# Boliviako presidente

Boliviako Estatu Plurinazionaleko presidente konstituzionala Boliviako estatu eta gobernuburua da, eta Indar Armatuen kapitain jenerala ere bada. Horrez gain, Boliviako Nekazaritza Erreformako Zerbitzuko agintari gorena da. Presidenteordearekin eta Estatu Ministroekin batera, Boliviako Estatuko botere publikoaren organo betearazlea osatzen du.
Presidentea eta presidenteordea bozketa berean aukeratzen dira sufragio zuzen unibertsalaren bidez. Bere agintaldiak bost urteko iraupena du, berriro hauteskunde bakarra izateko eskubidearekin. Egungo Konstituzioak formula irabazlea erabakitzeko metodoa aldatu zuen. Gehiengo absoluturik ez badago, jada ez du Legebiltzarrak aukeratuko, bigarren itzuli baten bidez baizik.

## Aurrekariak

Amerikako independentziak 1809ko maiatzaren 25eko Chuquisacako matxinadan du jatorria, historiografia independentista hispanoamerikarrak "Amerikako lehen oihu libertarioa" gisa aitortzen duena, eta bere ondorengo gailurra urte hartako uztailaren 16ko La Pazeko iraultzan. Espainiako kolonien emantzipazio prozesuaren hasiera esan nahi du independentziaren aldeko borrokan; Boliviako kasuan, prozesu hori arrakastaz amaituko zen 1825ean, gero errepublika izateko.
La Pazeko iraultza da, hain zuzen ere, etorkizuneko Boliviaren burujabetzarako lehen saiakera: Estatutu Konstituzionala ematen da (Amerikako lehen Konstituzioa); gorri eta esmeralda berdearen lehen bandera altxatu zen; Herriaren Eskubideen Mahai Tuitiboa sortzen da, mestizoek, indigenek, kreolek eta espainiar abertzaleek osatua; Pedro Domingo Murillo hautatzen da bere presidente, eta Hispanoamerikako eta Peru Garaiko lehen presidente bihurtuz; Junta Tiutiboaren gobernua bost ministeriotan antolatu zen: gobernua, gerra, grazia eta justizia, gurtza eta finantzak; Junta Tuitiboaren Aldarrikapenak Espainiarekiko Independentzia Adierazpena osatzen du, kontinenteko lehena izanik, eta Fernando VII.arekiko leialtasuna amaitzen duena.
Hala ere, burujabetza-proiektu hau Junta Tuitiboa desegin zenean amaitu zen, ondoren iraultzaren buruzagiak harrapatu eta bertan parte hartu zuten biztanleen fusilamenduan, haien parte hartze tamainaren araberako zigorra izanik.
Amerikako Independentzia Gerra amaitzean, Peru Garaiaren auzia gai konplexua izan zen, garai batean Río de la Platako Erregeorderriarena izan zen lurraldea baitzen eta, Uti possidetis iuris-en tesiaren arabera, Amerikako Independentzia Gerra amaitu zenean. berea izango zen garai hartan errepublikanoa; Peruko Errepublikaren lurralde-erreklamazioak egoteaz gain, Peruko Goiko lurraldeen jabetzat hartu zen 1810ean Peruko Erregeordetzara 1825. urtera arte, eta 1825. urtera arte, Peruko Erregeordetzara atxikitzearen ondorioz, eta 1825. urtera arte, Peruko erregeordetza jaraunspen gisa erregeordetzat hartu zen, etakolonia lehenagotik eskualdearekiko lotura kulturalak izateagatik. Hala ere, Goi Perutarren iritzia Peru Garaiko probintziak independenteak egitea eta Estatu errepublikanoa osatzea zen.

## Erreferentziak

* ↑ Carlos D. Mesa Gisbert: Presidentes de Bolivia: entre urnas y fusiles (el poder ejecutivo, los ministros de estado). 2a. Edición. Editorial Gisberto. La Paz. 1990
* ↑ Press, Europa. (25 de mayo de 2017). «La Revolución de Chuquisaca, 207 años del Primer Grito Libertario de América» www.notimerica.com.
* ↑ Press, Europa. (16 de julio de 2017). «¿Fue la Revolución de La Paz el primer levantamiento independentista en Iberoamérica?» www.notimerica.com.
* ↑ Press, Europa. (4 de septiembre de 2018). «¿Por qué Bolivia se llama Bolivia?» www.notimerica.com.
* ↑ Reyqui. Proclama de la Junta Tuitiva (La Paz - Bolivia, 1809). .
* ↑ «“La tea que dejo encendida nadie la podrá apagar”» lapatriaenlinea.com.
* ↑ «Doctrina del libertador / Simón Bolívar; prólogo Augusto Mijares; compilación, notas y cronología Manuel Pérez Vila | Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes» www.cervantesvirtual.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q373548
* Multimedia: Presidents of Bolivia / Q373548