OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Al-Bireh

Al-Bireh (arabieraz: البيرة) Zisjordaniako hiria da. Bertan 35.000 biztanletik gora aurki daitezke. 1993ko Osloko Hitzarmenaz geroztik Palestinaren menpe dagoen hiria da.

## Gobernua

Al Birehek Eid Musa alkatea buru zuen udal bat ezarri zuen 1928an, Palestinako Britainiar Agintepean. Zortzi alkate gehiago igaro dira udaletik, bai hauteskundeen bidez, bai gobernuaren izendapenaren bidez. Hiriko alkate ezagunenen artean, Abdul Jawad Saleh nabarmentzen da, hirurogeita hamarreko hamarkadan Israelek erbesteratu zuen arte jardun zuena. Ondoren, PAEko batzorde exekutiboko kide eta Palestinako Aginte Nazionaleko nekazaritza ministro bihurtu zen. 1982an, Israelek administrazio zibila ezarri zuen, nahiz eta 1986an alkate arabiar bat izendatu zuen, Hassan al-Tawil. 1988an, bi urteko agintaldiaren ondoren, eta herritar gehienak aurka zituela, hainbat gutun jaso zituen, dimititzeko eskatuz, eta semeak berak eskatu zion. Bulegotik irtetean sastakatu egin zuten, eta zauritu egin zuten. Palestinako Aginte Nazionalak 12 kideko udal bat ezarri zuen 1996an, Jamal al-Tawil xekea alkate zuela. 2005eko udal hauteskundeetan, Erreforma eta Aldaketaren aldeko Zerrendak, Hamasen laguntzarekin, udaleko 15 postuetatik 9 irabazi zituen, eta gainerako 6ak independenteen esku geratu ziren. Egungo alkatea Umar Hammayil da.
Al Bireh A eremuan dago, Palestinako Aginte Nazionalaren kontrolpean. Al Bireh Palestinako bigarren administrazio-gune handiena da, Gazako hiriaren ondoren bakarrik. Gobernadorearen bulegoez gain, gobernuko erakunde ugari daude Al Birehen, gobernuz kanpokoak eta pribatuak, Garraio, Hornidura, Informazio, Herri Lan eta Goi Mailako Hezkuntza Ministerioak barne, baita Palestine Broadcasting Corporation eta Palestinako Estatistika Bulego Nagusia ere. Ramalatik gertu dagoenez, bi hiriek barruti bakarra osatzen dute Palestinako Aginte Nazionalerako hauteskundeetarako.

## Herri eta hiri senidetuak

* Youngstown (Ohio) (AEB)
* Fort Lauderdale (Florida) (AEB)
* Gennevilliers (Frantzia)

## Oharrak

* ↑ Berria Estilo Liburuak honako hau gomendatzen du: "Artikulua letra larriz hasieran, eta xehez tartean. Marratxoz loturik idazten da".

## Erreferentziak

* ↑ «Palestina: Transkripzio taula» Berria Estilo Liburua (Noiz kontsultatua: 2023-11-23).
* ↑ Brinkley, Joel (1988ko Ekainaren 8an). «Apuñalado un alcalde árabe elegido por Israel». The New York Times. Consultado el 27 de enero de 2017.

## Ikus, gainera

* Ramala eta Al Birehko Gobernazioa

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q311326
* Multimedia: Al-Bireh / Q311326
# Al-Eta-Alcuaz meskita

Al-Eta-Alcuaz meskita Tuteran zegoen meskita txiki bat izan zen, Morería auzoan XII. mendean eraikia.
350 m$^2$ inguruko azalera zuen meskita hau Alfontso Borrokalariak hiria konkistatu eta gero eraiki zuten. 1517an musulmanak egotzi zutenean oraindik zutik zegoen, beraz XVI. mendean eraitsi zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Martínez-Escalada, J.. (1999). Historia de Tudela contada por sus calles. Zaragoza: Navarro&Navarro, 565 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6012278
# Ambrosio Orbegozo

