OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bavariako Estatu Opera

Bavariako Estatu Opera (alemanez: Bayerische Staatsoper) Municheko opera-konpainia nagusia da, Alemanian eta munduan dagoen opera-konpainia garrantzitsuenetako bat dena. 1653an sortua, bere orkestra Bavariako Estatu Orkestra da.
Bavariako Estatu Operaren Konpainiaren egoitza Antzoki Nazionala da. Municheko Max-Joseph-Platzen dago, Leo von Klenzek diseinatutako 1825eko eraikin neoklasiko bikainean. Bertan, besteak beste, Wagnerren hainbat opera estreinatu ziren mundu osoan, hala nola Tristan und Isolde (1865); Die Meistersinger von Nürnberg (1868); Das Rheingold (1869) eta Die Walküre (1870).
XIX. mendearen azken zatian, Richard Strauss izan zen 1864an jaio zen hiriko antzokia markatu zuena. Aldi labur batez zuzendari kargua onartu ondoren, Strauss antzokira itzuli zen zuzendari nagusi gisa 1894tik 1898ra. Gerra aurreko garaian, bere Friedenstag (1938) eta Capriccio (1942) Munichen estreinatu ziren.

## Konpainia-zuzendariak

* 1824-1848: Johann Nepomuk von Poißl
* 1848-1851: Karl Theodor von Küstner
* 1851-1858: Franz von Dingelstedt
* 1867-1893: Karl von Perfall
* 1893-1906: Ernst von Possart
* 1907-1912: Albert Freiherr von Speidel
* 1912-1918: Clemens von Franckenstein
* 1918: Viktor Schwanneke (bitartekaria)
* 1919-1924: Karl Zeiss
* 1924-1934: Clemens von Franckenstein
* 1934-1935: Hans Knappertsbusch (bitartekaria)
* 1935-1938: Oskar Walleck
* 1938-1940: Clemens Krauss (Staatsoperndirektor)
* 1945-1952: Georg Hartmann
* 1952-1967: Rudolf Hartmann
* 1967-1976: Günther Rennert
* 1977-1982: August Everding
* 1983-1993: Wolfgang Sawallisch
* 1993-2006: Sir Peter Jonas
* 2006-2008: Kent Nagano (bitartekaria)
* 2008-: Klaus Bachler

## Musika-zuzendariak

* 1836-1867: Franz Lachner
* 1867-1869: Hans von Bülow
* 1870-1877: Franz Wüllner
* 1872-1896: Hermann Levi
* 1894-1896: Richard Strauss
* 1901-1903: Hermann Zumpe
* 1904-1911: Felix Mottl
* 1913-1922: Bruno Walter
* 1922-1935: Hans Knappertsbusch
* 1937-1944: Clemens Krauss
* 1945: Hans Knappertsbusch
* 1946-1952: Georg Solti
* 1952-1954: Rudolf Kempe
* 1956-1958: Ferenc Fricsay
* 1959-1968: Joseph Keilberth
* 1971-1992: Wolfgang Sawallisch
* 1992-1998: Peter Schneider
* 1998-2006: Zubin Mehta
* 2006-2013: Kent Nagano
* 2013-2021: Kirill Petrenko
* 2021-: Vladimir Jurovski

## Kanpo estekak

* Datuak: Q681931
# Bavaria blu

Bavaria blu izenekoa krema hirukoitzeko gazta bat lortzeko esnegaina gehitu zaion behi esne pasteurizatuz eginiko gazta alemaniar bat da. Azala zuri kolorekoa da, camembert gaztaren antzerakoa. Orea krema zurbil kolorekoa da lizun urdin puntuekin. Zapore leuna du. Gazta nahiko berria da, Bergader enpresak egina eta 1972an merkaturatua. Gazta taula, entsalada, kanapeentzako edo ogiarekin bakarrik jateko erabiltzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8245014
# Bavaria Garaia

Bavaria Garaia (alemanez Oberbayern) Bavariako zazpi eskualdeetako bat da, hegoaldean eta Munich hiriaren inguruan kokatuta.

