OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Orenburg

Orenburg (errusieraz: Оренбург), 1938-1957 bitartean Txkalov (errusieraz: Чкалов) deitua, Errusiako hiria da, herrialdearen mendebaldean dagoen Orenburg oblastaren hiriburua. Ural eta Sakmara ibaien bilgunean dago. 2010ean 548.331 biztanle zituen.

## Geografia

Orenburg Errusiako hegoaldean dago, Moskutik 1.468 km inguru hego-ekialderantz. Kontinentearteko hiria da; Europako eta Asiako lurrak ditu, Ural ibaiaren ertz bien gainean eraikita dagoenez: hiriaren zati handiena Europako partean dago, ibaiaren iparraldeko ertzean, baina auzo bat ibaiaz haraindi dago, Asian.

## Historia

Errusiar Inperioa 1734. urtean hasi zen gotorleku-hiri bat eraikitzeko asmotan, hegoaldeko Uralen lurraldean, Orenburg izena ipinita. Hasieran, kolonia bat egin zuten Ural eta Or ibaiek bat egiten duten lekuan ("Or-ko gotorlekua" da izenaren jatorrizko esanahia); 1739. urtean izena aldatu zioten, eta Orsk izan zen izen berria. Beste Orenburg bat egiteko ahaleginak kale egin zuen 1741. urtean, eta gaur egungoaren aurrekaria 1743. urtean kokatu zuten oraingo lekuan, aurrerakada militarrerako kokagune garrantzitsu bihurtuz aurrerantzean.
Hiria Orenburg-ko kosakoen gunea izan zen; gerora, Erdialdeko Asia Errusiar Inperioaren menpe geratu zenean, merkataritza- eta garraio-gune nagusi bihurtu zen Orenburg, batez ere trenbide-sarearen ibilbideak bertan lotunea zuelako, Erdialdeko Asiako eta Siberiako bidean.
1938-1957 urte bitartean hiriaren izena Txkalov izan zen, Valeri Txkalov proba-pilotuaren omenez.

## Klima

Datu klimatikoak (Orenburg) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 4.7 | 5.8 | 18.9 | 31.3 | 36.5 | 39.8 | 41.6 | 40.9 | 38.0 | 27.0 | 19.2 | 8.1 | 41.6 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | −8.0 | −7.2 | −0.8 | 12.8 | 22.1 | 27.5 | 29.0 | 27.4 | 20.9 | 11.2 | 0.3 | −5.9 | 10.78 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | −11.8 | −11.5 | −5.2 | 6.9 | 15.2 | 20.6 | 22.3 | 20.3 | 14.0 | 5.9 | −3.2 | −9.5 | 5.3 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | −15.5 | −15.7 | −9.3 | 1.7 | 8.5 | 13.8 | 15.6 | 13.6 | 7.9 | 1.6 | −6.1 | −13.1 | 0.3 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | −43.2 | −40.1 | −36.8 | −26.0 | −5.7 | −0.7 | 4.9 | −0.9 | −5.3 | −19.8 | −35.7 | −39.2 | −43.2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 29 | 22 | 25 | 28 | 30 | 36 | 41 | 29 | 26 | 34 | 33 | 31 | 364 |
| Iturria: Pogoda.ru.net ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia - 157. araua
* ↑ Orenburg Global.britannica.com
* ↑ «Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1 2010eko Errusiako erroldaren emaitzak, 1. liburukia» Gks.ru
* ↑ Pogoda.ru.net. .

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) (Errusieraz) Orenburg-ko leku interesgarriak Suvenirograd.ru
* Datuak: Q5337
* Multimedia: Orenburg / Q5337
# Orellana la Vieja

Orellana la Vieja Badajozko udalerria da, Vegas Altas eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.015 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Badajozko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1446374
* Multimedia: Orellana la Vieja / Q1446374
# Orellana urtegia

Orellana urtegia Guadiana ibaiaren gaineko urtegi bat da, Badajozko probintzia (Espainia). Ibaiaren erdiko zatian kokatutakoen artean handiena da, García de Sola eta Cíjara urtegiek eta Zújar eta La Serena urtegien transferentziek erregulatzen dute. Badajoz Planaren ekintzen barruan eraiki zen 1961ean, bertan hainbat urtegi eraiki ziren Badajoz probintzian ureztatzeko ura hornitzeko helburuarekin.
Urtegiaren azalera 5.084 ha-koa da, eta hainbat udalerritan kokatzen da: Orellana la Vieja, Orellana de la Sierra, Acedera, Navalvillar de Pela, Casas de Don Pedro, Talarrubias, Puebla de Alcocer, Esparragosa de Lares eta Campanario.

