OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Harald V.a Norvegiakoa

Harald V.a (1937ko otsailaren 21a - ) Norvegiako egungo erregea da, 1991ko urtarrilaren 17tik. Olaf IV.aren ondoren (1370ean jaioa), Norvegian bertan jaiotako lehen erregea da. Estatu buru izateaz gain, Norvegiako Elizaren eta Norvegiako Armadaren burua ere bada.
Olaf V.aren eta Marta Suediakoaren semea, Akershuseko jauregian jaio zen, bere aitona Haakon VII.a errege zela. Bere aita printze oinordekoa zen, eta arreba nagusi bi zituen: Ragnhild eta Astrid printzesak. Garai hartan Norvegiako errege familia Lege Salikoaren menpe zegoenez, emakumeek ezin zuten erregetza hartu, eta, ondorioz, bere aitaren ondorengo bezala hezi zuten.
1940an, Alemania Naziak Norvegia erasotzean, familiak ihes egin behar izan zuen bere egoitzatik. Haakon erregea eta Olaf printze oinordekoa Norvegiako iparraldean babestu ziren, eta Marta printzesak bere hiru seme-alabekin Suediara ihes egin zuen. Ostean, Estatu Batuetara joan ziren, eta Washingtonen bizi izan ziren gerra bukatu arte. Bien bitartean, erregea eta printze oinordekoa, Norvegiako erbesteko gobernuarekin batera, Londresen izan ziren. 1945ean, gerra amaitzean, itzuli ziren guztiak Norvegiara.
1958 otsailaren 21ean Konstituzioari zin egin zion printze oinordeko gisa, eta bere aitaren bidaia batzuetan erregeorde zereginak bete zituen. 1968ko abuztuaren 29an Sonja Haraldsenekin ezkondu zen Osloko katedralean. Ezkontza horrek eztabaida sortu zuen, emaztegaia ez zelako inongo errege etxe edo familia nobletakoa. Ezkontza horretatik bi seme-alaba jaio dira: Marta Luisa printzesa eta Haakon printze oinordekoa.
1991ko urtarrilaren 17an izendatu zuen errege, bere aita hiltzean. Ordutik, errege zereginak bete ditu, tartean ostiraleroko gobernu bileraren buru izan, gobernuburua izendatu, agintariekin bilerak izan, etab.
2003an puxikako minbizia diagnostikatu ondoren, operatu egin zuten. 2005ean bihotzeko operazio batzuk izan zituen. Horien guztien ondorioz, bere semeak bete behar izan du, tarte batzuetan, erregeorde postua. Eginbeharrak murriztu egin ditu ordutik, baina, dena den, ostiraleroko ministro kontseiluan parte hartzen eta funtzio konstituzionalak betetzen jarraitzen du.
* Datuak: Q57287
* Multimedia: Harald V of Norway / Q57287
# Harald II.a Danimarkakoa

Harald Svendsen (c. 996-998 - c. 1018) Danimarkako erregea izan zen 1014tik hil zen arte.
Svend I.a Danimarkakoaren eta Gunhild Wendengoaren semea izan zen. Erregeordea izan zen, aitak Ingalaterrako Æthelred Zalantzatiaren aurka borrokatzen zuen bitartean. Danimarkako errege bihurtu zen 1014an, eta tronua mantendu zuen, anaia Kanuto II.a Handiak Ingalaterra konkistatzen zuen bitartean. 1018ra arte Kanuto errege bihurtu zen.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Harald Blåtand
Svend I.a Danimarkakoa
Tove of the Obotrites
Harald II.a Danimarkakoa
Mieszko I.a
Gunhilda
Burislav :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q311011
* Multimedia: Harald II of Denmark / Q311011
# Harald Slott-Møller

Harald Slott-Møller (Kopenhage, 1864ko abuztuaren 17a-1937ko urriaren 20a) daniar margolari eta eskultore ospetsua izan zen. Emaztearekin batera, Agnes Slott-Møller margolaria, Den Frie Udstilling (Erakusketa Askea) taldeko kide sortzailea izan zen.

