# Windows 11

Windows 11 Microsoftek garatutako Windows NT sistema eragilearen bertsio berriena da, 2021eko ekainaren 24an iragarri eta 2021eko urriaren 5ean kaleratu zen. Bere oinordeko den Windows 10 gailu bateragarrietara doako bertsio gisa iritsiko da Windows Update bidez.
Microsoftek hasieratik adierazi zuen Windows 11k Windows 10en errendimendua hobetuko zuela bai eta honen erabilerraztasuna. Shell ean aldaketa garrantzitsuak ekarri ditu, Windows 10X-aren ezeztatzearen eraginak bultzatuta, esaterako: hasiera-menu berritua, ikono dinamikoak ordezkatu dira «Widgets» izeneko panel batengatik. Internet explorer erabat ezabatua izan da eta Blink motorrean oinarritzen den Microsoft Edge-rengatik ordezkatua.
Segurtasun neurri gogor berrien ondorioz, Windows 11k hardware eskakizun zorrotzagoak ditu, Intel Core PUZen 8. belaunalditik aurrerako mikroprozesagailuak, AMD Ryzen Zen+ mikroarkitektura ala berriagoetan edo Qualcomm Snapdragon 850 ARM motako PUZak edo berriagoak soilik onartuz. Bai eta, UEFI abiaratze segurua eta Trusted Platform Module (TPM) 2.0, beharrezkoak izan dira. Gainera, ez da x86 32 biteko arkitekturekin ez eta BIOSaren firmwarea erabiltzen duten sistemekin bateragarria izango.

## Garapena

2015eko Ignite konferentzian, Microsofteko langile den Jerry Nixon-ek adierazi zuen Windows 10 "Windows-en azken bertsioa" izango zela, ondoren Microsoftek adierazpen hura baieztatu zuen. Sistema eragilea zerbitzu kontsideratu zen, denboran zehar bertsio berriak eta egunerapenak argitaratuz. Hala ere, bertsio berri baten edo Windows-en birmoldaketaren inguruko ustea sortu zen 2021eko urtarrilean, Microsoft-ek "Windows-en gaztetze bisual izugarria" aipatzen zuen lan-zerrenda argitaratu ondoren. "Sun Valley" kodearen izenarekin garatutako Windows-erako freskatze bisuala sistemaren erabiltzaile-interfazea berriro diseinatzeko ezarri omen zen.

### Iragarpena

Microsoft Build 2021, garatzaileen konferentzian, Microsofteko CEO den Satya Nadellak, Windows belaunaldi berri bat iragarri zuen. Bere Keynote-aren arabera, hainbat hilabete zeramatzan garapenean lanean. Konferentzia bukatu eta aste batera, Microsoft 2021eko ekainaren 24eko ekitaldi pribatu baterako gonbidapenak banatzen hasi zen.
2021eko ekainaren 24an sistema eragilearen iragarpen ofiziala egin zen 45 minutuko bideokonferentzia baten bidez. gai nagusiak interfazea, aplikazioen maneiua, bideojokuen optimizazioa eta Microsoft Storearen diseinu berria izan ziren. Garapenaren bertsioak (Beta bertsioak), Windows Insider bidez hasi ziren banatzen 2021eko ekainaren 28an.

### Kaleratzea

Windows 11 izena Microsoft-en laguntza dokumentu ofizial batean nahi gabe kaleratu zen 2021eko ekainean. Windows 11 mahaigaineko beta bertsio baten irudi filtratuak sarean agertu ziren geroago 2021eko ekainaren 15ean, eta ondoren aipatutako eraikuntzaren ihesaldia egin zuten egun berean. Pantaila eta filtrazioen eraikuntzak bertan behera utzitako Windows 10Xaren antzeko interfazea erakusten du, diseinuaz kanpoko esperientzia birmoldatuarekin (OOBE) eta Windows 11 markarekin batera. Microsoftek geroago baieztatuko zuen filtratutako beta-ren benetakotasuna, Panay-k "hasierako eraikuntza bitxia" zela esanez.

