OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jeremy Irvine

Jeremy William Fredric Smith (Gamlingay, 1990eko ekainaren 18a), Jeremy Irvine izen artistikoz ezaguna, ingeles aktorea da. Gehienbat War Horse eta Great Expectations filmetan antzeztu izaganatik ezaguna da.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia |
| 2011 | War Horse | Albert Narracott |
| 2012 | Now Is Good | Adam |
| 2012 | Great Expectations | Philip "Pip" Pirrip |
| 2013 | The Railway Man | Eric Lomax (gaztea) |
| 2014 | A Night in Old Mexico | Gally |
| 2014 | Beyond the Reach | Ben |
| 2015 | The Woman in Black: Angel of Death | Harry Burnstow |
| 2015 | The World Made Straight | Travis Shelton |
| 2015 | The Bad Education Movie | Atticus Hoye |
| 2015 | Stonewall | Danny Winters |
| 2016 | This Beautiful Fantastic | Billy |
| 2016 | Fallen | Daniel Grigori |
| 2018 | Billionaire Boys Club | Kyle Biltmore |
| 2018 | Mamma Mia! Here We Go Again | Sam Carmichael (gaztea) |
| 2019 | Paradise Hills | Markus |
| 2019 | The Professor and the Madman | Charles Hall |
| 2019 | The Last Full Measure | William Pitsenbarger |
* Datuak: Q542571
* Multimedia: Jeremy Irvine / Q542571
# Jeremy Renner

Jeremy Renner (Modesto, 1971ko urtarrilaren 7a - ), Estatu Batuetako aktorea da.

## Filmografia

* Datuak: Q23365
* Multimedia: Jeremy Renner / Q23365
# Jeremy Suarez

Jeremy Steven Suarez (Burbank, California 1990eko uztailaren 6a) estatubatuar aktorea da.

## Filmografia

* 1996: Sister, Sister - Little Boy
* 1996: Jerry Maguire - Tyson Tidwell
* 1997: Built to Last - Ryce Watkins
* 1998: The Wayans Bros. - Jimmy
* 1996–1998: Chicago Hope - Raymond Wilkes
* 1998: Susan's Plan - Kevin
* 1998: Beverly Hills, 90210 - Ryan
* 2000: MADtv - Cowboy Trick or Treater
* 2001: Max Steel
* 2001: The Land Before Time VIII: The Big Freeze - Tippy
* 2002: Treasure Planet - Additional Voice
* 2002: Hey Arnold! Scared Boy
* 2003: Brother Bear - Koda
* 2004: The Ladykillers - Li'l Gawain
* 2004: Fat Albert - Russell
* 2005: Room to Grow - Teasel
* 2005: The Proud Family Movie - Wally
* 2001–2006: The Bernie Mac Show - Jordan Thomkins
* 2006: Brother Bear 2 - Koda
* 2007–2008: King of the Hill - Arrow Kid #1 / Jack
* 2008: Extreme Movie - RJ
* 2012: Zambezia - Kai
* 2013: The Fix - Nathaniel
* 2014: Angry Video Game Nerd: The Movie - Cooper Folly
* Datuak: Q623321
* Multimedia: Jeremy Suarez (actor) / Q623321
# Jeremías Gamboa

Jeremías Raúl Gamboa Cárdenas (Lima, Peru, 1975) Peruko idazle eta kazetaria da. Bere herrialdeko literatura errebelazioetako bat jotzen da "Contarlo todo" (Mondadori, 2013) eleberriagatik, Carmen Balcells eta Mario Vargas Llosa Nobel saridunaren aitortzarekin.

