OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Albion (Oklahoma)

Albion Oklahomako herri bat da. Pushmataha konderrian kokatua dago. 2010ean 106 biztanle zituen, 0,62 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pushmataha konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1850595
# Albion (Pennsylvania)

Albion Pennsylvaniako borough bat da. Erie konderrian kokatua dago. 2010ean 1.516 biztanle zituen, 2,79 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Erie konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1131364
* Multimedia: Albion, Pennsylvania / Q1131364
# Albion (Nebraska)

Albion Nebraskako hiri bat da. Boone konderrian kokatua dago. 2010ean 1.650 biztanle zituen, 2,55 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Boone konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q952859
* Multimedia: Albion, Nebraska / Q952859
# Albion udalerria, Butler konderria (Iowa)

Albion udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Butler konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.180 biztanle zituen, 35.94 milia karratu (93.1 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Albion udalerriak 852 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.924 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2219091
# Albion udalerria, Howard konderria (Iowa)

Albion udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Howard konderrian. Azken zentsuaren arabera 367 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Albion udalerriak 100 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 21.789 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10731885
# Adolf von Baeyer

Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer (1835 – 1917) kimikari alemaniarra izan zen. 1905ean Nobel Saria irabazi zuen "koloratzaile kimikoekin (indigoaren sintesia) eta lotura hidroaromatikoaren teoriarekin Kimika organikoa garatzeagatik".
* Datuak: Q57078
* Multimedia: Adolf von Baeyer / Q57078
# Adolfo Araiz

Adolfo Araiz Flamarique (Tafalla, Nafarroa Garaia, 1961eko abenduaren 28a) politikaria da.

## Biografia

Zuzenbidean lizentziatu zen Zaragozako Unibertsitatean 1984an. Nafarroako Unibertsitate Publikoan. 1986ean abokatu kolegiatu zen eta geroztik, jardun horretan dihardu.
Herri Batasuneko Mahai Nazionaleko kidea izan zen 1991 eta 1997 artean. 1997 urteko abenduan espetxeratua izan zen, Auzitegi Gorenak ETA talde armatuarekin kolaborazioaz kondenatua. Auzitegi Konstituzionalak zigorra bertan behera utzi zuen 1999ko uztailaren 20an.
Herri Batasunako zinegotzia izan zen Tafallan 1987 eta 1991 artean. 1991ean Nafarroako parlamentari aukeratua Herri Batasunaren izenean. 1995 urtean berriro izan zen aukeratua. Parlamentari izan zen bitartean, Estatuarekin Hitzarmen Ekonomikoaren Negoziaketa Batzordeko kide izan zen, bai eta Transferentzia Juntakoa ere.
2002an Sakanako Mankomunitateko gerente postua lortu zuen, oposizio bidez. 2005 urtean mankomunitateko interbentore izendatua izan zen.
2003tik izan diren ilegalizazio prozesuetan alderdi eta hauteskunde plataforma ezberdinen defentsa juridiko ekipoetako kide izan da.
2014ko urriaren 7an, Adolfo Araiz izango zela EH Bilduren zerrenda burua 2015eko maiatzeko Nafarroako Legebiltzarrerako hauteskundeetan zabaldu zen. Izendapen ofiziala urriaren 11n egin zuen koalizioak.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 «Adolfo Araiz: Nafarroako Lehendakaritzarako EH Bilduren hautagaia», EH Bildu, CC-BY-SA lizentzia
* ↑ Xabier Letona, «Adolfo Araiz izango da EH Bilduren zerrenda buru Nafarroan», Argia, 2014-10-08, CC-BY-SA lizentzia
* Datuak: Q19758821
# Adolfo Arejita

Adolfo Arejita Oñarte-Etxebarria (Bilbo, 1953ko irailaren 9a) euskal hizkuntzalari eta euskaltzaina da. 1980tik Deustuko Unibertsitatean dihardu irakasle lanean. Hori baino lehenago, 1977an, Labayru Ikastegiaren Euskal Hizkuntza Arloaren zuzendari hasi zen. Euskal testu zaharren azterketan aditua da, eta Pedro Antonio Añibarro, Juan Mateo Zabala, Juan Antonio Mogel eta beste autore batzuen testu zaharrak aztertu eta argitaratu izan ditu. Euskal gramatikari buruzko lanak ere argitaratu ditu, bakarka edo elkarlanean.

