OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Susa (hiria)

    Artikulu hau persiar hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Susa (argipena)».
Susa (persieraz: شوش‎, Shush, ʃuʃ ahoskatua; antzinako grezieraz: Σοῦσα, ˈsuːsa ahoskatua; asirieraz: ܫܘܫ, Shush; antzinako persieraz: Çūšā‎; Bibliaren hebreeraz: שׁוּשָׁן, Shushān) Elamdar, Persiar eta Partiar inperioen antzinako hiria izan zen, Tigris ibaitik 240 kilometro ekialdera kokatua, gaur egungo Irango hego-mendebaldean. Gaur egun, antzinako hiritik, hondakin zelai handi bat baino ez da geratzen, baina badago hiri bat bere izenetik eratorria, Xux, gertu.
Susa, eskualdeko kokaleku antzinakoenetako bat da, ziur aski K.a. 4. milurtekoan sortua. Beranduago Elamdar Inperioaren hiriburu bihurtu zen. Izena elamera dator, forma anitzetan idazten zen (Šušan, Šušun, etab...) eta, dirudienez, Susən ahoskatzen zen. Šušan babiloniar eta asiriar inperioek inbaditu zuten kanpaina bortitzetan. Babiloniar konkistaren ondoren, izena ez zen behar bezala interpretatu eta Šušan («lilia») hitz semitarekin lotua izan zen.
Baliteke Ziro II.aren erregealditik (K.a. 559-K.a. 529) Persiar Inperioaren hiriburuetako bat izatea. Aldi berean, izena eman zion satrapiaren hiriburua ere izan zen, Susiana alegia. Susatik abiatu omen zen Xerxes I.a K.a. 481eko udan, Kritaliarantz (Kapadozia) Grezia konkistatzeko. Alexandro Handiak konkistatu zuen K.a. 331n.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2006-1-27). Antzinateko hirien euskarazko izenak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q180773
* Multimedia: Susa / Q180773
# Susako medina

Susako medina Susaren bihotz historikoan kokaturiko Tunisiako medina bat da. 1988an UNESCOk Gizateriaren Ondarean inskribatua izan zen. Susa hiria Magrebeko konkista islamiarreko lehen hirien adibide tipikotzat hartzen da. Honela, kasbah (gotorlekua), Mezkita Handia, ribat eta Bu Ftata meskita kontserbatzen ditu, eraikin militar eta erlijioso bat.
Tunisiako Medina ere munduko ondarearen zerrendan dago.
Mediterraneoaren ertz bien arteko borroka amaitu zenean, eta gerra tekniken bilakaerarekin, ribatek euren paper militarra galdu zuten, eta hezkuntza eta espiritualtasunera jo zuten, erlijio eskola bihurtuak, baina euren estiloa, Tunisiako amaordeak eraikitzeko inspirazio bezala erabili zen.

## Historia

Susako medina Tunisiako Sahelen dago eta toki arkeologiko aparta da. Hau, nagusiki, zibilizazio islamiarraren egunsentian eraiki zelako izan zen, eta, beraz, Magrebeko konkista islamiarren ondorengo lehen eraikuntzetako bat da. Medinaren kokapenagatik ere izan zen, pirateriaren eta arpilatzearen aurkako babesa behar izan zuen toki bat.
Bere esparruko eraikuntzak konkistaren ondorengo lehen zibilizazioen lekuko izan ziren. Bere estilo arkitektonikoa, aglabtarren garaitik, garai hartako kostaldeko eraikuntza militarren adierazgarria da, pilotuak eta indartsuak izan daitezen, etsaiak saihesteko.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Centre, UNESCO World Heritage. «Medina of Sousse» UNESCO World Heritage Centre (Noiz kontsultatua: 2020-04-26).
* Datuak: Q608100
* Multimedia: Medina of Sousse / Q608100
# Taurisano

Taurisano Italiako udalerri bat da. Lecceko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. 11.345 biztanle ditu, 23,68 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Taurisanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Presicce-Acquarica $^{(en)}$ Ruffano Ugento