## Historia

Baliabide ekonomiko gutxi dituen familia batean jaio zen Jeremías Gamboa. Gurasoak, Ayacuchoko bi nekazari, hirurogeiko hamarkadaren hasieran iritsi ziren Limara eta etxeko langilea (bere amaren kasuan) eta zerbitzaria (bere aitaren kasuan) bezalako ofizioak egiten zituzten, semeari hezkuntza hobea emateko.
Batxilergoa amaitzean, Jeremías Gamboa Historia karreran sartu zen San Marcos Unibertsitate Nagusian, Perun garai hartan bizi zen egoera sozial eta politikoak eten zituen ikasketak. Geroago, Limako Unibertsitatean sartu zen Komunikazio Zientziak ikasten, bere errendimendu akademiko onagatik beka bati esker. Urte horietan, supermerkatu kate bateko segurtasun langile eta kale saltzaile gisa ere lan egin zuen. Karreraren amaieran, Literatura Hispanoamerikarreko masterra egin zuen Coloradoko Unibertsitatean Boulder-en.
19 urte zituela, kazetaritzan hasi zen Caretas aldizkariko zuzendari gisa. Aitaren zuzendaritzari esker iritsi zen hara, orduan komunikabideetako zuzendariorde Fernando Ampuero del Bosque ezagutu zuen, Miraflores auzoko pizzeria batean zerbitzari lanetan ari zela. Bere bizitzako hamahiru urte kazetaritzari eskainiko zizkion, eta bertan El Comercio (Peru) aldizkaria eta Somos y Caras aldizkariak bezalako hedabideetako parte izan zen.
2007an bere lehen liburua argitaratu zuen: "Punto de fuga" izeneko ipuin bilduma (Alfaguara, 2007). Sei urte geroago, jada kazetaritzatik erabat aldenduta, "Contarlo todo" argitaratu zuen, autobiografikotzat jo izan den istorioa, kazetaria idazle izateko kazetaria uzten duen mutil xume baten istorioa kontatzen duelako.
Jeremías Gamboa bere bigarren eleberrian ari da lanean. Aldi berean, literatura tailerrak ematen ditu eta Limako "Asia Sur" aldizkariko zutabegilea da.
Jaime de Althaus kazetari ezagunaren alaba den Mariana de Althaus antzerkigile perutarraren bikotekide sentimentala da.

## Lana

* 2007 - Punto de fuga (Alfaguara)
* 2013 - Contarlo todo (Mondadori)

## Erreferentziak

* ↑ http://elcomercio.pe/espectaculos/1668493/noticia-jeremias-gamboa-como-hizo-peruano-convertirse-escritor-moda
* ↑ http://elcomercio.pe/espectaculos/1667388/noticia-que-nuevo-autor-peruano-ha-sorprendido-mario-vargas-llosa
* ↑ http://www.youtube.com/watch?v=FBkUsNBsK-s
* ↑ Copia archivada. .

## Kanpo estekak

* "Gamboa es el nuevo boom", artikulua Espainiako "La Razón" egunkarian .
* "Nace un nuevo fenómeno literario", Enrique Sánchez Hernaniren artikulua
* Jeremías Gamboa Jaime de Althaus-i egindako elkarrizketan
* Jeremías Gamboa Latinoamerikako literaturako ahots berrien artean
* Jeremías Gamboa "Vertígo Político" Mexikoko atariari eskainitako elkarrizketan
* "El Universal" egunkari mexikarraren kritikak "Contarlo todo" liburuari buruz
* Jeremías Gamboa edo arrakasta nola argitaratu aurretik
* Datuak: Q15617830
# Jeremy Strong

Jeremy Strong ( 1978ko abenduaaren 25a, Bostonen, Massachusetts ) estatubatuar aktorea da. The New Yorker aldizkariko profil batek Strong aktore obsesionatu gisa erretratatu zuen, bere metodoa mugaraino bultzatzen duen antzezle bat deskribatuz. 2022an, Time aldizkariak munduko 100 pertsonarik eragingarrienetako bat izendatu zuen, "inoizko telebistako hamar minutu onenen lehiakide" gisa.

## Ibilbidea

Strong-ek Yale Unibertsitatean eta Londresko Royal Academy of Dramatic Art-en ikasi zuen. Chicagoko Steppenwolf Theatre konpainian jasi zen zen antzezle profesional gisa. Broadwayko eszenara iritsi zen konpainia A Man for All Seasons produkzioarekin.
2008tik aurrera, film luzeetan lehen rolak azaldu zitzaizkion. Besteak beste, Strong-ek John George Nicolay antzeztu zuen Steven Spielbergen Lincoln drama historikoan 2012an, Kennedyren hiltzailea izan zen (Lee Harvey Oswald) Parkland-en 2013an eta Jerry Rubin aktibista The Trial of the Chicago 7 2020ko filman.
2018 eta 2023 artean geroztik, Strong bereziki ezagun bilakatu zen Succession serieko aktoreen parte gisa. Logan Roy fikziozko komunikabideen magnatearen familiari buruzko da telesaila, eta Kendall Roy semearen rola izan zen berea telesailean. Rol horrek Emmy eta Urrezko Globoak eskaini dizkio sarietan, bi Emmy zehazki, eta beste zenbait sari, goraipamen kritiko ugariz gain.

