# Hilary Swank

Hilary Ann Swank (Lincoln, 1974ko uztailaren 30a) Estatu Batuetako aktorea da, bitan Oscar sariaren irabazlea.
Telebistan hasi zen Hilary Swank. Beverly Hills, 90210 telesaioan bi urtez agertzekoa zen, baina 16 atal ostean kanporatu zuten. Lur jota bazen ere ("Beverly Hills, 90210 saiorako balio ez badut, ez dut ezertarako balio" pentsatu zuela aitortu du), Boys Don't Cry filmeko castinean aurkeztea ahalbidetu zion kanporatzeak. Paperak izar bihurtu zuen eta emakumezko aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuen. Berriro irabazi zuen Million Dollar Baby filmari esker 2005ean. Vivien Leigh, Helen Hayes, Sally Field, eta Luise Rainer aktoreekin batera, Hilary Swankek ere birritan emakumezko aktore onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso eta birritan irabazi du.

## Biografia

Hilary Ann Swank umetan aurkitu zuen produktore batek, eta bere haur-ibilbideaz arduratu zen. Handik aurrera, bere hiriko eta eskolako antzokietan agertu zen. Kirolari bikaina izan zen, halaber, igeriketako Olinpiada Juniorretan lehiatu zen, eta bosgarren postua lortu zuen Nebraskako atleta jubenilen kategorian. 16 urte zituela, eta gurasoen dibortzioaren ondoren, amarekin Los Angelesera (Kalifornia) joan zen, arte dramatikoa ikasi zuen eta antzerki-lanak egiten hasi zen.
Bere prestakuntza fisiko ona baliagarria izan zen bere bigarren filmean, Karate Kiden jarraipen batean. Ehunka hautagairen artean aukeratu zuten eta aktore famatua bihurtu zen. Ordutik eskaintza ugari jaso zituen, eta film batzuek arrakasta handia izan zuten. Boys Don't Cry lanean transgenero gazte baten papera egiten du, eta 1999an aktore protagonista onenaren Oscar saria jaso zuen. Paper hori interpretatu ondoren, Swankek nortasun-krisialdia izan zuen: «Filmaziorik gabeko egunetan, etxera iritsi eta gonak eta makillajea jartzen nituen, baina ispilura begiratzean, izaki androgino bat baino ez nuen ikusten», esan zuen aktoreak, trantzea gainditu ondoren.
Paper horren ondoren, ez zitzaion kalitate oneko eskaintzarik iritsi, eta etsipenagatik lanbidea uztear egon zen, harik eta Clint Eastwoodek Maggie Fitzgeraldek Million Dollar Babyn zuen papera interpretatzeko deitu zion arte. Hala, Swankek aktore nagusi onenaren Oscar saria irabazi zuen.
Swank 1997ko irailaren 27an ezkondu zen Chad Lowerekin (Rob Loweren anaia gazteena). Hala ere, 2006ko urtarrilaren 9an (astelehena), 8 urte baino gehiago ezkonduta egon ondoren, bikoteak banantzearen berri eman zuen.
Gero, Brian de Palmaren The Black Dahlia, Stephen Hopkinsen The Reaping, Freedom Writers eta Away seriea bezalako proiektuetan lan egin du.

