# Azido kapriko

Azido kaprikoa edo azido dekanoikoa kate ertaineko gantz-azido ase bat da, ${\ce {CH3(CH2)8COOH}}$ formula duena. Hamar karbono ditu (10:0).
Azido kaprikoak ahuntzen usaina gogorarazten du, hortik bere izena, latinez "ahuntza" caper edo capra da.
Koko olioaren %10-a osatzen du eta palma almendra olioaren %4-a. Ugaztunen esnetan ere aurkitzen da. Ahuntzaren izenetik beste bi azido ere izendatu dira, azido kaproikoa eta azido kaprilikoa. Hiruren artean ahuntz esnearen lipidoen %15a osatzen dute.

## Ekoizpena

Dekanol monoalkohola oxidatuz ekoizten da kromo trioxidoa erabiliz. Aziko kaprikoaren triglizeridoak sodio hidroxidoarekin saponifikatuz ere lortzen da.

## Erabilerak

Kaprato sodikoa xaboiak egiteko erabiltzen da.
Farmazia industrian ere erabiltzen da hainbat botika lipofilizatzeko eta horrela gantz ehunean sartzeko.

## Erreferentziak

* ↑ «capri-, capr- - Word Information» wordinfo.info (Noiz kontsultatua: 2018-11-18).
* ↑ (Ingelesez) Anneken, David J.; Both, Sabine; Christoph, Ralf; Fieg, Georg; Steinberner, Udo; Westfechtel, Alfred. (2006-12-15). Fatty Acids. Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA doi:10.1002/14356007.a10_245.pub2. ISBN 3527306730. (Noiz kontsultatua: 2018-11-18).
* ↑ (Ingelesez) Beare-Rogers, J. L.; Dieffenbacher, A.; Holm, J. V.. (2001-01-01). «Lexicon of lipid nutrition (IUPAC Technical Report)» Pure and Applied Chemistry 73 (4): 685–744. doi:10.1351/pac200173040685. ISSN 1365-3075. (Noiz kontsultatua: 2018-11-18).
* ↑ «CAPRIC ACID (n-DECANOIC ACID)» www.chemicalland21.com (Noiz kontsultatua: 2018-11-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q422613
* Multimedia: Capric acid / Q422613
Lipidoak :
OsagaiakGantz azidoakAseak: butirikoa (4:0) • kaprikoa (10:0) • laurikoa (12:0) • miristikoa (14:0) • palmitikoa (16:0) • estearikoa (18:0) • arakidikoa (20:0) Asegabeak: miristoleikoa (14:1) • palmitoleikoa (16:1) • oleikoa (18:1) • linoleikoa (18:2) • linolenikoa (18:3), (α eta γ) • punizikoa (18:3) • arakidonikoa (20:4)Beste batzukaminoalkohola • azido fosfatidikoa • esfingosina • esteranoa • glizerina • isoprenoa • zeramidaLipido saponifikagarriakGlizeridoakMonoglizeridoak: Glizeril hidroxiestearatoa • Glizerol monoestearatoa • Monolaurina Diglizeridoak: - Triglizeridoak: Triheptanoina • Trimiristina • Tripalmitina • Triestearina • Trilinoleina • TrioleinaArgizariakLanolinaFosfolipidoakFosfoglizeridoak: Fosfatidiletanolamina • Fosfatidilkolina • Fosfatidilserina Esfingolipidoak: EsfingomielinaGlukolipidoakGangliosidoak • Globosidoak • Lipopolisakaridoak • ZerebrosidoakLipido saponifikaezinakEsteroideakEsterolak: Ergosterola • Estigmasterola • Kolesterola • Lanosterola Kortikosteroideak: Budesonida • Flutikasona • Kortisola • Kortisona • Prednisona Estrogenoak: Aldosterona • Androsterona • Estradiola • Progesterona • Testosterona Bitaminak: D bitaminaTerpenoak (+ terpenoideak)Monoterpenoak: Eukaliptola • Geraniola • Kanforra • Limonenoa • Linaloola • Mirzenoa • Pinenoa Seskiterpenoak: Azido abszisikoa • Farnesola • Humulenoa • Ionona • Zingiberenoa Diterpenoak: Azido abietikoa • Erretinola (A bitamina) • Fitola • Giberelina • Labdanoa • Kafestola Triterpenoak: Eskualenoa Tetraterpenoak: Karotenoideak (Karotenoak • Xantofilak) Politerpenoak: Plastokinona • UbikinonaEikosanoideakLeukotrienoak • Prostaglandinak • Prostaziklinak • Tronboxanoak :