## Costa Dulce

Inguruak ur kirolak praktikatzeko eta bainatzeko azpiegiturak ditu, horregatik, "Costa Dulce" izena jasotzen du. 2010eko ekainaren 2an, "Playa Costa Dulce de Orellana" hondartzak (Orellana la Viejan) Bandera urdin kalitate intsignia jaso zuen bere instalazioengatik, sarbide eta uraren kalitateagatik. Horrela, Espainiako bandera duen barrualdeko lehenengo hondartza bihurtu zen.

## Ingurune naturala

Albuerako aintzirekin batera, Extremadurako hezegune bakarrak da Ramsar Hitzarmenean finkatutako nazioarteko garrantzia duten hezeguneen zerrendan sartzen, beste leku ospetsu batzuekin batera, hala nola Tablas de Daimiel, Doñana edo Ebroko delta. 1989an, hegaztientzako Babes Bereziko Eremu (ZEPA) gisa sailkatu zen. 1998an , Natura 2000 Sarean Kontserbazio Bereziko Eremu gisa onartu zuten. Sai arrea, arrano beltza, mirotz urdina eta zuria, zikoina beltza eta beste talde batzuetako animaliak daude, hala nola nutriak, azkonarrak eta apo lasterkariak .

## Erreferentziak

* ↑ «SEPREM - Sociedad Española de Presas y Embalses» www.seprem.es (Noiz kontsultatua: 2021-08-21).

## Kanpo estekak

* Orellana urtegiaren egoera
* Espainiako Urtegi eta Presen elkarteko fitxa
* Datuak: Q11681443
* Multimedia: Orellana Reservoir / Q11681443
# Orencostoma

Orencostoma Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Orencostoma bicornigerum da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Orencostoma bicornigerum | daturik gabe |
| Orencostoma divulgatum | daturik gabe |
| Orencostoma semicirculum | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7101576
* Espezieak: Orencostoma
# Pang Qianyu

Pang Qianyu, txineraz 庞•倩玉, (Shaoshan, Txina, 1996ko azaroaren 13a), 53 kiloko borroka librean lehiatzen den kirolari txinatarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen borroka librean Txina ordezkatuz; Mayu Mukaida japoniarraren atzetik eta Vanesa Kaladzinskaia bielorrusiarraren eta Bat-Ochiryn Bolortuyaa mngoliarrarenraren aurretik sailkatu zen.
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen brontzezko domina eskuratu zuen.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Emakumezkoa, borroka librea 53 kg. |
| 2024 | Paris Frantzia | 03 ! | Emakumezkoa, borroka librea 53 kg. |

## Erreferentziak

* ↑ «Pang Qianyu» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "International Wrestling Database" www.iat.uni-leipzig.de Noiz kontsultatua: 2021-08-09. (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23668404
# Pang Wei

Pang Wei (txinera tradizionalez: 龐偉; txinera sinplifikatuz: 庞伟; Baoding, 1986ko uztailaren 19a) txinatar kirol tiratzailea da. 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen 10 metroko aire pistolan eta brontzezko domina 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan proba berean. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan bi domina lortu zituen. Brontzezko domina proba berdinean eta urrezko domina 10 metroko aire pistolan bikote mistoen proban Jiang Ranxin-ekin batera. 2006ko ISSF Munduko Tiro Txapelketa ere irabazi zuen, 20 urte zituela.
2009ko azaroaren 29an, Pang Du Li-rekin, bi aldiz Olinpiar Tiro txapeldunarekin, ezkondu zen bere jaioterrian, Baoding, Hebein.