## Bibliografia
### Lan eta artikuluak

* Bizkaieraren Idatzizko Arauak: Deklinabidea Eta Aditza, Argitalpen Zerbitzu Nagusia, Lehendakaritza Saila, Eusko Jaurlaritza, ISBN 84-7542-043-5 (84-7542-043-5)
* Edo Geuk Edo Inok Ez: Euskerearen Alde, Xabier Perearekin batera, Labayru Ikastegia, ISBN 84-505-0589-5 (84-505-0589-5)
* El Catequista Bascongado Cristau Eracasle Euscalduna: Irugarren Zati Edo Partea Jangoicoaren Legue, Ta Eleizaco Mandamentuen Ganean, en Juan Antonio Mogelekin batera, Labayru Ikastegia, ISBN 84-86833-67-1 (84-86833-67-1)
* Euskal Joskera, Labayru Ikastegia, ISBN 84-505-1667-6 (84-505-1667-6)
* Bilbao, El Espacio Linguistico: Simposio 700 Aniversario, Nagore Etxebarriarekin batera, ISBN 84-7485-792-9 (84-7485-792-9)
* Studia Philologica: In Honorem Alfonso Irigoien, Alfonso Irigoien, Carmen Isasi eta Itziar Turrezekin batera, ISBN 84-7485-577-2 (84-7485-577-2)
* Euskerazko sermoi eta antzeko eskuizkribuen katalogoa (XVIII-XX), Nagore Etxebarria, Zelestino Solaguren, Ander Manterola eta Akaitze Kamiruagarekin batera, Labayru Ikastegia , 2005, 1060 p., ISBN 84-89816-30-1
* Euskararen geografia historikoa, Ander Manterola eta Segundo Oar-Artetarekin batera, Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia, Eusko Jaurlaritza, 2007.
* Mendebaldeko berbetearen formalizazinoa, Mendebalde Euskal Kultur Elkartea, 2000, 290 p.
* Euskararen Herri Hizkeren Atlasa, Euskaltzaindia, 2008.
* Ipuin-barreka Felix Bilbao eta Nagore Etxebarriarekin batera, Labayru Ikastegia, Bilbao Bizkaia Kutxa Fundazioa , 2009, 270 p., ISBN 978-84-92599-03-5
* Justo M. Mokoroa : biografia, lanak, usteak : Derioko XXI. Udako Euskal Ikastaroan eginiko gorazarrea, 1990-VII-13 Justo Mokoroarekin batera, Labayru Ikastegia "Mikel Zarate" Iker Mintegia.; et al, Bilbao, Labayru Ikastegia, 1990.
* Bizkai euskeraren jarraibide liburua. Lehenengo pausuak, Labayru Ikastegia, 401 p., ISBN 978-84-89816-50-3
* Kardaberazen erretorika eta erretolikak, 2003, Idatz & Mintz

### Monografiak

* Josetxo, Jose Manuel Etxeita, Bilbo, Labayru ikastegia, 1985.
* Peru Abarka, Juan Antonio Mogel, Donostia, Euskal Editoreen Elkartea, 1990.

### Astekaria

* Litterae vasconicae : euskeraren iker atalak, Mikel Zarate eta Iker Mintegiarekin batera, Labayru Ikastegia, 1982.

## Erreferentziak

* ↑ Zuzendaritza berria Euskaltzaindian. Euskalgintza. Felix Ibargutxi, 2012ko urtarrilaren 3a. Diariovasco.com

## Kanpo estekak

* Adolfo Arejitaren biografia. Auñemanedi Entziklopedia. Euskomedia.org (Gaztelaniaz)
* Adolfo Arejitaren lanak Euskaltzaindian
* Datuak: Q2824714
# Adolfo (São Paulo)

Adolfo Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 3.623 biztanle ditu 211,055 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q676044
* Multimedia: Adolfo (São Paulo) / Q676044
# Adolfo Areizaga

Adolfo Areizaga Orueta (gaztelaniaz: Adolfo de Aréizaga y Orueta) (Bilbo, 1848ko azaroaren 12a-Málaga, 1918ko urtarrilaren 15a) eskultore ospetsua izan zen.

