OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Liposoma

Fosfolipidoz osaturiko bigeruza lipidikozko besikula esferikoa da liposoma. Tamaina aldakorrekoa izan daiteke (25 nm - 1 μm) eta barnean medio urtsua du. Bigeruza lipidiko sintetikoen erabilerak mintz plasmatikoaren ezaugarriei buruzko ikerketak erraztu ditu.
Lipido mota desberdinak eta horien nahaste desberdinetatik abiatuz sintetiza daitezke liposomak, baina garrantzitsuenak fosfolipidoak dira. Posible da gainera, lipidoez gain proteinak dituzten liposomak sortzea.

## Liposoma motak

Bi liposoma mota bereizten dira:
* Besikula multilamelarrak: hainbat bigeruza lipidikoz osaturik daude, bata bestearengandik likidoz banandurik.
* Besikula unilamelarrak: likidoz beteriko nukleo edo gunea inguratzen duen bigeruza lipidiko sinple batez osaturikoak.

## Erabilera

Azken urteotan liposomen teknologia asko garatu da eta jatorrizkoaz gain (mintzari buruzko ikerketak) erabilera ugari garatu dira:
Medikamendu, drogak eta bestelako substantziak liposometan sartu eta garraiatzea posible dela frogatu da. Medikamenduz beteriko liposomak medikamendu soilaren administrazioak baino abantaila handiagoak ditu. Alde batetik, eraginkortasuna areagotzea lortzen da, ehun osasuntsuak ekidin eta ehun gaixoetara zuzentzen baitira. Bestetik, liposomak toxikoak ez direnez, medikamendu baten eraginkortasuna/toxikotasuna hobe daiteke.
Posible da liposomak zeluletara atxikitzea mintz-antigenoen aurkako antigorputzak erabiliz. Honela, molekula desberdinak mintz lipidikoan murgildurik babestuta daude eta zelula zein ehun desberdinetara bidera daitezke. Dena den, oraindik arazo ugari konpondu gabe daude eta nahiz eta medikamendu ugari liposometan enkapsulaturik komertzializatu, beste askoren erabilera oraindik ezinezkoa da.

### Adibideak

* Intsulina liposometan enkapsulaturik administratu daiteke aho bidetik.
* Minbiziaren terapian erabili ohi diren drogak zelula gaiztoetara modu egokiagoan heltzea lor daiteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q410454
* Multimedia: Liposomes / Q410454
# Lipomo

Lipomo Italiako udalerri bat da. Comoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 5.914 biztanle ditu, 2,3 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Lipomok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Capiago Intimiano Como Tavernerio Montorfano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47349
* Multimedia: Lipomo / Q47349
# Lipoproteina

Lipoproteinak proteina eta lipidoz osatutako konplexu makromolekularrak dira, gantzak gorputzean zehar garraiatzen dituztenak. Esfera-formakoak eta hidrosolubleak dira. Nukleoa lipido apolarrez (kolesterol-ester eta triglizeridoz) osaturik dago, eta kanpoko geruzan uretan disolbagarriak diren fosfolipidoak eta apoproteinak daude. Entzima, antigeno eta toxina asko lipoproteinak dira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Nutrizioa eta Dietetika Hiztegia] [2016]
* ↑ Ana GALARRAGA AIESTARAN: Hain txarra da kolesterola? Elhuyar aldizkaria, Zientzia.net

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28350
* Multimedia: Lipoproteins / Q28350
# Lipoma

