OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Entente Txikia

Entente Txikia 1920-1921 urtetan Lehen mundu gerratik ondo atera ziren hiru estatuen arteko aliantza izan zen. Estatuak hauek ziren: Txekoslovakia, Errumaniako Erresuma eta Serbiarren, Kroaten eta Eslovenoen Erresuma. 1920ko abuztuaren 14an Belgraden sinatu zen. Frantziak aliantza babestu zuen estatu bakoitzaren itunak sinatuz. Alemaniaren hazkunde azkarrak aliantzaren kolapsoa ekarri zuen 1938an. Gerra garaian ez zuen inongo eraginkortasunik izan.

## Helburuak

Aliantzaren helburuak, batetik, hungariarren mendeku gogoaren aurrean defendatzea zen, baita ere, bestetik, Harbsburgotarren errestaurazioa gelaraztea zen. Modu batez, Danubioko arroaren egonkortasuna gorde nahi zuten. Aliantzak Nazioen Ligaren agintea onartzen zuen eta erregulartasunez egiten zituzten batzarren txostenak Genevara, hau da, erakundearen egoitzara bidaltzen zituzten.

## Historia

1920ko abuztuaren 14an Belgraden sinatu zen. 1933ko otsailaren 16an aliantzaren hiru estatuen kanpo-harremanetako ministroak bulkada berri eman nahi zioten. Horretarako Genevan egongo zen biltzar iraunkorra sortu zuten eta, halaber, haien kanpoko politika erabat koordinatu zuten. Hiru estatuen asmoa aliantza beste estatuei irekitzea zen eta helburu horrekin proposamena aldarrikatu zuten baina inor gehiago ere ez zen proiektura batu.
1934an Erromako protokoloak sinatu ziten; bertan Austriako Lehen Errepublika, Hungariako Erresuma eta Italiako Erresuma zeuden. Hau Entente Txikirako benetako mehatxua izan zen. Orduan, Frantziako Hirugarren Errepublikak bere aldeko jarrera erakutsi zien Entente Txikiaren partaideei. Baina 1935ko urtarrilaren 1goko itunak, Frantziako lehen ministroa zen Pierre Laval eta Mussolini artean, Frantzia Europa erdiko herrialdetetatik urrundu zuen; Europa erdialdeko estatuek Frantzia, Mussolinirekin harremanak hobetzeko asmoz, haiek baztertzeko prest zegoela susmatu zuten.
1935ko erdialdean Bigarren Italia-Etiopia gerrak krisialdi larri bat eragin zuen. Horren aurrean Ententeko herriek Erresuma Batuko proposamenarekin bat egin zuten, hau da, zigorrak eskatuz eta gatazka Nazioen Ligaren bitartez konpontzeko lana erreibindikatuz. Maiatzan zigorren porrota eta italiarren garaipena garbia zen. Horren aurrean Ententearen partaideek urtero goi mailako agintarien biltzarrak antolatzea erabaki zuten, aliantza indartzeko asmoz. Baina Alemaniaren hazkunde azkarrak aliantzaren kolapsoa ekarri zuen 1938an.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.jstor.org/stable/4203275?seq=1#page_scan_tab_contents
* ↑ http://www.historiasiglo20.org/TEXT/pequenaentente.htm

## Kanpo estekak

* (Alemanez):Digitalisierung der Pressearchive von HWWA und IfW.
* Datuak: Q733951
* Multimedia: Little Entente / Q733951
# Enterobacter