Ambrosio Orbegozo Zubiria (Bilbo, Bizkaia, 1797ko abenduaren 7 – 1864) bizkaitar politikari eta enpresaburua izan zen.
San Nikolas elizan bataiatu zuten, Gabriel Benito Orbegozo eta Maria Rita Ana Zubiriaren semea. Maria Josefa Florencia Bergaretxerekin ezkondu zen, eta hiru seme alaba izan zituzten. Bilboko estufa kaleko lehenengo zenbakian bizi ziren.
Lehen gerrate karlistan zehar, 1833. urtean, karlistek 33.750 erreal ordaintzera behartu zuten Ambrosio Orbegozoren enpresa, Orbegozo hijos y Castañares delakoa. Sutsuki defenditu zuen Bilbo karlisten setioarengandik, San Agustin komentuaren berreskuratzean lagunduz.
Gauzak horrela, Bilboko alkate aukeratu zuten 1835eko abenduan, karguan urriaren 10era arte egon zelarik. Ondoren beste bi agintalditan izan zen Bilboko alkate, 1844. eta 1850. urteetan. Politikoki foruzale liberal kontserbakorra izan zen, garai hartako burgesia bilbotarraren gehiengoa bezala.
Espainiako kontsula izan zen Belgikan.
# Ambroxol

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Anbroxola, bere klorhidrato forman, botika mukolitikoetako bat da. Berez, bromhexinaren metabolito bat da. Anbroxola bronkio-gaitzetan (ondorio mukolitikoak dituztenak) erabilgarria den botika bat da, non biriketako albeoloetan muki lodia geldiaraztea saihesteko karkaxak kanporatzea eskatzen den. Bakarrik (monofarmako moduan) edo bronkozabaltzaile batekin konbinatuta erabil daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. (2005-3-25). Ambroxol - Compound Summary. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q221637
* Multimedia: Ambroxol / Q221637
# Ambroz (Madril)

Ambroz, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Vicálvaro barrutian. Hiriko 192. auzoa da. 2009ko erroldaren arabera 20.893 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11905294
* Multimedia: Ambroz neighborhood, Madrid / Q11905294
# Ambulacraria

Ambulacraria ornogabe klado bat da, Echinodermata, Hemichordata eta Xenoturbellida bere barne hartzen dituenak. Deuterostomiaren antzekoa da, baina Chordata kenduta.
* Datuak: Q136956
* Multimedia: Ambulacraria / Q136956
# Ambrosio de Funes

Ambrosio de Funes Villalpando Abarca de Bolea, Riclako kondea, (Zaragoza, 1720 – Madril, 1782ko uztailaren 15a) espainiar noble eta militarra izan zen.
Armadan karrera egin ondoren, 1765ean erregeak Nafarroako erregeorde izendatu zuen. Gero Espainiako Gerra Idazkaria izan zen.
# Ambrus

Ambrus Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an 93 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Ambrus udalerrian erroldatutako biztanleak 93 ziren. Familiak 34 ziren, horien artean 13 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 65 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 61etxeak ziren. 41 etxebizitza nagusietatik 33 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ambrus udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 4 |
| 4 | 75-79 | 0 |
| 4 | 70-74 | 8 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 4 | 60-64 | 4 |
| 4 | 55-59 | 4 |
| 4 | 50-54 | 0 |
| 4 | 45-49 | 0 |
| 8 | 40-44 | 0 |
| 4 | 35-39 | 4 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 8 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 4 |
| 4 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 56 ziren, horien artean 41 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 41 pertsona aktiboetatik 36 lanean zeuden (22 gizon eta 14 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q682485
* Multimedia: Ambrus / Q682485
# Amerizio

Amerizioa elementu kimiko sintetiko bat da, Am ikurra eta 95 zenbaki atomikoa dituena. Elementu metaliko erradioaktibo hau 1944an sintetizatu zen lehen aldiz, plutonioa neutroiekin bonbardatuz, eta aurkitu zen laugarren elementu transuranidoa da. Amerikatik datorkio izena, europioarena Europatik datorren bezala.

