OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# HMS Queen Elizabeth (R08)

HMS Queen Elizabeth (R08), Britainiar Errege Itsas Armadaren hegazkin-ontzi bat da, 2014an itsasoratua izan zen.
* Datuak: Q1444474
* Multimedia: HMS Queen Elizabeth (R08) / Q1444474
# HMS Rawalpindi

HMS Rawalpindi P&O Steam Navigation CO enpresaren transatlantiko bat izan zen. Bigarren Mundu Gerraren hasieran Royal Navyk errekisatu zuen, eta merkataritzarako gurutzaontzi korazatu bilakatu zuen. HMS Rajputana, HMS Ranchi eta HMS Ranpura itsasontziekin batera R klasea osatzen zuen.
1939ko azaroaren 23an Gneisenau eta Scharnhorst alemaniar gerraontziek hondoratu zuten Islandia eta Faroe Uharteen artean Barkuan zeuden 270 pertsona hil ziren eta 38k lortu zuten bizirautea.

## Erreferentziak

* ↑ Mawdsley, Evan. (2019). The war for the seas : a maritime history of World War II. New Haven : Yale University Press ISBN 978-0-300-24875-3. (Noiz kontsultatua: 2024-06-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1032093
* Multimedia: Rawalpindi (ship, 1925) / Q1032093
# HMS Royal Oak (08)

HMS Royal Oak Britainia Handiko Royal Navyren Revenge-klaseko korazatua izan zen. 1914an uretaratu eta 1916an osatu zuten, eta Jutlandiako guduan erabili zen lehen aldiz. Bake-garaian, Atlantikoan eta Mediterraneoko eta Britainia Handiko jurisdikziopeko uretako flotetan izan zen, eta behin baino gehiagotan jasan zituen erasoak. Itsasontziak mundu mailako arreta erakarri zuen, 1928an goi-mailako ofizialak epaitu zituztenean, oso prozesu polemikoan. Bere ibilbideko hogeita bost urteetan Royal Oak modernizatzeko saioek ezin izan zuten abiadura falta konpondu, eta Bigarren Mundu Gerraren hasieran ez zegoen, jada, lehen borroka-lerroan.
1939ko urriaren 14ko gauean, korazatua Scapa Flowen ainguratuta zegoen, Orkadetako ainguraleku batean, Eskoziako iparraldean, U-47 itsaspeko alemaniarrak torpedoz eraso eta hondoratu zuenean. 1.234 tripulatzaileetatik 833 hil zen gau horretan edo zaurien ondorioz, horietatik asko adin-txikikoak. Korazatu zaharra galtzeak —Bigarren Mundu Gerran hondoratutako Britainia Handiko Itsas Armadako bost korazatu eta borroka-gurutzaontzietako lehena— ez zuen ia eraginik izan Ingalaterrako itsas armadaren eta haren aliatuen nagusitasunean, baina eragin nabarmena izan zuen gerra-garaiko moralean. Erasoaren ondorioz, Alemaniako gerra-heroi ospetsu bihurtu zen U-booteko komandantea, Günther Prien korbeta-kapitaina, Kriegsmarineko itsaspeko lehen ofiziala Burdinazko Gurutzearen Zaldunen Gurutzea irabazi zuena. Britainiarrentzat, Royal Oaken aurkako erasoak erakutsi zuen alemanak gai zirela ontzigintzako gerra beren uretara eramateko, eta eragindako inpresioaren ondorioz berehala indartu zen portuetako segurtasuna.
Gaur egun, hogeita hamar metroko sakoneran dago korazatua, ia buelta emanda, eta kroskoa azaletik bost metrora baino ez du. Royal Oaken hondarrak gerra-hilerri deklaratuta daude, eta, galera gogoratzeko urteroko zeremonia batean, Royal Navyko urpekariek beren bandera ofiziala, Pabiloi Zuria edo San Jurgiren bandera jartzen dute ontziaren urpeko poparen gainean. Itsasontziaren hondarren artean urpekaritza egitea guztiz debekatuta dago baimen berezirik izan ezean.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Burt, R. A.. (2012). British Battleships of World War One. Naval Institute Press ISBN 978-1-59114-053-5. (Noiz kontsultatua: 2023-10-20).
* ↑ (Ingelesez) Snyder, Gerald S.. (1976). The Royal Oak Disaster. Kimber ISBN 978-0-7183-0005-0. (Noiz kontsultatua: 2023-10-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q620472
* Multimedia: HMS Royal Oak (ship, 1914) / Q620472
# HMS Victory