Enterobacter generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, bazilo txikiak direnak (kokobaziloak). Enterobacteriaceae familia barnean sailkatuta daude. Anaerobio fakultatiboak dira eta glukosa ez ezik, laktosa ere hartzitzen dute. Ez dute esporarik sortzen.
Enterobacter-en ezaugarri biokimiko nagusiak hauek dira:
* anaerobio fakultatiboak, Enterobacteriaceae guztien antzera.
* oxidasa (-)
* katalasa (+)
* glukosa hartzitzen dute, CO2 gasa sortuz
* laktosaren hartzidura (+)
* H$_2$S (-)
Enterobacter-ek, Citrobacter, Klebsiella eta Escherichiarekin batera bakterio koliformeen multzoa osatzen du. Koliformeak hestean bizi diren bakterioak dira, ezaugarri biokimiko amankomunak dituztenak eta garrantzi handikoak ingurugiro-mikrobiologian, kutsadura fekalaren adierazleak baitira.
Enterobacter giza zein animalien hesteetan bizi da, baina egoera librean ere aurki daiteke (uretan, lur-zoruan...) Espezie batzuk oportunistak dira, gaixotasunak sortuz immunitate-sistema ahula dutenengan; hori dela eta, infekzio nosokomial askoren jatorrian dago bakterio hau.
* Datuak: Q134281
* Multimedia: Enterobacter / Q134281
* Espezieak: Enterobacter
# Entente Cordiale

Entente Cordiale (frantsesezko "adostasun adeitsua") Erresuma Batuak eta Frantziak, elkar ez erasotzeko eta hedapen kolonialaren erregulaziorako itun baten izena da, aipaturiko bi herrialdeek, 1904an sinatutako akordio batzuen bidez berretsia.
Itunean adierazten zen hedapen kolonialaren berehalako arduratik haratago, Entente Cordiale adostasunaren sinadurak, bi nazioen arteko mendeetako gatazken amaiera eta gaur egun oraindik jarraitzen duen elkar bizitza baketsu baten hasiera adierazi zuen.
Itun hau, Ingalaterra eta Frantziaren arteko aliantza sistema baten eraketarako oinarria izan zen (hauei, Errusia batuko zitzaielarik, eta, ondoren, AEBak), Lehen Mundu Gerran, Entente Hirukoitza bezala ezagutzen dena.

## Mendeurrena

Entente Cordialearen mendeurrena 2004an, ekintza ofizial eta ez ofizial ugariengatik bereiztu zen, horien artean, Elisabet II.a Erresuma Batukoa erreginaren eta bere senar Edinburgoko Dukearen Frantziara estatu bisita bat, eta, garai horretan Frantziako presidente zen Jacques Chiracen Erresuma Batura eginiko estatu bisita. Tropa britainiarrak martxan joan ziren Bastillako Eguneko desfilean lehen aldiz, Red Arrows hegazkinak, Parisko zeruan hegan zihoazela.

## Ikus, gainera

* Balkanetako Ententea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q464399
* Multimedia: Entente cordiale / Q464399
# Enterkinfoot

Enterkinfoot, Eskoziako etxalde bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48799907
* Multimedia: Enterkinfoot / Q48799907
# Entençako geltokia

Entença Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Eixample barrutian dago.
Geltokia 1969n inauguratu zen.
* Datuak: Q2640900
* Multimedia: Entença metrostation / Q2640900
# Enter Sandman

Enter Sandman ("Sar Dadila Sandman") 1991an thrash eta heavy metal musika jotzen duen Metallica estatubatuar taldeak sortutako abestia da. Abestiaren musika Kirk Hammett, James Hetfield eta Lars Ulrichek moldatu zuten, eta Bob Rock ekoizleak ekoiztu zuen. Hitzak berriz taldeko abeslari eta gitarrajolea den Hetfieldek idatzi zituen.
Metallica taldeak abesti soil edo single gisa kaleratu zuen lehenbizikoa izan zen, Black deituriko diskoaren aurreneko abestia ere izan zelarik. Abesti arrakastatsua izan zen, munduan zehar 15 milioi kopia saldu zituen eta gainera taldearen ospea oraindik gehiago areagotu zuen. Estatu Batuetan 500.000 kopia baino gehiago saldu zituenez, Enter Sandman abestiak urrezko diskoaren kategoria bereganatu zuen.

