OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# János Áder

János Áder (ˈjaːnoʃ ˈaːdɛr ahoskatua; Csorna, 1959ko maiatzaren 9a) hungariar abokatu eta politikaria da. Hungariako presidentea izan zen 2012ko maiatzaren 10etik 2022ko maiatzaren 10era.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57467
* Multimedia: János Áder / Q57467
# Ján Kollár

Ján Kollár (Mosóc, 1793ko uztailaren 29a - Viena, 1852ko urtarrilaren 24a) eslovakiar olerkari, arkeologo, zientzialari, politikari eta paneslavismoaren ideologoa izan zen.
Bratislavako lizeo luterotarran eta Jenako Unibertsitatean ikasi zuen. 1817an Wartburgeko Jaialdian izan zen eta bere ideia paneslaviarretan eragina izan zuen.
Budapesteko eslovakiar komunitate luterotarreko kapilau protestantea izan zen. 1849an eslaviar arkeologiako irakasle izendatu zuten Vienako Unibertsitatean. 1848-49ko Eslovakiako altxamenduan parte hartu zuen.

## Lanak

* Slávy dcera (Slávaren alaba).
* O literární vzájemnosti mezi kmeny a nářečími slavskĭmi (Tribu eslaviarren eta herri-tribuen arteko elkarrekikotasunaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q220550
* Multimedia: Ján Kollár / Q220550
# Ján Kuciak

Ján Kuciak (Štiavnik, Txekoslovakia, 1990eko maiatzaren 17a - Veľká Mača, Eslovakia, 2018ko otsaila) eslovakiar ikerketa-kazetaria izan zen.

## Bizitza

Štiavniken jaioa, kazetaritza ikasi zuen Nitrako Konstantino Filosofoa Unibertsitatean.
Hospodárske noviny egunkarian lan egin ondoren, aktuality.sk Interneteko hedabidean egiten zuen lan. Bertan iruzur fiskala ikertzen ziharduen, tartean Robert Fico Eslovakiako lehen ministroaren Norabidea – Sozialdemokrazia alderdiarekin lotutakoak.
2018ko otsailaren 25ean Ján Kuciaken eta haren bikotekide Martina Kušnírovaren hilotzak aurkitu zituzten etxean, tiroz hilak biak.

## Erreferentziak

* 1 2 Urkizu, Urtzi. (2018ko otsailaren 27a). «Iruzur fiskala ikertzen ari zen kazetari bat tiroz hil dute Eslovakian» Berria (Noiz kontsultatua: 2018ko otsailaren 27a).
* Datuak: Q50177451
* Multimedia: Ján Kuciak / Q50177451
# Jánovce

Jánovce Eslovakiako udalerri bat da, Popradeko barrutian kokatuta. 9,68 km²ko azalera du eta 1662 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1312. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1093865
* Multimedia: Jánovce (Poprad District) / Q1093865
# Kingsbury (Warwickshire)

Kingsbury, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Warwickshire konderrian.
2021ean 7.562 biztanle zituen.
* Datuak: Q519687
* Multimedia: Kingsbury, Warwickshire / Q519687
# Kingseat

Kingseat, Eskoziako udalerri bat da, Fife konderrian. Dunfermline udalerritik 2,4 kilometro ipar-ekialdera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3815497
* Multimedia: Kingseat, Fife / Q3815497
# Kingsbury (Quebec)

Kingsbury Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Estrie eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Le Val-Saint-François konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 148[4] biztanle zituen 6.17 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3197101
* Multimedia: Kingsbury, Quebec / Q3197101
# Kingscavil

Kingscavil, Eskoziako etxalde bat da, Mendebaldeko Lothian konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6413174
* Multimedia: Kingscavil / Q6413174
# Kingsbury (Texas)

Kingsbury Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Guadalupe konderrian kokatuta dago, Texas estatuan. 132 biztanle ditu, 72,769644 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Guadalupe konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q978170
* Multimedia: Kingsbury, Texas / Q978170
# Kingsbury konderria (Hego Dakota)