## Biografía

Bilbon jaio zen, 1848ko azaroaren 12an. Madrilen Ricardo Bellverren, eta Erroman Jerónimo Suñolen ikasle izan zen.
1878an marmolezko busto bat egin zuen Madrileko erakusketarako. Urte berekoak dira Portugaleteko eskulturak, Lau urtaroak islatzekoak, bizitzako aro ezberdinenak sinbolizatzen dituztenak gizonezko bi irudirekin eta emakumezko beste bi irudirekin. Eskultura horiek balio handikoak dira ikuspegi etnografikotik so eskulturetan agertzen diren tokiko janzkerak direla eta. Bereak dira, halaber, Kalagorriko plaza baterako egindako estatua alegorikoa eta Tomas Jose Epaltza eta Casilda Iturrizar bere emaztearen bustoak, Bilboko Erruki-etxean daudenak. Madrilgo Paseo del Pradon kokatutako Espainiako Bankuaren eraikinean Carrarako marmolezko eskailera itzela egin zuen, eraikinaren eraberritzean lan egin zuten arkitektoek diseinatua. Berea da, halaber, Butroeko gazteluko ekultura-dekorazioa. Eraikina Cubaseko Markesaren plana izan zen eta Nicomedes de Eguiluz aritu zen obra-maisu gisa. Calahorran, hiriaren estatua alegorikoa egin zuen, bertako alkateak 1878an horrela enkargatuta.

## Bibliografia

* Ossorio y Bernard, Manuel (1883-1884). Galeria biografica de artistas españoles del siglo XIX (1883-1884), "Areizaga (D. Adolfo)". Madril: Moreno y Rojas inprimategia.
* Paliza Monduate, Maite (2011). El escultor Adolfo de Aréizaga (1848-1918). Bilbo: BBK. ISBN 978-84-8056-309-3.

## Erreferentziak

* ↑ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/areizaga-adolfo/ar-3251/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q98154685
* Multimedia: Adolfo de Aréizaga / Q98154685
# Adolf von Harnack

Adolf von Harnack (Dorpat, Errusiar Inperioa, gaur egun Estonia, 1851ko maiatzaren 7a - Heidelberg, Alemania, 1930eko ekainaren 10a) teologo luterano eta kristautasunaren historialari alemaniarra izan zen.
Luteranismo liberal eta arrazionalistak eman duen pentsalari nagusietako bat izan da. Leipzigen (1874), Marburgen (1886) eta Berlinen (1888) irakasle izan zen. Elizaren antzinako historia eta haren inguruko testuen kritika ditu gai nagusiak. Obra batzuk: Lehrbuch der Dogmengeschichte (1886-1889, Dogmen historia testuliburua); Geschichte der altenchristlichen Literatur bis Eusebius (1893-1904, Antzinako kristau literaturaren historia Eusebio arte); Das Wesen des Christentums (1900, Kristautasunaren izatea). Harnackentzat funtsezkoena Jainkoaganako jaiera da, eta kristauak dogma kritikatzeko eskubidea du, Ebanjelioaren interpretazioa besterik ez den dogma hori, haren ustez, pentsamenduaren garai jakin bati lotua baitago.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q164699
* Multimedia: Adolf von Harnack / Q164699
# Adolf von Hildebrand

Adolf von Hildebrand (Marburg, 1847ko urriaren 6a - Munich, 1921eko urtarrilaren 18a) alemaniar eskultorea izan zen.
Nurembergeko Arte Ederren Akademian, Municheko Akademian Kaspar von Zumbuschekin eta Berlinen Rudolf Siemeringekin ikasi zuen. 1873an Florentziara joan zen bizitzera, San Frantziskoko monasterio sekularizatura.
Hans von Maréesen laguna izan zen, eta margolariaren horma-pinturetarako arkitektura-esparrua diseinatu zuen Napoliko Itsas Institutu Zoologiko Alemanaren liburutegian (1873).
1889an Munichera joan zen eta han iturri monumental bat egin zuen, Wittelsbacher Brunnen izenekoa. Bost iturri monumental ere egin zituen Bremenen, baita Bismarcken zaldizko monumentua ere.
Eskultore neoklasikoa izan zen eta bere teoriak Das Problem der Form in der Bildenden Kunst (1893) liburuan islatu zituen.