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Lipoma tumore onbera da, gantz-zelulen ugalketa lokalizatu baten ondorioz, gantz-ehunaren barnean sortua. Larruazalean lipoma isolatua izan ohi da, baina badira lipoma anizkoitzak, simetrikoak sarritan, eta baita neurofibromekin batera agertzen direnak ere (Recklinghausen-en eritasunean, adib.). Biztanleriaren %2ak jasaten du eta, normalean, ez dute inolako zerikusirik minbiziarekin.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2004]
* ↑ (Ingelesez) Kransdorf, Mark J.; Murphey, Mark D.. (2006). Imaging of Soft Tissue Tumors. Lippincott Williams & Wilkins, 81 or. ISBN 9780781747714..
* ↑ (Ingelesez) orthoinfo.aaos.org. (2012ko maiatza). Lipoma-OrthoInfo - AAOS. .
* ↑ (Ingelesez) Fletcher, Christopher D. M.; Unni, K. Krishnan; Mertens, Fredrik. (2002). Pathology and Genetics of Tumours of Soft Tissue and Bone. IARC, 20 or. ISBN 9789283224136..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q689985
* Multimedia: Lipomas / Q689985
# Llaviada

Llaviada, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Bual udalerrian dagoen parrokia eta herri bat da. 2013ko erroldaren arabera 13 biztanle zituen.
# Llavorsí

Llavorsí Kataluniako udalerria da, Pallars Sobirà eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 374 biztanle zituen. 68,5 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 716 | 816 | 851 | 786 | 733 | 595 | 630 | 498 | 295 | 268 | 283 | 374 |

## Ikus, gainera

* Lleidako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* (Katalanez) (Gaztelaniaz) Llavorsí
* Datuak: Q12682
* Multimedia: Llavorsí / Q12682
# Llawryglyn

Llawryglyn, galesez: Llawr-y-glyn, Galesko udalerri bat da, Powys konderrian. Newton udalerritik 10 milia mendebaldera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11130142
* Multimedia: Llawryglyn / Q11130142
# Llay-Llay

Llay-Llay Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Valparaíso eskualdeko San Felipe de Aconcagua probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 21.644 biztanle zituen.

## Toponimia

Llay-Llay hitzak Mapudungunez haizeak esan nahi du.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Llay-Llayko udalaren webgunea.
* Datuak: Q14498
* Multimedia: Llay-Llay / Q14498
# Llaüt

Llaüt Mediterraneo itsasoko txalupa tradizionala da, gaur egun kirol estropadak egiteko erabiltzen dena.

## Historia

Aintzina beladun egurrezko ontzia izan zen. Gaur egun Katalunian, Valentziako Erkidegoan eta Andaluzian estropadak izaten dira. 2005 aurretik erkidego bakoitzak bere ontzi propioa zeukan (llaguta, falutxoa eta jabega hurrenez hurren) baina urte horretan ontziak bateratu egin zituzten, Llaüt mediterranearra eratuz, eta Espainiako txapelketa ere antolatu zuten.

## Ontzia

Llaüt Mediterranearrak 8'5 metrotako eslora dauka eta federazioek adostu bezala 150 kg-tako gutxienezko pisua izan behar du. Zortzi arraunlari eta lemazainak jokatzen dute estropada.

## Talde ezagunak

* Katalunian:
** Club de Rem Badalona
** Club Nàutic Bétulo
** Club de Rem Colera
** Club Nàutic Flix
** Club de Rem Santa Cristina
** Vent d'Estrop (Cambrils)
* Valentziako Erkidegoan:
** Club Náutico Campello
** Real Club Náutico Dénia
** Real Club Náutico de Gandía
** Real Club Náutico de Valencia
** Regatas de Alicante
** Club de Remo Torrevieja
** Universitario Valencia
** Universitat D'Alacant
* Andaluzian:
** Club Marítimo Linense
** Real Club Mediterráneo (Málaga)
** Club de Remo Torremolinos

## Txapelketak

* Espainiako Llaüt Txapelketa (ofizialki: Campeonato de España de Banco Fijo Mediterráneo)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1762513
* Multimedia: Llaüt / Q1762513
# Llavero

Llavero Karrikiri ganadutegi nafarreko zezen suhar bat izan zen, 1860ko zezenketa batean ospetsu bihurtu zena.
1860ko urriaren 14an, Isabel II.a Espainiako erreginaren omenezko zezenketa batean irten zen, Nazario Karrikiriren ganadutegiak Zaragozan hornitu zuen zezenketa batean. Juan Manzano El Nili toreatzaileak toreatu behar zuen, baina zaldien akuiluen txandan sekulako triskantza eragin zuen Llaverok: 53 akuilu-sastakada jaso eta 14 zaldi hil zituen. Publikoaren eskariz zezena indultatu egin zuten; hau da, toreatzaileak ezpataz hiltzetik libratu zuten, baina zauriengandik egunean bertan hil zen zezen plazako ukuiluetan.
Llaveroren burua, disekatuta, Iruñeko Zezenzaleen Klubean dago ikusgai.

