OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Izaki Gardenak

Izaki Gardenak, 2011 urtean Gasteizen sortutako musika taldea da.

## Taldekideak

* Jon Basaguren - ahotsa, gitarra
* Libe Garcia de Cortazar - ahotsa, teklatua
* Fede Eguiluz - baxua
* Danilo Foronda - gitarra
* Dani Arrizabalaga - bateria

## Diskografia

* Itsasargiak (Oihuka, 2012)
* Amaieratik hasi (Oihuka, 2013)
* Elkar Estudioa Sesioak (Elkar, 2014)
* Aurri gara (Oihuka, 2015)
* Oinak lurrean / Bihotz (Oihuka, 2017) - 2 abesti
* Dena oskol (Erraia, 2018)

## Kolaborazioak

* Hala Bedi Irratia, 30 urte kolpez kolpe! (Bonberenea Ekintzak, 2013)
* Gasteizko Gaztetxea 30 urte! (Gasteizko Gaztetxea, 2018)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko musika garaikidea

## Erreferentziak

* ↑ Itsasargiak. (Noiz kontsultatua: 2018-11-02).
* ↑ Amaieratik hasi. (Noiz kontsultatua: 2018-11-02).
* ↑ Elkar Estudioa Sesioak. (Noiz kontsultatua: 2018-11-02).
* ↑ Aurri gara. (Noiz kontsultatua: 2018-11-02).
* ↑ Oinak lurrean / Bihotz. (Noiz kontsultatua: 2018-11-02).
* ↑ Dena oskol. (Noiz kontsultatua: 2018-11-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31188020
# Izagra

Izagra Izabako udalerriaren eremuetan (Nafarroa) altxatzen den mendia da; 1.558 m. Ezka ibaiaren eskuinaldeko adarra ere bada.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259950
# Izagirre Moiua jauregia

Izagirre Moiua jauregia Gipuzkoako Bergara udalerrian dagoen jauregi gotiko eta barroko bat da. Hain zuzen ere, Bergarako Alde Zaharran kokatua dago, Bergarako Errege Mintegia eta Bergarako udaletxearen artean. Eraikinaren hiru fatxadek hiru kaleetara begira daude: Barrenkale, Plaza Nagusia eta Domingo Irala kalea.
Gipuzkoako kultura ondasuna izendatua dago. Gaur egun, jauregiaren azpialdean bi taberna daude.
Jauregia Erdi Aroko herrigunea itxitzen zuen egitura sendoko eraikin estrategikoa izan zen. Domingo Irala kaleko fatxadak XV. mendeko eraikinaren hainbat elementu gorde ditu: gotikoa, harrizko mentsulak eta leiho ojibala.
1725etik aurrera etxea sakonki eraldatua izan zen, solairu bat gehitu eta Plaza Nagusiko eta Barrenkaleko fatxadak leiho-ate handiez apaindu ziren, honela gaur egungo jauregi itxura jasoz.

## Ikus gainera

* Gipuzkoako kultura ondasunak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25474129
* Multimedia: Izagirre Moia jauregia / Q25474129
# Izain-barometro

izain-barometroa, ekaitz iragarle bezala ere ezaguna, George Merryweatherren XIX. mendeko asmakuntza bat da, zeinean izainak barometroan erabiltzen diren. Hamabi izain botila txikietan gordetzen dira gailu barruan; ekaitza hurbiltzen ari denean asaldatuta ateratzen saiatzen dira eta kanpai bat jotzen duen mailu txiki bat abiarazten dute. Kanpaiak zenbat aldiz jotzen duen adierazten du ekaitz baten probabilitatea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1378576
* Multimedia: Tempest Prognosticator / Q1378576
# Izadi hila (Pereda)

Izadi hila (gaztelaniaz: Naturaleza muerta) Antonio de Pereda margolari espainiarraren margolana da. 1652an egina, San Petersburgoko (Errusia) Hermitage Museoan dago.