## Iruditegia

* Hildebrandhaus in München
* Der Münchner Wittelsbacherbrunnen gilt als Hildebrands Hauptwerk.
* Bismarckbrunnen in Jena
* Wittelsbacherbrunnen in München
* Vater-Rhein-Brunnen in München
* Hubertusbrunnen in München
* Siegfriedbrunnen in Worms
* Vater-Rhein-Brunnen in Köln
* Brahms-Denkmal in Meiningen
* Bismarck-Denkmal in Bremen
* Prinzregent-Luitpold-Denkmal in München
* Drinking Youth, 1872

## Kanpo estekak

* Datuak: Q364808
* Multimedia: Adolf von Hildebrand / Q364808
# Adolfo Aristarain

Adolfo Aristarain (Buenos Aires, Argentina, 1943ko urriaren 19a) zinema zuzendari eta gidoilaria da.
Beste sari batzuen artean, Donostiako Zinemaldian Urrezko Maskorra lortu zuen 1992an (Un lugar en el mundo) eta gidoi onenaren Epaimahaiaren Saria 2002an (Lugares comunes).

## Filmografia

* La parte del león (1978)
* La playa del amor (1979)
* La discoteca del amor (1980)
* Tiempo de revancha (1981)
* Últimos días de la víctima (1982)
* The Stranger (1987)
* Un lugar en el mundo (1991)
* La Ley de la frontera (1995)
* Martín (Hache) (1997)
* Lugares comunes (2002)
* Roma (2004)

## Ikus, gainera

* Argentinako zinema
* Datuak: Q2657842
* Multimedia: Adolfo Aristarain / Q2657842
# Adolfas Šleževičius

Adolfas Šleževičius (Mirskiškė, 1948ko otsailaren 2a - Pelekas, 2022ko abenduaren 6a) lituaniar politikaria izan zen. Lituaniako lehen ministroa izan zen 1993tik 1996ra.
Estatuko esne-granja bateko kudeatzailea izan zen. Algirdas Brazauskasek lehen ministro izendatu zuen 1993ko otsailean. Inflazio-tasa jaitsi egin zen moneta-politika zorrotzen bidez, eta litasa sartu zuen moneta ofizial gisa. 1996ko otsailean dimisioa eman zuen, konfiantza-mozio bat galdu baitzuen ustelkeria egotzita, eta enpresa pribatura itzuli zen.
# Aldaun

Aldaun, Nafarroa Garaian dagoen euskal mendia da.
Ezkabarte eta Txulapain ibarren artean, zonalde menditsu bat hedatzen da, baso trinkoz estalitako bizkar piku eta batzuetan deserosoak.
Mendurro ezagunagoaren iparraldean, Aldaun mendia altxatzen da, Erateko lepoak bereizita.
Bizkar luze eta harritsua dugu Aldaun, pinuz, ezpelez eta haritzen familiako beste hainbat zuhaitzez estalita. Kontuz ibili beharko dugu bidexka urriak ez galtzeko, bestela geure buruak (eta hankak) nahiko kinka deserosoetan jarriko baititugu.
Gailurrean ez duzu sari handirik topatuko...beste gain bat zapaltzeko plazeraz gain.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Aldaun (Mendikat)

## Kanpo estekak

* Aldaun, http://www.euskal-herria.org/.
# Aldaxka

Aldaxka landare bati moztu eta kentzen zaion zatia da, bertatik landare berri bat lortzeko. Horretarako lurrean sartu edo uretan ipini behar da, bertan sustraiak bota eta itsasteko. Ohikoena adar zati bat bada ere, zenbaitetan hosto bat izan daiteke. Horrela, lehenik landarearen organoa banandu egiten da eta gero sustraitu, belauntzean ez bezala, lehenik sustraitu eta gero banandu egiten baita.
Ugalketa asexual teknika hau, aldaxkatzea deritzona, klonazio mota bat da: aldaxka eta landare ama genetikoki berdin-berdinak dira. Aldaxkatzea zelula desbereizte bidez egiten da, meristemoaren mailan.

