OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bodbrane

Bodbrane, Ingalaterrako Kornualles konderriko baserriz osatutako herrixka bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4936402
* Multimedia: Bodbrane / Q4936402
# Boimorto

Boimorto Galiziako A Coruñako probintziako Arzúako eskualdean dagoen udalerria da.
Udalerria 13 parrokiatan banatuta dago, udala Boimorton (Santiago) dagoela.

## Parrokiak

Boimortoko parrokiak:
* Andavao (San Martiño)
* Os Ánxeles (Santa María)
* Arceo (San Vicenzo)
* Boimil (San Miguel)
* Boimorto (Santiago)
* Brates (San Pedro)
* Buazo (Santa María)
* Cardeiro (San Pedro)
* Corneda (San Pedro)
* Dormeá (San Cristovo)
* Mercurín (San Xoán)
* Rodieiros (San Simón)
* Sendelle (Santa María)

## Ikus, gainera

* A Coruñako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Galizieraz) Boimortoko udalaren webgunea
* Datuak: Q692787
* Multimedia: Boimorto / Q692787
# Boinae

Boinae Boidae familiaren barruan sailkatzen den narrasti azpi-familia bat da. Estutzea erabiltzen dute euren harrapakinak heltzeko eta ez dute pozoirik sortzen.

## Generoak

* Acrantophis Jan, 1863
* Boa Linnaeus, 1758
* Candoia Gray, 1842
* Chilabothrus Duméril & Bibron, 1844
* Corallus Daudin, 1803
* Epicrates Wagler, 1830
* Eunectes Wagler, 1830
* Sanzinia Gray, 1849
eta honako genero fosilak
* †Bavarioboa Szyndlar & Schleich, 1993
* †Boavus Marsh, 1871
* †Tallahattaophis Holman, 1988
* †Titanoboa Head, Bloch, Hastings, Bourque, Cadena, Herrera, Polly & Jaramillo, 2009

## Kanpo estekak

* Datuak: Q887595
* Multimedia: Boinae / Q887595
* Espezieak: Boinae
# Boinville-en-Woëvre

Boinville-en-Woëvre Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 71 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Boinville-en-Woëvre udalerrian erroldatutako biztanleak 71 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 36 etxebizitza zeuden, 28 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 32 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 28 etxebizitza nagusietatik 22 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 10 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Boinville-en-Woëvre udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 4 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 4 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 4 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 4 | 50-54 | 4 |
| 4 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 4 |
| 4 | 35-39 | 4 |
| 8 | 30-34 | 0 |
| 4 | 25-29 | 0 |
| 4 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 4 | 5-9 | 4 |
| 4 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 47 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboetatik 34 lanean zeuden (19 gizon eta 15 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Boinville-en-Woëvre udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 594 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q550100
* Multimedia: Boinville-en-Woëvre / Q550100
# Boing

Boing Espainiako telebista kate bat da, 2010eko irailaren 10ean LTD bidez irekian emititzen hasi zena.
2008ko azaroaren 28an Telecinco eta Turner-rek marrazki bizidunak emititzeko akordioa sinatu zuten eta Telecinco eta Telecinco 2 telebista kateetan Boing izeneko umeentzako saioa emititzen hasi zen.
2010eko abuztuan Telecincok Boing izenarekin telebista kate berria sortzea erabaki zuen eta hilabete beranduago emititzen hasi zen.

### Telebista

| Logotipoa | Deskribapena |
| | Telecinco da kate nagusia. Era guztietako ikus-entzuleentzakoa da. Reality show-ak, lehiaketak, entretenimendurako programak... eskaintzen dituzte. |
| Cuatro | Cuatro: bigarren kate garrantzitsuena da. Nerabe eta gizonentzakoa da, eta Estatu Batuetako telesailak eta programak eskaintzen dituzte, besteak beste. |
| | Factoría de Ficción: fikzio eta nerabe entretenimendurako katea da. |
| | Boing: umeentzako katea da. Telesail, marrazki bizidunak eta filmak eskaintzen dituzte. |
| | Divinity: emakumeentzako katea da. Famatuak, joerak eta gizarte kronikak agertzen dira. |
| | Energy: gizonentzako katea da. |

## Erreferentziak

* ↑ http://www.formulatv.com/1,20081128,9580,1.html Formulatv.com webguneko albistea.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Telebista katearen webgunea.
* Datuak: Q2378358
* Multimedia: Boing TV / Q2378358
# Boio