## Bizitza pertsonala

Strong Bostongo langile klaseko familia eta auzo batean jaio zen. Aita jatorri judukoa du.
2016an Emma Wall psikiatra daniarrarekin ezkondu zen. Hiru alaba dituzte, eta Kopenhage eta New York artean bizi da familia.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Jeremy Strong Shares Strong Family Bond With Wife Emma Wall» thefamilynation.com (Noiz kontsultatua: 2023-08-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15854232
* Multimedia: Jeremy Strong / Q15854232
# Jerez-ozpin

Jerez-ozpina (gaztelaniaz: vinagre de Jerez) jerezez egindako ozpina da. Cádizko Jerez de la Frontera, Sanlúcar de Barrameda eta El Puerto de Santa María udalerrien artean ekoiztua, palomino, Pedro Ximénez eta moscatel motako mahatsak erabiltzen dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ «El vinagre endulza otro mal año en las ventas de vinos de Jerez» Diario de Jerez 2011-10-31.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2766624
* Multimedia: Sherry vinegar / Q2766624
# Jeremy Rifkin

Jeremy Rifkin (Denver, Colorado, AEB, 1945eko urtarrilaren 26a) estatubatuar soziologo, ekonomista, idazle eta aholkularia da.

## Biografia

Bioteknologiaren industriaren eta gene-manipulazioaren aurkako ekintzailea da. Pentagonorako Ibilaldiaren antolatzailea (1968). Hiritar Batzordea sortu zuen 1969an, Estatu Batuetako gerra-krimenak salatu nahi zituzten Vietnameko beteranoez osatua. Bestalde, Brooklyn eta Harlem Ekialdeko auzo pobreak suspertzen laguntzen duten elkarteetan lan egin du.
1971n, People's Bicentennial Commission erakundea sortu zuen, Estatu Batuen sortzaileen balio iraultzaileak berreskuratze aldera. Hauek dira idatzi dituen libururik aipagarrienak: Common Sense II; How to Commit Revolution American Style; The third industriala revolution.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q505154
* Multimedia: Jeremy Rifkin / Q505154
# Jeremy Wariner

Jeremy Matthew Wariner (1984ko urtarrilaren 31) AEBetako atleta erretiratua da, 400 metrotan espezializatua. Lau domina olinpiko (hiru urre, zilar bat) eta Munduko Txapelketako sei domina irabazi zituen. Probako historiako laugarren azkarrena da (400 m), eta 43,45 segundoko marka pertsonala du. Wayde van Niekerk (43,03 WR, 2016), Michael Johnson (43,18 WR, 1999) eta Butch Reynolds (43,29 WR 1988) dira aurretik daudenak, eta bosgarren marka azkarrena, 2007an ezarri zenean.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2004 | Atenas Grezia | 01 ! | 400m |
| 2004 | Atenas Grezia | 01 ! | 4x400m |
| 2008 | Pekin Txina | 01 ! | 4x400m |
| 2008 | Pekin Txina | 02 ! | 400m |
| Munduko txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2005 | Helsinki Finlandia | 01 ! | 400m |
| 2005 | Helsinki Finlandia | 01 ! | 4x400m |
| 2007 | Osaka Japonia | 01 ! | 400m |
| 2007 | Osaka Japonia | 01 ! | 4x400m |
| 2009 | Berlin Alemania | 01 ! | 4x400m |
| 2009 | Berlin Alemania | 02 ! | 400m |
| Munduko Errelebo txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2015 | Nassau Bahamak | 01 ! | 4x400m |
| Kopa Kontinentala ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2014 | Split Kroazia | 01 ! | Disko jaurtiketa |

## Marka pertsonalak

| Proba | Marka (segundotan) | Lekua | Data |
| 100 metro | 10:00 | Houston, Texas, Estatu Batuak | 2014ko ekainaren 6a |
| 200 metro | 20,19 | Carson, Kalifornia, Estatu Batuak | 2006ko maiatzaren 21a |
| 300 metro | 31,61 | Ostrava, Txekiar Errepublika | 2008ko ekainaren 12a |
| 400 metro | 43,45 | Osaka, Japonia | 2007ko abuztuaren 31 |
| 400 metro (indoor) | 45,39 | Fayetteville, Arkansas, Estatu Batuak | 2004ko martxoaren 13a |
| 800 metro | 1:53,02 | San Marcos, Texas, Estatu Batuak | 2015eko martxoaren 28a |

