OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Notre-Dame-du-Haut kapera

Notre-Dame-du-Haut kapera (frantsesez: Chapelle Notre-Dame-du-Haut de Ronchamp), sarri Ronchamp kapera deitua, kapera katolikoa da, Frantziako Ronchamp herrian dagoena (Saône Garaia). Le Corbusier suitzar-frantziar arkitektoak diseinaturik, 1950-1955 urteetan eraiki zen.
Proiektu hau Le Corbusierren lanen artean bitxikeria bat da, bere arrazionalismoarekin erabat hausten baitu. Batzuen ustez bere bihotza omen da, gainontzekoak bere burua diren bitartean. Forma biribilduak, organikoak, horma faltsuak erabiltzen ditu beste inoiz ez bezala, batzuen ustetan lehenengo eraikuntza postmodernoa hau omen da. Eliza izatean gizakiarentzat baino jainkoarentzat egina dela pentsatu liteke baina Le Corbusierrek eliza ugari eginak zituen eta egingo zituen, denak arrazionalistagoak.

## Ezaugarriak

Kapera mendixka baten gailurrean dago ingurua menderatuz, naturaz inguratua. Meza kanpoan naiz barruan eman liteke. Forma biribildu, naturalak erabiltzen ditu.
Estalkia da elementu deigarriena, 2,26 m banaturiko bi mintzek osatzen dute. Barnealdean kurbatua da ertzetan 10 metro ditu eta zentroko puntu beherenean 4,78 m ditu.
Estalki eta itxitura hormaren artean tarte bat uzten du barnea argiztatzeko. Horma “faltsua” da, hau da bi horma dira tartean hutsune lodi batez, leihoetan sakonera gehiago lortzeko. Leiho hauek ez dira beirate itxurakoak, arkitektura gotikoa eta erromanikoa ez oroitzeko. Leiho eta ateak Le Corbusierren marrazkiak dituzte.
Kaperaren lurrak malda jarraitzen du aldarera iritsi arte. Aldarea ekialdean jarria dago, barneko nabean 200 pertsona sar daitezke, gehienak zutik. 3 kapera txiki ditu barnean, meza ezberdinak batera eman ahal izateko. Kaperatxoek kupula erdi bat dute, 15 eta 20 metro garai, argia 3 orientabide ezberdinetatik hartuaz hurrenez urren. Argia bertikalki sartzen da kaperatxoetan eta nabe nagusian, alboetatik, ahulagoa da.
Estalkia hormigoi ikusia kofratu markekin uzten da, kanpoaldea dena zuria da, kaperatxo bat gorria da eta gainontzekoak zuriak.
Modulorra erabiltzen du elementu guztiak diseinatzeko, kapila handiegia ez izateko baina txikitasun sentsaziorik ez emateko.

## La Tourette komentuko kaperarekin konparaketa

* Ronchampek itxura organikoa du, postmodernoa, eta La Touretteko kaperak arrazionalista garbia. Roschampek ez du inongo forma geometriko garbiren antzik, La Touretteko prisma laukizuzena da.
* La Tourette ko hormak egiturazkoak dira, Ronchampen berriz ez.
* La Tourette umilagoa da forma eta izaeran, kanpo eta barnetik.
* Ronchampen leiho txiki ugari hormaren izaera hautsiaz, La Touretten leiho gutxiago, puntualagoak eta handiagoak.
* La Touretteko lana Ronchampekoa baina zaharragoa da beraz, arrazionalismoa lan honetan bakarrik utzi zuela esan beharrean gaude, hau da bere bizi osoan jarraitu zuen mugimendua, horregatik Ronchamp bereziago da.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Kaperaren lagunen webgunea
* Datuak: Q638250
* Multimedia: Chapelle Notre-Dame-du Haut de Ronchamp / Q638250
# Notre-Dame-du-Mont-Carmel (Quebec)

Notre-Dame-du-Mont-Carmel Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Mauricie eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Les Chenaux konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 5,467 biztanle zituen 128.34 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3344653
* Multimedia: Notre-Dame-du-Mont-Carmel / Q3344653
# Notre-Dame-des-Sept-Douleurs (Quebec)

Notre-Dame-des-Sept-Douleurs Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Bas-Saint-Laurent eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Rivière-du-Loup konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 49 biztanle zituen 11.61 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3344645
* Multimedia: Notre-Dame-des-Sept-Douleurs / Q3344645
# Notre-Dame-du-Lac (Quebec)

Notre-Dame-du-Lac Quebeceko udalerri ohi bat da, Kanadan. Bas-Saint-Laurent eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Témiscouata konderriko eskualde-udalerria da. 2011ko zentsoaren arabera 6,322 biztanle zituen 120.81 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q770125
# Ophioscincus

Ophioscincus Scincidae familiako narrasti genero bat da. Queensland eta Hegoaldeko Gales Berrian bizi dira.