Kingsbury konderria (ingelesez: Kingsbury County) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua De Smet da. 2010eko zentsuaren arabera 5.148 biztanle zituen, Kingsbury kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Kingsbury konderriak 2.237,14 kilometro koadro ditu. Horietatik 81,66 ura dira. Beste 2.155,48 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,3 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 5.148 pertsonetatik 5.059 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 72 dira. 7 beltzak edo afroamerikarrak. 24 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 14 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 41 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q495289
* Multimedia: Kingsbury County, South Dakota / Q495289
# Kingscourt

Kingscourt, historikoki Dunaree (irlanderaz: Dún na Rí) Irlandako udalerri bat da, Cavan konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 3.229 biztanle zituen.

## Ondarea

* Cabra gaztelua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2269536
* Multimedia: Kingscourt / Q2269536
# Kingsdown (Dover)

Kingsdown, Ingalaterrako hego-mendebaldeko kostaldean dagoen udalerri bat da, Kent konderrian. Dover eta Deal udalerrien artean dago.
2021ean 1.692 biztanle zituen.
* Datuak: Q2577801
* Multimedia: Kingsdown, Dover / Q2577801
# Kingsbury (New York)

Kingsbury Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Washington konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 12.968 biztanle ditu, 40,02 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Washington konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q739318
# Kingsey Falls (Quebec)

Kingsey Falls Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Centre-du-Québec eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Arthabaska konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 2 biztanle zituen 69.58 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141968
* Multimedia: Kingsey Falls / Q141968
# Kazuaki Kamizono

Kazuaki Kamizono (japonieraz: 上園 和明, 1981eko azaroaren 28a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock eta Kataller Toyama.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3299412
# Kazuhiko Chiba

Kazuhiko Chiba (japonieraz: 千葉 和彦, 1985eko ekainaren 21a - ) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 2013 | 1 | 0 |
| Guztira | 1 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1366012
* Multimedia: Kazuhiko Chiba / Q1366012
# Kazuaki Kiriya

Kazuaki Kiriya (japonieraz: 紀里谷 和明, Kiriya Kazuaki, Kumamoto, Japonia, 1968ko apirilaren 20a) argazkilari eta zinemagile japoniarra da. Bere benetako izena Kazuhiro Iwashita (japonieraz: 岩下 和裕, Iwashita Kazuhiro) da.
Zientzia-fikziozko Casshern filma idatzi, zuzendu eta editatu zuen. 2002ko irailaren 6an Utada Hikaru abeslari japoniarrarekin ezkondu zen, baina gerora dibortziatu zen 2007ko martxoaren 2an.
Casshern zuzentzeaz gain, bere emazte ohiaren eta beste abeslari batzuen bideoklipak zuzendu ditu.

## Filmografia

* Casshern (2004)
* Goemon (2009)
* Last Knights (2014)

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Kazuaki Kiriyaren profila IMDBn
* Datuak: Q2528937
* Multimedia: Kiriya Kazuaki / Q2528937
# Kazuaki Saso

Kazuaki Saso (japonieraz: 佐相 壱明, 1999ko ekainaren 16a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q47582186
# Kazuaki Tasaka

Kazuaki Tasaka (japonieraz: 田坂 和昭, Tasaka Kazuaki, 1971ko abuztuaren 3a -) Japoniako futbolari ohi eta entrenatzailea da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1995 | 4 | 0 |
| 1996 | 0 | 0 |
| 1997 | 0 | 0 |
| 1998 | 0 | 0 |
| 1999 | 3 | 0 |
| Guztira | 7 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* (Japonieraz) J.League Data Site
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q2314988
# Kazuaki Mawatari

Kazuaki Mawatari (japonieraz: 馬渡 和彰, 1991ko ekainaren 23a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gainare Tottori.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q18545914
# Kazuaki Yoshinaga

