OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Strudel

Strudel (alemanez ˈʃtʁuːdl̩ ahoskatua; euskaraz: «zurrunbilo») gozoki bete mota bat da, normalean goxoa dena. XVIII. mendean Habsburgotar inperio osoan ospetsu bilakatu zen eta egun Austriako gastronomiaren ikurretako bat da. Betegarriaren arabera, izenaz aldatzen da, ezaguneak Apfelstrudel- sagarraz egindakoa- eta Topfenstrudel- quark gaztaz egindakoa- izanda.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59170
* Multimedia: Strudel / Q59170
# Struell Wells

Struell Wells (irlanderaz: Toibreacha an tSruthai; Ulsterko eskozieraz: Struell Waals) Ipar Irlandako udalerri bat da, Down konderrian dagoena. Downpatrick udalerritik 2,4 kilometro ekialdera dago.
San Patrizioren garaiko ur-putzuak daude, usadioaren arabera jendeak gaixotasunak sendatzeko erabiliak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2357218
* Multimedia: Struell Wells / Q2357218
# Strukdorf

Strukdorf Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Segeberg (barrutia)|Segeberg]] barrutian. 2014an 269 biztanle zituen 7,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q164550
* Multimedia: Strukdorf / Q164550
# Teodoro Olarte Aizpuru

Teodoro Olarte Aizpuru (Gasteiz, ? - Miranda Ebro, 1936ko irailaren 18a) arabar industrialaria eta politikaria izan zen. Izquierda Republicana alderdikoa zen. Arabako Diputazioko lehendakari izan zen 1931-1933 eta 1936 urteetan. Azken urte horretako uztailaren 18an atxilo hartu, eta irailaren 18an Baias ibaiaren ertzean, Miranda Ebron, Bruno Ruiz de Apodakaren partidek fusilatu zuten. Euskal Udal Batzarreko lehendakaria izan zen Gasteizen (1933) eta Estatutuaren aldeko batzordeko kidea.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q948072
* Multimedia: Teodoro Olarte Aizpuru / Q948072
# Teodosia Ortega

Teodosia Ortega Vadillo (Quintanilla-Sobresierra, Burgos, 1890eko martxoaren 28a – Arrigorriaga, Bizkaia, 1983ko irailaren 4a) emagina izan zen.

## Biografia

Emagin ikasketak egin zituen Bilbon eta, 1926an Valladolideko Unibertsitatean titulu ofiziala lortu ondoren, Arrigorriagako Udal Ongintzaren emagin bihurtu zen. Justo Liceranzu Madariaga durangarrarekin ezkondu zen, lanbidez paper-saltzailea.1935eko erroldaren arabera, Arrigorriagan bizi ziren, Mutualitate kalea 1, 4.a eskuinean, lau logelako pisuan, zortzi seme-alabekin batera. Teodosia oso maitatua izan zen herrian erditzeetan edozein ordutan eta edonon laguntzeko zuen prestasunagatik, baita emakumeei ematen zien arreta eta prestakuntzagatik ere.
Alaben hitzetan:
   “Emakume modernoa eta harroa zen, bizia, langilea eta zoriontsua”
Gerra garaian ere emagina izan zen Basurtuko Ospitalean, baita Frantziako ospitale batean ere. 1937an Frantziara ihes egin zuen, eta, horren ondorioz, Gonzalo Vila Arrigorriagako alkate frankista berriak bere kargua eta ordura arte zegozkion lan-eskubide guztiak kendu zizkion. 1943ko urtarrilaren 1ean itzuli zen Arrigorriagako emagin kargura eta etenik gabe bete zuen lanpostu hori harik eta 1960ko martxoaren 31n erretiroa hartu zuen arte.

## Heriotza

1983ko irailaren 4an hil zen, 93 urte zituela.

