# Der Untergang

Der Untergang (euskaraz: «erorialdia») 2004ko Oliver Hirschbiegel alemaniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da. 1945ean girotua dago, bertan Adolf Hitler eta Hirugarren Reicharen azken egunak azaltzen dira.
Filmaren gidoilaria Bernd Eichinger izan zen, hau gidoia idazteko unean Joachim Fest historialariaren Inside Hitler's Bunker liburuan oinarritu zen, honetan Hitlerren idazkaria izen zen Traudl Jungen oroipenak eta Berlingo gudua azaltzen dira.
Alemanez Hitlerri buruz hain sakonki barneratu zen lehenbiziko filma izan zen, ordura arteko alemanezko filmetan Hitlerren pertsonaia oso modu laburrean edota bizkarra emanda agertzen baitzen. Hitlerren pertsonaia Bruno Ganz suitzar aktoreak antzeztu zuen, garai hartan alemanezko aktore eskarmentudun eta ospetsuenetako bat zena, honek filma gauzatzen hasi baino hilabete batzuk aurretik Hitlerren izaera sakonki aztertu zuelarik.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Filma Ekialdeko Prusiako Hitlerren kuarteletan hasten da, bertan Führerarren (Bruno Ganz) idazkari pertsonala izateko asmoz hautatzeko zain hainbat neska gazte daude, azkenean Hitlerrek Traudl Humps (Alexandra Maria Lara) bavariar gaztea hautatzen duelarik. Honela, filmaren narrazioa 1945eko apirilaren 20an hasten da, Hitlerren 56. urtebetetzean.
Hurrengo plano batean Berlin agertzen da, 1945eko apirilean. Hirugarren Reicha behin betiko amaitzear dago, eta Hitlerrek azken egunak ditu boterean. Berlin erortzear dago. Hiriburuko kaleetan gudu basatia gertatzen ari den bitartean, fürherak eta bere laguntzaileetako batzuek kantzilertzako bunkerretik egiten diote aurre egoera horri.
Traudl Junge idazkaria Führerbunker eraikinean bizi da. Wilhelm Burgdorf eta Karl Koller jeneralek Hitlerri sobietarrak hiriaren erdigunetik 12 kilometro eskasera daudela berri ematen diote. Hitlerren dardariak eta umore txarra agerikoak dira, gainera jada gerraren egoera erreala eta gainera datorkion porrotari muzin egin nahirik mapetan jada sarraskituak izan diren alemaniar gudarosteak Berlin hiriko defentsan erabiltzeko egoskortua dago.
Hitlerrekin batera Eva Braun (Juliane Köhler), Joseph Goebbels (Ulrich Matthes), Magda Goebbels (Corinna Harfouch), Heinrich Himmler (Ulrich Noethen), Albert Speer (Heino Ferch) eta Hermann Fegelein (Thomas Kretschmann) pertsonaia historikoak ere agertzen dira.
Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Sarirako izendatua egon zen.

## Aktoreak

* Bruno Ganz: Adolf Hitler
* Alexandra Maria Lara, Traudl Junge
* Corinna Harfouch: Magda Goebbels
* Ulrich Matthes: Joseph Goebbels
* Juliane Köhler: Eva Braun
* Thomas Kretschmann: Hermann Fegelein
* Christian Redl: Alfred Jodl jenerala
* Heino Ferch: Albert Speer arkitektoa
* Götz Otto: Otto Günsche Führerarren laguntzailea
* André Hennicke: Wilhelm Mohnke
* Ulrich Noethen: Heinrich Himmler
* Christian Berkel: Ernst-Günther Schenck
* Rolf Kanies: Hans Krebs
* Michael Mendl: Helmuth Weidling jenerala
* Matthias Habich: Werner Haase profesore doktorea
* Dietrich Hollinderbäumer: Robert Ritter von Greim jenerala
* Dieter Mann: Wilhelm Keitel jenerala
* Justus von Dohnányi: Wilhelm Burgdorf Hitlerren laguntzaile nagusia
* Igor Bubenchikov: Franz Schädle
* Gerald Alexander: Walther Hewel
* Thomas Thieme: Martin Bormann
* Birgit Minichmayr: Gerda Christian
* Donevan Gunia: Peter Krantz

## Kanpo estekak

* Der Untergang filmaren webgunea (Ingelesez)
* Der Untergang filmaren iragarkia ikusgai (Alemanez)
* Der Untergang filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q152857
* Multimedia: Downfall (film) / Q152857