Kazuaki Yoshinaga (japonieraz: 吉永 一明, Yoshinaga Kazuaki, 1968ko martxoaren 17a -) Japoniako futbolari ohia da.
Entrenatzaile gisa Albirex Niigata Singapore eta Albirex Niigata taldeak zuzendu zituen.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11413366
# Kazuhiko Shingyoji

Kazuhiko Shingyoji (japonieraz: 眞行寺 和彦, 1986ko otsailaren 5a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3245254
# Kazuaki Koezuka

Kazuaki Koezuka (japonieraz: 肥塚 一晃, 1967ko otsailaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1825347
# Kazuaki Nagasawa

Kazuaki Nagasawa (japonieraz: 長沢 和明, 1958ko otsailaren 4a - ) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1978 | 6 | 0 |
| 1979 | 0 | 0 |
| 1980 | 0 | 0 |
| 1981 | 0 | 0 |
| 1982 | 0 | 0 |
| 1983 | 0 | 0 |
| 1984 | 0 | 0 |
| 1985 | 3 | 0 |
| Guztira | 9 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q780053
# Joxe Mari Auzmendi (argipena)

Joxe Mari Auzmendi honako pertsonak izan daitezke:
* Txema Auzmendi Larrarte jesuita eta kazetaria;
* Joxe Mari Auzmendi Matxain irakaslea eta Hik Hasi aldizkariaren sortzailea;
# Joxe Mari Segurola

Joxe Mari Segurola Arregi (Donostia, 1966ko apirilaren 27a - ) gipuzkoar arraunlari ohia da.
Behin hartu du parte Joko Olinpikoetan: Seulen hain zuzen ere. Europako Senior B Txapelketan zilarrezko domina lortu zuen.
Ur-Kirolak eta Hondarribia Arraun Elkartea izan zituen klubak.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Entziklopedia
* ↑ www.sports-reference.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12260681
# Joxe Mari Berasategi

Joxe Mari Berasategi Zurutuza (Zegama, Gipuzkoa, 1955), itzultzailea da, Ingeles Filologian eta Euskal Filologian lizentziaduna.
Irakaskuntzan aritu zen Beasaingo Lizeoan. Euskara-teknikari izan zen, Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Saileko Euskara Zerbitzuko NOLEGA atalean; eta Euskara Zerbitzuaren buru, Arabako Foru Aldundian. 2018an hartu zuen erretiroa.

## Itzulpenak
#### Narratiba

* Marina Tsvetaieva. Ene anaia femeninoa: gutuna amazonari. (Erein, Igela, 2022). Literatura Unibertsala bildumako lana.
* Abdurazak Gurnah. Paradisua. (Elkar, 2022). Maialen Berastegirekin batera.
* H. G. Wells. Hormako atea eta beste ipuin batzuk (Elkar, 2021).
* Maryse Condé. Bihotza negar eta irri: Ene haurtzaroko istorio egiazkoak (Erein, Igela, 2021). Literatura Unibertsala bildumako lana.
* Kate Chopin. Ekaitza eta beste 34 ipuin [antologia] (Erein, Igela, 2021). Literatura Unibertsala bildumako lana.
* Peter Handke. Atezainaren larria penalti-jaurtiketan (Elkar, 2020).
* Leo Perutz. Gauez harrizko zubiaren azpian (Elkar, 2019). J.O. Olaizola 'Txiliku'-rekin batera.
* R. K. Narayan. Malgudiko ipuinak (Igela, 2008).

## Erreferentziak

* ↑ «NorDaNor | EIZIE» nordanor.eus (Noiz kontsultatua: 2023-01-05).
* ↑ Ene anaia femeninoa. (Noiz kontsultatua: 2023-01-05).
* ↑ Astiz, Iñigo. «Literatur bidaia bat Tanzaniara» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-01-05).
* ↑ Biain, Aitor. «Joxe Mari Berasategik euskarara ekarri ditu H.G. Wellsen ipuinak» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-01-05).
* ↑ Bihotza negar eta irri. (Noiz kontsultatua: 2023-01-05).
* ↑ Ekaitza eta beste 34 ipuin. (Noiz kontsultatua: 2023-01-05).
* ↑ Aristondo, Amaia Igartua. «Tokarczuk eta Handke: beste bi Nobel euskal literatura «aberasteko»» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-01-05).
* ↑ Irizar, Itziar Ugarte. «Praga zaharraz errauts artetik» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-01-05).