## Deskribapena

Obra erlijiosoen, bodegoien eta vanitas edukien margolaria, Peredak era askotako elementuak zituen izadi hila erakusten zuen lan honetan, jateko elementuekin eta apaingarriekin. Objektu batzuk perfekzio handiz eginda daude; esaterako likido zehaztugabe bat duen ontzia. Xehetasun hori da lanaren ezaugarri nagusietako bat.
Lan honek duen bereizgarria txokolatearen presentzia da. Aipamen hori bi objektuetan islatzen da: txokolatera eta errotatxoa.Amerikatik eraman berria zen txokolatea Europa osoan modako elikagaia zen eta margolanetan aurkeztea modernitatea aipatzea zen.

## Erreferentziak

* ↑ https://digitum.um.es/digitum/bitstream/10201/131991/1/527641-Texto%20del%20artículo-2110861-1-10-20230607.pdf

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):María Pilar Ruiz López: "Bodegón con confre de ébano de Antonio Pereda" artikulua.
* Datuak: Q9048907
# Jorge Carlos Fonseca

Jorge Carlos de Almeida Fonseca (1950eko urriaren 20a) Cabo Verdeko politikaria, abokatua eta unibertsitateko irakaslea da. 2011tik 2021era Cabo Verdeko presidentea izan zen. Atzerri Arazoetarako ministroa izan zen 1991tik 1993ra. Demokraziaren Aldeko Mugimenduak (MpD) lagunduta irabazi zituen 2011ko presidentetzarako hauteskundeak bigarren bozketa itzulian. Presidentetzarako hauteskundeak 2016ko urriaren 2an egin ziren Cabo Verden, eta bertan hautatu zuten berriro botoen% 74,08rekin.
* Datuak: Q57517
* Multimedia: Jorge Carlos Fonseca / Q57517
# Jorge Camiña

Jorge M. Camiña Borda (Getxo, 1947ko uztailaren 21a - ) euskal belar hockey jokalari ohia da. Getxoko Jolaseta taldean aritutakoa da. Anaia Rafael belar hockey jokalaria ere bazen.
Municheko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.
Getxoztarrak, belar hockey utzi ondoren, tenisari ekin zion non emaitza onak lortu zituen senior mailan.

## Erreferentziak

* ↑ www.sports-reference.com
* ↑ www.juegosolimpicos.es
* ↑ Tenis Veteranos +60. Jorge Camiña, número 1 Mundial
* ↑ Camiña, nuevo nº1 Mundial
* Datuak: Q16517828
# Jorge Carrión

Jorge Carrión Gálvez (Tarragona, Katalunia, 1976) idazlea da. Batik bat gaztelaniaz idazten du, eta Afterpop mugimendu literarioaren partaidetzat hartzen da. Mataró eta Bartzelona artean eman du bizitzaren zatirik handiena. Pompeu Fabra Unibertsitatean lizentziatu zen, Humanitate alorrean, bai eta doktoregoa lortu ere. Egun Literaturari eta, bereziki, Bidaia Literaturari buruzko eskolak ematen ditu han. Hainbat libururen egile da, nobela, saiakera eta bidaia literatura generoak jorratuta.

## Lanak
### Eleberria

* Los turistas (Galaxia Gutenberg, 2015)
* Los huérfanos (Galaxia Gutenberg, 2014)
* Los muertos (Random House Mondadori, 2010)

### Eleberri laburra

* Los difuntos (Celsius Pictor-ek ilustratua) (Aristas Martínez, 2015)
* Ene (Laia Libros, 2001).

### Bidai literatura

* La brújula (Berenice, 2006)
* GR-83 (egilearen edizioa, 2007)
* Australia. Un viaje (Berenice, 2008)
* La piel de La Boca (Libros del Zorzal, Argentina, 2008)
* Crónica de viajes (Aristas Martínez, 2014), (egilearen edizioa, 2009)
* Norte es Sur. Crónicas americanas (Debate Venezuela, 2009).