## Espezieak

* Ophioscincus cooloolensis Greer & Cogger, 1985
* Ophioscincus ophioscincus (Boulenger, 1887)
* Ophioscincus truncatus (Peters, 1876)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2656863
* Multimedia: Ophioscincus / Q2656863
* Espezieak: Ophioscincus
# Nomia melanderi

Nomia melanderi erle espezie bat da, Nomia generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Nomia melanderi» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2184225
* Espezieak: Nomia melanderi
# Nomi Ruiz

Nomi Ruiz (New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1986a) puertorricar jatorriko estatubatuar abeslari eta ekoizlea da.

## Diskografia

| Izenburua | Urtea | Diskoetxea |
| Lost in Lust | 2005 | Park Side Records |
| Hercules and Love Affair | 2008 | DFA Records |
| See The Light | 2011 | Peacefrog Records |
| The Capricorn | 2015 | Park Side Records |

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q7048550
* Multimedia: Nomi Ruiz / Q7048550
# Nomenklatura binomial

Nomenklatura binominala (zoologoen artean erabilia), binarioa (botanikoen artean erabilia) edo sailkatze sistema binomiala espezieak izendatzeko sistema formala da. Nomenklatura binomialaz eratutako espezie izenari izen zientifikoa deritzo; nomenklatura binomialeko bi osagaiak batzeko latinezko gramatika erabiltzen denez —eta osagai horiek maiz latinetik hartuak direnez—, latinezko izena ere deitu izan zaio, baina hori ez da zehatza (adibidez, otsoaren latinezko izena lupus da, eta izen zientifikoa, berriz, Canis lupus).
"spp." laburdura (plurala) ikurrak "hainbat espezie" adierazten du. Laburdura horiek ez daude italizatuta (edo azpimarratuta). Adibidez: "Canis sp." "Canis generoko espezie zehaztu gabea" esan nahi du, eta "Canis spp". "Canis generoko bi espezie edo gehiago" esan nahi du.

## Historia

Lineo izan zen nomenklatura binomialaren sortzailea. Lineok zazpi kategoriako sistema (erreinua; filuma; klasea; ordena; familia; generoa; espeziea) erabili ordez, bi hitzeko sistema erabili zuen: genero izena eta epitetoa, espezieak izendatzeko. Adibidez, gizakiak izendatzeko Homo genero izena eta sapiens epitetoa erabiltzen da.
Historian, batzuetan espezie batek izen zientifiko desberdinak jaso izan ditu, biologo batek baino gehiagok espezie bera deskribatu izan duenean. Gaur egun, izen zientifikoak nazioarteko taldeek adosten dituzte, eta zerrenda ofizialetan biltzen dira, hau da, nomenklatura kodeetan. Espezie batek izen bat baino gehiago badu, argitaratu zen lehen izena aukeratzen da, eta beste izenak sinonimotzat hartzen dira. Hala ere, espeziea beste genero batean sartzeko arrazoiak badaude, izena aldatzen da. Adibidez, txoka arrunta 1758an Lineok Acanthis cannabina bezala izendatu zuen, gero Carduelis cannabina izena jaso zuen eta, 2012an egindako DNA bidezko analisi filogenetikoaren arabera, Linaria cannabina izena hartu zuen. Gaur egun, izen zientifikoa Linaria cannabina da, Acanthis cannabina eta Carduelis cannabina sinonimoak direlarik.
Izen aldaketa hauek etengabe gertatzen dira teknologia eta ikerketa berriak agertzen diren heinean. Horregatik, gaurko izen zientifiko zuzenak iturri eguneratuetan aurki daitezke, adibidez, Wikidatan, baina batzuk ez dira liburu edo datubase zaharragoetan agertzen .

