OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Foru Juzgu

Foru Juzgu, Fernando III.a Gaztelakoak 1241ean egindako lege-corpusari deritzo, eta, errege bisigodoen garaian, 654. urtean Rezesvinto erregeak aldarrikatutako Bisigodoen Legearen itzulpen bat dena.
Foru Juzgua, tokiko zuzenbide bezala aplikatu zen, udal-foru moduan, Gaztelak, musulmanei konkistatzen zizkien erdiuharteko hegoaldeko lurraldeetan. Indarrean zegoen arau aplikagarri bezala, lehen erreferentzia, Kordoban dago. 1348an, Alkalako Ordenamenduak, Zazpi Partidei buruzko lehentasuna eman zion.
Foru Juzgua, indarrean mantendu zen XIX. mendearen amaieran Kode Zibila onartu zen arte, eta, gaur egun, oraindik indarrean jarraitzen du Hego Euskal Herrian eta Aragoin, ordezko foru-zuzenbide zibil bezala.

## Kanpo-estekak

* (Gaztelaniaz)(Latinez)Foru Juzgua latinez eta gaztelaniaz (faksimile argitaratzea)
* Datuak: Q765908
* Multimedia: Fuero Juzgo / Q765908
# Fiordimonte

Fiordimonte Italiako udalerri bat da. Maceratako probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. 201 biztanle ditu, 21,4 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Fiordimontek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Acquacanina Fiastra Pievebovigliana Pieve Torina Visso

## Kanpo estekak

* Datuak: Q73807
* Multimedia: Fiordimonte / Q73807
# Fiore

Fiore (FiORE gisa estilizatua) 1998an Poloniako Łódź hirian sortu zen jantzi-marka bat da, pantiak, galtzerdiak eta galtzetinak ekoizten dituena.

## Historia

Fiore 1998an sortu zen Poloniako Łódź hirian. Garai batean Andrzej Strug izenez ezaguna zen ehungintza lantegietan zabaldu zuen lehen saila konpainiak. Instalazioak zaharberritu ostean, pantiak ekoizteari ekin zion. Hasieran 40 bat lagunek egiten zuten lan enpresan, urtean bi milioi pare panti ekoitziz.
Hainbat urtez poliamidazko pantiak ekoitzi eta gero, 2004an lycra lantzeko teknologia berria sartu zuen.
2005 eta 2007 bitartean bere makineria parkea handitu zuen Europar Batasunaren diru-laguntzei esker. 2006an patroidun pantiak fabrikatzen hasi zen.
2009an Internet bidez saltzeko online denda ireki zuen.
2014an Oeko-Tex Standard 100 ziurtagiria jaso zuen, hau da, bere produktuak gizakiontzat kaltegarriak izan daitezkeen osagai kimikorik gabe ekoizten dituela ziurtatzen duen bermea.
2021ean Eccola izeneko panti jasangarrien produktu-lerroa merkaturatu zuen. Produktu-lerro honetako pantiak % 100ean gai biodegradagarriekin eginak dira.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 (Ingelesez) FiORE. About us. (Noiz kontsultatua: 2021-12-06).
* ↑ (Polonieraz) «Polska marka wypuszcza pierwsze takie biodegradowalne rajstopy: poznajcie linię Eccola, w której moda spotyka się z ekologią» Elle 2021-04-02 (Noiz kontsultatua: 2021-12-06).

## Kanpo estekak

* (Polonieraz) (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q97372450
# Fiorano Modenese

Fiorano Modenese Italiako udalerri bat da. Modenako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. 16.850 biztanle ditu, 26,23 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Fiorano Modenesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Maranello Sassuolo Formigine Serramazzoni

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100051
* Multimedia: Fiorano Modenese / Q100051
# Fiordoetako Tourra

