OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Rastatteko Ituna

Rastatteko Ituna, Rastatteko Bakea ere deitua, Utrechtekoarekin batera Espainiako Ondorengotza Gerrari (1701–1714) amaiera eman zion hitzarmena izan zen. 1714ko martxoaren 6an, Claude Louis Hector de Villars frantsesak eta Eugenio Savoiakoak izenpetu zuten hitzarmena, Rastatteko jauregian. Horren ondorioz, Austriaren esku geratu ziren Espainiak Italian eta Herbehereetan zituen lurraldeak, eta Frantziaren mende geratu ziren Alsazia eta Estrasburgo.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013-10-22 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q163236
* Multimedia: Schloss Rastatt / Q163236
# Rassau

Rassau edota The Rassau, galesez: Rasa, Galesko udalerri eta komunitate bat da, Blaenau Gwent konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7295216
* Multimedia: Rassau / Q7295216
# Rassa

Rassa Italiako udalerri bat da. Vercelliko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 63 biztanle ditu, 43,27 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Rassak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Andorno Micca Campertogno Gaby Gressoney-Saint-Jean Piode Alagna Valsesia Tavigliano Pettinengo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25183
* Multimedia: Rassa / Q25183
# Rasshua

Rasshua (errusieraz: Расшуа, japonieraz: 羅処和島) Kurileen uhartediko errusiar uharte bat da. Bere hedadura 67 kilometro karratutakoa da eta erdialdeko Kuril uharteen taldean dago.

## Geografia

Rasshua uhartea honako koordenatu geografiko hauetan dago:
* latitudea: 47º41' eta 47º49' N
* longitudea: 152º58' eta 153º05' E
* garaiera altuena: 948 m
Iparraldean, Matua uhartea dago, Nadezhda itsasarteak banandua eta, hegoaldean, Ushishir uharteak daude.
Administratiboki, Sakhalingo oblastak kontrolatzen du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q606198
* Multimedia: Rasshua / Q606198
# Rast

Rast Errumaniako udalerri bat da, Dolj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1246037
# Rastatteko jauregia

Rastatteko jauregia, alemanez: Schloss Rastatt, Alemaniako Rastatt hirian dagoen jauregi bat da. 1700-1707 artean Luis Gillen Baden Badengoaren aginduz Domenico Egidio Rossi italiar arkitektoak diseinatu eta eraikiarazi zuen.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Alemanez) (Frantsesez) (Ingelesez)
* Datuak: Q315030
* Multimedia: Schloss Rastatt / Q315030
# Rastdorf

Rastdorf Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Emsland barrutia|Emsland]] barrutian. 2014an 1.014 biztanle zituen 26,33 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q637646
* Multimedia: Rastdorf / Q637646
# Roma a mano armata

Roma a mano armata 1976ko Umberto Lenzi italiar zinema zuzendariaren thrillerra da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Erromako polizia-komisario batek kartzelatik ihes egiten ikusiko ditu atxilotutako gaizkile batzuk, hainbat trikimailu legaletan babestuta. Gizonarentzat, irtenbide bakarra aingeru sarraskitzaile bihurtzea da.

## Aktoreak

* Maurizio Merli: commissario Leonardo Tanzi
* Tomás Milián: Vincenzo Moretto detto "il Gobbo"
* Maria Rosaria Omaggio: giudice minorile Anna
* Ivan Rassimov: Tony Parenzo
* Arthur Kennedy: vice questore Ruini
* Giampiero Albertini: vice commissario Caputo
* Biagio Pelligra: Savelli
* Aldo Barberito: maresciallo Pogliana
* Stefano Patrizi: Stefano
* Luciano Catenacci: Ferdinando Gerace
* Carlo Alighiero: avvocato di Savelli
* Tom Felleghy: giudice Bennato
* Carlo Gaddi: autista dell'ambulanza
* Claudio Nicastro: ricettatore
* Valentino Macchi: Franco
* Alessandra Cardini: Sandra Savelli
* Orso Maria Guerrini: Ferrender (foto)
* Gabriella Lepori: Marta Assante
* Maria Rosaria Riuzzi: Paola
* Corrado Solari: Albino
* Fulvio Mingozzi: Colantuoni
* Filippo De Gara: informatore della Polizia
* Dante Cleri: appuntato
* Luciano Pigozzi: scagnozzo di Vincenzo Moretto
* Mara Mariani: vedova di Assante