HMS Victory (His Majesty's Ship Victory) Trafalgarreko Itsasgudan Horatio Nelson almirantearen ontzi intsignia gisa borrokatu zen itsasontzi britainiar ospetsua da.
Gudaontzi hau Portsmouth hirian museo gisa behin betiko ainguratuta dago. Gaurko egunez eskifaia nahiz kapitaina ere baditu, bere azken itsasguda ospetsuari esker Royal Navyko ezaugarri sinbolikoenetakoa bilakatu delarik, itsasguda honek Britainia Handiari ia mende batean zehar itsasoetako subiranotasun osoa eman baitzion.

## Iruditegia

* HMS Victoryren masta eta tresnak
* HMS Victoryren popaldea
* HMS Victoryren brankaldea
* HMS Victory 1984an.

## Kanpo estekak

* HMS Victoryko webgune ofiziala (ingeleraz)
* HMS Victoryren erresoluzio handiko argazkien iruditegia
* Datuak: Q213958
* Multimedia: HMS Victory (ship, 1765) / Q213958
# HMS Resolution (1771)

HMS Resolution (His Majesty's Ship Resolution) Britainiar Errege Itsas Armadako ikatzontzian eraldatutako merkantzia-ontzi bat izan zen.
Honetan, James Cook britainiar kapitain eta esploratzaileak Ozeano Barean bere bigarren eta hirugarren esplorazio bidaiak egin zituen.

## Ikus, gainera

* James Cook

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1898494
* Multimedia: HMS Resolution (ship, 1771) / Q1898494
# HMS Triton (N15)

HMS Triton Erresuma Batuko Itsas Armadako itsaspekoa zen, Poseidon eta Anfitriteren semearen omenez izendatua. T klaseko (edo Triton-klaseko) itsaspeko diesel-elektrikoen artean nagusia zen. Vickers Armstrongek gila ezarri zuen 1936ko abuztuaren 28an. 1937ko urriaren 5ean jaurti zuten eta 1938ko azaroaren 9an hasi zen funtzionamenduan.
Bigarren Mundu Gerraren hasieran, Triton 2. Itsaspeko Flotillako kidea zen. 1939ko abuztuaren 26tik 29ra, flotillak bere baseetara zabaldu zuen Dundee eta Blythen. 1939ko abuztuaren 24ean Obrestad patruilatzeko agindua jaso zuen, Norvegia aurrean. Irailaren 10, itsaspeko alemaniar bat zela pentsatuz, HMS Oxley hondoratu zuen, patruila berean zegoen beste itsaspeko bat, lekuz kanpo zegoena.
Tritonek gerrako patruilekin jarraitu zuen, lehenbizi Baltikoko uretan. Apirilaren 8an, Norvegiaren inbasio alemanaren bezperan, hamar torpedo bota zituen Blücher, Lützow eta Emden itsasontzien aurka Skagenen aurrean, baina ez zuen bat ere asmatu. 1940ko apirilaren 10ean Friedenau, Wigbert, eta Rau 6 ontziak hondoratu zituen Kattegaten.
1940ko azaroaren 28an, Tritonek Malta utzi zuen patruilatzeko Itsaso Adriatikoaren hegoaldean. Abenduaren 6an, inguru hartako itsaspeko britainiar batek Olimpia merkatari italiarra torpedoz eraso zuen. Bere sorospen-mezua Royal Navyk jaso zuen, erasoa Tritonek egin zuela suposatuz. Itsaspekoa ez zen berriro inoiz ere entzun, eta galdutzat jo zen abenduaren 18an. Italiako eskolta-unitateek Olimpia atoian eraman zuten arrakastaz. Italiako Itsas Armadak alegatu zuen torpedo-ontziek hondoratu zutela, Confienzak ziurrenik, baina emandako data kontaktua galdu eta egun batzuetara izan zen. Britainiar iturriek adierazi zuten Otrantoko itsasartean hondoratu zutela itsas minek.