Boioak, Galian jatorria zuten zelta herri bat izan ziren, garai goiztiarretatik gorpu errausketa praktikatzen zutena. Bi taldetan banatu ziren, Europa erdialdera abiatu zen bat, eta Italiako penintsularen iparraldean barneratu zen beste bat.
Talde hauetako bat, gaur egun Txekiar Errepublikako eskualdeetako bat den Bohemian finkatu zen K.a. V. mendean, eta, aditu batzuen arabera, eskualdeari izena eman zioten, Bohemiak, dirudienez, boioen bizilekua esan nahi baitu. Eskualdetik, markomanoek kanporatu zituzten I. mendean.
Beste taldea, Italian sartu zen K.a. 400 inguruan, senoiekin batera, eta Po ibaiaren haranean finkatu ziren. Felsina etruriar hiriak, bere izena, Bononia izen zeltagatik aldatu zuen (egungo Bolonia dena), boioen hiriburu bihurtu zen hiria.
K.a. 218an eta Bigarren Gerra Punikoa gertatzen ari zen bitartean, Anibalen tropei laguntza eman zieten. Urte batzuk beranduago, K.a. 191n, Erromak behin betirako garaitu zituen, errepresalia krudelak jasanez eta Alpeen beste aldera erbesteratuak izanez.
* Boioen estatera baten aurkia.
* Boioen estatera baten ifrentzua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157676
* Multimedia: Boii / Q157676
# Burdin hesi (kanpoaldekoa)

    Artikulu hau espazio irekietako hesiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Burdin hesi (argipena)».
Burdin hesi burdinaz egindako hesia da. Hiri altzari publikoen parte izan daitezke, eraikin edo parkeak inguratzen. Gainetik jauzi egiteko eragoztea izan dezakete funtzioa batzuetan, eta horregatik burdina punta zorrotzak izan ditzakete goitik hesiaren barrek.
Heri hauek burdina forjatuzoak izan daitezke, materia iraunkorra, burdina gorian zela lortuutako forma landuekin edo burdinurtuzkoak, merkeagoak eta hauskorrak.

## Erreferentziak

* ↑ Fleming, John. (1977). The Penguin dictionary of decorative arts. Allen Lane ISBN 0-7139-0941-2. PMC 4002941. (Noiz kontsultatua: 2021-04-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17082169
# Burdin hesi (elizakoa)

    Artikulu hau eliz arkitekturako elementuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Burdin hesi (argipena)».
Elizako burdin hesia eliza baten barruko espazioak bereizten dituen egitura bertikala da, tradizio katolikoan erabilia batik bat.

## Iruñeko katedralekoak

Elizako arkitekturaren elementu honen adibideak badaude Euskal Herrian, baina bereziki nabarmentzekoak dira Iruñeko Katedralean ikus daitezkeenak. Bi burdin sare handi eta baliotsu kontserbatzen dira, presbiterioa ixten duena bata eta Eukaristiaren kapera ixten duena. Antzina, kapera guztiak hesi gotiko soilez itxita zeuden, baina XIX. mendearen hasieran ezabatu zirenak eta balaustrada txikiekin ordeztu zire. Pieza zaharrak Iruñeko Udalari saldu zitzaizkion 1806an, eta honek bere burdina berrerabili zuen gaur egun San Lorentzo elizan dagoen San Ferminen kapera kanpoaldera ixten duten burdin hesiak sortzeko.
Presbiterioaren aurrealdea ixten duen burdin hesia gotikoa da. 1517an amaitua eta Gilen Ervenantekoak egina, eta garai hartako burdin sare gotikoen "erregina" bezala ezagutua. Goikaldea, orratz eta arku konopialez osatuta dago, gurutzatuak eta lorez errematatuak, euren artean eskultura multzoak tartekatuz.
Eukaristiaren kaperako burdin sareak, garai batean korua ixten zuen eta presbiterioko burdin sareari aurre egiten zion 1940ra arte. Platereskoa da estiloan, 1539-1540 bitartean egina, eta, bere forja eta estilo bikainagatik, Esteban de Obray hartzen da egiletzat.
Beste burdin sare garrantzitsu bat, antzinakoa denez, klaustroan kontserbatzen dena da, ikuztegiaren bi barnealdeak itxiz. Bere tipologiagatik, burdin hesi erromanikoen eskemari erantzuten dio, aurreko katedralaren zati izan daitekeelarik. Kondairak eta burdin hesiaren gainean dagoen plaka batek diotenez, Antso Azkarrak Navas de Tolosako guduan 1212an moztutako kateetako burdinarekin egin omen zen, Nafarroako armarrian irudikatzen diren kateekin alegia.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Parroquia de San Lorenzo. «Inicio» Capilla San Fermín (Noiz kontsultatua: 2021-04-16).
* ↑ Gran Enciclopedia Navarra. La Caja 1990 ISBN 84-87120-02-4. PMC 801870679. (Noiz kontsultatua: 2021-04-16).
* ↑ (Gaztelaniaz) «02. Presbiterio» Catedral de Pamplona (Noiz kontsultatua: 2021-04-16).
# Burdin-sulfurozko munduaren teoria

