# Robin Williams

Robin McLaurin Williams (Chicago, Illinois, 1951ko uztailaren 21 – Tiburon, Kalifornia, 2014ko abuztuaren 11) estatubatuar umorista eta aktorea izan zen. 1997an Taldeko aktore onenaren Oscar saria irabazi zuen. Horrezaz gainera, bi Emmy, sei Urrezko Globo, Aktoreen Sindikatuko (SAG) bi sari, eta bost Grammy jaso zituen bere ibilbidean.

## Bizitza

Robin Williams McLaurin Chicagon jaio zen, AEBetako Illinois estatuan, 1951ko uztailaren 21ean. Ez haurtzaroan, ez nerabezaroan, ez zuen antzezteko interesik adierazi; aitzitik, ikasketetan eta kiroletan gogobildurik jardun zen. 1967an Williamstarrak Kaliforniako Marin konderrira aldatu ziren. Bertako ikastetxean piztu zitzaion antzerkirako interesa. Horren ondorioz, ikasketak utzi egin zituen, aktore karrera hasteko. Halabeharrez, New Yorkeko Juilliard School eman zuen izena, oso prestigio handia zuen interpretazio akademian. Hiru urte geroago, Kaliforniara itzuli eta San Frantziskon kokatu zen, umorezko antzezlanak egin nahian. 1976an, proba bat egin zioten eta antzerki horretan hartu zuten; hortxe hasi zen aktore ibilbidean. 1978-1982 bitartean, Mork & Mindy telesailean lan egin zuen: arrakasta handia lortu eta zineman ere hasi zen.
1987-1991 bitartean, film batzuetan parte hartu zuen eta hiruri esker, Oscar Sarietako izendapena jaso zuen, gizonezko aktore onenaren sailean. Lehena Good Morning, Vietnam izan zen; film horretan, irrati esatari batena egin zuen, Vietnamgo Gerraren garaian. Dead Poets Society filmarekin jaso zuen bigarren izendapena: literatur irakasle baten papera zuen; hirugarrena The Fisher King izan zen: han, arlote baten rola antzeztu zuen. Ahotsa eta doinua aldatzeko zuen talentuari esker, paper barre eragingarriak egin zituen, adibidez, Mrs. Doubtfire. 1990eko hamarkadan, rol askotarikoak izan zituen, batzuetan komikoak, beste batzuetan dramatikoak... 1997an, Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar saria irabazi zuen Good Will Hunting filmarekin.
Bizitza pertsonalari dagokionez, 1978ko ekainaren 4an, Valerie Velardirekin ezkondu zen; seme bat izan zuten, Zachary Pym (Zak, laburtuta), 1983ko apirilaren 11n jaioa. Williams eta Verlardi 1988an dibortziatu ziren. 1989ko apirilaren 30an, bere seme umezain Marsha Garcesekin ezkondu zen. Bi haur izan zituzten: Zelda Rae (1989ko abuztuaren 30ean jaioa) eta Cody Alan (1991ko uztailaren 25ean jaioa). 2008ko martxoan dibortziatu ziren.