## Kanpo estekak

* Metallica taldearen "Enter Sandman" abestia entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q66057605
# Enter the Ninja

Enter the Ninja (euskaraz Sar Dadila Ninja), 1981eko Menahem Golan israeldar zinema zuzendariak zuzendutako borroka arteetako film bat da. Franco Nero, Susan George, Christopher George eta Sho Kosugi aktoreek antzeztu zuten.
1980ko hamarkadan zehar estatubatuar zinemagintzan oso ohikoak izan ziren nijei buruzko ekintza filmeen giltzarri eta aitzindaria izan zen. Gainera, Revenge of the Ninja (1983) eta Ninja III: The Domination (1984) filmeekin batera, The Cannon Group ekoiztetxearen "Ninja Trilogia" deritzona osatu zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bere ninja heziketa osatu ostean, Colek (Franco Nero) bere adiskide Frank (Alex Courtney) etsituaren telegrama bat jasoko du, Filipinetara joan eta arazo larri batekin lagundu diezaion eskatuz, bera eta bere Mary-Annek (Susan George) morrosko batzuen jazarpena pairatzen ari baidira. Cole bere adiskidea laguntzeko fin arituko beharko da, are eta gehiago bere etsaiaren benetazko nortasuna zein den ohartzen denean.

## Aktoreak

* Franco Nero: Cole
** Marc Smith: Cole (ahots bikoizketa, krediturik gabe)
* Susan George: Mary-Ann Landers
* Sho Kosugi: Hasegawa
* Christopher George: Charles Venarius
* Alex Courtney: Frank Landers
* Will Hare: Dollars
* Zachi Noy: Siegfried 'The Hook' Schultz
* Constantine Gregory: Parker andrea (edota Constantin de Goguel)
* Dale Ishimoto: Komori
* Joonee Gamboa: Mesuda andrea
* Leo Martinez: Pee Wee
* Ken Metcalfe: Elliot
* Subas Herrero: Alberto
* Alan Amiel: Maroon Ninja
* Doug Ivan: Maroon Ninja

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1753761
# Entente Hirukoitza

Entente Hirukoitza, (frantsesez, Triple-Entente) 1893ko frantziar-errusiar aliantzak, 1904ko frantziar-britainiar Entente Cordialeak eta 1907ko anglo-errusiar itunak osatutako koalizio bat izan zen.
Wilhem II.ak 1890ean hasitako mundu politika alemaniar berriak, euren artean ezberdintasun nabarmenak zituzten hiru potentzia, Frantzia, Ingalaterra eta Errusia, elkarri hurbildu eta Entente Hirukoitza koalizioa eratzea lortu zuen, Alemania, Austria-Hungariako Inperioa eta Italiak osatutako Aliantza Hirukoitzari aurre egiteko.
1907an, oraindik ez daude berez aliaturik, bereziki britainiarrak, arduretatik aske egoten saiatu ziren. Hala ere, Lehen Mundu Gerraranzko bidea betetzen joan ziren bata bestearen atzeko krisiek, Ententea geroz eta sendoago bihurtu zuten.
1914ko udako krisi erabakiorrak, aliantzaren funtzionamendua erakutsi zuen, azkenik, aliantza sinatu zuten hiru potentziak sartu baitzituen gerran.

## Beste elkarteak

Italiak Aliantza Hirukoitza utzi ondoren, Ententera batu zen, bere interes kolonialengatik, Errumania, Japonia, Grezia eta Portugalekin batera. Honek, nolabaiteko ezparekotasuna eragin zuen, baina, beranduago, Aliantza Hirukoitzera, Turkia eta Bulgaria batu ziren.

## Ikus, gainera

* Isolamendu bikaina
* Fachodako gatazka
* Aliatuak
* Lehen Mundu Gerra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q177859
# Emma Caulfield

Emma Caulfield (Emma Chukker ere- bere ezkongai abizena; San Diego, 1973ko apirilaren 8a) aktore estatubatuarra da, Buffy the Vampire Slayer telesailean Anya antzezteagatik ezaguna dena.

## Biografia

Arte dramatikoa ikasten hasi zuen eskolan zegoenean. Bere ikasketak jarraitu zituen San Frantzizkoko Estatuaren Unibertsitatean eta UCLAn. 1995. urtean Beverly Hills, 90210 seriean hasi zuen. Seriea uztean General Hospital seriean egon zen. Bere paper famatuena Buffy The Vampire Slayer seriean izan zen 1999etatik 2003ra.