Burdin-sulfurozko munduaren teoria Günter Wächtershäuser alemaniar kimikari eta patenteetan espezializatutako abokatutak proposatutako biziaren jatorriari buruzko hipotesi bat da. Hipotesi honetan espezie kimikoak eta burdin eta sufrezko konposatuek parte hartzen dute. Wächtershäuserrek metabolismo forma primitibo bat genetikaren aurretik existitu zela proposatzen du. Bere lanean, metabolismo bezala beste prozesu batzuek probesteko moduan energia sortzen duten erreakzio kimikoen ziklo bat ulertzen da. Ideia, behin metabolismo ziklo primitibo bat ezarri ondoren, hau geroz eta konplexuagoak diren konposatuak sortzen hasten dela da. Teoriaren funtsezko ideia bizitzaren kimika primitiboa ozeanoetan masazko disoluzio batean gertatu ez zela da, baizik eta pirita bezalako mineralen azalean, iturri hidrotermaletatik gertu. Giro anaerobio bat zen, eta tenperatura (100 °C) eta presio altukoa. Lehen zelulak mineralen azaleko burbuila lipidikoak izango ziren. Wächtershäuserrek ozpinean aurki daitekeen azido azetikoak (karbono, hidrogeno eta oxigeno konbinaketa sinple bat) funtsezko papera bete zuela dioen hipotesia garatu zuen. Azido azetikoa zelulen metabolismoarentzat funtsezkoa den azido zitrikoaren zikloaren zati da.
Burdin-sulfuroaren teoriaren funtsezko ideietako batzuk honako bizitza sortzeko errezeta laburrean laburbildu daitezke: Ura irakitea, burdin eta nikelezko sulfuroetan astintzea. Karbono monoxido eta hidrogeno sulfurozko gasak burbuilatzea eta peptidoak eratu arte itxarotea.
Modu teknikoagoan, Wächtershäuserrek honako pausoak planteatu zituen proteinak agertzeko:
* Azido azetikoaren ekoizpena ioi metaliko bidezko katalisi bidez.
* Karbonoa gehitzea azido azetikozko molekulari azido pirubikoa sortzeko (hiru karbonozko konposatu bat osatzen da).
* Amonioa gehitzen da aminoazidoak eratzeko.
* Peptidoak eratzen dira, eta ondoren proteinak.
Hala azido azetikoa nola pirubikoa azido zitrikoaren zikloko funtsezko substratuak dira.
1997an Wächtershäuserrek eta Claudia Huberrek karbono monoxidoa, hidrogeno sulfuroa eta nikel sulfurozko partikulak 100 °Ctan nahastu zituzten eta aminoazidoak era zitezkeela frogatu zuten. Hurrengo urtean, osagai berberak erabiliz peptidoak sortzeko gai izan ziren.

## Ikus, gainera

* Biziaren sorrera
* Berezko sorkuntza
* Miller-Urey esperimentua
* ARNzko munduaren hipotesia
* HAPzko munduaren hipotesia
* Panspermia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2327934
# Burdin Olatze

Burdin Olatze mendebaldeko Pirinioetan dagoen mendatea da, Nafarroa Beherea eta Zuberoa arteko mugatik hurbil azken honetako Altzürükü eta Altzai-Altzabeheti-Zunharretako lurretan; Arbailen erdian eta Ahüzki iturri ospetsutik distantzia laburrera dago. Aturri eta Uhaitzandi ibaien arroen artean muga sortzen du.
Olatze izena bertan zeuden eta dauden bordetatik datorkio. Ekialdean Zuberoako Arbaila eta Basabürüa eskualdeak eta hego-mendebaldean Lauribar ibaiaren harana.

