OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Joseph Van Dam

Joseph Van Dam (izengoitia: José van Dam; Brusela, 1940) belgikar baritonoa da. 1958an, Bruselako Kontserbatorioko kantu eta operako lehenengo saria irabazi zuen, eta, ondoren, Lieja, Paris, Okzitaniako Tolosa eta Genevako lehiaketak irabazi zituen. Debuta Liejan egin ondoren, Parisko Operako taldean sartu zen 1961ean (bost urtez aritu zen han), eta, gero, Genevako Operan (1965-1967). Azken horretan, nabarmentzekoa da Darius Milhauden Ama erruduna lana. Berlingo Alemaniar Operara deitu zuten gero, eta munduko hainbat eszenatokitara gonbidatu zuten (Salzburgoko Jaialdira, Milango La Scalara, Covent Gardenera, New Yorkeko Metropolitan Operara, Chicagoko Operara, Vienako Operara). Ahots indartsua eta aldi berean tinbre handikoa du, eta bere garaiko artista liriko handienetako bat izan da. Eroso aritzen da opera italiarra, frantsesa eta alemaniarra kantatzen, eta oso errepertorio zabala du: Rameau, Mozart, Weber, Berlioz, Wagner, Offenbach, Verdi, Puccini, Debussy eta Berg. Olivier Messiaenek José van Damii eman zion bere opera bakarraren, San Frantzisko Asiskoa lanaren, ardura (Parisko Opera, 1983).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q381927
* Multimedia: José van Dam / Q381927
# Joseph Wright

Joseph Wright izenarekin honako pertsonak ezagutzen ditugu:
* Joseph A. Wright (1810–1867), Indianako gobernadorea
* Joseph C. Wright (1892–1985), AEBtako arte zuzendaria
* Joseph Robert Wright, Jr. (1938- ), AEBtako Ogasun zuzendaria
* Joseph Wright (linguista) (1855–1930), Ingalaterrako filologoa
* Joseph Wright (arraunlaria) (1864–1950), Kanadako arraunlaria
* Joseph Wright (rugbylaria), rubgy jokalari britainiarra.
* Joseph Wright Derbykoa (1734–1797), Ingalaterrako margolaria.
* Joseph Wright (Amerikar margolaria) (1756–1793), Americar erretratugilea.
* Joseph Wright, Jr. (arraunlaria) (1906–1981), Kanadako arraunlaria.
# Joseph Wilson Swan

Joseph Wilson Swan Britainiar kimikaria (Sunderland, 1828ko urriaren 31 – Warlingham, 1914ko maiatzaren 27a). Goritasun-lanpara elektrikoa asmatu zuen 1878an, Edisonek baino urtebete lehenago. Kartoi ikaztua erabili zuen lanpararen harizpia egiteko. Ondoren, tantalo-harizpiko lanpara asmatu eta hobetu zuen. Argazkiari buruzko ikerketak ere egin zituen; hala, ikatz-papera (1862) eta bromuro-papera (1879) asmatu zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q315422
* Multimedia: Joseph Wilson Swan / Q315422
# Joseph Untube N'singa Udjuu

Joseph N'singa Udjuu Ongwabeki Untube (Nsontin, Bandundu probintzia, Belgikar Kongo, 1934ko irailaren 29a - 2021eko otsailaren 24a) kongoar politikaria izan zen. Lovanium Unibertsitatean ikasi zuen. 1967an Iraultzaren Herri Mugimenduaren sortzaileetako bat izan zen. Mobutu Sese Sekoren agintaldian Justizia eta Barne ministroa izan zen. Lehen ministro izan zen 1981eko apirilaren 23tik 1982ko azaroaren 5era. Hegoafrikan erbesteratu ondoren, Mobuturen agintaldiaren amaieran Kongora itzuli zen eta diputatu aukeratu zuten 2006an.
# Joseph Vilsmaier

Joseph Vilsmaier (Munich, 1939ko urtarrilaren 24a - ibidem, 2020ko otsailaren 11) alemaniar zinema zuzendaria izan zen, Stalingrad filma zuzendu izanagatik ezaguna.