## Kanpo estekak

* https://nordanor.eus/nor?id=326, Nor da Nor datu-basean.
* Datuak: Q116039046
# Joxe Mari Fagoaga

Joxe Mari Fagoaga Oieregi, Fagoaga II (Ituren, 1963) nafar bertsolaria da. Hainbat Nafarroako Bertsolari Txapelketetan aritu da, batez ere 80ko hamarkadan. Euxebio Fagoaga bertsolariaren anaia da.

## Erreferentziak

* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa – Bertsozale. Joxemari Fagoaga "Fagoaga II" - Biografiak - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea. (Noiz kontsultatua: 2017-01-31).
* Datuak: Q28560726
# Joxe Mari Furundarena Begiristain

Aginagako Eiza baserrian jaio zen 1915eko uztailaren 17an. Sei senideen artean zaharrena zen. Eusko Alderdi Jeltzaleko militantea eta milizianoa zen. Familiako bazkarian zeudela bere bila etorri ziren atxilotzera. Familiakoek hil egin zutela soilik jakin zuten hortik aurrera.
Bere baserrian atxilotu ondoren Lasarten eduki zuten preso eta Tolosan fusilatu zuten 1936ko urriaren 3an, 21 urte zituela. Hamar urte geroago bere gorpuzkiak Aginagako hilerrira ekarri zituzten.

# Erreferentziak

* ↑ Herriak badaki - Usurbilgo memoria errepresiboa 1973-2002. Noaua! Kultur Elkartea, 9-12 or..
# Joxe Mari Olasagasti

Joxe Mari Olasagasti Landa (Igeldo, Gipuzkoa, 1959ko martxoaren 15a) aizkolari, korrikalari, gizon probalari, harri jasotzaile, txingalari eta segalari gipuzkoarra da. Probarako idiak prestatzen ere aritzen da.

## Bizitza

Hamasei urte zituela egin zuen lehenbiziko plaza aizkorarekin eta urte horretan berean Gipuzkoako gazte mailako txapela irabazi zuen. Aurreneko apustua 23 urterekin jokatu eta galdu zuen, aizkoran eta korrika, Jose Etxebesteren aurka. Oso apustuzalea izan da eta desafio asko jokatu ditu aizkolari onenen aurka: Arria II.a, Jose Mari Mendizabal, Mikel Mindegia, Anjel Arrospide, Donato Larretxea...
Apustu mistoetan ere oso ongi moldatu izan da. 1984ean, esate baterako, apustu ikusgarria jokatu zuen Nemesio Arregiren kontra: 125 kiloko harri kubikoari 25 jasoaldi ematea, 72 ontzako bi enbor moztea eta 6 km lasterka egitea. Olasagastik lortu zuen garaipena, ordu bat, 16 minutu eta 26 segundoko denborarekin, eta Arregik ordu bat, 20 minutu eta 59 segundo behar izan zituen. Donato Larretxearekin (harri jasotzen eta aizkoran) eta Juan Manuel Erasunekin (aizkoran eta segan) ere apustu mistoak egin ditu.

## Sariak

* Munduko Txapelketa 2005ean Nazabalekin batera.
* Euskadiko Txapelketa (6): 1996, 1998, 1999, 2001, 2005, 2010
* Gipuzkoako Txapelketa (13): 1990, 1995, 1996, 1998, 1999, 2001, 2002, 2004, 2005, 2006, 2007, 2009, 2011
* Donostiako Urrezko Kopa (3): 1990, 1999, 2007
* Urrezko Aizkora (3): 1999, 2000, 2001
* Euskal Pentatloi Saria (3): 1983, 1984, 1990

## Erreferentziak

* 1 2 Antton Espelosin (2009): Aizkora apostuak eta txapelketak.

