OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Poiseul-lès-Saulx

Poiseul-lès-Saulx Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 64 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Poiseul-lès-Saulx udalerrian erroldatutako biztanleak 59 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 33 etxebizitza zeuden, 24 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 33etxeak ziren. 24 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 2 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Poiseul-lès-Saulx udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 8 | 60-64 | 4 |
| 0 | 55-59 | 4 |
| 4 | 50-54 | 4 |
| 4 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 4 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 4 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 36 ziren, horien artean 25 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 25 pertsona aktiboetatik 24 lanean zeuden (11 gizon eta 13 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 11 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q55355
* Multimedia: Poiseul-lès-Saulx / Q55355
# Poison (2023ko filma)

Poison 2023ko Wes Anderson estatubatuar zinema zuzendariaren fantasiazko film laburra da, Roald Dahlen Someone Like You ipuin-bilduman oinarrituta.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Filma salbazio istorio bat da, suge pozoitsu bat sabelean barneratu zaion gizon ingeles bat salbatzeko bi lagunek Indian egindako ahaleginaren ingurukoa..

## Aktoreak

* Benedict Cumberbatch: Harry Pope
* Ralph Fiennes: Roald Dahl
* Ben Kingsley: Dr. Ganderbai
* Dev Patel: Timber Woods

## Erreferentziak

* ↑ «Itsua, pozoia, arratoi ehiztaria eta gizon kirtenak» Berria 2023-09-16 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122889419
# Poison

Poison (euskaraz: «pozoi»), ingeles eta frantsesezko hitza, izan daiteke:
* Poison, estatubatuar hard rock taldea.
* Poison, Alice Cooperren abestia.
* Poison, Nicole Scherzingerren abestia.
* Poison, Bell Biv DeVoeren abestia.
* Poison, Bell Biv DeVoeren albuma.
* Poison, Final Fight bideo-joko pertsonaia.
# Farwell (Michigan)

Farwell Michigango herri bat da. Clare konderrian kokatua dago. 2010ean 871 biztanle zituen, 3,51 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Clare konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2094276
* Multimedia: Farwell, Michigan / Q2094276
# Farwell (Nebraska)

Farwell Nebraskako herri bat da. Howard konderrian kokatua dago. 2010ean 122 biztanle zituen, 0,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Howard konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2293334
* Multimedia: Farwell, Nebraska / Q2293334
# Farven

Farven Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Rotenburg barrutia|Wümmeko Rotenburg]] barrutian. 2014an 647 biztanle zituen 25,44 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q506870
* Multimedia: Farven / Q506870
# Farwell (Minnesota)

Farwell Minnesotako hiri bat da. Pope konderrian kokatua dago. 2010ean 51 biztanle zituen, 0,75 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pope konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1924169
# Farwell (Texas)

Farwell Texasko hiri bat da. Parmer konderrian kokatua dago. 2010ean 1.363 biztanle zituen, 2,13 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Parmer konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q981214
* Multimedia: Farwell, Texas / Q981214
# Farzana Wahidy

Farzana Wahidy (Kandahar, Afganistan, 1984) fotokazetari afganistandarra da.
Nazioarteko agentzia batentzat lan egin duen lehen emakume argazkilari afganistandarra, bere herrialdeko emakumeen eta nesken egunerokoan egindako dokumentazio-lanagatik da ezaguna.

## Biografia

Farzana Wahidy 1984an jaio zen, Kandaharren, Afganistan hegoaldean. Sei urte zituela, Kabulera joan zen bizitzera. Han gerra zibila bizi izan zuen, eta hamabi urtetik aurrera ez zen eskolara joan, harik eta, 2001ean, Talibanen erregimena erori eta Bigarren Hezkuntzara itzuli zen arte.
Orduan ezagutu zuen argazkilaritza, eta, 2002an, lehen promozioa izan zen Aina erakundean izena eman zuen. 500 hautagaitatik 15 hautatu zituzten, tartean bera. Manoocher Deghati-ren eskolak jarraitu zituen, zeina Associated Press (AP) erakundearentzat Ekialde Hurbileko argazkien erredaktoreburu bihurtu baitzen gerora.