## Aitortza

2021ean, Arrigorriagako Berdintasun Kontseiluak prozesu parte-hartzailea jarri zuen martxan emakumeen izenak eta mugarri feministak udalerriko espazio publikoetan ikusgarri bilakatzeko. Teodosia Ortega Vadillo emagina 23 aldiz proposatu zen, eta horregatik, Berdintasun Kontseiluak haren izenarekin udalerriko espazio publiko bat izendatzea erabaki zuen.
Horren ondorioz, udalaren gobernu-taldeak, Berdintasun Kontseiluaren eskaera jasota, Lamiaena emakumeen etxearen ondoan dagoen Barua parkeari izena aldatu eta Teodosia Ortega izena jartzea erabaki zuen, baita parkean bertan, Ortegaren omenez bere biografia jasotzen duen totema jartzea ere,Joana Etxeberria Politika Feminista eta Gizarte Ekintzako zinegotziak azaldu zuenez:
   “Ekintza xume hau benetan pisu handikoa da Arrigorriagarentzat. Gure udalerriko historiak hainbat emakume interesgarriren bizipenak jasotzen ditu, eta hauek ez ahaztea, eta hauei orain arte izan ez duten aitortza ematea, benetan garrantzitsua dela uste dugu. Teodosia Ortega da hauetako bat, bere historia ikusaraztea ezinbestekoa da emakumeen bizitzak eta lanak aitortzen dituen gizartea eraikitzen hasteko”.

## Erreferentziak

* 1 2 Teodosia Ortega Vadillo. .
* ↑ Arrigorriaga. Prozesu parte-hartzailea. .
* ↑ Teodosia Ortega izango da parkearen izen berria.. .
* ↑ Madariaga, Iraitz. (2023-03-17). «Arrigorriagako Barua parkeari Teodosia Ortega izena jarriko diote, herritarrek hala bozkatuta» Geuria (Noiz kontsultatua: 2023-03-22).
* ↑ Txema1967. (2023-03-16). «El parque de Barua pasará a denominarse parque Teodosia Ortega» Ibaizabal Digital (Noiz kontsultatua: 2023-03-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q117257422
* Multimedia: Teodosia Ortega / Q117257422
# Teodoro Toni

Teodoro Toni Ruiz (Urrotz, Nafarroa Garaia, 1893 – Azpeitia, Gipuzkoa, 1967) nafar erlijiosoa izan zen.

## Biografia

Salamancako Unibertsitatean Zuzenbide Zibilean doktorea, Hechos y, dichos argitalpena zuzendu zuen 1935etik 1950era, baita Bilboko Argitaletxea eta Idazleen Etxea ere. Lección de Navarra (Burgos, 1938) idatzi zuen eta Loiolako santutegian hil zen 1967an.

## Erreferentziak

* «Toni Ruiz, Teodoro - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2021-10-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106098969
# Teodoro Sampaio (Bahia)

Teodoro Sampaio Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 7.110 biztanle ditu 231,543 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22062859
* Multimedia: Teodoro Sampaio (Bahia) / Q22062859
# Teodoro Sampaio (São Paulo)

Teodoro Sampaio Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 22.173 biztanle ditu 1.555,803 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13109202
* Multimedia: Teodoro Sampaio (São Paulo) / Q13109202
# Teodoro Schmidt (Txile)

Teodoro Schmidt Txileko hegoaldeko komuna eta hiri bat da. Araucanía eskualdeko Cautín probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 15.772 biztanle zituen. Lehen alde honen izena Huilio zen. Huilio hitzak Mapudungunez zezenen lekua esan nahi du.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Teodoro Schmidteko udalaren webgunea.
* Teodoro Schmidt Google Maps-en
* Datuak: Q188135
* Multimedia: Teodoro Schmidt / Q188135
# Teodoroko Printzerria

Teodoroko Printzerria (grezieraz: Θεοδóρο) edo Gotnia (grezieraz: Γοτθία) Erdi Aroko printzerri txiki bat zen, Krimeako penintsulan kokatua.