## Erreferentziak

* ↑ Rohwer, p.1
* ↑ HMS Triton, Uboat.net

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1560034
* Multimedia: HMS Triton (N15) / Q1560034
# HMS Oxley

HMS Oxley (hasieran HMAS Oxley) Australiako Errege Itsas Armadako (RAN) Odin-klaseko itsaspekoa zen, eta ondoren Royal Navyrena (RN). Bere bidetik pixka bat aldentuta, Obrestadetik gertu, Norvegiako hego-mendebaldeko lurmuturrean, Bigarren Mundu Gerra hasi eta zazpi egunera, HMS Triton itsaspeko britainiarrak alemaniar batekin nahastu, tiro egin eta hondoratu zuen. 53 hildako egon ziren eta soilik bi atera ziren bizirik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1803107
* Multimedia: HMS Oxley / Q1803107
# HMS Royal Oak

HMS Royal Oak honako itsasontzietako bat izan daiteke:
* HMS Royal Oak (1664), Medwayko erasoan herbeheretarrek errea.
* HMS Royal Oak (1674), hainbat aldiz berritua, eta 1756 eta 1763 artean barku-kartzela izan zena. 1764 suntsitua.
* HMS Royal Oak (1769), 1796tik aurrera kartzela gisa erabilia. HMS Assistance izena hartu zuen beranduago eta 1815ean suntsitu zuten.
* HMS Royal Oak (1809), portuko zerbitzuetan 1825tik aurrera eta 1850ean suntsitua.
* HMS Royal Oak (1862), fragata bat, 1885an saldu zen.
* HMS Royal Oak (1892), 1914an suntsitutako korazatua.
* HMS Royal Oak (08), Lehen Mundu Gerrako korazatua, 1939an hondoratua Scapa Flowen.
# HMY Britannia

    Artikulu hau itsasontziari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Britannia (argipena)».
Her Majesty's Yacht Britannia, edo Royal Yacht Britannia, britainiar errege-erreginaren itsasontzi ofizial ohia da. Elizabeth II.ak erabili zuen azkenezkoz eta 1954 eta 1997 bitarte aritu zen zerbitzua ematen. Errege-erreginen zerbitzura egon den 83. itsasontzia da, Kalos II.ak 1660an ohitura hori ezarri zuenetik. 43 urteko ibilbidean, itsasontziak milioi bat itsas-milatik gora egin ditu mundu guztian zehar. Zerbitzuz kanpo dago orain eta jendeak bisitatzeko utzi dute Edinburgheko portuan, Leith auzoan. 300.000 turistek bisitatzen dute itsasontzia urtero.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.royalyachtbritannia.co.uk

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1529544
* Multimedia: IMO 8635306 / Q1529544
# Haizea (diska)

Haizea 1975ean Haizea taldeak plazaratutako lehen diskoa izan zen, taldearen izena daramana.

## Musikariak

* Amaia Zubiria, ahotsa
* Txomin Artola, ahotsa eta gitarra
* Gabriel Fernandez Barrena, kontrabaxua
* Xabier Lasa, gitarra
* Carlos Busto, bateria

## Grabaketa eta abestiak

Donostiako Herri Gogoa estudiotan egin zen grabaketa Iñaki Beobide soinu teknikaria zela. Zazpi abestik osatzen dute diskoa, hauetako bost ahozko euskal literaturako kanta herrikoiak dira, gainontzekoak, Goizeko euri artean Txomin Artolarena eta Oreina bila Xabier Lasaren abesti instrumentala.

## Azala

Azala Jon Zabaletak egina da. Gitarra bat ageri da lehen planoan eta honen sokek poste elektrikoen sokekin nahasten dira, paisaiaren atzealdean eguzkia sartzen den artean.