Fiordoetako Tourra :
| Orokortasunak ||
| Kirola | Errepideko txirrindularitza |
| Sorrera | 2013 |
| Desagertzea | 2018 |
| Ekitaldi kopurua | 6 (urtea: 2018) |
| Aldizkotasuna | urterokoa (Mai) |
| Mota | Etapakako lasterketa |
| translation for raceinfobox_translate index 33 not found | Norvegia |
| Antolatzailea | Tour des Fjords AS |
| Webgune ofiziala | Webgune ofiziala |
| Maila | 2.HC |
| Zirkuitua | UCI Europe Tour |
| Palmaresa ||
| Azken garailea | Michael Albasini |
| Garaipen gehien lortu duena | Alexander Kristoff (2 garaipen) |
| | Dokumentazioa |
Fiordoetako Tourra, norbegian egiten zen txirrindularitza lasterketa zen. Rogaland Sari Nagusia izenarekin eratu zen, 2008. urtean. Orduan, maiatzean egiten zen egun bakarreko lasterketa zen eta Stavanger hirian ospatzen zen. 2013. urtean, Hiru etapa izatera pasa zen eta abuztuan ospatzen zen. 2018ko ekitaldia izan zen azkena. Alexander Kristoff bi aldiz irabazi zuen txirrindulari bakarra izan zen.

## Palmaresa

| Urtea | Txapelduna | Txapeldunordea | Hirugarrena |
| 2013 | Sergei Chernetskiy | Lars Petter Nordhaug | Zico Waeytens |
| 2014 | Alexander Kristoff | Magnus Cort Nielsen | Jérôme Baugnies |
| 2015 | Marco Haller | Søren Kragh Andersen | Michael Olsson |
| 2016 | Alexander Kristoff | Michael Schär | Nick van der Lijke |
| 2017 | Edvald Boasson Hagen | Dries Van Gestel | Timo Roosen |
| 2018 | Michael Albasini | Bjorg Lambrecht | Pim Ligthart |

## Kanpo estekak

* http://www.sitiodeciclismo.net/wedstrijdfiche.php?wedstrijdid=14129
* Datuak: Q128713
* Multimedia: Tour des Fjords / Q128713
# Fiorano Canavese

Fiorano Canavese Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 744 biztanle ditu, 4,35 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Fiorano Canavesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Val di Chy $^{(en)}$ Banchette Ivrea Lessolo Loranzè Montalto Dora Salerano Canavese Samone

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9357
* Multimedia: Fiorano Canavese / Q9357
# Fiordland Parke Nazionala

Fiordland Parke Nazionala (ingelesez Fiordland National Park) Zeelanda Berriko Hego uhartearen hego-mendebaldean dagoen parke nazional bat da, Southland eskualdean. Milford Sound da parkeko toki ezagunena eta turistikoena.
1952an sortua izan zen, eta denera 12.500 km²-ko hedadura du. Gizateriaren Ondare izendatua dagoen Te Wahipounamu eremuko zati garrantzitsua da.

## Iruditegia

* Sarbideko karteletako bat.
* Milford Sound.
* Parke Nazionalaren ikuspegia.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q877719
* Multimedia: Fiordland National Park / Q877719
# Fiorano al Serio

Fiorano al Serio Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 2.945 biztanle ditu, 1,06 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Fiorano al Seriok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gazzaniga Cene Vertova Casnigo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q101057
* Multimedia: Fiorano al Serio / Q101057
# Ezarian

Ezarian Lisabö rock musika talde gipuzkoarraren bigarren diskoa da, 2000. urtean argitaratutakoa.

## Kantu zerrenda

* Narrazti gizakiaren sehaska kanta
* Hemen naiz ez gelditzeko baina
* Aurreiritziak
* Gezur erraza
* Ur gainean
* Ez nago maitatzeko prest
* Merezi du
* Murgilduta
* Ideiak itotzen dira
* Zer egiteko gai gara?
* Eraikitzen