## Lan ibilbidea

2004an, Farzana Wahidy Agence France-Pressek (AFP) kontratatu zuen, eta nazioarteko agentzia batean lan egiten zuen lehen emakume argazkilari afganiarra bihurtu zen. Associated Pressekin ere bat egin zuen.
2007an, Kanadara joan zen, Bellevilleko (Ontario) Loyalist College-ren fotokazetaritza-programa segitzeko bi urtez.
2019ko abenduan, Afganistango Argazkilarien Elkartea (APA) sortu zuen Massoud Hossainirekin.Kharmohra erakusketa kolektiboan ere parte hartu zuen. Marseillako Mucem-en, bertan bildu zituzten biolentzia irudikatu nahi ez duten artista plastiko eta argazkilari afganiarren lanak.
Farzana Wahidyk Afganistani barrutik ateratzen dio argazkia, bere burkaren pean argazkiak eginez, besteak beste. Bere lanean, emakume eta neska afganiarren eguneroko bizitza dokumentatzen du, haiek balorizatzea zainduz, oro har, biktima gisa baino aurkezten ez zaizkigunean.

## Sariak eta goraipamenak

Zerrenda ez da zehatza
* 2022: Anja Niedringhaus Courage in Photojournalism Award

## Erreferentziak

* 1 2 Shooting Stars: Reza presents Farzana Wahidy. .
* ↑ Farzana Wahidy. .
* 1 2 L’Afghanistan au féminin. .
* ↑ Dimitri Beck. (2020-04-15). Good Morning Kaboul. .
* ↑ «Onze artistes afghans donnent des échos du chaos au MuCEM» Le Monde.fr 2019-12-06.
* ↑ Au Mucem une exposition raconte la résistance des artistes afghans au travers de leurs peintures, photos et installations. 2019-11-22.
* ↑ Nordic Light 2012- Farzana Wahidy. 2012-04-26.
* ↑ 2022 Anja Niedringhaus Honorees - IWMF. .

## Ikus, gainera

* Gerra
* Kazetaritza
* Fotokazetaria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20966507
* Multimedia: Farzana Wahidy / Q20966507
# Farès Ferjani

Farès Ferjani (arabieraz: فارس الفرجاني‎, Tunis, 1997ko uztailaren 22a), eskriman aritzen den kirolari tunisiarra da. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuen sable proban. Afrikako eskrimalari onena da.

## Ibilbidea

18 urte zituela Afrikako Jokoetan urrezko domina irabazi zuen sablean eta zilarrezkoa taldeka. Afrikako txapelduna bost aldiz izan da. Olinpiar Jokoetan finalaurrekotara iristen lehenengo eskrimalari afrikarra izan zen.
Paris 2024ko Olinpiar Jokoetan finala jokatu eta zilarrezko domina eskuratu zuen.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris Frantzia | 02 ! | sablea banaka |
| Afrikako Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2015 | Brazzaville Kongoko Errepublika | 01 ! | sablea banaka |
| 2015 | Brazzaville Kongoko Errepublika | 02 ! | sablea taldeka |
| 2019 | Rabat Maroko | 01 ! | sablea banaka |
| 2019 | Rabat Maroko | 02 ! | sablea taldeka |
| Afrikako Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2014 | Kairo Egipto | 02 ! | sablea taldeka |
| 2015 | Kairo Egipto | 02 ! | sablea taldeka |
| 2015 | Kairo Egipto | 03 ! | sablea banaka |
| 2017 | Kairo Egipto | 01 ! | sablea banaka |
| 2017 | Kairo Egipto | 01 ! | sablea taldeka |
| 2019 | Tunis Tunisia | 01 ! | sablea banaka |
| 2019 | Tunis Tunisia | 02 ! | sablea taldeka |
| 2022 | Casablanca Maroko | 01 ! | sablea banaka |
| 2022 | Casablanca Maroko | 01 ! | sablea taldeka |
| 2023 | Kairo Egipto | 02 ! | sablea taldeka |
| 2024 | Casablanca Maroko | 01 ! | sablea taldeka |

