OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# José Ramón Elizondo

José Ramón Elizondo (Oñati, 1942 - Donostia, 2020ko urriaren 24a) euskal sukaldaria zen, pintxo espezialitatean nabarmendua.

## Biografia

Gurasoen tabernan hasita, Luis Irizarren Zarauzko Euromar hoteleko sukaldaritza eskolan ikasteari ekin zion, Karlos Argiñano, Pedro Subijana, Ramón Roteta eta beste sukaldari batzuekin batera.
Donostiako gurasoen "Aloña" herentzian hartuta, pintxo modernoaren alorrean aitzindari izan zen, goi mailako euskal sukaldaritzako jakiak tabernako barran sartzearren. 1986ko irailaren 10ean Gros auzoan "Aloña Berri" taberna sortu zuen, Kontxi Bereziartua emaztea eta alabarekin batera.

## Sariak

* 2006 Espainiako Sukaldaritza Saria
* 2006 Gourmet aldizkariaren pintxo taberna onena
* 2005 Donostiako VII. Pintxo Lehiaketa.
* 1999 Donostiako I eta II. Pintxo Lehiaketa
* 2000 Valladolideko I. Pintxo Lehiaketaren pintxo abangoardistena

## Liburuak

* "Aloña. Sólo pintxos", Javier Urrozekin batera. Cre&Com. ISBN 978-84-611-3547-9.

## Erreferentziak

* ↑ El País: Pinchos sin pan y un chef dj
* 1 2 Noticias de Gipuzkoa: Aloña Berri
* ↑ Diario vasco: Campeonato de Gipuzkoa de Pintxo
* ↑ Noticias de Gipuzkoa: El bar Aloña Berri celebra su 20º aniversario
* ↑ Derecoquinaria
* ↑ Diario Vasco: Los pintxos de un campeón

## Kanpo estekak

* Aloña-Berriren webgune ofiziala
* Datuak: Q602070
# José Ramón Iruskieta

José Ramón Iruskieta García (Bilbo, Bizkaia, 1939ko irailaren 7a - ibidem, 2023ko martxoaren 7a) bizkaitar futbolaria izan zen, atzelari moduan aritzen zena. Anaiak Iñaki eta José María futbolariak izan ziren ere.

## Ibilbidea

| Kluba | Urtea(k) |
| Indautxu | 1960-1964 |
| Zaragoza | 1965-1972 |
| Tudelano | 1972-1973 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16880160
# José Ramón Cuspinera

José Ramón Jota Cuspinera (Getxo, 1970eko apirilaren 28a -) bizkaitar saskibaloi entrenatzailea da, egun Basket Zaragoza 2002 taldean dagoena.
Bederatzi urte eman ditu ACB Ligako aulkietan Fuenlabradan lehendabizikoz entrenatzaile nagusi bilakatu arte.

## Erreferentziak

* ↑ Será su primera experiencia como máximo responsable de un equipo de la Liga Endesa
* Datuak: Q5944902
* Multimedia: Jota Cuspinera / Q5944902
# José Ramón Ibarretxe

José Ramón Ibarretxe Villanueva (Trapagaran, Bizkaia, 1933ko ekainaren 20a - 2011ko otsailaren 19a) bizkaitar futbolaria izan zen, atezain moduan aritu zena.

## Kirol ibilbidea

| Kluba | Urtea(k) | Partida(k) | Gol(ak) |
| Indautxu | | | |
| Barakaldo | 1958-1960 | 16 | 0 |
| Ourense | 1960-1964 | 107 | 0 |
| Celta | 1964-1969 | 132 | 0 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16911621
# José Ramón Castro Alaba

José Ramón Castro Alaba (Tutera, Nafarroa, 1896ko abuztuaren 31 – 1977) sendagilea eta filologoa izan zen. Nafarroako Artxibo Nagusiko zuzendaria izan zen, eta titulu ugari jaso zuen Espainiako arte eta historiako akademietan. Nafarroako historia eta arteari buruzko lan asko eman zituen argitara. Catálogo de la sección de Comptos del Archivo General de Navarra eman zuen argitara hainbat liburukitan, 1952az gero. Beste lan batzuk: Autores e impresos tudelanos (1963), eta Tudela monumental (1975).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12260873
# José Ramón Erbiti

José Ramón García Erbiti (Iruña, Nafarroa Garaia, 1948ko otsailaren 23a -) nafar futbolari ohia da, atzelari moduan aritzen zena.

