OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Għargħur

Għargħur Maltako udalerria da. Udalerriaren azalera 2,0 km$^2$ da eta 2005eko erroldaren arabera, 2.352 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) http://www.citypopulation.de. (Noiz kontsultatua: 2016-6-10).

## Kanpo estekak

* edit
* Malta uhartea ||
* Attard | Balzan | Birgu (Vittoriosa) | Birkirkara | Birżebbuġa | Bormla (Cospicua) | Dingli | Fgura | Floriana | Gudja | Gżira | Għargħur | Għaxaq | Ħamrun | Iklin | Isla (Senglea) | Kalkara | Kirkop | Lija | Luqa | Marsa | Marsaskala | Marsaxlokk | Mdina (Città Notabile) | Mellieħa | Mġarr | Mosta | Mqabba | Msida | Mtarfa | Naxxar | Paola | Pembroke | Pietà | Qormi (Città Pinto) | Qrendi | Rabat | Safi | San Ġiljan (St. Julian's) | Santa Luċija | San Pawl il-Baħar (St. Paul's Bay) | San Ġwann | Santa Venera | Siġġiewi (Città Ferdinand) | Sliema | Swieqi | Ta' Xbiex | Tarxien | Valletta | Xgħajra | Żabbar (Città Hompesch) | Żebbuġ (Città Rohan) | Żejtun (Città Beland) | Żurrieq ||
* Gozo uhartea ||
* Fontana | Għajnsielem | Għarb | Għasri | Kerċem | Munxar | Nadur | Qala | Rabat (Victòria) | San Lawrenz | Sannat | Xagħra | Xewkija | Żebbuġ ||
* Datuak: Q1018111
* Multimedia: Għargħur / Q1018111
# Għaxaq

Għaxaq Maltako udalerria da. Udalerriaren azalera 3,9 km$^2$ da eta 2005eko erroldaren arabera, 4.405 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) http://www.citypopulation.de. (Noiz kontsultatua: 2016-6-10).

## Kanpo estekak

* edit
* Malta uhartea ||
* Attard | Balzan | Birgu (Vittoriosa) | Birkirkara | Birżebbuġa | Bormla (Cospicua) | Dingli | Fgura | Floriana | Gudja | Gżira | Għargħur | Għaxaq | Ħamrun | Iklin | Isla (Senglea) | Kalkara | Kirkop | Lija | Luqa | Marsa | Marsaskala | Marsaxlokk | Mdina (Città Notabile) | Mellieħa | Mġarr | Mosta | Mqabba | Msida | Mtarfa | Naxxar | Paola | Pembroke | Pietà | Qormi (Città Pinto) | Qrendi | Rabat | Safi | San Ġiljan (St. Julian's) | Santa Luċija | San Pawl il-Baħar (St. Paul's Bay) | San Ġwann | Santa Venera | Siġġiewi (Città Ferdinand) | Sliema | Swieqi | Ta' Xbiex | Tarxien | Valletta | Xgħajra | Żabbar (Città Hompesch) | Żebbuġ (Città Rohan) | Żejtun (Città Beland) | Żurrieq ||
* Gozo uhartea ||
* Fontana | Għajnsielem | Għarb | Għasri | Kerċem | Munxar | Nadur | Qala | Rabat (Victòria) | San Lawrenz | Sannat | Xagħra | Xewkija | Żebbuġ ||
* Datuak: Q426385
* Multimedia: Għaxaq / Q426385
# Gąsawa udalerria

Gąsawa Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Żnin barrutian kokatuta. 135,84 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5232 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1941675
* Multimedia: Gmina Gąsawa / Q1941675
ieaKujavia-Pomeraniako voivoderriko udalerriak :
# Głogów Małopolski udalerria

Głogów Małopolski ( (Audio·info)) Poloniako Behe Karpatoetako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Rzeszów barrutian kokatuta. 144,7 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 19628 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q664113
ieaBehe Karpatoetako voivoderriko udalerriak :
# Gamma (argipena)

Gamma hitzak, gamma alfabeto grekoko hizkiaren izena denak, esanahi eta erabilera zenbait ditu:
* Gamma letra grekoa
* Gamma izpia
* Gamma ekaitz tropikala
* estatistikan, Goodman eta Kruskalen gamma, asoziazio ordinal eta heinen korrelazioko neurria.
* Gamma funtzioa

## Ikus, gainera

* Gama
# Gamla Stan

Gamla Stan (euskaraz: «Hiri zaharra») edo Staden mellan broarna (euskaraz: «Zubien arteko hiria») Suediako Stockholm hiriburuko alde zaharra da.