## Biografia

Kopenhagen jaioa, Slott-Møller Carl Emil Møller merkatariaren eta Anna Maria née Møllerren semea zen. Danimarkako Arte Ederren Errege Akademian prestaketa-ikastaroa egin ondoren (1883), hiru urtez margotu zuen Peder Severin Krøyerren eskutik.
Slott-Møller-ek 1886an antolatu zuen lehen erakusketa Charlottenborgeko Udaberriko Erakusketan eta arreta erakarri zuen 1888an Fattigfolk i Fattiglægens Venteværelse (Pobreak medikuaren itxarongelan) lan handiarekin; lan hau Kunsthal Charlottenborg-en erakutsi zuen, Den Frie Udstilling taldearekin batera, banakako erretratuekin eta paisaiekin.
Estilo aldaketa bat gertatu zen 1890eko hamarkadaren hasieran, Anne Marie Brodersen eskultorearen erretratuan ikus daitekeenez, non bere ile garbia urrez estalita baitago, bere paisaietako arto-soroak bezalaxe. Ondoren, 1890eko pinturan parte-hartzaile nagusietako bat bezala lekua ziurtatu zion pintura sorta bat etorri zen: Tre kvinder (Hiru emakume), Foraaret (Udaberria) eta bere lan sinboliko nabarmena Primavera (sic) (1901). Slott-Møller Hego Jutlandiako eta Hegoaldeko Schleswigeko pertsonaia ezagunen erretratuengatik gogoratzen da, sarritan atzealde pertsonalizatuak dituztenak, hala nola paisaiak edo eraikin egokiak.
Gainera, 1902tik 1906ra Aluminia fabrikan lan egin zuen Christian Joachimekin batera elementu aipagarri batzuk diseinatzen. Ondorioz, Slott-Møller-ek aitorpen zabala lortu zuen mende hasierako artista nagusietako bat bezala. Margotzen jarraitu bazuen ere, bere lanari buruzko iritziak gero eta lagungarriagoak ziren, neurri batean arrazoi artistikoengatik, baina baita publikoarekiko zuen jarreragatik ere.
1919an, Dannebrog-eko Zaldun bihurtu zen. Den Frie Udstilling (Erakusketa Askea) taldearen kide sortzailea izan zen. Holmens hilerrian lurperatua dago.

## Irudiak

* Udako eguna, 1888.
* Adam eta Eba, 1891.
* Primavera (jatorrizko izenburua), 1901.
* Hondartzan, 1907.
* Neskak biluzik, 1910 inguruan.
* Picnic, 1919.

## Erreferentziak

* ↑ https://archive.today/20130217091402/http://old.graenseforeningen.dk/artikel/3334
* ↑ https://denstoredanske.lex.dk/Aluminia
* ↑ Varnedoe, Kirk; Corcoran Gallery of Art; Brooklyn Museum; Minneapolis Institute of Arts (1982). Northern light: realism and symbolism in Scandinavian painting, 1880-1910. Brooklyn Museum. 212 or. ISBN 978-0-87273-094-6.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4027439
* Multimedia: Harald Slott-Møller / Q4027439
# Harald Schumacher

Harald Schumacher, ezagunagoa Toni Schumacher izenaz (Düren, Mendebaldeko Alemania, 1954ko martxoaren 6a), alemaniar futbol atezain bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157847
* Multimedia: Harald Schumacher / Q157847
# Harald III.a Danimarkakoa

Harald III.a (Harald Zorroztarria danieraz: Harald Hen; c. 1041 – 1080ko apirilaren 17a) Danimarkako erregea izan zen 1076tik hil zen arte.
Svend II.a Estridssonen semea izan zen. 1069an Ingalaterrara lagundu zion aitari inbasioan. Aita hil ondoren, 1076an hautatu zuten errege, Kanuto anaiarekin lehian. Hautaketa lortzeko, indarrean dauden legeei eusteko konpromisoa hartu zuen.
Anaietako batzuek aurre egin zioten, eta Danimarkako nobleen alde egin behar izan zuen; horregatik, erregealdi baketsua izan zuen, eta hainbat erreforma egin zituen.
Margareta Hasbjörnsdatter lehengusinarekin ezkondu zen, baina ez zuten oinordekorik izan. 1080an hil zen eta bere anaia Kanuto izan zen tronuaren oinordekoa.
* Datuak: Q225212
* Multimedia: Harald III of Denmark / Q225212
# Haralson (Georgia)