## Ibilbidea

| Kluba | Urtea(k) |
| Murtzia | 1965-1971 |
| Osasuna | 1971 |
| Vila-real | 1972-1974 |
| Vinaròs | 1974-1975 |
| Peña Sport | 1978-79 |

## Kanpo estekak

* Fitxa
* Datuak: Q16493555
# José Ramón Gurrutxaga

José Ramón Gurrutxaga Ezama (Barakaldo, 1931ko martxoaren 29a - Lima, 2017ko apirilaren 11) bizkaitar apaiz salestarra izan zen. Perura joan zen misiolari eta 1987an Huarazko apezpiku izendatu zuten.
# José Ramón Lete

José Ramón Lete Lasa (Donostia, Gipuzkoa, 1947ko abuztuaren 31) euskal saskibaloi-jokalari ohia eta politikaria da. Galiziako Xuntaren kirol zuzendari nagusia izan ondoren, 2016ko azaroaren 17an Espainiako Kirolen Goi Kontseiluaren presidente izendatu zuten, estatu-idazkari maila emanez.
* Datuak: Q20533188
* Multimedia: José Ramón Lete / Q20533188
# Jose Horn

José Horn Areiltza (1880, Cagsana, Filipinak – 1936ko uztailaren 30a, Bilbo) euskal herritar politikari jeltzale eta abokatu izan zen.
Deustuko unibertsitatean Zuzenbidea ikasi eta Euzko Alderdi Jeltzaleko kide bilakatu zen. 1909an alderdi hori ordezkatuz Bilboko alkate bilakatu zen, gainera Abando barrutiko errejidorea ere izan zen, 1911, 1913 eta 1917an. Horretaz gain, Bizkaia ordezkatuz 1931, 1933 eta 1936ko hauteskundeetan aukeratua izan ondoren Espainiako Gorteetan diputatu izan zen. 1930ko hamarkadan zehar Espainiako Gorteetan diputatu gisa Euskal Herriarentzako Sortarauaren defentsa hitzaldiak burutu zituen, 1933an Euskal Ordezkaritzaren bozeramaile izendatu zutelarik.
Bestalde, 1918ko urriaren 25ean Woodrow Wilson estatubatuar presidenteari zuzendutako mezua sinatu zuten abertzaleetako bat izan zen.
Euzkadi egunkarian idatzi zuen, abokatu gisa ekintzaile abertzaleak eta egunkari hartako zuzendaria zen Pantaleón Ramírez de Olano ere defendatu zituelarik. 1930eko hamarkadaren hasieran Francisco Idiakez getariar euskal preso politikoa ere defendatu zuen, nahiz eta Ángel Ossorio y Gallardo legegilea aurkari izan, Idiakez absolbitzea lortu zuelarik. Banco Guipuzcoano eta Euskalduna ontziola enpresetako kontseilaria ere izan zen.

## Kanpo estekak

* Jose Horn abokatua eta politikariaren biografia. Auñamendi Entziklopedia. Euskomedia.org (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q11035698
# Jose Iarnotz