## Sailkapenak

Wariner onenen artean sailkatu zen AEBn eta munduan 400 m-ko proban, 2004tik 2013ra, Track and Field News-eko adituen botoen arabera.
400 metro :
| Urtea | Mundu maila | Estatu Batuen maila |
| 2004 | 1. | 1. |
| 2005 | 1. | 1. |
| 2006 | 1. | 1. |
| 2007 | 1. | 1. |
| 2008 | 2. | 2. |
| 2009 | 2. | 2. |
| 2010: | 1. | 1. |
| 2011 | 7. | 2. |
| 2012 | 10. | 4. |
| 2013 | - | 10. |

## Erreferentziak

* ↑ Zaccardi, Nick. (2017-08-02). «Jeremy Wariner, Olympic 400m champion, retires» OlympicTalk.
* ↑ World Rankings - Men's 400m. Track and Field News.
* ↑ U.S. Rankings - Men's 400. Track and Field News.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9086
* Multimedia: Jeremy Wariner / Q9086
# Joseba Iglesias

Joseba Iglesias Vilanova (Bilbo, 1983ko urriaren 16a - ) bizkaitar saskibaloi jokalaria da. Hegal-Pibota postuan jokatzen du LEB Platako CB Ambroz taldean.
Saskibaloiko euskal selekzioarekin ibilitakoa da.

## Taldeak

* 2001/2003 (EBA) Santurtzi Saskibaloi Kluba
* 2003/2004 (1ª) Loiola Indautxu
* 2004/2005 (Senior) CB Canarias
* 2005/2006 (LEB 2) CB Canarias
* 2006/2007 (EBA) Amics del Bàsquet
* 2006/2007 (LEB 2) Club Baloncesto Peñas
* 2007/2008 (PLATA) Club Baloncesto Peñas
* 2007/2008 (2ª) C.B. Aridane
* 2007/2008 (EBA) C.B. Aridane
* 2008/2009 (BRONCE) Tijola
* 2010/2011 (EBA) Askatuak Saski-Baloi Taldea
* 2011/2012 (PLATA) CB Ambroz

## Erreferentziak

* Datuak: Q12260762
# Joseba Goñi

Joseba Goñi Alzueta (Bilbo, Bizkaia, 1941 – 2007ko abenduaren 25a) idazle, abade katoliko eta ekintzailea izan zen.
Herria 2000 Eliza aldizkariaren zuzendari izan zen urteetan Goñi, 1980tik aurrera, eta Goienetxe estartako bere etxea hamaika urtez erabili zuen aldizkariaren egoitza gisa. Hori eta Nati Antuñanorekin ezkondu eta lau seme-alaba izan baino lehen, abade izan zen Goñi.
Bere bizitzan zehar, hainbat herri ekimenetan ere parte hartu izan du: NATOren aurka, autodeterminazioaren alde, torturaren aurka, Europa Herrietako Oinarriko Kristau Elkartean...
2006ko uztailaren 5ean, Zumalabe Fundazioari buruzko zatia dela-eta, 18/98 auzian deklaratu zuen defentsaren lekuko gisa, Madrilgo Casa del Campon. Bestalde, Berangoko sarreran dagoen gasolindegiaz arduratzeagatik ere ezaguna zen eskualdean.
Goñi Herria 2000 Elizan zela, "Euskadi. La Paz es posible" liburua atera zuten; indarkeriaren jatorria eta zergatien inguruan aldizkarian argitaratu izan zituzten artikuluen bilduma zen liburua. "10.000 ale baino gehiago saldu ziren, eta azkenik Espainiako Gobernuak bahitu egin zuen. Kontua da bortxakeriaz joera guztietako iritziak batzen zituela", zioen Goñik berak 1987an Laura Mintegik Argia astekarirako egin zion elkarrizketan.

