OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alderantzizko funtzio

Matematikan, f(x) funtzio baten alderantzizko funtzioa, f$^{-1}$(x) izendatzen dena, B irudi-multzo bateko edozein elementuri A iturburu-multzoko elementu bat, eta bakarra, esleitzen dion arau orokorra da. Hau da, f(x) funtzioari aurreirudi bat emanda irudi bat eskuratzen bada, f$^{-1}$(x) alderantzizko funtzioak irudi hori emanda aurreirudia itzuliko du, hasierako baliora itzuliz. Alderantzizko funtzio oro bijektiboa da. Beraz, bijektiboak ez diren funtzioek ez dute alderantzizko funtziorik izango. Matematikoki adierazita, ondokoa betetzen duen funtzioa da:
       $f(f^{-1}(x))=x$ eta $f^{-1}(f(x))=x$

## Alderantzizko funtzioa kalkulatzeko metodoak
### Aldagaien alderantzikapena

Alderantzizko funtzioa kalkulatzeko metodorik sinpleena izan ohi da. F(x) funtzioaren aldagai aske eta menpekoa trukatzean datza, eta ondoren menpeko aldagaia bakantzea eskatzen du metodoak. Jarraian adibidea:
$f(x)={\frac {7x+2}{3}}$ baldin bada,
$y={\frac {7x+2}{3}}\Rightarrow x={\frac {7y+2}{3}}\Rightarrow 3x=7y+2\Rightarrow y={\frac {3x-2}{7}}$ non y eta x aldagaiak trukatu egin diren eta bertatik alderantzizko funtzioa ondorioztatzen den:
$f^{-1}(x)={\frac {3x-2}{7}}$
Metodo honek muga nabarmenak ditu funtzio konplexuagoetan.

## Propietateak
### Soiltasuna

F(x) funtzio batek alderantzizko funtzio bat baldin badu, alderantzizko funtzio hori bakarra izango da.

### Simetria

Funtzio bat eta bere alderantzizkoaren artean simetria dago. Hain zuzen, jatorrizko funtzioaren eta bere alderantzizkoaren arteko konposaketak identitate funtzioa emango du (y elementuak iruditzat ematen dituena), eta berdin alderantzizko funtzioaren eta haren jatorrizkoaren arteko konposaketan (kasu honetan ordea, x elementuak emango dira iruditzat). Matematikoki:
$f\circ f^{-1}=\operatorname {id} _{Y}$
$f^{-1}\circ f=\operatorname {id} _{X}$

### Konposaketaren alderantzizkoa

Izan bitez g(x) eta f(x) bi funtzio bijektibo, eta $g\circ f$ bi funtzio horien konposaketa, orduan, ondorengo propietatea betetzen da:
$(g\circ f)^{-1}=f^{-1}\circ g^{-1}$

### Bere buruarekiko alderantzizkotasuna

X multzo bat bada, orduan X multzoko identitate funtzioaren alderantzizkoa identitate funtzioaren berdina da:
${\operatorname {id} _{X}}^{-1}=\operatorname {id} _{X}$
Orokortasuna emanda, $f:X\longrightarrow X$ motako funtzioaren alderantzizkoa jatorrizkoaren berdina da, baldin eta soilik baldin $f\circ f$ konposaketa $id_{X}$ identitate funtzioaren berdina bada. Funtzio mota horiei inboluzio deritze.

