OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Peter Lely

Sir Peter Lely (1618ko irailaren 14a - 1680ko azaroaren 30a). Jatorri alemaniarreko margolaria, Soesten (Westfalia) jaiotakoa; benetako izena Pieter van der Faes zuen. Herbehereetan ikasi zuen eta erretratua izan zuen genero gogokoena. 1641ean Londresera jo zuen eta bertako gorteko pertsonaia askoren erretratuak osatu zituen. Ingalaterrako Karlos II.ak ganbera-margolari izendatu zuen, eta 1680an zaldun.
Lelyren margoetan jantzien koloreen trataera da deigarri eta nabarmentzekoa, Antoon van Dyck pintore flandriarraren eragina handia izanik.

## Galeria

* Sir Henry Stone, c. 1648
* Barbara Palmer, Clevelandeko kontesa, c. 1666
* Abraham Cowley, c. 1665-66
* Lake sendiaren andra bi, 1650.
* Ninfak iturri baten ondoan, c.1650

## Kanpo estekak

* Londresko National Portrait Galleryn daukaten Lelyren autorretratua
* J. Paul Getty Museum atariak eskainitako artistaren biografia
* Datuak: Q161336
* Multimedia: Peter Lely / Q161336
# Peter Koprivnikar

Peter Koprivnikar (Maribor, 1976ko uztailaren 2a) arkularia da. Eslovenia ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Peter Koprivnikar
* ↑ Peter KOPRIVNIKAR

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2120189
# Peter Kennaugh

Peter Kennaugh (Douglas, 1989ko ekainaren 15a) Britania Handiko txirrindulari ohia da. 2019. urtean, osasun arazoengatik txirrindularitza profesionala utzi behar izan zuen.

## Palmaresa
### Pista

2008
* Erresuma Batuko Madison Txapelketa ( Mark Cavendish-ekin)
2009
* Kovenhabn (Taldeka)
2011
* Europako Taldekako Jazarpen Txapelketa
2012
* Munduko Taldekako Jazarpen Txapelketa
* Olimpiar Jokoetako Taldekako Jazarpen Proba

### Errepidea

2008
* Capodarco Sari Nagusia
* Bastianelli Saria
2009
* 3. Girobion eta etapa bat
2014
* Settimana Coppi e Bartali eta etapa bat
* Erresuma Batuko errepide txirrindularitzako txapelketa
* Austriako Itzulia eta etapa bat
2015
* Dauphiné Libéréko etapa bat
* Erresuma Batuko errepide txirrindularitzako txapelketa
* 6. Andaluziako Itzulian
2016
* Cadel Evans Great Ocean Road Race
* 2. Herald Sun Tourrean eta etapa bat
* 5. Burgosko Itzulian
2017
* Dauphiné Libéréko etapa bat
2018
* Pino Cerami Sari Nagusia
* 3. Tre Valli Varesinen

## Kanpo estekak

* Datuak: Q561361
* Multimedia: Peter Kennaugh / Q561361
# Peter Kürten

Peter Kürten, ezizenez Düsseldorfeko Banpiroa (1883ko maiatzaren 16a, Kolonia – 1931ko uztailaren 2a, Kolonia), alemaniar serie-hiltzaile eta sexu-erasotzaile bat izan zen.
Bere hilketa eta sexu-erasoak 1929ko otsaila eta azaroaren artean Düsseldorf hirian burutu zituen, hortik bere ezizena. Mundu mailan ospea bereganatu eta Alemaniako garai guztietako serie-hiltzaile handienetako bat bilakatu zen. Denera, gutxienez 9 pertsona erail, tartean haurrak, eta beste 31 hiltzen saiatu zen.
Atxilotua, epaitua eta heriotzera zigortua izan zen, gillotinatua izanik.
* Datuak: Q60291
* Multimedia: Peter Kürten / Q60291
# Peter Kenilorea