## Kantuen zerrenda

* Brodatzen ari nintzen
* Urzapal bat
* Loa loa
* Goizeko euri artean
* Ura ixuririk
* Oreina bila
* Arrosa xuriaren azpian

## Erreferentziak

* ↑ Haizea. (Noiz kontsultatua: 2018-02-21).
* ↑ Txiribita. (2012-02-04). «Haizea - Haizea (1977)» EKAITZALDI (Noiz kontsultatua: 2018-02-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61069796
# Haizea (izena)

    Artikulu hau izenari buruzkoa da; mugimenduan dagoen airea gaitzat duena beste hau da: «Haize»
Haizea edo Haizene euskarazko emakumezko izena da. 2012an ume jaioberrien artean hobetsienetariko bat izan zen.
Euskal mitologian haizeak bizidunak dira. Ipar-mendebaldeko haizearen alabak Ipar eta Hegoaldeko haizeen emazteak dira.

## Haizea izena duten pertsona ezagunak

| Izen-abizenak | Jarduera | Jaiolekua | jaiotza data |
| Haizea Alonso | abeslari | Urizaharra | 2001 |
| Haizea Barcenilla Garcia | unibertsitateko irakasle arte-kritikari erakusketa-komisario | Lezo | 1981 |
| Haizea Oses | eskalatzaile aktore | Arrasate | 2004-09-25 |
| Haizea Pastor | film-zuzendari | Gasteiz | 1987 |

## Erreferentziak

* ↑ Yáñez Solana, Manuel. (1995). El gran libro de los Nombres. Madril: M. E. Editores ISBN 84-495-0232-2..
* ↑ www.ine.es
* ↑ Euskaltzaindiaren izendegiak

## Kanpo estekak

* Haizea (Euskaltzaindia)
* Datuak: Q16290287
# Haizea Alonso

Haizea Alonso, izen artistikoz "Haizeatxo" (Urizaharra, Araba, 2001) euskal rap abeslaria da.

## Ibilbidea

Emakumea, arabarra, euskalduna, feminista, gaztea eta rap musikaria gisa definitzen du bere burua. Lagunekin free-style lantzen hasi zen eta 2019an Nire bala abestia kaleratu zuen sare sozialetan. Berehala birala bihurtu zen, 70.000 ikustaldi izateraino. Hurrengo urteetan bideoklip berriak atera ditu.

## Diskografia
### Bideoklipak

* Nire bala (2019)
* Hitzak (2020)
* Petricor (2021)
* Nire lagunek bai (2021)
* Lo que antes era (2022)
* Izaera kolokan (2022)

## Erreferentziak

* ↑ «Haizeatxo» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2023-08-19).
* ↑ «Haizeatxo: “Emakume eta sexu-genero disidenteek gure lekua egiten ari gara rapean merezi dugun tokia lortzeko”» EITB 2022-03-11 (Noiz kontsultatua: 2023-08-19).
* ↑ «"Emakumeok gure espazioa hartzen ari gara rap musikan" - Mendialdea» Alea.eus (Noiz kontsultatua: 2023-08-19).
* ↑ «[GONBIDAPENAK AGORTUTA Haizea»] Oihaneder Euskararen Etxea (Noiz kontsultatua: 2023-08-19).

## Kanpo estekak

* Haizeatxoren YouTubeko kanala
* Datuak: Q121618679
# Haizea Barcenilla

Haizea Barcenilla García (Lezo, Gipuzkoa, 1981) arte eta generoan espezializatutako Espainiako kultur kudeatzailea da. Ikertzailea da. Arte komisarioa lanetan jarduten du. Euskal Herrian egiten du lan. Irakaslea da eta Berria egunkariko kolaboratzailea da.