## Historia

Suediako aurreko hiriburua Sigtuna izan zen baina sarritan erasotzen zuten eta erregeak hiriburu berri bat sortzea erabaki zuen. Kondairak dioenez enbor bat hustu eta barruan altxor guztiak ezarri zituzten eta uretan jitoan joan zen harik eta uharte batetara iritsi zen arte. Stockholm izena eman zioten uharte hari, "egurraren uhartea".
XIII. mendean Stockholmek gaur egungo Gamla Stan-en azalera hartzen zuen. Hurrengo mendeetan hiria handituz joan zen eta aldiriak bere baitan hartu ahala XX mendearen hasieran hiriaren alde zaharrenak Gamla Stan izena hartu zuen.

## Geografia eta egitura

Stadsholmen uhartean kokaturik dagoen arren inguruko Riddarholmen, Helgeandsholmen eta Strömsborg uharte txikiak ere hartzen ditu bere baitan.
XIII. mendeko herriaren egitura mantentzen du. Stortorget enparantza handia dauka erdian eta ertzetan merkatarien etxe zaharrak daude, bai eta Suediako Burtsaren eraikina ere.

## Ondasun nabarmenak

* Stortorget enparantzako merkatarien etxeak.
* Birger Jarls torg enparantza (Riddarholmen).
* Errege Jauregia eta patioa.
* Suediako Legebiltzarraren jauregia.
* San Nikolas katedrala.
* Riddarholmen eliza.
* Bonde jauregia.
* Riddarhuset, Nobleziaren etxea.
* Tessin jauregia.
* Wrangel jauregia.
* Skeppsbron kalea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q579854
* Multimedia: Gamla stan / Q579854
# Gamlen

Gamlen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Cochem-Zell (barrutia)|Cochem-Zell]] barrutian. 2014an 533 biztanle zituen 5,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q201356
* Multimedia: Gamlen / Q201356
# Gamma Andromedae

Gamma Andromedae (γ And / γ Andromedae) edo Almach (Almaach, Almak edo Alamak) Andromeda kontelazioko izar laukoitza da.
Teleskopio txiki batekin γ Andromedae izar bikoitz bat dela erraz ikus daiteke. Izar nagusia (γ$^1$) +2.13 magnitudeko izar laranja bat da, (γ$^2$)ek +4.84 duen bitartean.
γ$^2$ ere bi izar direla ikus daiteke teleskopio erraldoiekin. Bi izar ñimiño dira, B8 eta A0 motakoak sekuentzia nagusiaren barnean. 61 urteko periodo orbital bat dute. Bi horietako distiratsuena (B8a) ere bikoitza dela badakigu, eta beraz γ$^2$ izar hirukoitza da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66477099
# Gamma-dekalaktona

γ-Dekalaktona konposatu organikoa da C$_{10}$H$_{18}$O$_2$ formula duena laktonen familiakoa. Muxika usain sarkorra du eta horrexegatik usatzen da aromatizatzaile gisa muxika, arbeletxeko eta marrubi zaporea emateko. Edarietan, elikagaietan, edertasun-produktuetan eta botiketan baliatzen da. γ-dekalaktonak karbono asimetriko bat du egituran eta ondorioz bi enantiomero ditu eta bi horien nahaste errazemikoa usatzen da aromatizatzaile gisa. Europar Batasunak onartutako aditiboen zerrendan inkludituta dago.
Naturan fruta askotan eta hartzitutako produktuetan topatzen da.