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257707
# Ezana

Ezana Aksumgoa (ge'ez: ዒዛና, ‘Ezana, ዐዘነ ‘zn ez da ahoskatzen) Aksumgo Erresumako erregea (320ko hamarkada – c. 360) izan zen. "Saba, Salhen, Himyar eta Dhu-Raydango errege" tratamendua erabiltzen zuen. Tradizioak dioenez, Ezana, bere aita Ella Amidaren oinordekoa izan zen, oraindik haurra zen bitartean, eta, bere ama, Sofia, erregeorde bezala aritu zen.
Ezana, kristautasunera bihurtutako Aksumgo Erresumako lehen erregea izan zen, eta, Za Haqalaren ondoren, bere garaiko historialariek aipaturiko lehena. Bere haurtzaroko tutorea, Frumentzio Aksumgoa siriar kristaua, Etiopiar Elizaren burua izan zen. Konstantzio II.a erromatar enperadore arrianoaren gutun batek, Ezana eta bere anaia Saizanari zuzendua, Frumentzio Alexandriara bidalia izan dadila eskatzen du, dotrina akatsengatik aztertua izan dadin eta Teofilo indiarrak ordezkatua izan dadin; Ezanak, eskaera hau baztertu zuela edo ez zuela aintzat hartu suposatzen dute.
Ezanak ere hainbat kanpaina militar abiatu zituen, eta bere idazkunetan grabatu zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Munro-Heno, S. C.. (1991). Aksum: Una Civilización africana de Antigüedad Tardía. Edinburgo: Prensa Universitaria, 81 or..
* ↑ Munro-Hay, Stuart. (2002). Ethiopia: The Unknown Land. I.B. Tauris, 41 or..
* Datuak: Q379898
* Multimedia: Ezana of Axum / Q379898
# Ezanaren estela

Ezanaren estela edo Ezana erregearen estela antzinako Aksum hiriko iparraldeko Esteletako Parkean (ehun estela txikiago eta ez hain apainduak dituena) oraindik zutik dagoen obelisko zentrala da. Estela hau, ziur asko, Parkeko azken eraikia izan zen, eta baita osorik mantentzen diren hilarrietatik handiena ere. Ezanaren estelak 21 metroko altuera du, eroritako 33 metroko Estela Handia eta 2008ko irailaren 4an mihiztatu eta argitu zuten 24 metroko Aksumgo obelisko ezagunena baino txikiagoa. Bere oinarria, ate faltsu batekin ornatuta dago, eta bi alboek leihoak diruditen hutsuneak dituzte.

## Historia

Obelisko hau, edo hobe esanda, "estela" (bertoko hizkuntzan "hawilt/hawilti" diote) hau Aksumdarrek IV. mendean zizelkatu eta eraiki zuten. Adituen ustetan, hilarri hauen funtzioa, lurpeko hilobi-ganberentzako "adierazle" izatea zen. Estela handienak, erregeen hilobi-ganberetarako erabiltzen zituzten, eta zenbait pisutan leiho faltsuekin eta baita ate faltsukien apaintzen zituzten; nobleziak, estela txikiagoak eta ez hain apainduak zituen bitartean. Ezana erregearen estela da eta, ziurrenik, baita praktika horren azken adibidea ere, izan ere, aksumdarrak kristautasunera bihurtu ondoren zaharkitu bilakatu zen. Bere izena, Ezana erregeari (k.o 300-350) zor dio. Hau Frumentzio Aksumgoa bere tutorearen irakaspenei jarraituz, lehen Aksumgo errege kristaua izan zen.
Estela granito solidozko bloke grabatu bat da, ate bat eta bederatzi leiho faltsu dituena (uste denez, atea eta erregearen hilobiko bederatzi kamerak sinbolizatzen dituzte). Blokea lau kilometrora dagoen harrobi batetik eraman zuten, ziur asko elefanteek eramana.
Ezanaren estela, gainera, inoiz zatitu ez zen hiru obelisko nagusietatik (besteak, Estela Handia eta Aksumgo obeliskoa dira) bakarra da. Italiarrek, arpilatze kolonialean zehar izandako espoliazio kasurik arraroenetako batean, horietako bat gogor kaltetu zuten, hiru zatitan banatu eta Erromarantz ontziratu zutenean. 2007-2008an, Aksumgo obeliskoa berriro muntatu zutenean, Giorgio Croci ingeniariak zuzendutako talde batek Ezanaren estela finkatu zuen. Bere monumentua itzultzeko hainbat hamarkadatan eskatu ondoren, etiopiarrek, azkenean, euren altxor historiko nazionala berreskuratu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Briggs, Philip. (2010). Etiopía. (1. argitaraldia) Bartzelona: Athena Media, 258 or. ISBN 978-84-92963-53-9..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2259366
* Multimedia: King Ezana's Stele / Q2259366
# Ezagutzaren gizarte

Ezagutzaren gizartea bere garapenerako ezagutza sortu, garatu, zabaldu eta partekatzea xede dituen gizartea da. 1969 urtean Peter Druckerek sorturiko kontzeptua izan zen. Informazio teknologia berriekin eta informazioaren gizartearekin estuki loturiko kontzeptua da. Ezagutza agente bakan batzuren eskutan geratzea eta ezagutzaren zabaltzearen aurkako joera dira ezagutzaren gizartearen erronka nagusienak.