## Espezieak

Espezie batzuk errazago aldaxkatzen dira besteak baino. Urterokoak aldaxkaerrazak dira eta zuhaitz batzuk ere bai, hala nola:
* Sahatsak dira espezie errazenak aldaxkatzeko. Arazorik gabe aldaxkatu daiteke zentimetrotako adartxo bat. Sahats ura erabiltzen da auxina naturaltzat.
* Olibondoa ere erraz aldaxkatzen da motzondotik.
* Kaktusak hostoetatik oso erraz aldaxkatzen dira.
* Fruitarboletan, pikondoak, andere-mahatsak eta mahatsondoak errazak dira oso.
* Beste batzuk: arrosa, isipu-belarra, fikusa.

## Ikus, gainera

* Belaunketa
* Txertaketa
* Inausketa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q176982
* Multimedia: Cuttings / Q176982
# Aldborough Hatch

Aldborough Hatch, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ipar-ekialdean dagoen auzo bat da, Redbridge barrutian.
2011n 14.544 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Londresko auzoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1800577
* Multimedia: Aldborough Hatch / Q1800577
# Aldazabal Murgia jauregia

Aldazabal Murgia jauregia Gipuzkoako Deba udalerriko herrigunean dagoen jauregi bat da. Kolore zuriko eraikina eta Ifar kaleko 18. zenbakian dago, Bañez jauregitik hurbil.
XVIII. mendearen erdialdera eraiki zen. Azkoitiako Aldazabal baserrian jatorria duen Aldazabal Murgia leinuaren jabetzakoa izan zen. Eraikinak fatxada nagusiko albo banatan Aldazabal Murgiatarren bi armarri ditu.

## Ikus gainera

* Gipuzkoako jauregi eta dorretxeen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25474162
# Aldbrough (Ekialdeko Yorkshire)

Aldbrough, Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Ekialdeko Yorkshire konderrian.
2011n 1.269 biztanle zituen.
* Datuak: Q2651619
* Multimedia: Aldbrough, East Riding of Yorkshire / Q2651619
# Aldatze jauregia

Aldatze jauregia, Iñarra jauregia edo Elexalde jauregia Gipuzkoako Eibar udalerriko izen berdineko Aldatze auzoan dagoen jauregi bat da.
Jauregiaren jatorria ezezaguna da baina XVII. mende aurrekoa dela jakina da, mende honetan bere jabea zen Juan Lopez Iñarrak berreraiki eta handitu baitzuen. Oinplano laukizuzena eta lau isuriko teilatua duen eraikina da, aurrealdean Iñarratarren armarria ere badu.
XX. mendearen hasieran, 1914 urte aldera, Probidentzia ordenako mojak eraikinean bizitzen jarri ziren, bertan neskatoentzako Eibarko Santa Maria Probidentziakoaren ikastetxea ezarriz, gaur egun, neskato nahiz mutikoentzako ikastetxe mistoa dena.

## Ikus gainera

* Gipuzkoako kultura ondasunak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20018987
* Multimedia: Aldatze Jauregia / Q20018987
# Aldaxur

Aldaxur, Nafarroa Garaian dagoen euskal mendia da. Urraulgoiti ibarraren gainean altxatzen diren mendirik haidorren eta ezagunena izanen da Aldaxur. Harkaitz ikusgarri batek koroatzen du mendi honen gaina eta horrek ahalbidetzen du ikuspegi ezin zabalagoak izatea bertatik.
Inguruko gailur gehienek ez bezala, Aldaxurrek oso markaturik dauka gailurra: gurutze handi bat, aldare bat, erpin geodesikoa eta oroitarria.
Txartelontzirik ez ordea: Tx.
Nankik jarritako buzoitxo zaharra desagerturik dago egun. Ohiko igoera Aietxukoa da, baina badago aukera Adoaindik edo are Itzalletik ere abiatzeko.