## Sintesia

γ-dekalaktona industrialki metodo bioteknologikoak baliatuz prestatzen da. Azido errizinoleikoaren legamien bidezko degradazioa baliatzen da. Horren ondorioz azido 4-hidroxidekanoikoa eratzen da, ingurunra azidotuz, barneziklazioa pairatzen duena γ-dekalaktona emanez.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «gamma-Decalactone» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2023-01-04).
* ↑ «ScenTree - Gamma-Decalactone (CAS N° 706-14-9)» www.scentree.co (Noiz kontsultatua: 2023-01-04).
* ↑ (Ingelesez) «Gamma Decalactone Market is expected to witness impressive growth between 2023 and 2028 | Including 107 Pages Report» MarketWatch (Noiz kontsultatua: 2023-01-04).
* ↑ The 'Glossary of common ingredient names', i.e. the list of common ingredient names for the purposes of labelling (Article 19(1)(g) of the Cosmetics Regulation (EC) No 1223/2009), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32019D0701&from=en..
* ↑ Małajowicz, Jolanta; Nowak, Dorota; Fabiszewska, Agata; Iuliano, Anna. (2020-01-01). «Comparison of gamma-decalactone biosynthesis by yeast Yarrowia lipolytica MTLY40-2p and W29 in batch-cultures» Biotechnology & Biotechnological Equipment 34 (1): 330–340. doi:10.1080/13102818.2020.1749528. ISSN 1310-2818. (Noiz kontsultatua: 2023-01-07).
* ↑ (Ingelesez) Kothari, Shruti D.; Vadgama, Rajesh N.; Bhat, Karthik H.; Lali, Arvind M.; Odaneth, Annamma A.. (2022-01-01). «Process optimization for production and purification of γ-decalactone from ricinoleic acid using Yarrowia lipolytica NCIM 3590» Biocatalysis and Agricultural Biotechnology 39: 102285. doi:10.1016/j.bcab.2022.102285. ISSN 1878-8181. (Noiz kontsultatua: 2023-01-07).
* Datuak: Q423956
* Multimedia: Gamma-Decalactone / Q423956
# Gamma-karoteno

γ-Karotenoa karoteno mota bat da.

## Egitura

Tetraterpeno bat da, mutur bakarra ziklatua duena. γ-Karotenoa likopenoa ziklatuz lortzen da.
Belarjaleetan A bitamina bihur daiteke bigarren muturra ziklatuz eta bitan banatuz, baina bide metabolikoa oraindik ez da zehatz mehatz deskribatu.

## Erreferentziak

* ↑ Biosynthesis of carotenoids in carrot: an underground story comes to light. Archives of biochemistry and biophysics, 539:110-6 or..

## Ikus, gainera

* Karotenoideak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5520255
* Multimedia: Γ-Carotene / Q5520255
# Gamma Ursae Minoris

Gamma Ursae Minoris (γ UMi, γ Ursae Minoris; 13 UMi) Ursa Minor konstelazioaren barruko izar bat da. Bere izen tradizionala Pherkad da, فرقد farqad "txekorra", aḫfa al farkadayn "bi txekorren arteko ahulena" esaldiaren laburpen gisa, Pherkad eta Kochab. Ahfa al Farkadain izen osoa orain Zeta Ursae Minoris izarrari eman ohi zaio.) Izarrari batzuetan Pherkad Major deitzen zaio, 11 Ursae Minorisetik bereizteko (Pherkad Minor). Beta Ursae Minorisekin batera Hartz Txikiaren "lapiko"aren bukaera eratzen dute. Batzuetan "Poloaren zaindariak" deitu izan zaie bi izar hauei.
Izar hau geruza izar gisa sailkatzen da. Gasez osatutako disko bat du inguruan, izarraren ekuatorean. Honek magnitude aldaketak eragiten dituela uste da. Eguzkia baino 1.100 aldiz distiratsuagoa da eat 15 aldiz handiagoa erradioan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14061
# Gamma ekaitz tropikala (2005)

Gamma ekaitz tropikala 2005ko 27. ekaitza izan zen.