### Saiakera

* Viaje contra Espacio. Juan Goytisolo y W.G. Sebald (Iberoamericana, 2009).
* Teleshakespeare (Errata Naturae, 2011).
* Librerías (Anagrama, 2013).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3810058
* Multimedia: Jorge Carrión / Q3810058
# Jorge Cerrato

Jorge Cerrato Agirre, euskal kirol kazetari bat da. ETB1 nahiz ETB2ko albistegietako kirol atalak aurkeztu izan ditu.
# Jorge Bucay

Jorge Bucay (Buenos Aires, 1949ko urriaren 30a) idazle argentinar ospetsua da. Formakuntzaz medikua da. Halaber, Gestalt joerako teraupeta eta psikodramaturgoa da. Berak idatzitako lanek zabalkunde handia izan dute eta hizkuntza askotara itzuliak izan dira. Bere lanen bitartez besteen bizita hobetu nahi omen du eta helburu horrekin idazten du.

## Biografia

Bere ikasketak Buenos Airesko Unibertsitatean egin zituen. 1973an medikuaren gradua lortu zuen. Beres espezilitateko ikasketak, gaixotasun mentalak, Kalifornian eta Buenos Airesen egin zituen. Gestalt joerako psikoterapeutaren ikasketak eta praktikan egin zituen. Gestalt munduan lan desberdinak burutu ditu. 1973an ezkondu zen. Perlarekin bi seme-alaba izan zituen: Claudián eta Demián. Demián Bucay bere aitaren ibilbide profesionala jarraitzen ari da.

## Balorazioa

Jorge Bucayren lanek muturreko komentarioak merezi izan dituzte. Kritikari batzuen ustez, idazle kazkarra eta sinplea bada ere, esaterako Osvaldo Quirogaren hitzetan, besta batzuentzat itxura erraza duten testuen bidez bizitzari eta zoriontasunari buruzko ausnarketa aberatsak sortzen omen ditu. Gauza de bere liburu asko benetako best-seller izan direla eta Hispanoamerikan eragin handia izan duela.

## Obra

* Cartas para Claudia (1986)
* Recuentos para Demián (1994)
* Cuentos para pensar (1997)
* De la autoestima al egoísmo (1999)
* El cochero: Un libro en vivo... (2000)
* El camino de la autodependencia (2000)
* 20 pasos hacia adelante (2000)
* El camino del encuentro (2001)
* El camino de las lágrimas (2001)
* El camino de la felicidad (2002)
* Shimriti. De la ignorancia a la sabiduría (2003). Liburu bera ondoren beste izenburu batekin plazaratu zen: El camino de Shimriti.
* Déjame que te cuente (2005)
* Cuenta conmigo (2005)
* El mito de la diosa Fortuna (2006)
* El candidato (2006). Eleberri honek Torrevieja Hiriaren Eleberri Saria eskuratu zuen.
* La ciudad de los pozos
* Las 3 preguntas. ¿Quién soy? ¿Adónde voy? ¿Con quién? (2008)
* El elefante encadenado (2008), Gusti-ren marrazkiekin.
* Llegar a la cima y seguir subiendo. Claves para un camino espiritual (2010)
* El temido enemigo (2012), Gustiren marrazkiekin.
* Un cuento triste no tan triste (2014)
* Rumbo a una vida mejor (2014)
* Comienza siempre de nuevo (2016)
* Hoy comienza el resto de tu vida
* Quiero (Reflexiones sobre un poema)
* Cuentos Clásicos para conocerte mejor
* El cuento favorito de Dios

### Elkarlanean prestatutako lanak

* Amarse con los ojos abiertos (2000), Silvia Salinasekin batera.
* Seguir sin ti (2009), Silvia Salinasekin batera.
* El cochero, Marcos Aguinisekin batera.