Haralson Georgiako estatuko herri bat da. Clayton konderrian kokatua dago. 2010ean 166 biztanle zituen, 2,08 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Clayton konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2520618
* Multimedia: Haralson, Georgia / Q2520618
# Haralson konderria (Georgia)

Haralson konderria (ingelesez: Haralson County) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Buchanan da. 2010eko zentsuaren arabera 28.780 biztanle zituen, Haralson kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Haralson konderriak 733,42 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,62 ura dira. Beste 730,8 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,03 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 28.780 pertsonetatik 26.834 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 318 dira. 1.342 beltzak edo afroamerikarrak. 63 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 139 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 21 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 379 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q544539
* Multimedia: Haralson County, Georgia / Q544539
# Harald Hein

Harald Hein (Tauberbischofsheim, 1950eko apirilak 19-Tauberbischofsheim, 2008ko maiatzak 20) florete modalitateko alemaniar eskrimalari bat izan zen, Olinpiar Jokoetan urrezko domina bat irabazi zuena.

## Palmaresa
### Olinpiar Jokoak
#### Urrezko dominak

* 1976ko Udako Olinpiar Jokoetako gizonezkoen taldekako florete proba (Montreal)

#### Zilarrezko dominak

* 1984ko Udako Olinpiar Jokoetako gizonezkoen taldekako florete proba (Los Angeles)

### Munduko Eskrima Txapelketa
#### Urrezko dominak

* 1973ko Munduko Eskrima Txapelketako gizonezkoen taldekako florete proba (Göteborg)
* 1977ko Munduko Eskrima Txapelketako gizonezkoen taldekako florete proba (Buenos Aires)
* 1983ko Munduko Eskrima Txapelketako gizonezkoen taldekako florete proba (Viena)

#### Zilarrezko dominak

* 1977ko Munduko Eskrima Txapelketako gizonezkoen banakako florete proba
* 1985eko Munduko Eskrima Txapelketako gizonezkoen taldekako florete proba (Bartzelona)
* 1986ko Munduko Eskrima Txapelketako gizonezkoen taldekako florete proba (Sofia)

#### Brontzezko dominak

* 1978ko Munduko Eskrima Txapelketako gizonezkoen banakako florete proba (Hamburgo)
* 1979ko Munduko Eskrima Txapelketako gizonezkoen taldekako florete proba (Melbourne)
* 1981eko Munduko Eskrima Txapelketako gizonezkoen taldekako florete proba (Clermont-Ferrand)
* 1985eko Munduko Eskrima Txapelketako gizonezkoen banakako florete proba
* Datuak: Q77739
# Harald zur Hausen

Harald zur Hausen (Gelsenkirchen, 1936ko martxoaren 11 – Heidelberg, 2023ko maiatzaren 28a) alemaniar birologoa izan zen. 2008ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen giza papilomaren birusak umetokiko lepoko minbizian jokatzen duen papera aurkitzeagatik. Luc Montagnier eta Françoise Barré-Sinoussi birologoekin partekatu zuen saria,
Medikuntza ikasi zuen Bonn, Hanburgo eta Düsseldorfeko unibertsitateetan. Düsseldorfeko Unibertsitateko Mikrobiologia Institutuan lan egin zuen 1965ean Filadelfiako Haur Ospitalean lanean hasi zen arte. Han jakin zuen birusek minbizi-zelulak sor ditzaketela.
Filadelfia, Würzburg, Nurenberg eta Friburgoko unibertsitateetan irakasle izan zen. Minbiziari buruzko Alemaniako Ikerketa Zentroko kide ere izan zen.
* Datuak: Q75847
* Multimedia: Harald zur Hausen / Q75847
# Harold Davenport

Harold Davenport (Huncoat, Lancashire, Ingalaterra, 1907ko urriaren 30a - Cambridge, Ingalaterra, 1969ko ekainaren 9a) Erresuma Batuko matematikaria izan zen.