## Erreferentziak

* ↑ «Roma a mano armata / The Tough Ones» Donostiako Zinemaldia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1101750
# Romagnano al Monte

Romagnano al Monte Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 377 biztanle ditu, 9,67 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Romagnano al Montek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Balvano Buccino Salvitelle San Gregorio Magno Vietri di Potenza Ricigliano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81458
* Multimedia: Romagnano al Monte / Q81458
# Roma città aperta

Roma, città aperta (euskaraz "Erroma, hiri irekia") 1945eko Roberto Rossellini italiar zinema zuzendariaren filma bat da. Ladri di biciclette ("Bizikleten lapurra") filmarekin batera italiar neorrealismoaren maisulantzat jo ohi da.

## Sariak

1946ko Canneseko Zinemaldian Urrezko Palma saria irabazi zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1943-1944, Erroma hiria Bigarren Mundu Gerra garaia, nazien aurkako erresistentziarekin lotutako hainbat pertsona agertzen dira. Okupazioan zehar, Aita Pietrok partisanoei babes eman die, tartean ingeniari komunista bat: Manfredi. Pina, herriko emakume bat, erresistentziaren alde borrokatzen ari den tipografo baten neska-laguna da. Poliziak mutil-laguna atxilotzean, Pinak atsekabeturik tipografoa daraman kamioiari jarraitzen dio, baina metrailadoreen tiroen ondorioz bere seme txikiaren aurrean hiltzen da. Handik gutxira, Aita Pietro eta ingeniaria ere -azken hau bere maitale ohiak traizionatua- atxilotzen dituzte. Manfredi, alemaniarrek bere erresistentziako kideak salatu ditzan egindako torturen ondorioz hiltzen da. Aita Pietrok ere patu berbera du: parrokiako haurren begiradapean fusilatzen dute, tartean Pinaren mutiko umezurtza dagoelarik.

## Pertsonaiak

* Aldo Fabrizi: Aita Pietro Pellegrini.
* Anna Magnani: Pina.
* Marcello Pagliero: Giorgio Manfredi, ezizenez Luigi Ferraris.
* Vito Annicchiarico: Marcello, Pinaren semea.
* Nando Bruno: Agostino, sakristua.
* Harry Feist: Bergmann maiorra.
* Giovanna Galletti: Ingrid.
* Francesco Grandjacquet: Francesco.
* Eduardo Passarelli: auzoko poliziaren sarjentua.
* Maria Michi: Marina Mari.
* Carla Rovere: Lauretta, Pinaren ahizpa.
* Carlo Sindici: poliziako buruzagia.
* Joop van Hulzen: Hartmann, alemaniar jenerala.
* Ákos Tolnay: austriar desertorea.

## Kanpo estekak

* "Roma, città aperta" filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q721146
* Multimedia: Roma, città aperta / Q721146
# Roma traditoribus non praemiat

Roma traditoribus non praemiat latin esapidea da eta "Erromak ez du traidorerik ordaintzen" esan nahi du hitzez hitz. Traizioa egin dunenari esaten zaio, errieta eginez, nahiz eta hori dioena traizioaren bultzatzailea izan.
Esan ohi da Kinto Servilio Zepion prokontsulak esaldi hau esan ziela K.a. 139an Viriato lusitaniar buruzagia hil zuten traidoreei, beraien saria eskuratzera joan zirenean. Iturri klasikoek, ordea, ez dute esaldi hau jasotzen, gertakari historikoa historialari batzuek aipatzen badute ere, hala nola, Diodorok, Apianok, Eutropiok, Orosiok, Valerio Maximok, Suidasek...

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia 174. araua. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65216741
# Roma Quadrata