Jose Iarnotz Larrosa —José Yarnoz, gaztelaniazko idazkeran— (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1884 – Madril, Espainia, 1966ko abenduaren 26a) arkitektoa izan zen.
1910ean Arkitektura ikasketak amaitu zituen. 1912an Modesto López Oterorekin batera Madrilgo Nazioarteko Erakustazokan lan egin zuen, eta Arte Ederretako Urrezko Domina irabazi.
1923an bere anaia Javierrekin batera Erriberriko Errege Jauregia zaharberritu zuen, Nafarroako Foru Aldundiak ateratako lehiaketa irabazita. 1929an Nafarroako jauregiaren handitze lanak egiteko ardura eman zioten. Bertze arkitektoekin elkarlanean Espainiako Bankuaren Iruñea, Donostia, Gasteiz, Burgos, Badajoz, Santander, Murtzia, Santa Cruz de Tenerife, Ourense, Tarragona, Ávila, Guadalajara, Bartzelona, Málaga, Soria, Huelva, Alicante, León, Logroño eta Cáceres hirietako ordezkaritzen eraikinak eraikitzen jardun zuen, bai eta Alcoi eta Ferrolgo bulegoak ere. 1927an Luis Menéndez Pidalekin batera Madrilgo egoitza nagusiaren handitzea diseinatu zuen.
Vianako Printzea Erakundeak Monumentuen Zerbitzuko arduradun izendatu zuen, eta monumentu ugari zaharberritu zuen Nafarroa Garaian zehar.
1940an Iruñeko Bigarren Zabalgunean Saide Príncipe de Viana zinemak zeuden eraikin dotorea diseinatu zuen (gaur egun erautsia).
1942an Victor Eusa iruindar arkitektoarekin batera Iruñeko Eroritakoen monumentua eraiki zuen. Hiriburu berean San Migel eliza ere eraiki zuen.
1944ean Madrilgo San Fernandoko Arte Ederretako Akademiako kide bilakatu zen.

## Kanpo estekak

* Francisco Javier Muñoz Fernández: «Jose Yarnoz Larrosa», Auñamendi Eusko Entziklopedia.
* Datuak: Q5946144
* Multimedia: José Yarnoz Larrosa / Q5946144
# Jose Ignacio Moreno Cuñat

Nacho Moreno José Ignacio Moreno Cuñat egilearen izengoitia da (Gasteiz, 1957-Puerto de Santa María, 2021eko abuztuaren 16a) marrazkilari, idazle eta sukaldari ospetsua izan zen. Goomer komikien pertsonaia sortu zuen Ricardo Martínez Ortegarekin batera. Falsarius Chef izenarekin sukaldaritza liburu batzuk plazaratu zituen.

## Biografia

Gasteizen jaioa, hasieran Zuzenbidea ikasi zuen, ondoren uzteko eta Soziologia ikasteko. Irrati munduan aritu zen eta eleberri beltz bat idatzi zuen; orduan beren benetako bokazioa ezagutu zuen: komikien gidoilaria. Haurtzaroko lagunmin batekin, Ricardo Martínez, Goomer pertsonai arrakastatsua sortu zuen 70. hamarkadan. Hasiera batean bere pertsonai kutsuna Mundo Obrero aldizkarian agertu zen. Honen ondoren beste proiektuak etorri ziren, gehienetan gizartearekiko kezkekin lotuta.
2988an Morenok eta Martínezek Goomer berreskuratu zuten, orduan El País egunkariaren El Pequeño País gehigarrian plazaratzeko. Madrilgo egunkari horretatik beste batera eman zuen saltoa ondoren, El Mundo egunkarian alegia. Azkenean, El Jueves aldizkari satirikoan agertu zen. Pertsonaiarekin ere film bat egin zen (Goomer, José Luis Feito eta Carlos Varela, 1999).
1990etik 2002 arte Moreno eta Martínez El Mundo egunkarian aritu ziren, haien biñetetan gai politikoak jorratuz. 2002an Moreno Puerto de Santa María (Cádiz) herrira bizitzera joan zen. Han, bere emaztearekin batera, argitaletxe bat sortu zuten: Compañía Oriental de la Tinta. Urte horietan ere Falsarius Chef alter egoa landu zuen, sukaldaritza errezetak egiteko baina beste ikuspuntu alaiago batetik lantzeko. Haren errezeten elementu garrantzitsua kontserba ontzien erabilera zen.
Puerto hil zen egilea 2021ean, 64 urterekin, gaixotasun azkar batek jota.

