OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Giuseppe Gasparo Mezzofanti

Giuseppe Gasparo Mezzofanti (Bolonia, Italia, 1774ko irailaren 19a – Erroma, Italia, 1849ko martxoaren 15a) kardinala eta hizkuntzalaria izan zen.

## Bizitza

Jatorri apaleko familia batean sortua, haurtzarotik beretik ohikoa baino oroimen handiagoa, musikarako entzumen zolia eta atzerriko hizkuntzak ikasteko gaitasun aparta zituela frogatu zuen.
Sorterriko Eskolapioetan ikasi zuen eta han Aita Santuen Lurraldean apopilo zeuden misiolari jesuita askorekin harremanetan jarri, haien ordena ezabatuta baitzegoen. Haiekin solasean, laster ikasi zituen suediera, alemana, gaztelania eta Hego Amerikako zenbait hizkuntza. Eskolan ikasi zituen hizkuntza hilez ere jabetu zen.
Apaizgaitegian ikasi zuen eta filosofia eta teologiako ikasketak bukatu zituen apaiz ordenatzeko arauz ezarritako gutxieneko adina baina askoz ere lehenago. Bitartean, ekialdeko hizkuntzak ikasteari ekin zion.
1797an, 23 urte zituela, apaiz ordenatu zuten eta Boloniako Unibertsitateko hebreeraren, arabieraren, ekialdeko hizkuntzen eta grezieraren katedra bere gain hartu zuen.
1799. eta 1800. urteen artean, Napoleonen armadarekin liskarretan zauritutako atzerritarrak artatu zituen erietxeetan eta horretan ari zela, atzerriko zenbait hizkuntza ikasteko aukera izan zuen. Hiria bisitatzen zuten turisten eta bidaiarien aitor-entzule izan zen.
1831n, Gregorio XVI.aren eskaera onartu eta bere jakintza Herrien Ebanjelizazioaren Kongregazioaren zerbitzuan jarri zuen.
Erroman Eliza Katolikoko txoko guztietatik bertaratutako misiolariak eta jakintsuak zeudenez, hango giro kosmopolitaz hizkuntza asko ikasteko baliatu zen Mezzofanti.
Hizkuntzak ikasteko irrika horretan, txinera ikastea izan zen ahalegin itzela eskatu zion hizkuntza bakarra: horrek behartu zuen lau hilabetez ikasteari ematera txinera jariotasunez hitz egin ahal izateko. Ordutik aurrera txineraz mintzatu zen aita Umpierresekin eta horrek berretsi zuen osoki menderatzen zuela txinera mandarina –Umpierres lehenago Macaon misiolari ibilia zen eta Herrien Ebanjelizazioaren Kongregazioko hizkuntza irakasle zen–. Mezzofanti hiperpoliglota bilakatu zen eta 39 hizkuntza menderatzen zituen, tartean euskara.
Gregorio XVI.a haren lagun eta babesle egin zen eta kardinal izendatu zuen 1838ko otsailaren 12ko kontsistorioan.
Erroman hil zen 1849an. Erromako Sant'Onofrio al Gianicolo elizan hilobiratu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Russell, Charles William. (1858). Life of the Cardinal Mezzofanti. Londres: Longman &Co, 467 or..

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Mezzofantik zekizkien hizkuntzen taula
* Datuak: Q117763
* Multimedia: Giuseppe Caspar Mezzofanti / Q117763
# Giuseppe Guerini

Giuseppe Guerini (Gazzaniga, 1970eko otsailaren 14a), italiar txirrindulari ohia da. Turbo ezizenaz ezaguna da. 1993 eta 2005. urteen artean izan zen profesional, baina garaipen gutxi izan arren garrantzitsuak izan ziren. 1999ko Tourrean, Alpe d`Huez-en amaitzen zen etapan, argazki bat ateratzen zegoen pertsona batek ostopo egin zion eta lurrera jauzi ziren biak, baina, hala ere, etapa irabazi zuen.