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52209
* Multimedia: Taurisano / Q52209
# Tauroak

Tauroak (antzinako grezieraz: Ταῦροι) edo eszitotauroak, eszita tauroak eta tauroeszitarrak Krimeako penintsulako hegoaldeko kostaldean bizi zen herri bat izan zen, Itsaso Beltza eta Krimeako mendien artean dagoen lur eremuan. Antzinako Greziarrek euren lurraldea Taurika deitu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1145096
# Taurica

Taurica (antzinako grezieraz: Ταυρις, Ταυριδα, latinez: Taurica), batzuetan Tauris, Tauride edo Tauriar Kersonesoa Antzinako Grezian Krimeako penintsula eta inguruko lurrei ematen zitzaien izena da. Izena tauroak bertan bizi zirelako ematen zioten.

## Historia

Taurican hainbat herri ezberdin bizi ziren. Barnealdeko eskualdetan eszitak bizi ziren, eta kostaldeko mendietan tauroak bizi ziren, zimeriarren adarretako bat.
Greziar kolonoak iritsi zirenean hainbat kolonia eraiki zituzten, adibidez Kersoneso (doriarrek sortua), gaur egungo Sebastopoletik gertu eta Eupatoria.
II. mendean Tauricako ekialdeko area Bosforoko Erresumaren barruan sartu zen, hau Erromako Inperioaren parte izan aurretik. Azken erregeak IV. mendean izendatu zituzten, hunoek lurra okupatu zuten arte. Hauek VI. mendera arte bertan bizi izan ziren.
Hunoen ostean godoak etorri ziren, ahalik eta Justinianok Bizantziar Inperioaren esku utzi zuen arte. Hauek bertan izan ziren mongoliarrak etorri ziren arte. Horren ostean genovarrak izan ziren bertan, hainbat kolonia sortuz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1761310
# Tauromakia

Tauromakia (grezieratik eratorritako hitza: ταυρομαχία, "zezen-borroka") zezen, zezenko, bigantxa eta beste abelgorrien aurrean pertsonek egiten dituzten ikuskizun eta trebezia saioen multzoa da, bereziki Espainian, Portugalen, Frantzian eta Latinoamerikako zenbait herrialdeetan egiten direnak. Zezenketa, soka-muturra, entzierroa, errekortariak eta bestelako zenbait ikuskizun biltzen ditu. Horietako askotan, zezenak sufritu egiten du, eta animalien eskubideen aldekoek torturatzat jotzen dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ «zezenketa» Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q184940
* Multimedia: Bullfighting / Q184940
# Tetracheilostoma

Tetracheilostoma Leptotyphlopidae familiako narrasti genero bat da. Antilletan bizi dira.

## Espezieak

* Tetracheilostoma bilineatum (Schlegel, 1839)
* Tetracheilostoma breuili (Hedges, 2008)
* Tetracheilostoma carlae (Hedges, 2008)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2996367
* Multimedia: Tetracheilostoma / Q2996367
* Espezieak: Tetracheilostoma
# Tetraclonia

Tetraclonia Zygaenidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Tetraclonia saucia da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Tetraclonia brueckneri | daturik gabe |
| Tetraclonia cinniana | daturik gabe |
| Tetraclonia dyari | daturik gabe |
| Tetraclonia dyraspes | daturik gabe |
| Tetraclonia flavibasalis | daturik gabe |
| Tetraclonia forreri | daturik gabe |
| Tetraclonia latercula | daturik gabe |
| Tetraclonia metallica | daturik gabe |
| Tetraclonia mimetica | daturik gabe |
| Tetraclonia nigrivena | daturik gabe |
| Tetraclonia repena | daturik gabe |
| Tetraclonia saucia | daturik gabe |
| Tetraclonia tristigata | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7706266
# Tetraconta

Tetraconta Oecophoridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Tetraconta clepsimorpha da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Tetraconta clepsimorpha | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16994502
# The Fox and the Hound (eleberria)

    Artikulu hau eleberriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «The Fox and the Hound».
The Fox and the Hound («Azeri eta txakur») Daniel P. Mannixek 1967an idatzitako fikzio eleberri da. Liburuak bi protagonisten bizitzak kontatzen ditu, Tod izeneko azeria eta Copper izeneko txakur batena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q918060
# The Frayed Ends of Sanity

The Frayed Ends of Sanity (euskaraz "Zentutasunaren mutur zurituak") Metallica thrash eta heavy metal musika taldearen abesti bat da. 1988an …And Justice for All diskoaren barnean kaleratu zuten.