## Filmografia

* Herbstmilch (1988)
* Rama dama (1990)
* Stalingrad (1993)
* Charlie & Louise - Das doppelte Lottchen (1994)
* Schlafes Bruder (1995)
* Und keiner weint mir nach (1996)
* Comedian Harmonists (1997)
* Marlene (2000)
* Leo und Claire (2002)
* Der letzte Zug (2006)
* M/S Gustloff - Ship Of No Return (2008)
* Nanga Parbat (2010)
* Bavaria - Traumreise durch Bayern (2012)
* Datuak: Q63069
# Joseph Ward

Joseph George Ward (Melbourne, 1856ko apirilaren 26a - Wellington, 1930eko uztailaren 8a) zeelandaberritar politikaria izan zen. Zeelanda Berriko lehen ministroa izan zen 1906tik 1912ra eta 1928tik 1930era.
Melbournen jaio zen Irlandako familia katoliko batean eta 1863an Zeelanda Berrira joan ziren bizitzera. 1877an zereal negozio bat ezarri zuen Invercargillen eta laster politikan sartu zen. 1887an Legebiltzarreko kide hautatu zuen Alderdi Liberalak. Finantza ministro kargua hartu ondoren, 1906an lehen ministro bihurtu zen. Britainiar Inperioan batasun handiagoaren aldekoa izan zen eta Zeelanda Berriarentzat domeinu estatusa lortu zuen. 1908ko eta 1911ko hauteskundeak irabazi ondoren, 1912an dimisioa eman zuen.
Lehen Mundu Gerran Wardek bere alderdiarekin parte hartu zuen William Masseyk zuzendutako koalizio gobernuan. 1928ko abenduan bihurtu zen bigarren aldiz lehen ministro, Alderdi Batuko buruzagi gisa. Bere osasun ahulagatik erretiratu zen 1930eko maiatzean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1371024
* Multimedia: Joseph Ward / Q1371024
# Joseph Stopford

Joseph Stopford (1866 - 1951ko azaroaren 25a) arkularia zen. Britainia Handia ordezkatu zuen 1908ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Joseph Stopford

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6287213
# Joseph Urtasun

Joseph-Martin Urtasun (Baiona, 1894ko abuztuaren 9a - ?, 1980ko otsailaren 25a ) lapurtar apaiz katolikoa izan zen. Valenceko apezpikua (1952-1955) eta Avignongo artzapezpikua (1957-1970) izan zen. Christophe-Louis Légasse apezpikuaren iloba izan zen.
* Datuak: Q16027481
* Multimedia: Joseph Urtasun / Q16027481
# Joseph Vrindts

Joseph Vrindts (Lieja, 1855eko apirilaren 17a-Ibidem, 1940ko azaroaren 6a) valonieraz idatzi zuen Belgikako akademikoa eta idazlea izan zen. Liejako kale batek bere izena du.

## Biografia

Bere aita, meatzaria, lanean hil zen. Vrindtsek, ondorioz, ikazkin lanetan eta literatur karrera bat egitea eragotzi zioten beste eskulan batzuetan aritu behar izan zuen. Hala eta guztiz ere, Achille Millienen bilduma irakurri zuen, La Moisson (1860). Bere lehen abesti inprimatua 1873an izan zen. Oso gaztetan Li Spirou aldizkarian kolaboratu zuen du. 1895etik 1900era Liejan valonieraz ireki zen lehen kabareteko abestiak idatzi zituen. Bere pieza bat, Li sièrmint d 'à Grétry (1908), luzaroan mantendu zen errepertorioan. 1896an argitaratu zuen bere lehen eleberria, Li pope d' Anvers (Anberesko panpina, 1896). Era berean, idazki-sail ikaragarria argitaratu zuen, tartean Poèmes dèl guére aipagarria. 1940ko martxoan, Belgikako hizkuntza eta literatura frantsesaren Errege Akademiako (Académie royale de langue et de littérature françaises de Belgique) kide izendatu zuten, eta hilabete batzuk geroago hil zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3185766
* Multimedia: Joseph Vrindts / Q3185766
# Kastrazio-konplexu