## Banaketa administratiboa

Bavaria Garaiak Kreise (barrutiak) eta Kreisfreie Städte (barrutirik gabeko hiriak) ditu.
Kreise:
* [[Altötting (barrutia)|Altötting]]
* Berchtesgadener Land
* [[Bad Tölz-Wolfratshausen (barrutia)|Bad Tölz-Wolfratshausen]]
* [[Dachau (barrutia)|Dachau]]
* [[Ebersberg (barrutia)|Ebersberg]]
* [[Eichstätt (barrutia)|Eichstätt]]
* [[Freising (barrutia)|Freising]]
* [[Freising (barrutia)|Freising]]
* [[Fürstenfeldbruck (barrutia)|Fürstenfeldbruck]]
* [[Garmisch-Partenkirchen (barrutia)|Garmisch-Partenkirchen]]
* [[Landsberg am Lech (barrutia)|Landsberg am Lech]]
* [[Miesbach (barrutia)|Miesbach]]
* [[Mühldorf am Inn (barrutia)|Mühldorf am Inn]]
* [[Munich (barrutia)|Munich]] (München)
* [[Neuburg-Schrobenhausen (barrutia)|Neuburg-Schrobenhausen]]
* [[Pfaffenhofen an der Ilm (barrutia)|Pfaffenhofen an der Ilm]]
* [[Rosenheim (barrutia)|Rosenheim]]
* [[Starnberg (barrutia)|Starnberg]]
* [[Traunstein (barrutia)|Traunstein]]
* [[Weilheim-Schongau (barrutia)|Weilheim-Schongau]]
Kreisfreie Städte:
* Ingolstadt
* Munich (München)
* Rosenheim

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10562
* Multimedia: Upper Bavaria / Q10562
# Bavariako Erresuma

Bavariako Erresuma (alemanez: Königreich Bayern; bavarieraz: Kinereich Bayern) Alemaniako estatua izan zen, 1805ean Bavariako hauteslerria ordezkatu zuena.
Pressburgeko Bakearen ondoren, Maximiliano Josef hauteslea errege bilakatu zen. 1814an Parisko Itunaren bidez Bavariako egungo mugak ezarri zituzten: Austriar Inperioari Tirol eta Vorarlberg ematearen truke Aschaffenburg eta Würzburg bereganatu zituen. 1871n, Alemaniaren bateratzearen ondorioz, Alemaniar Inperioaren zati bat bilakatu zen.

## Bavariako erregeak

* Maximiliano I.a Josef 1805–1825
* Luis I.a 1825–1848 (†1868)
* Maximiliano II.a 1848–1864
* Luis II.a 1864–1886
* Oton 1886–1913 (†1916)
** Leopoldo Bavariakoa, printzea, erregeordea 1886–1912
** Luis Bavariakoa, printzea, erregeordea 1912–1913
* Luis III.a 1913–1918

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Von Pivka, Otto. (1980ko azaroa). Napoleon's German Allies. Osprey Publishing, 3– or. ISBN 978-0-85045-373-7..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q154195
* Multimedia: Kingdom of Bavaria / Q154195
# Bavaria Beherea

Bavaria Beherea (alemanez Niederbayern) Bavariako zazpi eskualdeetako bat da, ekialdean kokaturik. Hauteskundeetan CSU alderdi eskuindarrak alde handiz irabazi ohi du; Alemaniako eskualdeen artean eskuinak boto portzentajea altuena lortzen duen eskualdea da.

## Banaketa administratiboa

Bavaria Behereak Kreise (barrutiak) eta Kreisfreie Städte (barrutirik gabeko hiriak) ditu.
Kreise:
* [[Deggendorf (barrutia)|Deggendorf]]
* [[Freyung-Grafenau (barrutia)|Freyung-Grafenau]]
* [[Kelheim (barrutia)|Kelheim]]
* [[Landshut (barrutia)|Landshut]]
* [[Passau (barrutia)|Passau]]
* [[Regen (barrutia)|Regen]]
* [[Rottal-Inn (barrutia)|Rottal-Inn]]
* [[Straubing-Bogen (barrutia)|Straubing-Bogen]]
* [[Dingolfing-Landau (barrutia)|Dingolfing-Landau]]
Kreisfreie Städte:
* Landshut
* Passau
* Straubing