## Ezaugarriak
### Interfazea eta diseinua

Windows 11-k Fluent Design-en oinarritutako erabiltzaile-interfaze berria barneratzen du, aldaketa nagusiak,:gardentasuna, itzalak, kolore-paleta berria, ikono berriak eta ertz biribilduak izanik. Diseinuaren alderdi nagusienetariko bat "Mica" izenez ezagutzen den itxura da. Iraupen luzeko leihoen atzeko planoa margotzeko gaiak eta horma-paperak biltzen dituen material opako eta dinamikoa, hala nola aplikazioak eta ezarpenak". Interfazearen eta hasierako menuaren zati handi bat orain bertan behera utzitako Windows 10X.21 Segoe UI letra-mota bertsio aldakor batera eguneratu da, pantailaren bereizmenen artean eskalatzeko gaitasuna hobetuz. Sistemaren beste aldaketa batzuk sistemaren ikono, animazio eta soinu berriak dira. Windows 11 sistemaren hainbat elkarrizketa-koadro eguneratzen ditu, hala nola, "bateria gutxitzen ari da" alerta, besteak beste.

### Zerbitzuak

Ataza-barrako "Widgets" botoiak (WIN + W) ezkerreko alboko panel bat erakusten du Microsoft Start erabiliz, istorio eta eduki pertsonalizatuak dituen albiste-agregatzailea (Windows 10-ren geroagoko bertsioetan sartutako "berriak eta interesak" panela zabalduz). Microsoft Teams era berean barneratuta dago ataza-barran, azken elkarrizketen zerrenda bistaratzen duen "chat" izeneko pop-up batekin.
Microsoft Store Windows 11n birdiseinatu da. Orain, Microsoftek Win32, web-aplikazio progresiboak eta beste pakete-teknologia batzuk banatzeko aukera ematen die garatzaileei, Universal Windows Platform-en aplikazioen estandarrarekin batera. Horrez gain, Amazon AppStoreren bidez, Android-en aplikazioen euskarria ere gehituko du. Aplikazio hauek jada ez daude Windows 11n: 3D Viewer, Microsoft Cortana, Internet Explorer, OneNote Windows 10, Paint 3D, Skype eta Microsoft Pay.

### Ukipen hobekuntzak

Windows11k hobekuntzak ditu ukipen-elkarrekintzetan ere.Tablet modua ezabatzen da eta sistema automatikoki egokituko da beharrezkoa denean. Keinu berriak eta hobetuak erabil daitezke tabletetan eta ukipen-pantailetan. Aplikazioen leihoek, orain, ukipen-helburu handiagoak dituzte, eta automatikoki antolatuko dira ikuspegi zatituan, pantaila biratzen denean.

### Windows azpisistemak

Windows 11k "Windows Subsystem for Linux (WSL)" izeneko bateragarritasun geruza dakar, Linux-eko exekutagarriak jatorrizko moduan exekutatzeko (ELF formatuan). WSL, Windows 10 eta Windows serverren aurretik implementaturik zegoen.
Lehen bertsioan agertu ez arren, 2022rako aurreikusia dagoen argitaratze batek, erabiltzaileei Android aplikazioak instalatu eta exekutatzea ahalbideratuko die, Windows Subsystem for Android (WSA) eta Android Open Source Project(OSP) bidez.

### Sistemaren segurtasuna

Eskakizun minimoen zati gisa, Windows 11, Trusted PlatForm Module 2.0 (TPM 2.0) segurtasun prozesagailua duten gailuetan soilik instala daiteke. Microsoften esanetara, TPM 2.0 koprozesagailua, sistema eragilearen ardatz nagusia da firmware eta hardware erasoen aurka.
Aurreko bertsioen modura, Windows 11k faktore anitzeko kautotze eta kautotze biometrikoak onartzen ditu Windows Hello bidez.

## Eguneratzeak eta euskarria

Windows 11 bertsioak :
| Bertsioa | Izen gakoa | Build | Argitaratze data | Euskarriaren egoera | Euskarriaren egoera |
| Bertsioa | Izen gakoa | Build | Argitaratze data | Home,Pro,Pro Education,Pro for Workstations | Enterprise,Education |
| 21H2 | (kaleratze bertsioa) | 22000 | 2021eko Urriaren 5a | 2023ko Urriaren 10a | 2024eko azaroaren 8a |