Peter Kenilorea (Takatala, Malaita, 1943ko maiatzaren 23a – Honiara, 2016ko otsailaren 24a) Salomon Uharteetako lehen ministroa izan zen 1978tik 1981era eta 1984tik 1986ra.
Hegoaldeko Itsasoetako Eliza Ebanjelikoko irakasle prestakuntza jaso zuen eta Salomon Uharteetako Kristau Elkartearen sortzaileetako bat izan zen. Salomon Uharteetako Alderdi Batua sortzen ere lagundu zuen.
1976an diputatu hautatu zuten eta Ministro Nagusi bihurtu zen. Erresuma Batuaren independentziara zuzendu zuen herrialdea 1978an, eta lehen ministro izan zen 1978tik 1981era eta 1984tik 1986ra. Kanpo Arazoetako ministro ere izan zen 1988tik 1989ra eta 1990etik 1993ra.
Malaita eta Isatabu uharteetako milizien arteko gatazka konpontzeko ezarritako Bake Kontseiluko kide izan zen. 2001etik 2010era herrialdeko parlamentuko presidente izan zen.
# Peter Lorimer

Peter Patrick Lorimer (Dundee, 1946ko abenduaren 14a - ibidem, 2021eko martxoaren 20a) eskoziar futbolaria izan zen. Leeds Uniteden eta Eskoziako selekzioan nabarmendu zen 1960 eta 1970eko hamarkadetan. Erdilari erasokorra izan zen txut boteretsuarekin. Leeds Uniteden historiako golegilerik handiena da, 238 golekin.
1962an egin zuen debuta Leeds Uniteden, hamabost urterekin. 39 urterekin erretiratu zen, 1985-86 denboraldiaren amaieran.
Eskoziako futbol selekzio nazionalan 1969ko azaroan debuta egin zuen. 21 partida jokatu zituen eta lau gol sartu. 1974ko Munduko Futbol Txapelketan parte hartu zuen.

## Palmaresa

Leeds United
* Ingalaterrako Liga: 1968-69, 1973-74
* Ingalaterrako Kopa: 1971-72
* Ingalaterrako Futbol Ligako Kopa: 1967-68
* Community Shield: 1969
* Hirietako Ferien Kopa: 1967-68, 1970-71

## Kanpo estekak

* Datuak: Q463985
# Peter Johann Nepomuk Geiger

Peter Johann Nepomuk Geiger (1805eko urtarrilaren 11 – 1880ko urriaren 29) Vienako artista bat izan zen.

## Biografia

Vienan jaioa, Geigerrek hasiera batean familiaren tradizioa jarraitu eta eskultore bihurtu nahi zuen, baina marrazkia eta pintura izan ziren bere elementu naturalak. Anton Zieglerren Vaterländischen Immortellen (euskaraz: «Jatorrizko Lurraldeko hilezkorrak») ilustratu zuen 1839–40. 1848ra arte, obra historikoen eta poesiaren ilustrazio ugari egin zituen, baina Austriako Errege Familiarentzat olio-pinturak ere egin zituen.
1850ean Fernando Maximiliano Joseph printzearekin Ekialderako bidaia batetik bueltan, bereziki sormen garai batean sartu zen. 1853an, Vienako Arte Akademiako irakasle izan zen. Errege Familiarentzat lan asko egin zituen, besteak beste, Goethe, Friedrich Schiller eta William Shakespeareren ilustrazioak. Ekialdeko bizitza ere ilustratu zuen.
Bere marrazki erotikoak bereziki gogoratzen dira, nahiz eta nekez gorteko margolari baten ohiko obra izan.

## Aukeratutako lanak

* 1839: Ziegler, Anton. Vaterländischen Immortellen aus dem Gebiete der österreichischen Geschichte . 4 liburuki. Viena, 1840, 1839.
* 1843: Magyar-és Erdélyország története rajzolatokban: Geschichte Ungarn's und Siebenbürgen's in Abbildungen . . . ; Geiger Péter N. János akadémiai képirótól; tervezte és magyar 's német nyelven magyarázta Wenzel Gusztáv. 10 liburuki. Viena, 1843
* Joseph von Bülow-en Memorabilien aus der Europäischen Geschichte für anziehende Weltbegebenheiten, ausgezeichnete Grossthaten, Würdigung der Verdienste von berühmten Männern etab. Aus mehreren Jahrhunderten gesammelt . Mit insgesamt 96 getönten Federlithographien von Johann Nepomuk Geiger auf Tafeln. 2 liburuki. New York, 1860
* 1861: Historische Handzeichnungen ; mit erklärendem Texte von Gustav Adolph Schimmer; mit neunzig Tafeln. Viena: Aus der kaiserlich-königlichen Hof- und Staatsdruckerei, 1861
* Die Schlacht bei Lützen (Lutzeneko gudua)
* Kampf der Tiroler unter Andreas Hofer (Tirolaren borroka Andreas Hoferren gidaritzapean)