## Filmografia
### Zinema

Taula honetan ikus daitezke filma bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):
| Urtea | Filma | Zuzendaria | Ekoizlea | Izenburuak (es,fr) |
| 1992 | Buffy the Vampire Slayer | Fran Rubel Kuzui | 20th Century Studios | frantsesez: Buffy, tueuse de vampires |
| 1994 | The Next Karate Kid | Christopher Cain | Columbia Pictures | gaztelaniaz: El nuevo Karate Kid frantsesez: Miss Karaté Kid |
| 1994 | Cries Unheard: The Donna Yaklich Story | Armand Mastroianni | -- | |
| 1996 | Terror in the Family | -- | -- | |
| 1996 | Sometimes They Come Back... Again | Adam Grossman | -- | gaztelaniaz: La resurrección del mal frantsesez: Les Enfants du diable |
| 1996 | Kounterfeit | John Asher | -- | |
| 1997 | The Sleepwalker Killing | -- | -- | frantsesez: Le Somnambule |
| 1997 | Dying to Belong | William A. Graham | -- | gaztelaniaz: La muerte de Lisa frantsesez: Mort sur le Campus |
| 1997 | Quiet Days in Hollywood | Josef Rusnak | -- | gaztelaniaz: Días tranquilos |
| 1998 | Heartwood | Lanny Cotler | -- | gaztelaniaz: El desafío de Logan |
| 1999 | Boys Don't Cry | Kimberly Peirce | Searchlight Pictures | gaztelaniaz: Boys don't cry |
| 2000 | The Gift | Sam Raimi | Lakeshore Village Entertainment | frantsesez: Intuitions |
| 2000 | The Audition | Chad Lowe | -- | |
| 2001 | The Affair of the Necklace | Charles Shyer | Alcon Entertainment | gaztelaniaz: El misterio del collar frantsesez: L'Affaire du collier |
| 2001 | The Concert for New York City | Kevin Smith | -- | |
| 2002 | The Space Between | Chad Lowe | -- | |
| 2002 | Insomnia | Christopher Nolan | Alcon Entertainment | |
| 2003 | The Core | Jon Amiel | Paramount Pictures | gaztelaniaz: Síndrome en Carabobos frantsesez: Fusion |
| 2003 | 11:14 | Greg Marcks | Media 8 Entertainment | |
| 2004 | Million Dollar Baby | Clint Eastwood | Lakeshore Village Entertainment | |
| 2004 | Red Dust | Tom Hooper | -- | gaztelaniaz: Tierra de sangre |
| 2004 | Iron Jawed Angels | Katja von Garnier | -- | frantsesez: Volonté de fer |
| 2006 | The Black Dahlia | Brian De Palma | Millennium Media | gaztelaniaz: La Dalia Negra frantsesez: Le Dahlia noir |
| 2006 | ...So Goes the Nation | James D. Stern | -- | |
| 2007 | David Fonseca | Richard LaGravenese | MTV Films | gaztelaniaz: Freedom Writers frantsesez: Écrire pour exister |
| 2007 | P.S. I Love You | Richard LaGravenese | Alcon Entertainment | |
| 2007 | The Reaping | Stephen Hopkins | Dark Castle Entertainment | frantsesez: Les Châtiments |
| 2008 | Birds of America | Craig Lucas | Plum Pictures | |
| 2009 | Amelia | Mira Nair | Searchlight Pictures | |
| 2010 | Conviction | Tony Goldwyn | -- | gaztelaniaz: Betty Anne Waters |
| 2011 | New Year's Eve | Garry Marshall | New Line Cinema | frantsesez: Happy New Year |
| 2011 | The Resident | Antti Jokinen | Hammer Film Productions | frantsesez: La Locataire |
| 2013 | Mary and Martha | Phillip Noyce | -- | frantsesez: Mary et Martha : Deux mères courage |
| 2014 | The Homesman | Tommy Lee Jones | EuropaCorp | |
| 2014 | You're Not You | George C. Wolfe | -- | frantsesez: Le Second Souffle |
| 2016 | Spark | Aaron Woodley | -- | frantsesez: Spark : L'Héritier de la planète des singes |
| 2017 | Logan Lucky | Steven Soderbergh | FilmNation Entertainment | |
| 2018 | What They Had | Elizabeth Chomko | June Pictures | |
| 2019 | I Am Mother | Grant Sputore | -- | |
| 2020 | Fatale | Deon Taylor | Summit Entertainment | |
| 2020 | The Hunt | Craig Zobel | Blumhouse Productions | |
| 2024 | Ordinary Angels | Jon Gunn | Vertigo Entertainment | |