## Kanpo estekak

Aldaxur, http://www.euskal-herria.org/.
# Aldaxurko mendilerroa

    Artikulu hau mendilerroari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Aldaxur».
Aldaxurreko mendilerroa Nafarroa Garaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Santa Cruz mendia da, 1.232 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Aldaxur mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Santa Cruz, 1.232 m 42°48′18″N 1°09′39″W﻿ / ﻿42.8051088°N 1.1609359°W﻿ / 42.8051088; -1.1609359
* Carrascal, 1.193 m 42°48′10″N 1°11′28″W﻿ / ﻿42.8028607°N 1.1910862°W﻿ / 42.8028607; -1.1910862
* Aldaxur, 1.190 m 42°48′12″N 1°12′03″W﻿ / ﻿42.8034032°N 1.2009395°W﻿ / 42.8034032; -1.2009395
* Urizabe, 1.182 m 42°48′43″N 1°09′06″W﻿ / ﻿42.8119403°N 1.1517803°W﻿ / 42.8119403; -1.1517803
* Berroeta, 1.143 m 42°47′59″N 1°09′02″W﻿ / ﻿42.7997928°N 1.1506869°W﻿ / 42.7997928; -1.1506869
* Oianburu, 1.123 m 42°47′45″N 1°09′13″W﻿ / ﻿42.79583882°N 1.153518885°W﻿ / 42.79583882; -1.153518885
* Zipuru, 1.019 m 42°48′29″N 1°13′30″W﻿ / ﻿42.8081656°N 1.2250906°W﻿ / 42.8081656; -1.2250906
* Zorokieta, 1.116 m 42°47′40″N 1°08′53″W﻿ / ﻿42.79449736°N 1.147970804°W﻿ / 42.79449736; -1.147970804
* Ezkarai, 918 m 42°46′59″N 1°12′20″W﻿ / ﻿42.7830092°N 1.2056868°W﻿ / 42.7830092; -1.2056868
* Narbaiza, 911 m 42°46′49″N 1°11′25″W﻿ / ﻿42.7803731°N 1.1903965°W﻿ / 42.7803731; -1.1903965
* Ekuren, 863 m 42°47′04″N 1°12′53″W﻿ / ﻿42.7843842°N 1.2147307°W﻿ / 42.7843842; -1.2147307
* Salvatori, 858 m 42°45′58″N 1°12′35″W﻿ / ﻿42.7660161°N 1.2096852°W﻿ / 42.7660161; -1.2096852
* Amalazoki, 809 m 42°47′16″N 1°13′40″W﻿ / ﻿42.7878839°N 1.2278467°W﻿ / 42.7878839; -1.2278467
* Santa Lucia, 761 m 42°45′32″N 1°12′57″W﻿ / ﻿42.758879°N 1.2157077°W﻿ / 42.758879; -1.2157077

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Aldaxurko mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57851476
# Age quod agis

Age quod agis latinezko esamoldea da eta esan nahi du "egin ezazu egiten ari zarena".

## Forma

Perpaus elkartua da; aditz nagusia aginteran eta, honen menpe, perpaus substantiboa OZ funtzioan, quod menderagailuarekin.

## Esanahia

Jar ezazu arreta egiten ari zaren horretan.
* Datuak: Q4201611
* Multimedia: Age quod agis / Q4201611
# Ageda (Pío Baroja)

Ageda, gaztelaniazko jatorrizkoan Águeda Pío Barojak idatzitako ipuina da, atsekabearen etengabeko presentzia gaitzat duena. Hain zuzen, ipuinak egitura zirkularra du: hasi bezala bukatzen da, Ageda izeneko itxaropenik gabeko neska gazte bat bere etxeko leihotik begira.

## Sinopsia

Ageda madrilen bere guraso eta bi ahizpa nagusikein bizi den neska elbarria da. Egunak josten pasatzen ditu, triste eta itxaropenik gabe. Ama eta ahizpa zaharrena menderatzaileak dira. Tarteko ahizpak ere haien joera dauka. Aldean, aita gixajoa dago, denbora bere bildumak osatzen pasatzen duena. Kanpora ateratzen direnean, amak eta bi ahizpek bakarrik uzten dute Ageda. Berarekin hitz egiteko ohitura hartu duen mutil gazte baten bisitak jasotzen dituzte etxean eta Ageda maitemindu egiten da berarekin. Egun batean, mutilak familiako kide izatea nahi duen galdetzen dio. Ageda hunkitu egiten da mutilak berarekin ezkondu nahi duelakoan, baina desengainua hartzen du mutilak bere ahizpa batekin ezkonduko nahi duela adierazten dionean. Ahizpak arreoa prestatzeko lana emanda, Agedak hasieran bezala pasako ditu egunak, bere etxeko leihotik ikusten den plazari begira, bere ametsetako gizonaren bila, baina esperantzarik gabe.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252842
# Adrianoren tenplua