## Erreferentziak

* ↑ Juanpasmo. (2010-03-27). «EL TORO LLAVERO» EL Rincón de Ordóñez (Noiz kontsultatua: 2023-08-30).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Carriquiri, Nazario - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2023-08-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122065435
# Llavianako geltokia

Llaviana Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Llaviana udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Gijon — Llaviana

## Zerbitzuak

Asturiasko Renfe Aldiriak
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
 C-5fGijón/XixónTremañes • Sotiello • Pinzales • la Aguda • Ponte Buracos • la Florida • Noreña • el Berron • Xixun • Bendicion • Valdesoto • Carbayin • Curuxona • Tuilla • la Felguera • Sama • Ciañu • San Vicente • l'Entregu • Samartin • Carrocera • Sotrondio • Blimea • BarredosLlaviana :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18223944
iea  Asturiasko Renfe Aldiriak :
# Llawhaden

Llawhaden, galesez: Llanhuadain, Galesko udalerri eta komunitate bat da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. Komunitateraen barnean Robeston Wathen udalerria, Narbeth udalerriaren zati bat eta Gelli herrixka daude. Udalerrian izen berdineko Llawhaden gazteluaren hondakinak daude.
2011ko erroldaren arabera 688 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6661937
* Multimedia: Llawhaden / Q6661937
# Llay

Llay, galesez: Llai, Galesko iparraldeko udalerri eta komunitate bat da, Wrexham konderrian dagoena. Gwersyllt eta Gresford udalerriak barne hartzen ditu. 1966. urterarte ikatz meatzaritzaren eremua izan zen.
2011ko erroldaren arabera 4.814 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6661943
* Multimedia: Llay / Q6661943
# Llavandere

Llavandere Asturiar mitologiako izakiak dira. Emakume oso zaharrak dira, ibaian gauez arropa garbitzen dute. Ez dute maite jendeak begiratzea, horregatik jendea ibaian ito dezakete. Batzuek ibaiko uraren norabidea kontrolatuz basoko suteak itzaltzen dituzte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12262515
# Litto Nebbia

Félix Francisco Nebbia Corbacho (Rosario, Santa Feko probintzia, 1948ko uztailaren 21a), ezagunagoa Litto Nebbia izen artistikoaz, argentinar rock musikagile eta abeslaria da. Gaztelaniazko rockaren aitzindarietako bat izan zen. 1967an, Tanguitorekin batera ondu eta Los Gatos taldearekin grabatu zuen La Balsa kantuaren 200.000 ale saldu zituen. Handik aurrera 100 disko baino gehiago argitaratu ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Litto Nebbia. rock.com.ar (Noiz kontsultatua: 2015-08-22).
* Datuak: Q919004
* Multimedia: Litto Nebbia / Q919004
# Lituania-Sobietar Gerra