## Liburuak

* Grandes éxitos de la cocina para impostores, 2012. Plaza & Janés, 978-84-01-34789-4
* Cocina sin humos. Compañía Oriental de la Tinta, ISBN: 978-84-937405-3-5.
* Fabada a muerte en cocina & fusión. Compañía Oriental de la Tinta, ISBN: 978-84-937405-6-6.
* Cocina para impostores. Compañía Oriental de la Tinta, ISBN:978-84-936053-0-8.
* Cocina para impostores 2. Compañía Oriental de la Tinta, ISBN:978-84-936053-7-7.
* El libro de postres de Falsarius Chef. Compañía Oriental de la Tinta, ISBN: 978-84-937405-0-4.
* El rey de las latas, 2016. Plaza & Janés, 978-84-01-01704-9.
* Recetas de verano, 2021. ISBN:979-8500030658.
* Fabada mortal, 2021.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.bonviveur.es/chefs/nacho-moreno-el-hombre-tras-falsarius-chef
* ↑ https://www.imdb.com/title/tt0208997/
* ↑ http://dosierprensa.blogspot.com/2008/02/cocina-para-impostores-deia-22-11-2007.html
* ↑ https://elpais.com/cultura/2021-08-17/nacho-moreno-del-comic-a-las-recetas-de-cocina-con-latas.html
* ↑ https://www.lasprovincias.es/sociedad/muere-nacho-gomez-20210817161412-ntrc.html

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Falsarius Chefen bloga.
* (Gaztelaniaz):Compañia Oriental de la Tinta.
* Datuak: Q108129318
# Jose Ignacio Novoa

Jose Ignacio Novoa Beobide (Irun, 1955eko abenduaren 20a -) euskal herritar eskubaloi jokalari ohia da. Egun entrenatzailea da.
1980 eta 1984ko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte.

## Taldeak

* Harrobia Irungo La Salle
* Bidasoa (1972-1974)
* Calpisa (1974-1979)
* FC Barcelona (1979-1981)
* Granollers (1981-1982)
* Tecnisan (1982-1985)
* Tenerifeko Tres de Mayo (1985-1986)
* Avidesa Valencia (1986-1988)
* Helados Alacant (1988-1990)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) www.coe.es
* Datuak: Q6292511
# Jose Ignacio Alvarez Usabiaga

José Ignacio Alvarez Usabiaga (Donostia, 1945eko otsaila - ib., 2005eko urriaren 9a) gipuzkoar meteorologo eta Igeldoko behatokiko zuzendaria izan zen 1978-2005 urte bitartean. Aurretik Hondarribiko behatokiko laguntzaile lanetan jardun zuen.

## Lanak

* Apuntes sobre el fenómeno de las galernas (1987).
* La predicción de galernas basada en la vorticidad potencial (1989).
* Datuak: Q12260625
# Jose Ignacio Goirigolzarri

Jose Ignacio Goirigolzarri Tellaetxe (Bilbo, 1954ko otsailaren 4a - ) euskal herritar ekonomialaria da, BBVAko zuzendari nagusia 2001-2009 urte bitartean eta Bankia eta BFA bankuetako presidentea 2012 urteaz geroztik, banku horietako finantza krisia dela eta izendatua. Deustuko Unibertsitateko irakasle ere izan da. 2009 urtean BBVA bankutik aurrejubilatzean jasotzen hasi zen urteko 3 milioi euroko pentsioak aurkako erreakzio biziak sortu zituen gizartean.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Blanco, sobre la pensión de Goirigolzarri: 'Debería tener una fiscalidad mayor', www.elmundo.es, 2009-09-30.
* Datuak: Q2498005
* Multimedia: José Ignacio Goirigolzarri / Q2498005
# Jose Grazenea

Jose Grazenea Agirregomezkorta (Irun, Gipuzkoa, 1927 – Hondarribia, 2021eko otsailaren 16a) margolaria izan zen.