## Taldeak

* Navigare (1993-1995).
* Team Polti (1996-1998).
* Telekom (1999-2003).
* T-Movile (2004-2007).

## Palmaresa

1991
* 3. Girobion
1994
* Portugalgo Itzuliko etapa bat.
1995
* Settimana Lombardako bi etapa.
* 3. Haut-Varko Tourrean
1996
* 2. Route du Sudean eta etapa bat.
* 3. Romandiako Tourrean
1997
* 3. Italiako Giroan.
* 5. Romandiako Tourrean
1998
* 3. Italiako Giroan eta etapa bat.
* Settimana Lombardako etapa bat.
* 5. Apeninoetako Giroan
1999
* Frantziako Tourreko etapa bat.
* 3. Gaztela eta Leongo Itzulian
2002
* 2. Setmana Catalanan eta etapa bat.
2003
* 2. Suitzako Itzulian.
* 8. Euskal Bizikletan
2004
* 8. Suitzako Itzulian
2005
* Frantziako Tourreko etapa bat.

## Kanpo estekak

Giuseppe Guerini - ProCyclingStats
* Datuak: Q918772
* Multimedia: Guiseppe Guerini / Q918772
# Giuseppe Giacosa

Giuseppe Giacosa (Collereto Parella, 1847ko urriaren 21a - ibidem, 1906ko irailaren 1a) italiar olerkari, antzerkigile eta libreto egilea izan zen.
Zuzenbidea ikasi arren, Turingo Unibertsitatean ez zen lanbide legalean aritu. Bere lehen arrakasta 1871ko Una Partita a Scacchi antzezlana izan zen. 'La signora di Challant' idatzi zuen Sarah Bernhardt aktore frantziarrarentzat.
Giacomo Pucciniren Manon Lescaut operaren libretoaren azken bertsioa idatzi zuen, baita Pucciniren beste hiru operaren libretoak ere (La Bohème, Tosca eta Madama Butterfly), azken hau Luigi Illicarekin batera.
* Datuak: Q372032
* Multimedia: Giuseppe Giacosa / Q372032
# Giuseppe Jappelli

Giuseppe Jappelli (Venezia, 1783ko maiatzaren 14 - idem, 1852ko maiatzaren 8) arkitekto eta ingeniari italiarra izan zen. Neoklasizismo barruan kokatzen zaio. Bere espezializatea lorezaintza eta paisaiarekin lotutako arkitektura izan ziren.

## Biografia

Giuseppe Jappelli Boloniako Clementine Akademian ikasi zuen. 1837an Frantzian eta Erresuma Batuan ibili zen, arkitekturaren joera berriak ezagutuz. Orduan paisaiaren arkitektura deskubritu zuen. Bere lan ezagunena Paduako Caffè Pedrocchi da.

## Obra batzuk
### Arkitektura

Obra eta proiektu asko utzi zituen Japellik. Lan nagusiak Paduan egin zituen. Hona hemen batzuk:
* Casa di forza, Padua, Castello Carrarese, (1807)
* Centro Termale Abanoren berrantolaketa – Montirone, Abano Terme (Padua) (1817-1825)
* Udal Jauregia, Piove di Sacco (Padua) (1820-1821)
* Oratorio e Giardino della Libera (Bonelli, gero Zambelli), Volta Brusegana, Padua (1821ean amaituta)
* Caffè Pedrocchi, Padua (1826 - 1831 - 1842)
* Villa Ca' Minotto, Rosà, (Vicenza) (1832)

### Lorategiak eta parkeak

* Treves lorategia, Padua (1829)
* Villa Ca' Minotto, Rosà (Vicenza) (1832)
* Villa de Manzoni ai Patt, Sedico (Belluno) (1835)
* Sopranzi lorategia, Tradate (Varese) (1840)
* Pacchierotti lorategia, Padua (1840)
* Wollemborg lorategia, Loreggia (Padua) (1840)

## Kanpo estekak

* (Italieraz):Japelliren biografia
* (Italieraz):Japelliren obra Paduan.
* Datuak: Q943318
* Multimedia: Giuseppe Jappelli / Q943318
# Giuseppe Impastato

Giuseppe Impastato (Cinisi, Palermoko probintzia, Italia, 1948ko urtarrilaren 5a - 1978ko maiatzaren 9a) Siziliako politikaria eta irrati esataria izan zen, antifaxismoaren militante izateagatik eta, batez ere, Siziliako mafia salatzeagatik ezaguna. Salaketa horiek egiteagatik, mafiak hil zuen.