## Ezaugarri nagusiak

Amerizio puruak lustre zilarkara eta zuria dauka. Giro-tenperaturan apurka-apurka ugertzen da aire lehorrean. Plutonioa edo neptunioa baino zilarkaragoa da eta itxura batean neptunioa edo uranioa baino moldakorragoa. $^{241}$Am isotopoaren alfa desintegrazioa radioarena baino hiru aldiz handiagoa da. Aski dira amerizio gramo gutxi batzuk gamma izpi indartsuak igortzeko, elementua eskuetan darabilen edonori esposizio-arazo larriak eraginez.
Amerizioa fisionagarria da; $^{241}$Am isotopoarekin osatutako esfera islagabe baten masa kritikoa 60 kilogramo ingurukoa da. Arma nuklearretarako osagai gisa erabiltzen ez bada, plutonioaren edo uranioaren masa kritikoa errazago ekoizten delako da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1872
* Multimedia: Americium / Q1872
# Ames

Ames izenburuak honako adiera ezberdinak eduki ditzake:
* Ames (Coruña) - Galiziako udalerria.
* Ames (Pas-de-Calais) - Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Nord–Pas-de-Calais eskualdean.

## Ameriketako Estatu Batuak

* Ames (Iowa)
* Ames (New York)
* Ames (Oklahoma)
* Ames (Texas)
# Ames (Coruña)

Ames Galiziako udalerririk populatuenetarikoa da, Coruñako probintzian eta Santiagoko eskualdean dagoena.
2005ean bere populazioa 20.840 biztanlekoa zen.

## Ikus, gainera

* A Coruñako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1353997
* Multimedia: Ames, Spain / Q1353997
# Ames (New York)

Ames New York estatuko herri bat da. Montgomery konderrian kokatua dago. 2010ean 145 biztanle zituen, 0,34 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Montgomery konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2876129
* Multimedia: Ames, New York / Q2876129
# Amersfoort

Amersfoort Herbehereetako erdialdean dagoen hiria da, Utrechteko probintzian kokatutakoa.

## Inguru naturala eta kokapena

Udalerri mugakideak honakoak dira: Bunschoten iparraldean, Nijkerk ipar-ekialdean, Barneveld ekialdean, Leusden hego-ekialdean, Zeist hego-mendebaldean, Soest mendebaldean eta Baarn ipar-mendebaldean.

### Barruti eta auzoak

Hiriak honako barruti eta auzoak dauzka:
| Bergkwartier Bosgebied Binnenstad Hoogland Hoogland-West Kattenbroek Kruiskamp, de Koppel Liendert Rustenburg Nieuwland | Bergkwartier Bosgebied Binnenstad Hoogland Hoogland-West Kattenbroek Kruiskamp, de Koppel Liendert Rustenburg Nieuwland | Randenbroek Schuilenburg Schothorst Soesterkwartier Vathorst Hooglanderveen Vermeerkwartier Leusderkwartier Zielhorst Stoutenburg-Noord | Randenbroek Schuilenburg Schothorst Soesterkwartier Vathorst Hooglanderveen Vermeerkwartier Leusderkwartier Zielhorst Stoutenburg-Noord |

## Museoak

* Mondriaan Etxea edo Mondriaan Huis, Piet Mondrianen margolanak biltzen dituen museoa.

## Hiri senidetuak

* Liberec (Txekia)

## Ikus, gainera

* Herbehereetako hiri nagusien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea
* Datuak: Q992
* Multimedia: Amersfoort / Q992
# Amersham

Amersham, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Buckinghamshire konderrian.
2011n 15.189 biztanle zituen.
* Datuak: Q470188
* Multimedia: Amersham / Q470188
# Ames (Iowa)

Ames Iowako hiri bat da. Story konderrian kokatua dago. 2010ean 58.965 biztanle zituen, 62,71 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Story konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q470273
* Multimedia: Ames, Iowa / Q470273
# Amery (Wisconsin)

Amery Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Polk konderrian dago, Wisconsin estatuan. 2.962 biztanle ditu.

