OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tirreniar itsasoa

Tirreniar itsasoa (italieraz Mare Tirreno) Mediterranear itsasoaren beso bat da. Italiar penintsularen mendebaldean dago, Korsika, Sardinia, Toskana, Lazio, Calabria eta Campaniaren artean. Messinako itsasartea Joniar itsasoarekin muga da eta Elbako uhartea Liguriar itsasotik banatzen zaio. Sakonera handiena duen tokia 3.785 metrora dago. Afrika eta Europa zatitzen duen failaren ondoan dagoenez, mendilerroak eta sumendi asko ditu bere barnean.

## Izena

Itsasoaren izena tirreniar, edo etruskoak, antzinako herritik zetorkion; Herodotok Lidiar herriak, Turkia mendebaldetik Italiako itsasbazterretara etorrita, Tirreno bere printzea omendu nahian, herriaren izena aldatu zutela esaten zuen.

## Ezaugarriak

Kostaldeen ondoko itsas ordokia estua da eta 4.600 m-ra iristen da sakonera handiena (Mediterraneoko mendebaleko handiena). Itsasoaren hondoa menditsua da, sumendiek eragina, eta batzuk piztuak daude gaur egun.
Itsasoaren iparraldean, Tirreniar eta Ligur itsasoen artean, Toskanako uharteak daude (Korsikaren eta kontinentearen artean); hego-ekialdean Messinako itsasartea dago, Siziliaren eta kontinentearen artean, eta Tirreniar itsasoa eta Itsaso Jonikoa lotzen ditu; hego-mendebaldean, Sardiniako itsasarteak Sardinia eta Sizilia bereizten ditu eta Korsikaren eta Sardiniaren artean Bonifazio itsasartea dago.
Aipaturikoez gainera, Poncianas, Ischia, Capri, Lipari eta Ustica dira Tirreniar itsasoko uharte garrantzizkoenak. Tirreniar itsasoko portu nagusiak Civitavecchia eta Napoli dira penintsulan, eta Palermo, berriz, Siziliako uhartean.

## Portuak

* Italiako penintsulan, iparraldetik hegoaldera: Civitavecchia (Erromako portua), Napoli eta Salerno.
* Korsikan: Bastia.
* Sardinian: Cagliari eta Olbia.
* Sizilian: Palermo.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014/09/01 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ 159. araua. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2011-04-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q38882
* Multimedia: Tyrrhenian Sea / Q38882
# Tirreniar sugandila

Tirreniar sugandila (Podarcis tiliguerta) Podarcis generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago. Sardinian eta Korsikan bizi da.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)IUCN 2012. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2012.2. www.iucnredlist.org. 2012ko urriaren 20an eskuratua.
* ↑ The Species 2000 and ITIS Catalogue of Life

## Ikus, gainera

* Podarcis
* Lacertidae

## Kanpo estekak

* TIGR Reptile Database in Species 2000 and ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist
* Datuak: Q2035115
* Multimedia: Podarcis tiliguerta / Q2035115
* Espezieak: Podarcis tiliguerta
# Tirosinasa

Tirosinasa (monofenol monooxigenasa) fenolen oxidazioa katalizatzen duen entzima bat da (tirosina bezala) eta landare eta animalietan hedatua dago. Tirosinasa landare eta animalien ehunetan dagoen entzima kuprifero bat da, oxidazio bidez melanina eta tirosinaren beste pigmentu batzuen ekoizpena katalizatzen duena.
Pertsona baten tirosinasaren genea mutatzen denean, albinismoa du, 20.000 pertsonatik batek pairatzen duen gaixotasun hereditarioa.

## Erreferentziak

* ↑ Witkop, CJ. (1979ko urria). «Albinism: hematologic-storage disease, susceptibility to skin cancer, and optic neuronal defects shared in all types of oculocutaneous and ocular albinism» The Alabama Journal of Medical Sciences 16 (4): 327–30. PMID 546241..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q85942926
# Tirpersdorf

Tirpersdorf Alemaniako udalerria da. Saxonia estatuan kokatuta dago, [[Vogtland barrutia|Vogtland]] barrutian. 2014an 1.393 biztanle zituen 19,46 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q46808
* Multimedia: Tirpersdorf / Q46808
# Tirri-Tarra