## Errepaso historikoa

Teodoroko Printzerria Krimeako penintsulan sortutako Gotniar estatuaren jarraipena izan zen,garai hartan Krimeako Gotiarra hitz egiten zen, antzinako Germanikoko geratzen zen azken hizkuntza, XVI. mendera arte. Eskualde hau eragin kultural handia jaso zuen, Bizantziar Inperioaren parte alde batetik eta Behe erdi arotik aurrera Genovako kolonizatzaileak ere.
Politikoki Teodoroko Printzerria Trabizondako Inperioaren aliatu handi bat izan zen. XVI mendearen hasieran, egintzen zegoen dinastiaren adar bat Errusiara emigratu zuen, han famatuak egin ziren Fiódor Golovín y Avtonom Golovín.
1475ko Maiatzean Otomandar burua Gedik Ahmet Pasha Caffa konkistatu zuen eta hilabete batzuk ondoren, Doros hiria (handik aurrera Mangup). Krimeako zati handi bat Krimeako Janatoaren azpian geratu zen, baina Teodoroko Printzerria osatu zuten lurrak Istanbul/Konstantinoplaren azpian geratu ziren.

## Teodoroko Printzeak

* Demetrios (1362 baino lehen — 1368)
* Basilio
* Esteban, Basilioren semea, (?—1402)
* Alexios , Basilioren semea, (1402—1434)
* Alexios II, Alexiosen semea, (1434—1444)
* Jon (Turkiarrak "Olubey" deitzen zuten), Alexiosen semea (1444—1460)
* Isaac, Alexios I.enaren semea, (1471—1474)
* Alexander, Alexios II.aren semea, (1475ko ekainatik abendura)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q874954
* Multimedia: Principality of Theodoro / Q874954
# Teodosio (Zesar)

Teodosio (grezieraz: Θεοδόσιος; Konstantinopla, 583ko abuztuaren 4a – Kalzedonia, 602ko azaroaren 27tik gutxira) Bizantziar Inperioko enperadorekidea izan zen 590etik 602ra.
Maurizio enperadorearen eta Konstantinaren seme zaharrena izan zen. Gregorio aita santuaren mandataria (gerora Gregorio I.a aita santua izango zena) haren aitabitxia izan zen. 587an zesar eta oinordeko mailara igo zuten eta 590eko martxoaren 26an enperadorekide izendatu zuten. 602an Germano patrizioaren alaba batekin ezkondu zen.
602an armada Maurizioren aurka matxinatu zen eta Fokas enperadore izendatu zuen. Teodosio aitak bidali zuen persiarrei laguntza eskatzera, baina handik gutxira Mauruziok itzultzeko eskatu zion. Itzulerako bidean, Fokasen aldekoek Teodosio harrapatu eta hil zuten, aita eta anaiak hil eta egun gutxira.
Teodosio bizirik atera zelako zurrumurruak izan ziren, eta Bizantziar jeneralen batek eta persiarrek Fokasen kontra erabili zituzten zurrumurru horiek.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Paul
Maurizio
Teodosio
Tiberio II.a
Konstantina
Ino Anastasia :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q354997
* Multimedia: Theodosius (son of Maurice) / Q354997
# Teodoro Rada

Teodoro Rada Delgado (Iruñea, 1822 – Santurtzi, 1874ko martxoaren 30a), Radica izengoitiz ezaguna, Nafarroako militar karlista izan zen.

## Biografia

Infanteriako kadete izan zen Lehen Karlistadan. Bergarako Besarkadaren ondoren Tafallan hartu zuen bizilekua 1868. urteko iraultza arte. 1872. urteko matxinadak huts egin zuenean Frantziarako muga pasa zuen. Ollo brigadierrarekin itzuli zen hegoaldera teniente koronel graduarekin. Udaben (Basaburua) zauritu zuten, eta Bordelera erretiratu behar izan zuen osatzeko. Nafarroan borrokatu ondoren Portugaleteko herria menderatu zuen. Somorrostroko guduan garaile irten ondoren Abantokoan zauritu zuten 1874. urteko martxoaren 29an eta biharamunean hil zen. Karlos erregegaiak mariskal izendatuz saritu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017/3/5 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q28042864
# Tafallako udaletxea

Tafallako udaletxea Tafalla nafar udalerriko udaletxea da.
Tafallako Udalaren egoitza da eta Frantzisko Nafarroakoa plazan kokatuta da, hiriaren erdialdean.