### Audioliburuak

* El juego de los cuentos
* El juego de los 20 pasos

### Kolaborazioak

* Silvia Salinas: Todo (no) terminó, Jorge Bucayren hitzaurrea eta ipuina.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.alohacriticon.com/literatura/escritores/jorge-bucay/%5B%5D

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1334475
* Multimedia: Jorge Bucay / Q1334475
# Jorge Córdova

Jorge Córdova (La Paz, Espainiar Inperioa; 1822ko apirilaren 23a - La Paz, Bolivia; 1861eko urriaren 23a) Boliviako militarra eta politikaria izan zen, Boliviako presidentea 1855eko abuztuaren 15etik 1857ko irailaren 9an erori zen arte. Córdova Boliviako Historian ezaugarritu zen heriotzara zigortutakoen bizitza salbatu zuen presidentea izateagatik, Manuel Isidoro Belzuren suhia eta jarraitzaile fidela izateaz gain.

## Boliviako presidentea (1855-1857)

Jorge Córdova Boliviako presidente izendatu zuten 1855eko abuztuaren 15ean, 33 urte zituela. Aipatzekoa da Cordova Boliviako presidente gazteenen artean egon zela Antonio José de Sucre mariskalarekin, Germán Busch Becerra eta Gualberto Villarroelekin batera.
Kordobak agintea zin egin zuen egun berean, Manuel Isidoro Belzú presidente ohia Boliviako enbaxadore izendatu zuten Europan, non presidente berriaren kargu-hartzea ikusi eta egun batzuetara, Belzuk Sucre utzi zuen bere helmuga berrirantz.

## Hilketa

José María de Achá presidentearen gobernuan, Cordova Boliviara itzuli zen, amnistia bati esker, baina Plácido Yáñez koronelaren eskuetan geratu zen, Achá gobernuaren aurka ustez konspiratu izana leporatu baitzion eta bere etxean atxilotu zuen. La Paz hiriko San Jorge auzoan zegoen.
Kartzelan atxilotu zuten bitartean, Cordova 1861eko urriaren 23an hil zuten Plácido Yáñez koronelaren aginduz, beste berrogeita hamar atxiloturekin batera, non Boliviako Historiak gertaera izugarri honi Matanzas de Yañez edo Matanzas de Loreto deitu zion. Handik bi egunera, Boliviako Gobernua hilketa hau legeztatzen saiatu zen, eta jada hildako Córdova presidente ohia heriotzara kondenatu zuen, Gerra Kontseilu baten pantomima batean, goi traizioz leporatuta.

## Nortasuna

Jorge Córdova bere garaian garaiera ertaineko militar gazte bikaiina izan zen, urre koloreko ilea eta begi urdin argiak, non bere arima eskuzabalaren eta izaera leunaren adeitasuna agerian geratzen zen. Bere bizitza pertsonalean, Jorge Córdova Edelmira Belzu Gorritirekin ezkondu zen, La Paz hiriko damarik ospetsu eta bertutetsuenetako bat eta Manuel Isidoro Belzú presidente ohiaren alaba.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q886503
* Multimedia: Jorge Córdova / Q886503
# Jorge Cafrune

Jorge Cafrune (El Sunchal, Jujuyko probintzia, 1937ko abuztuaren 8a - Tigre, Buenos Airesko probintzia, 1978ko otsailaren 1a) argentinar abeslari folklorikoa eta bertako herri kulturaren ikertzaile, biltzaile eta zabaltzailea izan zen.