## Populazioa

* 1900: 678,192
* 1910: 724,331
* 1939: 755,980
* 1950: 1,041,333
* 1961: 927,724
* 1970: 977,166
* 1987: 1,027,374
* 2002: 1,191,476
* 2005: 1,196,923

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10559
* Multimedia: Lower Bavaria / Q10559
# Bergholz (Ohio)

Bergholz Ohioko herri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 664 biztanle zituen, 1,46 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q819798
* Multimedia: Bergholz, Ohio / Q819798
# Bergheim

Bergheim udalerri hauetako bat izan daiteke:
* Bergheim (Alsazia), Frantzia
* Bergheim (Bavaria), Alemania
* Bergheim (Ipar Renania-Westfalia), Alemania
* Bergheim (Austria)
# Berghof

Berghof, Alemaniako Bavaria estatuaren hego-ekialdeko muturrean dagoen eta Kehlsteinhaus eraikinarekin batera Adolf Hitlerren atsedenleku eta bigarren egoitza izan zen lekua da. Austriako mugatik oso hurbil dago.
1924an, Municheko Putscharen ondorioz espetxean egon eta aske gelditu ondoren, Hitlerrek lehenbizikoz bizilekutzat hartu zuen. Ondoren, Hirugarren Reicharen garairik handienean bere atsedenlekua izan zen, bai eta Europa osoa zituen egoitza nagusietako bat ere, bertan Eva Braunekin maiz egon ohi zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q163181
* Multimedia: Berghof / Q163181
# Bergheim (Bavaria)

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Bergheim»
Bergheim Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Neuburg-Schrobenhausen (barrutia)|Neuburg-Schrobenhausen]] barrutian. 2014an 1.877 biztanle zituen 28,93 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q514957
* Multimedia: Bergheim (Upper Bavaria) / Q514957
# Bergheim (Ipar Renania-Westfalia)

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Bergheim»
Bergheim Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Rhein-Erft barrutia|Rhein-Erft]] barrutian. 2014an 59.272 biztanle zituen 96,34 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q3989
* Multimedia: Bergheim (Rhein-Erft-Kreis) / Q3989
# Berghin

Berghin Errumaniako udalerri bat da, Alba konderrian. 1.672 biztanle ditu, 75,17 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Berghin $^{(en)}$ Ghirbom $^{(en)}$ Henig $^{(en)}$ Straja $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16425208
# Bergholz

Bergholz Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 315 biztanle zituen, 21,69 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q676531
* Multimedia: Bergholz / Q676531
# Beni Ansar

Beni Ansar (amazigeraz: ⴰⵢⵝ ⵏⵚⴰⵔ, Aït Nṣar; arabieraz: بْني نصار‎; gaztelaniaz: Beni Ensar) Nador probintzian dagoen herria da, Marokoko Ekialdeko eskualdean dagoena. Nadorretik 12 kilometrotara dago. 2012ko zentsuaren arabera 33.188 biztanle zituen. Nadorreko urmaelaren iparraldean eta Gurugu mendiaren mendebaldean dago.

## Auzoak

* Izarrijan edo Bouyfaqqoussen ;
* Kalita edo Qalita ;
* Ibouqichwen, edo Balghata edo Nouveaux Collège ;
* Aït Salem ;
* Artbiyen ;
* Ghassi ;
* Bkkar ;
* Iyassinen ;
* Passo ;
* Aït Laarbi ;
* BarrioChino, edo Zarwala ;
* Iaassen ;
* Ihemmututhen ;
* Sidi Moussa ;
* Thamziyeda, edo El Fid Aarass ;
* Ighmariyen ;
* Aït Zahra ;
* Asgnaf, edo Dispensaire ;
* Diwana Thaqdimt ;
* Idanithen ;
* Ouahdana ;
* Abdelmoumen ;
* Aït Aissa ;
* Thayzath, edo Bokana, edo Miami ;
* Sidi Hemad Rhaj.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q537462
* Multimedia: Beni Ensar / Q537462
# Beniakovce

Beniakovce Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 3,81 km²ko azalera du eta 707 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1314. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q793135
* Multimedia: Beniakovce / Q793135
# Beni Hammad gotorlekua