## Erreferentziak

* ↑ «Fares Ferjani (Escrime) : Palmarès et résultats» www.les-sports.info (Noiz kontsultatua: 2024-07-31).
* 1 2 (Ingelesez) bjm. (2024-07-28). «Tunisian fencer Farès FERJANI clinches silver at the Olympic Games Paris 2024» ANOCA (Noiz kontsultatua: 2024-07-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20991598
# Fasach

Fasach, Eskoziako gaeleraz: Fàsach, Eskoziako Highland eskualdeko etxalde bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Skye uhartean dago, Duirinish penintsulan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2159236
* Multimedia: Fasach / Q2159236
# Pontboset

Pontboset Italiako udalerri bat da. Aostako Haranean kokatuta dago. 172 biztanle ditu, 33,56 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Pontbosetk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Champorcher Hône Issogne Traversella Valchiusa $^{(en)}$ Arnad Donnas

## Kanpo estekak

* Datuak: Q35283
* Multimedia: Pontboset / Q35283
# Pontault-Combault kantonamendua

Pontault-Combault kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Sena eta Marne departamenduan dago, Île-de-France eskualdean. Guztira 3 udalerri ditu eta Pontault-Combault da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1319712
# Pontblyddyn

Pontblyddyn, Galesko iparraldeko udalerri txiki bat da, Flintshire konderrian dagoena. Leeswood udalerriaren alboan dago, Wrexham hiritik 8 miliatara.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7228082
* Multimedia: Pontblyddyn / Q7228082
# Pontcanna

Pontcanna, Galesko Cardiff hiriburuko barruti eta komunitate bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7228084
* Multimedia: Pontcanna / Q7228084
# Eusebio Calonge

Eusebio Calonge Fenollet (Gasteiz, 1813ko abenduaren 15a - Madril, 1873ko urriaren 28a) arabar militar eta politikaria izan zen, Alderdi Moderatuaren kidea. Lehen Karlistaldian borrokatu zuen eta koronel izendatu zuten. Baldomero Esparteroren agintaldian erbesteratu eta itzultzean diputatu hautatu zuten 1845, 1848, 1850 eta 1853an. 1852 eta 1854 artean Nafarroako kapitain jenerala izan zen. 1868ko Iraultzaren garaian berriro erbesteratu zen.
* Datuak: Q5852274
* Multimedia: Eusebio Calonge y Fenollet / Q5852274
# Eusebio

Eusebio pertsona hauek izan daiteke:
* Eusebio Zesareakoa, apezpikua;
* Eusebio, IV. mendeko Aita Santua;
* Eusebio Vercellikoa, apezpikua;
* Eusébio da Silva Ferreira, portugaldar futbolaria;
* Eusebio Sacristán, espainiar futbolaria;
# Eusebio Ayala (Paraguai)

Eusebio Ayala Paraguaiko udalerri bat da, Cordillerako departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 23583 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística, Encuestas y Censos. (2015). (pdf) Paraguay. Proyección de la Población por Sexo y Edad, según Distrito, 2000-2025. jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2015eko urriaren 16a) (Noiz kontsultatua: 2018ko irailaren 30a).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2377309
* Multimedia: Eusebio Ayala, Paraguay / Q2377309
# Euscheid

Euscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Eifel Bitburg-Prüm barrutia|Eifel Bitburg-Prüm]] barrutian. 2014an 133 biztanle zituen 3,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q567614
* Multimedia: Euscheid / Q567614
# Eusebio Erkiaga

Eusebio Erkiaga Alastra (Lekeitio, 1912ko irailaren 4a - Bilbo, 1993ko maiatzaren 31) euskal idazle bizkaitarra eta euskaltzaina izan zen.