## Adibide batzuk

* $f(x)=x^{2}\rightarrow f^{-1}(x)={\sqrt {x}}$
* $f(x)={\frac {1}{x}}\rightarrow f^{-1}(x)={\frac {1}{x}}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q191884
* Multimedia: Inverse functions / Q191884
# Alderantzizko itzulpena

Alderantzizko itzulpena itzultzaileak bere jatorrizko hizkuntzan idatzitako testu bat (iturri testua) bigarren hizkuntzara itzultzen duenean (helburu testua) gertatzen den itzulpen mota da. Adibidez, lehen hizkuntza euskara duen itzultzaile batek euskaratik beste hizkuntza batera testu bat itzultzea.
Alderantzizko itzulpenak itzultzaileari ahalbidetzen dio jatorrizko testua bere osotasunean ulertzea; hizkuntzaren corpus-a ezagutzeaz gain, kontzeptuak ez zaizkio arrotz egingo eta autorearen mezua zein testuaren asmoa jasoko du. Hori horrela, jatorrizko hizkuntzan idatzitako testuaren esentzia zein den jakingo du, ondoren beste hizkuntza batean adierazteko. Alderantzizko itzulpenaren arriskua transmisioan edo helburu testuan datza. Izan ere, itzultzailea bere bigarren hizkuntzan natiboa ez den heinean, gerta daiteke hizkuntzaren berariazko termino, esaera edota konstrukzio linguistikoak ez ezagutzea eta txarto erabiltzea, itzulpena eskasa bihurtuz. Horregatik, itzultzailearen bigarren hizkuntza jatorrizko hizkuntza duten zuzentzaileen lana beharrezkoa da.

### Alderantzizko itzulpena euskaraz

Alderantzizko Itzulpena euskaratik erdarara egitea oso ohikoa da, gaztelerak edota frantsesak gizartean presentzia handia baitute. 2007an argitaratu zen Elixabete Manterolak egindako ikerketan honako datu hauek bildu ziren: euskaraz sortutako eta gaztelerara itzulitakoak 411 literatura lan dira; horietatik %35,03 egileak berak itzuliak dira (alderantziko autoitzulpena) eta beste %5,59 idazleek eta itzultzaileek elkarlanean itzuliak. Eider Rodriguez (Eta handik gutxira gaur - Y poco después ahora), Ixiar Rozas (Gau Bakar Bat - Una Sola Noche) eta Harkaitz Cano (Belarraren Ahoa - El Filo de la Hierba) dira autoitzultzaile lanetan aritu direnen adibideak. Bernardo Atxaga, esaterako, euskal idazlerik itzuliena, elkarlanean aritu da behin baino gehiagotan itzultzaileekin. Ez da oso ohikoa baina badira euren lanak euskaratik ingelesera itzuli dituztenak, besteak beste Maite Gonzalez Esnal (Journeys, Fruits, Neighbors).

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Traducción directa y traducción inversa - Traductores Oficiales» Traductores Oficiales 2015-03-11 (Noiz kontsultatua: 2018-09-21).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «El gran peligro de la traducción inversa» ontranslation.es (Noiz kontsultatua: 2018-09-21).
* 1 2 «Euskal literatura beste hizkuntzetara itzulia - Elixabete Manterola - EIZIE» www.eizie.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) Muga pausu batera. 2017-08-16 (Noiz kontsultatua: 2018-09-21).
* ↑ «Euskal literatura gaztelaniaz. Itzulpena, autoitzulpena, bertsioak... - Bego Montorio - EIZIE» www.eizie.eus (Noiz kontsultatua: 2018-09-21).
* ↑ Manterola, Elizabete. Euskal literatura itzulia. Bernardo Atxagaren lanen itzulpenen azterketa. .
* ↑ NorDaNor. Euskal itzulpengintzaren datu-basea. (Noiz kontsultatua: 2018-09-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65216814
# Alderantzizko matrize

Alderantzizko matrizea matrizea da, beste matrize batekin biderkatuta, emaitza gisa unitate matrizea ematen duena. Matrize karratuek bakarrik dute alderantziko matrizea, baina ez denek. A matrizearen alderantziko matrizea $A^{-1}$ adierazten da eta bien arteko biderketak baldintza hau betetzen du: $A\cdot A^{-1}=A^{-1}\cdot A=I_{n}$, non $I_{n}$ n ordenako unitate matrizea den.