    Artikulu hau fanfarreari buruzkoa da. Hitzaren adiera arrunta gaitzat duena hau da: tirri-tarra.
Tirri-Tarra 1973 urtean Pasai San Pedron sorturiko fanfarrea da. Emakume musikariak bere baitan hartu zituen lehenengo fanfarreetakoa izan zen. Nazioartean hainbat sari irabazitakoa, 1999 urtean RE+FA diskoa plazaratu zuen, fanfarreek tradizionalki jotzen duten musikaz haratago rock sinfonikoaren bidean abiatuz, denbora bat lehenago aurkeztu zuten KASS&KASS ikuskizunaren jarraipen modura, Sergio Zurutuza musikariaren eskutik. Diskoan hartutako joera berritzaileak RE + FA ZUZENEAN ikuskizuna ekarri zuen geroago eta Luz negra/Argi Beltz diskoa Donostiako Orfeoiarekin eta Et Incarnatus taldearekin batera 2006 urtean.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Tirri Tarra» indyrock.es.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Tirri Tarra publica una ambiciosa obra de rock sinfónico con orquesta y coro» diariovasco.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31187754
# Tirso (ibaia)

Tirso (sardinieraz: Tirsu, latinez: Thyrsus) hegoaldeko Sardiniako ibaia da, uharteko luzeena dena. Punta Pianeddan jaioa, uhartea ekialdetik mendebalderaino zeharkatu ondoren, Oristanoko golkoan bokalea du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2121259
* Multimedia: Tirso / Q2121259
# Taxon

Taxona biologiako sailkapenean edo taxonomian, oinarrizko unitateetariko bakoitza da. Taxonak hierarkia baten arabera antolatzen dira erreinutik subespeziera. Taxon bakoitzak hainbat azpitaxon izan ohi ditu, normalean, bere azpiko hierarkia-mailan.
Protistoei, landareei eta animaliei dagokienez, badira taxon batzuk orokorki onartzen direnak. Hauek dira hierarkiaren arabera, goreneko mailatik apalenera: erreinua, suberreinua, filuma (landareetan, dibisioa), subfiluma, klasea, subklasea, ordena, superfamilia, familia, subfamilia, tribua, generoa, subgeneroa, espeziea eta subespeziea.
Espezieen arteko bereizkuntzak adierazteko izen asko dira, baina ez dira taxontzat hartzen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16521
* Multimedia: Taxa / Q16521
# Tay aintzira

Tay aintzira (ingelesez: Loch Tay, Eskoziako gaeleraz: Loch Tatha) Eskozia erdialdean dagoen aintzira da, Perth eta Kinross eskualdean.

## Geografia

23 kilometroko luzera duen aintzira estua da, zabalera gehienez kilometro bakarrekoa baitu. Eskoziako seigarren aintzira handiena da baina denetan sakonena, 154'8 metrotaraino iristen baita.
Aintziraren betebidea Dochart eta Lochay errekek osatzen dute eta hustubidea berriz Tay ibaia da. Tay ibaiak 193 kilometrotako ibilbidea osatzen du Tayko fiordora iristeko eta Eskoziako ibaien artean luzeena da. Aintziraren iparraldeko ertzean Ben Lawers (1.214 m) mendia dago, Eskoziako hamargarrena altueran.

## Bitxikeriak

Burdin Aroan jendea crannog izeneko egituratan bizi zen, aintziraren gainean, eta 20 crannog-etatik gora aurkitu dira aintziran egindako indusketetan. Hauetako bat berreraiki dute aintziraren ertzean.
Bestalde izokin arrantzarako toki bikainak dira bertara iristen diren errekak eta Tay ibaia bera ere, nazioarteko sona ere badute gainera.

## Iruditegia

* Crannog berreraikia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1363409
* Multimedia: Loch Tay / Q1363409
# Taxon monotipiko

Biologian, taxon monotipikoa mendeko taxon bakarra duen talde taxonomikoa da.
Esaerak kontrakoa adierazi arren, ez du esan nahi espezimen bakarra duenik. Espezie monotipiko batek ez ditu azpiespezierik edo taxon txikiagoarik.
Generoez aritzen bagara, monotipikoa baino "uniespezifiko" hitza hobetzen da. Landareen nomenklaturan, genero monotipikoak aldi berean espezie eta generoa deskribatzen dutela esan nahi du.