## Erreferentziak

* ↑ https://hiruka.eus/komunitatea/Ukberri/1421258896823-joseba-goni-herria-2000-eliza-ko-kidea-hil-da
* ↑ https://web.archive.org/web/20180808233833/http://www.deia.eus/2016/08/15/bizkaia/cincuenta-anos-surtiendo-a-algorta
* ↑ https://www.abebooks.com/book-search/author/joseba-go%F1i-alzueta-jos%E9-mar%EDa/
* ↑ https://www.argia.eus/argia-astekaria/1172/joseba-goni-bakearen-izenean-torturatu-egiten-da-hamen
* Datuak: Q56064857
# Joseba Gallaga

Joseba Koldobika Gallaga Tierra, pilota arloan Gallaga izenaz ezaguna, (Begoña, Bilbo, 1928ko apirilaren 25a - 2020ko ekainaren 20a) pilotari profesionala izan zen. Pala jokalaria izan zen 1946tik 1971era arte, eta batzuen ustez palaren munduak bere historian izan duen irakaslerik onenetako bat izan zen gero.
Deportivo pilotalekuko lehen partidan jokatu zuen eta, batez ere, pala erakusten emandako 25 urteengatik izan zen ezaguna. 18 urterekin egin zuen palista profesional bezala debuta 1946ko otsailaren 13an Bilboko Euskalduna frontoian. Erretiroa, aldiz, beretzat horren berezia izan zen Bilboko Deportivo pilotalekuan egin zuen 1971ko azaroaren 17an. Izan ere, Errekalde zumardiko pilotalekuan jokatu zen lehen partidan jokatu zuen Joseba Gallagak 1967ko urriaren zortzian.
Baina pilotari bezala egindakoengatik baino, Landatxueta eta Club Deportivo Bilbaoko pilota eskoletan egindako lan bikainagatik izango da gogoratua. Mende laurdena baino gehiago eman zuen gero profesional izatera helduko ziren gazte askori palan jokatzen erakusten.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Ormazabal, Jon. (2020-06-20). «Joseba Gallaga palista ohi eta irakasle handia hil da Bilbon 92 urterekin» naiz: (Noiz kontsultatua: 2024-05-08).
* ↑ «Bizkaiko Entzutetsuen Galeria. Kirolariak, Artistak, Idazleak» www.euskalmuseoa.eus (Euskal-Museoa): 28. (Noiz kontsultatua: 2024-03-20).

## Bibliografia

* AROCENA, A: El frontón de Zabalbide y los Begoñés. Vida Vasca aldizkaria. Bilbo. 1954. 31 zkia. 194-195; ALVAREZ, M: Bizkaitar entzutetsuen galeria. Kirolariak, artistak, idazleak. Euskal Museoa. Bilbo. 2013.

## Ikus, gainera

* Pala (pilota jokoaren aldaera)
* Begoñako errepublika
* Jon Gisasola (Begoñes VII.a)
* Higinio Gisasola

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Pelota-vasca. CAPITULO I: Breve-historia de la pala dedicado a los amantes del "leño", Blog de José Javier Albisu Pérez. (Noiz kontsultatua: 2023-10-29).
* Datuak: Q125851600
# Joanes Itziar

Joanes Itziar —Bizkaitarra ezizenaz ezaguna— (Durango, Bizkaia, c. 1523 – Logroño?, 1572 eta gero) kaligrafoa izan zen, gaztelaniazko kaligrafiaren sortzailea. Gaztaroan Zaragozan (eta beharbada aldi batez Madrilen) lan egin ondoren, 1573an Logroñora joan zen. Han apaiz egin zen. 1548. urtean plazaratu zuen Orthographia pratica bere obra nagusia; zazpi argitalpen egin zizkioten jarraian. Harenak dira, halaber, Arithmetica tratatua (1549) eta Cartas mensageras izenburuko erlijio obra (1552).

## Lanak

* Recopilación subtilissima intitulada Orthographia pratica, por la qual se enseña a escreuir perfectamente (1548).
* Arte subtilissima por la qual se enseña a escreuir perfectamente (1550)
* Libro subtilissimo por el qual se enseña a escreuir y contar perfectamente, el qual lleua el mismo orden que lleua un maestro con su discipulo (1559)
* Libro en el qual hay muchas suertes de letras historiadas con figuras del viejo Testamento y la declaración dellas en coplas, y también un abecedario con figuras de la muerte
* Arte breve y provechoso de cuenta castellana y arithmetica
* Nuevo estilo de escriuir cartas mensageras sobre diversas materias (1552)
* Arithmetica practica (1549)