## Nazioarteko emaitzak

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2008 | Pekin ( Txina) | 01 ! | 10 m aire pistola |
| 2016 | Rio de Janeiro ( Brasil) | 03 ! | 10 m aire pistola |
| 2020 | Tokio ( Japonia) | 01 ! | 10 m-ko pistola mistoa |
| 2020 | Tokio ( Japonia) | 03 ! | 10 m aire pistola |
| Munduko Txapelketak ||||
| Urtea | Urtea | Domina | Lehiaketa |
| 2006 | 2006 | 01 ! | 10 m aire pistola |
| Munduko Kopa ||||
| Urtea | Urtea | Domina | Lehiaketa |
| 2007 | 2007 | 02 ! | 10 m aire pistola |
| 2009 | 2009 | 03 ! | 10 m aire pistola |

## Erreferentziak

* ↑ «杜丽庞伟结婚-搜狐体育» sports.sohu.com (Noiz kontsultatua: 2021-12-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q459009
* Multimedia: Pang Wei / Q459009
# Panga

Panga izan daiteke:
* Pangasianodon hypophthalmus, hego-ekialdeko Asiako ur gezako arraina, Vietnamgo arrain haztegietatik inportatu ohi dena.
* Pterogymnus laniarius, Hegoafrikako itsas arraina.
* Millettia stuhlmannii, hegoaldeko Afrikako zuhaitza.
# Pangasinerazko Wikipedia

Albanierazko Wikipedia Wikipediaren pangasinerazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 3.182 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 132.a zen.

## Kanpo estekak

* Pangasinerazko Wikipedia
* Datuak: Q12265494
* Multimedia: Pangasinan Wikipedia / Q12265494
# Pere Tomàs

Pere Tomàs Noguera (Llucmajor, 1989ko irailaren 5a -) espainiar saskibaloi jokalaria da. Hegaleko postuan jokatzen du eta egun Bilbao Basket taldean dabil.

## Taldeak

* Club Bàsquet Prat: 2007-2008.
* Club Joventut de Badalona: 2007-2013.
* CAI Zaragoza: 2013-2016.
* ICL Manresa: 2016-2017.
* RETAbet Bilbao Basket: 2017- .
* Datuak: Q1643332
* Multimedia: Pere Tomàs / Q1643332
# Perea (eskualdea)

Perea ("haratuagoko herrialdea"), Herodes I.a Handiaren erresumako zati bat zen, Jordan ibaiaren ekialdean zegoena (gaur egungo Jordaniaren mendebaldeko zatian). Herodes Handiaren erresuma, Erromatar Inperioak, hiru zatitan banatu zuen. Herodes Antipasek Perea eta Galileako tetrarka bezala gobernatu zuen. Iparraldean, ekialdean eta ipar-mendebaldean, Dekapolisarekin, mendebaldean Samaria eta Judearekin eta, ekialdean eta hegoaldean, nabateoen erreinuarekin muga egiten zuen. Jordan ibaia, oso osorik igarotzen zen Pereako mendebaldetik, Judea, Samaria eta Dekapolisarekin zuen muga eratzen zuelarik. Pereako herri bat, Machaerus zen. Judea aldean, Perearekin mugakide ziren bi herri, Jeriko eta Qumran ziren. Perearen hegoalde eta hegomendebaldean zegoen Itsaso Hila.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1055740
# Peregaña

