OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lust for a Vampire

Lust for a Vampire (euskaraz Banpiro Batengatik Lizunkeria), baita Love for a Vampire edo To Love a Vampire izenez ere ezaguna (Banpiro Batengatik Maitasuna edo Banpiro Bat Maitatzea), 1971ko Jimmy Sangster britainiarrak zuzendutako beldurrezko film bat da. Ralph Bates, Barbara Jefford eta Suzanna Leigh aktoreek antzeztu zuten.
Karnstein Trilogia osatzen duten filmeetako lehena da, The Vampire Lovers (1970) eta Twins of Evil (1972) filmeekin batera, hiruak ere J. Sheridan Le Fanu irlandar idazlearen Carmilla (1872) eleberrian oinarrituak.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1830, Estiria, Richard Lestrange (Michael Johnson) idazlea nesken ikastetxe bat bisitatzen dago. Bertan, Mircalla (Yutte Stensgaard) neska gazte ikasle lizuna ezagutuko du, zinez, gainontzeko neska ikasleak erasotzen dituen Carmilla Karnstein banpiroa dena.

## Aktoreak

* Yutte Stensgaard: Mircalla Herritzen / Carmilla Karnstein
* Michael Johnson: Richard LeStrange
* Ralph Bates: Giles Barton
* Barbara Jefford: Herritzen kondesa
* Suzanna Leigh: Janet Playfair
* Helen Christie: Simpson andereinoa
* Mike Raven: Karnstein kondea
* Harvey Hall: Heinrich inspektorea
* Michael Brennan: Ostalaria
* Pippa Steel: Susan Pelley
* Judy Matheson: Amanda
* David Healy: Raymond Pelley
* Jonathan Cecil: Biggs
* Erik Chitty: Herz irakaslea
* Jack Melford: Artzapezpikua
* Christopher Neame: Hans
* Kirsten Lindholm: Neska nezakaria
* Luan Peters: Trudi
* Christopher Cunningham: Gurdizaina
* Nick Brimble: 1. herritarra
* Sue Longhurst: Ikastetxeko neska

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q2005252
# Luster

Luster Norvegiako udalerria da. Sogn og Fjordane konderrian kokatua dago. 2706.63 km² ditu eta 487 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Stryn Skjåk Lom Vang Årdal Sogndal Jølster Sunnfjord Municipality $^{(en)}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q503612
* Multimedia: Luster / Q503612
# Lustleigh

Lustleigh, Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Devon konderrian.
600 biztanle inguru ditu.
* Datuak: Q2294866
* Multimedia: Lustleigh / Q2294866
# Luston

Luston, Ingalaterrako mendebaldean dagoen herri bat da, Herefordshire konderrian.
2011n 541 biztanle zituen.
* Datuak: Q6705291
* Multimedia: Luston / Q6705291
# Lourdes Munitxa

Lourdes Munitxa Goxenola (Euba, Zornotza, Bizkaia, 1948ko ekainaren 1a - ib., 2010eko uztailaren 9a ) abertzale eta euskaltzale ezaguna izan zen. Mitin askotako hizlaria eta euskara bultzatzailea.

## Biografia

​Lourdes Munitxa Zornotzako Euba auzoan jaio zen, Munitxene baserrian, eta jaiotetxean bertan hil zen 62 urte zituela. Emakume egilea eta eragilea izan zen. Hainbat alorretan jardun zuen. ​

### Auzoan

​Gaztetan Orueko Lagundi dantza taldearen bultzatzailea izan zen, baita Anaidi taldeko txistularia eta Orueko koruko abeslaria ere. Martzel Andrinuak sortutako euskarazko antzezlanetan ere parte hartu zuen. Eubako jai-batzordean urteetan jardun zuen euskal giroko jaiak antolatzen.

### Euskara arloan

​ Gaztetatik murgildu zen euskararen biziberritze lanetan. ​ ­Agur­ aldizkarian Josu Arenazaren laguntzailea izan zen. ​ Jose Antonio Retolazak sustaturiko Kili-Kili umeentzako komiki-aldizkaria bultzatzen eta banatzen jardun zuen. ​ ­Euskerazaleak elkarteko Zuzendari Batzordeko kide izan zen (1970-1972).