## Bizitza

Irunen eta Madrilen egin zituen pintura ikasketak. Europan zehar ibili ondoren (Finlandia, Frantzia, Suedia, Ingalaterra) Iruna itzuli eta Ur taldea sortu zuen, Alejandro Tapia, Carlos Bizkarrondo eta Javier Arozena margolariekin batera (1965). 1970az geroztik pintura-erakusketa ugaritan parte hartu izan zuen, baita sari asko jaso ere. 1950-1960 bitarteko urteetan azken inpresionismoaren eta kubismoaren arteko esperimentazio-lanak egin zituen Grazeneak, eta 1968. urtetik aurrera, nortasun bereziko erretratuak eta ikuspegiak eskaini zituen, pintura poetikoa dei daitekeen molde batekoak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ «Jose Grazenea margolaria hil da» Berria 2021-2-17.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12260626
# Jose Ignacio Garmendia

Jose Ignacio Garmendia izan daiteke:
* Jose Ignacio Garmendia Mendizabal (1960-), gipuzkoar futbol atezaina;
* José Ignacio Garmendia Suárez (1841-1925), argentinar militarra;
* José Ignacio Garmendia Alurralde (1788–1864), argentinar politikaria.
# Jose Ignacio Hualde

Jose Ignacio Hualde (Ciudad Real, 1958-) nafar hizkuntzalaria da, euskararen eta gaztelaniaren fonologian espezializatua. Irakasle da Illinoisko Unibertsitatearen Urbana eta Champaigneko campuseko Gaztelania, Italiera eta Portugalera Sailean eta Hizkuntzalaritza Sailean.
Euskaltzaindiaren Ahoskera Batzordeko kide da, 1993an batzorde hori sortu zenez geroztik. Izan ere, euskara baturako aukeratu beharreko azentuari buruz egin ziren bi proposamen nagusietako bat izan zen Hualderena (Euskal azentu ereduen sailkapenerako, 1994); bestea Txillardegirena zen (Euskal Azentuaz, 1985, eta Ahoskera baturantz, 1992). Bi proposamen horiek aski antzekoak dira: biak bat zetozen azentu nagusia bigarren silaban jarri behar dela oro har, nahiz eta arau orokor horretarako salbuespen eta xehetasunen batzuetan bat ez zetozen.

## Bibliografia
### Egile, bera bakarrik

* Basque Phonology (1999)
* Euskararen azentuerak (1977)

### Egile, besterekin batera

* The sounds of Spanish (2005)
* Introducción a la lingüística hispánica (2001)
* A Phonological Study of the Basque Dialect of Getxo (1992)
* The Basque Dialect of Lekeitio (1994)

### Editore, besterekin batera

* Generative Studies in Basque Linguistics (1993)
* Towards a History of the Basque Language (1995)
* A Grammar of Basque (2003)

### Aldizkarietako artikuluak

* Hualde, Jose Ignacio. "Unstressed words in Spanish". Language Sciences 31.2-3 (2009): 199-212.
* Hualde, Jose Ignacio, Oihana Lujanbio, eta Francisco Torreira. "Lexical tone and stress in Goizueta Basque". Journal of the International Phonetic Association 38.1 (2008): 1-24.
* Hualde, Jose Ignacio, Miquel Simonet, eta Francisco Torreira. "Postlexical contraction of nonhigh vowels in Spanish". Lingua 118 (2008): 1906-1925.
* Hualde, Jose Ignacio, eta Armin Schwegler. "Intonation in Palenquero". Journal of Pidgin and Creole Languages 23.1 (2008): 1-31.
* Eddington, David, eta Jose Ignacio Hualde. "El abundante agua fría: Hermaphroditic Spanish nouns". Studies in Hispanic and Lusophone Linguistics 1.1 (2008): 5-31.
* Chitoran, Ioana, eta Jose Ignacio Hualde. "From hiatus to diphthong: the evolution of vowel sequences in Romance". Phonology 24 (2007): 37-75.
* Hualde, Jose Ignacio, eta Koldo Zuazo. "The standardization process of the Basque language". Language Problems and Language Planning 31.2 (2007): 143-168.
* Hualde, Jose Ignacio. "Stress removal and stress addition in Spanish". Journal of Portuguese Linguistics 5.2 (2006): 59-89.

