# Montenegroar perper

Perper (serbieraz zirilikoan: Перпер; перпери pluralean) Montenegroko Printzerriko (1906-1910) eta Montenegroko Erresumako (1910-1918) zirkulazio-moneta izan zen. Izena lehengo Serbiar Perper-aren arabera hartu zen, desagertutako Serbiar Inperioaren txanponaren arabera. 100 Par (pluralean: паре, singularrean: пара) banatzen da eta Frantziako frankoaren baliokidea zen Latindar Moneta Batasunaren parte gisa. Perper Jugoslaviako dinarrak ordezkatu zuen Montenegro Serbiarren, Kroaziarren eta Esloveniarren Erresumaren (gero Jugoslavia) parte bihurtu zenean.

## Txanponak

1906an, txanponak jaulki ziren 1, 2, 10 eta 20 para. 1 eta 2 para brontzezkoak ziren, 10 eta 20 parakoak nikela. Nikel eta kobre txanponak Vienan egin ziren. 1909an, zilarrezko 1 eta 5 perpera txanponak gehitu ziren, eta ondoren 2 perpera 1910ean. Urrezko 10 eta 20 perpera ere atera ziren 1910ean, 100 perperako kopuru oso mugatuarekin batera. Brontzez, nikela eta zilarrezko txanponak hainbat aldiz jaulki ziren 1914ra arte.
1909an, zilarrezko txanponak jaulkitzeko erabakiarekin batera, urrezko Montenegroko txanponak ateratzea ere aurreikusten zen. Hala ere, Austria-Hungariarekin harreman estuak zirela eta, urrezko txanponak zilarrezkoak baino urtebete beranduago jaulki ziren.
1910ean, Montenegrok urrezko 10, 20 eta 100 perpera txanpon bi serie jaulki zituen. Lehenengoetako inskripzioak Montenegroko Printzerria dio, eta bigarrenak Montenegroko Erresuma aipatzen du. Izan ere, 1910eko abuztuaren 28an Nikolas printze Montenegrokoak Montenegroko Erresuma aldarrikatu zuelako. Bigarren zenbakiak ere bere erregealdiaren 50. urteurrena gogoratzen du. Egoera historikoak direla eta, hauek izan ziren Montenegroko historiako urrezko gai bakarrak.
Gaur egun, 100 txanponak Montenegroko txanponaren adibiderik onenetakotzat hartzen dira. Ez da jakiten zenbat 100 txanpon kontserbatu diren baina numismatikak, oro har, ados daude oraindik 150 ale inguru daudela, Hermitage, American Numismatic Society, British Museum, Prada eta Vienako kantonamenduko museo-bildumetan gordeta daudenak barne. Hainbat Montenegroko bilduma pribatuetan gordetzen direla uste da, eta urrezko 100 txanponek Montenegroko Banku Zentralaren bilduma apaintzen dute. Enkanteetan, txanpon hauek 20 eta 35 mila euro arteko balioa hartzen dute, haien egoeraren arabera.

## Txanpon guztiak

| Irudia | Deitura | Metala | Diametroa | Pisua | Ertza | Atera urteak |
| Montenegroko Printzerriko alea |||||||
| | 1 par | brontzea | 17 mm | 1,66 g | | 1906 |
| | 2 par | brontzea | 19 mm | 3,3 g | | 1906, 1908 |
| 10 parako txanpona aurretik 10 parako txanpona atzetik | 10 par | nikela | 19 mm | 3 g | nerbioak | 1906, 1908 |
| 20 parako txanpona aurretik 20 parako txanpona atzetik | 20 par | nikela | 21 mm | 4 g | nerbioak | 1906, 1908 |
| | 1 perper | zilarra 835 | 24 mm | 5 g | nerbioak | 1909 |
| | 2 perper | zilarra 835 | 27 mm | 10 g | inskripzioarekin leuna | 1910 |
| | 5 perper | zilarra 900 | 34 mm | 24 g | nerbioak | 1909 |
| | 10 perper | urrea 900 | 19 mm | 3,3875 g | | 1910 |
| | 20 perper | urrea 900 | 21 mm | 6,7751 g | | 1910 |
| Nikolas I.a Montenegrokoa bere koroazioaren urtea irudikatzen duena. | 100 perper | urrea 900 | 34,5 mm | 33,8753 g | | 1910 |
| Montenegroko Erresumako alea |||||||
| | 1 par | brontzea | 17 mm | 1,66 g | | 1913, 1914 |
| | 2 par | brontzea | 19 mm | 3,33 g | | 1913, 1914 |
| | 10 par | nikela | 18,5 mm | 3 g | nerbioak | 1913, 1914 |
| | 20 par | nikela | 21 mm | 4 g | nerbioak | 1913, 1914 |
| | 1 perper | zilarra 835 | 23 mm | 5 g | nerbioak | 1912, 1914 |
| 2 perperreko txanpona aurretik 2 perperreko txanpona atzetik | 2 perper | zilarra 835 | 27 mm | 10 g | inskripzioarekin leuna | 1914 |
| | 5 perper | zilarra 900 | 36 mm | 24 g | | 1912, 1914 |
| | 10 perper | urrea 900 | 19 mm | 3,3875 g | | 1910 |
| | 20 lagun | urrea 900 | 21,1 mm | 6,7751 g | inskripzioarekin leuna | 1910 |
| | 100 pertsona | urrea 900 | 37 mm | 33,8753 g | | 1910 |

## Billeteak

Ogasunak 1912an billeteak jaulki zituen 1, 2, 5, 10, 50 eta 100 perperako izendapenetan. 1914an, gobernuak hiru ohar sorta eman zituen, 1, 2, 5, 10, 20, 50 eta 100 perperako izendapenetan. Lehen Mundu Gerran Austriako okupazioan, bigarren eta hirugarren serieko gobernuen oharrak gaininprimatu zituzten gobernu militarreko barrutietako komandoek. 1917an, Austriako armadak perpera, perpera txanponetan (Münzperper) eta Kronen izendatutako bono bihurgarriak jaulki zituen, 2 perpera = 1 txanpon perper = 1 Kronarekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q786009