Lituania-Sobietar Gerra, Lituano-Boltxebike Gerra izenarekin ezagutua Lituanian (Lituanieraz: karas su bolševikais) Lituaniako Lehen Errepublika eta Boltxebikeen artean gertatutako gatazka militarra izan zen, Lehen Mundu Gerra eta gero. Gerra hau Sobietarren 1918ko Mendebaldeko ofentsibaren parte izan zen. Ofentsiba honen funtzioa Baltikoko estatuetan eta Ukrainia-Polonian Errepublika Sozialista Sobietikoak ezartzea zen.
1918ko amaieran Sobietarrek Lituaniako mugara iritsi ziren eta 1919ko urtarrilean Lituaniako 2/3 kontrolatzen zuten; momentu honetara arte ia oposiziorik ez zuten aurkitu. Sobietarren aurrerapena gelditu zen Kaunasen, Lituaniako momentuko hiriburua, Lituaniar armadak eta alemaniar bolondresek hiria ausardiaz babestu zutelako. 1919ko apirilatik aurrera Lituania-Sobietar Gerra Polonia-Sobietar Gerraren parean joan zen. Polonial Lituaniaren lurra batzuk erreklamatzen zituen, Vilniusko lurraldea adibidez. Tentsio hauek Polonia-Lituania Gerraren hasiera eragin zuten.
Norman Davies historialariak horrela laburbildu zuen arazoa:
"Alemaniar armadak lituaniar nazionalistak laguntzen zituen, Sobietarrek lituaniar komunistak eta Poloniak guztien kontra borrokaten zuen." Maiatzaren erdialderantz Silvestras Žukauskas lituaniar jeneralak ofentsiba bat hasi zuen sobietarren kontra Lituaniako ipar-ekialdean. Ekainan Letonia-Lituania mugara iritsi ziren eta Boltxebikeak Zarasaitik hurbil inguratutak geratu ziren, non 1919ko abuztura arte iraun zuten. 1920an Daugavpilsko Guduan Sobietar-Lituaniar frontea apurtu zen. 1919ko irailatik jada egon ziren bake-hitzarmenak baina ez ziren inora iritsi 1920ko maiatzara arte. 1920ko uztailaren 12an Sobietar-Lituania bake-hitzarmena sinatu zen eta Sobietar Batasunak Lituaniaren independentzia aintzatetsi zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Davies, Norman, 1939-. Europe : a history. ISBN 0195209125. PMC 35593922. (Noiz kontsultatua: 2019-06-20).
* ↑ (Ingelesez) Davies, Norman. Europe: A history. , 506 or. ISBN 0195209125..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1604816
# Littleville (Alabama)

Littleville Alabamako herri bat da. Colbert konderrian kokatua dago. 2010ean 1.011 biztanle zituen, 78,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Colbert konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66574
# Littorina obtusata

Littorina obtusata itsas-barraskilo espeziea da, Littorinidae familiakoa. Banaketa-area zabala du: Atlantikoaren Europako kostaldea Norvegiatik hegoaldeko Espainiara, Mediterraneoa eta Atlantikoaren ipar-mendebaldea (Maineko golkoa).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1317525
* Multimedia: Littorina obtusata / Q1317525
* Espezieak: Littorina obtusata
# Lituania eta Polonia arteko muga

Lituania eta Poloniaren arteko egungo muga 1990eko martxoaren 11n Lituaniaren independentzia berrezarri zenetik dago. Ordura arte, Polonia eta Sobietar Batasuneko Lituaniako RSS berdin-berdina zen muga. Muga 104 kilometro luze da. Lituania, Polonia eta Errusia arteko puntu hirukoitzetik hego-ekialdera hedatzen da, Bielorrusia, Lituania eta Polonia arteko punturaino.
EBko eta NATOko estatu baltikoek Errusiarekin lerrokatutako Estatu Independenteen Erkidegoko kide ez den herrialde batekin partekatzen duten Lurreko muga bakarra da.
NATOko planifikatzaile militarrentzat, mugako eremuari Suwalki Tartea esaten zaio (Suwałki hiri hurbilaren izena du), lur laua eta defendatzen zaila delako, Bielorrusiaren eta Kaliningradeko enklabe errusiarraren artean dagoen bretxa bat, eta NATOko estatu baltikoak Poloniarekin lotzen dituena. Ikuspegi hori islatu zen NATOren 2017. urteko ekitaldi batean, lehen aldiz balizko eraso errusiar baten aurka arrakala defendatzen aritu baitzen.