#### Pertsonaiak eta oharrak

| Urtea | Filma | Pertsonaia | Oharrak |
| 1992 | Buffy the Vampire Slayer | Kimberly Hannah | |
| 1994 | The Next Karate Kid | Julie Pierce | |
| 1996 | Sometimes They Come Back... Again | Michelle Porter | |
| 1996 | Kounterfeit | Coleen | |
| 1997 | Quiet Days in Hollywood | Lolita | |
| 1998 | Heartwood | Sylvia Orsini | |
| 1999 | Boys Don't Cry | Brandon Teena | |
| 2000 | The Gift | Valerie Barksdale | |
| 2000 | The Audition | N/A | Laburmetraia |
| 2001 | The Affair of the Necklace | Jeanne St. Rémy de Valois | |
| 2002 | Insomnia | Ellie Burr detektibea | |
| 2002 | The Space Between | N/A | Laburmetraia |
| 2003 | 11:14 | Buzzy | |
| 2003 | The Core | Major Rebecca Childs | |
| 2004 | Red Dust | Sarah Barcant | |
| 2004 | Million Dollar Baby | Maggie Fitzgerald | |
| 2006 | Black Dahlia | Madeleine Linscott | |
| 2007 | The Reaping | Katherine Winter | |
| 2007 | Freedom Writers | Erin Gruwell | |
| 2007 | P. S. I Love You | Holly Kennedy | |
| 2008 | Birds of America | Laura | |
| 2009 | Amelia | Amelia Earhart | |
| 2010 | Conviction | Betty Anne Waters | |
| 2011 | The Resident | Juliet Devereau dkt. | |
| 2011 | New Year's Eve | Claire Morgan | |
| 2014 | The Homesman | Mary Bee Cuddy | |
| 2014 | You're Not You | Kate Parker | Ekoizlea ere |
| 2015 | Lauda: The Untold Story | Bere burua | Dokumentala |
| 2017 | Spark | Erregina (ahotsa) | |
| 2017 | Logan Lucky | Sarah Grayson polizia berezia | |
| 2017 | 55 Steps | Colette Hughes | |
| 2018 | What They Had | Bridget Ertz | Ekoizle eragilea ere |
| 2019 | I Am Mother | Emakumea | |
| 2020 | The Hunt | Athena Stone | |
| 2020 | Fatale | Valerie Quinlan detektibea | |

### Telebista

| Year | Title | Role | Notes |
| 1991 | Evening Shade | Aimee Thompson | 2 atal |
| 1991–1992 | Growing Pains | Sasha Serotsky | 2 atal |
| 1992–1993 | Camp Wilder | Danielle | Protagonista, 19 atal |
| 1994 | Cries Unheard: The Donna Yaklich Story | Patty Yaklich | Telefilma |
| 1996 | Terror in the Family | Deena Marten | Telefilma |
| 1997 | Dying to Belong | Lisa Connors | Telefilma |
| 1997 | The Sleepwalker Killing | Lauren Schall | Telefilma |
| 1997 | Leaving L.A. | Tiffany Roebuck | Protagonista, 6 atal |
| 1997–1998 | Beverly Hills, 90210 | Carly Reynolds | Protagonista, 16 atal |
| 2004 | Iron Jawed Angels | Alice Paul | Telefilma |
| 2013 | Mary and Martha | Mary Morgan | Telefilma |
| 2016 | The One Percent | Laura Murphy | Telefilma |
| 2018 | Trust | Gail Getty | Protagonista, 8 atal |
| 2019-2020 | BoJack Horseman | Joey Pogo (ahotsa) | 5 atal |
| 2020 | Away | Emma Green | Protagonista, 10 atal |

## Errefentziak

* ↑ «informalmente.net» web.archive.org (Noiz kontsultatua: 2021-02-22).
* ↑ (Ingelesez) Inc, Fanpop. «Million Dollar Baby Video: Hilary Swank winning an Oscar® for "Million Dollar Baby"» www.fanpop.com (Noiz kontsultatua: 2021-02-22).
* ↑ (Ingelesez) Littleton, Cynthia; Littleton, Cynthia. (2014-08-12). «Starz Orders Drama ‘One Percent’ to Star Ed Helms, Hilary Swank» Variety (Noiz kontsultatua: 2021-02-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q93187
* Multimedia: Hilary Swank / Q93187