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Kastrazio-konplexua edo irentze-konplexua gorputzaren zati bat galtzeko beldurra da, batik bat zakila. Sinbolikoki, emozio eta sentipen-sistema konplexu bat da; zakila galtzeko beldurra haurtzaroko larritasun batekin loturik dago, intzestu-grinak edo masturbazioak eragindako erruduntasunagatik. Norberaren sexua onartzearen araberakoa ere bada; nortasun orok dituen alde emeak patologikoki bereganatzeak irentze-konplexuren bat ekar dezake.
Irentze konplexuaren lehen aipuak Sigmund Freuden lehen teoria psikoanalitikoetan aurki daitezke. Emakumezkoen penis-inbidiaren baliokidea da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2008]
* ↑ (PDF) Sexologiako Hiztegia. EHU ISBN 978-84-9860-693-5..
* ↑ Schwartz, Bernard J. (1955) The measurement of castration anxiety and anxiety over loss of love. Journal of Personality, 24 204-219.

## Ikus, gainera

* Irentze

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1735503
# Kastrazio

Kastrazioa, abere ala gizakietan, sexu organoak kentzeko kirugia teknika da, barrabilak harren kasuan eta obarioak emeenan. Honek esterilizazioa eragiten du, eta honenbestez ugalketa galarazten da. Nagusiki organu horietan sortzen diren hormonen erabateko murrizketa ere ematen da, tartean testosterona eta estrogenoak (nahiz eta hauen kopuruaren zati bat giltzurrungaineko gurunean ere sortzen den.
Emakumeetan klitorisaren ablazioa edota bulbaren ezpainen itxitzeari infibulazio deritzo.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58929
* Multimedia: Castration / Q58929
# Kastrexana

Kastrexana Bilboko auzoa da. Bilboko zortzigarren barrutian dago, Basurtu-Zorrotzako distrituan alegia. Zorrotzarekin, Barakaldorekin, Alonsotegirekin eta Ibaizabal errekarekin mugak ditu.

## Garraiobide eta azpiegiturak

* Kastrexanako geltokia
* Santa Agedako geltokia
* Kastrexanako zubia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492199
# Kastoria

Kastoria (grezieraz: Καστοριά, Kastoriá, kastoˈrʝa ahoskatua) Greziako hiria eta udalerria da, izen bereko unitate erregionaleko hiriburua dena.

## Auzoak

* Apózari
* Doltsó
* Dailaki (Myloi)
* Doplitsa
* Kato Agora
* Kallithea
* Lyv

## Biztanleria

| Urtea | Hiria | Udal-herrigunea | Udalerria |
| 1981 | 20.660 | - | - |
| 1991 | 14.775 | - | - |
| 2001 | 14.813 | 16.218 | - |
| 2011 | 13.387 | 16.958 | 35.874 |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 154. arauaː Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q206954
* Multimedia: Kastoria / Q206954
# Kastoria (unitate erregionala)

Kastoria (grezieraz: Περιφερειακή Ενότητα Καστοριάς, Perifereiakí Enótita Kastoriás) Greziako unitate erregionala da, Mendebaldeko Mazedonian dagoena. Kastoria hiriaren inguruan dago.
Kastoria hiru udalerritan banaturik dago:
* Kastoria (1)
* Nestorio (2)
* Orestida (3)

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 154. arauaː Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1080115
* Multimedia: Kastoria / Q1080115
# Kastrazio (argipena)

Kastrazio hitzak animalien ugalketa-organoak suntsitzea da, ugalketa eragozteko. Erabilera zenbait ditu:
* kastrazio edo zikiratzea, animalia baten ugalketa-organoak suntsitzea, ugalketarako ahalmena eragozteko;
* kastrazioa, gizon bati ugalketa-organoak, bereziki barrabilak eta batzuetan baita zakila ere, suntsitu edo kentzea, arrazoi kultural, erlijioso, terapeutiko nahiz mendeku edo zigor moduan (ikus, gainera, kastrazio kimikoa (gizon nahi emakumeei aplikatzen zaiena), ooforektomia (emakumeari obarioak kentzeko ebakuntza), penetokmia (zakila kentzeko ebakuntza) eta orkiektomia (barrabilak kentzeko ebakuntza));
** kastrazio-konplexua, kontzeptu psikoanalitikoa.