## Ikus, gainera

* Ezagutzaren soziologia

## Erreferentzia zerrenda

* ↑ (Ingelesez) UNESCO. (2005). Towards Knowledge Societies. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3487980
# Ezanaren harria

Ezana harria antzinako Aksumgo Erresumako objektu bat da. Harrizko monumentu bat da, Ezana erregea kristautasunera nola bihurtu zen eta inguruko herri batzuen menderatzea dokumentatzen duena, horien artean Meroeak zeudelarik. Gaur egun, in situ kontserbatzen da Ezana erregearen parkean, Etiopiako Aksum erdigunean dagoen espazio publiko batean.
Ezana erregeak k.o. 330 eta 356. urteen artean gobernatu zuen Afrikako Adarreko antzinako aksumdar erresuma. Ezanak nubiarren aurka borrokatu zuen eta bere garaipenak harrian grabatu zituen ge'ezez (antzinako hizkuntza etiopiarra), sabar hizkuntzan (hegoaldeko arabiera) eta grezieraz, Jainkoa goraipatzeko bere garaipenengatik. Harrizko grabatuek, monumentu hirueledun bat ematen dute, hizkuntza ezberdinetan, Rosettaren harriaren antzera.
Etiopiako eliza ortodoxoak edo Tawahedo elizak hasiera garai honetan izan zuen. Tiranio Rufino Aquileakoaren Historia Eklesiastikoak, San Frumentzio, errege gaztearen esklabo eta tutore, kristautasunera bihurtu zuela kontatzen du. Bere erregealdiaren amaieran, 350. urte inguruan, Ezana erregeak kuxitarren aurkako kanpaina bat abiatu zuen, Kuxeko Erresumarekin amaitu zuena; harrian egindako zenbait idazkun, ge'ezez (eta ge'ez idazkerarekin), Meroe hirian aurkitu dira, Kushitarren hiri nagusia.

## Ikus, gainera

* Ezanaren estela

## Kanpo estekak

* Artículo de National Geographic (Ingelesez)
* Harden, J. M., "An introduction to Ethiopic Christian Literature" (1926) Capítulo II, "Brief Historical Sketch of the Country and Church", Inskripzioari buruzko eztabaida bat jasotzen du (Ingelesez)
* Datuak: Q2068595
* Multimedia: Ezana Stone / Q2068595
# Frunzyenskaya (Minskeko metroa)

Frunzyenskaya (zirilikoz: Фрунзенская) Minskeko metroaren geltokia da, Minsk udalerrian kokatuta dagoena.

## Zerbitzuak

> Geltokia :
| Maladzyozhnaya → Kamyennaya Horka | Nyamiha → Mahilyowskaya |
| Prospekt Pobediteley $^{(en)}$ | Plošča Franciška Bahuševiča → Kavaĺskaja Slabada |

## Erreferentziak

* ↑ Minskeko metro sarearen mapa

## Ikus, gainera

* Minskeko metroa
* 2. linea (Minskeko metroa)

## Kanpo estekak

* (Errusieraz) Metroaren webgune ofiziala
* Datuak: Q2445504
* Multimedia: Frunzienskaja (Minsk Metro station) / Q2445504
# Frustrazio

    Artikulu hau emozioari buruzkoa da; zuzenbidea gaitzat duena beste hau da: «Frustrazio (zuzenbidea)»
Frustrazioa pertsona baten asmoak, nahiak eta desirak zapuztu eta ez betetzeagatik edo horiek betetzerakoan behin eta berriz oztopoak aurkitzeagatik sortzen den emozioa da. Haserre eta dezepzioarekin dago loturik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192242
* Multimedia: Frustration / Q192242
# Fruta de Leite