## Biografia

Manchesterreko Unibertsitatean ikasi zuen matematika, beka baten laguntzaz; bere irakasleen artean Louis Mordell eta Milne zeuden. 1927an graduatu zen; hala ere, ikasketak jarraitu zituen Cambridgeko Trinity Collegen. Cambridgen Littlewood eta Abram Besikovitxen hitzaldietara joateko aukera izan zuen, eta tesia lehenengoaren zuzendaritzapean egin zuen.
1932an beka bat eman zioten; honela Hasseri bisita bat egin zion Marburgen, eta lan garrantzitsu bat egin zuten elkarrekin. Heilbronnekin ere lankidetzan aritu zen urte askoan. Cambridgera itzulita, ikerlanean jarraitu zuen eta artikulu ugari idatzi zituen urte horietan.
1937an Manchesterreko Unibertsitatera joan zen irakasle-laguntzaile. Mordellen eragina izan zuen bertan; honela, zenbakien geometria eta hurbiltze diofantostarrak aztertzen hasi zen. 1941ean matematika-katedra lortu zuen Ipar Galesko Bangor Unibertsitatean. Londresko Unibertsitateko eta Cambridgeko matematika-irakasle ere izan zen.
Davenportek zenbaki-teorian (bereziki zenbakien geometrian), hurbiltze diofantostarretan eta zenbakien teoria analitikoan egin ditu ekarpenik garrantzitsuenak.
Bere lanean artean, Analytic methods for Diophantine equations and Diophantine inequalities eta Multiplicative number theory (1967) monografiak daude. 1940an Errege Elkarteko kide hautatu zuten, eta Sylvester domina irabazi zuen 1967an. Londresko Matematika Elkarteko mahaiburu ere izan zen (1957-59), eta Berwick saria jaso zuen 1954an elkartearen eskutik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1385023
* Multimedia: Harold Davenport (mathematician) / Q1385023
# Harold Foster

Harold Hal Rudolf Foster (1892ko abuztuaren 16a, Halifax, Eskozia Berria – 1982ko uztailaren 25a, Winter Park, Florida) kanadar-estatubatuar komikigile bat izan zen. Zalantzarik gabe Fosterren komikirik ospetsuena Prince Valiant da ("Printze Ausarta"). Bestalde, Edgar Rice Burroughs idazlearen Tarzan pertsonaiari buruzko komikiak ere marraztu zituen.
Kanadan jaio zen eta 1921ean Chicagora joan zen. Han ilustrazio lanetan hasi zen eta estatubatuar nazionalitatea jaso zuen. 1928an, abenturazko komikien lehen sailetako bat marrazten hasi zen, Tarzanen abenturen egokitzapen bat. 1937an Prince Valiant sortu zuen, abenturazko eta fantasiazko asteroko komiki bat, Erdi Aroan. Komiki honetan marrazkian duen xehetasunarengatik nabarmendu zen.

## Iruditegia

* Datuak: Q719676
# Harold Bernard St. John

Sir Harold Bernard St. John (Christ Church, Barbados, 1931ko abuztuaren 16a - Bridgetown, 2004ko otsailaren 29a) barbadostar politikaria izan zen. Barbadosko lehen ministroa izan zen 1985eko martxotik 1986ko maiatzera.
University College Londonen ikasi zuen abokatu izateko. 1965ean Barbadosko Alderdi Laboristan afiliatu zen eta 1966an Biltzarreko kide aukeratu zuten, herrialdeak independentzia lortu zuenean. 1971tik 1976ra Goi Ganberako kide izan zen. 1976an Biltzarrera itzuli zen.
Tom Adamsen gobernuan lehen ministrorde, Merkataritza eta Industria ministro eta Turismo ministro izan zen, eta Barbadoseko industria turistikoa garatu zuen. Lehen ministro bihurtu zen 1985eko martxoaren 11n Adams hil ondoren, baina 1986ko hauteskundeetan Errol Barrowk garaitu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1371769
* Multimedia: Harold Bernard St. John / Q1371769
# Harold E. Varmus