## Kanpo estekak

* The Frayed Ends of Sanity abestia entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q3750380
# The Fridays Crew

The Fridays Crew musika talde Azpeitiarra da.

## Ibilbidea

2007. urtean hasi zen jotzen, hala ere taldekideak ez ziren hasi berriak, Apunta, Semeputiek eta Korrosion Zerebral bezalako taldeetan jo dute. Hasiera batean katxondeorako sorturiko taldea izan zela esaten zen baina denborak aurrera egin ahala proiektu serioa bihurtu zen. Hasierako taldean Motxo zen gitarrajolea baina honek 2008an taldea utzi eta bere tokian Agirre azkoitiarra sartu zen.
Lehenengo diska 2008an kaleratu zuten eta urte berean hainbat diska kolektibotan hartu zuten parte. Bigarren diska 2011n plazaratu ondoren atsedenaldi bat hartzea erabaki zuten. Taldeak hainbat aldaketa izan zituen eta 2015ean hirugarren diska atera zuten.

## Taldekideak

* Ahotsa: Markesa
* Gitarra eta ahotsak: Iosu
* Gitarra eta ahotsak: Kusto
* Baxua eta ahotsak: Labaka
* Bateria: Harri

## Diskografia

* The Fridays Crew (2008, Teletetxo Records)
* Pentsatu Iratzarri Zure Kontzientzia (2011)
* Hemen gara (2015, Mauka Musikagintza)
* Harresien gainetik (2017, Mauka Musikagintza)

## Kolaborazioak

* Azpeitia Desegin 2 (Azpeitiko punk rock taldeen bilduma)
* Bardulia Sound (2008)

## Erreferentziak

* ↑ The Friday´s Crew | Mauka Musikagintza. (Noiz kontsultatua: 2017-12-14).
* ↑ Hemen gara. (Noiz kontsultatua: 2017-12-14).
* ↑ Harresien gainetik. (Noiz kontsultatua: 2017-12-14).

## Kanpo estekak

* Web orria
* Datuak: Q12267935
# The Freewheelin' Bob Dylan

The Freewheelin' Bob Dylan Bob Dylan amerikar abeslari eta musikariaren bigarren estudioko diskoa izan zen. 1963ko maiatzaren 27an ekoiztu zuen Columbia Records etxeak. Bere lehen diskan bi abesti original baino ez zeuden bitartean, "Freewheelin'" diskan lehenengo testu kontenporaneoak agertu ziren. Diskoak dituen hamahiru abestietatik hamaika Dylanen lan originalak dira. Diska Blowin' in the Wind abestiarekin hasten da, 1960ko hamarkadako ereserkietako bat, eta Peter, Paul & Mary taldeak ondoren egingo zuten bertsioak mundu mailako arrakasta izan zuen. Beste abesti klasiko batzuk diska honetan agertzen dira: "Girl from the North Country", "Masters of War", "A Hard Rain's a-Gonna Fall" eta "Don't Think Twice, It's All Right" gisa.