Roma Quadrata, Erroma karratua, Erromaren jatorrizko harresien barnean dagoen hiriaren zatiari esaten zaio, bertan sabinar, latindar eta etruriar herriak bizi zirelarik. Itxuraz, hauxe da hiriaren sortu zen antzinako tokia: Jatorrizko esanahia, jada iluna zen greziar eta latindar historialarientzat, Errepublika berantiarraren garaian. Hiria K.a. VIII. mendean sortu zen, elezaharrak dioenez K.a. 753ko apirilak 21ean zehazten duelarik, data honek erromatar egutegiko 1. urtea adierazten zuelarik. Elezaharrak hiria Romulo eta Remok sortu zutela ere badio, lehenak bigarrena hilez eta hala errege bakar bihurtuz.
Baina, beste egileren batzuk, elezarra eta arkeologikoki dokumentaturiko errealitate historikoaren arteko erdi bidean, Roma Quadratari beste hiru definizio ezberdin ematen dizkiote: lehena Palatino muino osoarekin bat letorke, Plutarkok, Dionisio Halikarnasokoak eta Apianok dioten bezala, bigarrena, gune monumental mugatu batekin, "Apollinis" gunera mugatua (Apolo Palatinarraren Tenpluaren gunea), Palatino muinoaren zati txiki bat hartzen zuena, eta hirugarrena, Palatino muinoa inguratzen zuen lubaki batekin (murus terreus izatera iristen ez zena).

## Ikus, gainera

* Antzinako Erroma

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2064841
* Multimedia: Roma quadrata / Q2064841
# Romagna

Romagna Italiako eskualde historikoa da, erresumaren erdialdekoa, gaur egun Emilia-Romagna eskualdearen zati dena.
Egungo Ravennako probintziak, Forlì-Cesenako probintziak, Riminiko probintziak eta Boloniako metropoli-hirikoko zati batek (Imolatik gertu) osatzen dute. Romagnaren zati txiki bat Markak eta Toskana eskualdeetan ere badago.

## Mugak

Bere muga geografikoak honako hauek dira: mendebaldean Sillaro ibaia, iparraldean Reno ibaia, hego-mendebaldean Toskanar-Romagnar Apeninoak, ekialdean Adriatiko itsasoa eta hego-ekialdean Focarako haitza, Gabicce Maretik gertu.

## Historia

Romagnaren historia erromatar garaia baino askoz lehenago hasten da.

### Erromatarren aurreko Romagna
#### Historiaurrea

Romagna jada populatua egon zen historiaurrean, aurkikuntza arkeologiko askok frogatzen duten bezala: tokirik ezagunena Poggiolo mendian dago, Forlìtik gertu.
Poggiolo mendia tontorrean gaztelu interesgarri bat duen muino bat da. Honengandik distantzia gutxira, Casa Belvedere izeneko herri batean, 1983tik aurrera gutxienez 800.000 urte dituzten milaka hondakin aurkitu dira, garrantzi handikotzat hartuak tokiko historiarentzat, baina baita ere Paleolito garaiko Italia guztiarentzat ere.

#### Unbroetatik zeltetara

Euren berri dagoen egungo Romagnako lehen biztanleak unbroak eta etruriarrak izan ziren. Alabaina, K. a. 350 inguruan, lurraldea Romagnari lehen arrastoa utzi zion herriak konkistatu zuen, zeltek alegia, ordurako han bizi ziren herriak erabat erori ez ziren arren. Hain zuzen ere, ziurtasun handiz, Sarsinako (gaur egun Forlì-Cesenako probintzian) komediagile handia izan zen Tito Martzio Plauto unbro jatorrikoa zen.
Iparraldetik etorriak, zeltak Italian ezarri ziren, zehazkiago Galia Zisalpinan, Alpeetatik hasi eta Po ibaiaren harana, iparraldeko Apeninoen zati bat eta ipar-ekialdeko Italia hartzen dituen lurralde bat dena. Tribu zelta ugarien artean, Italiara senoiak, boioak eta lingoiak ere jaitsi ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren 154. arauan, Emilia-Romagna izena dago arautua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q244482
* Multimedia: Romagna / Q244482
# Roma invicta est

Roma Invicta est latinezko esaera bat da, euskaraz Erroma Garaitezina edo Erroma garaitu/menderatu gabea jarraitzen du. Honek Erromak zuen goreneko boterea aipatzen zuen. Errepublikaren garai dizdiratsuenean eta Aro Inperialean zehar Romar mater delakoa munduko lur eremu zabal batean zehar hedatzen zen, Esto se traduce como el poderío supremo ejercido por Roma, en el pleno esplendor de la república y durante la era imperial, bere agintari nagusiak ziren Caesares Imperatores zirelakoek atzerritarrengan begirunea eta barbaroengan ikara pizten zuten. Bestaldetik, esaera hori legioek gudalekuan izandako garaipen ugariak eta galera eskasak sortutakoa ere izan liteke.
Esaldi hau Julio Zesarren konkisten garaian erromatar indarrek galiar eta germaniar etsaien lerro nahaspilatuen aurrean harrokeri moduan (edo arerioak ikaratzeko asmoz nahi izan ezkero) erabili ohi zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7361518
# Roma locuta, causa finita

Roma locuta, causa finita (euskaraz Erromak hitz egitean, auzia amaitu da) latinezko esaldi ospetsua da. Honen sortzailea Agustin Hiponakoa da. Erromako Inozentzio I.a aita santuak Pelagio eta pelagianismoari modu irmo eta indartsuz aurre egin zionez, Agustin Hiponakoak ekintza hau ikusi eta esaldi hori aipatu zuen.