### Politikan

​Politika munduan militante eta hizlari jardun zuen EAJ-PNVko mitinetan, batez ere 1976-1977 urteetan, Carlos Garaikoetxea, Iñaki Anasagasti, Manuel Irujo zein Balendin Enbeita bertsolariarekin, besteak beste.
Bizkaiko ordezkaria izan zen EAJ-PNVren Aberri batzarrean. Udal Erakundeko batzarkidea izan zen kultura batzordeko arduradun gisa, Begoñako barrutitik.
1985an (EA) Eusko Alkartasunan afiliatu zen. 1994an Eusko Alkartasunako hautagaien zerrendan egon zen Europako Parlamenturako Diputatuen hauteskundeetan.

## Omenaldiak

* 2017an Itxaso Atutxak Emakume abertzaleei omenaldia izeneko hitzaldian Lourdes Munitxa gogoratu zuen eta haren nortasuna.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.amorebieta.com/atrasados/julioii2010.pdf 19.orr.
* ↑ https://www.euskalmemoriadigitala.eus/handle/10357/41411
* ↑ «Antiguos militantes de ETA forman el partido político EIA - Archivo Linz de la Transición española | Fundación Juan March» www.march.es (Noiz kontsultatua: 2023-06-01).
* ↑ Angulo, Javier. (1977-04-21). «La liberación nacional vasca, objetivo del PNV» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2023-06-01).
* ↑ «Democracia» web.archive.org 2019-11-11 (Noiz kontsultatua: 2023-06-01).
* ↑ http://www.juntaelectoralcentral.es/cs/jec/documentos/PEuropeo_1994_Candidaturas.pdf
* ↑ https://www.eaj-pnv.eus/eu/agiriak/18501/emakume-abertzaleei-omenaldia

## Kanpo estekak

* http://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/munitxa-goxenola-lourdes/ar-82999/
* Lourdes Munitxa. Argazkiak https://ianasagasti.blogs.com/files/173.12-fotos-glosadas-n%C2%BA-131-19.03.pdf
* https://web.archive.org/web/20220409032533/https://www.ondarebideak.eus/erakutsi_item?id=708132
* Datuak: Q55833613
# Lourdes Odriozola

Lourdes Odriozola Oiarbide (Errenteria, Gipuzkoa, 1964ko otsailaren 27a) gipuzkoar historialari eta dokumentalista da.
Bere lan ildo nagusiak ontzigintza, itsas historia, sagardoa, ardoa eta pomologia dira. Gipuzkoa eta bertako herrien historiaren arlo ezberdin asko landu ditu. Mintegi, kongresu, jardunaldi eta hitzaldi ugaritan parte hartzen du. Auñamendi entziklopediarekin, Udako Euskal Unibertsitatearekin eta beste kultura-erakunde batzuekin aritzen da eta hainbat ikerlan burutu ditu. besteak beste hauek:
* Puntako teknologia Errenteriako itsas industrian: XVI-XVIII. mendeak.(UEUko hitzaldia, 1997) (UEUko hitzaldia, 2020)
* Untzigintza Gipuzkoa eta Bizkaian XVI-XIX. mendeetan. (UEUko hitzaldia, 1997)
* Euskal Herriko ontzigintzari buruzko historiografia
* Gipuzkoako eta Bizkaiko ontziolak.
* Ontzigintza Euskal Herrian (kontzeptua).
* Balenciaga (Industria).
* Uriberriko ontziola (Industriak).
* Zumaiako portua (Enpresak).
* Real Astillero Basanoagakoa (Enpresak).
* Mapilgo ontziola (Enpresak).
* Astigarribiako ontziola (Enpresak).
* Arrizabalaga eta Olasagasti ontziolak (Enpresak).
* Ontziak eraiki eta konpontzeko Euskalduna Konpainia (Zerbitzuak).
* Hondarribiko Olaziregi ontziola (industriak).
* Zorrotzako Errege Ontziola (Industriak)