Fruta de Leite Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 4.647 biztanle ditu 762,837 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1791158
* Multimedia: Fruta de Leite / Q1791158
# Fruntișeni

Fruntișeni Errumaniako udalerri bat da, Vaslui konderrian. 1.636 biztanle ditu, 37 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Fruntișeni $^{(en)}$ Grăjdeni $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12724775
# Frutal

Frutal Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 58.588 biztanle ditu 2.426,965 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1790819
* Multimedia: Frutal / Q1790819
# Fruta-denda

Fruta-denda edo frutategia fruta saltzen den denda da. Salmentak egiteko balantza bat erabiltzen dituzte. Batzuetan azoka edo supermerkatu baten barnean daude, besteetan, berriz, saltoki bereiziak dira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Hiztegia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q145658
* Multimedia: Greengrocers / Q145658
# Fruta almibarretan

Fruta almibarretan, fruitu freskoak, mertxika, abrikota, gerezia.... kontserbatzeko modu bat da. Kontserbatzearekin batera, kozinatu egiten ditugu eta almibarrak ematen dien azukrearekin gozoagoak geratzen dira. Fruitu zuritua edo ez, osoak, erdibituak edo zatituak, almibar arin batean egositakoak eta bertan kontserbatzen dira.

## Mertxika almibarretan errezeta
### Osagaiak

* Mertxika: 1 kg.
* Ura: 1 l.
* Azukrea: 500 g.

### Prestaketa

* Mertxikak, zuritu, erdibitu eta hezurra kendu eta jarri kazola batean.
* Beste ontzi batean jarri ura azukrearekin sutan.
* Irakiten hasitakoan gehitu almibarra fruituei.
* Utzi bere horretan 3 orduz.
* Mertxika hauek sartu kristalezko ontzietan.
* Almibarra berriro irakin eta ontziak bete.
* Itxi ontziak eta sartu kazola batean, urarekin estali eta 30 minutuz maria bainuan egosi esterilizatuz.

### Oharra

* Bere horretan azkenburuko moduan edo, xerratu edo zatituta, beste gozogintzako prestaketa ugariren hornigaia izan liteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21002167
# Frutigen

Frutigen Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Frutigen-Niedersimmental barruti administratiboa barrutian. 2014an 6,921 biztanle zituen 71,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66208
* Multimedia: Frutigen / Q66208
Kandersteg Reichenbach im Kandertal
# Eztei-bidaia

Eztei-bidaia ezkonberriek ezkondu ondoren elkarrekin egin ohi duten bidaia da, gehienetan resort edo toki turistiko batera egiten dena.

## Ikus, gainera

* Eztei

## Kanpo estekak

* Datuak: Q220161
* Multimedia: Honeymoons / Q220161
# Eztei-koru

Eztei-korua (alemanez: Treulich geführt) Richard Wagner musikagilearen 1850eko Lohengrin operaren parte den eztei-martxa da. Pieza hau mendebaldeko munduko ezkontzetan erabiltzen da emaztegaia sartzeko. Ezkontza-zeremonia baten hasieran izan ohi duen kokapena ez dago guztiz ados operan zuen kokapenarekin. Korua eztei-festako emakumeen aldeko zeremoniaren ondoren abesten da, Elsa protagonistari ezkontza-ganberan laguntzen baitio.
"Hemen dator emaztegaia" edo "Ezkontza martxa" bezala ezagutzen da, baina "eztei-martxa" emaztegaiaren sarrerarekin edo irteerarekin batera doan edozein piezari egiten dio erreferentzia, bereziki Felix Mendelssohnen Eztei martxari. Wagnerren pieza Viktoria printzesak 1858an Frederiko Gilen Prusiakoarekin izandako ezkontzan prozesiorako erabili zutenean ezaguna egin zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Pleck, Elizabeth Hafkin. (2000). Celebrating the Family: Ethnicity, Consumer Culture, and Family Rituals. Harvard University Press, 212 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1476098
# Eztei-zerrenda