## Abestien zerrenda

| A Aldea Zenb. Izenburua Iraupena 1. "Blowin' in the Wind"  2:48 2. "Girl from the North Country"  3:22 3. "Masters of War"  4:34 4. "Down the Highway"  3:27 5. "Bob Dylan's Blues"  2:23 6. "A Hard Rain's a-Gonna Fall"  6:55 | B Aldea Zenb. Izenburua Iraupena 1. "Don't Think Twice, It's All Right"  3:40 2. "Bob Dylan's Dream"  5:03 3. "Oxford Town"  1:50 4. "Talkin' World War III Blues"  6:28 5. "Corrina, Corrina" (tradizionala) 2:44 6. "Honey, Just Allow Me One More Chance" (Dylan, Henry Thomas) 2:01 7. "I Shall Be Free"  4:49 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11632
# The French Lieutenant's Woman (filma)

The French Lieutenant's Woman (euskaraz Frantziar Tenientearen Emaztea), 1981eko Karel Reisz txekiar-britainiarrak zuzendutako amodiozko drama film bat da. John Fowles idazlearen 1969ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Meryl Streep, Jeremy Irons, Hilton McRae, Peter Vaughan, Colin Jeavons, Liz Smith, Patience Collier, Richard Griffiths, David Warner, Alun Armstrong, Penelope Wilton eta Leo McKern aktoreek antzeztu zuten.
Oscar Sarietarako bost izendapen jaso zituen: Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Meryl Streep), Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (Assheton Gorton eta Ann Mollo), Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria (Ton Rand), Muntatze onenaren Oscar Saria (John Bloom) eta Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria (Harold Pinter).

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1867, Ingalaterra, elkar ezagutu eta gutxira, Charles Smithson (Jeremy Irons) paleontologoa eta Ernestina (Lynsey Baxter) maitemindu eta ezkontzea erabakiko dute. Egun batez, itsaslabarretan paseatzen daudela, beltzez jantzitako emakume batek Charlesen harreta piztuaraziko du. Ernestinak hura Sarah Woodrof (Meryl Streep) dela esango dio, "frantziar tenientearen emaztea" ezizenez ezaguna dena, aspaldi frantziar ofizial batekin maitasun harremana izan eta abandonatua izan baitzen. Charles Sarahren laguna egin eta hain babesgabe ikustean, etorkizun duina bermatu eta jendearen esamesetik aldentzeko neurriak hartuko ditu.

## Aktoreak

* Meryl Streep: Sarah Woodruff / Anna
* Jeremy Irons: Charles Henry Smithson / Mike
* Hilton McRae: Sam
* Emily Morgan: Mary
* Charlotte Mitchell: Tranter andrea
* Lynsey Baxter: Ernestina
* Jean Faulds: Sukaldaria
* Peter Vaughan: Freeman jauna
* Colin Jeavons: Bikarioa
* Liz Smith: Fairley andrea
* Patience Collier: Poulteney andrea
* John Barrett: Langilea
* Leo McKern: Grogan doktorea
* Penelope Wilton: Sonia

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1212928
# The Freshman (1990eko filma)

The Freshman (euskaraz Lelotxoa), 1990eko Andrew Bergman estatubatuarrak zuzendutako mafia komedia film bat da. Marlon Brando, Matthew Broderick, Bruno Kirby, Penelope Ann Miller eta Frank Whaley aktoreek antzeztu zuten. Marlon Brandok The Godfather (1972) filmean antzeztutako Vito Corleone pertsonaiaren parodia egin zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
AEB, New York, Clark Kellog (Matthew Broderick) mutil gazte xaloa zinemagile ametsa betetzeko hirira iritsi berri da eta bitartean lan baten bila ari denez Carmine Sabatini (Matthew Broderick) mafiaburu itxura duen gizon adinduak eskeinitako lana onartuko du, bere ibilbide profesionalean asko lagundu diezaioken gizesemea dena baidirudi.