## Biografia

Giuseppe Impastato Mafiarekin harremanak zituen familia batean jaio zen (aita faxismo garaian erbesteratu egin zuten; osaba bat eta beste senitarteko batzuk Mafiako kideak ziren eta aitaren koinatua, Cesare Manzella, Mafiako capo bat zen, 1963an autoan ipinitako bonba batekin hil zutena).
Geroago, aitak etxetik bota zuenean, Giuseppek harekin zuen harremana guztiz hautsi zuen eta Mafiaren kontrako ekintza politiko-kulturalak egiten hasi zen.
1965ean L'idea socialista deituriko aldizkaria sortu zuen eta PSIUPko (Italiako Langile Batasunaren Alderdi Sozialista) kide egin zen. Honez gain, Ezker Berriko taldeen jardueretan parte hartu zuen 1968tik aurrera buruzagi gisa, eta hainbat borrokatan parte hartu zuen, hala nola Palermoko aireportuaren hirugarren pista Cinisiko lurretan eraikitzeko desjabetutako nekazarien alde, eraikuntzako langileen eta langabeen alde.
Jarduera kulturalak gauzatzen zituen Musica e cultura deituriko talde bat ere sortu zuen 1975ean. Urtebete geroago, Radio Aut irrati libre autofinantzatua eratu zuen; irratsaiorik jarraituena Onda pazza zen, mafiako kideez eta politikoez iseka egiten zuen programa satirikoa. Gainera, Terrasini eta Cinisiko mafiosoen (haien artean, Gaetano Badalamenti mafiaburuaren) krimen eta negozioak ere salatzen zituen, besteak beste aireportuaren kontrolaren bitartez bideratzen zuten nazioarteko droga trafikoa.

### Hilketa

1978ko udal hauteskundeetan Democrazia Proletaria alderdiko zerrendan zegoen. Baina hauteskunde kanpainan, maiatzaren 8tik 9rako gauean hil egin zuten lehergailu batez, bere gorputza trenbidean lotuta utzi ondoren. Egun gutxi batzuen ondoren, Cinisiko hautesleek Giuseppe zinegotzi aukeratu zuten sinbolikoki.
Prentsak, poliziak eta epaileek atera zuten lehen hipotesia izan zen Giuseppek berak burutu nahi izan zuela ekintza terrorista bat eta bertan hil zela; geroago, ordea, suizidiotzat hartu zuten, hilabete batzuk lehenago idatzi zuen gutun bat aurkitu zutenean.
Hilketak, edo, sinestera eman zen zoritxarreko gertakariak, ez zuen behar besteko oihartzuna izan; izan ere, egun hartako goizaldean, Erromako Caetani kalean Aldo Moro, Democrazia Cristiana alderdiko presidente zenaren gorpua agertu baitzen.

## Ikus, gainera

* Mafia

## Kanpo loturak

* Centro siciliano di documentazione “Giuseppe Impastato”
* peppinoimpastato.com
* Elkarrizketa
* Datuak: Q982793
* Multimedia: Peppino Impastato / Q982793
# Genzone

Genzone Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, 4 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Genzonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Copiano Corteolona Gerenzago Filighera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39697
* Multimedia: Genzone / Q39697
# Genzano di Lucania

Genzano di Lucania Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. 5.240 biztanle ditu, 208,93 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Genzano di Lucaniak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Acerenza Banzi Gravina in Puglia Irsina Oppido Lucano Palazzo San Gervasio Poggiorsini Spinazzola Forenza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52574
* Multimedia: Genzano di Lucania / Q52574
# Genzano di Roma

Genzano di Roma Italiako udalerri bat da. Erromako probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. 22.865 biztanle ditu, 17,9 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Genzano di Romak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ariccia Lanuvio Nemi Velletri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q242683
* Multimedia: Genzano di Roma / Q242683
# Google Blog Search

Google Blog Search Googlek kudeaturiko blog bilatzaile bat da. Beraren bidez, blogak edo bertan agerturiko edukiak bila daitezke, beste eratako web orrietako informazioa baztertuz.