## Biografia

Euskara irakaslea eta kazetaria zen. Espainiako Bigarren Errepublikaren garaietan Yakintza eta Euzkerea aldizkarientzako idatzi zuen, Gerra Zibilean, berriz, Eguna egunkariarentzat. 1963an euskaltzain bihurtu zen, sarrera hitzaldia Eusebio Maria Azkue herrikideari eskaini ziolarik. 1964 eta 1970 artean, Banco de Bilbaok euskaraz argitaratu zuen buletina zuzendu zuen. Eusko Jaurlaritzak 1988an Euskal Letratako Merezimenduaren Saria eman zion.
Idazle bizkaitar oparo honek nobelak, antzerkia, poesia eta ipuinak idatzi zituen. "Endaitz" ezizena erabili zuen, eta mendebaleko euskaraz egin zituen bere lanak. Tartean, Bere laguna zen Lauaxetaren omenez "Ez zaitez Gernikara joan" olerkia idatzi zuen. 1993ko maiatzaren 31n hil zen Bilbon.

## Bibliografia
### Eleberriak

* "Arranegi". 1958, Itxaropena
* "Araibar zalduna". 1962, Itxaropena
* "Batetik bestera". 1962, Itxaropena
* "Txurio Txoria". 1986, Labayru
* "Irribarrea galtzen danean". 1987, Bizkaiko Foru Aldundia

### Antzerkia

* "Antzerti yayan izan naz". 1936, López Mendizabal

### Bildumak

* "Berbalauaren kulunkan. Prosa lanak 1". 2002, Labayru
* "Berbalauaren kulunkan. Prosa lanak 2". 2002, Labayru

### Olerki solteak

* "Jean Paul Sartre-ren ardi galduak (1951)
* "Nora oa?" (1957)
* "Ez zaitez Gernikara joan, Lauaxeta"

## Ikus, gainera

* Bizkaiko idazleen zerrenda.

## Kanpo loturak

* Bertso eta olerkien hemeroteka
* Bizkaiera.com-en
* Literaturaren Zubitegian
* Biografia - www.hiru.com
* Datuak: Q3060975
* ↑ (Gaztelaniaz) Gartzia, Pruden. «Euskaltzaindia Lekeition, Eusebio Maria Azkueren jaiotzaren bigarren mendeurrenean» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2024-07-22).
# Frantziako Itsas Armada

Frantziako Itsas Armada (frantsesez: Marine Nationale) Frantziako itsas babes militarraz arduratzen den Frantziako Indar Armatuetako lau armadetako bat da.
Frantsesez ofizialki Marine nationale (Itsas armada nazionala) izena izan arren, askotan La Royale (erregearena) ere diote. Patruilarietatik hegazkin-ontzi eta itsaspeko nuklearretaraino, bere 81 itsasontziek guztira 490.000 tona dituzte, munduko itsas-armadarik nagusienetariko bat osatuz.
Bere goiburua Honneur, Patrie, Valeur, Discipline ("Ohore, Aberri, Adore, Diziplina") da, bere itsasontzi guztien bizkarrean agertzen dena.

## Erreferentziak

* ↑ Randier, Jean. (2006). La Royale : L'histoire illustrée de la Marine nationale française. ISBN 9782352610229..
* ↑ www.hazegray.org

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Frantsesez)
* Datuak: Q217406
* Multimedia: French Navy / Q217406
# Frantziako Jaiegun Nazionala

Frantziako Jaiegun Nazionala, Jaiegun Nazionala, Uztailaren Hamalaua edo Bastillaren Eguna (frantsesez: Fête nationale française, La fête nationale edo Le quatorze juillet) Frantziako jaiegun nazionala da.
1880an legez jaiegun nazional gisa onartu zen eta bi gertakari oroitartazten ditu: alde batetik, 1789ko uztailaren 14an jazotako Bastillaren Hartzea oroitzen du, Frantziako Iraultzaren abiapuntua, eta bestetik, 1790eko uztailaren 14an jazotako Federazioaren Jaia, honetan Frantziako batasuna eta frantziarren arteko adiskidetasuna ospatzen da.
Urtero data honetan eta gauez Paris hiriburuan nahiz herrialdeko hiri nagusietan ospakizunak eta su festak burutu ohi dira. Parisko Eliseo Zelaien hiribidean desfile militarrak ospatzen dira.