## Biografia

Artearen Historiako doktoretza egin zuen Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU). Arte Zaharreko, Museologiako eta Arte Garaikideko irakasgaiak ematen ditu. Haren ikerketa-arloak honako hauek dira: museologia, komisariotza eta arte garaikidea, genero-ikuspegitik begiratuta, eta publikoarekin elkartzearen eta begirada eraikitzailearen bidez diskurtsoak sortzeko moduak aztertuz. Emakume artisten historizazioan erakusketen funtzioari buruz argitaratu du, estrategia zeharrargitsuaren kontzeptuaren bidez ahulen begirada eta irudikapen artistikoari buruz, eta gauza komunak antolatzeko eta ekonomia feministatik kultura-praktikak planteatzeko moduei buruz. Haizea Barcenilla (MFA Curating, Goldsmiths College, Londres); ikasketa-eremu horietan doktoretza-tesiak zuzentzen ditu, eta "Desnortadas. Genero-lurraldeak arte-sorkuntza garaikidean" (I+G) eta "Kidegoa, autoritatea eta generoa euskal sorkuntza garaikidean" (Unibertsitatea-Enpresa-Gizartea). Arte-komisarioa da eta "Berria" egunkariko kolaboratzailea.

## Ibilbide profesionala

2022an, Madrilgo Erkidegoan M- Arte y Cultura Visual aldizkariak antolatutako "Seguir con el problema/Arazoarekin jarraitu" hitzaldi-zikloan parte hartu zuen.

## Argitalpenak

Hauexek dira bere lan batzuk:
* Estrategias translúcidas y contraimágenes: romper con la representación hegemónica/Estrategia zeharrargiak eta kontraimenak: irudikapen hegemonikoarekin haustea.
* Una doble necesidad: exponer la crítica./Behar bikoitza: kritika azaltzea.
* En torno a la traducción pública/Itzulpen publikoari buruz.
* Público, comisariado y educación: ¿Un triángulo equilátero?/Publikoa, komisariotza eta hezkuntza: triangelu aldeberdin bat?
* Jakin-en ere hainbat artikulu idatzi ditu.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) ARTEINFORMADO. (20140603). «Haizea Barcenilla. Comisario» ARTEINFORMADO (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Profesorado - Grados - UPV/EHU» Grados (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) «"SEGUIR CON EL PROBLEMA" Ciclo de Conferencias organizado por M-Arte y Cultura Visual| MAV» mav.org.es (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Haizea Barcenilla García» Dialnet (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Barcenilla, Haizea. (2020-01-01). «Estrategias translúcidas y contraimágenes: romper con la representación hegemónica» Haizea Barcenilla (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) Barcenilla, Haizea. (2012-09-01). Una doble necesidad: exponer la crítica. (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* ↑ (Gaztelaniaz) Barcenilla, Haizea. (2010-03-06). «En torno a la traducción pública» Ars Bilduma (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* ↑ «Haizea Barcenilla irakaslearen artikuluak» www.jakin.eus (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* Datuak: Q87345966
* Multimedia: Haicea Barcenilla / Q87345966
# Haize instrumentu

Haize instrumentua edo aerofonoak aire gorputz bat bibraraztean hotsa ematen duten musika tresnak dira.
Aerofono gehienek aire-zutabea ontzi batean gordeta dute eta hori bibrarazteko sistema desberdinak dituzte. Sistemaren arabera flautak, mihia duten aerofonoak eta ezpain bibraziozkoak bereizten dira. Hauez gain, aerofono libreak ere badira; hauetan, bibratzen duen airea ez dago tutu edo gorputz itxi batean barruan, libre baizik.

## Flautak

Flautek bisel edo ertz zorrotza dute. Aireak ertzaren kontra jotzean hotsa ematen dute.
Flauta mota ezberdinak bereizten dira.
* Esku bakar batekin jotzen direnak: txistua, silbotea, xirula...
* Bi eskukoak: txilibitoa...
* Zeharkakoak
* Bestelakoak: okarinak, pistoidunak, pan flautak...

## Mihidunak

Aerofonoek mihi bat edo gehiago bibraraztean ere hotsa eman dezakete. Mihiak material ezberdinez egin daitezke: kanabera, metala, plastikoa...
Soinu-tresna mihidunen artean ondorengo taldeak bereiz genitzake.
* Mihi bakarrekoak: klarinetea, saxofoia, alboka, korneta...
* Mihi bikoitzekoak: oboea, dultzaina, gaita nafarra (dultzaina), txanbela, sunprinua, tutubia...
* Xirolarruak: zakudun gaita edo xirolarruek mihi bakuna zein bikoitza duten tutuak izan ditzake.
* Mihi libreak: aho-soinua, akordeoia, trikitixa, hegabera...