## Filmografia

* Beverly Hills, 90210 (1995) - seriea
* General Hospital (1996-1997) - seriea
* Buffy the Vampire Slayer (1999-2003) - seriea
* Darkness Falls (2003) - pelikula
* Amodiozko reality (Who Wanna Marry With Ryan Baks?) (Jason Priestleyekin batera egina) (2004) - pelikula
* TiMER (2009) - pelikula
* Confined (2010)

## Telebistarako aurkezpenak

* Renegade (1992) "Cindy" interpretatzen "Teen Angel" episodioan (# 3.11 episodioa ) 21 /11/ 1994
* Silk Stalkings (1991) "Ray Washburn" interpretatzen "Champagne on Ice" episodioan (# 4.17episodioa) 29 /1/ 1995
* Weird Science (1994) "Phoebe Hale" interpretatzen "What Genie?" episodioan (# 3.9 episodioa) 10 /6/ 1995
* Nash Bridges (1996) "Live Shot" episodioan (# 3.14 episodioa) 16 /1/ 1998
* Silk Stalkings (1991) "Kate Donner" interpretatzen "Guilt By Association" episodioan (# 7.6 episodioa) 21 /9/ 1997
* Datuak: Q231100
* Multimedia: Emma Caulfield / Q231100
# Emma Bataillard

Emma Alma Bataillard, ezagunagoa Lady Aama ezizenarekin, (Paris, 1876 – Des Moines, Iowa, 1893) oso gizaseme garaia izan zen; akromegalia deritzon gaixotasunaren ondorioz, 2,04 metro garai izatera heldu zen.
Batetik bestera erakutsi eta erabilitako erraldoiaren adibide garbia izan zen. Etxekoak izan zituen horretan lagun Emma Alma Bataillardek. Emmaren ahizpak haren erraldoitasunez ohartu ziren, eta AEBetara eraman zuten. Frantziako erraldoia zela esanez erakusten zuten, Lady Aama ezizenez, harena ez zen ahizpa gezurrezko eta txiki batekin batera: Joespha printzesa. Hil ondoren ere, ahizpek negozioa egiten segitu nahi izan zuten, eta Iowako Unibertsitateari saldu zioten gorpua, 200 dolarren truke. Tuberkulosiak jota hil zen.

## Erreferentziak

* ↑ Telleria Sarriegi, Enekoitz. (2020-11-05). «Migel Joakinen garaikideak» Berria CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* ↑ Detalles sorprendentes sobre la vida de las 10 mujeres más altas de toda la historia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q101244902
# Emma Boada

Emma Boada Coronado (Bartzelona, 1994ko ekainaren 15a), eskubaloi jokalari kataluniarra da, Bera Bera taldean jokatzen ari dena.

## Bizitza

Castelldefelsko eskubaloi taldean hasi zen jokatzen. 2015ean Alcobendasek fitxatu zuen eta 2017an Málagara joan zen. 2019an Bera Berak fitxatu zuen eta talde donostiarrarekin hiru liga irabazi ditu.
Espainiako selekzioarekin ere jokatzen du eta 2018an Mediterraneoko Jokoetan urrezko domina eskuratu zuen.

## Palmaresa

* Espainiako liga (3): 2020, 2021, 2022

## Erreferentziak

* ↑ «Bera Bera - 1.- Super Amara Bera Bera 22-23» berabera.com (Noiz kontsultatua: 2022-12-09).
* ↑ (Katalanez) Fosbury, Redacció. (2018-07-01). «57 medalles per als esportistes dels Països Catalans a Tarragona 2018» Fosbury (Noiz kontsultatua: 2022-12-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61623364
* Multimedia: Emma Boada Coronado / Q61623364
# En man som heter Ove (filma)

En man som heter Ove (euskaraz Ove izeneko gizona), 2015eko Hannes Holm suediarrak zuzendutako drama-komedia film bat da. Fredrik Backman idazlearen 2012ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Rolf Lassgård, Bahar Pars, Filip Berg eta Ida Engvoll aktoreek antzeztu zuten.
89. Oscar Sarien ekitaldian Nazioarteko film onenaren Oscar Saria eta Makillaje onenaren Oscar Sariaren izendapenak jaso zituen.