## Aktoreak

* Marlon Brando: Carmine Sabatini
* Matthew Broderick: Clark Kellogg
* Bruno Kirby: Victor Ray
* Penelope Ann Miller: Tina Sabatini
* Frank Whaley: Steve Bushak
* Jon Polito: Chuck Greenwald
* Paul Benedict: Arthur Fleeber
* Richard Gant: Lloyd Simpson
* Kenneth Welsh: Dwight Armstrong
* Pamela Payton-Wright: Liz Armstrong
* BD Wong: Edward
* Maximilian Schell: Larry London

## Kanpo loturak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
# The Frankenstein Chronicles

The Frankenstein Chronicles britainiar telesaila da, Benjamin Ross eta Barry Langfordek ITV Encorerentzat egina. Mary Shelleyren Frankenstein eleberri gotikoaren moldaketa sui generis bat da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Londres, 1827. John Marlott ibai-poliziako ikuskatzaileak Tamesis ibaiaren ertzean haur baten gorpua aurkitu duen ikertzen ari da. Bere historia (emaztearen eta alabaren heriotzak, gerrako oroitzapenak, sifiliak eta aluzinazioak, bere tratamenduaren ondoren) ikerketarekin nahasiko da eta auzo pobretako haurren desagertze berriek egoera laster larriagotu egingo dute.

## Pertsonaiak

* Sean Bean: John Marlott
* Anna Maxwell Martin: Mary Shelley
* Charlie Creed-Miles: Pritty
* Samuel West: Sir William Chester
* Vanessa Kirby: Lady Jemima Hervey
* Mark Bazeley: Gernet Chester
* Ed Stoppard: Lord Daniel Hervey
* Tom Ward : Sir Robert Peel
* Elliot Cowan: Sir Bentley Warburton
* Richie Campbell: Nightingale
* Ryan Sampson: Boz
* Eloise Smyth: Flora
* Robbie Gee: Billy Oates
* Kate Dickie: Mrs. Bishop
* Steven Berkoff: William Blake
* Deirdre Mullins: Agnes Marlott
* Laurence Fox: Frederick Dipple
* Maeve Dermody: Esther

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20640556
# The French Connection

The French Connection (euskaraz Frantziar Lotura) 1971ko William Friedkin estatubatuar zinema zuzendariaren ekintzazko drama filma da. Aktoreok antzeztu zuten: Gene Hackman, Fernando Rey, Roy Scheider, Tony Lo Bianco eta Marcel Bozzuffi.
Gidoia William Friedkin gidoigileak idatzi zuen, Robin Moore idazlearen The French Connection eleberrian oinarrituta. 1975ean The French Connection II izeneko jarraipena izan zuen.
Zortzi Oscar Saritarako izendatua izan zen eta bost irabazi: Film onenaren Oscar Saria, Zuzendari onenaren Oscar Saria (William Friedkin), Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Gene Hackman), Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria (Ernest Tidyman) eta Muntatze onenaren Oscar Saria (Gerald B. Greenberg).

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
New York hiriko droga trafikoaren aurkako saileko bi poliziek, Jimmy “Popeye” Doyle (Gene Hackman) eta Buddy “Cloudi” Russo (Roy Scheider) Marseillatik datorren heroina kargamentu garrantzitsu bat iritsiko delako susmoa dute: horren antolatzaileak Alain Charnier (Fernando Rey) frantziar droga trafikatzailea eta AEBetako haren kontaktu Sal Boca (Tony Lo Bianco) dira.

## Aktoreak

* Gene Hackman - Jimmy 'Popeye' Doyle detektibea
* Fernando Rey - Alain Charnier
* Roy Scheider - Buddy 'Cloudy' Russo detektibea
* Tony Lo Bianco - Salvatore 'Sal' Boca
* Marcel Bozzuffi - Pierre Nicoli
* Frédéric de Pasquale - Henri Devereaux
* Bill Hickman - Bill Mulderig
* Ann Rebbot - Marie Charnier anderea
* Harold Gary - Joel Weinstock
* Arlene Farber - Angie Boca
* Eddie Egan - Walt Simonson
* André Ernotte - La Valle
* Sonny Grosso - Bill Klein
* Benny Marino - Lou Boca
* Patrick McDermott - Howard
* Alan Weeks - Willie Craven
* Sheila Ferguson - The Three Degrees musika taldeko kidea
* Eric Jones - Haurra
* Darby Lloyd Rains - Stripperra

## Kanpo estekak

* The French Connection filmaren iragarkia ikusgai (Ingelesez)
* The French Connection filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q220735
# The French Dispatch