## Erreferentziak

* 1 2 «Odriozola Oyarbide, Lourdes - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2020-10-12).
* ↑ «Lourdes Odriozola: "Buruzagia emakumea izatea ere posible da" - Antzuola» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2020-10-12).
* 1 2 Lourdes Odriozola: “1590tik 1730era Errenteria Euskal Herriko ontzigintza zentro nagusietako bat izan zen” – UEU365. (Noiz kontsultatua: 2020-10-12).
* ↑ «Errenteria 700 urte: herria eta teknologia jardunaldia. :: ikasi :: Udako Euskal Unibertsitatea» www.ueu.eus (Noiz kontsultatua: 2020-10-12).
* ↑ Oiarbide, Lourdes Odriozola. (1997). Untzigintza Gipuzkoa eta Bizkaian XVI-XIX. mendeetan. (Noiz kontsultatua: 2020-10-12).
* ↑ Odriozola Oiarbide, Lourdes. (1996). «Euskal Herriko untzigintzari buruzko historiografia» ITSAS MEMORIA (1): 216–229. ISSN 1136-4963. (Noiz kontsultatua: 2023-04-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q93428826
* Multimedia: Lourdes Odriozola / Q93428826
# Lourdes Oiarbide

Lourdes Oiarbide Jiménez (Egino, Asparrena, Araba, 1994ko apirilaren 8a) arabar txirrindularia da. Bizkaia-Durango talde profesionalean debutatu ondoren, 2013az geroztik lehen mailan aritzen da.

## Palmaresa

2017
* Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketa
2019
* Burgosko Itzuliko etapa 1
* 2. Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan
* Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketa
* 3. Thüringen Ladies Tourrean
* 6. Donostiako Klasikoan
2020
* 4. Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan
2021
* 3. Espainiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan
* 4. Belgium Tourrean

## Emaitzak lasterketa nagusietan

| Lasterketa | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 |
| Italiako Giroa | - | - | - | 101. | - | - | - | - |
| Audeko Tourra | X | X | X | X | X | X | X | X |
| Grande Boucle | X | X | X | X | X | X | X |
| Errepideko Munduko Txapelketa | - | - | - | - | UT | - | 74. | - |
| Erlojupeko Munduko Txapelketa | - | 34. | - | - | 42. | - | 41. | 37. |
-: Ez zuen parte ospatu Err.: Erretiratu zen X.: Ez zen antolatu

## Taldeak
### Errepideko txirrindularitza

| Taldea | Herrialdea | Urteak |
| Bizkaia-Durango | EH | 2013-2017 |
| Movistar Team | EH | 2018-gaur egun |

## Kanpo estekak

* Elkarrizketa: Helburu garbien falta nabaritzen nuen, eta taldeak entzun egin nau Berria, 2023.01.20
* Datuak: Q18170653
* Multimedia: Lourdes Oyarbide / Q18170653
# Lourdes Olaeta

Lourdes Olaeta Torrezuri bizkaitar dantzaria da, Segundo Olaetaren alaba (Gernika). Haurra zelarik Elai-Alai taldearekin egin zuen dantza. Bere anai-arrebek bezala, Parisen egin zituen Dantza Klasikoko ikasketak, eta ondoren Miarritzera joan zen bizitzera. Familia Gernikara itzuli zenean (1948) aitak Olaeta dantza-taldea berriro osatu zuen, eta Lourdes izendatu zuen lehen dantzari. Bilboko Olaeta Eskolako irakasle izan zen, eta dantzan, ikasten, irakasten eta musikagintzan jardun du.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12262638
# Lourdes Maldonado

Lourdes Maldonado Alkonada (Irun, 1973ko maiatzaren 3a) gipuzkoar kazetaria da. Nafarroako Unibertsitatean kazetaritza ikasi ondoren, Txingudi Telebistan hasi zen lanean. Antena 3 eta Telemadrid kateetan albistegiak aurkeztu ditu.
* Datuak: Q5981552
* Multimedia: Lourdes Maldonado / Q5981552
# Luxenburgoren banaketa administratiboa
## Barrutiak

Luxenburgo 3 barrutietan zatituta dago:
* Diekirch
* Grevenmacher
* Luxenburgo

## Kantonamenduak

Era berean, barruti horiek kantonamendutan zatiturik daude, guztira 12 kantoi osatuz:
* Diekirch
** Clervaux kantonamendua
** Diekirch kantonamendua
** Redange kantonamendua
** Vianden kantonamendua
** Wiltz kantonamendua
* Grevenmacher
** Echternach kantonamendua
** Grevenmacher kantonamendua
** Remich kantonamendua
* Luxenburgo
** Capellen kantonamendua
** Esch-sur-Alzett kantonamendua
** Luxenburgoko kantonamendua
** Mersch kantonamendua

## Udalerriak

Kantonamenduak udalerritan (frantsesez commune) zatiturik daude.