## Argumentua

Ove Lindahl (Rolf Lassgård) 59 urteko gizon alargun eta ozpindu bat da, jada mundua eta jende guztian fedea galdu duena, baita bere buruan ere. Baina familia berri bat bere etxe alboan bizitzen jartzen denean, Ovek gizakia eta gizarteari buruz duen ikuspegi ezkorra aldatuz joango da.

## Aktoreak

* Rolf Lassgård: Ove
* Bahar Pars: Parvaneh
* Filip Berg: Ove gaztea
* Ida Engvoll: Sonja
* Tobias Almborg: Patrick (Lufsen)
* Klas Wiljergård: Jimmy
* Chatarina Larsson: Anita
* Börje Lundberg: Rune
* Stefan Gödicke: Overen aita
* Johan Widerberg: Atorzuria
* Anna-Lena Bergelin: Lena kazetaria
* Nelly Jamarani: Sepideh (Parvanehren alaba)
* Zozan Akgün: Nasanin (Parvanehren semea)
* Viktor Baagøe: Ove, 7 urterekin
* Simon Edenroth: Adrian
* Poyan Karimi: Mirsad
* Maja Rung: Anita gaztea
* Simeon Da Costa Maya: Rune gaztea
* Jessica Olsson: Mähät
* Fredrik Evers: Anders
* Ola Hedén: Tom
* Lasse Carlsson: Overen lankidea
* Anna Granath: Beppo pailazoa
* Emelie Strömberg: Loredendako langilea
* Christoffer Nordenrot: 1. atorzuria
* Simon Reithner: 2. atorzuria
* Jerker Fahlström: Gidaria
* Johanna Karlberg: DIY dendako langilea
* Johan Friberg: Zuzendaria
* Erik Ståhlberg: Atorzuria (flashbacka)
* Magnus Sundberg: Lepo tatuaidun gizona
* Karin de Frumerie: Overen medikua

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q21935502
# En soap

En soap 2006ko Pernille Fischer Christensen daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Charlotte, hogeita hamabi urteko neska, bere mutil-lagunarekin duen harremanaz nazkatuta dagoenez, beste apartamentu batera aldatzen da, Veronicaren bizilagun bihurtuz, telenobelen zale amorratua den transexuala berau.

## Aktoreak

* Trine Dyrholm: Charlotte
* David Dencik: Veronica
* Frank Thiel: Kristian
* Elsebeth Steentoft: Veronicaren ama
* Christian Tafdrup: eroslea
* Pauli Ryberg: eroslea

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1339911
# Ena arrunt

Ena arrunta (Rhamnus lycioides) zuhaixka adartsua da, hosto txiki gogorrekikoa eta banakako loreak dituena. Mediterraneoko ertzetan eta Iberiar Penintsulako estepa eskualdeetan hazten da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2018-7-9 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q148804
* Multimedia: Rhamnus lycioides / Q148804
* Espezieak: Rhamnus lycioides
# Enagas

Enagás gas azpiegituraren kudeatzaile espainiarra da.

## Ikus, gainera

* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Enagasen webgunea
* Datuak: Q1124060
* Multimedia: Enagás / Q1124060
# Enaizpuru

Enaizpuru edo Endaizburu Hernioko mazizoari iparrekialdetik eusten dioten mendietako bat da. Punturik altuenean 733 m-ko altitudea du. Gailurrean bi muino bereizten dira, bata bestetik 100 bat metrora, apenas gora-beherarik gabeko lepo batez lotuak. Bata, hegomendebaldekoa, larre eremu zabal batez osatuta dago eta irekia da (-2.13262756, 43.1711970, 731 m.), ikusmira zabalekoa; bestea, iparrekialdekoa, kareharrizko eremu zakar batek osatzen du eta basoak eta sasiak estaltzen dute (43.171983 N, -2.131616 E, 733 m).
Enaizpururen iparrekialdeko harkaitzetan du iturburua izen bereko errekastoak: Aranguren errekaren adarretako bat.
Enaizpururen azpialdean Itxuraingo tumulua eta larreak daude. Inguru horretan Alkizako udala eta herriko hainbat ganaduzale trantsizio-larreak berreskuratzeko interbentzio bat egiten ari dira 2016tik aurrera Fagus-Alkiza proiektuaren baitan.