## Ezpain bibraziozkoak

Aerofono hauetan ezpainak ahokoaren kontra bibrazi behar dira hotsa emateko.
Naturalak (adarra) eta kromatikoak (bonbardinoa, tronpeta, tronboia, tuba) bereizten dira.

## Libreak

Aerofono libreek ez dute aire-zutabea gordetzeko ontzirik. Mugiarazten ditugunean airea moztuz hotsa ematen dute. Talde honetakoak dira, esaterako, burruna, firringila eta ziria.

## Kanpo estekak

* Haizezko musika tresnak MIMO nazioarteko datu-basean
* Datuak: Q173453
* Multimedia: Wind instruments / Q173453
# Haize parpaila

Haize parpaila edo kometa paper edo ehunez estalitako armazoi arin batez egiten den jostailua da, lurretik soka luze batez eutsirik haizean hegan eginarazten zaiona.

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Kometa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42861
* Multimedia: Kites / Q42861
# Haize katabatiko

Haize katabatikoa maldan beherako haizea da, maldaren gainean dagoen aireak horizontalki distantzia batera dagoenak baino dentsitate handiagoa izatearen ondorioz sortzen dena. Haize katabatikoa malda asko hozteagatik sortzen da. Haize hauek, bereziki eskualde handietan eragina dutenean, udazkeneko haizeak deitzen dira. 100 km/h-ko abiadura har dezakete eta hotzak eta beroak izan daitezke.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2017]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q212903
* Multimedia: Katabatic wind / Q212903
# Hipsometro

Hipsometroa (grekotik ὕψος, altitudea eta μέτρον, neurria) neurtzeko tresna da, uraren edo beste likido batzuen irakite-puntuko tenperaturaren arabera leku baten itsas mailaren gaineko altitudea zehazteko erabiltzen dena. hedaduraz hipsometroa ere esaten zaio erreferentzia-mailaren gaineko puntu baten goratzea kalkulatzeko zuzeneko neurketa metodoan (trigonometria) oinarritutako tresna motari.

## Presio hipsometroa

Presio hipsometroak, eskuineko marrazkian agertzen den moduan, likido baten irakin-puntua presio atmosferikoaren jaitsierarekin gutxitzen den printzipioa erabiltzen du, hau da, presio barometrikoa aldi berean, behaketa-puntuaren altitudearekin batera, txikitzen den printzipioa.
Tresna honek edukiontzi zilindrikoa dauka, bertan likido bat, normalean ura, egosten dagoena. Lurruna kanpoaldeko atorran zehar mugitzen da, erdiko konpartimentuan termometro bat jartzen den bitartean. Behatutako puntuaren itsas mailaren gaineko altuera deduzitzeko, beharrezkoa da irakite-puntuaren eta presioaren arteko lotura ezagutzea, baita presioaren eta altuera barometrikoaren artekoa ere.
Uraren irakite-puntuan oinarritutako gailua Francisco José de Caldas zientzialari kolonbiarrak asmatu zuen. Bere hipsometrok likidoen irakite-puntuaren eta presio atmosferikoaren arteko mendekotasuna erabiltzen du. Altitudea handitzen denean, irakite-puntura iristeko urak behar duen tenperatura jaisten da. 1817. urtean, Caldas jakintsuaren heriotzaren ondoren, William Hyde Wollaston-ek Hipsometro hobetua aurkeztu zuen, termometroa uretan murgilduta egon behar ez zuena eta lurruna baino ez zuena jasaten.
1845. urtean, Henri Victor Regnaultek hipsometro eramangarria aurkeztu zuen, dimentsio murriztutakoa.

