OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mother's Milk

Mother's Milk Red Hot Chili Peppers taldearen laugarren musika diskoa da, 1989an argitaratutakoa.

## Kantu zerrenda

Kantu guztiak Flea, John Frusciante, Anthony Kiedis eta Chad Smithenak, besterik adierazten ez bada.
* "Good Time Boys" – 5:02
* "Higher Ground" (Stevie Wonder) – 3:23
* "Subway to Venus" – 4:25
* "Magic Johnson" – 2:57
* "Nobody Weird Like Me" – 3:50
* "Knock Me Down" – 3:45
* "Taste the Pain" – 4:32
* "Stone Cold Bush" – 3:06
* "Fire" (Jimi Hendrix) – 2:03
* "Pretty Little Ditty" – 1:37
* "Punk Rock Classic" – 1:47
* "Sexy Mexican Maid" (D. H. Peligro, Flea, Frusciante, Kiedis, Smith) – 3:23
* "Johnny, Kick a Hole in the Sky" – 5:12

### 2003ko edizioko kantu gehigarriak

* "Song That Made Us What We Are Today" (demoa) – 12:56
* "Knock Me Down" (jatorrizko bertsio luzea) – 4:44
* "Sexy Mexican Maid" (jatorrizko bertsio luzea) – 3:59
* "Salute to Kareem" (demoa) – 3:24
* "Castles Made of Sand" (zuzenean) (Hendrix) – 3:19
* "Crosstown Traffic" (zuzenean) (Hendrix) – 2:53
Pretty Little Ditty kantua ere luzeagoa da 2003ko edizioan, 3:08ko iraupena du eta perkusio eta bateria gehitu ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q638409
# MotherFatherSon

MotherFatherSon Tom Rob Smithek sortutako britainiar telesail dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Munduko inperio mediatiko nagusietako baten jabe da Max Finch, eta bere ahalmena baliatuko du lanean eta etxean. Aita eredugarriaren presioa gainditu behar duen gaztearen inguruko istorioa da, boterearen gehiegikeriei eta gainbehera pertsonalari loturikoa.

## Aktoreak

* Richard Gere: Max Finch
* Helen McCrory: Kathryn Villiers
* Billy Howle: Caden Finch
* Pippa Bennett-Warner: Lauren Elgood
* Sinéad Cusack: Maggie Barns
* Joseph Mawle: Scott Ruskin
* Paul Ready: Nick Caplan
* Danny Sapani: Jahan Zakari
* Sarah Lancashire: Angela Howard
* Ciarán Hinds: Walter Finch
* Peter Sullivan: Tate
* Steven Cree: Andrew Bentham
* Angélica Aragón: Verónica
* Elena Anaya: Sofia
* Niamh Algar: Orla

## Erreferentziak

* ↑ «MotherFatherSon» Berria 2020-03-07 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54999822
# Motey-sur-Saône

Motey-sur-Saône Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 26 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Motey-sur-Saône udalerrian erroldatutako biztanleak 26 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak

### Etxebizitza

2007an 17 etxebizitza zeuden, 11 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 6 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 17etxeak ziren. 11 etxebizitza nagusietatik 10 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 1ek bi gela zituen, 1ek hiru zituen, 3 etxek lau zituzten eta 6 etxek bost zituzten. 7 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 3 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Motey-sur-Saône udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 4 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 4 | 60-64 | 4 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 4 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 13 ziren, horien artean 8 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 8 pertsona aktiboetatik 7 lanean zeuden (4 gizon eta 3 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 5 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q902072
* Multimedia: Motey-sur-Saône / Q902072
# Mothel

Mothel (irlanderaz Maothail) Irlandako hegoaldeko Waterford konderriaren iparraldean dagoen udalerri bat da. Comeragh mendietatik hurbil dago, bai eta Portlaw eta Carrick-on-Suir udalerrietatik ere.

## Kirola

Sean Kelly txirrindularia Curraghduff eremuan hazi zen, Motheletik kilometro batera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4304785
* Multimedia: Mothel / Q4304785
# Mother!

Mother! 2017ko Darren Aronofsky estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bikote baten harremana proban jarriko da ustekabeko gonbidatu batzuk etxera iritsi eta haien bizitza lasaian sartzen direnean.