Beni Hammadeko Al Qal'a$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | iii |
| Erreferentzia | 102 |
| Kokalekua | Aljeria |
| Eskualdea$^2$ | Herrialde Arabiarrak |
| Koordenatuak | 35°48′50″N 4°47′36″E﻿ / ﻿35.81389°N 4.79333°E﻿ / 35.81389; 4.79333 |
| Izen ematea | 1980 (IV. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Beni Hammad gotorlekua edo Beni Hammadeko Al Qal'a (arabieraz قلعة بني حماد), Aljeriako jauregi-hiria eta gotorlekua da, Aljerretik 225 kilometrora, Maadidetik gertu, dagoena. Hammadid leinuaren egoitza, 1007an Hammad ibn Bulugginek eraiki zuen. Banu Hilalen mehatxupean 1090ean hustu eta 1152an almohadeek suntsitu zuten.
Gizateriaren Ondare izendatua zuen UNESCOk 1980an.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q500367
* Multimedia: Qal'at Bani Hammad / Q500367
# Beni eta Marini

Beni eta Marini Euskal Telebistarako sortutako 1992ko umorezko telesaila da, Aizpea Goenaga eta Elena Iruretak zuzendua eta idatzia.
Sarrerako abestia Fernando San Josék moldatu zuen, Kike Amonarrizen hitzen lagunduta.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Telebista eta antzerki munduan ibilitako bi andre, helduagoak direnean ETBra bueltatzen dira eta bertako istorioak kontatzen dira.

## Pertsonaiak

* Aizpea Goenagaː Benita "Beni"
* Elena Iruretaː Mariniebes "Marini"
* Loli Astorekaː Dolo, Beni ta Marini saioko erreportaria
* Kruz Mari Larrañagaː León, Beni ta Marini saioko kantaria
* Kike Amonarrizː Eguzki
* Patxi Gonzalezː Maxi
* Mikel Laskurain
* Barbara Goenaga

## Erreferentziak

* ↑ «Sei hilabete telesailik gabe» Berria 2016-11-10.
* ↑ www.worldcat.org
* ↑ «Aizpea Goenaga: "Saio honek Kontrasteagatik izan diezake grazia"» Argia 1992-4-12.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29082650
# Beniamino Gigli

Beniamino Gigli (Recanati, 1890eko martxoaren 20a - Erroma, 1957ko azaroaren 30a) italiar opera abeslaria izan zen. Bere belaunaldiko tenorra onenetako bat izan zen.
1914an lehen saria irabazi zuen nazioarteko kantu lehiaketa batean eta urte horretan operan debutatu zuen. Nazioarteko ospea lortu zuen Enrico Carusoren heriotzaren ondoren, eta "Caruso Secondo" deitu zioten.
1932an Metropolitan Opera House utzi zuen soldata jaitsiera onartu ez zuelako. Italiara itzuli eta Europan eta Hego Ameriketan abesten jarraitu zuen. Benito Mussoliniren abeslari gogokoenetako bat izan zen eta Giovinezza ereserki faxista grabatu zuen.
Aktorea ere izan zen, eta hogei bat filmetan agertu zen 1935 eta 1953 artean.

## Begira ere

* Beniamino Gigli Saria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q159473
* Multimedia: Beniamino Gigli / Q159473
# Beniarbeig

Beniarbeig Valentziako Erkidegoko udalerria da, Marina Alta eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.997 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Alacanteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1649859
* Multimedia: Beniarbeig / Q1649859
# Beni Hassan

Beni Hassan edo Beni Hasan (arabieraz: بني حسن‎) Egipto Ertaineko hiri bat da, Nilo ibaiaren ekialdeko ibarrean dagoena, El-Minyatik 20 kilometro inguru ekialdera eta Kairotik 270 kilometro inguru hegoaldera. Egiptoko Inperio Ertainaren garaian, Pakhet jainkosaren gurtza gunea zen.
Inguruak, XI eta XII. dinastiatan datatua dagoen nekropoli bat du Niloren ekialdeko ibarrean; bertako hilobiak, Goi Egiptoko XVI. nomoko gobernariek erabili zituzten.