Harold Eliot Varmus (Oceanside, New York, 1939ko abenduaren 18a) estatubatuar zientzialaria da. 1989ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen John Michael Bishopekin batera onkogene eretrobiralei buruzko ikerketagatik.
Familia judu batean jaio zen eta Harvardeko Unibertsitatean ingelesa ikasi ondoren medikuntza ikasi zuen Columbiako Unibertsitatean. Osasun Publikoan lan egin ondoren Kaliforniako Unibertsitatera iritsi eta John Michael Bishopekin ikertzen hasi zen eta biek onkogene erretrobiralen jatorri zelularra aurkitu zuten.
Osasun Institutu Nazionaletako zuzendaria izan zen 1993 eta 1999 artean, eta Minbiziaren Institutu Nazionala zuzendu zuen 2010etik 2015era.
* Datuak: Q295691
* Multimedia: Harold E. Varmus / Q295691
# Harold Eugene Edgerton

Harold Eugene Edgerton (Fremont, Nebraska, AEB, 1903ko apirilaren 6a - Cambridge, 1990eko urtarrilaren 4a) estatubatuar ingeniaria izan zen.
Lastertasun handiko argazkia eta kamera estroboskopikoa asmatu zituen.

## Biografia

Nebraskako Unibertsitatean egin zituen ingeniaritza elektrikoko ikasketak. 1931n ingeniaritzako doktore-mailara iritsi zen Massachusettseko Teknologia Institutuan (MIT).
1928. urteaz geroztik zentro horretako irakasle izan zen. Argazki-flash mota berri bat asmatu zuen, xenonezkoa, segundo baten milioiren bateko lastertasunaz ireki eta ixten zena. Edgertonen Hodia da gaur egun gehien erabiltzen den flash mota. Flash horren bidez lastertasun handiko argazkiaren inguruko ikerketak egin ahal izan zituen; plater batera erortzen den esne tanta baten edo fruitu bat zeharkatzen duen balaren irudi ospetsuak egin zituen lehena izan zen.
Horrez gainera, lehenengo estroboskopio elektronikoak egin zituen eta Bigarren Mundu Gerran etsaien gudarosteen mugimenduei argazkiak ateratzea ahalbidetzen zuten argazki-unitateak osatu zituen. Gerraren ondoren, Estatu Batuen saio nuklearren argazkiak egiteko arduraduna izan zen, eta sakontasun handian lan egiten zuten urpeko kamerak egin zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q475733
* Multimedia: Harold Eugene Edgerton / Q475733
# Harold F. Dodge

Harold French Dodge (Lowell, Massachusetts, 1893ko urtarrilaren 23 – 1976ko abenduaren 10) kalitatearen kontrol estatistikoaren aitzindarietako bat da, onarpenerako laginketan zehatzago. 1917-1958 urteetan Bell Laboratories enpresan egin zuen lana, kalitaterako estatistikan ezaguna den Walter Shewhartekin batera, besteak beste.
# Harold Harefoot