### Ikus, gainera

* Esterilizazio (ugalketa)
# Juan Perotxegi

Juan Perotxegi (gaztelaniaz: Juan de Perocheguy) euskal idazlea eta euskal apologista izan zen. Bere biografiari buruz oso datu gutxi ezagutzen dira. Batzuen ustez Ainhoan (Lapurdin) jaio zen baina beste ikerlarien ustetan Garestarra (Nafarroa Garaia) zen. Ogibidez militarra zen. Artilleria lotinanta eta Nafarroako Erresumaren komandantea izan zen. Ideologikoki tubalismoaren jarraitzailea zen, hau da, euskara Euskal Herrira Noeren bilobak ekarri zuela defendatu zuen.

## Izenburu osoa

Bere liburu nagusiaren izenburu osoak euskaratuta bere ideien inguruko informazio handia ematen du: Euskararen eta Kantabriako nobleziaren Jatorri eta Antzinatasuna. Don Juan de Perocheguy kapitaina, eta Espainiako artilleriako komisario arruntak argitaratua
Zeinetan erakusten den, aipatutako hizkuntza Munduan mintzatu den lehena izan dela, eta Tubalek berak Espainiara 1800 urte Sorkuntzaren ondotik(1) ekarri zuen bera, Monarkia hau jendeztatzeko nola eta nondik sartu zen berezitasunarekin, eta berdin, nola Agotak Baztango ibarrean sartu ziren, baita Euskaldunen herrian, 506. urtean. Beste bitxikeria batzuekin jatorriz hizkuntza horretarakoek jakin behar lituzketenak.
Zeini gehitu zaizkion bi parte Borboi etxe augustisimoaren jatorri eta etorkia erakusten dutena.
Don Juan de Ydiaquez de Salazar, Espainiako Handi, eta abar jaun beraldikoari dedikatua.

## Obra

* 1731n Origen y antigüedad de la lengua bascongada y de la Nobleza de Cantabria obraren lehen edizioa argitaratzen du Bartzelonan. Obra honek arrakasta handia izan zuen.
* 1738an berrargitalpen zuzendua egiten du.
* 1752an Reflexiones curiosas y notables sobre la ciencia y valor para la guerra.
* 1760an Origen de la nacion bascongada, y de su lengua argitaratzen du, testu beraren hirugarren bertsio bat, bigarrena baino pixka bat laburragoa.

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Entziklopedia.
* ↑ https://www.euskaltzaindia.eus/dok/iker_jagon_tegiak/nafarkaria/1999-05-07.pdf
* 1 2 http://www.bilketa.eus/eu/bildumak/gure-hautaketa/1216-euskararen-eta-kantabriako-nobleziaren-jatorri-eta-antzinatasuna

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Origen y antigüedad de la lengua bascongada liburuaren 1738ko edizioaren faksimil osoa.
* Joxemiel Bidadorren artikulua Nafarkarian, 1999ko maiatzean.
* (Gaztelaniaz):Juan Perotxegi Auñamendi Entziklopedian.
* Datuak: Q77238970
# Juan Pedro Aguirre

Juan Pedro Julián Aguirre y López de Anaya (Buenos Aires, Río de la Platako Erregeorderria, 1781eko urriaren 19a - Buenos Aires, Argentina, 1837ko uztailaren 17a) Río de la Platako politikaria, militarra eta iraultzailea izan zen; gainera, azken zuzendari gorena izan zen.

## Biografia

Juan Pedro de Aguirre Buenos Airesen jaio zen 1781eko urriaren 19an, Cristobal de Agirre galdakaoztarraren eta María Josefa López Anayaren semea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2509053
# Juan Pedro Belza

Juan Pedro Belza Jaurrieta (Gasteiz, 1968ko uztailaren 3a -) euskal beisbol eta softbol jokalari ohia da.
Bartzelonako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.