Eztei-zerrenda ezkongaiek ezteietara gonbidatuta dauden pertsonei bidaltzen dieten oparien zerrenda bat da, egin beharreko oparia aiseago erabaki eta errepikapenak ekiditeko osatzen dena. Gehienetan, etxeko altzari eta tresneriaz osatzen da zerrenda, ezkongaiek elkarbizitza egingo duten etxerako beharrezkoak. Askotan, zerrenda saltoki batean uzten da, gonbidatuak bertara joan eta egiteke geratzen diren oparietan bat aukera dezaten. Saltokientzat dakarren negozio-aukera dela eta, marketinaren helburu dira eztei-zerrenden antolaketa eta ezkongaiei deskontuak eta bestelako abantailak eskaini ohi zaizkie eztei-zerrendan saltoki jakin batean osatzearen truke. Ipar Amerikan eta Australian ohikoa da «bridal shower» edo opariak emateko jai edo topaketa bat egitea ezteien aurretik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2006207
* Multimedia: Bridal showers / Q2006207
# Eztei martxa (Mendelssohn)

Eztei martxa (1842) (Hochzeitsmarsch) Felix Mendelssohn alemaniar musikagile eta musikariak idatziriko musika lan bat da, Uda-gau bateko ametsa izenburuko balletaren atala; ballet hori izenburu bereko William Shakespeare antzerkigilearen antzezlanean oinarrituta zegoen.

## Ezaugarriak

Martxa hau mendebaldeko ezteietan gehien erabiltzen den musika da. Normalean organoz jotzen da emaztegaia sartzen denean eta, baita ere, ezkontza bukaeran. Herrialde anglosaxoietan ere ezkontza bukaeran jotzen da eta beste hauekin batera: Richard Wagnerren Lohengrin operaren amaierako "Eztei korua" eta Jeremiah Clarkeren "Danimarkako printzearen martxa".

## Historia

1842an sortua oso ezaguna egin zen Viktoria Erresuma Batukoa eta Frederiko III.a Alemaniakoa izango zenaren ezkontzarekin, 1858ko urtarrilaren 25ean. Laster Europa osoan zabaldu zen ezteietako musika gisa. Dirudienez, emaztegaiaren ama Mendelssohnen zale sutsua zen.

## Erreferentziak

* ↑ Emmett, William (1996). The national and religious song reader. New York: Haworth Press. 755 or. ISBN 9780789000996.
* ↑ https://lluviadearroz.es/cual-es-el-origen-de-la-marcha-nupcial/

## Kanpo estekak

* Martxaren bertsioa Youtuben.
* (Ingelesez):Partiturak eta grabazioak.
* Datuak: Q2635267
# Ezteiak (Stravinski)

Ezteiak (frantsesez: Les noces; errusieraz: Свадебка, translit.: Svádebka) Igor Stravinski errusiar musikagileak konposatutako bi ekitaldiko kantata dantzatua edo balleta da. Bronislava Nijinska koreografoaren lan hau lehenbiziko aldiz 1923ko ekainaren 13an Parisko Théâtre de la Gaîtén taularatu zuen Errusiar Balletak konpainiak.

## Erreferentziak

* ↑ Walsh, Stephen. Sadie, Stanley ed. The New Grove Dictionary of Music and Musicians. (2. argitaraldia) Londres: Macmillan ISBN 978-1-56159-239-5. OCLC .419285866.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2521679
* Multimedia: Les Noces / Q2521679
# Ezten

    Artikulu hau animalien anatomia buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ezten (argipen)».
Eztena zenbait animaliak, eraso edo defentsarako, duten arantza moduko organo zorrotza da, normalean pozoia ziztatzeko moldaturik dagoena. Esate baterako, artropodoetan eskorpioi, liztor eta erleenak ditugu eta arrainetan bastangarena.
Hedaduraz antzeko forma duen objektua, esate baterako akuiluaren eztena.