## Bibliografia

* Wiesboeck, Karl L. (1868) Peter JN Geigerren Werke; oder, Verzeichniss saemmtlicher Radirungen, lithographischen Feder- und Kreidezeichnungen . . . . Leipzig: Weigel

## Kanpo estekak

* Datuak: Q751264
* Multimedia: Johann Nepomuk Geiger / Q751264
# Erwin Rommel

Erwin Johannes Eugen Rommel (Heidenheim an der Brenz, Württemberg, Alemania, 1891ko azaroaren 15a - Herrlingen, Alemania, 1944ko urriaren 14a) alemaniar mariskala izan zen, Bigarren Mundu Gerran Alemaniako armadako zelai-jeneral nabarmenenetako bat. Deutsches Afrika Korps guda taldearen buruan, Basamortuko Azeria (Wüstenfuchs) goitizena jaso zuen Ipar Afrikan egindako kanpaina militar arrakastatsuengatik. Hori dela eta, tropen eta Adolf Hitlerren beraren errespetua ez ezik, Commonwealtheko armada etsaiarena ere lortu zuen.
Ipar Afrikako Ardatzaren porrotaren ondoren, Aliatuen Normandiako Lehorreratzeari eta Frantziako inbasioari aurre egin zion alemaniar armadaren buruan jarri zuten Rommel. Kargu horretan zela, 1944ko uztailaren 20an Hitler hiltzeko konspirazioan parte hartu izana leporatu zioten. Bere buruaz beste egin zuen 1944ko urriaren 14an.

## Bizitza

Frantziako, Errumaniako eta Italiako fronteetan borrokatu zen Lehen Mundu Gerran. Karrera militarra utzi eta Tübingengo Unibertsitatean ikasi zuen. Hitler aginpidera iritsi zen arte ez zen Alemaniako armadan sartu (1933). Armadaren eta gazte mugimendu nazien arteko loturaz arduratu zen, eta azken horien artean arrakasta handia izan zuen Infanterie Greift (1937, Infanteria erasoan), taktika militarrari buruzko eskuizkribua, idatzi zuen.
Führerraren kuartel nagusiko buruzagietako bat izan zen eta 1940. urteko Frantziako kanpainan izan zituen garaipenen ondorioz izendatu zuten Deutsches Afrika Korps guda taldeko komandante. Afrikako iparraldean, El-Alameineraino baztertu zituen britainiarrak, eta mariskal egin zuten (1942). Hurrengo neguan, ordea, Tunisiaraino atzeratu behar izan zituen bere mendeko osteak. Europara hots egin zioten baina ezin izan zuen Normandiako lehorreratzea saihestu, eta Bavariara erretiratu behar izan zuen zaurituta.
Mendebaldeko gerra bertan behera uztearen aldeko agertu zen eta horrek Hitlerren susmo txarrak piztu zituen. Hitlerrek bere buruaz beste egiteko agindua eman zion Rommeli 1944 urriaren 14an. 1953. urtean argitaratu zen mariskalaren egunkaria: The Rommel Papers (Rommelen eskuizkribuak).

## Zinema

* The Desert Fox: The Story of Rommel (1951)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q14060
* Multimedia: Erwin Rommel / Q14060
# Erwin Stresemann

Erwin Stresemann (Dresden, 1889ko azaroaren 22a - Berlin, 1972ko azaroaren 20a) alemaniar naturalista, zoologoa, ornitologoa eta irakaslea izan zen. XX. mendeko ornitologo garrantzitsuenetako bat izan zen.