## Kanpo estekak

(Gaztelaniaz) Google Blog Search
# Google Drive

Google Drive Google enpresak fitxategiak gordetzeko eta partekatzeko sortutako zerbitzua da. 2012ko apirilaren 24an hasi zen funtzionatzen, Google Docsen ordezko gisa. Erabiltzaile bakoitzak 15 gigabyte ditu artxiboak gordetzeko eta espazio hori handitu ahal da, ordainduz gero.
Gainera, Google Driven sorrerarekin batera Googlek Gmailen gordetze espazioa 15 GB-era handitu du.

## Google Docs & Spreadsheets

Google Docs & Spreadsheets (euskaraz: «Google dokumentuak eta kalkulu orriak») hodeian dokumentuak egiteko eta gordetzeko balio duen tresna da. Testu prozesadorea, kalkulu orria, aurkezpenetarako programa, marrazki sortzailea, inkestak sortzeko formularioak eta taldeka lan egiteko aukera barne hartzen ditu Google Docsek. 2009ko uztailaren 7an Google Docs, Gmail, Google Calendar eta Google Talk erabat osaturik agertu ziren. Ondoren, 2010etik aurrera, Googlek Google Docsen edozein artxibo onartzen hasi zen eta horrela, online memoriaren negozioan sartu zen, 1 GB-eko edukierarekin. 2012ko apirilaren 12an Google Docsek Google Drive izena hartu zuen. Hainbat gailuren artean artxiboak sinkronizatzeko aukera eta memoria edukiera 5GB-era handiagotzea dira Driveren berrikuntza aipagarrienak.

## Historia

Google Docsen jatorria bi produktu dira: Writely eta Google Spreadsheets.
Writely testu prozesadore bat da, Writely Upstartle izeneko software konpainiak 2005ean merkaturatua. Prozesadore horrek testuak hainbat erabiltzaileren artean editatzeko aukera ematen zuen. Bestetik, gaur egungo Open Officeren, LibreOfficeren eta Microsoft Officeren antzeko menuak eta teklatu lasterbideak zituen. 2006ko irailaren 19an Google Accountsen sartu zuten.
Bitartean, Googlek Google Spreadsheets garatu zuten, Google Docsen ezaugarri asko biltzen zituena. Hasieran, 2006ko ekainean merkaturatu zenean, bakarrik erabiltzaile kopuru mugatu batek zuen tresna hori erabiltzeko aukera. Urtebete geroago, 2007an, Google Appseko erabiltzaile guztiek erabili ahal zuten.

## Sarbidea

Gaur egun posiblea da Google Driveko artxiboak mugikorretik ikustea eta editatzea. Gainera, Google Chrome, Mozilla Firefox, Internet Explorer, Opera, Safari eta Maxthon nabigatzaileekin erabil daiteke.
Beste alde batetik, Google Driveko sistemak dokumentuak konexiorik gabe ezabatzen eta mugitzen lagatzen du, baita zakarrontzitik dokumentuak berreskuratzen ere. Internetera konektatzerakoan aldaketa horiek islatzen dira hodeian.

## Segurtasuna

Alde batetik, Drive ez dago prestatuta SSL sarbide segurua erabiltzeko. Horren ordez, HTTPS bidez sartzeko eta segurtasunez lan egiteko aukera ematen du.
Gainera, jende asko dagoenez Googleko kontu batean sartuta, dokumentuen pribatutasuna arriskuan egon daiteke (egutegian, korreo elektronikoan... eta abar sartzeko erabiltzen dira kontuak. Beraz, nahiz eta saio-hasiera bateratu horrek abantaila ugari dituen, segurtasunerako arriskua dakar.