### Besteak

* Windows 11 Mixed Reality
* Windows 11 S
* Windows 11 SE

## Sistemaren eskakizunak

Hardware eskakizunak :
| Hardware osagaia | Gutxienekoa |
| Prozesadorea | 64 biteko prozesadore bateragarria ( x86-64 edo ARM64 ) gutxienez 1 GHz eta gutxienez 2 nukleo |
| Memoria (RAM) | Gutxienez 4 GB |
| Biltegiratzeko lekua | Gutxienez 64 GB |
| Sistemaren firmwarea | UEFI |
| Segurtasuna | Abio segurua, lehenespenez gaituta |
| Segurtasuna | Trusted Platform Module (TPM) 2.0 bertsioa |
| Txartel grafikoa | DirectX 12 bateragarria edo WDDM 2.0 kontrolatzailearekin |
| Pantaila | Bereizmen handiko (720p) pantaila 9 ” baina handiagoa diagonalean, 8 bit kolore kanal bakoitzeko |
| Interneteko konexioa eta Microsoft kontuak | Interneterako konexioa eta Microsoft kontua behar dira Windows 11 Home lehen aldiz konfiguratzeko. |
Windows 11ren sistemaren eskakizunak Windows-en azken bertsioarenaren antzekoak dira, halere, Windows 11k soilik 64bit-eko sistemak onartzen ditu, x86-64 edo ARM64 prozesagailuek onartzen dituztenaren antzekoak. IA-32 prozesagailuak ez dira onartzen. Gutxieneko RAM eta memoria eskakizunak zorrotzagoak dira, 4GB RAM eta 64GB barne memoria behar baitira. 2021eko ekainaren 21etik aurrera, Intel Core (8. , 9. , 10. eta 11. belaunaldiak ) edo berriagoak, AMD Zen+ edo berriagoak, eta Qualcomm Snapdragon 850 edo berriagoak onartuko dira soilik.
| Ezaugarriak | Aukerako funtzionalitateetarako eskakizunak |
| 5G euskarria | 5G Modema |
| HDR automatikoa | HDR pantaila |
| Kautotze biometrikoa eta Windows Hello | Kamera infragorria edo hatz-marka irakurgailua |
| Eramateko BitLocker | Flash USB unitatea (Windows 11 pro eta bertsio hobeentzat) |
| Hyper-V | Bigarren mailako helbideen itzulpena (SLAT) |
| DirectStorage | Egoera solidoko unitate NVM, gutxienez terabyte bateko memoriarekin eta DirectX 12 Ultimate shader Model 6.0 txartel grafikoekin |
| DirectX 12 Ultimate | Joko eta txartel grafiko bateragarrientzat |
| Soinu espaziala | Hardware eta software euskarria. |
| Bi faktorezko autentifikazioa | PIN aren erabilera, autentifikazio biometrikoa edo WI-FI, bluetooth dituen mugikorra |
| Ahos errekonozimentua | Mikrofonoa |
| Wi-Fi 6E arekin bateragarria | Hardware berria eta WLAN IHV, AP / WI-FI 6Erekin bateragarria den bideratzailea |
| Windows proiekzioa | WI-FI egokitzaileekin bateragarria WI-FI Direct bidez, WDDM 2.0 |

## Erreferentziak

* ↑ Windows forever: Windows 10 builds will continue even after Microsoft ships it. .
* ↑ Windows 10 Takes Its Place as Microsoft's 'Forever OS' -- Redmondmag.com. .
* ↑ Loeb, Larry. Windows 10: Microsoft Attempts A SaaS Model. .
* ↑ Warren, Tom. Microsoft planning 'sweeping visual rejuvenation of Windows'. .
* ↑ Everything we know about Windows' big Sun Valley release so far. .
* ↑ Parmar, Mayank. Windows 11 confirmed in a new Microsoft support document. .
* ↑ Darren Allan. Windows 11 name confirmed in fresh leak from Microsoft. .
* ↑ 传说中的Windows11，测试版/The legendary Windows 11, beta version. .
* ↑ Reichert, Corinne. Windows 11 screenshots leak online, report says. .
* ↑ Mott, Nathaniel. Windows 11: Everything We Know About Microsoft's Next OS. .
* ↑ Windows 11 Build Leaks, Shows a New Desktop UI, Start Menu, and More. .
* ↑ Warren, Tom. Microsoft's Panos Panay on building Windows 11 during a pandemic, Android, and the leak. .
* ↑ Rubino, Daniel. Microsoft issues DMCA complaint against site hosting Windows 11 ISO, confirms authenticity. .
* ↑ (Ingelesez) «Windows 11 enables security by design from the chip to the cloud» Microsoft Security Blog 2021-06-25 (Noiz kontsultatua: 2021-10-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107269746
* Multimedia: Microsoft Windows 11 / Q107269746