## Eraikina

Harriz egina dago, eta Plaza Berriaren, Foruen Plazaren edo Frantzisko Nafarroakoa plazaren aurrealdean integratuta dago, 1860an eraikia. Beheko gorputzean arku-galeria bat du, eta frontoian koroatzen du eraikina. Bere aurreko egoitzak hiriko alde zaharrean egon ziren.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | TAFALLA. (Noiz kontsultatua: 2021-10-29).

## Ikus, gainera

* Tafalla
* Erdialdea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111710075
* Multimedia: Town hall of Tafalla / Q111710075
# Taff ibaia

Taff ibaia edo Taf ibaia (galesez: Afon Taf; ingelesez: River Taff) Galesko ibai bat da. Iturburua Brecon Beacons mendietan du, Taf Fechan (Taff Txikia) eta Taf Fawr (Taff Handia) erreken elkartzetik. Merthyr Tudful eta Rhondda Cynon Taf lurraldeak eta Cardiff hiriburua zeharkatu ondoren (Millennium Stadium errugbi estadioaren albotik), urak Cardiffko badian, Bristolgo kanalean isurtzen ditu.
Haren ibarrak Taff Harana (Taff Vale) deritzona osatzen du. Haren uretan izokin, amurrain eta aingira ugari daude.

## Ezizena

Erresuma Batuako eta bereziki Galesko Taffy ezizen aski ezagunak jatorria ibai horretan du. Taffy Haraneko jendea deitzeko erabiltzen da, eta maiz Galestik kanpo baita Carddiff hirikoak nahiz galestar guztiak ere edonongoak direla ere. Oxford English Dictionary hiztegiaren arabera "ingelesezko "Davy" edota "David" gizonezko izenaren galeserazko ahoskera eta "Dafydd" izenetik eratorria" omen da. Batzuetan "The Taffs" ("Taffiak") laburdura ere erabiltzen da.

## Iruditegia

* Ibaiaren iturburua.
* Taff ibaiaren ikuspegia landa eremuan.
* Taff ibaia izoztua eta Millennium Stadiumen alboan, 2010eko abendua.
* Taff ibaiaren estuarioa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19700
* Multimedia: River Taff / Q19700
# Taffy Come Home

Taffy Come Home (euskaraz "Taffy Hator Etxera") 2015eko Telegram britainiar rock musika taldearen abesti bat da. 2015eko azaroaren 26an izen berdineko Taffy Come Home diskoaren barnean argitaratu zuten.
Abestiaren ezaugarri aipagarriena Hegoaldeko Galesko ingelesezko ahoskera oso nabarmenez abestua dagoela da, jaiotzez Caerphilly galestar hiriko Matthew Saunders abeslariak nahitan bere jaioterriko hizkeran abesten baitu. Izenburuak berak "Taffy" galestarren ezizen edo goitizenari aipamen egiten dio.

## Kanpo estekak

* Taffy Come Home abestiaren bideoklipa entzungai eta ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Datuak: Q25476265
# Tafallaldea

Tafallaldea Nafarroako eremu geografikoa da, Erdialdea eskualdeko erdialdean kokatua. Tafalla inguruko eremua da, tradizioz hiribildu independenteetan banatuta egon dena, Orbaibar ibarra bezalako lekuetan ez bezala, non herri guztiak jurisdikzio komun baten menpe zeuden. Lurralde hauek hartzen ditu: Tafalla, Erriberri, Beire, Pitillas, Donamartiri Untz eta Uxue.
Nafarroako 2000 Zonifikazioaren arabera, Nafarroako eskualde ez ofizialetako bat zen, nahiz eta 2019an ofizialak onartu zirenean, lurralde osoa Erdialdean txertatu zen. Zangozaldea bezala, bertako udalerriak modu independentean garatu ziren, eta, horregatik, eskualde horretako kide izatearen sentimendua txikia da beste eremu tradizionalagoekin alderatuta. Ekonomia Tafallaren eta Erriberriren inguruan zentratuta dago.
Erriberriko merindadearen barruan dago kokatuta.