## Abiapuntuak

Behorlegitik Altzai-Altzabeheti-Zunharreta edo Altzürüküra doan ibilbidean hasten da ohiko bidea.

## Ikus, gainera

* Zuberoako mendien zerrenda
* Nafarroa Behereko mendiak

## Kanpo estekak

* (Alemanez) "quaeldich" webgunean
* Datuak: Q2982022
* Multimedia: Burdin Olatze / Q2982022
# Burdin hesi (argipena)

Burdinazko hesiak izan daitezkeen zenbait elementuk dute artikulua Wikipedia honetan:
* Burdin hesi kanpoaldekoak, espazio irekietakoak eta hiri altzari izan daitezkeenak.
* Burdin hesi elizetakoak, eliz arkitekturako elementuak.
* Erreja, leihoetan jarri ohi den burdinazko hesia.
* Bilboko Burdin Hesia, Espainiako Gerra Zibilean Bilboren inguruan Txorierri eta Galdakao aldetik eraikitako defentsa sistema.

## Ikus, gainera

* Hesi
* Langa
# Bravo (musika taldea)

Bravo 1980ko hamarkadako espainiar musika talde bat izan zen. Taldea 1982an osatu zen, ABBAren antzera (bi emakume eta bi gizonekin), eta Amaia Saizar euskalduna zuen buru.
Taldea ospetsu 1984ko Eurovision Kantu Jaialdian Espainia ordezkatzeko aukeratua izan zenean egin zen. Espainia, 1983ko Eurovision Kantu Jaialdian, Remedios Amayak abestutako ¿Quién maneja mi barca? abestiarekin, punturik gabe geratu zen, eta gutxik espero zuten Lady, ladyrekin emaitza onik lortzea. Alabaina, abesti honek hirugarren amaitu zuen jaialdian, eta arrakasta handia izan zuen Espainian, Mendebaldeko Alemanian eta Latinoamerikan. Taldea Latinoamerikako saio askotara gonbidatua izan zen, eta Viña del Marko Nazioarteko Kantu Jaialdian parte hartu zuen. Bi bilduma kaleratu zituen 1985ean talde bezala desagertu baino lehen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q902764
# Brave (2012ko filma)

Brave (euskaraz "Kementsu") 2012ko Mark Andrews eta Brenda Chapmanek zuzendutako 3D animaziozko fantasiazko film bat da.
Kelly Macdonald, Billy Connolly, Emma Thompson, Julie Walters, Robbie Coltrane, Kevin McKidd eta Craig Ferguson aktoreek bikoiztu zuten.
2012ko Marrazki bizidunetako film onenaren Oscar Saria irabazi zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Erdi Aroa, Eskoziako Lur Garaiak. Merida (Kelly Macdonald) , Fergus erregea (Billy Connolly) eta Elinor erreginaren (Emma Thompson) alaba menderagaitza da, arku eta geziekin trebea oso, antzinako usadio bat haustea erabaki du, jaun lurjabeentzat dakratua den usadioa: Lord MacGuffin morroskoa (Kevin McKidd), Lord Macintosh ipurterrea (Craig Ferguson) eta Lord Dingwall petrala (Robbie Coltrane). Meridaren ekintzek erresuman nahasmena era haserrea sortaraziko dituzte. Gainera, atso jakintsu bati (Julie Walters), alegia, sorgin bati guztiz zorigaiztokoa izango den desio bar eskatu dio. Neskak benetazko kemena zer den ikasi arte arrisku handiei aurre egin beharko die.

## Bikoiztaileak

* Kelly Macdonald: Merida
* Emma Thompson: Elinor erregina
* Billy Connolly: Fergus erregea
* Julie Walters: Sorgina
* Robbie Coltrane: Lord Dingwall
* Kevin McKidd: Lord MacGuffin eta MacGuffin gaztea
* Craig Ferguson: Lord Macintosh
* Sally Kinghorn eta Eilidh Fraser: Maudie
* Peigi Barker: Merida neskatoa
* Steven Cree: Macintosh gaztea
* Steve Purcell: Belea
* Callum O'Neill: Dingwall gaztea
* Patrick Doyle: Martin
* John Ratzenberger: Gordon

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q126796
* Multimedia: Brave (2012 film) / Q126796
# Brawdy

