezuma

Isabel Tolosa Cortés de Moctezuma (Mexiko Hiria, Mexiko, 1568 – 1619 edo 1620), Juan Tolosa eta Leonor Cortés Moctezumaren alaba, Espainia Berriko Erregeorderriko aristokrata eta Juan Oñate konkistatzaile eta esploratzailearen emaztea.

## Biografia

Mexiko Hirian jaioa, Juan Tolosa eta Leonor Cortés Moctezumaren alaba izan zen. Hainbat neba-arreba izan zituen, ahizpa batzuk mojak egin ziren Sevillan; beste bat, ordea, Leonor Tolosa Cortés de Moctezuma Cristobal Zaldivarrekin ezkondu zen.
1588an, Isabel Juan Oñaterekin ezkondu zen, Panucon, Zacatecasen. Oñate, euskal jatorrikoa, Espainia Berriko herri indigenen aurka erabili zuen indarkeriagatik ezaguna egin zen. Isabelekin ezkonduta egoteak ospe handia eman zion Oñateri. Bi seme-alaba izan zituzten:
* Cristobal Naharriondo Pérez Oñate eta Cortés Moctezuma (1589 edo 1610ean jaioa), María Gutiérrez del Castillorekin ezkondua. Seme bat izan zuten, Juan de Oñate. 1608tik 1610era, Mexiko Berriko Santa Fe probintziako lehen gobernadore hautatua izan zen.
* María Oñate eta Cortés Moctezuma (1590 edo 1594an jaioa) 1616ko abuztuaren 17an Vicente de Zaldívar Oñate Mendoza sarjentu nagusiarekin ezkondu zen.
1595ean, Felipe II.a Espainiakoak Río Grande kolonizatzeko agindua eman zion Oñateri, Isabel Zacatecasen geratu zen bitartean. 1598an Oñatek espedizioa zuzendu zuen Mexiko Berrira eta Espainiako lehen asentamendua sortu zuen eskualdean. Haren semeak, Cristobalek, bederatzi urte inguru zituela aitarekin joan zen. Senarrak Mexiko Berria eskatu zuen Espainiarentzat, Rio Grande delakoaz haraindi, eta Santa Fe probintziako lehen gobernadore koloniala izan zen. 1608an, ordea, semea lehen gobernadore hautatua izan zen.
Isabel 1619 edo 1620 inguruan hil zen Panucon, Zacatecasen.

## Erreferentziak

* ↑ Beatrice Quijada Cornish, The Ancestry and Family of Juan de Onate, University of California, pp. 459, 463, retrieved on 11 January 2010
* ↑ Cornish, p.463

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Joan Tolosa
Hernán Cortés
Isabel Tolosa Cortés de Moctezuma
María de Oñate y Cortés
Leonor Cortés Moctezuma
Tecuichpo Ixcaxochitzin :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6077821
# Isabel Torres (aktorea)

Isabel Torres (Las Palmas Kanaria Handikoa, Kanariak, 1969ko uztailaren 14a - ibidem, 2022ko otsailaren 11) kanariar telebista aurkezlea, irrati esataria eta aktorea izan zen.

## Bizitza

1996an nortasun agiria bere benetako genero nortasunera egokitzea lortu zuen lehen kanariar transexuala izan zen. 2005ean Las Palmas Kanaria Handiko inauterietako erregina izateko aurkeztu zen lehen hautagai transexuala izan zen. 2006an Interviú aldizkariaren azalerako posatu zuen.
2020an Veneno. Vida y muerte de un icono telesailean La Venenoren papera antzeztu zuen. 2020ko martxoan iragarri zuen biriketako minbizia zeukala, metastasiarekin hezurretan.

## Filmografia
### Zinema

| Urtea | Izenburua | Rola | Oharrak |
| 1996 | Fotos | | Bigarren mailako papera |
| 2008 | Camino a la locura | | Film laburra |
| 2010 | Los brazos de Venus | | Film laburra |
| 2021 | 8 años | Thora | |

### Telebista

| Urtea | Izenburua | Papera |
| 2010 | Nos vamos pa la playa | Aurkezlea |
| 2020 | Veneno | La Veneno |

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) Vegas, Valeria. (2020-03-16). «Así es ‘Veneno’, la serie que España se merecía» Vogue (Noiz kontsultatua: 2020-04-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) Mengual, Elena. (2005-01-20). «Una transexual, candidata a Reina del Carnaval de Las Palmas» El Mundo (Noiz kontsultatua: 2020-04-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Isabel Torres, en 'Interviú'» El Periódico 2006-09-11 (Noiz kontsultatua: 2020-04-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Isabel Torres, protagonista de La Veneno, revela que padece cáncer de pulmón con metástasis en los huesos» El Mundo 2020-03-31 (Noiz kontsultatua: 2020-04-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q87653598
# Jackson udalerria, Brown konderria (Ohio)

Jackson udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Brown konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.738 biztanle zituen, 73.4 milia karratu (190 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Jackson udalerriak 638 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 30.582 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q924570
* Multimedia: Jackson Township, Brown County, Ohio / Q924570
# Jackson udalerria, Cass konderria (Indiana)

Jackson udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Cass konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.773 biztanle zituen, 30.05 milia karratu (77.8 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Jackson udalerriak 1243 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.831 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9040473
* Multimedia: Jackson Township, Cass County, Indiana / Q9040473
# Jackson udalerria, Champaign konderria (Ohio)

Jackson udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Champaign konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.555 biztanle zituen, 96.8 milia karratu (251 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Jackson udalerriak 1044 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 32.246 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q924969
* Multimedia: Jackson Township, Champaign County, Ohio / Q924969