## Ikus, gainera

* SkyDrive.
* Dropbox.
* iCloud.
* Zoho.
* Mega.
* Mediafire.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q9340
* Multimedia: Google Drive / Q9340
# Google News

Google News albiste batzaile eta gehitzailea da.

## Google News Espainian

2014ko abenduaren 11ean jakin zenez, Google News itxi egingo zen abenduaren 16an, 2015eko urtarrilean martxan jarriko zen Jabetza Intelektualaren Legearen ondorioz. Honek bi kolektiboei, hedabideei eta erabiltzei, ekarriko zizkioten ondorioak.
Ondorioz, Google Newsen eta Espainiaren arteko gatazkak AEBtan sekulako garrantzia hartu zuen. Espainian inon baino lehen utzi zuten bertan behera eta horrek sortu zuen ikusmina.
Azkenik, abenduaren 16an, Google News itxi zuten Espainiako Estatuan. Neurriak ez zien euskaraz idatzitako albisteei eragiten, bilaketen ez zirelako agertzen.

## Erreferentziak

* ↑ «Google News abenduaren 16an itxiko dute Espainian», EiTB, 2014-12-11
* ↑ IKER GOMEZ, «Nori egingo dio kalte Google Newsen itxierak?», EiTB, 2014-12-11
* ↑ «Google Newsen eta Espainiaren arteko gatazka, AEBn ere pil-pilean», EiTB, 2014-12-12
* ↑ «Google News itxi dute dagoeneko Espainiako Estatuan», EiTB, 2014-12-16

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12020
* Multimedia: Google News / Q12020
# Google Buzz

Google Buzz Google-en produktu izan zen bere zebitzariek berilen pribazitatea galtzea egiten duena hauek jakin gabe.
Zerbitzu hau, publikoki erakusten ditu bakoitzaren Gmail-eko kontaktuak, erabiltzaileak jakin gabe.
Honetatik aparte, erabiltzaileen artean hiperbinkulo, argazki, bidio eta aktualizazioen aldaketa eskaintzen du.
Google Buzz, Gmail-en erabili daiteke.
Google Buzz 2011ko Urriaren 14an itxi zen, izan ere Google+ zerbitzua sortu zen urte berberan, beste sare-sozial bat.

## Erreferentziak

* ↑ http://latimesblogs.latimes.com/technology/2010/02/google-facebook-social-networking.html
* ↑ http://www.gearlive.com/news/article/q110-google-buzz-announced

## Kanpo estekak

* Google eta sare sozialak
* Datuak: Q476786
* Multimedia: Google Buzz / Q476786
# Google Cardboard

Googleko Cadboarda errealitate birtualean sartzeko tresna bat da. Kartoizkoa da eta telefono mugikor batekin erabiltzeko da, Android duena.

### Garapena

Google Cadboardarekin errealitate birtualeko esperientzia. Googleko Cadboarda mugikor Smartphonetan erabiltzeko sortu zen, errealitate birtualean sartzeko. Eta etxean egin daitekeen tresna bat da, horretarako kartoia eta bi lente ditugu beharrezko. Errealitate birtualean, leku eta objektu errealak islatzen dira, teknologia informatikoaren bidez. Hau erabiltzen ari den pertsonak leku eta objektu horien artean dagoela sentitzen du.