## Hiriak

Luxenburgoko udalerrietatik 12k hiri estatusa daukate. Hona hemen:
* Diekirch
* Differdange
* Dudelange
* Echternach
* Esch-sur-Alzette
* Ettelbruck
* Grevenmacher
* Luxenburgo
* Remich
* Rumelange
* Vianden
* Wiltz

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2695008
* Multimedia: Subdivisions of Luxembourg / Q2695008
# Luxenburgoko lorategiak

Luxenburgoko lorategiak (frantsesez: Jardin du Luxembourg) Parisen dagoen Luxenburgoko Jauregiaren lorategia da. Jauregia eta lorategia bera Frantziako Senatuari dagozkie. 6. barrutian kokaturik dago.

## Historia

Henrike III.a Nafarroakoa eta IV.a Frantziakoa hiltzerakoan bere alargun Maria Medici semearen erreginaordea bihurtu zen. 1612an Pineyko Dukearen (François de Luxembourg) Hôtel particulier jauregia eta inguruko lurrak erosi zituen eta lorategia eraikitzeari ekin zion. 1612an bertan 2.000 zumar landatu zituen eta bere jaioterria zen Florentzian zeuden bezalako lorategiak sortzea agindu zuen. Tommaso Francini izan zen lorezain nagusia. 1620 urtean Medici iturria eraiki zen. 1630an lur gehiago erosi eta lorategiak handitu zituen, diseinu berria Jacques Boyceau-ri aginduz. Hurrengo monarkek ordea lorategiak alde batera utzi zituzten eta ez zen berrikuntzari egin.
Frantziako Iraultzaren ondoren Jean Chalgrin arkitektoak lorategia berritzeko ardura hartu zuen. Medici iturria berreraiki zuen eta frantziar estiloko lorategiak eraiki zituen. 1848an pertsonen eskulturak ezartzen hasi ziren, hasieran Frantziko erreginenak eta 1880 eta 1890 hamarkadetan idazle eta artisten eskulturak. 1865 urtean l'Abbé de l'Épée kalea luzatu zen eta lorategiak bitan banatu zituen. Axzalera txikitu egin zen orduan eta Medici iturria mugitu beharra ere izan zen. XIX menderako jadanik lorategiak bazituen hainbat eraikin, maiorette antzokia, musika kioskoa, negutegiak, erletokia, orangerie-a... fruitu-baratze bat eta larrosa lorategia ere bazeuden.

## Egitura

Luxenburgoko lorategiak giro lasaiarengatik dira ezagun. Zuhaitz lerroek inguratutako etorbide luzeak ditu eta ehun eskultura inguru ere bai. Putzu zirkular bat du, barnean eskala txikiko belaontzien modeloak daude. Txontxongiloen antzokia ere badago eta Mediciren iturriak ere bertan dirau.
Hainbat ekintza egiten dira bertan. Erlezaintza eta baratze eskolak ematen dira Davioud pabiloian. Baratzeak 1000 fruitu arbola ditu eta sagarrondo eta madariondoen bilduma handia du. Gaur egungo orangeriea 1839an eraiki zen. Bertan 180 zuhaitz espezie gordetzen dira negu partean, udaberrian lorategira ateratzen direnak; zitriko ugari, datil-palmondoak, heriotzorriak, mingranondoak... 250 eta 300 urte dituzten laranja mingotsak ere badira. Negutegiak XVIII mendean eraiki ziren, lorategiak apaintzeko lorean hazten dira bertan. 1838tik aurrera 10.000 orkideatako bilduma du.
Kirolak egiteko ere badira tenis eta saskibaloi kantxak, Jeu de paume jokalekua, eta borroka arteak ere praktikatzen dira.

## Iruditegia
### Eraikinak

* Luxenburgoko Jauregia.
* Lorategiak Jauregiaren aurrean.
* Medici iturria.
* Belaontziak putzuan.
* Orangerie.
* Orangerie barnealdea.
* Davioud pabiloia.

### Eskulturak

* Maria Medici.
* Joana III.a Nafarroakoa.
* Margarita Nafarroakoa.
* Charles Baudelaire.
* George Sand.
* Frédéric Chopin.
* Askatasunaren Estatuaren modeloa.