## Aktoreak

* Jennifer Lawrence: mother
* Javier Bardem: Him
* Ed Harris: man
* Michelle Pfeiffer: woman
* Domhnall Gleeson: eldest son
* Brian Gleeson: younger brother
* Kristen Wiig: herald
* Jovan Adepo: cupbearer
* Stephen McHattie: zealot
* Laurence Leboeuf: maiden

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25339558
* Multimedia: Mother! / Q25339558
# Mother and Child

Mother and Child 2009ko Rodrigo García kolonbiar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Amak behin eta berriz eskatu ondoren, azkenean Karenek abandonatu egingo du 14 urterekin izan zuen alaba. Orain, 36 urte geroago, alaba galdu izanaren atsekabeak jarraitzen duen bitartean, familia bat eta bizi-poz pixka bat emateko prest dagoen gizona aurkituko du. Elizabeth, neskatila hura, bere familiako arazoekin, sexualitatearekin eta boterearekin borrokan ari da.

## Aktoreak

* Naomi Watts: Elizabeth Joyce
* Annette Bening: Karen
* Kerry Washington: Lucy
* Samuel L. Jackson: Paul
* David Ramsey: Joseph
* Shareeka Epps: Ray Lawrence
* David Morse: Tom Weller
* Amy Brenneman: Dr. Stone
* Marc Blucas: Steven
* Carla Gallo: Tracy
* Jimmy Smits: Paco
* Brittany Robertson: Violet
* Tatyana Ali: Maria
* Cherry Jones: Sister Joanne
* Elpidia Carrillo: Sofia
* S. Epatha Merkerson: Ada
* Ahmed Best: Julian
* Eileen Ryan: Nora
* Latanya Richardson: Carol
* Lisa Gay Hamilton: Leticia Lawrence
* Elizabeth Peña: Amanda

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1959378
# Motherless Brooklyn (filma)

Motherless Brooklyn (euskaraz: «Brooklyn Amagabea»), 2019ko Edward Norton estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle, gidoilari eta aktoreak zuzendu, ekoitzi, idatzi eta antzeztutako drama film bat da. Jonathan Lethem idazlearen Motherless Brooklyn (1999) eleberrian oinarritua dago. Nortonez gain, Bruce Willis, Gugu Mbatha-Raw, Bobby Cannavale, Cherry Jones, Michael Kenneth Williams, Leslie Mann, Ethan Suplee, Dallas Roberts, Josh Pais, Robert Ray Wisdom, Fisher Stevens, Alec Baldwin eta Willem Dafoe aktoreek antzeztu zuten.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1950eko hamarkada, New York, Brooklyn. Lionel Essrog (Edward Norton) Touretten sindromea duen detektibe pribatu bakarti bat da. Honakoan, bere tutore eta lagun bakarra izen den Frank Minnaren (Bruce Willis) hilketaren kasua ikertu eta argitzen saiatuko da.

## Aktoreak

* Edward Norton: Lionel Essrog
* Bruce Willis: Frank Minna
* Gugu Mbatha-Raw: Laura Rose
* Bobby Cannavale: Tony Vermonte
* Cherry Jones: Gabby Horowitz
* Alec Baldwin: Moses Randolph
* Willem Dafoe: Paul Randolph
* Michael K. Williams: Wynton Marsalis
* Leslie Mann: Julia Minna
* Ethan Suplee: Gilbert Coney
* Dallas Roberts: Danny Fantl
* Josh Pais: William Lieberman
* Robert Wisdom
* Fisher Stevens
* Candace M. Smith

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q21581258
# Motešice

Motešice Eslovakiako udalerri bat da, Trenčíngo barrutian kokatuta. 17,39 km²ko azalera du eta 803 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1208. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1070592
* Multimedia: Motešice / Q1070592
ieaTrenčíngo barrutiko udalerriak :
# Mora udalerria

Mora Suediako udalerria da. Dalarnan kokatua dago. 3111,54 km² ditu eta 20.113 biztanle ditu, hauetatik 10.896 Mora herriburuan.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Orsa udalerria Rättvik udalerria Leksand udalerria Vansbro udalerria Malung-Sälen udalerria Älvdalen udalerria Härjedalen udalerria

## Ondasun nabarmenak

* Morako eliza.
* Anders Zorn margolariaren museoa.
* Siljan aintzira.