## Ikus, gainera

* 2005eko Atlantikoko zikloi tropikalen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Ekaitzak eragindako euritei buruzko txostena.
* Datuak: Q3248221
* Multimedia: Tropical Storm Gamma (2005) / Q3248221
2005eko Atlantikoko zikloi tropikalak :
| Arlene | Bret | Cindy | Dennis | Emily | Franklin | Gert | Harvey | Irene | 10 | Jose | Katrina | Lee | Maria | Nate | Ophelia | Philippe | Rita | 19 | Stan | Tammy | 22 | Vince | Wilma | Αα | Ββ | Γγ | Δδ | Εε | Ζζ |
# Gaztela-Mantxako Gorteak

Gaztela-Mantxako Gorteak (gaztelaniaz Cortes de Castilla-La Mancha) Gaztela-Mantxako autonomia erkidegoko lurralde parlamentua da. Biltzarreko parlamentariak lau urteko eperako hautatzen dira sufragio unibertsalez.
Gorteen egoitza, Toledoko San Gil komentuan kokatzen da. Gaztela-Mantxako Erkidegoen Juntaren gaineko kontrola du.

## Osaketa

Gaztela-Mantxako lurralde ganberak 33 diputatu ditu. Honela banatzen dira:
* Alderdi Popularra 16 diputatu
* Alderdi Sozialista 15 diputatu
* Podemos 2 diputatu

## Presidenteak

* I. legealdia: Francisco Javier de Irízar (PSOE)
* II. legealdia: José Manuel Martínez (PSOE)
* III. legealdia: José María Barreda (PSOE)
* IV. legealdia: José María Barreda (PSOE)
* IV. legealdia: Mari Carmen Blázquez (PSOE)
* V. legealdia: Antonio Marco (PSOE)
* VI. legealdia: Fernando López (PSOE)
* VII. legealdia: Francisco Pardo (PSOE)
* VIII. legealdia: Vicente Tirado (PP)
* IX. legealdia: Jesús Fernández (PSOE)

## Kanpo estekak

* Gaztela-Mantxako Gorteen webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q2998081
* Multimedia: Cortes of Castile-La Mancha / Q2998081
# Gaztela Berria

    Artikulu hau Gaztela Berriari buruzkoa da, esanahi ezberdinentzako ikus Gaztela
Gaztela Berria Espainiako eskualde historikoa, probintzia hauek osatua: Toledo, Ciudad Real, Madril, Guadalajara eta Cuenca. Madril probintzia bakarreko autonomia erkidego gisa eratu zen. Gainerakoek, Albaceterekin batera, Gaztela-Mantxako autonomia erkidegoa eratu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2008-05-30). 154. araua: Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1947581
* Multimedia: Castilla la Nueva / Q1947581
# Gaztela Berriko Gobernazioa

    Artikulu hau Hego Amerikako gobernazioari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gaztela (argipena)».
Gaztela Berriko Gobernazioa edo Gaztela Berria 1529an Espainiako erreginak sorturiko Hego Amerikako banaketa bat izan zen. Francisco Pizarro izan zen gobernaria. Peru, Ekuador eta Brasilgo lurraldeak hartzen zituen. 1529ko uztailaren 26an sortu zen Toledoko Kapitulazioaren ondorioz. Teninpuyako herriaren hegoaldetik 200 legoaraino hedatzen zen. Ekialdean ez zegoen muga zehatzik, Portugal ez zegoelako ados. Guztira 1º 20' N iparraldean, eta 9º 57' S edo 13º 29' S arte hedatzen zen eta 46º 37' W meridianora hedatuko zen.
Karlos V.a Espainiakoaren erregealdian Peruko erregeordetza eratu zen eta herrialde hau desagertu.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q119695
# Gaztela-Mantxako Unibertsitatea