## Kanpo estekak

* www.coe.es
* Datuak: Q4797562
# Juan Pascual Esteban

Juan Pascual Esteban Txabarria (Fustiñana, Nafarroa, 1864ko martxoaren 27a - Zaragoza, Espainia, 1940ko uztailaren 6a) gaztelaniazko idazlea izan zen. Zaragozan egin zituen zuzenbideko ikasketak. El Liberal Navarro egunkariko zuzendaria izan zen. Fustiñanako historiari buruzko liburuak eman zituen argitara batez ere.

## Biografia

1876an bigarren mailako ikasketak hasi zituen Tuterako Castel-Ruiz akademian lehen ikasturtea eginez, eta gainerakoak Iruñeko Institutuan batxiler gradua amaitu arte, Huarte Hermanos ikastetxe ospetsuko barneko ikasle izan zelarik.
Zaragozako Unibertsitatean Zuzenbide Fakultatean ikasi zuen, eta Zuzenbide Zibil eta Kanonikoan lizentziatu zen 1885eko ekainaren 17an. Zuzenbide doktoregoko ikasketak egin zituen Unibertsitate Zentralean.
Bere bizitza osoan zehar bere idazle lana abokatutzarekin konbinatu zuen. Bere bizitza Iruñean, Madrilen, Zaragozan eta bere jaioterrian eman zuen. 1930ean jaioterriko zinegotzi hautatu zuten eta hiru egun eman zituen karguan. Adinagatik ez zuen postua onartu.
La Avalancha aldizkariak honela definitu zuen: alderdi politiko orotako gizon independentea, Nafarroari leiala, zentzuz erregionalista eta erabat katolikoa.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Fustiñanako Udal Artxiboa, 12. liburukia, 308 orr.
* ↑ Fernández Puig, A.. (2010). «La Dictadura de Primo de Rivera en Fustiñana» Príncipe de Viana (249): 248..
* ↑ La Avalancha, 1911-5-8

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106514739
# Juan Perón

Juan Domingo Perón (Lobos, Buenos Aires, 1895eko urriaren 8a – Olivos, Buenos Aires, 1974ko uztailaren 1a) argentinar militar eta politikaria izan zen. Argentinako presidentea izan zen 1946–1955 eta 1973-1974 bitartean. Peronismoa sortu zuen. Bigarren Mundu Gerraren ostean, argentinarrek Europako eta AEBetako merkatuetan sartzeko aukera izan zuten. Horrela, Argentinako ekonomiak loraldi bat izan zuen Peronen agintaldian.
Ezaguna da Peronen bigarren emazte María Eva Duarte Ibarguren euskal jatorrikoa zela. Izan ere, Peronek berak ere euskal jatorriko erroak zituen, birraitona Jean Dutey Dorre baigorriar gurasoen seme izan baitzen. Dorre, Ernautena edo Aintziburu deiturak agertzen dira haien genealogian.

## Bizitza

1943. urtean Edelmiro Julián Farrell agintera eraman zuen estatu kolpea bultzatu zuen, eta Lan ministro eta lehendakariorde izan zen haren agindupean. 1946an Errepublikako presidente aukeratu zuten, eta diktadura ezarri zuen elizaren, armadaren, ezkerreko alderdi batzuen eta eskuin nazionalistako batzuen laguntzaz. 1955ean erbestera joan behar izan zuen elizarekin eta armadarekin izandako arazoen ondorioz. 1973an peronistek irabazi zituzten hauteskundeak, eta berriro hautatu zuten Perón errepublikako presidente.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/12/09 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Juan Perón Institutua Jdperon.gov.ar

## Erreferentziak

* ↑ El Quinto Poder. (2018-08-01). Juan Perón:"nos aprovechamos de la crisis de posguerra y los ingleses no nos han perdonado nunca". (Noiz kontsultatua: 2018-10-28).
* Datuak: Q93330
* Multimedia: Juan Domingo Perón / Q93330
# Juan Paredes

Juan Paredes Manotas, Txiki (Zalamea de la Serena, Badajoz, 1954ko otsailaren 20a - Cerdanyola del Vallès, Bartzelona, 1975eko irailaren 27a), ETA politiko-militarreko kidea izan zen Francisco Francoren diktadura garaian.
Angel Otaegirekin eta FRAP erakunde armatuko José Luis Sánchez Bravo, Ramón García Sanz eta Xosé Humberto Baenarekin batera fusilatu zuten 1975eko irailaren 27an. Fusilaketa horiek Frankismo garaian azken heriotza-zigorrak izan ziren. Gertaera horiek protesta eta gaitzespen ugari sortu zituen Euskal Herrian, Espainian eta Nazioartean.