## Ikus, gainera

* Polk konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1569395
* Multimedia: Amery, Wisconsin / Q1569395
# Amerindiar erreserba

Amerindiar erreserbak (Ameriketako Estatu Batuan ingelesez indian reservations, Kanadan ingeles eta frantsesez indian reserve/réserve indienne) Estatu Batuak eta Kanadan oraindik bertako amerindiar tribuen agintepean dauden lurraldeak dira. Hauetan bertakoek, beste jarduera askoren artean, kasinoak eta apustu-etxeak ireki ditzakete, nahiz eta jarduera hauek estatu askotan debekatuak egon.

## Ameriketako Estatu Batuetako erreserbak

Ameriketako Estatu Batuei dagokionez, erreserba gehienak servant nations (bertako herriak) direlakotaz jo ohi dira eta euren administrazioa Barne Ministerioaren agindupean dagoen Bureau of Indian Affairs (BIA, Indiar Gaien Bulegoa) erakundearen ardura da.
Ameriketako Estatu Batuko erreserba guztien azalera 365.000 km²-koa dela kalkulatu ohi da (Ameriketako Estatu Batuko azalera guztiaren %4a). BIA erakundeak erreserben administrazio edo kudeaketa 11 agentzietan banatu du.
Eremuak tribuak eta BIA erakundearen arteko bitartekari lana burutzen dute, baina askotan elkarlan eta diruz larri ibili ohi dira. Eremu bakoitzak agentzietan banatzen da, tribu handi bakoitzeko agentzia bana, eta tribu txikiak ohitura legez euren artean elkartu ohi dira, adibidez Puget Sound Salish direlakoen Everett Agentziaren antzera. Agentzia elikagaiez, bitartekariak nahiz bertako poliziak izendatzeaz, eta medikuena ez beste, zerbitzu guztiez arduratzen da.

## Tribu ez federalak

Halere, BIA erakundearen barnean ez dauden tribuak ere badaude, hauek aldiz, bizi diren Estatuen kudeaketaren pean daude, hauen artean Texas estatuak kudeatzen dituen El Paso udalerriko Tigua tribua, edota New York estatuak kudeatzen duen Irokes Konfederazioa daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5398059
* Multimedia: Indian reservations / Q5398059
# Amets ameslari

Amets ameslari (Amaren barruko laguna) Fernando Morillo idazle azpeitiarraren liburua da. 2013an argitaratu zen, Gaumin argitaletxearen eskutik. Liburuak 2016ko Juul sarietako bat irabazi zuen, Lodosan.

## Sinopsia

Amets izeneko gaztea nahasita dago. Etxean giro gaiztoa antzematen du, eta uste du gurasoak dibortziatzear daudela. Berehala jakingo du, ordea, ama gaixo dagoela, minbizia duela, eta horixe zela ulertu ezin zuen nahasmenaren arrazoia. Apurka, lagunen eta aitaren laguntzaz, Ametsek amari laguntzeari ekingo dio, minbiziaren kontrako borrokan.

## Kanpo estekak

* Amets ameslari liburuaren aipamena Fernando Morilloren webgunean
* Eleberriaren lehen orrialdeak
* Datuak: Q20492915
# Amets (musika taldea)

Amets, Gasteizen sortutako pop musika taldea izan zen, 1969an sortu eta 1981ean desegin zena.