Gaztela-Mantxako Unibertsitatea (gaztelaniaz: Universidad de Castilla-La Mancha, UCLM) autonomia-erkidego horretako unibertsitate publikoa da, Albacete, Cuenca, Ciudad Real eta Toledoko eta Talavera de la Reina eta Almadéngo zentroak campusak dituena.
Gaztela-Mantxako Unibertsitatea Espainiako 9. Unibertsitate Taldearen (G9) kide sortzailea da. 1997an sortu zen taldea osatzen duten unibertsitate-erakundeen arteko lankidetza sustatzeko helburuarekin, bai irakaskuntza- eta ikerketa-jarduerei dagokienez, bai kudeaketa- eta zerbitzu-jarduerei dagokienez.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q941806
* Multimedia: Universidad de Castilla-La Mancha / Q941806
# Gaztela-Mantxako Zubia

Gaztela-Mantxa zubia (gazteleraz Puente de Castilla-La Mancha izenez ere ezaguna) tirante-zubia da, Tajo ibaiaren gainean dago, Espainiako Talavera de la Reina hirian, Toledoko probintzian, Gaztela-Mantxako autonomia erkidegoan. 192 metroko altuerarekin, Espainiako zubirik altuena, eta Europako bigarrena, izan zen 2011. urtean ireki zenean

## Historia

2000ko hamarkadan, Talaverako Udalak beharrezkotzat jo zuen hiriarentzat ingurabide bat sortzea eta horrek zubia eskatzen zuen, 2007. urtean hasi ziren Tajo ibaiaren gaineko zubia eraikitzen. Gaztela-Mantxako Erkidegoen Batzordeak sustatu zuen obra, eta Estudio AIA estudioak idatzi zuen proiektua. Horretarako, enpresa-partzuergo bat aukeratu zen, honako hauek osatua: Sacyr, Aglomancha eta Jesús Bárcenas Grupo.
Zubi tirantedunari erdiko pilono baten bidez eusten zaio, 192 metroko altuerakoa. Pilonotik 152 kable ateratzen dira, zeinetan luzeenak 400 m neurtzen dituen. Denek guztira 33 km egiten dituzte, Espainiako errekorra delarik hori. Bermerik gabeko hegalkin-baoa duen zubia da, Espainiako argi zabalena duena, 318 metro guztira. Altuera zela eta, eraikitzeko Espainiako garabirik altuena behar izan zen. 74 milioi euro inguruko kostua izan zuen. 72 000 m³ hormigoi eta 10.000 tona altzairu erabili ziren.
2011ko ekainaren 23an, obra amaituta baina trafikorik gabe zegoelarik, zubiaren tiranteetako bat askatu egin zen. Gorabehera horren ondoren, konpondu ondoren, erresistentzia-proba gogorrak egin ziren kamioiekin, eta emaitza ona izan zuten, zubiaren erresistentziaren erakusgarri. Obra urriaren 17an inauguratu zen, hasieran aurreikusitakoa baino hilabete batzuk geroago.
Nahiz eta 2011. urteaz geroztik irekia egon, hiriaren ingurabidea ez da osatu eta horretarako egin zelarik, azpiegitura hasieran planifikatutakoa baino askoz gutxiago erabiltzen da.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelaniazko wikipediako «Puente de Castilla-La Mancha» artikulutik itzulia izan da, 2022-01-10 data duen 148507601 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2022-01-10 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* 1 2 Muchos curiosos y poco tráfico en la apertura del puente atirantado. ABC 18 de octubre de 2011.
* ↑ Talavera, La Voz de. BARREDA PRESENTA LA OBRA QUE CAMBIARÁ TALAVERA. .
* ↑ Cristina Canaveras. (20 de diciembre de 2011). El Puente de Castilla-La Mancha: polémicos récords. .
* ↑ Se suelta un enorme cable de acero del gigantesco puente de Talavera de la Reina. El Digital de Castilla la Mancha 26 de junio de 2011.
* ↑ RTVCM. (5 de septiembre de 2011). El Puente de Talavera se Somete a Prueba. .
* ↑ (Gaztelaniaz) «Un puente a ningún sitio» ELMUNDO 2014-09-28 (Noiz kontsultatua: 2023-03-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6091363
* Multimedia: Puente de Castilla-La Mancha / Q6091363
# Gaztela (argipena)