## Adibideak
### 2x2 ordenako matrizearen alderantzizkoa

Determinante ez nulua daukan matrize bat emanik:
       $\mathbf {A} ^{-1}={\begin{bmatrix}a&b\\c&d\end{bmatrix}}^{-1}={\frac {1}{\det(\mathbf {A} )}}{\begin{bmatrix}\,\,\,d&\!\!-b\\-c&\,a\\\end{bmatrix}}={\frac {1}{ad-bc}}{\begin{bmatrix}\,\,\,d&\!\!-b\\-c&\,a\\\end{bmatrix}}$
Definituta dago ${\det(\mathbf {A} )}=ad-bc\neq 0$ baldin bada. Adibidez:
   ${\begin{bmatrix}2&1\\5&3\end{bmatrix}}\mapsto {\begin{bmatrix}2&1\\5&3\end{bmatrix}}^{-1}={\begin{bmatrix}3&-1\\-5&2\end{bmatrix}},$ ${\begin{bmatrix}2&1\\5&3\end{bmatrix}}{\begin{bmatrix}3&-1\\-5&2\end{bmatrix}}={\begin{bmatrix}1&0\\0&1\end{bmatrix}}$ baita

### 3x3 ordenako matrizearen alderantzizkoa

    $\mathbf {A} ^{-1}={\begin{bmatrix}a&b&c\\d&e&f\\g&h&i\\\end{bmatrix}}^{-1}={\frac {1}{\det(\mathbf {A} )}}{\begin{bmatrix}\,A&\,B&\,C\\\,D&\,E&\,F\\\,G&\,H&\,I\\\end{bmatrix}}^{T}={\frac {1}{\det(\mathbf {A} )}}{\begin{bmatrix}\,A&\,D&\,G\\\,B&\,E&\,H\\\,C&\,F&\,I\\\end{bmatrix}}$
Definituta dago ${\det(\mathbf {A} )}\neq 0$ baldin bada.
    ${\begin{matrix}A=(ei-fh)&D=-(bi-ch)&G=(bf-ce)\\B=-(di-fg)&E=(ai-cg)&H=-(af-cd)\\C=(dh-eg)&F=-(ah-bg)&I=(ae-bd)\\\end{matrix}}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q242188
# Alderantzizko elementu

Aljebran, multzoan definitutako eragiketa biderketa denean, alderantzizko elementua elementu baten simetrikoa da; $a\,$ elementuaren alderantzizko elementua $a^{-1}\,$ da hau betetzen badu:
    $a\cdot a^{-1}=a^{-1}\cdot a=e$
$e\,$ multzoaren elementu neutroa izanik (alegia, 1) eta $a^{-1}={\frac {1}{a}}$.

## Adibideak

* $2\,$ zenbakiaren alderantzizkoa zenbaki arrazionalen multzoan ${\frac {1}{2}}\,$ edo 0,5 da.
* i zenbaki irudikariaren alderantzizkoa -i da, zeren i·(-i)=1 baita.
* f funtzio baten alderantzizkoa, bijektiboa bada, g funtzioa da, f·g = g·f = I bada, non I identitate funtzioa den.
Eragiketa batuketa denean, aurkako elementu izena ematen zaio.