## Ibilbidea

1968. urtean Araba Abesbatza sortu zen euskaraz abesteko asmoarekin. Aedoak musika taldeko kideak ere baziren abesbatza hartan. Urtebete beranduago abesbatzako bost kidek abesti modernoak euskaraz abesteko Amets taldea sortu zuten. Raimon kantautorearen Al vent abestia euskaratu zuten eta orduan erabaki zuten Amets izena aukeratzea. Berehala kontzertu ugari ematen hasi ziren, aipagarrienak 1971n Gasteizko Guridi Antzokian emandakoa eta Bilboko Coliseo Albian emandakoa izan ziren.
1972an taldearen izena daraman disko laburra atera zuten, lau abestiz osaturik zegoena. 1975ean atera zuten disko luze bakarra, Gizona.
1994an Elkar diskoetxeak Amets taldearen abesti bilduma atera zuen.

## Diskografia

* Amets (1972, Herri Gogoa / Edigsa)
* Gizona (1975, Herri Gogoa / Edigsa)
* Orain dela 25 urte (1994, Elkar)

## Erreferentziak

* ↑ «Amets» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2021-05-15).
* ↑ (Gaztelaniaz) Armentia, Iñaki. (2019-02-04). «Amets: conocemos la historia del primer grupo euskaldun de canción moderna» Cadena SER (Noiz kontsultatua: 2021-05-15).
* ↑ «Gizona» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2021-05-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106840594
# Amets Txurruka

Amets Txurruka Ansola (Etxebarria, Bizkaia, 1982ko azaroaren 10a - ) bizkaitar txirrindulari ohia da. 2006an txirrindularitza profesionalean debutatu zuen Barloworld taldearekin. Gero, Euskaltel-Euskadi taldera pasa zen eta bere kirol bizitza ia guztia taldean egin zuen. 2007ko Tourrean, txirrindularirik lehiakorrenaren saria eman zioten.

## Taldeak

Kadete
Aurrera T.E (1997)
Markinako T.E (1998)
Junior
Markinako T.E (2000,1999)
Elite eta Sub23
Lekeitialde (2001)
Olarra-Consultec (2002,2003,2004)
Debabarrena (2005)
Team Barloworld (2006)
Euskaltel-Euskadi (2007,2008,2009,2010,2011,2012)
Caja Rural (2013)

## Palmaresa

2006
* 5. Larcianoko Sari Nagusian
* 8. Giro d’Oro
* 9. Alcobendasko Klasikan
* 9. Euskal Bizikletan
* 9. Asturiasko Itzulian
2007
* 6. Errioxako Itzulian
* 8. Espainiako errepideko txirrindularitza txapelketan
* 23. Frantziako Tourran eta Saiatuenaren saria
2008
* 19. Udaberriko Klasikoan
* 22. Urkiolako Igoeran
2009
* 6. Errioxako Itzulian
* 8. Asturiasko Itzulian
* 10. Luxenburgoko Itzulian
2010
* 13. Miguel Indurain Sari Nagusian
* 19. Inca Sarian
2011
* 7. Udaberriko Klasikoan
* 8. Madrileko Itzulian
2012
* 6. Asturiasko Itzulian
2013
* Asturiasko Itzulia eta etapa 1
2014
* Tour du Gévaudan Languedoc-Roussillon
2015
* Norvegiako Tourreko etapa 1
* Tour de Beauceko etapa 1
* 2. Asturiasko Itzulian
* 3. Ordiziako Klasikan
* 7. Miguel Indurain Sari Nagusian

## Kanpo estekak

* Amets Txurruka - ProCyclingStats
* Amets Txurrukarekin elkarrizketa Argia astekarian (2008-01-27)
* https://web.archive.org/web/20120923150830/http://www.ametstxurruka.com/index.htm
* Datuak: Q362037
* Multimedia: Amets Txurruka / Q362037
# Amets bat (Txirrita)

Amets Bat Jose Manuel Lujanbio bertsolariaren bertso sorta bat da. Gaia euskararen XX. mende hasierako egoera du, euskara bere semeak baztertuta duten amona zahar batekin parekatuz.