## Ikus gainera

* Federazioaren Jaia
* Frantses nazionalismo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q326724
* Multimedia: Bastille Day, France / Q326724
# Frantziako Industria Iraultza

Frantziako Industria Iraultzaren garapena, historialari frankoren arabera, Bigarren Inperioan gertatu zen susperraldi ekonomikoa eta ekonomiaren modernizazioa da. Napoleon III.ak eskua sartu zuen ekonomian, Frantziako nekazarien babesa (populazio aktiboaren %50 baino gehiago) bereganatu nahian, laguntza eman zien. Halaber, Paris eraberritu zuen, hiriburuko langabeziari aurre egiteko eta negozio-burgesiaren babesa ere bereganatzeko.
Oro har, esan daiteke 1850eko hamarkadan babeskor jokatu zuela Napoleonek ekonomia arloan, eta ekonomia modernizatu ahal izan zuen. 1860ko hamarkadan, berriz, merkatuak ireki zituen, eta, 1866ko krisi ekonomikora arte, Frantziako kanpoko salmentak ugaltzea lortu zuen.

## Munduko egoera ekonomikoa

Mundu osoko ekonomia hazi zen 1850 eta 1873 bitartean. Izan ere, Kalifornian (1848) eta Australian (1851) urrea aurkitu zuten, eta, honela, etekinak biltzera laguntzen duen inflazio epela lortu zen. Libra esterlinan oinarrituta, munduko moneta sistema egonkortu zen, eta urte horietan, merkatu berrien sorrerak munduko sal-erosketen kopurua hirukoiztu zuen.

## Inbertsioa

Frantzian, barne aurrezkietatik etorri zen inbertsioa. Alde batetik, estatuak obra publikoetan eta atzerriko inbertsioetan bideratzen zuen diru horretako zati bat. Bestetik, Bigarren Inperioan sortutako sal-erosketa bankuek (Rothschild-en Société Générale edo H. Germain-en Crédit Lyonnais esaterako) edo industria bankuek (Pereire-ren Crédit Mobilier edo Banque de Paris) enpresetara eman zuten aurreztutako diru horren beste kopuru bat.

## Nekazaritza

Aurrerapen zientifikoak zirela medio (barbetxoaren bazterketa, zoru berrien egokipena, ongarri berriek edota abereen hautaketa) nekazaritzaren emaitzak hobek izan ziren.
Eskualdeak espezializatu ziren, eta, honen ondorioz, eskasiak eragindako krisiak pairatzeari utzi zion Frantziak. Are gehiago, frantziarren elikadura hobesteaz gain, jangarriak kanpoan saltzeko gai ere izan ziren.

## Industria

Industria nagusiak oihalezkoa izaten jarraitu zuen, baina meatzak (Lorenan) eta siderurgiak izugarri hazi ziren burdinbideek eta eraikuntza publikoaren eskutik. 1847tik 1869ra, Frantzia 1820 kilometro burdinbide izatetik 17300 izatera igaro zen. Horretaz gain, Frantziako enpresek burdinbide franko zabaldu zituzten Europako hegoaldean baita Austriar zein Turkiar Inperioan.

## Sal-erosketak

Barne salerosketa biderkatu zen garai horretan. Hirietan azoka modernoak (Les halles) sortu ziren. Kanpo salerosketa hiri halakotu zen, eta balantza komertzialak superavita izan zuen 1867 arte.
Telegraforen hedapenak, 1855eko eta 1867ko nazioarteko erakusketek, nazioarteko komertziorako kaien atontzeak, atzerriko inbertsoreek, burdinbideen zabaltzeak eta 1860ko hamarkadako oztoporik gabeko politika ekonomikoak bultzatu zuten hazkunde hori. Suezko Kanalaren eraikuntzak (1869) ez zuen eragin zuzenik epe honetako hazkundean, baina hurrengo urteetan garrantzitsu bilakatzekoa zen.