## Adibideak

* Cephalotaceae familiak genero bat- Cephalotus- eta espezie bat -Cephalotus follicularis baino ez ditu.
* Urde inurrijalea (Orycteropus afer) Orycteropus generoan monotipikoa da; era berean, generoa monotipikoa da Orycteropodidae familian eta familia Tubulidentata ordenan.
* Guakamaio urdina (Anodorhynchus hyacinthinus) espezie monotipikoa da, azpiespezierik ez du eta.
* Tximutxak (Panurus biarmicus) zenbait espezie ditu, baina Panurus generoan dago, Panuridae familian monotipikoa dena.
* Ozichthys albimaculosus Ozichthys genero monotipikoaren espezie tipoa da.

## Erreferentziak

* ↑ Mayr E, Ashlock PD.. (1991). Principles of Systematic Zoology. (2. argitaraldia) McGraw-Hill ISBN 0-07-041144-1..
* ↑ McNeill, J.; Barrie, F.R.; Buck, W.R.; Demoulin, V.; Greuter, W.; Hawksworth, D.L.; Herendeen, P.S.; Knapp, S.; Marhold, K.; Prado, J.; Reine, W.F.P.h.V.; Smith, G.F.; Wiersema, J.H.; Turland, N.J.. (2012). International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (Melbourne Code) adopted by the Eighteenth International Botanical Congress Melbourne, Australia, July 2011. Regnum Vegetabile 154 A.R.G. Gantner Verlag KG ISBN 978-3-87429-425-6..
* ↑ Fraser, T.H.. (2014). «A new genus of cardinalfish from tropical Australia and southern New Guinea (Percomorpha: Apogonidae)» Zootaxa 3852 (2): 283–293..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q310890
# Tay Rail Bridge

Tay Rail Bridge (euskaraz Tayko trenbide zubia) Eskoziako ekialdean dagoen Tayko fiordoa zeharkatzen duen trenbide zubi bat da, Dundee hirian dagoena. A mailako eraikina izendaturik dago.

## Historia

1854tik aurrera bazegoen egitasmoa Tayko fiordoa gurutzatuko zuen zubia egiteko eta 1871ean abiatu eta 1878an bukatu zuten burdinezko zubia. Thomas Bouch injeniari ingelesak egin zuen diseinua. 18 hilabete beranduago ekaitz izugarri batek behera bota zuen trena pasatzen ari zen unean eta 75 pertsona hil ziren.
Orduan bigarren zubi bat egitea erabaki zen, fiordoan 18 metro gorago. William Henry Barlow-k diseinatu eta William Arrol & Co. konpainiak eraiki zuen. 1881ean hasi ziren lanak eta 1887an amaitu. Altzairu eta burdinezko 25.000 tona, hormigoizko beste 70.000 tona eta hamar milioi adreilu erabili ziren.

## Iruditegia

* Tay Rail Bridgeko desastrea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6480690
* Multimedia: Tay Rail Bridge / Q6480690
# Taybe Yusein

Taybe Mustafa Yusein, bulgarieraz Тайбе Мустафа•Юсеин, (Kubrat, Bulgaria, 1991ko maiatzaren 48a), 62 kiloko borroka librean lehiatzen den kirolari bulgariarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen (Iryna Koliadenko ukrainiarrarekin partekatua) borroka librean, Bulgariaren izenean; Tokion, Yukako Kawai japoniarraren eta Aisuluu Tynybekova kirgizistandarraren atzetik sailkatu zen.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Emakumezkoa, borroka librea 62 kg. |

## Erreferentziak

* ↑ «Taybe Mustafa Yusein» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "International Wrestling Database" www.iat.uni-leipzig.de Noiz kontsultatua: 2021-08-09. (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14936732
* Multimedia: Taybe Yusein / Q14936732
# Tay ibaia

Tay ibaia (ingelesez: River Tay, Eskoziako gaeleraz: Tatha) Eskozia iparraldeko ibaia da, bertako luzeena eta Erresuma Batuko zazpigarren luzeena izanik.

## Ibilbidea

Bere iturrian hainbat izen ezberdin ditu: hasierako milietan Connonish ibaia da; gero, Fillan ibaia du izena eta, azkenean, Killinen Tay aintzira bete baino lehen Dochart ibaia da. Ibaia Tay aintziraren hustubidea da Kenmoren
Hau da, ibaia Lur Garaietan du iturria. Handik Perth eta Dundee zeharkatzen ditu. Azken hiri honen hegoaldean dagoen Tayko fiordoan du ahoa.

## Ekologia

Ibaiak biodibertsitate handia dauka eta horregatik Site of Special Scientific Interest (Interes zientifiko bereziko lekua) izendaturik dago. Espezie aipagarrien artean izokina, ur gezatako muskuilua eta igaraba arrunta daude. Europar kastorea ere aipatzekoa da.
Ur gezatako muskuilua Eskozian arrisku larrian dagoen espeziea da eta populazioaren bi herenak Tay ibaian daude.
Bestalde Tay ibaiak izokin arrantzarako nazioarteko sona du.