## Historia

Lituania eta Poloniaren arteko muga 1990eko martxoaren 11n Lituaniaren independentzia berrezarri zenetik egon da. Bigarren Mundu Gerraren ondoren ezarri zen muga hori. Ordura arte, muga bera zuten Poloniak eta Sobietar Batasuneko Lituaniako Sobietar Errepublika Sozialistak. Poloniako Bigarren Errepublika eta Lituaniako Lehen Errepublikaren artean 1918tik 1939ra bitartean beste muga ezberdin bat egon zen. Poloniaren eta Lituaniaren arteko mugako gatazkaren ondoren, 1922tik aurrera egonkor iraun zuen eta 521 km. luze zen. XVIII. mendean Polonian gertatutako zatiketetan, mugak egon ziren Poloniako Zarerriaren (Augustoweko voivoderria) eta Errusiako Inperioko lur lituaniarren (Kovno eta Vilnako gobernazioak) artean. Lublingo Batasunetik (1569) partizioetaraino, ez zen mugarik egon Polonia eta Lituaniaren artean, bi herrialdeak erakunde federatu bakar bateko kide baitziren: Poloniako Mankomunitatea eta Lituaniakoa. Erdi Aroan, Poloniako Erresumak eta Lituaniako Dukerri Handiak beste muga bat zuten.
Lituania eta Polonia Schengen eremuarekin bat egin zuten 2007an. Horrek esan nahi du pasaportearen kontrol guztiak 2007ko abenduan erretiratu zirela mugatik.

## Erreferentziak

* ↑ Bearak. This tiny stretch of countryside is all that separates Baltic states from Russian envelopment. .
* ↑ Sytas. NATO war game defends Baltic weak spot for first time. .
* ↑ LR AT AKTO Dėl Lietuvos nepriklausomos valstybės atstatymo signatarai. .
* ↑ Polska w cyfrach [in:] E. Romer Atlas Polski współczesnej, 1928.
* ↑ Stephen R. Burant Y Voytek Zubek, las memorias Viejas de Europa Oriental y Realidades Nuevas: Resucitando el polaco-lithuanian Unión, Política europea Del este y Sociedades 1993; 7; 370, on-line

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2453834
* Multimedia: Lithuania-Poland border / Q2453834
# Littoral (Benin)

Littoral Beningo hegoaldeko departamendua da, Ouémé eta Atlantique departamenduen eta Ozeano Atlantikoaren artean dagoena. 79 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2013an 679.012 biztanle zituen. Cotonou da hiriburua.

## Erreferentziak

* ↑ Benin: Departments, Major Cities & Towns - Population. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2020-1-9).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29158
* Multimedia: Littoral Department / Q29158
# Littorina

Littorina itsas-barraskilo generoa da, Littorinidae familiakoa; karrakela, magurioa eta mangolinoa izenak ematen zaizkio euskaraz. Europan bederatzi espezie daude, marearteko zabalgunean bizi direnak. Ezagunena karrakela arrunta (Littorina littorea) da.

## Izena

Littorina izena Littorina itsasotik datorkio, Itsaso Baltikoaren aurrekari geologikoa.

## Espezieak

* Littorina aleutica Dall, 1872
* Littorina arcana Hannaford-Ellis, 1978
* Littorina brevicula (Philippi, 1844)
* Littorina compressa Jeffreys, 1865
* Littorina fabalis (Turton, 1825)
* Littorina horikawai Matsubayashi & Habe in Habe, 1979
* Littorina islandica Reid, 1996 †
* Littorina kasatka Reid, Zaslavskaya & Sergievsky, 1991
* Littorina keenae Rosewater, 1978
* Littorina littorea (Linnaeus, 1758), karrakela arrunta
* Littorina mandshurica (Schrenk, 1861)
* Littorina natica Reid, 1996
* Littorina obtusata (Linnaeus, 1758)
* Littorina petricola Arnold, 1908 †
* Littorina plena Gould, 1849
* Littorina remondii Gabb, 1866 †
* Littorina saxatilis (Olivi, 1792)
* Littorina scutulata Gould, 1849
* Littorina sitkana Philippi, 1846
* Littorina sookensis Clark & Arnold, 1923 †
* Littorina squalida Broderip & Sowerby, 1829
* Littorina subrotundata (Carpenter, 1864)
* Littorina varia
* Littorina zebra