## Ikus, gainera

* Frantziako historia
* Industria Iraultza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257984
# Frantziako Iraultzako Gerrak

Frantziako Iraultzako Gerrak Frantzia iraultzailearen eta Europako zenbait estaturen artean gatazka armatuak izan ziren, 1792-1802 bitartean gertatutakoak. Iraultzaren suhartasunak eta berrikuntza militarrek markatuta, Frantzia iraultzailearen armadek aurka zituen hainbat koalizio garaitu zituen, eta Herbehereetara, Italiara eta Rhin aldera hedatu zen frantziarren kontrola. Gerretan soldadu kopuru itzelek hartu zuten parte, batik bat errekrutatze moderno masiboa martxan jarri zelako.
Frantziako Iraultzako Gerrak oro har Lehen Koalizioaren (1792-1797) eta Bigarren Koalizioaren (1798-1801) artean sailkatzen da, nahiz eta Erresuma Batuaren kontra 1793tik 1802 arte etenik gabe jardun zuen borrokan Frantziak. Ondorengo borrokei buruz, ikus ezazu «Napoleondar Gerrak» artikulua.

## Ikus gainera

* Konbentzio Gerra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207318
* Multimedia: Wars of the French Revolution / Q207318
# Frantziako Jendarmeria

Frantziako Jendarmeria (frantsesez Gendarmerie nationale) Frantziako polizia militarra da. Guztira 104.275 langile ditu, eta 7,7 bilioi euroren aurrekontua (2008).

## Unitate Bereziak
### Itsas Jendarmeria

Eginkizunak:
* Polizia eta segurtasuna, Frantziako Itsas Armadaren baseetan
* Itsas Zainketa
* Ur Polizia
* Itsas Salbamendua

### Aire Jendarmeria

Eginkizunak:
* Polizia eta segurtasuna, aireportuetan
* Terrorismoa eta narkotrafikoa
* Aireportuen inguruko errepideen trafiko zainketa
* Bisitari garrantzitsuen bizkarzaintza
* Hegazkin istripuen argiketa

## Karguak

Officiers Généraux (Ofizier Nagusiak)
* Maila
* Général d'Armée (Armadako Jenerala)
* Général de Corps d'Armée (Armadako Kidegoaren Jenerala)
* Général de Division (Dibisio Jenerala)
* Général de Brigade (Brigada Jenerala)
Officiers supérieurs (Goi Ofizierak)
* Maila
* Colonel (Koronela)
* Lieutenant-Colonel (Lotinant Koronela)
* Chef d'Escadron (Eskuadroi burua) (Maiorra)
Officiers Subalternes (Menpeko Ofizierak)
* Maila
* Capitaine (Kapitaina)
* Lieutenant (Lotinanta)
* Sous-Lieutenant (Lotinantordea)
* Aspirant (Ofiziergaia)
* Élève Officier (Ofizier ikaslea)
Sous-officiers (Ofizierordeak)
* Maila
* Major (Maiorra) (Sarjentu Maiorra)
* Adjudant-Chef (Axudantburua)
* Adjudant (Axudanta)
* Maréchal des Logis-Chef (Marexal burua)
* Gendarme (Jendarmea) (Sarjentua)
* Gendarme Réserviste (Jendarme erreserbista)
* Élève Sous-officiers (Ofizierorde ikaslea)

## Kanpo-estekak

* Webgune ofiziala (Frantsesez)
* Datuak: Q1422336
* Multimedia: Gendarmerie (France) / Q1422336
# Frantziako Institutua

Frantziako Institutua (frantsesez: Institut de France) 1795eko urriaren 25ean sortu zuten eta Parisen du egoitza. Ondorengo Frantziako 5 akademia bateratzen ditu:
* Frantses Akademia, 1635ean sortua.
* Inskripzioen eta Antzinako Hizkuntzen Akademia, 1663an sortua.
* Frantziako Zientzien Akademia, 1666an sortua.
* Zientzia Moral eta Politikoen Akademia, 1795ean sortua.
* Frantziako Arte Ederren Akademia, 1816an sortua.

## Kanpo estekak

* Frantziako Institutuaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q377066
* Multimedia: Institut de France / Q377066
# Frikzio (argipena)

Frikzio terminoak bi azaleren arteko igurzketa eta kontaktu jarraitua adierazten du. Erabilera zenbait ditu:
* frikzioa edo marruskadura indarra;
* frikzioa, indarrez eta azkar egiten den masajea;
* frikzioa edo urraketa, teknika mekaniko bat.