## Erreferentziak

* ↑ «Idatzitakoa nola ahoskatu eta mintzoaren soinua», Euskararen Berripapera, 26. zenbakia, 1994ko uztaila. Ikus 3. orrialdea.
* ↑ Jose Ignacio Hualde irakaslearen orria, Illinoisko Unibertsitatearen Urbana eta Champaigneko fakultatearen webgunean.
* ↑ Inmaculada Hernáez, Iñaki Gaminde, Txillardegi, Pilartzo Etxeberria, eta Rosa Gandarias: «Testu-ahots bihurketa (tab) euskaraz gaur egun», Revista de Psicodidáctica, 3. zenbakia, 1997. 71-81. orrialdeak.
* ↑ Jose Ignacio Hualde: «Euskal azentuak eta euskara batua», Euskera, 39. zenbakia, 1994.
* Datuak: Q6292505
# K.a. 367

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada
K.a. 372 | K.a. 371 | K.a. 370 | K.a. 369 | K.a. 368 | K.a. 367 | K.a. 366 | K.a. 365 | K.a. 364 | K.a. 363 | K.a. 362

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q83263
* Multimedia: 367 BC / Q83263
# K.a. 361

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada
K.a. 366 | K.a. 365 | K.a. 364 | K.a. 363 | K.a. 362 | K.a. 361 | K.a. 360 | K.a. 359 | K.a. 358 | K.a. 357 | K.a. 356

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q83138
* Multimedia: 361 BC / Q83138
# K.a. 365

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada
K.a. 370 | K.a. 369 | K.a. 368 | K.a. 367 | K.a. 366 | K.a. 365 | K.a. 364 | K.a. 363 | K.a. 362 | K.a. 361 | K.a. 360

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q83262
* Multimedia: 365 BC / Q83262
# K.a. 366

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada
K.a. 371 | K.a. 370 | K.a. 369 | K.a. 368 | K.a. 367 | K.a. 366 | K.a. 365 | K.a. 364 | K.a. 363 | K.a. 362 | K.a. 361

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q83130
# K.a. 36

K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
K.a. 50ko hamarkada | K.a. 40ko hamarkada | K.a. 30ko hamarkada | K.a. 20ko hamarkada | K.a. 10ko hamarkada
K.a. 41 | K.a. 40 | K.a. 39 | K.a. 38 | K.a. 37 | K.a. 36 | K.a. 35 | K.a. 34 | K.a. 33 | K.a. 32 | K.a. 31

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q4063
* Multimedia: 36 BC / Q4063
# K.a. 360ko hamarkada

Kristo aurretiko 360ko hamarkadak K.a. 369etik K.a. 360. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
| Hamarkadak: | K.a. 370koa - K.a. 360koa - K.a. 350koa |
| Urteak: | K.a. 369 K.a. 368 K.a. 367 K.a. 366 K.a. 365 K.a. 364 K.a. 363 K.a. 362 K.a. 361 K.a. 360 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q227029
* Multimedia: 360s BC / Q227029
# K.a. 364

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada
K.a. 369 | K.a. 368 | K.a. 367 | K.a. 366 | K.a. 365 | K.a. 364 | K.a. 363 | K.a. 362 | K.a. 361 | K.a. 360 | K.a. 359

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q81172
* Multimedia: 364 BC / Q81172
# K.a. 362

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada
K.a. 367 | K.a. 366 | K.a. 365 | K.a. 364 | K.a. 363 | K.a. 362 | K.a. 361 | K.a. 360 | K.a. 359 | K.a. 358 | K.a. 357

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q83112
* Multimedia: 362 BC / Q83112
# K.a. 363

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada
K.a. 368 | K.a. 367 | K.a. 366 | K.a. 365 | K.a. 364 | K.a. 363 | K.a. 362 | K.a. 361 | K.a. 360 | K.a. 359 | K.a. 358

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q83139
* Multimedia: 363 BC / Q83139
# K.a. 360

K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada
K.a. 365 | K.a. 364 | K.a. 363 | K.a. 362 | K.a. 361 | K.a. 360 | K.a. 359 | K.a. 358 | K.a. 357 | K.a. 356 | K.a. 355