## Informazio praktikoa

* Helbidea: 15 Rue de Vaugirard, 75291 Paris, Frantzia
* Ordutegia:
** Neguan 8:15 - 16:30
** Udan: 7:30 - 21:30
* Geltokia: Luxembourg

## Kanpo estekak

* Datuak: Q309458
* Multimedia: Jardin du Luxembourg / Q309458
# Luxenburgotar

Luxenburgotarrak edo luxemburgarrak (luxenburgeraz: lëtzebuerger) Luxenburgoko herritarrak dira. Germaniar jatorrikoa, austriarrek bezala, Germaniar Konfederazioaren gainbeherara arte, bere burua alemaniarren eskualdeko taldetzat hartzen zuten.
Egun gehienak Luxenburgon bizi arren, munduan zehar luxemburgar diaspora bat dago, batez ere Frantzian, Belgikan eta Estatu Batuetan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. .
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1092641
* Multimedia: People of Luxembourg / Q1092641
# Luxenburgoko futbol selekzio nazionala

Luxenburgoko futbol selekzio nazionala kirol haren arloan herrialde hartako ordezkaria da. Stade Josy Barthel zelaian jokatzen ditu etxeko partidak.

## Palmaresa

* Ez da inoiz Munduko Futbol Txapelketa edo Europako Futbol Txapelketarako sailkatu.

### Joko Olinpikoetako Futbol Txapelketa

* Hainbat parte hartze izan ditu, 1920, 1924, 1928, 1936, 1948 eta 1952an. 1924an bigarren itzulia jokatu zuen, beste guztietan lehen itzulian izan zen kanporatua.

## Uniformea

* 2010 ||
* 2013 ||
* 2015 ||
* 2018 ||

## Jokalari aipagarrienak

2018ko ekainaren 5ean eguneratua
| Parte hartzeak JokalariaParte hartzeakUrteak 1Jeff Strasser981993–2010 Mario Mutsch982005- 3René Peters932000–2013 4Jonathan Joubert902006–2017 5Eric Hoffmann892002–2014 6Carlo Weis871978–1998 7Daniel Da Mota862007– 8François Konter771955–1969 9Roby Langers731980–1998 Aurélien Joachim732005- | Goleatzaileak JokalariaGolak 1Léon Mart16 2Gustave Kemp15 3Camille Libar14 Aurélien Joachim14 5Nicolas Kettel13 6François Müller12 6Léon Letsch7 |

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q184266
* Multimedia: Luxembourg national football team / Q184266
# Luxenburgoko historia

Luxenburgoko historia inguruko herrialdeen historia, jende eta gobernuekin estuki erlazionatuta dago. Urteetan zehar, Luxenburgoko lurraldeak banaketak jasan, jabetza aldatu eta independentzia politikoa eskuratu ditu.
Nahiz eta Luxenburgoko historia Aro klasikoraino azter daitekeela dela dioten, benetan 963. urtean hasi zela uste da. Hurrengo bost mendeetan Luxenburgoko etxe boteretsuaren agerpena eta desagerpena eman ziren, Luxenburgoren independentzia ahalbidetuz. Denboraldi labur batez Borgoinako etxeak gobernatu ostean, 1477. urtean Habsburgotarrek eskuratu zuten boterea. Ostera, 1556. urtean, Espainiar Herbehereen parte bilakatu zen.
Laurogei Urteko Gerra ondoren, Luxenburgo Hegoaldeko Herbehereen parte bilakatu zen. 1713ko Utrechteko ituna dela eta, Espainiak Habsburgoko dinastia austriarrari eman zion lurraldea. 1815ean, Frantziaren okupazioaren eta Pariseko itunaren ondorioz, Luxenburgo Herbehereei loturiko Dukerri Handia bilakatu zen. Horrez gain, itunak Luxenburgo banantzea eragin zuen, 1659an dagoeneko banatu zelarik eta berriro banatuko zelarik 1839an. Itun hauek Luxenburgoren lurraldea murriztu zuten arren, bere independentzia zabaldu zuten, Luxenburgoko 1867ko krisialdian berretsi zena.
Hurrengo hamarkadetan zehar, 1890ean bananduriko gobernu etxe bat eraiki ostean, herrialdea Alemaniaren eraginpean zegoen eta 1914tik 1918ra honek okupatua. Bigarren Mundu Gerratik aurrera, Luxenburgo munduko herrialde aberatsenetarikoa bihurtu da, finantza zerbitzuetako hazkuntza handiagatik, bere egonkortasun politikoagatik eta Europar baterakotzeagatik.