## Oharrak

* ↑ /tafaʎalðé.a/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza laugarren silaban

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | TAFALLALDEA. (Noiz kontsultatua: 2022-04-19).
* «TAFALLALDEA - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2022-04-19).

## Ikus, gainera

* Erdialdea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2606827
# Tafers

Tafers Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, Sense barrutia barrutian. 2014an 3,449 biztanle zituen 8,37 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66865
* Multimedia: Tafers / Q66865
Friburgo
# Taffin

Taffin 1988ko Francis Megahy irlandar zinema zuzendariaren thriller filma bat da. Bertan honako aktore hauek antzeztu zuten: Pierce Brosnan, Ray McAnally, Alison Doody, Jeremy Child eta Patrick Bergin.
1987 eta 1988 bitartean Irlandako Wicklowko konderrian filmatu zen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Filma Mark Taffin (Pierce Brosnan) eta justizia gauzatzeko metodoei buruzkoa da, betiere Ballymoran udalerriko parke bat salbatu asmoz.
Taffin izaera gogorreko irlandar zor-kitatzaile bat da, behinola bere udalerriko jendeak laguntza eskatzen diote, Dublingo Liberty Hall eraikinean egoitza duten higiezin-sustatzaile anker batzuk udalerriaren aldamenean bai ala bai produktu kimikoen instalazio bat eraiki nahi baidute. Higiezin-sustzatzaileak ez dira besoak gurutzatuta geldituko eta bertakoak bortizkeriaz kikildu eta menperatu asmoz udalerrira beren hiriburuko kankailuak bidaliko dituzte.

## Aktoreak

* Pierce Brosnan - Mark Taffin
* Ray McAnally - O'Rourke
* Alison Doody - Charlotte
* Jeremy Child - Martin
* Dearbhla Molloy - Martin andrea
* Jim Bartley - Conway
* Alan Stanford - Sprawley
* Gerard McSorley - Ed
* Patrick Bergin - Mo Taffin
* Britta Smith - Taffin andrea
* Jonathan Ryan - Gibson
* Liz Lloyd - Valerie Gibson
* Ronan Wilmot - Deacon
* Liam O'Callaghan - Henderson
* Frank Kelly - Liam
* Dermot Morgan - Micky Guest

## Kanpo estekak

* Taffin filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Taffin filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1304968
# Tafarn-y-Gelyn

Tafarn-y-Gelyn, Galesko iparraldean dagoen udalerri bat da, Denbighshire eremuan. Moel Famau muinoaren pean dago, Llanferres udalerritik hurbil, eta Ruthin eta Mold udalerrien artean hedatzen den A494 errepidean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7674923
* Multimedia: Tafarn-y-Gelyn / Q7674923
# Tafarnaubach

Tafarnaubach, galesez: Tafarnau-bach, Galesko udalerri bat da, Blaenau Gwent konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10968326
* Multimedia: Tafarnaubach / Q10968326
# Taff's Well

Taff's Well, galesez: Ffynnon Taf, Galesko udalerri eta komunitate bat da, Rhondda Cynon Taf konderrian. 2011ko erroldaren arabera 3.672 biztanle zituen.
The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain (1995, Muino bat igo baina mendi bat jeitsi zuen ingelesa) film ospetsuaren kokalekua da, eta hartan agertzen den fikziozko Ffynnon Garw mendia, udalerri honen gain dagoen Garth Hill (307 metro) mendian oinarritua dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1401784
* Multimedia: Taff's Well / Q1401784
# Tafeta

Tafeta zetazko ehuna da, bilbe bikoiti eta irazki bakoiti dituena. Hitzak persierazko jatorria du eta kiribildutako ehun esan nahi du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q909391
* Multimedia: Taffeta / Q909391
# Tanamiko basamortua