## Kanpo loturak

* Joxe Mari Olasagasti euskaraz.net-en
* Datuak: Q12260907
# Kantabriar Neptuno

Kantabriar Neptuno (gaztelaniaz: Neptuno cántabro) Castro Urdialesen topaturiko erromatarren aurreko estatuatxoa da. Estatua jainko batena da, ezker eskuan izurde bat, eskuin eskua galdurik (agian hiruhortz bat zuena) eta lepoan ilargierdi itxiaren itxura duen urrezko lepokoa dituena. Gizon gazte, biluzik, bizargabe eta txima luzeko irudi honek 12,6 cm-ko altuera du. Brontzez egindakoa, I. eta III. mendeen artekoa.
1955ean topatu zuten, Cueto mendiko tontorretik gertu, Cueto mendiko antzinako kastroan.
Bere jatorria ezezaguna da eta zenbait teoria daude:
* Erromatar estatua da, Neptuno irudikatzen duena.
* Indigena da, bertoko jainko batena, gero Neptunorekin batu zena. Hau nahiko bitxia da, bertoko samaniar, autrigoi edota kantabriarrak apenas ez ziren itsasoratu eta ez dute halako beste jainkorik.
* Estatua Apolorena da, erromatar Neptuno txima eta bizar luze dituen agurea baita.
Egun Santanderko Kantabriako Historiaurre eta Arkeologiaren Museoan dago.

## Erreferentziak

* ↑ Kantabriako Gobernua. Ayuntamiento de Castro Urdiales: Memoria de información urbanística. .
* ↑ Los cántabros antes de Roma. Real Academia de la Historia, 294 or. ISBN 8489512590..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6040993
# Kantari

    Artikulu hau ahotsez musika egiten duen pertsonari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Kantari (argipena)».
Kantaria edo abeslaria musika egiteko bere ahotsa erabiltzen duen pertsona da. Sarritan, tresnekin laguntzen dioten beste musikari batzuekin aritzen da.
Oro har, kantari nagusiak kantaren lehendabiziko ahotsa egiten du, beste abeslariek akonpainamendua egiten diotela. Gospel a cappellan, berriz, ez du doinurik abesten.
Europako musika klasikoan eta operan, ahotsak musika tresna bihurtzen dira, dituzten ezaugarrien arabera sailkaturik.

## Oharrak

* ↑ Abeslari hitza aranismoa da.

## Ikus, gainera

* Euskal abeslari
* Kantautore

## Erreferentziak

* ↑ Yehudi Menuhin Music Guides – Voice, Sir Keith Falknerrek argitaratua, 26. orr. ISBN 0-356-09099-X.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q177220
* Multimedia: Vocalists / Q177220
# Kantari (app)

    Artikulu hau aplikazio informatikoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Kantari (argipena)».
Kantari telefonorako aplikazio bidez Euskal kanta herrikoien hitzak lortzeko aplikazio informatikoa da. Galder Segurola informatikari bilbotarrak 2012an sortu zuen. Erabiltzaileak kantu jira moduko ekitaldietan parte hartzen duenean telefonotik irakur ditzake kantuen hitzak, ohiko izaten den liburuxka beharrik gabe. 2022ko irailean 11.000 lagunek zeramaten Kantari aplikazioa poltsikoan.
Euskal Herriko hainbat kantu talderen liburuxkak daude zerrenda batean. Bilbo Kantari izan zen lehena, Plentzia Kantagune edo Zarautz Kantuan izan dira euren liburuxkak aplikazioan sartu dituzten azkenetako batzuk.
Badago aukera abesti guztiak zerrenda berean ikusteko eta bilatzeko ere —ia 500 abesti daude guztira—. Bilaketak egin litezke egileka, abestika eta letraka. Abesti bakoitza ireki, eta letra dator osorik. Hitzen eta musikaren egileen izenak ere jartzen ditu, eta abesti bakoitzaren amaieran bideo-karaoke bat ere bai. Gabi de la Maza euskara irakaslearen eta Txantxangorria Youtubeko euskal karaokearen sortzailearen laguntza izan dute horretarako.