## Luxenburgo Antzin Aroan (936 aurretik)

Luxenburgoko Dukerriaren lurraldea hasiera batean trevero izeneko tribu belgikarrak jendeztatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q312456
* Multimedia: History of Luxembourg / Q312456
# Luxenburgotar franko

Luxenburgotar frankoa (frantsesez: franc luxembourgeois, luxenburgeraz: Lëtzebuerger Frang, alemanez: Luxemburger Franken) Luxenburgoko diru ofiziala zen 1854. urtetik eta euroaren sarrera baino lehen, 2002ko urtarrilaren 1ean. fr edo F ikurra franko antzinako txanponetik datorkio.
1999an euroarekiko 40,3399 LUFeko balio finkoa ezarri zitzaion.

## Billeteak

| Balio | Kolore | Neurriak | Aurrealde | Atzealde |
| 100 Franko | Gorri | 142 x 76 mm | 100 - CENT FRANCS - Joan duke handia - Dukerri Handiaren Jauregia - INSTITUT MONETAIRE LUXEMBOURGEOIS - GRAND-DUCHE DE LUXEMBOURG | 100 - HONNERT FRANG - Luxenmburgo Hiria - LËTZEBUERG |
| 1000 Franko | Marroi | 154 x 76 mm | 1000 - MILLE FRANCS - Joan duke handia - INSTITUT MONETAIRE LUXEMBOURGEOIS - GRAND-DUCHE DE LUXEMBOURG | 1000 - DAUSEND FRANG - LËTZEBUERG |
| 5000 Franko | Berde | 160 x 76 mm | 5000 - CINQ MILLE FRANCS - Joan duke handia - INSTITUT MONETAIRE LUXEMBOURGEOIS - GRAND-DUCHE DE LUXEMBOURG | 5000 - FENNEF DAUSEND FRANG - LËTZEBUERG |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q213940
* Multimedia: Money of Luxembourg / Q213940
# Lurte

Lurte (aragoierazko izena da, baina euskaratik bide dator eta ziurrenik luizi esan nahi zuen, edo bestela elur-jausi, hots, elurte) Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Zaragoza hirian sortutako folk musika taldea da. Bere musika aragoitar haizezko musika tresnen erabilpenean oinarritzen da, esate baterako: Botoko gaita, dultzaina, Ribagorzako tronpa, ttun-ttuna edota txistua, eta guzti horiei perkusio boteretsu bat batzen diote.
Taldearen erritmo, indar eta izaerak almogavarren guduak oroitarazten dituzte Almogabarrak Aragoiko Erregearen edota hobekien ordaintzen zuenaren zerbitzupeko mertzenario gudaroste bat izan zen, XI. eta XIV. mende artean guduka aritu zirenak.
Euren musika emanaldietan almogavarren erara jantziak agertu ohi dira.

## Diskografia

* Dispierta Fierro! (2005) ("Iratzarri burdin!")
* Deus lo Bol (2008) ("Jainkoak hala nahi du")
* Biellas Esferras (2010) ("Hondamen zaharrak")
* Neopatria (2011) ("Neopatria", aintzinako Greziako dukerria)

## Erreferentziak

* ↑ Ikus Orotariko Euskal Hiztegia, s.v. lurta eta elurte, hurrenez hurren.

## Kanpo estekak

* Lurte taldearen webgune ofiziala (Aragoieraz) (Gaztelaniaz) (Frantsesez) (Ingelesez)
* Lurte taldea, Myspace.com webgunean (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q2881808
# Lurzaindia

Lurzaindia lurra laborantzako tresnatzat babesten eta espekulazioaren aurka diharduen Ipar Euskal Herriko talde bat da.

## Helburuak

Lur eremuen prezioak zuzenak direla ziurtatzeko Safer egiturari (lurren prezioak finkatzeko Frantziako egitura) deitzen dio eta behar denean lurrak erosten ditu, bertako laborariei alokairuan uzteko.