## Erabilera

Profesionalek izen zientifikoak erabiltzen dituzte lan zientifikoetan eta testu juridikoetan, izen arruntak baino zehatzago, unibertsalago eta egonkorrago direlakoan. Erabilera profesionaletatik at, batzuk izen arruntak erabiltzea nahiago dute, latinezko hitzak ez baitira denentzat ulergarri.

## Erreferentziak

* ↑ doi:10.1016/j.ympev.2011.10.002. PMID 22023825..
* ↑ https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Taxonomy
* ↑ http://31eskutik.eizie.eus/2016/04/18/txoritan-1/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q36642
# Nomi (Italia)

Nomi Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. 1.307 biztanle ditu, 6,49 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Nomik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Besenello Calliano Pomarolo Aldeno Volano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q296869
* Multimedia: Nomi (Italy) / Q296869
# Nomia aurantifer

Nomia aurantifer erle espezie bat da, Nomia generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Nomia aurantifer» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2286887
* Multimedia: Nomia aurantifer / Q2286887
# Nomia lyonsiae

Nomia lyonsiae erle espezie bat da, Nomia generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Nomia lyonsiae» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2371065
* Multimedia: Nomia lyonsiae / Q2371065
# Oritz (Noain Elortzibar)

    Artikulu hau Elortzibarko herriari buruzkoa da; esne mota gaitzat duena beste hau da: «Oritz»
Oritz Noain Elortzibarko kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldan, 11 biztanle zituen.

## Kokapena

Kontzejuaren iparraldean Imarkoaingo Garraioaren Hiria dago. Oritz AP-15 autobidearen ekialdean dago.
Kontzejuaren herri mugakideak honakoak dira: Gerendiain hego-ekialdean, Dorre eta Elortz ekialdean, eta Tebas hego-mendebaldean.

## Historia

Oritz Erdi Aroko jaurerria izan zen eta Nafarroako erreinuko gobernuan kargu garrantzitsuak zituen familia baten jatorrizko herria izan zen. XIV. mendearen bigarren erdian, herriak Izurri Beltza eta Gaztelako ejerzitoaren erasoak jasan behar izan zituen. 1378an gaztelarrek herriari su eman zioten.
Jaurerriak hainbat jabe izan zituen, tartean Cruzat familia eta Gongorako markesa. Herria Elortzibarko diputatuak eta herritarren artean aukeratutako erregidoreak gobernatu zuten XIX. mendearen erdira arte.

## Demografia eta biztanleria

Orizko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 14 | 13 | 13 | 13 | 13 | 13 | 12 | 11 |

## Ondarea

Herriko etxeen artean Cruzat familiarena izan zen XVI. mendeko jauregia nabarmentzen da. Beranduago XVIII. mendean Gongorako markesarena izan zen. Eraikinak hainbat aldaketa jasan ditu eta jatorrizko itxura ia erabat galdu da.
Herrigunetik gertu San Adrian eliza dago.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: «Noain Elortzibar», Euskal Onomastiakren Datutegia.
* ↑ Ofizialki Óriz.

## Ikus, gainera

* Noain Elortzibar

## Kanpo estekak

* San Adrian kalearen ikuspegia Google Street View-n.
* Datuak: Q12265262
* Multimedia: Oriz (Navarra) / Q12265262
# Oristano

Oristano Oristanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13652
* Multimedia: Oristano / Q13652
# Oristanoko probintzia

Oristano Italiako probintzia bat da, Sardiniako eskualde eta uhartean kokatuta dagoena.

## Herriak

Probintziako herririk jendetsuenak honakoak dira:

## Ikus, gainera

* Italiaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Italieraz) Probintziako gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q16225
* Multimedia: Province of Oristano / Q16225
# Oristà

Oristà Kataluniako udalerria da, Osona eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 68,5 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 585 biztanle zituen hiru herritan banaturik.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 980 | 1.252 | 1.265 | 1.503 | 1.519 | 1.498 | 1.271 | 1.129 | 963 | 922 | 633 | 585 |

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea
* Datuak: Q13796
* Multimedia: Oristà / Q13796
# Oritxeta

Oritxeta Odieta ibarreko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Iruñeko merindadean eta Iruñerria eskualdeko Ibarrak azpieskualdean dago, Iruñea hiriburutik 21,8 kilometrora.
Bertako biztanleak oritxetarrak ziren.

## Oharrak

* ↑ /oɾit͡ʃéta/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza bigarren silaban

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.