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q504239
* Multimedia: Mora Municipality / Q504239
# Morada (Kalifornia)

Morada Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Joaquin konderrian dago, Kalifornia estatuan. 4.054 biztanle ditu, 7,739927 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* San Joaquin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3301194
# Morada Nova de Minas

Morada Nova de Minas Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 9.066 biztanle ditu 2.084,275 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1790181
* Multimedia: Morada Nova de Minas / Q1790181
# Moradabad barrutia

Moradabad barrutia Indiako barruti bat da, Moradabad dibisioan, Uttar Pradesh estatuan. 4.772.006 biztanle ditu 3.648 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Bijnor barrutia Rampur barrutia

## Ikus, gainera

* Uttar Pradesh

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1345006
* Multimedia: Moradabad district / Q1345006
# Moraas

Moraas Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 485 biztanle zituen, 16,78 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q673605
* Multimedia: Moraas / Q673605
# Moraceae

Moraceae, landare loredunen familia, Rosales ordenakoa.
Familia honetan, 40 genero eta 1.400 espezie inguru daude, 5 tributan sailkatuta. Gure artean, espezie ezagunenetako batzuk hauek dira: pikondoa (Ficus carica), banianoa (Ficus benghalensis), masustondo zuria (Morus alba), ogi-arbola (Artocarpus altilis) eta osageen laranjondoa (Maclura pomifera).
Zuhaitzak edo zuhaixkak izan daitezke, hostoiraunkorrak edo hostoerorkorrak, baina gutxitan izaten dira belarkarak. Hostoak bakun eta koskadunak izan ohi dira. Loreak txikiak, sexubakarrak eta monoklamideoak. Zenbait lore multzokatuk osatzen dute maiz lore antzeko egitura. Fruituak konposatuak izan ohi dira.
Moraceae familiako landare-espezieen izerdiak latex izeneko substantzia du.

## Generoak

* Artocarpeae tribua
** Artocarpus
** Batocarpus
** Clarisia
** Hullettia
** Parartocarpus
** Prainea
** Treculia
* Castilleae tribua
** Antiaris
** Antiaropsis
** Castilla
** Helianthostylis
** Maquira
** Mesogyne
** Naucleopsis
** Perebea
** Poulsenia
** Pseudolmedia
** Sparattosyce
* Dorstenieae tribua
** Bosqueiopsis
** Brosimum
** Dorstenia
** Helicostylis
** Scyphosyce
** Trilepisium
** Trymatococcus
** Utsetela
* Ficeae tribua
** Ficus
* Moreae tribua
** Bagassa
** Bleekrodea
** Broussonetia
** Fatoua
** Maclura
** Milicia
** Morus
** Sorocea
** Streblus
** Trophis
* Craterogyne
* Cudrania
* Metatrophis
* Olmedia
* Olmediopsis

## Erreferentziak

* ↑ Angiosperm Phylogeny Group. (2009). «An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III» (PDF) Botanical Journal of the Linnean Society 161 (2): 105–121. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q156579
* Multimedia: Moraceae / Q156579
* Espezieak: Moraceae
# Morada Nova

Morada Nova Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. 61.221 biztanle ditu 2.778,576 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Ceará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1807869
* Multimedia: Morada Nova / Q1807869
# Murrizketa (matematika)

Matematikan eta bereziki optimizazio baldintzatuan, murrizketa aldagai batek har ditzakeen balioei buruzko baldintza bat da. Adibidez, hoberenatze ebazkizun honetan:
    $\min f(\mathbf {x} )=x_{1}^{2}+x_{2}^{4}$
ondokoari lotuta:
    $x_{1}\geq x_{2}$
eta
    $x_{1}+x_{2}=4,\,$,
murrizketak $x_{1}\geq x_{2}$ eta $x_{1}+x_{2}=4\,$ baldintzak dira.
Murrizketak berdintzak zein desberdintzak izan daitezke. Aldi berean, ezberdintzazko murrizketa bat aktibo dagoela esaten da, aldagaien balioek baldintza guztiz "bete" egiten dutenean. Adibidez, $x_{1}=3\,$ eta $x_{2}=1\,$ balioek $x_{1}+x_{2}\leq 4,\,$ murrizketa aktibo bihurtzen dute, murrizketa betez ezin baitira aldagaiak gehiago gehitu.
# Murrizte-endonukleasa