## Iruditegia

* Tay aintzira.
* Kinnoull Hill parean, neguan.
* Dunkeldeko zubia.
* Tay Rail Bridge.
* Dundee.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19719
* Multimedia: River Tay / Q19719
# Taybosc

Taybosc (frantsesez eta ofizialki: Taybosc) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 73 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Taybosc udalerrian erroldatutako biztanleak 53 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 29 etxebizitza zeuden, 23 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 28 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 23 etxebizitza nagusietatik 17 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 15 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 11 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Taybosc udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 4 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 8 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 0 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 8 |
| 0 | 50-54 | 4 |
| 4 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 12 |
| 8 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 37 ziren, horien artean 22 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 22 pertsona aktiboak lanean(11 gizon eta 11 emakume) zeuden.. 15 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Taybosc udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 328 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1005681
* Multimedia: Taybosc / Q1005681
# Txinatar medikuntza tradizionala

Txinatar medikuntza tradizionala medikuntza tradizionalaren estilo bat da, Txinan 2.500 urtez garatu dena eta Txinako sendabelarrak, akupuntura, tui na masajeak, qigong ariketa eta dieta uztartzen dituena. Berriki Mendebaldeko medikuntza modernoaren kontzeptuak integratzen hasi da. Medikuntza mota hori Txinaren eragin esparruan oso erabilia da eta historia luzea du, eta berriki munduko beste eskualde batzuetan ere onartzen hasi da.
Txinatar medikuntza tradizionalaren oinarrizko kontzeptuetako bat gorputzaren qi deitzen duten bizi energia da. Energia horrek meridiano deitutako kanaletatik zirkulatzen du eta gorputzeko organo eta funtzioak lotzen ditu. Medikuntza horretan gorputzari eta gaixotasunari buruz erabiltzen diren kontzeptuek bere jatorri zaharra adierazten dute eta prozesu dinamikoetan jartzen dute arreta, egitura materialak bigarren mailan utzita. Beraz, Europan antzina erabiltzen zen humorismoa edo humoreen teoria dakar gogora. Txinatar medikuntza tradizionalean, osasuna entitate bakoitzaren eta kanpoko munduaren arteko elkarrekintza harmoniatsua da, eta gaixotasuna, harmonia falta. Diagnostikoa egitean, sintomen azpian egon litekeen harmonia falta hori antzematen saiatzen dira medikuak: pultsua neurtzen dute, mingaina, azala eta begiak aztertzen dituzte eta jateko eta lo egiteko ohiturei kasu egiten diete, besteak beste.
Ikerketa zientifikoek ez dute qiaren, meridianoen eta akupuntura puntuen inguruko frgarik aurkitu. Txinatar medikuntza tradizionalaren teoria eta praktika ez daude ezagutza zientifikoan oinarrituta, eta desadostasunak gerta daitezke medikuntza mota hori praktikatzen duten medikuen artean diagnostikoen eta tratamenduen inguruan. Txinatar sendabelarren eraginkortasuna oraindik ez da asko ikertu eta froga gutxi ditu. Zenbait kasutan kezkak sortu dira, zenbait landare, animalia atal eta mineralen toxikotasunaren inguruan. Horren inguruko beste kezka bat arriskuan dauden espezieen legez kanpoko merkataritzarena da, esaterako tigreen eta errinozeroen kasuan. Ikerketa farmakologikoak egin dira sendabelar tradizional horietatik botika berriak sortzeko, baina oraindik arrakasta gutxi lortu da.
Txinatar medikuntzaren funtsezko idazkiak Huangdi Neijing eta Shanghan lun dira, eta baita nozio kosmologikoak ere, adibidez yin eta yang kontzeptua eta bost faseak.
1950eko hamarkadatik aurrera, Txinako gobernuak estandarizazio prozesu bati ekin zion kontzeptu horietarako eta anatomia eta patologiako nozio modernoak integratzen saiatu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q200253
* Multimedia: Traditional Chinese medicine / Q200253
# Txinatar linterna