## Ikus, gainera

* Odieta
* Ibarrak (Iruñerria)
* Iruñeko merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak

* Odietako Udalaren webgune ofiziala
* Datuak: Q124691172
# Oritz

    Artikulu hau esneari buruzkoa da; kontzejua gaitzat duena beste hau da: «Oritz (Noain Elortzibar)»
Oritza ugaztunek jariatutako esne mota da, ernaldi amaierakoa eta erditze ondoko lehen egunetakoa (3 edo 4 egunetan). Oritzak antigorputz ugari ditu, jaioberria gaitzen aurka babesteko. Ohiko esneak baino koipe gutxiago du, baina proteina gehiago.

## Giza oritza

Oritzaren osagai bioaktibo garrantzitsuenak faktore antimikrobianoak eta hazkuntzakoak dira. bertan dauden antigorputzek immunitate pasiboa ematen diote jaioberriari eta hazkuntza faktoreek hesteen garapena kitzikatzen. Faktore hauek jaioberriarengana igarotzen dira eta patogenoen aurkako lehen babesa ematen diote.
Jaioberriek oso digestio aparatu txikia dute eta oritzak beharrezkoak diren elikagaiak hornitzen dizkio oso modu kontzentratu eta bolumen txikian. Heste-libragarri efektu arina du, mekonio deitzen den lehen gorotza pasarazteko. Oritzak immunoglobulina izeneko antigorputzak ditu, hala nola IgA, IgG eta IgM, moldaerazko immunitate sistemako osagai nagusiak. Gainera, sortzetiko immunitate-sistemako osagai nagusiak ere baditu, hala nola laktoferrina, lisozima, laktoperoxidasa, konplementua, eta prolina ugariko polipeptidoak (PRP).
Oritzak gainera proteina, A bitamina eta sodio kloruro ugari du, baina esne arruntak baino karbono hidrato, lipido eta potasio gutxiago.

## Erreferentziak

* ↑ «Oritz». Euskaltzaindiaren Hiztegia. (Noiz kontsultatua: 2024-08-19.)
* ↑ Groves, ML. (1960). «The isolation of a red protein from milk» Journal of the American Chemical Society: 3345–3360. doi:10.1021/ja01498a029..
* ↑ (Eslovakieraz) Paulík S, Slanina L, Polácek M. (1985). [Lysozyme in the colostrum and blood of calves and dairy cows]. 30, 21–8 or. PMID 3918380..
* ↑ Reiter B. (1978). The lactoperoxidase-thiocyanate-hydrogen peroxide antibacterium system. , 285–94 or. PMID 225143..
* ↑ Brock, JH, et al.. (1975). Bactericidal and hemolytic activity of complement in bovine colostrum and serum: effect of proteolytic enzymes and ethylene glycol tetraacetic acid (EGTA). 126C, 439–451 or..
* ↑ Zabłocka A, Janusz M, Rybka K, Wirkus-Romanowska I, Kupryszewski G, Lisowski J. (2001). Cytokine-inducing activity of a proline-rich polypeptide complex (PRP) from ovine colostrum and its active nonapeptide fragment analogs. 12, 462–7 or. PMID 11566627..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192746
* Multimedia: Colostrum / Q192746
# Oritz (argipena)

Oritz hitzak zenbai adiera ditu:
* Oritz: esne mota.
* Oritz: Noain Elortzibarreko herria.
# Oritia (Erekteoren alaba)

Greziar mitologian Oritia Atenasko errege-erreginak ziren Erekteo I.a eta Praxitearen alaba zen. Ipar haizearen jainkoa zen Boreas berataz biziki maitemindu zen. Erekteo erregeak ez zuen bikote hau onartu, haizearen jainkoa bizi zen tokia zen Trazian egiten zuen hotzagatik eta herrialde honetako erregeek Atenasen utzi zuten oroitzapen txarragatik. Baina, uxatu ordez, ezezko honek indar gehiago eman zion Boreasen haserreari, haize zurrunbilo handiak sortuz printzesa bahitu zuena, Traziara eramanez, non ordutik berarekin erreinatzen duen. Han, Oritiarekin bi seme, gero boreada deiturikoak eta Zetes eta Kalais izenekoak eta bi alaba, Kione eta Kleopatra izan zituen.
Platonen arabera, narrazio honek benetako gertakizun bat gogorarazten du, atenastar printzesa bat haizeak itsasora jaurti zuenean, itota hilez.
Oritia izenak, grezierazko oros (mendia) eta giein (sakrifikatu) hitzetatik datorrena, itxuraz, printzesa gaztea mendietara bere misterio magikoak ospatzera joateari erreferentzia egiten dio.