Peregaña, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da.
Peregaña mendia, Perigaña izenaz ere ezagutua, edo Perigaina idatzia, 625/628 altuera duen eta Araban dagoen mendia da. Kokapen zehatza 43.087565 eta -3.084847 du. Mendi horretara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Beotegi, Luxo eta Menagarai.
Peregaña igoera, mendi lasterketa bata da, 11 Km. ingurukoa eta Lantenotik ateratzen dena. 2022an, zazpigarren aldiz antolatu zuten eta uztailean egin zuten.
Peregaña mendian, Burdin Aroko herri harresitu baten hondarrak daude, 1982. urtean, Felix Murgak, Babio eta Peregañako Burdin Aroko herrien aurkikuntza argitaratu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Galé, Patxi; Gorrotxategi, Mikel; Mugurutza, Felix. Aiarako toponimia nagusia = Toponimia mayor de Ayala. Bilbo: Euskaltzaindia, 83 or. ISBN 9788494071713..
* ↑ «Nodoa: ‪Beotegi‬ (‪1739109195‬)» OpenStreetMap 2023-04-17 (Noiz kontsultatua: 2024-01-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Geoaraba» geo.araba.eus (Noiz kontsultatua: 2024-01-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) «https://carreraspopulares.com/carrera/peregana-igoera-mendi-lasterketa ...(+).» carreraspopulares.com (Noiz kontsultatua: 2024-01-17).
* ↑ (Gaztelaniaz) Murga, Felix. (1982). «Dos poblados de la Edad del Hierro: Perigana y babio en la tierra de Ayala (Álava). Y otros hallazgos» Kobie (Bilbo: Bizkaiko Foru Aldundia) 12: 53-66..

## Kanpo estekak

Peregaña euskal-herria.org web-gunean
* Datuak: Q112784500
# Pere Gimferrer

Pere Gimferrer Torrens (Bartzelona, 1945eko ekainaren 22) poeta, idazlea, kritiko literarioa, itzultzailea, Kataluniako literaturaren egile nagusietariko bat da. Bere obra katalanieraz zein gaztelaniaz dago idatzita. 1985ean Real Academia Españolan onartu zuten. 1998an Kritika Saria katalanezko poesiari eman zioten. Hizkuntza baliabide ugarikoak eta konplexuak dira idazlearen lanak, eta Espainiako zein Frantziako surrealismotik izan du eragin handia. Gustukoak izan ditu beste tradizioetako eraginak: barrokoa eta sinbolismoa, esaterako.

## Obra
### Poesia

* 1963: Mensaje del Tretarca
* 1966: Arde el mar (Itsasoa sutan)
* 1968: La muerte en Beverly Hills (Herioa Beberly Hills-en)
* 1969: Extraña fruta y otros poemas
* 1970: Els miralls (Ispiluak)
* 1972: Hora foscant (Ordu iluna)
* 1973: Foc cec (Su itsua)
* 1977: L'espai desert (Espazio hutsa)
* 1981: Mirall, espai, aparicions : poesia (1970-1980)
* 1988: El vendaval (Haizetea)
* 1991: La llum (Argia)
* 1996: Mascarada
* 1997: Obra catalana completa, 1: poesia
* 1999: Antologia poètica
* 2000: Poemas (1962-1969)
* 2001: El diamant dins l'aigua
* 2006: Amor en vilo
* 2014: El castell de la puresa

### Narratiba

* 1983: Fortuny
* 1996: Obra catalana completa, 4: figures d'art
* 2001: La calle de la guardia prusiana

### Saiakera

* 1974: La poesia de J.V. Foix
* 1974: Antoni Tàpies i l'esperit català
* 1977: Max Ernst o la dissolució de la identitat
* 1978: Miró: colpir sense nafrar
* 1981: Dietari (1979-1980)
* 1982: Segon dietari (1980-1982)
* 1983: Lecturas de Octavio Paz
* 1985: Los raros
* 1985: Cine y literatura
* 1986: Perfil de Vicente Aleixandre
* 1988: Giorgio De Chirico
* 1993: Valències
* 1993: Les arrels de Miró
* 1996: L'obrador del poema
* 1996: Obra catalana completa, 3: dietari complet, 2
* 1997: Obra catalana completa, 2: dietari complet, 1
* 1997: Obra catalana completa, 5: assaigs crítics
* 1998: L'agent provocador
* 2006: Interludio azul

### Hitzaurreak

* 2009: Ramon Llull idazlearen "Llibre de Meravelles"en hitzaurrea. Enciclopèdia Catalana.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.escriptors.cat/autors/gimferrerp/pagina.php?id_sec=4361

## Bibliografia

* (Gaztelaniaz) Con Pere Gimferrer. Bilbo: Zurgai, 2006ko abenduan.