## Erreferentziak

* ↑ Díez Morante, Pedro. (1624). Segunda parte del Arte de escriuir. Madril: Luis Sánchez.
* Datuak: Q9016119
* Multimedia: Juan de Yciar / Q9016119
# Joanes Olabaratz

Joanes Olabaratz (Donibane Lohizune, 1727ko urriaren 20a – ib., 1808ko otsailaren 1a) lapurtar itsasgizona izan zen, kortsario eta militarra izandakoa.
Joanes-Galand Olabaratz aitarekin hasi, hemeretzi urte zituela, Frantziako Itsas Armadan sartu eta Baionako portuan lan egin zuen. Frantsesen eta Indiarren Gerran parte hartze handia izan zuen, zenbait itsasontzi aginduz.

## Erreferentziak

* ↑ biographi.ca

## Kanpo estekak

* Datuak: Q93715051
# Joanes Jatsu Azpilkueta

Joanes Jatsu Azpilkueta edo Joanes Azpilkueta —Azpilkueta kapitaina deituraz ere ezaguna— (1497 inguru – ?) ezagunagoa izenaz, agaramontarren buruzagia izan zen Nafarroako konkistaren garaian.

## Biografia

Aita Joanes Jatsu, Nafarroako Erresumako Errege Kontseiluko burua, eta ama Maria Azpilkueta baztandarra zituen. Anaia zituen Mikel (haren ondoan borrokatu zen) eta Frantzisko Xabierkoa (gerora Erromatar Eliza Katolikoak santu izendatua). Gaztetan Xabierko gazteluan bizi zen.
1521ean Erresuma berreskuratzeko hirugarren saiakeran parte hartu zuen. Iruñeko guduan garaipena lortu eta gero, hiria defenditu zuen. 1522an Amaiurko gazteluaren setioan atxilotua, heriotza zigorra ezarri zioten. 1524an Karlos I.aren barkamena lortu zuen. 1528an Joana Arbizu Sarria ezkondu zuen; eta, hura hil ondoren, Luzia Agirre. Bigarren emaztearekin Jeronima eta Frantzisko Azpilikueta seme-alabak izan zituen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Victor Manuel Arbeloa: "Los hermanos del santo"
* Datuak: Q12260433
# Jose Maria Ezpeleta

Jose Maria Ezpeleta, Ezpeleta de Veireko kondea, izan daiteke:
* Jose Maria Ezpeleta Enrile (1787-1847), II. kondea.
* Jose Maria Ezpeleta Agirre-Zuazo (1818-1885), III. kondea.
* Jose Maria Ezpeleta Samaniego (1846-1919), IV. kondea.
# Jose Maria Ezpeleta Enrile

    Artikulu hau II. kondeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Jose Maria Ezpeleta».
Jose Maria Ortuño de Ezpeleta Enrile, (Habana, 1787ko martxoaren 1a-Bagnères de Luchon, 1847ko uztailaren 26a), II. Ezpeleta de Veireko kondea, nafar aristokrata eta militarra izan zen.
Jose Ezpeletaren semea, Iruñeko Ezpeleta jauregian bizi zen. Iberiar Penintsulako Gerran borrokatu zuen. 1814an landa-mariskal eta 1833an teniente jeneral izendatu zuten. Lehen Karlistaldian liberalen alde aritu zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Gran Enciclopedia de Navarra. EZPELETA Y ENRILE, José María. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Soler Salcedo, Juan Miguel. Nobleza española : grandeza inmemorial, 1520. Editorial Visión Libros, 316 or. ISBN 8499834027..
* ↑ (Gaztelaniaz) Azanza López, José Javier. El palacio y la casa señorial. ISBN 84-89103-00-3..
* Datuak: Q56402458
# Jose Maria Ezpeleta Samaniego