Hadrianeum edo Adrianoren tenplua, 145ean eraiki zen, eta, gaur egun, Piazza di Pietran dagoen eraikin bati atxikita dago. Tenplua, bere oinordekoa izan zen Antonino Piok eraiki zuen Adriano enperadorearen omenez.
Tenplu erromatarretik, gaur egun, 15 metroko altuerako hamaika zutabe korintoar baino ez dira kontserbatzen, lau metroko altuerako podium baten gainean. Tenpluaren hondakinak XVII. mendeko Carlo Fontanaren eraikuntza batean txertatuta daude. Eraikinean Erromako burtsak funtzionatu zuen.
Hadrianeumaren grabatua, Alo Giovannolik egina 1615ean.
Hadrianeumeko grabatua, c.1750.
Tenplu oktastilo bat zen eta 15 zutabe zituen luzeran, horietatik lau desagertu direlarik,naos batekin. Inperioko probintzia ezberdinak irudikatzen zituzten erliebeekin apaindua zegoen, eta, gaur egun, Kapitolioko Museoetan daude. Gaur egun, Adrianori eskainitako museo bat eta arte-galeria bat daude eraikinean

## Erreferentziak

* ↑ (Italieraz) «ll Tempio di Adriano» Capitolivm 2015-07-07 (Noiz kontsultatua: 2020-04-30).
* ↑ «Plinto con personificazione di Provincia (Achaia?) dal Tempio di Adriano | Musei Capitolini» www.museicapitolini.org (Noiz kontsultatua: 2020-04-30).
* 1 2 (Italieraz) null. «Tempio di Adriano» www.beniculturali.it (Noiz kontsultatua: 2020-04-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q431062
* Multimedia: Temple of Hadrian (Rome) / Q431062
# Adriatikoa

Adriatikoa edo Itsaso Adriatikoa Mediterraneoaren beso bat da, Italiar penintsula Balkanetako penintsulatik bereizten duena, eta Apeninoen mendilerroa Alpe Dinarikoen mendilerrotik. Hegoaldean Itsaso Jonikoarekin muga egiten du, bien arteko muga Otrantoko itsasartea delarik
132.000 km$^2$-ko azalera du, 200 km-ko zabalera maximoa (mendebaldetik ekialdera), eta 800 km-ko luzera maximoa (iparraldetik hegoaldera). Batez beste 240 metro sakon da, eta sakonera maximoa 1.222 metrokoa du.
Mendebaldeko itsasbazterrean Italia dago, eta ekialdekoan Eslovenia, Kroazia, Bosnia-Herzegovina, Montenegro eta Albania.
Portu nagusiak, garraiatutako tonen eta bidaiarien kopuruari dagokionez, Venezia, Split, Rijeka, Ancona, Bari, Brindisi, Ploče, Durres, Ravenna eta Trieste dira.
Bertan itsasoratzen dira Po, Soča (Isonzo), Krka, Neretva, Drin, Bojana eta Vjosë ibaiak.

## Itsasbazterreko hiriak
### Italia

Hegoaldetik iparraldera:
* Brindisi
* Bari
* Pescara
* Ancona
* Ravenna
* Venezia
* Trieste

### Eslovenia

* Koper

### Kroazia

Iparraldetik hegoaldera:
* Rijeka
* Split
* Dubrovnik

### Albania

* Durrës

## Uharteak

Kroaziako kostaldetik gertu daude uharterik handienak: Cres eta Krk (biek ala biek 406 km$^2$ inguruko azalerarekin), Brač (hirugarren zabalena 396 km$^2$rekin eta altuerari dagokionez altuena). Irla kroaziar guztien artean 47 daude populaturik modu iraunkorrean.
Guztira 1.300 uharte edo irla daude, horietatik 1.250 inguru Kroaziakoak. Hortik kanpo, 100 baino gehiagok osatzen dute Veneziako hiria eta inguruneak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13924
* Multimedia: Adriatic Sea / Q13924
* ↑ Euskaltzaindia: 159. araua: Europako toponimia fisikoa, 2010-07-15.
# Adriel Tadeu Ferreira da Silva

Adriel Tadeu Ferreira da Silva (1997ko maiatzaren 22a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gainare Tottori.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q60990964
* Multimedia: Adriel Tadeu Ferreira da Silva / Q60990964