## Biografia

Stresemann Richard Stresemann farmazialariaren eta Marie Dunkelbeck-en semea zen. 1908tik aurrera natura zientziak ikasi zituen (zoologian bereziki) Jena, Friburgo eta Municheko unibertsitateetan, eta 1910etik 1912ra Karl Deninger (1878-1919) zientzilariaren zuzendaritzapean burutu zen "Friburgotik Moluketara II. espedizioan" parte hartu zuen.
1914tik 1918ra soldadutza egin zuen; eta 1918an Municheko Zoologiaren Estatuko Bildumako Laguntza Zientifikoko Departamentuan jardun zuen. 1920an cum laude doktoregoa lortu zuen, Richard von Hertwigekin (1850-1937), Municheko Unibertsitatean. 1921etik Berlingo Humboldt Historia Naturaleko Museoko " Hegazti Sailaren" arduraduna izan zen, eta alemaniar zientzialari gazte batzuk bultzatu zituen, hala nola Ernst Mayr eta Bernhard Rensch .
1930ean ohorezko irakasle egin zuten Berlinen; eta 1946an Zoologiako irakasle gisa. 1946tik 1959ra Berlingo Humboldt Unibertsitateko Zoologia Museoko bitarteko zuzendaria izan zen. Stresemann Ornitologia aldizkariko epe luzeko editorea izan zen (1922tik 1961era).
Stresemann, 1916tik 1939ra ezkonduta egon zen Elizabeth Deningerrekin, Carlos Deningerren arrebarekin. Bikotea 1939an dibortziatu zen, eta Stresemann Vesta Groterekin ezkondu zen 1941ean.

## Argitalpen batzuk
### liburuak eta liburukiak

* Die Paulohisprache. Ein Beitrag zur amboinischen Sprachengruppe. M. Nijhoff, 's-Gravenhage 1918.
* Mazedoniako hegaztifauna. Die ornithologischen Ergebnisse der Forschungsreisen, unternommen nach Mazedonien durch Prof. Doflein doktorea eta Prof. L. Müller ... in den Jahren 1917 eta 1918. Dultz & Co. Munich 1920.
* Die Lauterscheinungen in den ambonischen Sprachen. D. Reimer, Berlin 1927.
* Hegaztiak . 1927tik 1934ra, Zoologia Eskuliburuan
* 1951 . Entwicklung der Ornithologie (Ornitologiaren garapena) . 1975ean ingelesera itzulia.
* Die Entwicklung der Ornithologie, von Aristoteles bis zur Gegenwart. FW Peters, Berlin 1951.
* Exkursionsfauna von Deutschland. 3 V. Volk und Wissen, Berlin, 1955.
* Leonid Alexandrowitsch Portenkorekin. Atlas der Verbreitung palaearktischer Vögel. Akademie-Verlag, Berlin 1960.
* Stresemann, E (egilea); GW Cottrell (arg. ) H. J. Epstein (itzultzailea). 1975 . Ornitologia: Aristotelesetik gaur egunera arte. Ed. Harvard University Press . 444 or. ISBN 0-674-64485-9
* Exkursionsfauna für die Gebiete der DDR und der BRD. 8. arg. Berlin 1989.

## Ohoreak

Stresemann idazkari nagusia izan zen, eta presidentea (1949tik) eta Alemaniako Ornitologia Elkartearen ohorezko presidentea.
Stresemann laburdura Erwin Stresemann zoologiako deskribapen eta taxonomiaren agintari gisa adierazteko erabiltzen da.

## Erreferentziak

* «Erwin Stresemann». Landare Izenen Nazioarteko Indizea (IPNI). Kew Royal Botanic Gardens, Harvard Unibertsitateko Herbarioa eta Australiako Herbario Nazionala (arg.).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q62357
* Multimedia: Erwin Stresemann / Q62357
* Espezieak: Erwin Stresemann
# Erwin (New York)

Erwin Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Steuben konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 8.095 biztanle ditu, 39,16 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Steuben konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708337
* Multimedia: Erwin, New York / Q3708337
# Erwin Neher