## Eskalako hipsometroa

Grezia klasikotik ezaguna da triangeluen antzekotasunean oinarrituta objektuaren altuera neurtu daitekela, bere puntu gorenera heldu beharrik gabe, bakarrik bere itzala neurtuz. Eskalako hipsometro sinple batek eraikinaren edo zuhaitzaren altuera kalkulatzeko aukera ematen du, objektuaren goialdera bideratzen den erregela baten gaineko plomu baten neurketa irakurriz, objekturainoko distantzia ezaguna denean. Hipsometro modernoek laser-telemetroaren eta klinometroaren konbinazioa erabiltzen dute, objektuaren goiko eta beheko distantziak neurtzeko eta behatzailearen lerroen eta bi puntu horietako bakoitzaren arteko angelua altuera kalkulatzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1582740
* Multimedia: Hypsometer / Q1582740
# Hippy

Hippy edo hippie mugimendu kontrakultural, liberal eta pazifista da, 1960ko hamarkadan Estatu Batuetan sortua. Garai hartako gizartean tentsio ugari eta aldarrikapen politikoen adierazpenak izan ziren. Poztasunik ezaren manifestaldietan gazteak elementu nagusia izan ziren. Hippyak biolentzia eta guden kontrako ekintzak aldarrikatzeko sortu ziren, hasieran Vietnamgo Gerraren aurka bereziki. Kezkak zituzten naturaren inguruan, eta mendebaldeko materialismoari uko egiten zioten. Zoriontasuna, askatasuna eta maitasuna aldarrikatzen zituzten. Bohemioengan eta xamanismoan sustraiturik zeuden eta nazionalismoaren, merkantilismoaren, burokraziaren, kontsumismoaren eta kapitalismoaren aurka ziharduten. Nomadak ere ziren: aurrez adostutako puntu batzuetan elkartzen ziren, jaialdiak eta batzarrak egiteko.
Hippien ikur esanguratsuenetako bat bakearena izan zen, zirkulu bat lau marrarekin bere barrualdean, bata goialdean eta beste hirurak behealdean (hegazti baten oinatza bezala). Gerald Holtom diseinatzaileak 1958. urtean sortu zuen, "British Campaign for Nuclear Disarmament" desarmatze kanpainarako, baina geroago haren esanahia hedatu egin zen, bakearen eta maitasunaren esanahi orokorragoa hartuta.
Hippiek eragin zabala izan zuten Mendebaldeko gizartean; esaterako, janzteko eran.
1969. urtean, Woodstock jaialdia izan zen, eta kontzertu hippy nagusitzat hartzen da egun. Artista hauek jo zuten: Jimi Hendrixek, Swami Satchidanandak, Richie Havensek, Tim Hardinek, The Whok, Mountainek eta Santanak; The Beatles taldeak, ordea, ezezkoa eman zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q339747
* Multimedia: Hippies / Q339747
# Hipseo

Hipseo, greziar mitologiako zenbait pertsonairen izena da:
* Lapitarren errege bat, Peneo ozeanidaren eta Kreusa naiadea edo Filira, Asopo ozeanidaren alaba bat zenaren semea. Klidanope ninfarekin ezkondu zen, norekin Temisto, Astiagea, Altzea eta Zirene izan zituen. Azken honek, emakumeen berezko lanbideak alde batera utzi eta bere aitaren artaldeak zaintzen aritu zen. Lehoi baten aurka borrokatu behar izan zuen aldi batean, Apoloren arreta erakarri zuen, eta honek, Afrika iparraldera eraman zuen, non Zirene izeneko hiria sortu zuen, gaur egungo Libiako kostaldean zegoena.
* Fineo eta Perseoren aldekoen arteko borrokan parte hartu zuen etiopiar buruzagietako bat, azken hau Andromedarekin ezkontzen ari zenean, Fineoren hitz emandako emaztea eta Zefeoren alaba izan zena. Ezkontzaren ondoren gertatu zen borrokan, Protenor hil zuen, baina, ondoren, Lintzidek hil zuen.
* Tebaseko heroi bat, Asopo ozeanida eta Ladonen alaba zen Meliteren semea. Zazpiak Tebasen aurka izeneko gerran beoziar hiriburua zen Tebas defendatu zuenean egin zen ospetsu, baina, azkenik, Kapaneok hil zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1179038
# Hipstedt

Hipstedt Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Rotenburg barrutia|Wümmeko Rotenburg]] barrutian. 2014an 1.237 biztanle zituen 29,38 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q506842
* Multimedia: Hipstedt / Q506842