## Hondar arkeologikoak
### Nekropolia

Hilobiak, harkaitzean zulatuak daude, ibaitik ekialdera, eta garai bereko beste batzuen antzekoak dira. Gehienek, antzerako antolaketa bat dute, harkaitzean zizelkaturiko sarrera batekin eta zutabedun gela handi batekin. Apaintzaileek, hildakoaren biografia zein beste eszena batzuk irudikatu zituzten.
Nekropoli erraldoiko hogeita hemeretzi hipogeoetatik, hamabik, interes handiko apaindura muralak dituzte, nekazal bizitzako gaiak eta beiraren, artisauen, urreginen eszenak etab... irudikatuz. Apaindura hauek, Inperio Ertaineko ohikoak, bereziki nabarmenak dira Khnumhotep II.aren hilobian, XII. dinastiako nomarka, non asiar karabana bat, ahate ehizaldi bat eta piku biltze bat ikus daitezkeen.
Hogeita hemeretzi hilobietatik lautan, sar daiteke:
* 2. hilobia: Amenemhet, Ameni bezala ezaguna, Sesostris I.aren nomarka
* 3. hilobia: Khnumhotep II.a, nomarka Amenemhat II.a, Sesostris II.a eta Sesostris III.arekin.
* 15. hilobia: Baqet III.a. borroka teknikei buruzko margoak ditu
* 17. hilobia: Jety, XI. dinastiako nomarka, Baqeten semea.

### Pakheten tenplua

Handik gertu, Pakhet jainkosaren tenplua dago, harkaitzean zulatua Hatshepsuten aginduz. Sarreran, hiksoek ekarritako hondamendiei buruzko idazkun bat zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q817286
* Multimedia: Beni Hassan / Q817286
# Beniamino Gigli Saria

Beniamno Gigli Saria (finlandieraz: Beniamino Gigli Palkinto) Finlandiako musika sari bat da, Beniamino Gigliri buruzko ikerketa eta musika-ikasketak egiten dituzten artistei ematen zaiena.
Finlandiako Beniamino Gigli Klubak (Finlandiako Opera Nazionalarekin afiliatua) 1993an ezarri zuen saria, eta konpainiako zuzendaritza-batzordeak aukeratzen du irabazlea.
Saria Italiako Markak eskualdeko Roberta Arti Grafiche konpainiak diseinatu zuen, eta Beniamino Gigli bera eta Recanati herriaren zenbait ikuspegi irudikatzen ditu.

## Saridunak

| Urtea | Irabazlea | Kategoria |
| 1993 | Raimo Sirkiä | Tenorra |
| 1994 | Peter Lindroos | Tenorra |
| 1995 | Raili Viljakainen | Sopranoa |
| 1996 | Pietro Ballo | Tenorra |
| 1997 | Riitta-Liisa Kyykkä | Pianista |
| 1998 | Roberto Bencivenga | Tenorra |
| 1999 | Rossella Redoglia | Sopranoa |
| 2000 | Fabio Armiliato | Tenorra |
| 2001 | Stefano Secco | Tenorra |
| 2002 | Hannu Jurmu | Tenorra |
| 2003 | Salvatore Fisichella | Tenorra |
| 2004 | Gabriella Colecchia | Mezzosopranoa |
| 2005 | Giorgio Casciarri | Tenorra |
| 2006 | Simona Baldolini | Sopranoa |
| 2007 | Francisco Casanova | Tenorra |
| 2008 | Andrea Cesare Coronella (bezala ere Cesare Dina) | Tenorra |
| 2010 | Maurizio Graziani | Tenorra |
| 2011 | Roberto De Biasio | Tenorra |
| 2012 | Domenico Menini | Tenorra |
| 2013 | Ivanna Speranza | Sopranoa |
| 2014 | Andrea Carè | Tenorra |
| 2015 | Mika Kares | Baxua |
| 2015 | Liisa Pimiä | Pianista |
| 2016 | Mario Leonardi | Tenorra |
| 2016 | Torsten Brander | Musikako influencerra |
| 2017 | Camilla Nylund | Sopranoa |
| 2018 | Gilda Fiume | Sopranoa |