## Elementu simetrikoa

Aljebra abstraktuan, $A\,$ multzo batean $\circ$ eragiketa definiturik badago, honela adierazita: $(A,\circ )\,$, $\circ$ eragiketa $A\,$ multzoko barne-eragiketa izanda:
    $\forall a,b\in A:\quad a\circ b\in A$
eta $e\,$ elementu neutroa badago,
    $\forall a\in A,\quad \exists e\in A:\quad a\circ e=e\circ a=a$
Esaten da $a\in A$ elementuak daukala:
elementu simetriko ezker aldetik $\circ$ eragiketarekiko, hau betetzen bada:
    $a\in A,\quad \exists {\overrightarrow {a}}\in A:\quad {\overrightarrow {a}}\circ a=e$
elementu simetriko eskuin aldetik $\circ$ eragiketarekiko, hau betetzen bada:
    $a\in A,\quad \exists {\overleftarrow {a}}\in A:\quad a\circ {\overleftarrow {a}}=e$
elementu simetrikoa $\circ$ eragiketarekiko, elementu simetriko ezker aldetik eta eskuin aldetik existitzen bada, hau da:
    $a\in A,\quad \exists {\bar {a}}\in A:\quad {\bar {a}}\circ a=a\circ {\bar {a}}=e$
$A\,$ multzoko elementu simetriko bat ${\bar {a}}$ simetrikoa da $a\,$ elementuaren eskuin aldetik eta ezker aldetik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q338057
# Allocampa

Allocampa Campodeidae familiako generoetako bat da. Rhabdura taldeko hexapodoak dira.

## Ikus, gainera

* Diplura
* Datuak: Q12253206
# Almanaka

Almanaka egutegi batean antolaturik astronomia eta meteorologia informazioa dakarren urtekaria da. Besteak beste, eguzkiaren eta ilargiaren mugimenduei buruzko datuak jakinarazten ditu, eklipseak, jaiegunak eta kronologiak. Almanake hitza arabieratik dator: المناخ, al-manākh, «klima», eta jatorriz nekazaritzarako erabiltzen zen, lan bakoitza gutxi gorabehera noiz egin beharko zen jakiteko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q171341
* Multimedia: Almanacs / Q171341
# Almandozko pilotalekua

    Artikulu hau Nafarroako Baztan udalerriko Almandoz herrian dagoen pilotalekuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ederrena pilotalekua».
Ederrena pilotalekua Nafarroako Baztan udalerriko Almandoz udalerrian dagoen pilotaleku bat da.

## Kokalekua

Kale Nagusian dago, Herriko plaza, Jauregia etxea eta Beola jauregiaren alboan.

## Historia

1927an inauguratu eta 2009an zaharberritu zen.

## Eraikina

Estalitako pilotalekua da.

## Erreferentziak

* ↑ Laisterrara 1927an inauguratutako Ederrena pilotalekuaren zaharberritzeari ekingo zaio. 2009ko otsailaren 6a. Diariovasco.com (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25475880
# Almagro (Madril)

Almagro, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Chamberí barrutian. Hiriko 74. auzoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10954432
* Multimedia: Almagro neighborhood, Madrid / Q10954432
# Almajano

Almajano Soriako probintziako udalerria da. Soriatik, probintziako hiriburutik, 16 kilometrora dago. Udalerriak 9,82 km²ko azalera dauka, eta 2006ko erroldaren arabera 211 biztanle bizi ziren herrian.

## Ikus, gainera

* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q829600
* Multimedia: Almajano / Q829600
# Almanor (Kalifornia)

Almanor Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Plumas konderrian dago, Kalifornia estatuan. 3 biztanle ditu, 2,287751 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Plumas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3320579
# Almaluez

Almaluez Soriako probintziako udalerria da. Soriatik, probintziako hiriburutik, 80 kilometrora dago. Udalerriak 158,31 km²ko azalera dauka, eta 2006ko erroldaren arabera 254 biztanle bizi ziren herrian.

## Ikus, gainera

* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko bloga.
* Datuak: Q377360
* Multimedia: Almaluez / Q377360
# Almandino

Almandinoa Fe$_3$Al$_2$(SiO$_4$)$_3$ formula kimikoa duen mineral silikatoa da. Izatez, aluminioa eta burdina daukan granatea da, purpurazko printzak dituen kolore gorri ilunekoa. Disoluzio solidoen segida bateko muturreko kidea da, beste muturrean granatea dagoelarik. Burdinak magnesioa ordezkatzean sortzen da segida.
Almandinoaren izena alabandicus izenaren eboluzioa da. Plinio Zaharrak Alabandan (Asia Txikiko hiri bat) aurkitutako harri bati jarritako izena da alabandicus.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q273663
* Multimedia: Almandine / Q273663
# Almandoz

Almandoz Nafarroa Garaiko iparraldeko lekua da, Baztan udalerrikoa. 2022 hasieran 176 biztanle zituen.