## Kanpo loturak

* Pere Gimferreri buruzko informazioa eta gida Koldo Mitxelena Kulturunean.
* (Katalanez) Pere Gimferrer - Asociación de Escritores en Lengua Catalana elkartearen weben.
* (Gaztelaniaz) Universitat Oberta de Catalunyaren lletra gunean Gimferreri eskainitako orria.
* (Katalanez) Gimferreri buruzko web orria.
* Datuak: Q1976640
# Pere Ponce

Pere Ponce Alifonso (Tortosa, 1964ko urriaren 14a - ) kataluniar aktorea da.

## Filmografia
### Zinema

* El bosque (2012)
* Blancanieves (2012)
* 14 d'abril, Macià contra Companys (2011)
* Copito de Nieve (2010)
* El gran Vázquez (2010)
* Platillos volantes (2003)
* Días de fútbol (2003)
* Peor imposible, ¿qué puede fallar? (2002)
* No dejaré que no me quieras (2002)
* La isla del holandés (2001)
* Marujas asesinas (2001)
* El pianista (1998)
* El árbol de las cerezas (1998).
* Atolladero (1997)
* Pon un hombre en tu vida (1996)
* La ley de la frontera (1995)
* Animia de cariño (1994)
* Alegre ma non troppo (1994)
* Amo tu cama rica (1992)
* Chatarra (1991)
* Radio Speed (1990)
* Un parell d'ous (1985)
* Pa d'àngel (1984)

### Telebista

* Merlí (2015)
* Los misterios de Laura (2014)
* Isabel (2012)
* Falsa culpable (2004)
* Cuéntame cómo pasó (2002-2007, 2011 eta 2014)
* Jacinto Durante, representante (2000)
* Pinnic (1992)
* La mujer de tu vida 2: la mujer impuntual (1990)
* Tot un senyor (1989)
* Solució de continuitat (1988)
* Datuak: Q6072259
# Pere Coromines

Pere Coromines i Montanya (Bartzelona, Katalunia, 1870eko maiatzaren 6a - Buenos Aires, Argentina, 1939ko azaroaren 30a) katalan politikaria eta idazlea izan zen.

## Biografia

Errepublikaren aldekoa, abertzalea eta anarkismozalea zen. El Poble Català egunkariko zuzendaria izan zen. Buenos Airesen hil zen, Espainiako Gerra Zibilaren ondoren erbestera jo ondoren. Eleberri ugari idatzi zuen, hiriko bizimodua eta anarkismoaren gorabeherak gai hartuta. Miguel Unamunoren lagun mina izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q595492
* Multimedia: Pere Coromines / Q595492
# Pere IV geltokia

Pere IV Bartzelonako tranbiaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Sant Martí barrutian dago.
Geltokia 2004n inauguratu zen.
# Pereda pasealeku eta lorategiak

Pereda pasealekua Kantabriako Santander hiriko kale luzeenetariko eta ezagunetariko bat da. Hiriaren erdigunean dago, kaiaren paraleloan, Puertochicon bukatzeko. Bertatik Santanderko badia osoa ikus daiteke. Polancon jaiotako José María de Pereda idazleari eskainita dago.

## Historia

1941an, hiria erre egin zenean, alde ha ez zuen afekziorik izan. Beraz, egun, hiriko zaharrenetariko bat da. Paseoan XVIII. mendetik eraikitako eraikinak ikus daitezke. Orokorrean, hemen hiriko eraikin ederrenak ikus daitezke, tartean Ontziralekuko jauregitxoa, Banco de Santanderreko eraikin nagusia, Javier González de Riancho arkitektoaren lana (1940), edo Compañía Trasatlántica Españolaren eraikina. Horregatik multzo historiko-artistikoaren izendapena du. XIX. mende arte, gaur egun lorategiak direnak kaiaren zonalde laguntzailea zen. Hemen zeuden biltegiak, komertzianteen bulegoak, bidaiarien harrera egiteko espazioak, e.a.
2017an Centro Botín izeneko arte-espazioa inauguratu zen lorategien ondoan eta horrek hauek berrantoletzeko beharra ezarri zuen. Lan hori Fernando Caruncho paisaialariak egin zuen. Lan horiek 2014ean bukatu ziren, zentroa bukatu baino lehen, eta horiei esker lorategien espazioak ia bikoiztu ziren.