## Historia

2013an sortu zen, eta GFAMren segida hartu zuen. Geroztik, bederatzi aldiz Safer erakunde publikoarengana joan izan da, bere esku duen lurren prezioa zuzena izan dadin ziurtatzen duelako.
2016ko uztailean 374 hektarea zeuzkan bereganatuta, eta 29 laborarik egiten zuten lan Lurzaindiari esker, Ipar Euskal Herriko hogei etxaldetan.

## Erreferentziak

* ↑ «Lurzaindia, lurra laborantzako tresna izan dadin», Berria, 2015-01-06
* ↑ «LURRA EZ DADIN SALEROSGAI IZAN», Berria, 2016-07-03

## Kanpo estekak

* Lurzaindiaren webgunea
* Datuak: Q20492350
# Lursagu gorri

Lursagu gorria (Myodes glareolus) cricetidae familiako karraskaria da, Eurasian bizi dena. 18 hilabete ere bizi den ugaztun hau orojalea da.

## Deskribapena

Gorputza eta burua: 81-123 mm. Isatsa: 36-72 mm. Pisua: 23-36 g
Buru biribildua duen karraskari txiki bat da eta belarriak ilearen luzera nabarmen gainditzen dute. Isatsa proportzionalki luzea da beste mikrotinoen proportzioan.
Bizkarraldean duen kolore marroi-laranjagatik ondo ezagutzen da, baita begi hutsez ere. Alboetan, tonu grisaxkak ditu, azpialdean gris argia horiz lausotua.
Isatsa bi koloretakoa du, gainean oso iluna eta azpian argia. Espezie honetako kumeek, beste mikrotinoetakoek bezala, askoz kolore ilunagoa dute.
Hortzek, gainontzeko mikrotinoek ez bezala, adinarekin nabariagoak diren sustraiak dituzte. Esmaltearen tolesturak osatzen dituen angeluak ere beste mikrotinoetan baino biribilagoak dituzte.

## Biologia eta ohiturak

Karraskari hauen jardueraren zati handi bat gauean gertatzen da, batez ere ilundu ondoren eta argitu baino lehen.
Espezie honen eguneko jarduera ere sentikorra da egunean zehar, batez ere urteko urtaro batzuetan, araldia hasten den garaian.
Ugalketak udazkenera arte irauten du baina elikagai ugariko urteetan, neguan ere jarraitu dezake. Umealdi bakoitzeko kume kopurua bi eta sei bitartekoa izaten da, laukoa da oso ohikoa.
Espezie honen dentsitateak zenbait urtetan igoera nabarmena izaten du, batez ere, elikagai ugariko urteetan.
Elikadura, landareen zati berdeak dira batez ere, eta zenbait fruitu, hala nola masustak, ezkurrak, pagatxak; onddo, goroldio eta artropodo txikiekin osatua.

## Banaketa, habitata eta estatusa

Lursagu gorriak hostozabalen baso hezeetako animalia tipikoak dira, nahiz eta oso habitat ezberdinetan egon daitezkeen, betiere hezetasun ugari eta zuhaizka-estaldura trinkoa izanez gero. Basoaren barruan mikrohabitat bortitzenetan bizi da: Erreka ertzetan, eremu harritsu eta hezeetan, eta masustak, txilardiak eta estaldura lodia eskaintzen duten beste sastrakadi edo sastraka ugari dituzten maldetan.
Karraskari hau Europako eta Asiako zati handi batean hedatuta dago. Iberiar penintsulan Pirinioetan, Kantauri Sisteman eta Demanda mendilerroan baino ez da ezagutzen.
Euskal Herrian iparraldeko eremuan zehar hedatzen da, Kantabriako Mendilerroaren iparraldera iritsiz. Espezie hau ez da aurkitu muturreko hego eta hego-mendebaldeko sektorean.

## Erreferentziak

* ↑ Musser, G. G. eta M. D. Carleton. (2005). Superfamily Muroidea. 894-1531. orr. "Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference". D. E. Wilson eta D. M. Reeder. Johns Hopkins University Press, Baltimore
* ↑ (Gaztelaniaz) Administracion de la Comunidad Autonoma de Euskadi. (1989). Euskal Autonomiu Elkarteko Ornodunak. Graficas Santamaria S.A., 353 or. ISBN 84-7542-639-5..

## Kanpo estekak

Araozko kontuak
* Datuak: Q216580
* Multimedia: Myodes glareolus / Q216580
* Espezieak: Clethrionomys glareolus