## Filmen zuzendaria eta izenburuak

Filmen zuzendaria eta itzuli bada beste hizkuntza batera (gaztelania, frantsesa, euskara, katalana edo galiziera) beste izenburu batekin taula honetan ikus daiteke:
| Urtea | Filma | Zuzendaria | Beste izenburu batzuk |
| 1977 | The Prince and the Pauper | Richard Fleischer | gaztelaniaz: El príncipe y el mendigo frantsesez: Le Prince et le Pauvre katalanez: El príncep i el captaire |
| 1977 | Can I Do It... 'Til I Need Glasses? | I. Robert Levy | gaztelaniaz: Can I Do It 'Till I Need Glasses? |
| 1980 | Popeye | Robert Altman | |
| 1982 | The World According to Garp | George Roy Hill | frantsesez: Le Monde selon Garp katalanez: El món segons Garp |
| 1983 | The Survivors | Michael Ritchie | gaztelaniaz: Sufridos ciudadanos frantsesez: Les Survivants |
| 1984 | Moscow on the Hudson | Paul Mazursky | frantsesez: Moscou à New York katalanez: Moscou-Nova York |
| 1986 | The Best of Times | Roger Spottiswoode | gaztelaniaz: La mejor jugada frantsesez: La Dernière Passe katalanez: La millor jugada |
| 1986 | Club Paradise | Harold Ramis | gaztelaniaz: Club Paraíso frantsesez: Club Paradis katalanez: Club Paradís |
| 1986 | Seize the Day | Fielder Cook | |
| 1987 | Dear America: Letters Home from Vietnam | Bill Couturié | frantsesez: Dear America : Lettres du Viêt Nam |
| 1987 | Good Morning, Vietnam | Barry Levinson | euskaraz: « Good Morning » katalanez: Good Morning Vietnam |
| 1988 | Portrait of a White Marriage | Harry Shearer | |
| 1988 | The Adventures of Baron Munchausen | Terry Gilliam | gaztelaniaz: Las aventuras del Barón Munchausen frantsesez: Les Aventures du baron de Münchhausen katalanez: Les aventures del baró Munchausen galizieraz: As aventuras do barón Munchausen |
| 1988 | Don't Worry, Be Happy | | |
| 1989 | Dead Poets Society | Peter Weir | frantsesez: Le Cercle des poètes disparus katalanez: El club dels poetes morts |
| 1989 | I'm from Hollywood | Lynne Margulies | |
| 1990 | Cadillac Man | Roger Donaldson | katalanez: L'home del Cadillac |
| 1990 | Awakenings | Penny Marshall | gaztelaniaz: Despertares frantsesez: L'Éveil katalanez: Despertar galizieraz: Espertares |
| 1991 | Shakes the Clown | Bobcat Goldthwait | |
| 1991 | Hook | Steven Spielberg | frantsesez: Hook ou la Revanche du capitaine Crochet galizieraz: Hook, o capitán Garfo |
| 1991 | Dead Again | Kenneth Branagh | gaztelaniaz: Morir todavía katalanez: Tornar a morir |
| 1991 | The Fisher King | Terry Gilliam | frantsesez: The Fisher King : Le Roi pêcheur katalanez: El rei pescador |
| 1992 | Toys | Barry Levinson | |
| 1993 | Mrs. Doubtfire | Chris Columbus | frantsesez: Madame Doubtfire |
| 1994 | Being Human | Bill Forsyth | frantsesez: Les Mille et Une Vies d'Hector katalanez: Perdut en el temps |
| 1995 | To Wong Foo, Thanks for Everything! Julie Newmar | Beeban Kidron | frantsesez: Extravagances euskaraz: « To Wong Foo » |
| 1995 | Jumanji | Joe Johnston | |
| 1995 | Nine Months | Chris Columbus | gaztelaniaz: Nueve meses frantsesez: Neuf mois aussi |
| 1996 | The Birdcage | Mike Nichols | frantsesez: Birdcage katalanez: L'olla de grills galizieraz: Unha gaiola de grilos |
| 1996 | The Secret Agent | Christopher Hampton | frantsesez: L'Agent secret katalanez: L'agent secret galizieraz: O axente secreto |
| 1996 | Jack | Francis Ford Coppola | |
| 1996 | Hamlet | Kenneth Branagh | |
| 1997 | Fathers' Day | Ivan Reitman | gaztelaniaz: Un lío padre frantsesez: Drôles de pères katalanez: Un bon embolic |
| 1997 | Good Will Hunting | Gus Van Sant | frantsesez: Will Hunting |
| 1997 | Deconstructing Harry | Woody Allen | frantsesez: Harry dans tous ses états katalanez: Desmuntant Harry |
| 1997 | Flubber | Les Mayfield | |
| 1998 | Patch Adams | Tom Shadyac | frantsesez: Docteur Patch |
| 1998 | What Dreams May Come | Vincent Ward | gaztelaniaz: Más allá de los sueños frantsesez: Au-delà de nos rêves katalanez: Més enllà dels somnis |
| 1998 | Junket Whore | Debbie Melnyk | |
| 1999 | Bicentennial Man | Chris Columbus | gaztelaniaz: El hombre bicentenario frantsesez: L'Homme bicentenaire katalanez: L'home bicentenari |
| 1999 | Jakob the Liar | Peter Kassovitz | frantsesez: Jakob le menteur katalanez: Il·lusions d'un mentider |