## Erreferentziak

* ↑ Concerto per i 30 anni dell’Associazione Beniamino Gigli in Finlandia
* ↑ Beniamino Gigli –palkinto vuonna 1994
* ↑ Raili Viljakainen
* ↑ Beniamino Gigli –palkinto vuonna 1996
* ↑ Beniamino Gigli –palkinto vuonna 1997
* ↑ Beniamino Gigli –palkinto vuonna 1998
* ↑ Beniamino Gigli –palkinto vuonna 1999
* ↑ Beniamino Gigli –palkinto vuonna 2000
* ↑ Beniamino Gigli –palkinto vuonna 2001
* ↑ Beniamino Gigli –palkinto vuonna 2002
* ↑ Beniamino Gigli –palkinto vuonna 2003
* ↑ Beniamino Gigli –palkinto vuonna 2004
* ↑ Beniamino Gigli –palkinto vuonna 2007
* ↑ Beniamino Gigli –palkinto vuonna 2011

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5491167
# Beniardà

Beniardà Valentziako Erkidegoko udalerria da, Marina Baixa eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 238 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Alacanteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1770182
* Multimedia: Beniardà / Q1770182
# Beniarjó

Beniarjó Valentziako Erkidegoko udalerria da, Safor eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.783 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Valentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1769910
* Multimedia: Beniarjó / Q1769910
# Berliște

Berliște Errumaniako udalerri bat da, Caraș-Severin konderrian. 1.003 biztanle ditu, 61,08 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Berliște $^{(en)}$ Iam $^{(en)}$ Milcoveni $^{(en)}$ Rusova Nouă $^{(en)}$ Rusova Veche $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5065521
# Berlingo gudua

Berlingo gudua Bigarren Mundu Gerrako Sobietar Batasuna eta Alemania Naziaren arteko amaierako guduetako bat izan zen. 1945eko apirilaren 16tik maiatzaren 2ra burutu zen. Gudu honen ondorio nagusia Alemaniaren baldintzarik gabeko errendizioa izan zen, nahiz eta kopuruz handiagoa zen Armada Gorriak gudu honetan zehar etxez-etxe borrokatu behar izan zuen.
Gudu honetako borrokaldietan zehar, Adolf Hitler alemaniar Führerrak bere burua hil zuen, baita Joseph Goebbels Propaganda Ministroak ere. Hitlerren idazkari pertsonala zen Martin Bormann ere, ustez setiotik ihesi zihoala hil omen zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q154182
* Multimedia: Battle of Berlin / Q154182
# Berlingo metroa

Berlingo metroa edo Berlin U-Bahn Alemaniako Berlin hiriko garraiobide publikoa da. 1902ko otsailaren 18an zabaldu zen eta 147,4 kilometro luze da. Metro-sareak 195 geltoki ditu eta 2008an 447 milioi bidaiarik erabili zuten.

## Lineak

Berlingo metroak bederatzi linea ditu:
| Linea | Ibilbidea | Zabaltze urtea | Luzera | Geltokiak |
| U1 | Uhlandstraße – Warschauer Straße | 1902–1926 | 8,81 km | 13 |
| U2 | Pankow – Ruhleben | 1902–2000 | 20,72 km | 29 |
| U3 | Nollendorfplatz – Krumme Lanke | 1913–1929 | 11,94 km | 15 |
| U4 | Nollendorfplatz – Innsbrucker Platz | 1910 | 2,86 km | 5 |
| U5 | Alexanderplatz – Hönow | 1930–1989 | 18,36 km | 20 |
| U55 | Berlin Hauptbahnhof – Brandenburger Tor | 2009 | 1,47 km | 3 |
| U6 | Alt-Tegel – Alt-Mariendorf | 1923–1966 | 19.89 km | 29 |
| U7 | Rathaus Spandau – Rudow | 1924–1984 | 31,76 km | 40 |
| U8 | Wittenau – Hermannstraße | 1927–1996 | 18,04 km | 24 |
| U9 | Rathaus Steglitz – Osloer Straße | 1961–1976 | 12.52 km | 18 |

## Argazkiak

* Viktoria Luise Platz geltokirako sarrera.
* Metroan erabilitako trenak Friedrichsfelden.
* Metroaren antzinako trena.
* Hermannplatz geltokia U7 linean.