Harold Harefoot ('erbi oin'; c. 1016 - 1040ko martxoaren 17a) bikingo errege bat izan zen, Ingalaterrako errege 1035etik 1040ra. Danimarkako Kanuto II.a Handia zuen aita (Danimarkako, Norvegiako eta Ingalaterrako erregea), eta Ælfgifu Ælfhelmsdotter zuen ama.
Kanuto III.a Hardeknut bere anaiordea bion aitaren oinordekoa izan zen Danimarka eta Ingalaterrako erregetzan, aita 1035eko abenduak 12an hil ondoren, baina, Magnus I.a Norvegiakoarekin liskarrean zebilenez, ezin izan zuen Ingalaterrara joan han bere autoritatea sendotzera, eta, beraz, bere Harold Harefoot izendatu behar izan zuen Ingalaterrako erresumako ordezkari bezala, Kanuto bera joan bitartean.
Haroldek, bere burua errege izendatzen du 1037an, Kanutok, hori onartzea beste erremediorik izan ez zuelarik, norvegiar erregearen aurkako borrokak zirauen bitartean, norekin, azkenean, adostasun batetara iritsi zen 1038an, honen bidez, Hardeknut seme-alabarik izan gabe hiltzen bazen, oinordekoa Magnus I.a Norvegiakoa bihurtuko zelarik.
Danimarka baketua izan ondoren, Kanuto, Ingalaterra inbaditu eta bere anaia traidorea tronutik kentzeko prestatzen da. 1040an. Harold, inbasioa baino pixka bat lehenago hil zenez, Kanutok, Ingalaterra domeinatzeko libre zen, handik gutxira errege koroatua izan zelarik.
* Datuak: Q188627
* Multimedia: Harold Harefoot / Q188627
# Hipokrisia

Hipokrisia edo zurikeria norberak ez dituen sentimenduak eta iritziak edo jarraitzen ez dituen sinesmen eta jarrerak azaltzea da. Hipokrisiaz jokatzen duen pertsona bat hipokrita dela esaten da. Jokabide hipokritak moralki arbuiagarriak izaten dira gizartean, nor bere interesen alde egiten den iruzur, gezur edo engainu gia interpretatzen delako.

## Ikus, gainera

* Lausengua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q201650
* Multimedia: Hypocrisy / Q201650
# Hipokrisia eta faxismoaren aurka

Hipokrisia eta faxismoaren aurka Des-kontrol musika taldearen 6. diskoa da, 2008. urtean Baga-Biga diskoetxearen zigilupean argitaratutakoa. Lan honetan taldearen "Duintasunez eutsi" kantua, bi abesti berri eta hiru bertsio batu dituzte.

### Diskoaren grabaketan parte hartu duten gonbidatuak

* Xabier Silveira
* Gari (Hertzainak)
* Aitor Lopez Rekarte
* Jul Bolinaga (RIP)
* Porrotx
* Mikel Gonzalez
* Eñaut Zubikarai
* Jon Ansotegi
* Iñigo Velez de Mendizabal
* Mikel Balenziaga
* Dieguillo (Quemando Ruedas, Cicatriz, Antisocial)
* Fernando-Sapo (Kuraia),
* Xabi eta Aguayiko (Kaotiko)
* Fermin Muguruza
* Niko (MCD)
* Podri (Anarko)
* Iñigito (Etsaiak)

## Kantuen zerrenda

* Hipokrisia eta faxismoaren aurka
* No hay sitio para ti, MCD
* Duintasunez eutsi
* Hay algo aquí que va mal, Kortatu
* Makina lehertu arte
* Pakean utzi arte, Hertzainak

## Kanpo estekak

* Hipokrisia eta faxismoaren aurka komunikatua
* Hipokrisia eta faxismoaren aurka bideoklipa (Youtube)
* Datuak: Q12259144
# Hipokrisiari Stop! Bilbo 93-X-30

Hipokrisiari Stop! Bilbo 93-X-30 Negu Gorriak taldearen bostgarren albuma izan zen (eta lehendabizikoa zuzenean grabatua). Borreroak Baditu Milaka Aurpegi albuma argitaratu zutenean, Itxurakeriari Stop!! Hypocrisy Tour 93 bira egin zuten, azken kontzertua Bilboko Nazioarteko Erakustazokan 1993ko urriaren 30ean zuena. Bertan Lin Ton Taun eta Radio Bemba (Mano Negra taldearen izengoitia) hasierako gonbidatuak izan zituzten.