## Ikus gainera

* Inozentzio I.a

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12266660
# Romagnano Sesia

Romagnano Sesia Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 3.680 biztanle ditu, 17,98 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Romagnano Sesiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cavallirio Gattinara Ghemme Prato Sesia Serravalle Sesia Fontaneto d'Agogna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22593
* Multimedia: Romagnano Sesia / Q22593
# Puschendorf

Puschendorf Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Fürth (barrutia)|Fürth]] barrutian. 2014an 2.175 biztanle zituen 3,39 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q521186
* Multimedia: Puschendorf / Q521186
# Puschwitz

Puschwitz Alemaniako udalerria da. Saxonia estatuan kokatuta dago, [[Bautzen (barrutia)|Bautzen]] barrutian. 2014an 853 biztanle zituen 11,74 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q93283
* Multimedia: Puschwitz/Bóšicy / Q93283
# Push-pull estrategiak

Push-pull estrategiak, euskaraz bultzada-arraste estrategiak, marketinen eta ekoizpenaren kudeaketan erabiltzen diren kontzeptuak dira.
Marketinean, push estrategiak salmentak sustatzeko banatzailearen eta enpresako saltzaileen lana nabarmentzen duen estrategia. Horrela, push estrategiarekin, merchandisinga, eskaintzak eta salmenta-sustapena lehenetsik da. Pull estrategiaren bitartez, berriz, enpresaren marketin-lana eroslea izango du helburu zuzena: marka, publizitatea eta bezeroarekiko komunikazio-tresnak garatuko ditu.
Ekoizpenaren kudeaketan, push estrategiak ekoizpen-prozesuko lehen faseek bultzaturiko sistema, beharrezko material eta osagaiak ekoiztuz eta hurrengo faseetara eramanez, behar direnean erabiltzeko. Estrategi honek eskari handiko produktuetan eta zabaltzen ari diren merkatuetan bereziki da erabilgarria, bitarteko produktuen behar handia eta mugagabea denean. Estrategia hau eraginkortasunez kontrolatzeko tresnetako bat MRP da. Pull estrategian, berriz, bezeroaren eskaerak dira ekoizpena eragiten dutenak eta behar denean soilik ekoizten da ekoizpen prozesuko fase bakoitzean. Modu horretan, inbentarioa minimotu egiten da. Just-in-time sistema pull estrategian oinarritzen da.

## Ikus, gainera

* Just-in-time.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1150477
# Pusheta udalerria, Auglaize konderria (Ohio)

Pusheta udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Auglaize konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.269 biztanle zituen, 78.6 milia karratu (204 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Pusheta udalerriak 537 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 30.822 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q924587
* Multimedia: Pusheta Township, Auglaize County, Ohio / Q924587
# Push-pull tren

Push-pull edo push and pull (ingelesetik, «bultzatu eta tiratu») lokomotorrak tiratutako trenak operatzeko modu bat da, edozein muturretik gidatzea baimentzen duena. Push-pull edo tren alderantzikagarri batek trenaren mutur batean lokomotorra du, eta kontrako muturrean dagoen aginte kabinadun kotxe edo kotxe-gidari bati konektatuta dago mando anitz bitartez. Beste kasu batzuetan, trenak lokomotorra bana izan dezake mutur bakoitzean.