Brawdy, galesez: Breudeth, Galesko udalerria da, Pembrokeshire lurraldean dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.012 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4958467
* Multimedia: Brawdy / Q4958467
# Braven

Braven, 2018ko Lin Oeding kanadar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza thriller film bat da. Jason Momoa, Garret Dillahunt, Stephen Lang, Jill Wagner eta Brendan Fletcher aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ternua eta Labrador lurraldea, Kanada. Joe Braven (Jason Momoa) bere familiarekin batera bizi den basogizon xume bat da. Behinola droga trafikatzaile talde batek bera bizi den basoko etxola bakartia erasotuko dute, eta Bravenek bere emaztea Stephanie (Jill Wagner), alaba Charlotte (Sasha Rossof) eta aita Linden (Stephen Lang) haingandik bizirik salbatzeko ahal den guztia egiten saiatuko da, trafikatzaileei aurre eginez.

## Aktoreak

* Jason Momoa: Joe Braven
* Garret Dillahunt: Kassen
* Zahn McClarnon: Hallett
* Stephen Lang: Linden Braven
* Jill Wagner: Stephanie Braven
* Brendan Fletcher: Weston
* Sasha Rossof: Charlotte Braven
* Sala Baker: Gentry
* Teach Grant: Essington
* Fraiser Aitcheson: Clay
* Steve O'Connell: Cal Osser sheriffa
* Tye Alexander: Glen Harris udaltzaina

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q23707685
# Braväcovo

Braväcovo Eslovakiako udalerri bat da, Breznoko barrutian kokatuta. 29,41 km²ko azalera du eta 682 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1630. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q743991
* Multimedia: Braväcovo / Q743991
Breznoko barrutiko udalerriak :
HiriakBreznoHerriakBacúch • Beňuš • Braväcovo • Bystrá • Dolná Lehota • Drábsko • Heľpa • Horná Lehota • Hronec • Jarabá • Jasenie • Lom nad Rimavicou • Michalová • Mýto pod Ďumbierom • Nemecká • Osrblie • Podbrezová • Pohorelá • Pohronská Polhora • Polomka • Predajná • Ráztoka • Sihla • Telgárt • Valaská • Vaľkovňa • Závadka nad Hronom • Čierny Balog • Šumiac :
# Brave (Pennsylvania)

Brave Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Greene konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. 142 biztanle ditu, 2,304345 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Greene konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4958326
# Carl Gustav Carus

Carl Gustav Carus (Leipzig, 1789ko urtarrilaren 3a - Dresden, 1869ko uztailaren 28a) alemaniar margolari, sendagile eta naturalista izan zen.
1811n medikuntzan eta psikologian doktoratu zen eta 1814an amatasun-klinika bateko zuzendari izendatu zuten Dresden. Caspar David Friedrichekin ikasi zuen margotzen 1814 eta 1817 artean. Ornodun kontzeptua sortu zuen, ondoren Darwinek eboluzioaren teorian erabili zuena. Paisaien margolanetanetan fenomeno geologikoak islatzen saiatu zen.

## Iruditegia

* Koliseoa ilargiaren argitan
* Gaztelua Inperiala
* Sorrentoren oroimenez
* Dresden, eguzkitan
* Txalupan paseatzea Elba ibaian, Dresdenetik gertu
* Napoliko badiari begira dagoen balkoia duen gela, 1829 edo 1830.
* San Petri Erroman ilargiaren argitan
* Tintern Abadia
* Arrantzale italiarrak kaian
* Belaontzi
* Ilargi betea Pillnitzetik gertu
* Emakumea balkoian
* Harrizko Aroaren mendixka
* Estudio lo leihoa
* Zuhaitz uharte baten oroitzapena Baltikoan (Haritzak itsasertzean)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61987
* Multimedia: Carl Gustav Carus / Q61987
* Espezieak: Carl Gustav Carus
# Carl Gustav Hempel

Carl Gustav Hempel (Oranienburg, Alemania, 1905eko urtarrilaren 8a - Princeton, New Jersey, AEB, 1997ko azaroaren 9a) zientziaren filosofo estatubatuarra, jatorri alemaniarrekoa, izan zen.