## Erreferentziak

* ↑ «Endaizburu | Euskal-Herria.Org» www.euskal-herria.org (Noiz kontsultatua: 2021-02-14).
* ↑ Aranburu, Pello Joxe. (2003). Alkiza auzo eta hiribilduaren : azterketa historikoa (1348-1950). Alkizako Udala, 42 or. ISBN 84-606-3058-7. PMC 434253952. (Noiz kontsultatua: 2021-02-14).
* ↑ Alkiza – FAGUS. (Noiz kontsultatua: 2021-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105494408
# En un lugar de la Manga

En un lugar de la Manga 1970eko Mariano Ozores espainiar zinema zuzendariaren film musikala da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
La Manga del Mar Menorren, apartamentuak egiten dituen enpresa batek arazo bat du: lurjabe batek ez die bere lursaila saldu nahi.

## Aktoreak

* Manolo Escobar
* Concha Velasco
* José Luis López Vázquez
* Manolo Gómez Bur
* Álvaro de Luna
* Gracita Morales

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13497115
# En thérapie

En thérapie (euskaraz: «terapian») frantziar telesail dramatikoa da, Éric Toledanok eta Olivier Nakachek Arterako sortua.

## Istorioa

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Estreinako atalek 2015eko Parisko atentatuak izan zituzten ardatz, eta berriek, COVID-19 pandemia. Abokatuak, psikologoak eta ezkutuko delituak dira protagonista bigarren denboraldian.

## Pertsonaiak

| Aktorea | Pertsonaia | 1. denboraldia | 2. denboraldia |
| Frédéric Pierrot | Dr. Philippe Dayan | Nagusia | Nagusia |
| Mélanie Thierry | Ariane | Nagusia | |
| Reda Kateb | Adel | Nagusia | |
| Céleste Brunnquell | Camille | Nagusia | |
| Clémence Poésy | Léonora | Nagusia | Bigarren mailakoa |
| Pio Marmaï | Damien | Nagusia | Bigarren mailakoa |
| Carole Bouquet | Esther | Nagusia | Gonbidatua |
| Eye Haïdara | Inès | | Nagusia |
| Aliocha Delmotte | Robin | | Nagusia |
| Suzanne Lindon | Lydia | | Nagusia |
| Jacques Weber | Alain | | Nagusia |
| Charlotte Gainsbourg | Claire | | Nagusia |

## Erreferentziak

* ↑ «En therapie» Berria 2022-11-12 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105192587
# Entratico

Entratico Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 1.977 biztanle ditu, 4,15 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Entraticok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Foresto Sparso Trescore Balneario Zandobbio Borgo di Terzo Berzo San Fermo Luzzana

## Kanpo estekak

* Datuak: Q101039
* Multimedia: Entratico / Q101039
# Entrambosríos

Entrambosrios edo Entrambosrios de Sotoscueva Burgosko herri bat da, Gaztela eta Leongo, Merindadeen eskualdean kokatuta. Eskualdeko hiriburutik eta barruti judizialetik 22 kilometrora dago, Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja eta Burgosetik 103 kilometrora.
2018ko udal-erroldaren arabera, udalerriak 42 biztanle zituen.

## Etimologia

Ebroren ibaiadar diren bi ibai ezberdinek inguratzen dute herria. Batek herriaren izena darama: Arroyo de Entrambosrios.

## Historia

1787ko Floridablancako Erroldan toki izendatu zuten Valle de Sotoscuevako alderdiaren barruan, beste bostekin batera Sotoscuevako Merindadea osatzen zutenak, Gaztela Zaharreko Merindadeen korrejimenduan, Burgosko Intendentziaren barnean 1785 eta 1833 bitartean. Bere jurisdikzioa errege-erreginarena zen eta auzo-alkatea zuen.
Espainiako Independentzia Gerran, herriko hainbat biztanlek parte hartu zuten bataila garrantzitsuenetako bat sortu zen: Espinosa de los Monteroseko bataila.
Espainiako Gerra Zibilak eragin handia izan zuen herrian, Espainiako herri askotan gertatu zen bezala. Herriko hainbat tokitan datu historikoak, testigantzak eta biktimen izenak daude bilduta.
XX. mendearen bigarren erdian hirietarako exodoa gertatu zen, non biztanle asko hirira joan ziren lanera, besteak beste, Bilbora, Madrilera edo Asturiasera. Bilbao - La Robla trenbideak eragin handia izan zuen Bizkaiko hiriburuaren industrializazioaren garai historiko honetan.