Txinatar linterna, linterna hegalaria, edo txinatar faroltxo izenez ere ezagutzen dena, Ekialde Urrunean jatorria duen aireko paperezko faroltxo bat da, Mendebaldean ospea lortu duena. Arroz-paperarekin eta banbu edo metalezko marko batekin egina dago. Txinatar linternaren barruan parafina-oinarri bat dago pizten dena, sugarrak faroltxoaren barruko airea bero dezan; horrela dentsitatea jaitsiz, faroltxoa zerurantz igotzea eragiten du. Txinatar linterna airean egongo da sugarra bizirik dagoen bitartean. Sugarra itzali ahala, linterna lurrera erortzen da.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Globos del deseo causan incendios en el fin de año. La Verdad 2013ko urtarrilaren 2a.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q696134
* Multimedia: Sky lanterns / Q696134
# Txinatar gleditsia

Txinatar gleditsia (Gleditsia sinensis) Gleditsia generoko zuhaitz hostoerorkorra da, jatorriz Asiakoa. Txinako medikuntza tradizionalean erabiltzen diren oinarrizko 50 sendabelarretako bat da (txineraz 皂荚, zào jiá).

## Ezaugarriak

Haziak gutxienez 2000 urtez erabili izan dira Txinan garbigai gisa. Arantzak espeziearen medikuntza tradizionalean erabili izan dira antiinflamatorio gisa, baita hanturak, zornetzeak eta larruazaleko arazoak tratatzeko ere.
G. sinensisek alergiaren aurkako jardueren adierazle izan daitezkeen efektuak ditu in vitro, ziurrenik fruituetako saponinari esker. Saguetan egindako ikerketek iradokitzen dute estraktu etanolikoa eragile terapeutiko eraginkorra izan daitekeela asma alergikoa tratatzeko.
Haziek bakterioen aurkako jarduera erakutsi zuten Xanthomonas vesicatoria bakterio gram-positiboaren aurka eta halaber Bacillus subtilis bakterio gram-negatiboaren aurka.

## Taxonomia

Gleditsia sinensis Jean-Baptiste Lamarck-ek deskribatu zuen Encyclopédie Méthodique, Botanique 2(2): 465–466. 1788.

### Sinonimoak

* Gleditsia horrida Willd.
* Gleditsia officinalis Hemsl.
* Caesalpiniodes macracanthum (Desf.) Kuntze
* Gleditsia japonica Loddiges Cat. ex Loudon
* Gleditsia xylocarpa Hance
* Gymnocladus williamsii Hance

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Ha H.H., Park S.Y., Ko W.S., Kim Y. "Gleditsia sinensis thorns inhibit the production of NO through NF-B suppression in LPS-stimulated macrophages. Journal of Ethnopharmacology. 118 (3) (pp 429-434), 2008.
* ↑ (Ingelesez) Wang C., Xia Y.F., Gao Z.Z., Lu D., Dai Y. "Inhibition of mast cell degranulation by saponins from Gleditsia sinensis- structure-activity relationships." Natural Product Communications. 4 (6) (pp 777-782), 2009
* ↑ (Ingelesez) Lee M.-Y., Shin I.-S., Seo C.-S., Ha H., Shin H.-K."Antiasthmatic effects of Gleditsia sinensis in an ovalbumin-induced murine model of asthma". International Journal of Toxicology. 30 (5) (pp 528-537), 2011
* 1 2 «Gleditsia sinensis» Tropicos.org. Missouri Botanical Garden (Noiz kontsultatua: 2014-04-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1021983
* Multimedia: Gleditsia sinensis / Q1021983
* Espezieak: Gleditsia sinensis
# Trebišov

Trebišov Eslovakiako udalerri bat da, Trebišoveko barrutian kokatuta. 70,16 km²ko azalera du eta 24557 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1204. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q256301
* Multimedia: Trebišov / Q256301
# Trebisacce

Trebisacce Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. 8.577 biztanle ditu, 26,72 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Trebisaccek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Albidona Plataci Villapiana

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54032
* Multimedia: Trebisacce / Q54032
# Treblinka

Treblinka (polonieraz trɛˈblʲinka ahoskatua) Bigarren Mundu Gerran Alemania Naziak okupatutako Polonian eraikitako sarraski esparrua izan zen. Izen bereko herrixkaren inguruetan eraiki zen 1941 urtean eta 1943ko abuztura arte jardun zuen. Bi eremu bereizi barnehartzen zituen: Treblinka I, lan esparru bat, eta Treblinka II sarraski esparrua. Han 800.000-1.200.000 judu eta 2.000 ijito hil zituztela zenbatetsi da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q152010
* Multimedia: Treblinka extermination camp / Q152010