## Biografia

Extremadurako familia batean jaioa, lau anai-arreben artean bigarrena zen. Senideekin batera Zarautzera emigratu zuen 1964an, 10 urte zituelarik (edo aurreko urtean, beste iturri batzuen arabera). Aurretik, aitona-amonek gauza bera egin zuten, Gerra Zibila amaitu eta gutxira, Mikel anaia zaharenak ere bai.
14 urte arte ikasi zuen Zarauzko eskola publikoan, eta herrian hasi zen lanean plastiko lantegi batean. Joseba Zubiaurrek eraginda, Zumaiako Inda-Mendi elkartean ibili zen.
EGIn sartu zen 1972an, eta hortik ETAra igaro; hurrengo urtean, antza, fronte militarrean zebilen komando legal baten kide moduan. 1974ko urtarrilaren 12an Zarauztik ihes egin eta klandestinitatera pasatu zen. Espainiako errege-erreginen senide baten aurkako atentatua prestatzen ari zirela, Goardia Zibilak topatu baina ihes egiten lortu eta Ipar Euskal Herrira gurutzatu zuen.
1974ko azaroan Txiki ETA politiko-militarraren barruan sartu zen, eta bikotea egin zuen Bizar Bujandarekin Goierrin eta Iruñean. Garai hartan euskalduntzeari ekin zion kidearen eskutik.
Hurrengo urtean, komando berezietan sartu eta Apalarekin bat egin zuen. 1975eko apirilaren 1ean José Díaz Linares polizia subinspektorearen erailketa leporatu zioten Txikiri, argi gelditu ez bazen ere. Maiatzean Kataluniara joan zen Iñaki Pérez Beotegi "Wilson"-ekin, eta uztailaren 30ean biak atxilotu zituzten Bartzelonan. Paredes Manot bost egunez egon zen komisaldegi nagusian, legeak esaten zuenaren aurka, eta torturak jasaten. Bosgarren egunean Modelo kartzelean sartu zuten. Bertan, gose grebari ekin zion Garmendia eta Otaegi etakideei ezarritako kondenengatik protesta gisa.
Abuztuaren 22an hasi zen Txikiren aurkako epaibidea eta irailaren 19an gerra kontseilua egin zioten, erruduntzat hartuta, Ovidio Díaz López poliziaren hilketa zela-eta (ekainaren 6an Bartzelonan hil zuten). Heriotza-zigorra ezarri eta 1975eko irailaren 27an 8:30etan fusilatu zuten Cerdanyolaren hilerriaren ondoan Otaegi eta FRAPeko hiru kide bezala.
Azkenik Zarautzen hileta elizkizuna egin zuten parrokia elizan irailaren 29an, 4.000 pertsona baino gehiagoren aurrean, agintariak eragozten saiatu ziren arren. Halaber, Bartzelonan lurperatu bazuten ere, Zarautzera eraman zuten gorpua urte bat geroago. Haren hilarrian hitz hauek irakur daitezke: "eta behar dudan denbora baino lehen hiltzen banaute nere hortzetan den azken antzia beste batenetan loratuko den lehen irria izango da."