| 2001 | A.I. Artificial Intelligence | Steven Spielberg | gaztelaniaz: Inteligencia artificial frantsesez: A.I. Intelligence artificielle |
| 2002 | Insomnia | Christopher Nolan | katalanez: Insomni |
| 2002 | One Hour Photo | Mark Romanek | gaztelaniaz: Retratos de una obsesión frantsesez: Photo Obsession |
| 2002 | Death to Smoochy | Danny DeVito | frantsesez: Crève, Smoochy, crève ! katalanez: Smoochy |
| 2004 | The Final Cut | Omar Naim | gaztelaniaz: La memoria de los muertos frantsesez: Final Cut katalanez: La memòria dels morts |
| 2004 | Noel | Chazz Palminteri | frantsesez: Noël katalanez: Contes de Nadal |
| 2004 | House of D | David Duchovny | frantsesez: Le Prince de Greenwich Village |
| 2005 | The Big White | Mark Mylod | gaztelaniaz: Un golpe de suerte katalanez: Un cop de sort |
| 2005 | The Aristocrats | Penn Jillette | |
| 2006 | Night at the Museum | Shawn Levy | frantsesez: La Nuit au musée |
| 2006 | The Night Listener | Patrick Stettner | |
| 2006 | Man of the Year | Barry Levinson | gaztelaniaz: El hombre del año |
| 2006 | RV | Barry Sonnenfeld | frantsesez: Camping-car katalanez: Quines vacances! |
| 2006 | Who Is Harry Nilsson (And Why Is Everybody Talkin' About Him)? | John Scheinfeld | gaztelaniaz: Who Is Harry Nilsson (And Why Is Everybody Talkin' About Him?) |
| 2007 | Certifiably Jonathan | James David Pasternak | |
| 2007 | August Rush | Kirsten Sheridan | |
| 2007 | License to Wed | Ken Kwapis | frantsesez: Permis de mariage katalanez: Llicència per casar |
| 2008 | Dreams with Sharp Teeth | Erik Nelson | |
| 2009 | Old Dogs | Walt Becker | frantsesez: Les deux font la père |
| 2009 | Night at the Museum: Battle of the Smithsonian | Shawn Levy | frantsesez: La Nuit au musée 2 |
| 2009 | World's Greatest Dad | Bobcat Goldthwait | |
| 2009 | Shrink | Jonas Pate | frantsesez: Le Psy d'Hollywood |
| 2010 | Waking Sleeping Beauty | Don Hahn | |
| 2011 | Stage Left | | |
| 2013 | The Butler | Lee Daniels | frantsesez: Le Majordome katalanez: El majordom |
| 2013 | Richard Pryor: Omit the Logic | Marina Zenovich | |
| 2013 | The Big Wedding | Justin Zackham | gaztelaniaz: La gran boda frantsesez: Un grand mariage katalanez: La gran boda |
| 2013 | The Face of Love | Arie Posin | katalanez: La mirada de l'amor |
| 2014 | Night at the Museum: Secret of the Tomb | Shawn Levy | gaztelaniaz: Night at the Museum: Secret Of The Tomb frantsesez: La Nuit au musée : Le Secret des Pharaons |
| 2014 | A Merry Friggin' Christmas | Tristram Shapeero | frantsesez: Un foutu conte de Noël |
| 2014 | Robin Williams Remembered | | |
| 2014 | Boulevard | Dito Montiel | gaztelaniaz: Bulevar |
| 2014 | The Angriest Man in Brooklyn | Phil Alden Robinson | gaztelaniaz: El hombre más enfadado de Brooklyn frantsesez: Deuxième Chance à Brooklyn katalanez: L'home més enfadat de Brooklyn |
| 2015 | Altman | Ron Mann | |
| 2015 | Absolutely Anything | Terry Jones | gaztelaniaz: Absolutamente todo katalanez: Absolutament tot |
| 2018 | Robin Williams: Come Inside My Mind | Marina Zenovich | frantsesez: Robin Williams: Viens dans mon esprit |
| Back to Neverland | Jerry Rees | | |

## Erreferentziak

* ↑ Robin Williams aktorea zendu da, 63 urte zituela Eitb.com

## Bibliografia

* David, Jay (1999). The Life and Humor of Robin Williams: A Biography. New York: Quill. ISBN 978-0-688-15245-1.
* Dougan, Andy (1999). Robin Williams: A Biography. Thunder's Mouth Press. ISBN 978-1-56025-213-9.
* Spignesi, Stephen J. (1997). The Robin Williams Scrapbook. Secaucus, NJ: Carol Pub. ISBN 978-0-8065-1891-6.
* "The Life and Death of Robin Williams". ABC News. 2020. August 12, 2014. Archived from the original on August 13, 2014. Retrieved August 13, 2014.
* Travers, Peter. "Peter Travers on 9 of His Favorite Robin Williams Performances – Rolling Stone's film critic weighs in on the late actor and comedian's best work". Rolling Stone.
* Weisman, Aly (August 13, 2014). "Robin Williams set up a 3-part trust fund for his kids amid money troubles before death". Business Insider.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83338
* Multimedia: Robin Williams / Q83338