## Geografia

Baztango herririk hegoaldekoena da. Herrigunea Loibeltz edo Santa Barbarako mendiaren magalean dago, 450 metroko garaieran; haraneko herririk altuena da.
Iruñetik N-121-A errepidean barna etorrita eta behin Belateko eta Almandozko tunelak igaro ondoren eta errepidea maldan behera doala, Baztango lehenbiziko herria da, eta errepidearen ezkerraldean dago.

## Biztanleria

Almandozko biztanleria :
| 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2000 | 2010 | 2020 |
| 412 | 387 | 362 | 318 | 221 | 211 | 215 | 211 | 184 |

## Azpiegitura eta garraioak

La Burundesa autobus konpainiaren Donostia eta Iruñea bitarteko lineak geltokia dauka herrian. Maiztasunak aldakorrak dira, baina gutxinez bi zerbitzu izaten dira norabide bakoitzean egunero. Lineak honako ibilbidea egiten du:
* Donostia - Irun - Lesaka - Etxalar - Igantzi - Sunbilla - Doneztebe - Narbarte - Almandoz - Olague - Ostitz - Sorauren eta Iruñea

## Bestak eta ospakizunak

Herriko jaiak Bestaberri egunean ospatzen dira.

## Ondarea

* Ederrena pilotalekua: Herriko pilotalekua da. 1927an inauguratu zen, eta 2009an zaharberritu.
* Galtzaga jauregia Beola jauregia: XVIII. mendean eraikia, gaur egun Beola hotela eta jatetxea da.
* Etxatoa: Aurrealdea Fernando Agerrek egurrean landutako irudiez apaindua du, Beola jauregiaren alboan dago.
* Jauregia: Almandozko pilotalekuaren alboan dagoen jauretxea.
* San Pedro eliza: 1956ko azaroaren 11an inauguratua, antzinako izen bereko eliza ordezkatu zuen.

## Almandoztar ezagunak

* Jose Bergara (1908-1936), fraidea, 2017an dohatsu aitortua.
* Elias Pierola Etxabarri edo Pierola II.a (1944-), esku pilotaria.
* Lola Sarratea (1944), artista eta idazlea.
* Miguel Atxa Mindegia (1957-), txirrindularia.
* Begoña Sanzberro Iturriria (1962-), UPNko politikaria.

## Argazki galeria

* San Pedro eliza.
* Jauregia.
* Galtzada jauregia.
* Etxatoa.
* Ederrena pilotalekua.
* Almandozko sarrera. Ezkerrean eliza; eskuinean herriko izena daraman etxea.
* Etxatoan egur tailatu batzuk (Fernando Agerre)
* Emakumea
* Txakurra
* Gizona

## Erreferentziak

* 1 2 Nomenclátor. Relación detallada de las entidades y núcleos de Población. nastat.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2023-12-9).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udal webgunean Almandoz
* Almandoz 2022. Nekane Aramendia. Leihoak, loreak, balkoiak, etxeak, kaleak eta mendiak. Herriko eta Berroetara doan bideko 160 argazki CC-BY-SA lizentziarekin. (2022 -07-31)
* Datuak: Q2839093
* Multimedia: Almandoz / Q2839093
# Almandozko tunela

Almandozko tunela Nafarroako Belate mendatearen iparraldeko maldan dagoen tunel bat da, Baztango Almandoz herriaren lursailetan, hortik bere izena. Belateko tunela hurbil du, maldan gora eta hegoaldean. Bertatik N-121-A errepidea igarotzen da.