Tanamiko basamortua (ingelesez: Tanami Desert) Australiako Ipar Lurraldeako basamortu bat da. Mendixka harritsu txikiak ditu, eremu idor eta isolatu bat, XX. mendera arte ia guztiz esploratu gabe egon zena. Tanami Road-ek zeharkatzen du. John McDouall Stuart esploratzaileak 1860ko hamarkadan desertua zeharkatzeko saiakera batzuk egin zituen Victoria ibaira iristen zen bitartean. Ezin izan zuen ura aurkitu.
Basamortua "Australiako eremu biologiko garrantzitsuenetako bat da", batez ere Australian desagertzeko zorian dauden espezie arraro askori babes ematen dielako".
Aurkitutako espezieak honako hauek dira:
* Pseudomys nanus
* Pseudomys delicatulus
* Planigale ingrami
Hegazti espezie garrantzitsuak honako hauek dira:
* Falco hypoleucos
* Rostratula australis
* Stictonetta naevosa

## Herri indigenak

Tanamiko basamortua Kukatja eta Walpiri herrien bizilekua. Tjurabalan herria basamortuaren ertzean bizi da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q674262
* Multimedia: Tanami desert / Q674262
# Tanana (ibaia)

    Artikulu hau ibaiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Tanana».
Tanana ibaia (ingelesez: Tanana River, ˈtænənɑː ahoskatua) Alaskako eki-erdialdeko ibaia, Yukon ibaiaren adarra. 885 km ditu. Chisana eta Nabesna ibaiek osatua da. Wrangell mendialdean du iturburua eta Yukon ibaian isurtzen du ura, Tanana hiritik hurbil. Urre-hobiak daude ibai arroan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014/7/13 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q393769
* Multimedia: Tanana River / Q393769
# Tanami Road

Tanami Road (Euskaraz: Tanami errepidea), Tanami Track eta McGuire Track izenez ere ezaguna, Ipar Lurraldeko Stuart errepidearen eta Mendebaldeko Australiako Great Northern errepidearen artean dago. Hegoaldeko lotura Alice Springs-eko iparraldetik 19 km-ra dago eta iparraldeko lotura Halls Creek-eko mendebaldetik 17 km-ra. MacDonnell mendikatetik, Australiako erdialdetik, Kimberley-eko Halls Creek-era doan abelbide bat jarraitzen du.
Tanami errepidea Alice Springsetik Kimberleyrako ibilbide zuzenena da, Tanami Basamortutik igaroz. Bere ibilbidean zehar, Yuendumu herria eta Newmont Meatzaritzaren jabetzako Granite urre meategia daude. Ipar lurraldean, Warlpiri aborigenen jabetzako lurrak igarotzen ditu eta Mendebaldeko Australian artzaintzako lurrak igarotzen ditu.
Errepidearen % 20 inguru asfaltoa da, gainerakoa legarra da eta bi gurpileko ibilgailuen bidez nabigagarria den arren, lau gurpiletako trakzioa gomendatzen da. Errepideko zenbait zatitan uzkurtze larriak izaten dira eta une batzuetan desatsegina eta motela da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2392105
* Multimedia: Tanami Road / Q2392105
# Tanana (Alaska)

Tanana (koyukon hizkuntzan: Hohudodetlaatl Denh) Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Yukon–Koyukuk Census Arean dago, Alaska estatuan. 246 biztanle ditu, 40,620618 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Alaska Native Place Names» www.uaf.edu (Noiz kontsultatua: 2023-07-06).