## Izen bereko beste pertsonaia batzuk

* Oritia, amzonen erregina bere ahizpa Antioperekin, biak euren ama Marpesaren oinordeko bihurtuz hau barbaroen aurka borrokan hil zenean.
* Oritia nereida bat ere izan zen, Nereo eta Dorisen alaba, itsasoan bizi zena eta, bere ahizpekin batera, basoetan, eta, batez ere, hondartzetan aldareak eskainita zituena.

## Ikus, gainera

* Boreasek Oritia bahitzen du
* Boreas

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1129489
* Multimedia: Oreithyia / Q1129489
# Osakaita

Osakaita sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Osakaita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Zn4(SO4)(OH)6 * 5H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Osakaite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Osakako Badia

Osakako Badia (japonieraz: 大阪湾, Oaka-wan) Japoniako Honshu uhartearen mendebaldean dagoen Kansai eskualdean kokaturiko badia da. Badiaren inguruan Osakako metropolia hedatzen da.

## Geografia

Seto itsasoaren ekialdeko muturrean dago eta Awaji uharteak mugatzen du gainerako itsasotik.

## Gizakiaren eragina

Industriagune handia da eta hainbat itsas-portu garrantzitsu ditu inguruan, aipagarrienak Osakakoa eta Kobekoa. Inguruan dauden beste hiri garrantzitsu batzuk Sakai, Nishinomiya, Amagasaki eta Hannan dira.
Uharte artifizial batzuk ere badaude, denen artean ikusgarriena Kansai nazioarteko aireportua.

## Iruditegia

* Osakako kaia.
* Kobeko kaia.
* Kansai nazioarteko aireportua.
* Akashi Kaikyō zubia.
* TAKO Ferria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q999162
* Multimedia: Osaka Bay / Q999162
# Osama Elsamni

Osama Elsamni (japonieraz: エルサムニー・オサマ, 1988ko irailaren 29a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako YSCC Yokohama.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1296137
# Osakis (Minnesota)

Osakis Minnesotako hiri bat da. Douglas konderrian kokatua dago. 2010ean 1.740 biztanle zituen, 5,04 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Douglas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1004353
* Multimedia: Osakis, Minnesota / Q1004353
# Osakako metroa

Osakako metroa (japonieraz: 大阪市営地下鉄, Ōsaka-shiei chikatetsu), Japoniako Osaka hiriko garraiobide publikoa. Metroa, hiria inguratzen duen aldirietako tren zerbitzuaren zati da, tren zerbitzu honek guztira 1.000 geltoki dituelarik.
1933ko maiatzaren 20an zabaldu zen lehenengo linea, Midosuji linea, Umedatik Shinsaibashiraino. Gaur egun 137,8 kilometro, bederatzi linea eta 133 geltoki dauzka. Bederatzi lineak koloreen eta zenbakien arabera sailkaturik daude. Geltokiak ere zenbatuta daude. Linea bakoitzeko lehenengo geltokiak 11 zenbakia du, horrela, linea bi aldetara luzatzen bada ere, hurrengo geltokiak zenbatzeko modua dago.
Osakako Udal Garraiobideen Bulegoak ustiatzen du.