## Historia

1993an eraikitzen hasi eta 1997ko azaroaren 29an inauguratu zen, Belateko tunela eta Belateko errepide berriarekin batera. Honek 21 kilometroko luzeera du, bide zaharrak baino 5 kilometro gutxiago eta kasik osotasunean berria, errepide zaharreko 4 kilometro besterik ez baitzituzten aprobetxatu. Obren ondorioz 18 minutuz arindu ziren Iruñea eta Baztan-Bidasoaren edo eta Ultzamaren arteko bidaiak.
Eraikuntza lanek 11.454 milioi pezetako gastua suposatu zuten. Horietatik 3.900 Europar Batasunak ordaindu zituen eta gainontzekoak Nafarroako Gobernuak.
Belateko tunelak 1.220 metroko luzera du.

## Erreferentziak

* ↑ Joan Karlos Espainiakoak Belateko tunela eta Gerindako parke eolikoa inauguratu ditu. 2007ko azaroaren 29a. El Pais.com (Gaztelaniaz)
* ↑ [http://www.ikasbil.eus/c/document_library/get_file?uuid=40b98bf0-434b-4981-be61-ec18e03601b2&groupId=10138 «"Belateko tunelak zabalik" artikulua-(Mugairen hasten baita Belateko malda unitate didaktikoa. Ikasbil)»] (pdf) Egunkaria 1997ko azaroak 29.

## Ikus gainera

* Belateko tunela

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25475875
# Al-Battani

Abū ʿAbd Allāh Muḥammad ibn Jābir ibn Sinān al-Raqqī al-Ḥarrānī aṣ-Ṣābiʾ al-Battānī, Al-Battani izenaz ezaguna, (arabieraz: محمد بن جابر بن سنان البتاني‎; Harran, c. 858 - Qasr al-Jiss, 929) persiar astronomo eta matematikaria izan zen. Kitāb az-Zīj liburua argitaratu zuen Ptolomeoren lanetan oinarrituta.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2016-09-30). (PDF) 181. araua: Erdi Aroko pertsona-izenak. Iruñea, 12 or..
* Datuak: Q11079
* Multimedia: Al-Battani / Q11079
# Al-Bustan resorta

Al-Bustan (euskaraz: «lorategia») hondartzako resort bat da Gazan, jatetxe, kafetegi eta igerilekuekin. Gaza hiriaren iparraldean dagoen hondartzan dago. Al-Bustan, edo Bustan, arabieraz lorategia esanahia duenez, arabiar munduan asko erabiltzen den izana da. Adibidez, herri bat Omango itsasertzean, Omanen ere dagoen luxu handiko Al Bustan Palace A Ritz-Carlton Hotela dago, Beiruten hotel bat, jatetxe bat New Yorken, eta abar. Jerusalem ekialdean dagen eta Israelgo agintariek bota eta berreraiki nahi duten auzo batek ere izen hori du.
Bataz bestea, 800 pertsona inguru joaten dira ohiko egun batean. Oso atmosfera islamikoa da, emakumeak estalita egoten dira eta musika islamikoa baino ez da jotzen.
Resort hauek tasa ordaintzen diote Gazako Udalari.