## Ikus, gainera

* Lokomotor
* Tren

## Kanpo estekak

* Datuak: Q935330
* Multimedia: Push-pull trains / Q935330
# Push It

"Push It" Salt-N-Pepa emakumezkoek osatutako hip hop taldearen rap abestia da. "Tramp" singlearen B alde gisa irten zen 1987an, baina hurrengo argitaratze batzuetan bere horretan sustatu zuten.
19. postura iritsi Billboard Hot 100 zerrendan 1988an AEBetan. VH1 telebistaren "Hip Hopeko 100 kantu onenen" zerrendan 9. sailkatu zuten 2008an. 2023ko beste zerrenda batean, emakumezkoek egindako 50 rap abesti onenak, lehen postuan jarri zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Fab 5, Freddy. (2008-09-25). «Breaking News - VH1's '100 Greatest Hip Hop Songs' Reigns Supreme as Public Enemy's 'Fight the Power' Takes the #1 Spot» TheFutonCritic.com (Noiz kontsultatua: 2024-10-09).
* ↑ (Ingelesez) Staff, Rock The Bells. (2023-04-28). «The 50 Greatest Rap Songs By Women» rockthebells.com (Noiz kontsultatua: 2024-10-08).

## Kanpo estekak

* Push It, bideoa.
* Datuak: Q17065877
# Pushcharovskita

Pushcharovskita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Pushcharovskita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {K0.6Cu18(AsO4)(HAsO4)10(H2AsO4)4(OH)9.6*18.6H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Pushcharovskite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Puseyia

Puseyia Cossidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Puseyia puseyiae da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Puseyia ban | daturik gabe |
| Puseyia hiscelis | daturik gabe |
| Puseyia puseyiae | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13911399
# Pusher (1996ko filma)

Pusher 1996ko Nicolas Winding Refn daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Frankek, munta gutxiko droga-saltzaile batek, heroina saltzen du Tony bere lagunarekin. Droga Jugoslavia ohiko Milo izeneko trafikatzaile baten bidez lortzen dute.

## Aktoreak

* Kim Bodnia: Frank
* Zlatko Burić: Milo
* Laura Drasbæk: Vic
* Slavko Labović: Radovan
* Mads Mikkelsen: Tonny
* Vanja Bajičić: Branko
* Peter Andersson: Hasse
* Lisbeth Rasmussen: Rita

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q316761
# Rosales

Rosales landare loredunen ordena bat da. Gutxi gorabehera 20.000 espezie ditu.

## Familiak

Barbeyaceae Cannabaceae  Dirachmaceae Elaeagnaceae  Moraceae  Rhamnaceae  Rosaceae  Ulmaceae  Urticaceae

## Erreferentziak

* ↑ Angiosperm Phylogeny Group. (2009). «An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III» (PDF) Botanical Journal of the Linnean Society 161 (2): 105–121. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21895
* Multimedia: Rosales / Q21895
* Espezieak: Rosales
# Rosales (udalerria)

Rosales Mexikoko udalerri bat da. Chihuahua estatuan kokatua dago. 2010ean 16.785 biztanle zituen 1.921,02 km²ko azaleran. Herriburua [[Santa Cruz de Rosales (Rosales)|Santa Cruz de Rosales]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2652329
* Multimedia: Rosales Municipality / Q2652329
# Rosal de la Frontera

Rosal de la Frontera Huelvako probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 216 m-ko altueran eta Huelvatik 105 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 1.820 biztanle zituen 210 km²-tan banaturik.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Rosal de la Fronterako udalaren webgunea
* Datuak: Q537499
* Multimedia: Rosal de la Frontera / Q537499
# Rosalia Gómez

Rosalia Gómez (Charco del Pino, Granadilla de Abona, Tenerife, 1801–Arona, Tenerife, 1874ko azaroaren 22a) emakume esklabo askatua izan zen eta Tenerife uhartean bizi izan zen bizitza osoan. Uharte honetako azken esklabo ezaguna da, eta Espainiako azkenetakoa.