## Bizitza

Jujuyko probintziako sirio-libanoar jatorriko familia batean jaio zen. Hamazazpi urte zituelarik, lehenbiziko gitarra eskuratu eta bertako musikariekin ikasi zuen jotzen. 1957an, familia osoa Saltara aldatu zen. Bertan Las Voces del Huayra eta Los cantores del Alba taldeak eratu zituen. 1960an bakarrik abesten hasi zen. 1962an, Cosquíngo abesti jaialdian parte hartu zuen, arrakasta handia lortuz. Handik aurrera, irrati, telebista eta antzokietako emanaldien bidez jendarteratu zuen bere kantagintza.
1967an, herrialdea zaldi gainean korritu zuen De caballo por mi patria ikuskizunarekin. 1972-1974 bitartean Marito umearekin duoa osatu eta Europan abestu zuen. Espainian oso harrera beroa egin zitzaionez gero, bertan bizi izan zen zenbait urtez. 1977an, Jorge Rafael Videla diktadorea agintean zela, Argentinara itzuli zen. 1978ko Cosquíngo jaialdian, junta militarrak debekatutako Zamba de mi esperanza kanta abestu zuen. Ondoren, José de San Martínen omenez, Buenos Airestik Yapeyúra, hots, Libertadorea-ren jaioterrira, zaldi gainean joatea erabaki zuen. Baina urtarrilaren 31ean, artean Buenos Airesko probintzian zegoela, furgoneta batek aurrean eraman zuen. Jorge Tigreko eritetxera zeraman anbulantzian hil zen. Oraindik ez da argitu harrapatze hori akzidentea edo diktadurak agindutako hilketa izan ote zen.

## Diskografia

| Izenburua | Urtea | Disko etxea |
| Las voces de Huayra | 1957 | Columbia |
| Folklore | 1962 | H. y R. |
| Tope puestero | 1962 | H. y R. |
| Cafrune | 1962 | H. y R. |
| Jorge Cafrune | 1962 | H. y R. |
| Emoción, Canto y Guitarra | 1964 | CBS |
| Cuando llegue el alba | 1964 | CBS |
| Que seas vos | 1964 | CBS |
| Ando cantándole al viento y no sólo por cantar | 1965 | CBS |
| El Chacho, Vida y obra de un caudillo | 1965 | CBS |
| La Independencia | 1966 | CBS |
| Yo digo lo que siento | 1966 | CBS |
| Jorge Cafrune | 1967 | CBS |
| Yo he visto cantar al viento | 1968 | CBS |
| Este destino cantor | 1969 | CBS |
| Zamba por vos | 1969 | CBS |
| Jorge Cafrune interpreta a José Pedroni | 1970 | CBS |
| Lindo haberlo vivido para poderlo contar | 1971 | CBS |
| Labrador del canto | 1971 | CBS |
| Yo le canto al Paraguay | 1971 | CBS |
| Virgen india (Maritorekin) | 1972 | CBS |
| Aquí me pongo a contar… Cosas del Martín Fierro | 1972 | CBS |
| De mi madre (Maritorekin) | 1972 | CBS |
| De lejanas tierras. Jorge Cafrune le canta a Eduardo Falú y Atahualpa Yupanqui | 1972 | CBS |
| Siempre se vuelve | 1975 | CBS |
| Jorge Cafrune en las Naciones Unidas | 1976 | CBS |

## Erreferentziak

* ↑ Jorge Cafrune. buscabiografias.com (Noiz kontsultatua: 2015-08-22).
* ↑ Canciones con historia: “Zamba de mi esperanza”. Jorge Cafrune. eltrasterodepalacio.wordpress.com (Noiz kontsultatua: 2015-08-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q981505
* Multimedia: Jorge Cafrune / Q981505
# Joxemari Apaolaza

Joxemari Apaolaza (1965, Lazkao, Gipuzkoa) euskal kirol kazetari bat da.
Astelehenetik ostiralera egunero 13:30etik aurrera Euskadi Irratiko Kirol Legez irratsaioa aurkezten du.

## Kanpo estekak

* Joxemari Apazolazari elkarrizketa. 2014ko urtarrilaren 12a. Berria.eus
* Datuak: Q56871994
# Joxemari Mendizabal

Joxemari Mendizabal Amundarain —kirol arloko goitizenez Mendizabal II.a— (Aduna, Gipuzkoa, 1947ko otsailaren 26a - Tolosa, Gipuzkoa, 2010eko martxoaren 28a) aizkolaria eta harri-jasotzailea izan zen.