## Resorten eraikitzea, blokea hautsi izanari esker

Reutersen arabera, "Hamasekin lotutako karitate erakunde" batek eraiki zuen konplexua. Fathi Hamad, Palestinako Gobernuko Barne Ministroa eta Palestinako Batzorde Legegileko "Hamaseko" aukeratutako kide beste batzuk izan ziren zeremonian.
Ashάko Abu Al-Houl kazetariko kazetari egiptoarrak Al-Ahram-en idatzi zuen, Al-Bustan Gazako azkar hazten ari diren jolas-parkeetako bat da. Multzo berean sartu zituen Zahrat Al-Madain eta Crazy Water Park ur-parkea . Kazetari horrek 210ean bisitatu zituen eta bere aburuz, Gaza ia ezezagun bihurtu zuten. "Oparotasun erabatekoaren sentsazioa nagusitzen da, Gazako kostatik hurbil eta kostaldeko resort handi hauetan ...... Salgaiak Egipton baino merkeago saltzen dira, nahiz eta gehienak Egiptoko merkatukoak izan, eta, bidaltze- eta tunelen bidez egiten den kontrabando-kostu handiagoak direla eta, garestiagoa izango delakoan... blokea hautsi egin zen maiatzaren amaieran Israelek Askatasunaren Flotillako itsasontzien aurkako krimena egin baino lehen ere; Gazara iristen zen dena Egiptotik zetorren. Hori horrela ez balitz, enpresaburuek ezin izango zuten hainbeste turismo-zentro eraiki lau hilabete baino gutxiagoan".
Resort horiek, besteak beste, kontrabandozko ekintzetan oinarritzen inbertsio ekonomiko berri batuen ondoriotzat dauzkate batzuek eta kritika batzuk jaso ditu.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Strip, Palestinians sit on the beach at Al-Bustan Resort in the northern Gaza; Aug. 2; Mustafa, 2010-REUTERS/Ibraheem Abu. (2016-06-23). «Why Gaza's beachgoers will be shelling out more money this summer - Al-Monitor: Independent, trusted coverage of the Middle East» www.al-monitor.com (Noiz kontsultatua: 2023-11-15).
* 1 2 3 "New Gaza Leisure Projects Focus on Fun Not Hardship" August 2, 2010, Reuters, New York Times.
* ↑ "As the Israeli blockade eases, Gaza goes shopping", Donald Macintyre, 26 July 2010, The Independent.
* ↑ (Ingelesez) «Egyptian Journalist: In Actual Terms, Gaza Is Not Under Siege» MEMRI (Noiz kontsultatua: 2023-11-15).
* ↑ «Vivir como un (pequeño) dios en Gaza» palestinalibre.org (Noiz kontsultatua: 2023-11-15).
* ↑ (Ingelesez) «New Gaza leisure projects focus on fun not hardship» Reuters 2010-08-02 (Noiz kontsultatua: 2023-11-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4702315
# Al-Fashir

Al-Fashir (arabieraz: الفاشر‎) Sudango hiria da, Ipar Darfur estatuko hiriburua dena. Karabansarai ospetsua izandakoa, 2012an 263.243 biztanle zituen.

## Klima

Datu klimatikoak (Al-Fashir) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 37.7 | 40.1 | 42.2 | 43.0 | 43.2 | 42.5 | 41.7 | 39.7 | 40.2 | 39.8 | 38.0 | 36.5 | 43.2 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 29.8 | 31.9 | 35.6 | 37.8 | 38.9 | 38.4 | 35.4 | 33.9 | 35.7 | 36.0 | 32.7 | 30.0 | 34.7 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 19.7 | 21.7 | 25.5 | 28.1 | 30.1 | 30.7 | 28.9 | 27.9 | 28.5 | 27.5 | 23.0 | 20.1 | 26.0 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 9.5 | 11.4 | 15.5 | 18.3 | 21.3 | 23.0 | 22.5 | 21.8 | 21.2 | 18.9 | 13.6 | 10.3 | 17.3 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | 0.7 | 1.4 | 6.5 | 8.2 | 12.8 | 15.7 | 15.6 | 13.5 | 15.5 | 7.1 | 5.6 | 2.0 | 0.7 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 0.0 | 0.0 | 0.3 | 1.9 | 7.0 | 14.6 | 59.1 | 87.0 | 35.5 | 7.1 | 0.0 | 0.0 | 212.6 |
| Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) | 0.0 | 0.1 | 0.1 | 0.3 | 1.3 | 2.4 | 8.3 | 9.3 | 4.5 | 1.0 | 0.0 | 0.0 | 27.3 |
| Eguzki orduak | 313.1 | 288.4 | 300.7 | 297.0 | 310.0 | 252.0 | 235.6 | 217.0 | 252.0 | 297.6 | 315.0 | 316.2 | 3394.6 |
| Hezetasuna (%) | 24 | 21 | 18 | 18 | 22 | 33 | 52 | 61 | 46 | 30 | 27 | 26 | 31.5 |
| Iturria (1): NOAA ||||||||||||||
| Iturria (2): Climate Charts ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) National Oceanic and Atmospheric Administration. El Fasher (Al-Fashir) Climate Normals 1961–1990. .
* ↑ (Ingelesez) Climate Charts. El Fasher, Sudan: Climate, Global Warming, and Daylight Charts and Data. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q311204
* Multimedia: Al-Fashir / Q311204
# Al-Fatah