## Kanpo estekak

* Txantiloi:Official website
* Official Cardboard app for Android on Google Play Store
* Official Cardboard app for iOS on Apple App Store
* Cardboard Design Lab app by Google, demonstrating VR design principles on Google Play
* Datuak: Q17558104
* Multimedia: Google Cardboard / Q17558104
# Google Docs

Googleren zerbitzu bat da dokumentuak linean sortu, editatu, argitaratu eta konpartitu ahal izateko. Writely izenarekin ezagutzen zen Interneten eskaintzen zen testu editorea linean, 2006. urtean Google erosi zuen arte.
Erabiltzailea identifikatu ondoren,
* dokumentu berria sortu,
* lehengoak editatu eta kudeatu,
* blogetan post bat bezala edo web orri bezala argitaratu
* edo beste erabiltzaileekin elkarlanean aritu daiteke.
Wiki sistema bat bezala funtzionatzen du, idazle ezberdinek zer ekarpen egiten duten ikusteko aukera emanez.
# Goi-mailako joskintza

Goi-mailako joskintza edo goi-mailako jantzigintza (frantsesez: Haute Couture, ot kutyʁ ahoskatua) bezeroaren neurrirako jantzi esklusiboak sortzen duen joskintza da. «Goi mailako joskintza» neurrira egindako moda da, eskuz egina, josteko makinaren esku-hartze eskasarekin, hasieratik bukaeraraino, kalitate handiko oihalekin, garestiak eta ezohikoak. Xehetasunetan arreta handiz josita dago, eta esperientzia eta gaitasun handieneko jostunek amaitzen dute, denbora asko hartzen duten eskuzko teknikak erabiltzen baitituzte.
Couture hitzaren hitzez hitzeko itzulpena «jantzigintza» da, baina modari, josteari edo joskintzari buruzkoa ere izan daiteke. Eskuarki, haute couture laburdura gisa ere erabiltzen dute, eta izpirituz gauza berari egiten dio erreferentzia. Haute-ren hitzez hitzeko itzulpena «altua» da. Goi-mailako joskintzako jantzi bat, normalean, bezero batentzat egiten dute, zehazki, jantzia erabiliko duenaren gorputz-neurriekin eta posturekin egiten da. Pieza bakoitzak behar duen denbora, dirua eta trebetasuna kontuan hartuta, goi-mailako jantziek «ez dute preziorik» esaten da. Goi-mailako joskintzako pieza guztiak ez daude salgai; batzuetan, pasabiderako diseinatzen eta eraikitzen dira, arte-erakustaldi gisa.
Terminoa, jatorriz, XIX. mendearen erdialdean Parisen ekoitzitako Charles Frederick Worth ingelesaren lanari buruzkoa zen. Frantzia modernoan, «goi-mailako joskintza» izen babestua da, eta zehaztutako estandar jakin batzuk betetzen dituzten enpresek baino ezin dute erabili. Hala ere, termino horrek berak balio du, zentzu zabalean, neurrira egindako modako jantziak izendatzeko, Parisen edo modaren beste hiriburu batzuetan ekoitzitakoak izan, hala nola Londresen, Milanen, New Yorken edo Tokion.
Hala, goi-mailako joskintzak honako hauek izan ditzake:
* moda-etxeak edo moda-diseinatzaileak, moda esklusiboak sortzen dituztenak eta, askotan, joerak inposatzen dituztenak.
* artisau erara egindako janzkerak.

## Erreferentziak

* ↑ Elhuyar Hiztegia
* ↑ Euskalterm: [Norbere Irudia, Ile-apaindegiak eta Estetika Hiztegia] [2009]
* ↑ (Ingelesez) Nudelman, Z. (2009). The art of couture sewing. Londres: Bloomsbury Academic, 2 or. ISBN 978-1563675393..
* ↑ (Ingelesez) Merriam-Webster. couturier. .
* ↑ (Ingelesez) Weston Thomas, Pauline. «Haute Couture, Its Meaning and Role in Fashion Today» Fashion History.
* ↑ (Ingelesez) «What is Haute Couture» Haute|hot Couture News.
* ↑ (Ingelesez) Shaeffer, Claire B.. (2001). Couture Sewing Techniques. Taunton Press, 7 or. ISBN 978-1561584970..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q216053
* Multimedia: Haute couture / Q216053
# Goi-sorabierazko Wikipedia

Goi-sorabierazko Wikipedia (Wikipedija) Wikipediaren goi-sorabierazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 5.664 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 106.a zen.