## Lineak

| Kolorea | Izena | Izena | Izena | Izkia | Irekia | Azkenekoz luzatua | Luzeera | Geltokiak |
| gorria | 1970ko Expora | Kitakyū Namboku Linea | 北大阪急行電鉄 | M | 1970 | 1970 | 5.9 | 4 |
| gorria | 1. Linea | Midōsuji Linea | 御堂筋線 | M | 1933 | 1987 | 24.5 | 20 |
| morea | 2. Linea | Tanimachi Linea | 谷町線 | T | 1967 | 1983 | 28.1 | 26 |
| urdin iluna | 3. Linea | Yotsubashi Linea | 四つ橋線 | Y | 1942 | 1970 | 11.4 | 11 |
| berde iluna | 4. Linea | Chūō Linea (Yumehanna) | 中央線 | C | 1997 | - | 2.4 | 2 |
| berde iluna | 4. Linea | Chūō Linea (Yumehanna) | 中央線 | C | 1961 | 2005 | 15.5 | 13 |
| berde iluna | Narara | Kintetsu Keihanna Linea (Yumehanna) | 近鉄けいはんな線(ゆめはんな) | C | 1986 | 2006 | 18.8 | 8 |
| arrosa | 5. Linea | Sennichimae Linea | 千日前線 | S | 1969 | 1981 | 12.6 | 13 |
| marroia | Kyotora | Hankyū Senri Linea | 阪急千里線 | - | 1969 | - | 13.6 | 11 |
| marroia | Kyotora | Hankyū Kyoto Linea | 阪急京都本線 | - | 1969 | - | 41.1 | 22 |
| marroia | 6. Linea | Sakaisuji Linea | 堺筋線 | K | 1969 | 1993 | 8.5 | 10 |
| berde argia | 7. Linea | Nagahori Tsurumi-ryokuchi Linea | 長堀鶴見緑地線 | N | 1990 | 1997 | 15.0 | 16 |
| laranja | 8. Linea | Imazatosuji Linea | 今里筋線 | I | 2006 | - | 11.9 | 11 |
| People Mover ||||||||||
| urdin argia | - | Nankō Port Town Linea | 南港ポートタウン線 | P | 1997 | - | 0.7 | 2 |
| urdin argia | - | Nankō Port Town Linea | 南港ポートタウン線 | P | 1981 | 2005 | 7.2 | 9 |

## Prezioak

| Bidaldia | Prezioa (yenetan) |
| 3 kilometro arte | helduek: 200 yen umeek: 100 yen |
| 4-7 kilometro | helduek: 230 yen umeek: 120 yen |
| 8-13 kilometro | helduek: 270 yen umeek: 140 yen |
| 14-19 kilometro | helduek: 310 yen umeek: 160 yen |
| 20-25 kilometro | helduek: 360 yen umeek: 180 yen |

## Estatistikak

2008an 860 milioi bidaiarik erabili zuten metroa.

## Ikus, gainera

* Osaka
* Kyoto
* Nara

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Osakako garraio partzuergoaren webgunea.
* Datuak: Q303026
* Multimedia: Osaka Subway / Q303026
# Osakako setioa

Osakako setioa (japonieraz: 大坂の役, Ōsaka no Eki, edo 大坂の陣 Ōsaka no Jin) Toyomi klana suntsitzeko asmoz Tokugawa shogunatoak Osaka hiriari ekindako gudu-segida da. 1614tik 1615era iraun zuen eta bi alde ezberdin zatituta egon zen: neguko kanpaina (大坂冬の陣, Ōsaka fuyu no jin) eta udako kanpaina (大坂夏の陣, Ōsaka natsu no jin).

## Testuingurua

1598an hil zenean, Hideyoshi Toyotomik Japoniako administrazioa Bost Buruen Kontseiluari utzi zion, buru nagusia Tokugawa Ieyasu izanez. Sekigaharako guduan Mitsunari Ishidak gidatutako beste buruak garaitu ondoren, Ieyasuk Japonia de facto menderatu zuen, eta 1603an Edon Tokugawa shogunatoa hasi zuen. Ieyasuren helburu politikoa erregimen iraunkor eta egonkor bat jartzea zen, eta Toyotomi klanaren berarekiko nagusitasun nominala arazo bilakatu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q475780
* Multimedia: Siege of Osaka / Q475780
# Osakidetzaren egoitza (Bilbo)

Osakidetzaren eraikina edota Bilboko Osakidetzaren egoitza Bizkaiko Bilbo hiriburuko Indautxu auzoan dagoen eraikin bat da, hain zuzen ere, Errekalde zumarkaleko 39. zenbakian dago, Bilboko Alondegia, Bizkaia Plaza eraikina eta Merkataritza eta Nabigazio Ganberaren alboan. Hiri honetako Osakidetzaren egoitza nagusia da.
Getxoko Coll-Barreu arkitektur estudioak diseinatu zuen, 2008an Gabriel María Inclán osasun sailburuak inauguratu zuelarik. 8.800 metro karratu ditu, zerbitzu anitzak eskeintzen dituelarik, denera 14 milioi eurotako kostua izan zuelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12265317
* Multimedia: Sede de Osakidetza, Bilbao / Q12265317