Erwin Neher (Landsberg, 1944ko martxoaren 20a) alemaniar sendagile eta biofisikaria da. Biokimikako ikasketak egin zituen Munichen eta Winsconsinen (Estatu Batuak). Bere ikerlanak psikobiologiaren eremura zuzendu zituen. 1968an, Municheko Max Planck Institutuan hasi zen lanean. 1991n, Medikuntza eta Fisiologiako Nobel saria irabazi zuen, Bert Sakmannekin batera, zelularen mikrokosmosa ikertzeko teknika berriak garatu izanagatik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q77126
* Multimedia: Erwin Neher / Q77126
# Erwin Vervecken

Erwin Vervecken (Herentals, 1972ko martxoaren 23a) belgikar txirrindulari ohia da, ziklo-krosean aditua. 1995. urtetik txirrindulari profesionala eta hiru aldiz irabazi du Munduko Txapelketa.

## Palmaresa

* Munduko Txapelketa
** Txapelduna (3): 2001, 2006, 2007
** Bigarrena (3): 1998, 1999, 2005
** Hirugarrena (2): 1994, 2003
* Munduko Kopa (0): bigarrena 2006an
* GVA Trofeoa (2): 2001, 2002
* Datuak: Q1363574
* Multimedia: Erwin Vervecken / Q1363574
# Erwin Schrödinger saria

Erwin Schrödinger saria Austrian lan egiten dutene zientzialariak ematen zaie. Austriako Zientzien Akademiak Matematikako eta Natur Zientzietako esparruetan lorpen handienak saritzen ditu. Akademiaren saria bizitza osoko ibilbideari eskaini diezaioke edota ikerketan lortutako arrakasta handi bati. Sariaren izenak Erwin Schrödinger (1887-1961) fisikari eta filosofoa gogorarazi nahi du.
Izendapenak akademiako partaideek aurkezten dituzte, Austrian barrukoak zein Austriatik kanpo daudenak ere.

## Sarituak

* 2015 Michael Wagner
* 2015 Jiri Friml
* 2014 Denise P. Barlow
* 2013 Nick Barton
* 2012 Jürgen Knoblich
* 2011 Gerhard A. Holzapfel
* 2010 Walter Kutschera
* 2009 Bernd Mayer
* 2008 Georg Wick
* 2007 Georg Brasseur
* 2007 Thomas Jenuwein
* 2006 Rainer Blatt
* 2005 Franz Dieter Fischer
* 2005 Rainer Kotz
* 2004 Anton Stütz
* 2004 Jakob Yngvason
* 2003 Erwin S. Hochmair
* 2003 Hildegunde Piza
* 2002 Ekkehart Tillmanns
* 2001 Bernhard Kräutler
* 2001 Siegfried Selberherr
* 2000 Erich Gornik,
* 2000 Hans Troger
* 1999 Johann Mulzer,
* 1998 Peter Zoller
* 1997 Werner Lindinger
* 1997 Thomas Schönfeld
* 1996 Alfred Kluwick
* 1995 Heinz Gamsjäger
* 1995 Jürgen Hafner
* 1994 Tilmann Märk
* 1994 Heide Narnhofer
* 1993 Benno F. Lux
* 1993 Oskar F. Olaj
* 1992 Josef F.K. Huber
* 1992 Karlheinz Seeger
* 1991 Siegfried J. Bauer
* 1991 Willibald Riedler
* 1990 Manfred W. Breiter
* 1990 Karl Kordesch
* 1989 Johannes Pötzl
* 1988 Wolfgang Kummer
* 1988 Fritz Paschke
* 1987 Edwin Franz Hengge
* 1987 Franz Seitelberger
* 1986 Walter Majerotto
* 1986 Horst Wahl
* 1985 Adolf Neckel
* 1985 Karl Schlögl
* 1984 Leopold Schmetterer
* 1984 Josef Zemann
* 1983 Josef Schurz
* 1983 Peter Schuster
* 1982 Othmar Preining
* 1981 Kurt Komarek
* 1980 Peter Klaudy
* 1980 Hans List
* 1979 Heinz Parkus
* 1978 Edmund Hlawka
* 1978 Günther Porod
* 1977 Viktor Gutmann
* 1977 Helmut Rauch
* 1976 Herbert W. König
* 1976 Ferdinand Steinhauser
* 1975 Richard Kieffer
* 1975 Erwin Plöckinger
* 1974 Otto Hittmair
* 1974 Peter Weinzierl
* 1973 Hans Tuppy
* 1972 Fritz Regler
* 1972 Paul Urban
* 1971 Richard Biebl
* 1970 Erika Cremer
* 1969 Walter Thirring
* 1968 Hans Nowotny
* 1967 Berta Karlik
* 1967 Gustav Ortner
* 1966 Georg Stetter
* 1965 Fritz Wessely
* 1964 Otto Kratky
* 1963 Ludwig Flamm
* 1963 Karl Przibram
* 1962 Marietta Blau
* 1960 Erich Schmid
* 1958 Felix Machatschki
* 1956 Erwin Schrödinger