## Iruditegia

* Peredari eskainitako monumentua.
* Ikuspegi orokorra.
* Pereda paseoaren galeriak.
* Paseoa itsasotik ikusita.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.eldiariomontanes.es/20130325/local/santander/partir-horas-sigue-directo-201303251239.html

## Ikus, gainera

* José María de Pereda
* Ontziralekuko jauregitxoa
* Centro Botín

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz): Peredako lorategiak - Santanderreko Udala.
* Datuak: Q6065702
* Multimedia: Conjunto Histórico Paseo de Pereda y Calle Castelar / Q6065702
# Pere Casaldàliga

Pere Casaldàliga i Pla (Balsareny, Bartzelona, 1928ko otsailaren 16a - Batatais, 2020ko abuztuaren 8a ) kataluniar teologo, elizgizon eta olerkaria izan zen, 1968tik Brasilen bizi zena. 1971-2005 bitartean, São Félixko apezpikua izan zen, Mato Grosso estatuan. Askapenaren teologiaren kide nabarmenetakoa zen, nekazari eta amerindiarren eskubideen defendatzailea. «Ezer ez eduki, ezer ez eraman, ezer ez eskatu, ezer ez isildu eta, bidenabar, ezer ez hil» bere lelo nagusia izan zen.
«Herriaren artzapezpikua» esaten zioten Casaldàligari, eta haren jarrerak Vatikanoaren haserrea ere eragin zuen Joan Paulo II.aren agintaldian. 1988an, Vatikanora bertara ere deitu zuten, azalpenak eskatzeko. Berez 75 urterekin erretiroa hartzea erabaki bazuen ere, elizbarruti berean jarraitu zuen lanean.

## Liburu eta idatzi hautatuak

* Palabra ungida (1955).
* Uma Igreja da Amazonia em conflito com o latifundio e a marginalização social (1971).
* Clamor elemental (1971).
* Yo creo en la justicia y en la esperanza. El Credo que ha dado sentido a mi vida (1976).
* La muerte que da sentido a mi credo (1977).
* Missa da terra sem males (1980).
* Missa dos Quilombos (1982).
* En rebelde fidelidad. Diario 1977-1983 (1983).
* Experiencia de Dios y pasión por el pueblo. Escritos pastorales (1983).
* Cantares de la entera libertad (1984).
* El tiempo y la espera (1986).
* El vuelo del Quetzal. Espiritualidad en Centroamérica (1988).
* Al acecho del Reino. Antología de textos 1968-1988 (1989).
* Todavía estas palabras (1989).
* Llena de Dios y tan nuestra. Antología mariana (1991).
* Sobre la opción por los pobres (1991).
* Espiritualidad de la Liberación (1992).
* Nuestra espiritualidad (1993).

## Erreferentziak

* ↑ Bishop Pedro Casaldáliga Plá, C.M.F.. catholic-hierarchy.org (Noiz kontsultatua: 2016-12-6).
* ↑ «Askatasunaren Teologiaren sustatzaile nagusietako bat» Berria 2020-08-08 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Pere Casaldaligaren webgune pertsonala,servicioskoinonia.org
* (Portugesez) Prelazia de São Félix do Araguaia, prelaziasaofelixdoaraguaia.org.br
* (Katalanez) Pere Casaldàliga, araguaia.pangea.org
* Datuak: Q708765
* Multimedia: Pere Casaldàliga i Pla / Q708765
# Pertseo

    Artikulu hau mitologiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pertseo (espioia)».
Greziar mitologian, Pertseo (antzinako grezieraz: Περσεύς) heroi bat zen. Erdijainkoa zen, Zeus jainkoaren eta Danaeren semea. Tradizioaren arabera, berak fundatu zuen Mizenas. Ospetsua da Medusa hiltzeagatik eta Andromeda askatzeagatik.