## Bizitza

Adunako Bordabe baserrian jaioa, bere anaia Martin (Mendizabal I.a) bezala herri kiroletan famatu zen. Oso gazte hasi zen herri kiroletan, harri jasotzen batez ere. Mendizabal II.a pisu handiko harriak jasotzen nabarmendu zen, onenen artean aritu baitzen. 225 kiloko harria altxatzera iritsi zen, eta, batez ere, 200 kiloko harri kubikoari sei minutuan sei altxaldi egin zizkion 1975eko apirilean, Azpeitian: artean inork egin gabeko marka. Istripuz zangoa hautsi zuen erakustaldi batean, ordea, eta urtebetez geldirik egon behar izan zuen. Harri-jasotzea alde batera utzi zuen behin betiko; ez, ordea, kirola.
Garai hartan Leitzara (Nafarroa Garaia) ezkondu zen, eta, gogor entrenatuz, goi mailako aizkolari bihurtu zen 30 urterekin. Lehenengo apustua Aierberen aurka jokatu zuen, kanako launa enbor moztera, eta ezusteko garaipena erdietsi zuen. Handik aurrera, hamabi urtez, apustu asko jokatu zuen. Hiru aldiz izan zen Nafarroako txapeldun (1981, 1984 eta 1987), behin Euskal Herriko txapeldun (1985) eta behin Euskal Herriko txapeldunorde (1987). Txapelketetan eta markak ezartzen trebezia handia erakutsi bazuen ere, apustuetan egindako lanagatik lortu zuen ospea, eta horietan maisu izan zen. Berrogeita bi urterekin kamioilari hasi zen lanean, eta plazetatik erretiratu zen.
Hogei urtez aizkoran norgehiagokarik egin gabe izan eta gero, 2009an berriz entrenatzeari ekin zion, lehiaketara itzultzeko asmoz. 2010eko martxoaren 28an izan zuen lehendabiziko lehiaketa: Jose Mari Olasagastiren aurka jokatutako apustu gogorra, launa kanako zutik jarrita ebakitzea. Mendizabalek hirugarren enborrean bertan behera utzi zuen norgehiagoka, ondoezik. Bere onera itzuli zela zirudien, baina, prentsaurrekoaren ondoren bazkaltzera zihoala, bihotzekoak emanda hil zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Ferrer Chapartegui, José María. «Jose María Mendizabal Amundarain, harrijasotzaile y aizkolari» Auñamendi Eusko Entziklopedia. .
* ↑ aiurri.com: Joxe Mari Mendizabal, aizkoran artisau
* ↑ Joseba ZUBIAUR: «Azken agurra eman diote Mendizabali», Berria, 2010-03-30.
* ↑ (Gaztelaniaz) Raúl MARTÍNEZ: «Fallece el aizkolari José María Mendizabal tras sufrir un infarto», Diario de Noticias de Álava, 2010-03-29.
* ↑ «Joxemari Mendizabal aizkolaria hil da, ondoezik zegoelako Olasagastiren kontrako apustua utzi ondoren», Berria, 2010-03-28.
* Datuak: Q12260920
# Joxean Lizarribar

Jose Antonio Lizarribar Exposito —ezagunagoa Joxan Lizarribar izen-deiturez— (Altzo, Gipuzkoa, 1951ko uztailaren 19a- Donostia, Gipuzkoa, 2013ko apirilaren 9a) enpresaburua izan zen. 1970eko hamarkadatik izan zuen lotura euskal kulturarekin, eta Berriaren sorrerarekin batera hartu zuen Berria Taldeko lehendakari kargua, 2003an.

## Erreferentziak

* ↑ Jakes GOIKOETXEA, Jon ORDOÑEZ: «Joxean Lizarribar, Berria Taldeko lehendakaria hil da», Berria, 2013-04-09.
* Datuak: Q12260917
# Joxemari Carrere

Joxemari Carrere Zabala (Pasai Donibane, 1963) ipuin kontalaria, aktorea eta kazetaria da. Bere jardun nagusiena ipuin kontalariarena da eta Euskal Herrian ez ez ezik, Iberiar penintsula osoan zein Latinoamerikan ere aurkeztu ditu bere lanak. Kazetaritzan antzerki kritikari aritu izan da.