## Ikus, gainera

* Erwin Schrödinger

## Kanpo estekak

* (Ingelesez): Erwin Schrödinger Award
* Datuak: Q876438
# Erwin Verstegen

Erwin Verstegen (Veghel, 1970eko uztailaren 31) arkularia zen. Herbehereak ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Erwin Verstegen
* ↑ Erwin VERSTEGEN

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2465731
# Erwin Piscator

Erwin Piscator (Greifenstein, 1893ko abenduaren 17a - Starnberg, Bavaria, 1966ko martxoaren 30a) alemaniar antzerki-zuzendaria izan zen.

## Bizitza

Unibertsitatean Arte Dramatikoko ikasketak egin ondoren, antzezle eta zuzendari gisa lan egin zuen. 1919an KÖningsberren zuzendaritza hartu zuenean, aktore eta zuzendari bezala lan egin zuen kanpainako antzokietan. Volksbühne antzokiko zuzendaria izan zen 1924. urteaz geroztik Berlinen. 1929ko krak ekonomikoan porrot egin zuen, eta urte horretatik munduko bigarren gerra hasi zen arte, Sobietar Batasunera bidaiatu eta ikusmolde artistiko berriak ikasi eta praktikatu zituen. Estatu Batuetara erbesteratu zen nazismoaren garaian, eta New Yorkeko Gizarte Ikerketarako Institutu Berriko antzerki-saileko lantegiaren zuzendaria izan zen (1939-1951). Bertan, eduki sozialeko lanen antzezpenean lan egin zuen, markartismoaren indarrak, histeria antikomunistak eta, ondorioz, sorgin ehizak, 50eko hamarkadatik aurrera, Estatu Batuetako dramaturgiaren 'hamarkada isila' gauzatu zuen arte. 1951n itzuli zen Berlinera, eta Volksbühne antzokiaren zuzendaria izan zen berriro ere.

## Lanak eta eragina

Ekintza politikotzat ulertzen zuen antzerkia. Berehala egin zen ezagun, M. Gorki sobietarraren eta Jaroslav Hasek txekiarraren obrak antzeztokirako egokitu zituenean, batez ere. Filmez eta ikus-entzunezkoez baliatzen zen antzerkietan. Eszena, funtsean, arte espazial gisa, Bauhausen ikusmoldeetatik abiatzen zen ideia zen eta Piscatorrek aprobetxatu zuen bere antzerki-esperientzietan..
Mugimendu dadaistak eragin zion. Vsévolod Meyerholden eszenako biomekanikaren teoriak praktikara eraman zituen. Bertold Brechten aurrekari zuzena izan zen, garaikidea izateaz gain. Gaur egungo 'antzerki-dokumentuaren' aitatzat jotzen da.
Aipagarria da Peter Weiss herrikidearen obrarako antolatu zuen muntaia: Die Ermittlung (Azterketa). Eleberrien egokitzapen ausartak egin zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Maida Royero, liburu honen hitzaurrean: Teatro político / Erwin Piscator; argitaletxea: Instituto cubano del libro, La Habana, 1973.
* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q60978
* Multimedia: Erwin Piscator / Q60978
# Eskoziar zuzenbide

Eskoziar zuzenbidea (Eskoziako gaeleraz: Lagh na h-Alba) Eskoziako lege-sistema da. Zuzenbide kontinentaleko eta common laweko osagaiak elkartzen ditu, eta bere sustraiak zenbait sorburu historikotan dauzka. Erresuma Batuko hiru lege-sistemetako bat da, Ingalaterrako eta Ipar Eirekoekin batera, osagai erkide batzuk dauzkatenak. Dena dela, bere sorburuak, erakundeak eta nomen iuris delakoa dauzka.
Eskozia eta Ingalaterraren arteko Batasun Agiriko zehaztapenetan Eskoziak bere lege-sistemari eutsiko ziola agertu zen.