Murrizte-endonukleasak (murrizte-entzimak ere deituak) DNAren molekula toki jakin batzuetatik mozten duten entzima bereziak dira, nukleotido espezifikoak antzematen dituztenak.
Bizidun guztiek murrizte-endonukleasak dituzte. Haien eginkizun nagusia zelulan sar daitekeen DNA arrotza suntsitzean datza (esate baterako, bakterioek modu horretan birusen DNA deusestatzen dute DNA horrek bakterioak infektatzen dituenean).
Murrizte-endonukleasak oso erabiliak dira ingeniaritza genetikoan, geneak klonatzeko prozesuan.
"Guraize molekularrak" ere sarritan deitzen zaizkie, DNAren zati batzuk mozten dituztelako. Entzima bakoitzak 4 eta 6 nukleotiko bitarteko sekuentzia espezifikoa hartzen du mozketa gunetzat. Puntu jakin batekiko simetria bikoitza izaten dute moztutako sekuentzia horietako askok, hots, berdin irakurtzen dira ezkerretik zein eskuinetik (KALABAZA ZABALAK bezalaxe). Simetrikoak diren DNA-ren segmentu horiei palindromo deritze.
Esaterako, eskuinean dagoen irudian segmentu palindromo bat agertzen da. EcoRI izeneko murrizte-endonukleasak sekuentzia horren G eta A nukleotidoen artean mozketa egiten du, DNAren bi harizpietan.
Gaur egun ehunka murrizte-endonukleasa ezagutzen dira. Ingeniaritza genetikoan gehien erabiltzen direnak bakterioetatik datozenak dira, eta bakterioaren genero eta espeziearekin izendatzen dira. Adibidez, Escherichia coli-tik datorrena Eco izenekoa da, eta Haemophilus influenzae-rena Hin. Espezie batek endonukleasa bat baino gehiago ekoizten badu, zenbaki erromatarrak erabiltzen dira (esate baterako, HinDIII, Haemophilus influenzae-ren D anduiak ekoizten duen 3. endonukleasa da)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q219715
* Multimedia: Restriction enzymes / Q219715
# Murroogh

Murroogh, batzutan Murrooghtoohy edo Murroghtwohy ere deitua (irlanderaz Muiriúch Tuaithe) Irlandako mendebaldeko Clare konderriaren ipar-mendebaldean dagoen kostaldeko herrixka bat da. The Burren eskualdearen iparraldeko mugan eta Galway badiaren hegoaldeko kostaldean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6939610
# Murry (Wisconsin)

Murry Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Rusk konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 247 biztanle ditu, 62,1 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Rusk konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1885872
# Murriztapen gramatika

Murriztapen gramatika (ingelesez Constraint Grammar, CG) desanbiguazio lexikoa eta esaldien azaleko azterketa sintaktikoa egiteko erabiltzen den erregela bidezko gramatika mota bat da (orokorrean, mila erregela baino gehiago izaten dituzte halako gramatikek). Kontzeptua Fred Karlssonek sortu zuen, 1990ean, eta egun hainbat inplementazio ditu hizkuntza askotan. Murriztapen gramatikaren printzipio nagusiak hauek dira:
* CG formalismoa hizkuntzarekiko independentea da, analisi morfologikoan oinarritzen da eta helburua edozein testu analizatzea du.
* Erregelen bidez, analisi morfologikoaren eta funtzio sintaktikoen desanbiguazioa aurrera eramaten ditu CGk. Erregela horiek, testuinguru jakin batean zuzenak/egokiak ez diren ahalik eta interpretazio gehienak kentzen dituzte. Horregatik esaten da murriztailea dela.
Formalismo horren zeregin nagusia, beraz, desanbiguazioa da, morfologikoa zein sintaktikoa. Desanbiguazio-erregela horiekin batera, islapen-erregela edo mapaketa-erregela deriztenek ere osatzen dute gramatika, eta haien zeregina da etiketatze morfologikoan nahiz sintaktikoan emandako hutsuneak osatzea, testuingurua kontuan hartzeko aukera ematen baitute.

## Erreferentziak

* ↑ Euskara Institutua, EHU, "Murriztapen Gramatika", Sareko Euskal Gramatika (SEG), www.ehu.es/seg, ISBN: 978-84-693-9891-3

## Bibliografia

* Karlsson, Fred, Atro Voutilainen, Juha Heikkilä, eta Arto Anttila, editoreak. 1995. "Constraint Grammar: A Language-Independent System for Parsing Unrestricted Text (Natural Language Processing, No 4)" Mouton de Gruyter, Berlin and New York. ISBN 3-11-014179-5

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3750433
# Murroes

Murroes, Eskoziako parrokia bat da, Angus eskualdean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6939609
* Multimedia: Murroes / Q6939609
# Murrizte (jokaera)

Murriztea elikadura metodo bat da, zeinetan herbiboro batek muluen edo zuhaixken kimuak, hostoak edo fruituak jaten dituen. Herbiboroen beste elikadura modua larratzea da, alegia, landare belarkara txikiak jatea. Esate baterako, ahuntzak murriztaileak (edo kimujaleak) dira, eta ardiak larrekariak.