### Heriotzak
## Kanpo estekak

* Datuak: Q75637
# Acrux

Acrux, α Crucis bezala izendatua (latinizatuta Alpha Crucis eta laburtuta Alpha Cru edo α Cru) Gurutzearen konstelazioan dagoen izar-sistema bat da, Eguzkitik 321 argi-urtera kokatua eta Hegoaldeko Gurutzearen asterismoaren partaide dena. Izar-sistemak bere osotasunean +0.76 puntuko itxurazko magnitudea du eta horrek Crux konstelazioko izarrik distiratsuena egiten du, gaueko zeruko hamahirugarren izarrik distiratsuena egiten duen bezala.
Begi hutsez ikusita Acrux izar bakarra da, baina berez sei izarrez osatutako izar-sistema bat da. Teleskopio optikoen bidez, Acrux izar hirutar gisa ikus daiteke, zeinaren bi osagai distiratsuenak 4 arkusegunduko distantziaz banatuta dauden eta Acrux A eta Acrux B (edo α$^1$ Crucis eta α$^2$ Crucis, edo α Crucis A eta α Crucis B) izenez ezagutzen diren hurrenez hurren. Bi osagaiak B motako izarrak dira, Eguzkia baino hainbat aldiz distiratsu eta masiboagoak. Acrux A izar bitar espektroskopiko bat da, zeinaren osagaiak α Crucis Aa (ofizialki Acrux izena jasotzen du, nahiz eta izen hori historikoki izar-sistema osoa izendatzeko erabilia izan) eta α Crucis Ab diren. Lehen bikote honetako osagaiek hirurogeita hamasei eguneko orbita-periodoa dute euren grabitazio-zentroarekiko eta unitate astronomiko bateko distantziaz banatuta daude. Acrux C urrutiago kokatzen den bizilaguna da, hiru izarrez osatua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13102
* Multimedia: Alpha Crucis / Q13102
# Julia Otero

Julia Otero Pérez (Monforte de Lemos, Lugo, 1959ko maiatzaren 6a) kazetari galiziarra da, Katalunian bizi dena.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Julia Oteroren webgunea eta iritzi artikuluak
* Datuak: Q3101588
* Multimedia: Julia Otero / Q3101588
# Julia Paievska

Julia Heorhivna Paievska (ukraineraz: Юлія Георгіївна Паєвська; nazioarteko transliterazioa: Yuliia Paievska edo Yulia Paevska; Kiev, 1968ko abenduaren 19a), bere ezizenez Taira (ukraineraz: Тайра), ukrainar ekintzaile, diseinatzaile eta atleta bat da. Tairaren Aingeruak izeneko anbulantzia boluntarioen taldea sortu zuen, Donbassen, zerbitzu medikoa egiten zuen bitartean, 2014. urtetik aurrera.
Paievska ezaguna egin zen 2022ko Ukrainako inbasioan, errusiarrek 2022ko martxoaren 16an atxilotu eta espetxeratu zutenean, eta, batez ere, ekainaren 17an askatu zutenean.
New York Times egunkariak nabarmendu zuen, orduan, Paievska ausardiaren eta sakrifizioaren ikur bat bihurtu zela, Ukrainatik harago.
2022an BBCren 100 emakume inspiratzaileen zerrendan sartu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Taz Ali. (2022-05-19). «Captured Ukrainian medic's bodycam footage shows insider account of Mariupol as calls grow for her release» Inews (web.archive.org) (Noiz kontsultatua: 2023-02-09).
* ↑ (Ingelesez) Vasilisa Stepanenko eta Lori Hinnant. (2022-06-18). «Russia frees captive medic who filmed Mariupol's horror | AP News» AP News (web.archive.org) (Noiz kontsultatua: 2023-02-09).
* ↑ (Ingelesez) Valerie Hopkins. (2022-07-11). «Ukrainian Medic’s Months in Russian Cell: Cold, Dirty and Used as a Prop» The New York Times (web.archive.org) (Noiz kontsultatua: 2023-02-09).
* ↑ (Ingelesez) «BBC 100 Women 2022: Who is on the list this year?» BBC News (web.archive.org) 2022-12-06 (Noiz kontsultatua: 2023-02-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56367677
* Multimedia: Yuliia Paievska / Q56367677