## Ikus, gainera

* Frankismoko azken exekuzioak
* Datuak: Q3045618
# Khand

Khand, Tolkienen legendariumean, Mordorren hegoekialdean eta Haradetik ekialdera dagoen lurraldea da. Bertako biztanleak, Variagak dira.
Khand edo bere herriari buruz ez da askorik ezagutzen, baina dirudienez, Rohanen nahiko antzekoa zen: Variagak, zaldizkoen herri bat zen.
Khand Mordorren eraginpean erori zen, eta zaldiz hornitu zuten. Bi alditan sartu zen Gondorren historian: lehena, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1944. urtean, Aurigekin batera, Gondor eraso zutenean, eta, ondoren, Eraztunaren Gerran, Pelennorreko Zelaietan borrokatu eta hil zirenean. Zehazki adierazia ez dagoen arren, litekeena da Gondorren eraginpean erori izana Eguzkiaren Laugarren Aroa eta etsaitsuak izateari utzi izana.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2625066
# Khan el-Khalili

Khan el-Khalili (arabieraz: خان الخليلي ‎, ingelesez: Khan El-Khalili) Egiptoko Kairoko antzinako bazar zaharra da. Merkataritza gune zaharra da; bertan ere tailer txikiak aurki daitezke.

## Historia

Arabiar azoka honen lehenengo informazioak 1382koak dira. Urte horretan Dyaharks el-Jalili emirak karabansarai (edo jan) handi bat eraiki zuen. Karabansaraiak merkatarientzako ostatua eta alondea zen; leku horretan animaliekin eta salersogaiekin atseden hartzen zuten. Toki horiek askotan aktibita ekonomikoak garatzeko erreferentzia lekuak izaten ziren. Gaur egun jatorrizko karabansarai horrek irauten du, Sikka Jan el-Jalili eta Badestan kaleen artean.

## Interes bereziko lekuak

Khan el-Khalili oso inguru egokia da paseatzeko, kaleak eta dendak ikusgarriak baitira. Dena dela, badira aipamen berezia merezi duten zenbait toki:
* Fishawi kafetegia: 200 urte baino geihago darama gauez eta egunez irekita. Barrualdea ispiluez apainduta dago.
* Midaq kalezuloa: Naguib Mahfuz idazleak (Literatura Nobel Saria 1988an) bertan kokatu zuen bere liburu ezagunetariko bat, Mirakuluen kalezuloa alegia.

## Iruditegia

* Erdi Aroko sarrera.
* Arabiar azokaren dendak eta postuak.
* Bab el-Ghuriko lanternen denda.
* Fishawi kafetegia.
* Azoka.

## Kanpo loturak

* Datuak: Q1061621
* Multimedia: Khan el-Khalili / Q1061621
# Khanti

Khantiak, lehenago ostiak deitua, erdialdeko Errusian, Obi ibaiaren ibarreko basoetan, mansiekin batera bizi den herri paleo-siberiarra da. Txikiak eta beltzaranak dira. Ehiztariak dira, eta samoiedoen eragin nabarmena dute kulturan. Beren hizkuntza khantiera da.
2010eko erroldan 30.943 zenbatu ziren; hauetatik, 29.277 Tiumen oblastan bizi ziren (19.068 Khanty-Mansin eta 9.489 Jamalia-Nenetsian) eta 718 Tomsk oblastan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014-7-13 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 190. arauaː Munduko herriak eta etniak. .
* ↑ 2010eko Errusiako erroldaren behin-betiko emaitzak Gks.ru

## Kanpo estekak

* Datuak: Q476030
* Multimedia: Khanty / Q476030
# Khan Tengri

Khan Tengri, Хан Тэнгэр, kazakheraz Хан Тәңірі, han táńiriz , kirgizeraz Хан-Теңири, حان-تەڭىرى, uigureraz خانتەڭرى, txinera sinplifikatuz 汗腾格里峰, txinera tradizionalez 汗騰格里峰, pinyinez Hànténggélǐ Fēng, xiao'erjing هًا تٍْ قْ لِ فعْ, Tian Shan mendikateko mendi bat da, Kirgizistan, Kazakhstan eta Txina artean. 7.010 metroko garaiera du.
1931an Mikhail Pogrebetsky sobietar mendizaleak lehenbizikoz igo zuen.
Xabier Ormazabalek ohiko bidetik eta Andoni anaiarekin egin zuen 2003ko abuztuaren 2an, SESBeko bost tontorrik altuenen arteko bere bigarrena.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Khan Tengri "Peakware" webgunean.
* Datuak: Q211529
* Multimedia: Khan Tengri / Q211529