## Kolaboratzaileak

Galder Segurola-k sortu zuen Kantari app-a, baina hainbat lagunek parte hartu dute horretan. Iñaki Porres-ek lagundu zion iOS-eko bertsioarekin. Plentzia Kantaguneko kantak Plentziako lagunek egin zuten. Bideoak sortzen ere partaide asko ibili dira, baina bereziki Gabi de la Mazak egin zuen lan oparoa. Bilboko Konpartsak, eta Txinbotarrak konpartsa ere eragile eta babesle izan dira...

## Erreferentziak

* 1 2 Telleria Sarriegi, Enekoitz. (2022-09-02). «Pantailatik kantari» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-08-11).
* ↑ Segurola, Galder. (2012-10-10). Kredituak | Kantari. (Noiz kontsultatua: 2023-08-11).

## Ikus, gainera

* Donostiako Kantu Jira
* Bilboko Konpartsak
* Txinbotarrak

## Kanpo estekak

* Kantari Webgune ofiziala
* Bertsioak eta instalaziorako estekak
* Datuak: Q121358292
# Kantaldia (albuma)

Kantaldia Mocedades taldearen albuma da, 1978. urtean argitaratua. Bere ibilbidean euskaraz soilik grabatu zuten bakarra izan zen.

## Abestiak

* "Nere herria" (3:35)
* "Iruten" (2:28)
* "Zenbat bide zure bila...!" (2:34)
* "Oi Betlehem!" (2:15)
* "Santa Yageda" (2:33)
* "Oi Pello, Pello!" (2:14)
* "Nik baditut bortuetan" (2:46)
* "Lo kanta" (2:24)
* "Nere mirentxu maitea" (2:40)
* "Goizaldean" (2:34)
* "Zu zara" (3:33), Eres tú abestiaren euskarazko bertsioa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5399047
# Kantabriar hilarri

Kantabriar hilarriak bi metro inguruko diametroa duten harrizko diska monolitikoak dira, oro har, Kantabriaren erromanizazioaren aurreko mendeetan zizelkatuak. Bere ohiko apainduran, esbastikak, triskelak, gurutzeak, kiribilak, aspak, gerlariak edo erromatarren aurreko hil irudikapenak agertzen dira. Ospetsuena, Barroseko hilarria da, Kantabriako Los Corrales de Buelnako Barros herriko Hilarrien Parkean ikus daitekeena. Hilarri hau, egungo Kantabriako armarriaren zati da, eta tetraskel edo esbastikaren esanahia, eguzkiaren gurtzarekin lotua dago. Hilarrien Parkean, aipaturiko Barroseko hilarriaz gain, tamaina handiagoko bat ere ikus daiteke.
Aurkitutako gainontzeko hilarriak, Santanderren dagoen Kantabriako Historiaurre eta Arkeologiaren Museoan erakutsita daude. Lomberan aurkitutako bi estela eta Zuritan aurkitutako beste bat dira, eta apaindura ikonografikoa daramate: Euren aurpegietako batean, putre bat eroritako gerlari batengana nola doan ikus daiteke.
Aldi berean, beste kantabriar hilarri batzuen txatalak aurkitu dira, Lomberako hirugarrena eta San Vicente de Toranzokoarena bezala, azken honen aurpegietako batean, zaldian doan kantabriar gerlari bat agertzen delarik.
Kantabriar hilarriak, erromatarren aurreko herri kantabriarren testigutzarik garrantzitsuena eta egugno Kantabriako ikurrik bereizgarrienetako bat dira.
Hilarri hauen interpretazio moderno baten ondorioz, Labaroa sortu zen, ofiziala ez den baina Kantabrian asko erabiltzen den bandera bat.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3752810
# Kantabriar labaru