Al-Fatah (arabieraz: فتح‎ Fatḥ, ˈfateħ ahoskatua), lehen Palestinaren Askapenerako Mugimendua, Palestinako alderdi politiko nagusienetariko bat da eta baita Palestinaren Askapenerako Erakundea (PAE) koalizioaren nagusiena ere.
Al-Fatahek borroka iraultzailearekin lotura estua izan du eta hainbat adar militar ditu. Bere buruzagi historiko eta sortzaile Jassir Arafat izan zen eta 2004an hil zenean Mahmud Abbasek ordezkatu zuen.

## Ikus, gainera

* Al-Aqsako Martirien Brigada

## Erreferentziak

* ↑ Berria: Estilo Liburua
* ↑ Alzaytouna.net. Al-Zaytouna Centre. .
* ↑ Terrorism in Tel Aviv Time Friday, 1968-9-13
* ↑ Al-Fatah Al-`Asifa GlobalSecurity.org
* ↑ Phares, Walid. (1974-11-13). Arafat’s ‘means’ failed in the end. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q178888
* Multimedia: Fatah / Q178888
# Al-Hadaf

Al-Hadaf (arabieraz: الهدف‎‎; Helburua), 1969an sortutako astekari palestinarra da, nahiz eta Libanon argitaratua izan.

## Historia

Al-Hadaf astekari politiko eta kulturala da. 1969an Ghassan Kanafanik sortu zuen Palestinaren Askapenerako Herri Frontearen hedabidea bezala. Ideologikoki Panarabismo barruan kokatzen den nazionalismo marxista-leninistaren joerakoa da.
1972an Mossadek, Israelgo inteligentzia agentzietako bat, bonba-auto batez Kanafani erahil zuen. Dena dela, argitalpenak aurrera jarraitu du.

## Kanpo estekak

* (Arabieraz):Al-Hadaf egunkariaren webgunea
* Datuak: Q2829217
# Al-Hakam I.a

Al-Hakam I.a —arabieraz: ‎بن هشام أبو العاص الحكم‎, Abû al-`Âs al-Hakam ibn Hisham— "Al-Murtazî" (المرتضى) ezizena zuena (Kordoba, 770 – ib., 822ko maiatzaren 21a) Kordobako II. emir omeitarra (796-822) izan zen, Hisham I.aren seme eta ondorengoa.
Ibn Hazmen esanetan emirretatik odoltsuena izan zen. Bere erreinaldian matxinada asko jasan zituenez, Bartzelona galdu zuen Karlos Handiak konkistatua. Kordobako errebaleko matxinatuak menderatu eta gero, hauek erbesteratu zituen. Erbesteratuek Alexandria hamar urtez okupatzeaz gain Kretan 961 arte iraun zuen emirerria sortu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2016-09-30). (PDF) 181. araua: Erdi Aroko pertsona-izenak. Iruñea, 12 or..
* Datuak: Q284558
* Multimedia: Al-Hakam I, Emir of Cordoba / Q284558