## Erreferentziak

* ↑ (Alemanez) 2005eko abuztuaren 30eko albistea.. BVG 2005-08-30 (Noiz kontsultatua: 2007-09-21).

## Ikus, gainera

* Berlin

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Berlingo metroaren webgune ofiziala.
# Berlingo urrezko kapelua

Berlingo Urrezko Kapelua (alemanez: Berliner Goldhut) urrezko xafla mehe batez egindako Brontze Aroko artefaktu bat da, urrezko kapeluen multzo bereziko lau ale ezagunetako bat. Kanpo-estalki bezala balio izan zuen, ziur aski material organikoz egina egongo zen kapelu luze koniko baten gainean. Berlingo Museoaren Uharteko Neues Museoan dago, beretzako apropos apailatutako gela batean.

## Agerpena

Kapelua nazioarteko arte-objetuen merkatuan jarri zen salgai 1995ean. 1996an, Berlingo Museum für Vor- und Frühgeschichte delakoak Brontze Aroko artefaktu garrantzitsu gisa erosi zuen. Saltzaileak jakinarazi zuen objektua 1950 eta 1960 urteetan sortutako bilduma pribatu suitzar anonimo batetik zetorrela, iradokiz Alemaniako hegoaldean edo Suitzan aurkitu zutela objektua. Ez da xehetasun gehiago ezagutzen. Berlinen gordea dagoela 1996az geroztik, horregatik jarri zaio izena.
Konoaren kontserbazio onak iradokitzen du ezen, Schifferstadteko adibidean bezala, kontu handiz bete zutela lurzoruz edo errautsez, eta, ondoren, posizio bertikalean lurperatuko zutela lurzoru fin samarrean.
K.a. 1000 eta 800 urteen arteko objektua dela uste dute adituek.

## Iruditegia

Alderaketa beste kapeluekin:
* Berlingo urrezko kapelua.
* Ezelsdorfeko urrezko kapelua.
* Schifferstadt-ekoa.
* Avantongo urrezko konoa.
Kapeluekin duen antzekotasunaz gain, beren iruditeria eta itxura lotzen da estetika bertsuko Brontze Aroko urregintzako beste aurkikuntza batzuekin, zeinetan nabarmentzen den bat Euskal Herrian egina, Axtrokiko ontziak.
Biribil eta eraztunen konbinazioan, adituek iradoki dute ilargi eta eguzki egutegi batzuen kalkulurako tresna izan zitekeela Berlingo kapelua, baina ez da halako alderaketarik egin Axtrokiko zirkulu-eraztunekin, zeinak berdintsuak diren itxuran.

## Erreferentziak

* ↑ Eogan, George. (1981). «The Gold Vessels of the Bronze Age in Ireland and Beyond» Proceedings of the Royal Irish Academy. Section C: Archaeology, Celtic Studies, History, Linguistics, Literature 81C: 345–382. ISSN 0035-8991. (Noiz kontsultatua: 2022-11-26).

## Kanpo estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko Wikipediako «Berlin Gold Hut» artikulutik itzuli da; zehazki, 2022-11-16ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q318813
* Multimedia: Berliner Goldhut / Q318813
# Berlingo katedrala

Berlingo katedrala (alemanez Berliner Dom, edo Oberpfarr- und Domkirche, azken honek euskaraz "Parrokia Gorena eta Kolegiata Eliza" esan nahi du) Alemaniako Berlin hiriburuan dagoen katedral protestantea da, luteranoa. Museoen uhartean kokatzen da.

## Iruditegia

* Barnealdea
* Sarrera
* Katedralaren aurrealdeko parkea eta Spree ibaiaren ikuspegia
* Gauez

## Kanpo estekak

* Berlingo katedralaren webgunea (Alemanez) (Ingelesez)
* Datuak: Q154563
* Multimedia: Berlin Cathedral / Q154563
# Berlinita

Berlinita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Berlinita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: AlPO₄. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Berlinit: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q418521
* Multimedia: Berlinite / Q418521
# Berlise

Berlise Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Rhône-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aisne departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q851514
* Multimedia: Berlise / Q851514