## Hitzak

| Bart ametsetan amona xar bat inguratu da nigana esanaz: "Emen bada gizon bat nik ezagutzen dedana; anbat etzaio akordatuko ama-semiak gerana, nere petxuko bularretatik amaika trago edana, gaur ere pozik egingo diyot nere al dezakedana" ... Baju-bajutik galdetu niyon "ama euskera al zera?" Erantzun zidan: "Bai, alaxe naiz, baiño egin det zartzera; aspaldiyetan kanpuan nintzen, oraintxe nator etxera nere izkuntza maitatzen duten semiak bisitatzera; ia zu ere salta zaitia oien anaia bazera". | "Ezagutzen det, ama maitia, dolorez egin du jira, orain semiak lagundutzia oso gauza egoki da; bakoitzak beren fameliyari izan zaiogun kupira, gure anaiek jakin dezaten biyar goazen batzokira, gero behorri etxekoandre gu bizi geran tokira". Galdetu niyon: "Ama zer dabil ola kopeta beztuta?" "Esango nuke, baiño zertako berdin baliyo ez du ta. Aidian ez da errez ibiltzen ego-muturrak moztuta, pena aundiya daukan gorputza ezin liteke poztu ta, nola enintzan aserretuko oinbeste seme ostuta!" | "Saia gaitean semien billa galdu ziren tokiyetan, gau eta egun zuri ujuka or gaude batzokiyetan, astian iñoiz juntatzen gera faltatu gabe jaietan, ama gaxua gora altxatzen sartu ez dedin loietan, zein bidetatik joan biar degun galde dezagun oietan". "Nik dadukadan jakinduriya alde batera da utsa baiño maite det biyotzetikan euskaldunaren izkuntza; bajatu ziñan pixka bat baiño gora nai zaitugu bultza; orra semiak nun dauden esan, juan zaitia aruntza, kuidado gabe sartu aurrera egingo zaizu laguntza". |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253348
# Amets Ormaetxea Ezpeleta

Amets Ormaetxea Ezpeleta (Arrasate, Gipuzkoa, 1997) barne-diseinatzailea eta Neomak taldeko musikaria da.

## Biografia
### Barne-diseinatzaile

Ametsek IDarte, Gasteizko Arte eta Goi Mailako Diseinu Eskolan ikasi ondoren, eta LABAtik igaro ostean, Brescian Libera Accademia di Belle Arti, Biark Studion egin zuen lan, eta bertan garatu ditu batez ere bere trebetasunak barnealdeen eta kanpoaldeen erreformetan.

### Musikari

Ametsen bizitzan musikak ere toki berezia du.Bizitza osoa omen daroa kantuan. Amak lotarako orduan abesten zizkion kantuak oroitzen ditu, aita, berriz, danbor jotzailea zuen. Musika giroan hasi da, etxean musika ugari entzun du. Txikitako bideoetan kantuan eta dantzan ageri da. 11 edo 12 urte zituela panderoarekin hasi zen, Arrasateko Trikiti Eskolan. Geroago, trikitia ikasten ere hasi zen. Baina, ikasketak tarteko utzi egin zuen. Abesbatzan ere ibili izan da.
Batxilergo artistikoa egin zuen, beti izan du artista sena. Eskuak erabili behar ziren klaseak gustatzen zitzaizkion: plastikan eta musikan, matematikan baino hobea zen.
Umetan bere burua oholtza gainean imajinatzen zuen arren, ez zuen musikari izatearekin amesten. Orain, berriz, oholtzaz oholtza dabil. Sei urtez, nazioko eta nazioarteko proiektuetan parte hartu zuen Kepa Junkerarekin batera eta orain Neomak taldeko kidea da. Neomak musika taldea 2019an sortu zuten folk taldea da, pandero eta perkusiotik abiatu eta abangoardiara jotzen duena, bai estetikoki eta baita musika aldetik ere. Zazpi partaide ditu, haietako hiru arrasatearrak dira eta gainerakoak Deba, Zarautz, Zizurkil eta Asteasukoak.