## Ikus, gainera

* Zuzenbide kontinental
* Common law

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1972557
* Multimedia: Law of Scotland / Q1972557
# Eskoziar pastel

Eskoziar pastela (ingeles eta eskozieraz: scotch pie) Eskozian jatorria duen urteko okela-pastela da. Herrialde horretan soilik pastel (pie) izenez ezaguna da. Dundee hirian txikitutako okel pastela (mince pie) izenez deitu ohi da. Ingalaterran ere jan ohi da.
Txekor xerra, giltzurrun eta patata orez betetzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3074271
* Multimedia: Scotch pie / Q3074271
# Eskoziar salda

Eskoziar salda, Barley salda edo Scotch broth Eskoziako sukaldaritzako zopa tradizional moduko bat da.

## Osagaiak

Salda honek dituen osagai nagusiak hauek dira: behi- edo arkume-haragia, garagar-aleak, azenarioak, arbiak eta kolinaboa (Europa iparraldeko zopetan oso ohikoa den elementua), aza eta porruak bezalako barazkiak. Proportzioak eta osagaiak aldatu egin daitezke tokiko errezetaren eta sukaldariaren gustuen arabera. Zopari ilar lehorrak, dilistak eta abar gehitu ohi zaizkio. Zopa honek denbora behar izaten du behar bezala prestatzeko; batzuetan ontzietan merkaturatzen da.

## Historia

XIX. mendearen hasierako Maria Rundellen A New System of Domestic Cookery sukaldaritza liburuan "Scotch Mutton Broth" ardi lepoarekin egiten da, gaingabetu eta sutan egosi ordubete inguru, hezurdun ardi mozketak gantza kendu eta gehitu baino lehen zopara. Hainbat ordu igaro ondoren zopan barazkiak gehitzen dira, arbiak, azenarioak eta tipula, eta sutan egosten dira samurtu arte, eta, azkenik, aldez aurretik bustitako garagar eskoziarra gehitzen zaio. Zopa perrexil fresko apaingarri batekin zerbitzatzen da.
Christian Isobel Johnstoneren arabera, arditxoa alboan zerbitza zitekeen bouilli gisa kapera saltsarekin, perrexilarekin eta gurinarekin, pepino ozpinarekin edo nasturtiums (lore jangarriak) mostaza eta ozpinarekin.

## Erreferentziak

* ↑ Grigson, Jane (1985). Jane Grigson's British Cookery. 159 or.
* ↑ https://books.google.es/books?id=Ol56FSFMLe4C&dq=scotch+broth&pg=PT137&redir_esc=y

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Eskoziako errezeta.
* (Ingelesez):Scotch Brothen errezetak eta argazkiak.
* Datuak: Q2896374
# Eskoziar whiski

Eskoziar whiski (ingelesez: Scotch Whisky) soilik Eskozian destilatutako whiskia da, eta hainbat motatan sailka daiteke: single malt, vatted malt edo pure malt, blended eta single grain. Destilatutako edari horren industria Eskoziako elikagaien eta edarien esportazioen %85 ingurukoa da, eta Erresuma Batukoa, berriz, ia %25. 1933an lehendabizikoz bere ekoizpena arautu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Scotch whisky exports remain flat» BBC News.
* Datuak: Q382947
* Multimedia: Whisky from Scotland / Q382947
# Eskoziar whiskia eta soda

Eskoziar whiskia eta soda, Eskoziako whiskya eta soda ura edo gasdun ura konbinatuz egiten den edari konbinatu alkoholduna da. Horri izotz gehitzen zaio, kontsumitzailearen gustuaren arabera eta edariaren alkohol kopuru nahieraren arabera.
Whiskya derrigorrean eskoziarra izan beharra du.
Highball edo edari konbinatu klasikoenetako bat da, batez ere herrialde anglosaxoietan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55632718