Gaztela hauteko bat izan daiteke:
* Gaztelako Erresuma, Erdi Aroan Gaztelako konderritik sortutako erresuma.
* Gaztelako Koroa, 1230etik aurrera Gaztela eta Leongo errege-erreginen lurraldeak batzerakoan hartutako izena.
* Gaztelako herrialde historikoa.
* Gaztela Zaharra (Castilla la Vieja), XVIII. mendean sortutako eskualdea.
* Gaztela Berria (Castilla la Nueva), XVIII. mendean sortutako eskualdea.
* Gaztela Berriko Gobernazioa (Gobernación de Nueva Castilla), XVI. mendean sortutako Hego Amerikako eskualdea.
* Gaztela eta Leon, egungo erkidego autonomoa.
* Gaztela-Mantxa, egungo erkidego autonomoa.
# Gazteen aktibismoa

Gazteen aktibismoa 15-24 urte bitarteko pertsonek gizarte-aldaketarako antolakuntzan parte hartzea da. Gazteen aktibismoak parte-hartze politikoan eta aktibismoan aldaketa bat ekarri du. Gazteen aktibismoan aldaketa nabarmen bat "Alter-Activism"-aren gorakada da, eta ondorioz, bizitako esperientziak eta konektagarritasuna azpimarratzen dira aktibista gazteen artean. Aktibista gazteek protagonismoa hartu dute protesta publikoan eta aldarrikapenean, besteak beste, klima-aldaketa, abortatzeko eskubideak eta arma-indarkeria bezalako gai askoren inguruan. Iraganeko protesta edo aldarrikapenaren aldean, teknologia gazte mugimendu moderno horietako askoren bizkarrezurra bihurtu da. Hainbat ikerketatan frogatu da Internetek eta online informazioa bilatzeak eragin positiboa dutela konpromiso politikoan. Twitter, Instagram eta YouTube bezalako aplikazio ezagunak ekintzaile gazteentzako tresna berrienak bihurtu dira XXI. mendean. Teknologiak eta komunikabide digitalen erabilerak gazteek aktibismoan parte hartzeko modua aldatu dute mundu osoan, eta gazteak aktiboagoak dira komunikabideetan belaunaldi zaharragoak baino.

## Erreferentziak

* ↑ «UN-Youth-Definition» usfcas.usfca.edu.
* ↑ «Transnational New Forms of Youth Activism» usfcas.usfca.edu.
* ↑ (Ingelesez) Rose, Steve. (2019-06-03). «'Our rage and terror give us power': what drives young activists?» The Guardian ISSN 0261-3077..
* ↑ (Ingelesez) Gordon, Hava R.; Taft, Jessica K.. (December 2011). «Rethinking Youth Political Socialization: Teenage Activists Talk Back» Youth & Society 43 (4): 1499–1527. doi:10.1177/0044118X10386087. ISSN 0044-118X..
* ↑ (Ingelesez) Constructing the Visual Online Political Self | Proceedings of the 2016 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems. doi:10.1145/2858036.2858160..
* ↑ Valenzuela, Sebastián. (2013). «Unpacking the Use of Social Media for Protest Behavior The Roles of Information, Opinion Expression, and Activism» American Behavioral Scientist 57 (7): 920–942. doi:10.1177/0002764213479375..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8059283
# Gaztela-Mantxa

    Artikulu hau Gaztel Mantxari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gaztela (argipena)».
Gaztela-Mantxa Espainiako erdialdeko autonomia erkidego bat da. Lurralderik zabalenen artean egon arren, biztanle kopuru eta dentsitatea urriak dauzka. Hiriburua Toledo du; hala ere, Albacetek eta Talavera de la Reinak biztanle gehiago dituzte.