    Artikulu hau IV. kondeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Jose Maria Ezpeleta».
Jose Maria Ortuño de Ezpeleta Samaniego, (Iruñea, 1846ko urtarrilaren 2a-Biarritz, 1919ko martxoaren 28a), IV. Castro-Terreñoko dukea, IV. Ezpeleta de Veireko kondea, V. Etxauzko kondea, VIII. Montehermosoko kondea eta Adernòko konde ezkontidea, nafar aristokrata izan zen.
Elisabet II.a Espainiakoaren errege-maiordomoa, jaioterriko Ezpeleta jauregian bizi zen. 1869an María Álvarez de Toledo Caro (1847-1929) ezkondu eta bi alaba izan zituen:
* Amalia Ezpeleta Álvarez de Toledo (1870-?)
* María de la Purificación Joaquina Ezpeleta Álvarez de Toledo (1872-1949)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Soler Salcedo, Juan Miguel. Nobleza española : grandeza inmemorial, 1520. Editorial Visión Libros, 316 or. ISBN 8499834027..
* ↑ (Gaztelaniaz) Azanza López, José Javier. El palacio y la casa señorial. ISBN 84-89103-00-3..
* Datuak: Q31906743
# Jose Maria Goenaga

Jose Maria Goenaga Balerdi (Ordizia, Gipuzkoa, 1976ko irailaren 9a) zinemagilea da, zuzendari eta gidoigile aritua.

## Ibilbidea

Enpresa Zientziak ikasi zituen Manchesterren eta Donostian. Ikasketa horiek bukatutakoan, Errealizazio ikastaro bat egin zuen Urnietako Sarobe Aretoan. 2001ean, Moriarti ekoiztetxea sortu zuen beste lau lagunekin: Xabier Berzosarekin, Jorge Gilekin, Aitor Arregirekin eta Jon Garañorekin batera, hain zuzen ere. Zuzendutako film laburrez gain, (tartean, Tercero B eta Sintonía, guztira ia 140 sari bildu dituztenak), elkarlanean idatzi eta zuzendu ditu Supertramps animaziozko film luzea (2005ean Goya Sarietarako izendatua), Lucio dokumentala (Donostiako Zinemaldian aurkeztua eta 2007an Goyetarako izendatua), 80 egunean film luzea (hainbat sari jaso duena) eta Loreak, Donostiako Zinemaldiko Sail Ofizialean historia guztian hautatutako bigarren euskarazko film luzea. Azken bi film horiek Jon Garañorekin batera egin ditu.
2017. urtean aurkeztutako Handia filmean, gidoilari lanak egin zituen. Film horrek Goya sarietarako 13 izendapen izan zituen, eta sari horietatik 10 irabazi zituen: errebelazio aktore onenarena (Eneko Sagardoy), mozorroen diseinu onenarena (Saioa Lara), muntaiarik onenarena (Laurent Dufreche eta Raúl López), produkzioaren kudeaketa onenarena (Ander Sistiaga), norabide artistiko onenarena (Mikel Serrana), zinematografia onenarena (Javier Aguirre Erauso), makillaje eta ile apaindegi onenarena (Ainhoa ​​Eskisabel, Olga Cruz, Gorka Aguirre), efektu berezirik onenena (Jon Serrano, David Heras), gidoi original onenarena (Aitor Arregi, Carlos Andoni, Jon Garaño, José Mari Goenaga) eta jatorrizko musika onenarena (Pascal Gaigne).

## Filmak

* Compartiendo Glenda (laburra / 2000)
* Tercero B (laburra / 2002)
* Supertramps (2004)
* Sintonía (laburra / 2005)
* Lucio (dok. / 2007)
* 80 egunean (luzea / 2010)
* Loreak (luzea / 2014)
* La trinchera infinita (2019)

## Erreferentziak

* ↑ Euskadiko Filmategia. Goenaga , Jose Maria. .
* ↑ Biografia laburra

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko zinema
* Dokumentalak Euskal Herrian
* Goya Sariak
* Datuak: Q18608198
* Multimedia: Jose Mari Goenaga / Q18608198
# Jose Maria Franku

Jose Maria Franku Bordons (Irun, 1894ko abuztuaren 28a - Madril, 1971ko irailaren 23a) gipuzkoar musikagile eta orkestra-zuzendaria izan zen. Madrilgo Musika Kontserbatorioan egin zituen musika-ikasketak, eta pianoan nabarmendu zen batez ere. Telmo Vela biolin-jotzaile handiak Quinteto Hispania boskotea osatu zuenean José María boskoteko piano-jotzaile izendatu zuen. Hauek dira haren lan nagusietako batzuk: Espainiar dantza bi, Euskal deitorea eta gai batzuk, Arpa eta kontzerturako euskal kontzertua, Hiru anaia marinelak eta Lo-lo. Juan Crisostomo Arriagaren omenez Dolor en el recuerdo (Oinazea oroimenean) pianorako lana idatzi zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q11929145