## Kanpo estekak

* Goi-sorabierazko Wikipedia
* Datuak: Q2402143
* Multimedia: Upper Sorbian Wikipedia / Q2402143
# Goi-ordoki

Goi-ordoki edo goi-lautada eskualde geografiko lau, zabal eta garaia da, hau da, ordoki edo zabaldi garaia. Bertan ibaiek beheragune edo haranak sortzen dituzte.
Goi-ordokien mugak garaiera aldaketez osatuta daude, hots, mendiz edo amildegiz.

## Ezaugarriak

Goi-ordokiek hainbat ezaugarri dituzte:
* garaiera erlatiboa
* inklinazioa
* sare hidrografikoa
* haranak
* isurialdeak

## Motak

Ezaugarrien arabera, hiru goi-ordoki mota bereiz daitezke:
* Tabularra: azalera laua, haran gutxikoa.
* Uhindua: haranek goi-ordokia zulatzen dute, ibai nagusia sortzeko batzen direnak.
* Ebakia: higadura handia jasan duena, haran ugari eta hurbilek goi-ordokia zulatzen dute.

## Sorrera

Goi-ordokiek eratze mota desberdinak izaten dituzte, bai plaka tektonikoen igoeragatik, bai inguruko lurren higaduragatik.
Itsaspeko goi-ordokiak ere badira, batzuetan urazal gaineko ordokien hondoratzetik sortuak. Adibidez, Seychelleak uharteak kontinentetik banandu eta urperatu zen ordoki edo plataforma batean daude,.

## Adibideak

Munduko goi-ordoki garaiena eta zabalena Tibeteko Chang Tang da, munduko sabaia izenez ezaguna, oraindik eratzen ari dena Indo-Australiar eta Eurasiar plaken talkak bere hartan baitirau. Bigarrena Andeetako goi-ordokia edo altiplanoa da, 3600-4000 m garai. Bertan Titikaka aintzira dago.
Espainian Erdialdeko Goi-Ordokiak (Meseta Central izenekoa) herrialde hartako erdialde osoa harten du, batez besteko 600-700 metroko garaieran, eta ia guztiz mendilerroz inguratua.

## Ikus, gainera

* Ordoki

## Kanpo estekak

* Datuak: Q75520
* Multimedia: Plateaus / Q75520
# Goi-sorabiera

Goi-sorabiera (Hornjoserbšćina) Alemanian hitz egiten den eslaviar taldeko hizkuntza da, Saxonia eta Brandenburgo estatuetan hizkuntza ofiziala delarik.

## Erreferentziak

* ↑ 53. araua - Munduko estatuetako hizkuntza ofizialak. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2011-6-25).

## Ikus, gainera

* Behe sorabiera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13248
* Multimedia: Upper Sorbian pronunciation / Q13248
# Goi Ordokiak (Aljeria)

Goi Ordokiak (frantsesez: Hautes Plaines edo Hauts Plateaux) Aljeria iparraldeko eskualde naturala da, iparraldean Tell-eko Atlasa duena, eta hegoaldean Saharako Atlasa. Diagonalean zeharkatzen du herrialdea 600 kilometroan, Marokoko hego-ekialdetik Tunisiako ipar-mendebaldera. 900 eta 1200 metroko garaiera arteko lautadak dira, eta estepako landaredia dute. Sakongune gaziak ere daude, chott eta sebkhak, euri sasoian urez bete eta udan agortzen direnak.

## Erreferentziak

* ↑ Houhamdi, M., Hafid, H., Seddik,S., Bouzegag, A., Nouidjem, Y., Bensaci, T., Maazi, M.-C. eta Saheb, M.. Hivernage des Grues cendrées (Grus grus) dans le complexe de zones humides des Hautes plaines de l'est de l'Algérie. Aves, 45/2, 2008, 93-103 (Noiz kontsultatua: 2018-8-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1621943
# Gerhardshofen

Gerhardshofen Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim (barrutia)|Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim]] barrutian. 2014an 2.499 biztanle zituen 27,21 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q511188
* Multimedia: Gerhardshofen / Q511188