## Historia

1035ean Toledoko Erresuma edo Taifa sortu zuten, Kordobako Kalifatoa desegin ondoren, geroago Al-Andalusetik Gaztelako Koroak barneratuko zuena.
Aro modernoan, lurraldeak Castilla la Nueva izena hartuko zuen, urteetan Espainiako erregio historikoa izan dena. 1833an Albaceteko probintzia sortu zuten, Murtziakoarekin batera erregioa osatuz.
1978an Madrilgo probintzia erregiotik aldendu zen eta Erkidego autonomoa sortu zuten, beste aldetik Gaztela-Mantxa geldituz eta Albacete batuz.

## Banaketa administratiboa

Lurraldea bost probintziatan banatuta dago:
* Albacete: 387.658 biztanle (2006).
* Ciudad Real: 506.864.
* Cuenca: 208.616.
* Guadalajara: 213.505.
* Toledo: 615.618.

## Inguru naturala

Guadiana ibaia Albaceten sortzen da eta hortik Ciudad Real zeharkatzen du.

## Gastronomia

Mantxako gazta preziatu eta ezaguna da Espainian dauden moten artean, gaur egun jatorrizko izendapenak erregulatuta egonik.

## Gaztela-mantxar ospetsuak

* Pedro Almodóvar (1949-), zinema-zuzendaria.
* Rozalen (1986-)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística: Cifras oficiales de población. 2016-01-01.

## Ikus, gainera

* Gaztela

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Bertako gobernuaren webgune ofiziala
* (Gaztelaniaz) Mantxako gaztaren jatorrizko izendapenaren webgunea
* Datuak: Q5748
* Multimedia: Castile-La Mancha / Q5748
# Gaztela-Mantxako Erkidegoen Junta

Gaztela-Mantxako Erkidegoen Junta (gaztelaniaz Junta de Comunidades de Castilla-La Mancha) Espainiako erkidego horretako lurralde gobernua da. 2015 urtetik erkidegoko presidentea Emiliano García-Page Sánchez sozialista da.
Juntaren egoitza Toledoko Fuensalida jauregian kokatzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3113875
* Multimedia: Junta de Comunidades de Castilla-La Mancha / Q3113875
# Gloverville (Hego Carolina)

Gloverville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Aiken konderrian dago, Hego Carolina estatuan. 2.406 biztanle ditu, 9,421455 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Aiken konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2140499
# Glowe

Glowe Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 971 biztanle zituen, 22,29 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q561014
* Multimedia: Glowe / Q561014
# Gloydius

Gloydius Viperidae familiako narrasti genero bat da. Errusia, Japonia eta Pakistanen bizi dira.

## Espezieak

* Gloydius blomhoffii (Boie, 1826)
* Gloydius brevicaudus (Stejneger, 1907)
* Gloydius halys (Pallas, 1776)
* Gloydius himalayanus (Günther, 1864)
* Gloydius intermedius (Strauch, 1868)
* Gloydius lijianlii Jiang & Zhao, 2009
* Gloydius liupanensis Liu, Song & Luo, 1989
* Gloydius monticola (Werner, 1922)
* Gloydius saxatilis (Emelianov, 1937)
* Gloydius shedaoensis (Zhao, 1979)
* Gloydius strauchi (Bedriaga, 1912)
* Gloydius tsushimaensis (Isogawa, Moriya & Mitsui, 1994)
* Gloydius ussuriensis (Emelianov, 1929)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2177129
* Multimedia: Gloydius / Q2177129
* Espezieak: Gloydius
# Gloweth

Gloweth, Ingalaterrako Kornualles konderriko Truro udalerriaren kanpoaldean dagoen auzo bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5572248
# Gloversville (New York)

Gloversville New York estatuko hiri bat da. Fulton konderrian kokatua dago. 2010ean 15.665 biztanle zituen, 13,31 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Fulton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1380511
* Multimedia: Gloversville, New York / Q1380511
# Gillespie (Illinois)

Gillespie Illinoiseko hiri bat da. Macoupin konderrian kokatua dago. 2010ean 3.319 biztanle zituen, 3,77 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Macoupin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q575677
* Multimedia: Gillespie, Illinois / Q575677