## Erreferentziak

* ↑ Murriztu. Orotariko Euskal Hiztegia, euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-3-18).
* ↑ Chapman, J.L., Reiss, M.J.. Ecology: Principles and Applications. British Ecological Society, 1999, 304. orrialdea, books.google.es (Noiz kontsultatua: 2021-3-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12353883
* Multimedia: Browsing animals / Q12353883
# Murroe

Murroe, ofizialki Moroe (irlanderaz Maigh Rua, Lautada Gorria esan nahi du) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren ipar-ekialdean dagoen udalerria da. Limerick hiritik 15 kilometro ekialdera eta Tipperary konderriko mugatik hurbil dago.
Murroe-Boher GAA izeneko joko gaelikoetako taldea du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1953876
* Multimedia: Murroe / Q1953876
# Motzondo

Motzondoa edo epaitondoa, enborra moztu ondoren lurrari atxikia gelditzen den zuhaitz zatia da.

## Garrantzi ekologikoa

Motzondoak moztutako espezieak berriro ere zuhaitza birsortzen laguntzen du. Horrek basoa azkarrago berreskuratzea eta ustiatzea ahalbidetuko du. Gainera, egurraren deskonposizio geldoak humus erabilgarria sortuko du. Halaber, espezie batzuek horrelako habitat behar dute, bertan babesa aurkitzen dutelako (arrainak, igaraba arrunt) edota elikatzeko moduak. Bereziki garrantzitsua da mantentzea ibarbasoetan. Ekologikoki, motzondo zahar bat aberats oso izan daiteke. Halaber, motzondoek erosioaren aurkako tresna dira, lurra heltzen diotelako.
Batzuetan lurretik ateratzen dituzte, egurra lortzeko.

## Erreferentziak

* ↑ «Motzondo». Euskaltzaindiaren Hiztegia. (Noiz kontsultatua: 2021-07-02.)
* ↑ «Epaitondo». Euskaltzaindiaren Hiztegia. (Noiz kontsultatua: 2021-07-02.)
* ↑ Ibon Sarasola, Euskal Hiztegia, Kutxa Fundazioa, 2.edizioa, 1996, 571 or.
* ↑ http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S2007-78582019000200145
* ↑ https://www.ginartoleas.com/la-encina-quercus-y-su-importancia-en-la-peninsula-iberica/
* ↑ https://www.forestalmaderero.com/articulos/item/tocones-altos-benefician-la-biodiversidad-y-a-especies-forestales.html

## Ikus, gainera

* Zuhaitz motz
* Dendrokronologia

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Egur zaharraren garrantzi ekologikoari buruzko lana.
* Datuak: Q811646
* Multimedia: Tree stumps / Q811646
# Motzondo-belarri ilaundun

Motzondo-belarri ilaunduna (Panus neostrigosus edo Lentinus strigosus) Polyporaceae familiako onddo bat da. Ezin da jan, haragi gogorra eta mikatza du. Fotogenikoa, ikusgarria.
Sinonimoa: Panus rudis.

## Deskribapena

Kapela: Batzuetan inbutu forman, 4 eta 7 cm bitarteko diametrokoa, morexka hasieran, morexka-gorrixka ondoren eta azkenik okre kolorekoa erreflexu arrosakarekin. Ertza oso biribildua. Ile hirtsutuz estalitako gainazala.
Orriak: Oso dekurrenteak, zurixkak edo okreak, tonu morexkekin, kapelaren kolorearen antzeko isla ematen diotenak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Alboan, oso laburra, batzuetan sesila.
Haragia: Zurixka, elastikoa, zaila, ia larrukara; Irin usain leuna du eta zapore mikatza edo akrea.
Etimologia: Panus terminoa latinetik dator, eta tumorea, hantura, esan nahi du. Rudis epitetoa ere latinetik dator, zimurtsua, hirtsutua esan nahi duen "rudis" hitzetik. Bere kapelarengatik.

## Jangarritasuna

Ez du balio sukaldaritzarako, haragi gogorra du eta zapore mingotsekoa.

### Nahasketa arriskua

Panus torulosus delakoarekin nahas daiteke eta baita Panus conchatus perretxikoarekin ere, baina honen kapelaren gainazala leuna da.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian eta udazkenean, hostogalkorren motzondoetan eta adar hiletan, baina batzuetan koniferoen artean ere agertzen da.

### Banaketa eremua

Amerika, Europa, Errusia, Japonia, Ekuatore Afrika.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 29 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 480 or. ISBN 978-84-617-0196-4...
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 419 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 335 or. ISBN 84-505-1806-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q894237
* Multimedia: Lentinus strigosus / Q894237