## Erreferentziak

* ↑ Férussac A. É d'A de (1822). H.N. g. et p. Moll., Tabl. gén., xxxiv.
* ↑ Gaurko hitza: magurio. euskaljakintza.com (Noiz kontsultatua: 2010-09-13).
* ↑ Sarasua, Asier. Karrakelak, magurioak eta mangoliñuak. Eibarko peoria, 2014ko ekainak 11, eibar.org (Noiz kontsultatua: 2021-12-29).
* ↑ Espezierik ezagunena Littorina littorea bada ere, Littorina generoko espezie guztiei karrakela izena ematen zaie, Euskaltzaindiaren Hiztegiaren arabera.
* ↑ Karrakela. Euskaltzaindiaren Hiztegia, euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2010-09-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83749
* Multimedia: Littorina / Q83749
* Espezieak: Littorina
# Lituaniako Dukerri Handia

Lituaniako Dukerri Handia Ekialdeko Europako estatua izan zen, XIII. mendea eta 1795 artean existitu zena. Lituaniarrek sortua, laster hedatu eta Kieveko Rusa zenaren hainbat lur bereganatu zituen, gaur egungo Bielorrusia eta Polonia, Ukraina eta Errusiako zatiak kontrolatzeraino. Bere hedadurarik handienean, garaiko Europako estaturik zabalena zen. Etnia eta erlijo anitzeko estatua izan zen, askotariko hizkuntza, erlijio eta kulturak biltzen zituena.

## Historia

Lituaniar lurraldeen egonkortzea XII. mende amaieran hasi zen. Mindaugas, Dukerri Handiko lehen agintaria, Lituaniako errege katoliko izendatu zuten 1253an. Estatu nagusiki paganoa zena Iparraldeko Gurutzaden jomuga izan zen, Ordena Teutonikoaren eta Livoniar Ordenaren eskutik. Erlijio eta etnia anitzeko estatua Gediminasen erregetzaren amaieran hasi zen, eta haren seme Algirdasen eskutik hedatu zen gehiago. Algirdasen oinordeko Jogailak (1382-1434) bururatu zuen Lituaniako Dukerriaren zabaltzea. Hark, katoliko bihurtu, eta Luis I.a Hungariakoaren alaba Eduvigisekin ezkondu ondoren, Polonia eta Lituaniaren arteko dinastia batasuna lortu zuen (Krewoko Batasuna, 1386).
Vytautas Handiaren agintaldiak markatu zuen Dukerri Handiaren hedadura maximoa, eta Ordena Teutonikoaren porrota Grunwaldeko Guduan, 1410ean. Vytautasen heriotza eta gero, Lituania eta Poloniako Erresumaren arteko erlazioak gaiztotu eta batasuna haustear egon zen. Baina Moskuko Dukerri Handiaren aurkako gudek batasuna bere horretan mantentzera behartu zuten.
1569an, Lublingo Batasunak estatu berri bati eman zion hasiera, Bi Nazioen Errepublikari alegia. Federazio horretan, Lituaniako Dukerri Handiak bere berezitasun politikoa atxiki eta gobernu, lege, armada eta altxortegi propioak izan zituen. Federazioa 1791n desegin zenen, estatu bakar batean ezarri ziren bi nazioak, monarka eta parlamentu bakarrarekin. 1792an, ordea, Errusiar Inperioak federazioa inbaditu eta inguruko estatuen artean banatu zuen. Krakovia, Varsovia eta Vilnius hiri nagusiak zituen estatu txikiago batek eutsi zion independentziari, izenez bederen. 1795ean, Kościuszkoren Matxinada eta gero, Polonia osoa Errusiar Inperioa, Prusiako Erresuma eta Austriako Etxearen artean banatu zuten, Lituaniako Dukerri Handiari amaiera emanez.