### Musika proiektuak

* Maletak. Kepa Junkera & Sorginak. 2015-2016.
* Trikitixaren historia txiki bat. Kepa Junkera & Sorginak. 2013-2014

## Erreferentziak

* ↑ Amets Ormaetxea, Neomak taldeko musikaria. .
* ↑ Amets Ormaetxea Ezpeleta. .
* ↑ Bilbao, Andrés Portero /. (2022-01-31). «Las 'sorginak' de Kepa Junkera levantan el vuelo como Neomak» Deia (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ (Gaztelaniaz) r01epd0122e4ed314423e0db04c97a47b5baa317f, r01etpd158aa64558419b9ec5ed77644af02263cda. (2023-04-25). «Neomak» www.kulturklik.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ Maletak. 2016-06-03 (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).
* ↑ Kepa Junkera & Sorginak, Trikitixaren Historia Txiki Bat (Una Pequeña Historia De La Trikitixa). 2014-11-25 (Noiz kontsultatua: 2023-11-08).

## Kanpo estekak

* Irati Gutierrez eta Amets Ormaetxea Getariako XV Txapelketa Youtube
* Elkarrizketa: ''Gure oinarria izan dira koplak txiki-txikitatik'' Eitb, 2021.12.23
* Elkarrizketa: Agertokian bertan sentitzen denaren arabera, publikoa modu batera edo bestera ikusten d Goiena, 2014.04.,06
* Datuak: Q123370713
# Amets bat

Amets bat Alaitz eta Maiderren abestia da. Egindako abestien artean famatuenetakoa izan zen. 1997an kaleratutako Alaitz eta Maider diskoko abestia izan zen. 1997ko udako abestietako bat izan zen, Txanpon baten truke abestiarekin batera.
Disko horren 25.000 kopia saldu ziren.

## Kanpo estekak

* Abestiaren letra musikazblai.com webgunean.
* Abestia youtube.com webgunean.
* Datuak: Q12253349
# Alba

Alba izan daiteke:

## Anatomia

* Arnasestuaren sinonimoa

## Erakundeak

* Ameriketarako Bolibartar Alternatiba edo ALBA.

## Izena

* Alba, emakumezko izen berezia.

## Toponimia
### Eskozia

* Eskozia Eskoziako gaeleraz Alba da.

### Espainia

* Alba de los Cardaños, Palentzia.
* Alba de Tormes, Salamanca
* Alba, Teruel.

### Estatu Batuak

* Alba (Michigan).
* Alba (Missouri).
* Alba (Pensilvania).
* Alba (Texas).

### Euskal Herria

* Alba, antzinako hiria.

### Italia

* Alba, Piemonte.
* Alba Longa, antzinako hiria.
* Albako Errepublika, antzinako herrialdea.

### Errumania

* Alba Iulia
# Alba (barduliarren hiria)

    Artikulu hau bardulien hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Alba».
Alba barduliarren lurraldeko civitas bat izan zen, Ptolomeok aipatu zuen. Antoninoren Ibilbidearen arabera, Ab Asturica Burdigalam galtzadako mansioetako bat zen. Haren kokapena zehatza zalantzazkoa da, eta bost teoria daude: Albeiz, Agurain, Ziordia, Txintxetru eta Durruma. Azken ikerketek erakutsi dute Durruma dela kokapenik probableena.

## Erreferentziak

* ↑ Emborujo, A., Ortiz de Urbina, E. & Santos, J.. (1992). «Reconstrucción paleogeográfica de autrigones, caristios y várdulos» Complutum (2): 449..
* ↑ Sáenz de Buruaga Blázquez, Andoni; Sáenz de Urturi Rodríguez, Paquita. (1994). La epigrafía romana de San Román de San Millán (Álava). ISSN 0213-2095. (Noiz kontsultatua: 2024-06-02).
* ↑ Agorreta, M. J. P.; Morales, J. R.. (2011). «Término augustal hallado en Lekunberri (Navarra): estudio preliminar» Trabajos de Arqueología Navarra 23: 5-20..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16516043