## Ipuin kontalaritza

Antzerki munduan 16 urtetik hasi zen eta 1992an hasi zen ipuin kontalari moduan. Nagusiki gazte eta helduentzat kontatzen du. Euskal Herriko zein munduko kultura ezberdinetako ipuinak dira nagusiki bere lanaren oinarria, baina baita ere ipuin propioak. Kontalaritza egungo garaietara egokitzea eta ahozkotasunaren bide ezberdinak arakatzea da bere kezketako bat. Mikelazulo Kultur Elkarteko kidea da eta bertako ipuin eskolako arduraduna izan da.

### Aurkeztutako ipuin ikuskariak:

Bazen behin... (1993), Mingain haragia (1996), Igurtzi nazazu, berriro, laztana (1997), Kondoi bakoitzak bere istorioa dauka (1998), Kontu kontari hori bai bizitzea (2000), Izena duen guztia da (2002), Bai ona nire emaztea! Emazteak jaten zituzten gizonen istorioak (emakumeekiko bortizkeriari buruz). 2017an, The best of Joxemari Carrere. 25 urte kontari ikuskizuna eskaini zuen Errenterian.

## Antzerkigintza

Antzerkian Oiartzungo Intxixu antzerki taldean hasi zen 16 urterekin. Geroagoa MAskarada antzerki taldean eta beste batzuekin aritu izan da aktore lanetan. ANTZERTI anzterki eskolan ikasle izan zen. Hainbat antzerki lanetan aktore lana egin du, azkena Su Txikian. Galder Perez idatzitako eta GLU GLU konpainian ekoiztua. Bertan bake elkarrizketak oinarri hartzen dira, nolabaiteko antzerki dokumentoa osatuz. Jesus Egiguren politikariaren papera bete zuen. Antzerki irakasle moduan aritu izan zen UEU-ko udako ikastaroetan. Horrez gain ZAPATAK bakarrizketa idatzi du, gerraren kontrako idatzia, Ainhoa Aierdi aktorea eta Jurdana Otxoa musikariak plazaratua Ainara Gurrutxaga zuzendaritzapean. Euskal Idazleen Elakrteak ekoiztua, eta Literaktun literatur jardunaldien barruan, Victor Hugoren gaineko ibilaldi antzeztua osatu zuen Pasai Donibanen, Maider Galartza akotre eta kontalariarekin batera. Ekitaldiaren gidoia eta zuzendaritza egiteaz gain, Victor Hugok idatzitako Kondenatu baten azken eguna-ren bakarrizketaren zati bat antzeztu zuen.

## Kazetaritza

Kazetaritzan antzerki kritikari aritu izan da Euskaldunon Egunkarian. Hika aldizkarian antzerki zutabea idazten zuen hilero, hogei urtez, aldizkaria desagertu arte (1991-2011) . Gara egunkariaren Mugalari literatur gehigarrian ibili zen kolaboratzaile, eta egun kontagintzaren gaineko zutabea idazten du hamabostean behin. Bestelako agerkarietan tartekako kolaborazioak ere egiten ditu.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Joxemari Carrere Zabala» Euskal Idazleen Elkartea (Noiz kontsultatua: 2017-11-23).
* ↑ «Joxemari Carrere» Galtzagorri Elkartea (Noiz kontsultatua: 2017-11-23).
* ↑ «Joxemari Carrere Errenteriako kontalaria, 25 urte ofizioan» El Diario Vasco 2017-07-13 (Noiz kontsultatua: 2017-11-23).