## Intereseko lekuak
### San Bizente Martiriaren eliza

Elizaren kaleari jarraituz, herriaren kanpoaldean, Entrambosrios eliza dago, San Bizente Martiriaren izenpean eta San Bartolome patroi duela.

### Boloa-jokoa

Bertakoek horrela deitua, 1878ko bolatoki bat da (probintziako zaharrenetakoa) eta Pedro Martinez jaunak ordaindu zuen. Jatorrian, Hiru Ohol Boloak jolasteko eraiki zen.Hiru Ohol tradizional hori, gaur egun ere, helburu horrekin erabiltzen da, herriko jaietan beste askotan bezala.

### Ojo Guareñako leizeak

Ojo Guareña herritik gertu dagoen konplexu karstiko bat da, 110 km galeria baino gehiagoz osatua. Gaztela eta Leongo gobernuak Monumentu Natural izendatu zuen 1996an. Kobak Koniazenseko material karbonatikoetan sortu ziren eta marga iragazgaitzen gainean daude. Iberiar penintsulako hirugarren sistema karstikorik handiena da.

## Herriko jaiak

Eliza, San Bizente Martiriaren izenpean dago. Hala ere, herriko zaindaria San Bartolome da, eta, beraz, herriko jaiak abuztuaren 24tik, zaindariaren egunetik, gertuen dagoen asteburuan ospatzen dira. Egun horretan meza bat ospatzen da eta ondoren erromeria, non San Bartolomeren estatua bat eramaten den herriko kaleetan zehar.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q99942660
# Entrammesko galiar-erromatar termak

Entrammesko galiar-erromatar termak (frantsesez: Thermes gallo-romains d'Entrammes) Frantziaren ipar-mendebaldean dagoen Entrammes udalerriko (Mayenne departamendua) terma eraikin txiki bat dira. 1987an aurkitu zituzten, herriko elizaren azterlan arkeologikoa egitean.

## Historia

Elizaren zaharberritu aurretik, azterketa bat egitea beharrezko jo zen, gurtza leku haren egoera orokorra zela kausa. Eraikinaren erromatar jatorria berretsi zuen hipokausto sistema bat aurkitzeak; egoera bikainean aurkitu zuten, gainera.
Eraikina II. mendearen erdialdekotzat datatu dute, material arkeologiko gutxi aurkitu den arren. Indusketetan aurkitutako kapitel berantiarrak, beharbada, eraikina V. menderaino erabili zela adierazten du; mende hartan, bertan behera utzi zuten eraikina, eta gurtzarako toki VII. mendean bihurtu zuten beranduenez.
Termei beren balioa ematearren, eta termak bisitatzeko aukera emateko, eliza bitan banatu zuten horma handi batez; hartara, transeptua, korua eta absidea baizik ez dira gurtzarako gaur egun.
1988an termen aztarnak monumentu historiko izendatu zituzten.

## Ikus, gainera

* Entrammes

## Bibliografia

* (Frantsesez) Jacques Naveau, «Entrammes, Mayenne, les thermes gallo-romains»; Arts, Recherches et Créations aldizkaria, 72. zenbakia,‎ 2002.
* (Frantsesez) Jacques Naveau, La Mayenne, 53: carte archéologique de la Gaule,‎ 1992 (ISBN 2877540154).
* (Frantsesez) Jacques Naveau, Les thermes romains d'Entrammes, Laval; Société d'archéologie et d'histoire de la Mayenne,‎ 1991.

## Iruditegia

* Termak
* Eliza

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Jacques Naveau; «Entrammes, Mayenne, les thermes gallo-romains», 49. orrialdea.
* ↑ (Frantsesez) Monuments historiques

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Turismo Laval herrialdean bulegoan gunean termak
# Entre-Ijuís

Entre-Ijuís Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 9.158 biztanle ditu 552,623 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q590326
* Multimedia: Entre-Ijuís / Q590326