## Biografia

Nazismoaren garaian Estatu Batuetara joan behar izan zuen. Reichenbachen ikasle izan zen, eta Berlingo zirkuluko kide; harreman estuak izan zituen Vienako zirkuluarekin ere. Enpirismo logikoaren ikertzaile gisa (bi zirkulu horien aztergai nagusia hori baitzen), garrantzi handiko ekarpenak egin zizkion kritika operazionalistari, baieztapenaren teoria kualitatiboaren azterketari, azalpen zientifikoaren teoriari, kontzeptu eta teorien sorreraren azterketa sistematikoari zientzia enpirikoan, eta ezagutzaren esanahiari buruzko irizpide enpirikoaren azterketari. Enpirismo logikoaren esparruan, zalantzan jarri zuen hain garbia ote den zientziaren eta metafisikaren arteko banaketa.
Lan nagusiak: "Kontzeptuaren sorrera" (1961); "Zientzia enpirikoaren oinarriak" (1961); "Azalpen zientifikoaren eta zientziaren filosofiaren alderdiak" (1965); "Zientzia naturalaren filosofia" (1966).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q61885
# Carl Friedrich von Weizsäcker

Carl Friedrich Freiherr von Weizsäcker (Kiel, 1912ko ekainaren 28a – Starnberg, 2007ko apirilaren 28a) alemaniar fisikari eta filosofoa izan zen.
Stuttgarten, Baselen eta Kopenhagen hezi zen. 1929 eta 1933 artean fisika, matematika eta astronomia ikasi zituen Berlin, Göttingen eta Leipzigen. Werner Heisenbergek eta Niels Bohrrek haren ikasketak gainbegiratu zituzten.
Eguzkiko fusio nuklearrari eta eguzki-sisteman planetak eratzeari buruzko aurkikuntza teorikoak egin zituen. Bigarren Mundu Gerran arma nuklearren programa alemaniarrean parte hartu zuen Heisenbergen gidaritzapean Berlingo Kaiser Wilhelm Institutuan.
Gerraostean filosofia, etika eta historia jorratu zituen. 1959tik 1967ra filosofia irakasle izan zen Hanburgoko Unibertsitatean. 1970etik 1980ra Max Planck Institutua zuzendu zuen, mundu modernoko bizi-baldintzak ikertzeko. Gerra nuklear baten arriskuei buruz ikertu zuen eta 1980an erretiratu ondoren bakezale kristau bihurtu zen.

## Lanak

* Zum Weltbild der Physik, Leipzig 1946 (ISBN 3-7776-1209-X)
* Die Geschichte der Natur, Göttingen 1948 (ISBN 3-7776-1398-3)
* Die Einheit der Natur, Munich 1971 (ISBN 3-423-33083-X
* Wege in der Gefahr, Munich 1976
* Der Garten des Menschlichen, Munich 1977 (ISBN 3-446-12423-3)
* Deutlichkeit: Beiträge zu politischen und religiösen Gegenwartsfragen, Hanser, München, 1978, 1979 (ISBN 3-446-12623-6).
* The Biological Basis of Religion and Genius, Gopi Krishna, New York, sarrera Weizsäckerrena da eta liburuaren erdia da, 1971, 1972 (ISBN 0-06-064788-4)
* Aufbau der Physik, Munich 1985 (ISBN 3-446-14142-1)
* Der Mensch in seiner Geschichte, Munich 1991 (ISBN 3-446-16361-1)
* Zeit und Wissen, Munich 1992 (ISBN 3-446-16367-0)
* Der bedrohte Friede, 1994 (ISBN 3-446-13454-9)
* Große Physiker, Munich 1999 (ISBN 3-446-18772-3)
* Datuak: Q65350
* Multimedia: Carl Friedrich von Weizsäcker / Q65350
# Carl Gustaf Emil Mannerheim

Carl Gustaf Emil Mannerheim (Villnäs, 1867ko ekainaren 4a - Lausana, 1951ko urtarrilaren 27a) finlandiar militar eta politikaria izan zen. Errusiar gudarosteko kide izan zen 1917ko iraultzara arte. 1918an boltxebikeak egotzi zituen Finlandiatik, eta agintari izendatu zuten bere herritarrek. Bigarren Mundu Gerran, 1940-1941. urteetan, Sobietar Batasunaren kontra borrokatu zen hasieran; gero, ordea, harekin bakea sinatu eta Alemaniaren kontra egin zuen gerra. 1944an errepublikako lehendakari aukeratu zuten, eta 1946an utzi zuen aginpidea, osasun-arazoek hartara behartuta.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Mannerheim lerroa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q152306
* Multimedia: Carl Gustaf Emil Mannerheim / Q152306