The French Dispatch, 2021eko Wes Anderson estatubatuarrak zuzendutako drama-komedia film bat da. Benicio del Toro, Adrien Brody, Tilda Swinton, Léa Seydoux, Frances McDormand, Timothée Chalamet, Lyna Khoudri, Jeffrey Wright, Mathieu Amalric, Stephen Park, Bill Murray eta Owen Wilson aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Egunkari estatubatuar batek gehigarri berezi bat dauka; Frantziako bizitza kulturalafren berri ematen duen The French Dispatch aldizkaria. XX. mendean, Frantzian, fikziozko hiri batean (Ennui izenekoa, zeinean Parisen arrastoak ikus daitezkeen baina irudi asko Anguleman errodatuak diren) dago kokatua aldizkariaren erredakzioa, eta bertan kontatzen direnak neurri batean estatubatuarrek Parisekiko duten faszinazioa islatzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ «Donostia Zinemaldia» sansebastianfestival (Noiz kontsultatua: 2022-01-02).

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q59551547
* Multimedia: The French Dispatch / Q59551547
# Tito Vetusio Gemino Zikurino

Tito Vetusio Gemino Zikurino (latinez: Titus Veturius Geminus Cicurinus), erromatar kontsula izan zen K.a. 494an Aulo Verginio Trikosta Zelimontanorekin.
Zikurino, dirudienez, Vetusia genseko bi familia ezberdinen izena izan zen, bata Kraso Zikurino, eta, bestea, Gemino Zikurino deitzen zirelarik. Tito, ziuraski, K.a. 499an kontsula izan zen Publio Vetusio Gemino Zikurinoren anaia bikia zen.
Bere kontsulaldian, plebeioak Mendi Sakratuan ezarri ziren, eta plebearen tribuno kargua sortua izan zen. Zikurino, ekuoen aurka borrokatzera bidalia izan zen, latindar lurraldea inbaditu zutenak, baina laster erretiratu eta mendian babestu ziren.
Bere semea, hau ere Tito Vetusio Gemino Zikurino, kontsul izatera iritsi zen K.a. 462an.
# Tito Sizinio

Tito Sizinio (Sabino?) (latinez Titus Sicinius (Sabinus?)), Erromatar Errepublikaren hasiera inguruan erromatar kontsula izan zen politikari bat izan zen. Kargu hau, K.a. 487an bete zuen, Gaio Akilio Tusko kide izan zuelarik.
Sizinia gensak, kide patriziar zein plebeioak zituen. Gens honetako kontsul patriziar bakarra, Tito Sizinio Sabino izan zen. Historian aipatzen diren gainontzeko Sizinio guztiak plebeioak dira, eta horietako bakar bat ere kontsul izatera iritsi ez zen arren, bi ordenen arteko borroketan, plebeioen eskubideen zuztatze aktibitateengatik ospetsu egin ziren.
Siziniok, bere kide Akiliorekin batera, volskoen aurkako gerra aurrera eraman zuen, eta garaipena lortu zuen, Fasi Kontsularrek eta Dionisio Halikarnasokoak gogoratzen duten bezala.
Dionisio Halikarnasokoak, Titus Siccius deitzen du. Sizinio, ondoren, legatu bezala aritu zen Marko Fabio Vibulano kontsularen agintepean, K.a. 480an.
# Tito Verginio Trikosta (kontsula K.a. 479an)

Tito Verginio Trikosta Rutilo (?-K.a. 463) (latinez Titus Verginius Tricostus Rutilus), erromatar kontsula izan zen K.a. 479an Zeson Fabio Vibulanorekin.
Tito Verginio, kontsula izan zen, Fabia gensa, Veii hiri etruskoaren aurkako gerra eurek bakarrik jarraitzeko Erromatik irten zenean.
Fasti kontsularrek, Opiter izeneko bat aipatzen dute kontsul honen aitona bezala, ziuraski, Opiter Verginio Trikosto, K.a. 502an kontsula izan zena. Bere aita, Prokulo izango zen, honen hiru semeak, Aulo Verginio Trikosta, Prokulo Verginio Trikosta Rutilo eta Tito Verginio Trikosta Rutilo, kontsulak izan zirelarik. Hemen adierazitako genealogia ez da ziurra.
Verginio hau, beranduago, augurea izan zen, eta, Tito Verginio Augur izenarekin hil zen K.a. 463an, urte horretan Erroma osoa hartu zuen izurriaren ondorioz.
# Tito Rodríguez