## Abestiak

* «¿Cando se xoga á pelota aquí?»
* «Bi doberman beltz»
* «Lehenbiziko bala»
* «Ez dezagun sal + Esan ozenki + Rock & Rollaren jukutria»
* «Pistolaren mintzoa»
* «B.S.O.»
* «Bost gehiago»
* «Itxoiten»
* «Oker dabiltza»
* «Hipokrisiari Stop!»
* «Irakatsitako historia»
* «Borreroak baditu milaka aurpegi»
* «Hemen izango bazina»
* «Gora Herria»
* «Radio Rahim»
* «Hator hator
Negu Gorriak taldeak abesti guztiak moldatu zituen, «Pistolaren mintzoa» (M-ak) eta «Hator, Hator» (herrikoa) izan ezik.
Fermin Muguruzak hitz guztiak idatzi zituen, honako hauek izan ezik:
* «Pistolaren mintzoa», Xabier Montoiarenak.
* «Bost gehiago» Kaki Arkarazorenak.
* «Itxoiten», Valiente-Borottoren komiki batean oinarrituak.
* «Borrerroak baditu milaka aurpegi», Jon Sarasuarenak
* «Hator, Hator» (herrikoia).

## Parte-hartzaileak
### Musikariak

| Negu Gorriak: Fermin Muguruza: abeslaria. Iñigo Muguruza: gitarra eta ahotsa. Kaki Arkarazo: gitarra eta ahotsa. Mikel «Anestesia»: baxua eta ahotsa. Mikel «Bap!!»: bateria. | Laguntzaileak Manu Chao: «Gora herria» abestian ahotsa. Joseba Tapia: «Gora Herria» abestian trikitia. Fidel Nadal: «Gora herria» abestian ahotsa. |

### Teknikariak

* Anjel Katarain: soinu teknikaria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9003913
# Hipolito

Hipolito (grezieraz: Hippolytos) mitologia grekoan, Teseo Atenasko erregearen eta amazona baten semea (Melanipe, Antiope edo Hipolita, aldaeren arabera) zen. Artemisa garbiarenganako jaidura berezia zuen, eta kastitate osoan bizi izan zen. Afroditak, jarrera hori beretzat iraingarri iritzirik, Hipolitorenganako gurari makurra piztu zion Fedrari, Teseoren emazteari. Hipolitok gaitzetsirik, Fedrak gutun bat utzi zion Teseori, bere semeak desohoratu nahi izan zuela salatuz, eta bere buruaz beste egin zuen. Atenasko erregeak bere semea madarikatu eta Poseidonen laguntza eskatu zuen. Atenastik zalgurdi batean ihesi zihoala, zaldiak aztoratu zituen munstro bat agertu zen itsasoan; zalgurdia irauli eta Hipolito hil egin zen. Hipolitoren izpiritua Tartarora jaitsi zen, eta han Artemisak bere gurtzailea berpitz zezan eskatu zion Asklepiori. Hark hala egin zuen, eta Artemisak Hipolito hartu eta Ariziako santutegira eraman zuen.
Hipolitoren gaia Euripidesek erabili zuen Hipolito koroa-eramailea (Hippolytos stephanephoros) tragedia ospetsuan, autorearen lan gorenetarikoa. Jean Racineren Fedra (Phèdre) Euripidesen obran oinarritzen da, eta Rameauren Hipolito eta Arizia (Hippolyte et Aricie) operak ere gai bera darabil.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q338201
* Multimedia: Hippolytus / Q338201
# Hipokotilo

Hipokotiloa hazi batetik ernetzen den landarearen zati bati erreferentzia egiteko erabiltzen den botanikako hitza da.
Enbriogenesia gertatzen denean, enbrioia ernaltzean hazten den heinean, agerraldi bat (erradikula) bidaltzen du, lurra sartzean sustrai nagusi bihurtuko dena. Erradikularen irteeraren ondoren, hipokotiloa azaleratzen da plantulako apexa (eta, normalean, haziaren bilgarria ere bai) lurraren mailatik altxatuz, enbrioi-hostoak ("kotiledoi" deituak) eta benetako lehen hostoak sortzen dituen "plumula" bultatuz. Hipokotiloa plantularen lehen hedapen-organoa da, eta zurtoina osatu arte garatzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1426202