## Pertseoren jaiotza

Orakulu batek Argosko errege Akrisiori iragarri zion bere bilobak berak hilko zuela. Hori galaraztearren, bere alaba Danae brontzezko dorre batean itxiarazi zuen, inongo gizonekin harremanik ez izateko. Baina Zeus jainkoak, urrezko euri bihurturik, Danaren gainera erori zen eta haurdun utzi zuen (beste tradizio baten arabera, Akrisioren anaiak utzi zuen haurdun Danae). Pertseo jaio zela jakin zuenean, Akrisiok, hiltzen ausartu ez eta itsasora bota zituen ama-semeak zurezko kutxa batean. Baina ama-semeak bizirik iritsi ziren Serifos uhartera. Diktis arrantzaleak jaso zituen, eta bere semetzat hartu zuen Pertseo.

## Medusa hiltzea

Polidektes, Diktisen anaia, Danaez maitemindu zen, eta, Pertseo urruti atxikitzeko, Medusaren burua hartzera bidali zuen. Pertseo, Atenea eta Hermes jainkoek gidaturik, Medusaren bila abiatu zen. Jainkoek lagunduta, Medusari burua moztea lortu zuen.
Gero, Atlas erregearen herrialdera joan zen, eta erregeari bertan gelditzen uzteko eskatu zion. Atlas, baina, gogoratu zen orakulu batek esana ziola Zeusen seme bat iritsiko zela berari lapurreta egitera, eta Pertseo kanporatzen saiatu zen. Pertseok, orduan, Medusaren burua erabili zuen, eta Atlas harri bihurturik gelditu zen.

## Andromeda askatzea

Perseok, ninfak oparitu zizkioten sandalia hegalariei esker hegan eginez, Medusa hil ondoren itzultzen ari zela Palestinara iristean, Pertseok ikusi zuen Andromeda harkaitz batean lotuta zegoela, beren gurasoek zigortuta, eta itsas munstro batek jan behar zuela. Pertseo Andromedaz maitemindu zen; munstroa hil, eta Andromeda askatu zuen.
Andromedaren gurasoak onartu egin zuten, baina ez oso gogo onez. Perseok itsas munstroarekin borrokatu, hil egin zuen eta Medusaren burua erabili zuen, animalia harri bihurtzeko, koral bihurtuz. Ondoren, Andromeda askatu zuen eta pozik onartu zuen ezkontza.
Ondoren, Serifos uhartera itzuli zen. Han, Diktis eta Danae tenplu batean babestuta zeuden, Polidektesengandik ihesi. Pertseo Polidektesengana eta haren gortearen aurrera joan zen, Medusaren burua atera, eta denak harri bihurtu zituen.

## Orakulua betetzea

Danae eta Andromedarekin, Argosera itzuli zen. Akrisiok, Pertseo bidean zela jakin zuelarik, alde egin zuen Larisara, eta joko batzuk ikustera joan zen. Pertseok parte hartu zuen joko horietan, disko-jaurtiketan. Baina, nahi gabe egin bazuen ere, diskoak Akrisio jo zuen, eta hil egin zuen. Hala bete zen orakuluak iragarritakoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren 82. araua: Grezia eta Erromako pertsonaia mitologikoak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130832
* Multimedia: Perseus / Q130832
# Pertseo (espioia)

    Artikulu hau ustezko espioi sobietarra buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pertseo».
Pertseo ustezko espioi atomiko sobietar baten izen kodetua da. Benetakoa balitz, Estatu Batuetako segurtasun nazionala urratuko zuen Manhattan Proiektua garapenean Los Alamosko Laborategi Nazionalean sartuz, eta ondorioz, berebiziko garrantzia izango zuen sobietarren arma nuklearren garapenean.
Gaiaren ikertzaileen artean adostasuna dago Pertseo ez zela inoiz existitu baieztatzean eta benetan sobietar inteligentziak asmatutako ideia izan zela ziurtatzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7170139
# Perton

Perton, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Staffordshire konderrian.
2011n 10.686 biztanle zituen.
* Datuak: Q946109
* Multimedia: Perton / Q946109