## Erreferentzia

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Ezten. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q657076
* Multimedia: Stingers / Q657076
# Eztei urteurren

Eztei urteurrena (edo ezkontza urteurrena) ezkontzatik urte kopuru zehatza bete den eguna da. Urtero, ezkontza oroitzeko unea izaten da ezkontideen artean, eta ohikoa izaten da opari bat jasotzea edo ospakizun bat egitea (afari bat jatetxean, adibidez).
Urtemugak pribatuan egin ohi dira, salbu-eta 25, 50 eta 75. urteurrenetan, horietan jai bat egiten baita gonbidatuekin. Ohikoa da, halaber, ezkontideek oroimenezko opari bat jasotzea beren senide eta lagunengandik. Urteurren hauek izen berezia dute:
* Zilarrezko ezteiak (25 urte)
* Urrezko ezteiak (50 urte)
* Diamantezko/platinozko ezteiak (75 urte edo 60/65 urte, testuinguruaren arabera)
Erlijioren bat dutenek, ohitura dute beren sinesmenen arabera ospakizunen bat egitea.
Hedaduraz, eztei urteurrenak ere deitzen dira (urrezko, zilarrezko era platinozko ezteiak), erakundeen, ekitaldien edo pertsona baten izaeraren urtemugetan.

## Izenak

Herri ohituren arabera, ezkontza-urteak material batekin lotzen dira (landarea, animalia edo minerala, adibidez), edo baita lore, zuhaitz edo metal batekin ere. XIX. mendean, zerrenda horien aipamena almanaketan edo prentsa herrikoian aurki zitekeen.
Herrialdearen edo testuinguaren arabera, aldaera batzuk daude.
| Urteurrena | Izena (aldaera desberdinak tradizioen arabera) |
| 1 | Papera/Kotoia |
| 2 | Kotoia/Larrua |
| 3 | Larrua/Garia |
| 4 | Lihoa/Argizaria |
| 5 | Zura |
| 6 | Burdina |
| 7 | Artilea |
| 8 | Brontzea/Mitxoleta |
| 9 | Buztina/Faiantza |
| 10 | Aluminioa/Eztainua |
| 11 | Altzairua/Korala |
| 12 | Zeta |
| 13 | Parpaila/Mugeta |
| 14 | Bolia/Beruna |
| 15 | Kristala |
| 16 | Huntza/Zafiroa |
| 17 | Irisa/Arrosa |
| 18 | Kuartzoa/Turkesa |
| 19 | Atxaparra/Kretona |
| 20 | Portzelana |
| 21 | Haritza/Opaloa |
| 22 | Kobrea/Brontzea |
| 23 | Ura/Berilioa |
| 24 | Granitoa/Satina |
| 25 | Zilarra |
| 26 | Arrosa/Jadea |
| 27 | Arbeltxa/Kaoba |
| 28 | Anbarra/Nikela |
| 29 | Granatea/Belisa |
| 30 | Perla |
| 31 | Ebanoa |
| 32 | Kobrea |
| 33 | Eztainua |
| 34 | Mitxoleta |
| 35 | Korala |
| 36 | Silexa |
| 37 | Harria |
| 38 | Jadea |
| 39 | Agata |
| 40 | Errubia |
| 41 | Topazioa |
| 42 | Jaspea |
| 43 | Opaloa |
| 44 | Turkesa |
| 45 | Zafiroa |
| 46 | Nakarra |
| 47 | Amatista |
| 48 | Feldespatoa |
| 49 | Zirkonioa |
| 50 | Urrea |
| 55 | Esmeralda |
| 60 | Diamantea |
| 65 | Platinoa |
| 70 | Titanioa |
| 75 | Brillantea / Platinoa / Diamantea (erabileraren arabera) |
| 80 | Haritza |
| 85 | Marmola |
| 90 | Granitoa |
| 95 | Onizea |
| 100 | Hezurra |

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Eztei». Euskaltzaindiaren Hiztegia.
* ↑ (Frantsesez) Almanach de la Champagne et de la Brie : Aube, Ardennes, Marne, Haute-Marne, Seine-et-Marne, Yonne. 1900 (Noiz kontsultatua: 2018-08-27).

## Ikus, gainera

* Ezkontza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1136848
* Multimedia: Wedding anniversaries / Q1136848
# Ezten (argipen)

Eztena izan daiteke:
* Eztena, animalien arantza moduko organo zorrotza.
* Eztena, landare-ile zurrun eta zorrotza.
* Eztena, mikologian, azaleko irtengune txikia eta puntazorrotza.