## Ikus, gainera

* Yukon–Koyukuk Census Area

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79614
* Multimedia: Tanana, Alaska / Q79614
# Tanaoctena

Tanaoctena Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Tanaoctena ooptila da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Tanaoctena collina | daturik gabe |
| Tanaoctena coptila | daturik gabe |
| Tanaoctena dubia | daturik gabe |
| Tanaoctena indubitata | daturik gabe |
| Tanaoctena ooptila | daturik gabe |
| Tanaoctena pygmaeodes | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7682291
* Multimedia: Tanaoctena / Q7682291
* Espezieak: Tanaoctena
# Tanatoturismo

Tanatoturismoa, Turismo beltza, iluna edo oinazezkoa (black tourism, dark tourism edo grief tourism anglizismoak) bidaiak heriotzarekin eta tragediarekin lotutako guneekin lotzen dituen turismo mota bat da. Tanatoturismo hitza antzinako grezieratik dator, Tanatosetik, heriotzaren pertsonifikazioa. Turismo ilunarekin lotuta dago, batez ere indarkeriazko heriotzarekin. Hala ere, leku horien garrantzia ez da beti heriotzarekin eta sufrimenduarekin lotutako elkarteengatik, baizik eta, batez ere, haien balio historikoagatik.

## Leku beltz batzuk

Besteak beste, Eskoziako Culloden eta Errumaniako Bran eta Poenari gazteluak; hondamendi guneak, bai naturalak, bai gizakiak eragindakoak, hala nola Hiroshima Japonian, Txernobyl Ukrainan eta Ground Zero New Yorken; Auschwitz Polonian; orain jendearentzat irekita dauden espetxeak, hala nola Beaumaris, Galesen; eta horretarako eraikitako atrakzio turistikoak, hala nola Londresko London Dungeon. Gainera, giza ankerkeriak eta genozidioak gertatu ziren beste leku batzuk ere badaude, hala nola Txinako Nankingo Sarraskiaren Monumentua eta Kanputxeako Tuol Slengeko Krimen Genoziden Museoa.

## Ikerketak

Turismo beltza ikerketa eremu bihurtu zen 1996an, Glasgowko Unibertsitate Eskoziarreko John Lennon eta Malcolm Foley irakasleek kontzeptua erabili zutenean. Aztertzaileek oraintsukoak aztertu dituzte, baita bisitariak erakartzen dituzten heriotzarekin lotutako antzinako guneak ere. Philip Stone doktorea, Central Lancashireko Unibertsitateko irakaslea, gai honen inguruan ikertzen ari den beste pertsona bat da. Hainbat argitalpen idatzi ditu eta aurkezpen ezberdinak eman ditu, turismo beltzaren ondorio moral eta sozialak zehazten saiatuz, pertsonek minarekin eta heriotzarekin lotutako leku hauek elkarrekin bisitatzea zergatik erabakitzen duten zehaztuz.
Kontzeptu honetan ere hilketak eta fenomeno paranormalak eman diren tokiak.

## Euskal Herrian

Ospe handikoak ez badira ere Euskal Herrian badaude baita ere horrelako tokiak:
* Gurs, Frantziako kontzentrazio esparrua.
* Oroimen historikoarekin lotutako monumentuak eta hilobiak
* Hilerriak
* Gerra Zibilaren eszenatokiak
* Otxate

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20060630102619/http://travel.guardian.co.uk/darktourism/0,16652,1599587,00.html
* ↑ https://www.ostelea.com/research/turismo-oscuro
* ↑ https://www.telemesa.es/los-lugares-del-turismo-negro-en-espana/

## Kanpo estekak

* Naroa Torralbaren erreportaia Berrian, 2023ko martxoaren 1a, 30-31. or.
* Datuak: Q3042619
# Sucumbíos probintzia

Sucumbíos probintzia (gaztelaniaz: Provincia de Sucumbíos) Ekuadorko 24 probintzietako bat da. 18612 km²ko azalera du eta 2020ko estimazioen arabera 230503 biztanle ditu. Probintziako hiriburua Nueva Loja da.

## Erreferentzia

* ↑ (Gaztelaniaz) Sistema Nacional de Plan y Desarrollo. (xlsx) Proyecciones de población PARROQUIAL 2010-2020. (Noiz kontsultatua: 2020-04-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q499456
* Multimedia: Sucumbíos Province / Q499456
# Sucupira do Riachão

Sucupira do Riachão Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. 4.985 biztanle ditu 863,909 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Maranhão

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2065244
* Multimedia: Sucupira do Riachão / Q2065244