## Erreferentziak

* ↑ Bideleux, R., A History of Eastern Europe: Crisis and Change, Routledge, 1998. 122 or.
* ↑ N. Davies. Europe: A History. Oxford, 1996, 392. or.
* ↑ Sortaldeko Europa (XIV. eta XV. mendeak). Lur entziklopedia tematikoa, Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentzia, euskara.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2017-9-20).
* ↑ D. Stone. The Polish-Lithuanian state: 1386-1795. University of Washington Press, 2001, 63. or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q49683
* Multimedia: Grand Duchy of Lithuania / Q49683
# Littletown (Arizona)

Littletown Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pima konderrian dago, Arizona estatuan. 1.010 biztanle ditu, 0,322698 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Pima konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1865949
* Multimedia: Littletown, Arizona / Q1865949
# Lola Robles

Lola Robles (Madril, 1963ko irailaren 17a) espainiar idazlea da, zientzia-fikziozko lanetan aditua. Aktibismo sozialagatik ere nabarmendu da. Feminista, bakezalea eta queer deitzen zaio.

## Biografia

Filologia hispanikoa ikasi zuen, baina profesionalki beste jarduera batzuetan aritu zen (1987 eta 2002 bitartean agente judizial gisa lan egin zuen, eta, ondoren, Erregistro Zibilean, bere ikusmen-arazoek erretiroa eragin zuten arte).
Bost urtez Clara Obligadoren literatura-tailerretan parte hartu zuen. Madrilgo Emakumeen Liburutegian lan egin zuen 1986tik 2002ra bitartean, bere kultura-jarduerak, hitzaldiak eta lantegiak koordinatuz eta kudeaketa administratibo eta ekonomikoa eramanez, eta 1994an Emakumeen Liburutegi eta Dokumentazio Zentroen Sarearen sortzaileetariko bat izan zen.
Beste antologia batzuen artean, Ábreme con cuidado agertzen da (Dos Bigotes, 2015), non Carson McCullers idazlean oinarritutako testu bat idazten baitu.

## Lanak
### Eleberriak

* El informe Monteverde (zuzendutako eta hornitutako edizioa). Crononauta, 2018.
* El árbol de Sefarad, Cerbero, 2018
* Yabarí. Cádiz, Cerbero, 2017.
* Flores de metal. Equipo Sirius, 2007.
* El informe Monteverde: primera aproximación al est. Equipo Sirius, 2005.
* La rosa de las nieblas. Madrid: Kira, Edit, 1999.

### Ipuin-liburuak

* Amargarita Páez: relatos (1. eta 2. edizioa, Mujer Palabra, 2002 eta 2007; 3. edizioa berrikusita eta hornituta, La autora, 2010).
* Historias del Crazy Bar y otros relatos de lo imposible. Stonewall, 2013 (María Concepción Regueirorekin batera).
Saiakuntza-liburuak
* En regiones extrañas: un mapa de la ciencia ficción, lo fantástico y lo maravilloso. Edizio digitala, Palabaristas Press, 2016.

## Sariak

* 2020an Gabriel Saria, PORTIK, Espainiako Fantasia, Zientzia Fikzio eta Beldurrezko Elkarteak emana, zientzia-fikzioaren, fantasiaren edo beldurraren munduan egindako ekarpenagatik.
* 2017an Ignotus saria, eskualde arrotzetan egindako saiakuntza-liburu onenari.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Gaztelaniaz) Lola Robles – Crononauta. (Noiz kontsultatua: 2022-07-31).
* ↑ «'Abreme con cuidado', un homenaje a la literatura escrita por mujeres», Cáscara amarga, 14 de diciembre de 2015.
* ↑ «Premios Gabriel – Asociación Española de Fantasía, Ciencia Ficción y Terror» www.aefcft.com.

## Ikus gainera

* Literatura homosexuala Espainian
* Espainiako zientzia-fikzioa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24567423
* Multimedia: Lola Robles / Q24567423