Kantabriar labarua (montañesez: lábaru cántabru) Antzinaroan cantabrum izenez deitu ohi zen erromatar estandarte baten gaur egungo berrirudikatzea da. Gaur egun, Kantabrian erabiltzen da.
Ilgoraz inguraturiko biribil bat duen kolore gorri ilunezko bandera batean oinarritzen da.
Jatorria Barros herrian du, Los Corrales de Guelnako udalerrian, Barrosko Gurpìla edo Estela deiturikoa, bertako estelen parkean ikusgai dagoela, ondoko ermitan agertutako beste zati batutakoen ondoan. 1976an, Luis Angel Montes de Neira diseinatzaileak bandera gisan gertatu zuen: sinbolo hori ederraren azpian karmesi koloreko oihala jarrita, ustezko labarum cantabrum historikoa kolore horretakoa zelakoan. 1976 eta 1983 urteen artean Kantabria Atropá ("Batua", euskaraz) elkarteak aldarrikatu zuen eta hasierako eztabaidan alderdi gehienak alde agertu baziren ere, UCD aurka agertu zela, PSOE konbentzitu zuen eta azkenean bandera zuri gorria onartu zen estatuturako, Santander hiriburuko portuko itsas seinale bat baino ez dena.

## Eztabaida

Kantabrian gai eta bandera horrekiko eztabaida bizia dago: aldekoek diotenez, antzinatik lur horretan bizi den kantabru herriak ikurra erabili duela; aurkakoek diote, aldiz, bandera kantabriar nazionalisten asmakuntza besterik ez dela.
Conceju Nacionaliegu Cántabru alderdiaren proposamen baten ondorioz, eta aldeko 3.000 sinadura baino gehiago batuz, udalerri batzuetako udaletxe gutxi batzuk herriko jai nahiz jai egunetan udaletxeetan erkidego horretako bandera gisa zintzilikatzea onartu zuten. Proposamena onartu zutenen artean Cumillas eta Culindris daude.
Dena dela, eta 2016. urtetik aurrera eraikin ofizial guztietan erabil daiteke legez, legebiltzar autonomikoan PRCk proposatuta, eta Podemosen zein —orain bai— PSCren botoei esker. PPk aurkako botoa eman zuen.

## Ikus gainera

* Labaru
* Lauburu
* Triskel

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2364473
# Kantabriar zirkulu

Kantabriar zirkulua (latinez: circulus cantabricus) Antzinaroan eta, neurri txikiago batean Erdi Aroan zalditeria arinak erabilitako taktika militarra izan zen. Flavio Arrianoren eta Hadrianoren adlocutioren arabera, cantabricus impetusekin batera, kantabrien eraso tradizionala izan zen (eta hortik datorkio bere izena), Kantabriar Gerrak eta gero erromatar armadak erabiliko zuena.
Xabalinez armaturiko zaldunak bi eskuadroitan zatitu eta lerro-eraso baten planta egiten zuten, batzuek eskuinaldetik eta besteek ezkerraldetik. Etsaien lerroraino ailegatzekotan zirela, hegalen muturrerantz bira egin, xabalinak jaurti eta ezkutuez babestuta atzera egiten zuten. Horrela zirkuluerdi bat osatzen zuten (bi taldeek zirkulu oso bat) eta behin eta berriro errepikatzen zuten maniobra.
Taktika infanteria eta arkuteriaren aurka erabiltzen zuten, batez ere. Zaldunen etengabeko mugimenduak abantaila ematen zien infanteria motelaren aurrean eta zalditeria objektibo zaila bilakatzen zen. Horrela, formazio itxiak (adibidez, erromatar legioak) esetsi eta higatzen zituzten.
Badaude kantabriar zirkuluaren antzekoak diren beste zalditeria-maniobrak: partiar desarra (arku eta geziak erabiltzen zituena) edo kiribila (pistolak erabiltzen zituena).

## Erreferentziak

* ↑ Flavio Arrinano. Techne Taktike, 40
* ↑ CIL. VIII, 2532

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2582550