## Biografia

Rosalia Gomez Granadilla de Abona herriko Charco del Pino auzoan jaio zen 1801ean, jada esklabo gisa. Hori horrela izan zen "sabelaren legea" aplikatuz, esklabo baten ondorengoak jaiotzean bertan esklabo bihurtzen zituena (baita gurasoetako bat ez bazen ere).Gómezen ama, amona, birramona eta herenaitona ere esklaboak izan ziren, guztiak Quijana-Sarabia familiakoak.Rosaliaren ama, Ursula izenekoa, bederatzi urterekin entregatu zuten, Vilaflorreko familia baten alabarentzako dotearen zati gisa. Familia hori senar berriarekin Charco del Pinora joan zen bizitzera, eta, han jaio zen Rosalia.
Antonio Gomez del Castillok esklabo egin zuen lehenik Rosalía, herriko jabe eta alkate ohiak, eta haren abizena hartu zuen. Oraindik neskato zela, San Miguel de Abonako gizon bati saldu zion, Jose Bethencourt Medinari, eta ondoren Jose Medina indianoari, mendearen hasieran Arona herrian figura garrantzitsua izan zenari. Aronara iritsi zenean, Rosaliak hamahiru urte zituen, eta beste hogeita hamar urte inguru eman zituen Jose Medinaren familia zerbitzatzen.1837an, Espainiak debekatu egin zuen esklaboak Iberiar penintsulan eta Kanariar eta Balear uharteetan edukitzea, eta hiru urte geroago, Medinak Rosalia askatu egin behar izan zuen, orduan berrogei urte zituen.Horren ostean, berak familiarentzat lanean jarraitu zuen soldatapeko gisa, eta, azkenean, Aronako Tunisia auzora joan zen bizitzera, non jornalari eta neskame gisa lan egin zuen eta bere seme-alaba eta bilobekin bizi izan zen, 1874an hil zen arte.
Rosaliak hiru seme-alaba izan zituen, esklabo izan zirenak bizitzako lehen urteetan, 1840. urtea baino lehen jaio zirelako, eta bi osaba ere bai, Gertrudis eta Tomás, beren jabeengandik ihes egin zutenak eta iheslari bihurtu zirenak. Hala ere, Tomasen kasuan, Justiziak aske izateko baimena eman zion gerora.Halaber, Pedro Gonzalez Camelloren senitartekoa izan zen, hemezortzi urterekin esklabo gisa saldua.
Rosalia eta bere familiaren historia Nelson Díaz Frías ikertzaileak aurkitu zuen, eta Rosalía Gómez (1801-1874). La última esclava de la isla de Tenerife (2020) lanean argitaratu zuen.

## Ikus, gainera

* Cándida Jiménez Huelva

## Erreferentziak

* 1 2 «Rosalía Gómez, una de las últimas mujeres esclavizadas en España» Afroféminas 2021-04-11.
* 1 2 3 4 5 Fumero, Pedro. (2021-01-06). «Rosalía, ‘última’ esclava de Tenerife» El Día.
* ↑ «Rosalía Gómez, the last slave of Tenerife» Secret Tenerife.
* ↑ «Los destellos humanistas de Amaro Pargo contra la esclavitud» Diario de Avisos 2023-12-17.
* ↑ «Entrevista. Rosalía Gómez: la última esclava» Cadena SER.

## Bibliografia

* Diaz Frias, Nelson. Rosalia Gómez (1801-1874). Tenerife uharteko azken esklaboa. Llanoazur, 2020. ISBN 978-84-944012-7-5

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130273012
# Rosalejo

Rosalejo Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 1.346 biztanle zituen 41,82 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q866868
* Multimedia: Rosalejo / Q866868
# Rosales egoitza

Rosales egoitza Bizkaiko Getxo udalerriko Neguri auzoko jauregi bat da, XX. mendearen hasieran eraikia. Rafael Garamendi arkitektoak diseinaturiko landetxea hau 1917 eta 1920. urteen artean eraiki zuten, Juan Jose Uriberentzat. Garai hartako Getxoko eraikin gehienetan bezala, ingeles estiloa da nagusi, ekarpen erregionalisten nahastearekin.
1986. urtean, etxalde oso bat hartzen duen jauregi hau Seguros Bilbaok erosi zuen, eraikina eraberritu, eta bere beharretara egokitu. Eraikin nagusiaren ondoan, antzinako garajea eta etxeko zaindariaren etxea daude.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Rosales egoitza Wikimapian.
* Datuak: Q12266677
# Rosalia (Kansas)

Rosalia Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Butler konderrian kokatuta dago, Kansas estatuan. 149 biztanle ditu, 3,290909 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Butler konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6112299
* Multimedia: Rosalia, Kansas / Q6112299
# Rosalia (Washington)

Rosalia Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Whitman konderrian dago, Washington estatuan. 598 biztanle ditu, 1,627023 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Whitman konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1507139
* Multimedia: Rosalia, Washington / Q1507139
# Rowen (Conwy)

Rowen, Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy eremuan. Conwy Haranaren mendebaldean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3399502
* Multimedia: Rowen, Conwy / Q3399502
# Rowena (Oregon)

Rowena Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Wasco konderrian dago, Oregon estatuan. 192 biztanle ditu, 4,68093 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Wasco konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2677041