Pablo Rodríguez Lozada (1923ko urtarrilaren 4a – 1973ko otsailaren 28a), Tito Rodríguez izenez ezagunagoa, Puerto Ricoko abeslaria eta musika taldeen buru izan zen. Johnny Rodríguez anaiaren babespean hasi zuen bere karrera. New Yorkera joan ziren biak. Han, Titok perkusionista gisa lan egin zuen hainbat rumba-talde herrikoitan, bere taldea arrakastara bideratu aurretik. Bere urterik oparoenak mamboaren eta cha-cha-cha dantzen modarekin bat egiten zuten. Boleroak, sonak, guarachak eta pachangak ere grabatu zituen.
Jarraitzaile askok El Inolvidable deitzen diote, bere kanta ezagunenean oinarritutako ezizena, Julio Gutiérrez konpositore kubatarrak idatzitako boleroa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q705847
# Tito Schipa

Raffaele Attilio Amedeo "Tito" Schipa (Lecce, 1888ko abenduaren 27a - New York, 1965eko abenduaren 16a) italiar tenorra izan zen.
Opera abeslari bezala 1910ean debutatu zuen Vercellin eta Italia osoan eta Buenos Airesen abestu zuen. 1919an Estatu Batuetara bidaiatu zuen eta Chicagoko Opera Konpainian sartu zen eta bertan egon zen 1932ra arte. 1932tik 1935era New Yorkeko Metropolitan Operan abestu zuen eta baita San Frantziskoko Operan ere. Bere garaian oso ezaguna izan zen eta disko asko grabatu zituen. Bere azken emanaldia 1941ean izan zen.

## Filmografia hautatua

* Three Lucky Fools (1933)
* To Live (1937)
* Mad About Opera (1948)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q456827
* Multimedia: Tito Schipa / Q456827
# Tito Verginio Trikosta

Tito Verginio Trikosta Zelimontano (latinez Titus Verginius Tricostus Caelimontanus) erromatar kontsula izan zen K.a. 496an Aulo Postumio Albo Regilenserekin, baita Verginia genseko kidea ere.
Bere cognomena, Trikosta Zelimontano, ez da iturri guztietan agertzen, eta erabat falta da Tito Livio eta Dionisio Halikarnasokoaren lanetan, honen ondorioz, Verginio Trikostaren adarrekoa izatea zalantzazkoa delarik.
Tito Livioren arabera, bere kide Postumiok, kontsulaldiari uko egin zion, berataz susmatzen baitzuen, eta, ondoren, Postumiok, diktadore kargua jaso zuen. Dionisiok, gertaera hauei buruz ez du informaziorik ematen, baina Postumio diktadore bezala izendatu izana aipatzen du, eta, ondoren, Tito Ebuzio Helva bere magister equitum bezala.
Tito Liviok aipaturikoa alde batera utzita, Dionisiok, Regilo lakuko gudua, Verginio eta Postumioren kontsulaldian birkokatzen du. Verginiok, Aulo Postumio, Tito Ebuzio eta Aulo Semproniorekin batera, erromatar armadaren laurden bat zuzentzen du. Guduan, erromatar armadaren eskuineko muturraren buru izan zen, eta, beraz, zuzenean Sexto Tarkinioren aurka borrokatu zuen.
Verginio hau, K.a. 486an kontsula izan zen Prokulo Verginio Trikosta, eta K.a. 494ko kontsula izan zen Aulo Verginio Trikosta Zelimontano baldin bada, ez dago aurrekari gehiagorik.