## Kanpo loturak

* Joxemari Carrereren webgunea.
* Datuak: Q43468568
# Joxean Tolosa

Joxean Tolosa Esnaola, pilota arloan Tolosa edo Tolosa I.a deituraz ezaguna (Amezketa, Gipuzkoa, 1955) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari jokatzen zuen. Jo handikoa zen, eta gogoangarriak dira Retegi II.aren aurka jokatu zituen partidak (besteak beste, buruz buruko txapelketa nagusian Tolosak jokatutako lau finalak). Buruz buruko txapelketa nagusia behin irabazi zuen (1989) eta binakako txapelketa nagusia hirutan (1982, 1987, 1989).
1995eko azaroaren 19an erretiratu zen pilota profesionaletik, eta hurrengo urtean hasi zen ETB 1 telebista katean lan egiten, esku huskako pilota partiden emankizunetan esatari, Xabier Euzkitze kazetaria lagun. Pilotaren arloan inori lotu gabea izan denez eta aditu gisa pentsatzen duena esaten duenez, pilotarien artean kritikari zorrotza izatearen fama du. 2019ko irailaren bukaera arte aritu zen lan horretan Tolosa. 23 urte horretan, 6.000 partida baino gehiagoren iruzkinak egin zituen telebistaz, zuzenean, Joxean Tolosak.
Oso ezaguna da umore arloko Wazemank telebista saioan Euzkitze-Tolosa bikoteari egiten zioten parodia; izan ere, alegiazko Euzkitze eta Tolosa pertsonaia horiek ziren saio hartako pertsonaia arrakastatsuenak.

## Kirol lorpenak

Esku huskako pilotan lortu dituen titulu handienak hauek dira:
* 1989: Buruz buruko txapelduna.
* 1986, 1987, 1990: Buruz buruko txapeldunordea.
* 1982, 1987, 1989: Binakako txapelduna.
* 1986: Binakako txapeldunordea.

### Buruz buruko finalak

| Urtea | Txapelduna | Txapeldunordea | Tantoak | Pilotalekua |
| 1986 | Retegi II.a | Tolosa | 22-12 | Anoeta |
| 1987 | Retegi II.a | Tolosa | 22-16 | Anoeta |
| 1989 | Tolosa | Retegi II.a | 22-19 | Anoeta |
| 1990 | Retegi II.a | Tolosa | 22-08 | Anoeta |

### Binakako finalak

| Urtea | Txapeldunak | Txapeldunordeak | Tantoak | Pilotalekua |
| 1981-82 | Beristain - Tolosa | Garcia Ariño IV.a - Maiz II.a | 22-21 | Anoeta |
| 1985-86 | Bergara II.a - Martinikorena | Alustiza - Tolosa | 22-15 | Anoeta |
| 1986-87 | Ladutxe - Tolosa | Alustiza - Galarza III.a | 22-14 | Anoeta |
| 1988-89 | Ladutxe - Tolosa | Retegi II.a - Arretxe | 22-18 | Anoeta |

## Erreferentziak

* ↑ «Joxean Tolosa eta Xabier Euskitze, Amaraunean», Amarauna saioa, Euskadi Irratia, 2012-12-26.
* ↑ Sarriugarte, Unai. (2019-07-19). «Joxean Tolosa pilotari ohiak agur esango die pilotalekuei irailean» El Correo (Noiz kontsultatua: 2019-09-29).
* ↑ Azkue, Garazi. (2006-02-03). «Anjel Alkain: "Programa ganberroa egin nahi genuen"» Gaztezulo (Noiz kontsultatua: 2019-07-17).

## Kanpo loturak

* (Gaztelaniaz) Ainhoa AROZAMENA AYALA: «Joxean Tolosa Esnaola», Auñamendi Eusko Entziklopedia.
* Datuak: Q11686304
# Kaori Kawanaka

Kaori Kawanaka (Kotoura, 1991ko abuztuaren 3a) arkularia da. Japonia ordezkatu zuen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Kaori Kawanaka
* ↑ Kaori KAWANAKA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2296119
* Multimedia: Kaori Kawanaka / Q2296119