OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Belovita-(La)

Belovita-(La) fosfato motako minerala da eta belovite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Belovita-(La) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {NaLaSr3(PO4)3F}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Belovite-(La): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Belozipedo

Belozipedoa XIX. mendean gizakiaren indarraz eta pedalei eraginez asmatu ziren bat, bi, hiru eta lau gurpileko ibilgailuen multzoa izendatzeko termino bat da, oro har egun gehien erabiltzen diren bizikletaren aurrekaritzat jotzen direnak.
Terminoa Nicéphore Niépce frantsesak sortu zuen 1818an, bere Laufmaschine bertsioa deskribatzeko, Karl Drais alemaniarrak asmatu zuena 1817an. Hala ere, gaur egun, "Belozipedo" terminoa monozikloaren, bizikletaren, dizikloaren, trizikloaren eta 1817 eta 1880 artean garatutako kuatrizikloaren aitzindarientzat erabiltzen da.

## Historia

Asto moduko batek osatua, bi gurpilekin edo hiru gurpilekin, eta bere gainean ibiltzen zenak pedalen bidez mugitzen zuena bizikletaren aitzindaritzat hartzen da. Karl Draisek, 1817ko ekainaren 12an, gizarteari laufmaschina, «makina ibiltari» alemanez, aurkezten dio, gaur egun draisiana bezala ezagutzen dena (bere asmatzailearen omenez). 1863an Pierre Lallement asmatzaileak Frantzian Draisen asmakuntza hobetzen du pedalak gehituz; bi gurpileko belozipedo honi, batzuetan, ingelesez boneshaker (hezurren astintzailea) deitzen zaio. Michauxen konpainia izan zen belozipedoa pilaka ekoizten lehena, 1867tik 1870era. Hala ere, Robert Hooke zientzialari ingelesa XVII. mendean belozipedoaren asmatzaile bezala aipatzen duten txostenak ditugu. Deskribatutako ibilgailua zaldirik gabe propultsatua zen (horseless carriage).
2017ko azaroan, Torrot euskal jatorriko konpainiak historiari keinu egin zion eta Velocípedo izena berreskuratu zuen hiri-mugikortasuneko segmentu berri baterako. Hiru gurpileko ibilgailu elektriko bat, interkonektatuta, 150 km-ko autonomiarekin, bi modalitaterekin eta pertsonalizagarria. bi lagunentzako modeloa, homologatua, kaskorik gabe segurtasun-uhalarekin zirkulatzeko, eta, kaskoa behar behar duen garraiorako modeloa. Cadizen (Espainia) dagoen konpainiaren lantegi berri batean egiten dute ibilgailu hori, eta haren webgunearen bidez saltzen dute.
# Belostikale

Belostikale :
| Bilbo, Zazpikaleak ||
| Belostikaleren irudia, ezkerrean Arana jauregia. ||
| Herrialdea Probintzia Udalerria | Euskal Herria Bizkaia Bilbo |
| Bilbo erdigunea Belostikale Belostikale Belostikale ||
| Koordenatuak: | 43°15′22.76″N 2°55′27.65″W﻿ / ﻿43.2563222°N 2.9243472°W﻿ / 43.2563222; -2.9243472 |
Belostikale Bilboko Zazpikaleetatik laugarrena da, San Anton elizatik zenbatzen hasita. Horrenbestez, Dendarikale eta Harategi zahar artean dago.
Erribera kalean hasten da, Erriberako merkatuaren aurrean, eta Donejakue katedralean amaitzen da.
Kale honen 1. zenbakian Arana jauregia dago.

## Literatura

Julen Gabiria idazleak 2005ean kaleari buruz bi istoriok osatutako sorta argitaratu zuen bere blogean (ikus kanpo loturak).

## Kanpo estekak

* "Belostikale I" Julen Gabiria
* "Belostikale II" Julen Gabiria
* Datuak: Q12254967
* Multimedia: Belosticalle / Q12254967
# Belovita-(Ce)

Belovita-(Ce) fosfato motako minerala da eta belovite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Belovita-(Ce) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {NaCeSr3(PO4)3F}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Belovite-(Ce): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Berlin-Tegel aireportua

Berlin-Tegel aireportua (alemanez Flughafen Berlin-Tegel Otto Lilienthal) (NAZE: TXL, NAGE: EDDT) Berlingo Tegel barrutian kokaturiko aireportu internazionala da. Alemaniako hiriburuaren garrantzitsuena bidaiarien kopuruarekiko, 14 milioitik gora 2008an.
2013rako, Berlingo administrazioak aireportua ixteko asmoa du. 2008an, Berlin-Tempelhof aireportua itxi zuten eta Tegel ixten denean, Berlingo aire bitarteko trafiko guztia Berlin-Schönefeld aireportura bideratuko da. Orduan, Berlin-Brandenburg nazioarteko aireportua izena hartuko du.
Berlingo hirigunearekin (Berlin-Mitte) autobusez edo taxiz loturik dago, ez ordea, metro (U-Bahn) edo aldirietako trenez (S-Bahn).
2012an 18.164.023 pertsonek erabili zuten.

## Historia

1909an sortu zuten Tegelgo aireportua, Von Zeppelin kondeak bere aireontziak bertan lurarrazi zituenean. 1937 arte, geroago Zeppelin deitu diren aireontziak, bidaiariak garraiatzeko erabili ohi ziren. Geroago, erregimen naziak erabili zituen Tegelgo lursailak kohete mota ezberdinak probatzeko.
Bigarren Mundu Gerraren ostean, gaur egungo aireportu bat bezala funtzionatzen hasi zen. Tegelgo aireportua, eremu frantsesaren menpe geratu zen.
Aireportua funtzionalagoa egiteko, 1948an, ordu arteko Europa osoko pistarik luzeena eraiki zuten Tegelen, 2.400 metrokoa. 1960an, aireportuaren administrazioa, aginte zibilari bueltatu zitzaion. Ordura arte, aireportua armada frantsesaren basea izan zen.
Hasiera batean, Air France, British Airways eta Pan Am konpainiek zituzten Tegelen hegaldiak. Alemaniako konpainiek debekatuta zutelako aireportuetan lan egitea. Urte batzuk geroago, 1970an, gaur egun dituen instalakuntzak eraiki ziren. Hasiera batean, urtean 5 milioi bidaiarientzako egin ziren eta gaur egun, 14 milioi bidaiari ditu urtean. 1975an, Berlin-Tempelhof-eko aireportuko trafiko guztia Tegelera bideratu zen. Azken hau, Ameriketako Estatu Batutako base bezala geratuz. 1990eko Alemaniaren bateratzearekin, konpainia alemanei debekua kendu eta operatzen hasi ziren, Lufthansaren kasu.
Aireportua 2020ko ekainean itxi behar bazen ere, COVID-19 pandemiaren aurkako neurriak zirela-eta, itxiera atzeratu zen.

## Ikus, gainera

* Berlin-Tempelhof aireportua
* Berlin-Schönefeld aireportua
* Berlin-Brandenburg nazioarteko aireportua

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) (pdf) German Airport Statistics. (Noiz kontsultatua: 2013-05-29).
* ↑ Flughafen Tegel bleibt bis November offen. rbb24.de (Noiz kontsultatua: 2014-9-10).

## Kanpo estekak

* (Alemanez) (Ingelesez) Aireportuaren webgunea.
* Datuak: Q9688
* Multimedia: Berlin-Tegel Airport / Q9688
# Berlevåg

Berlevåg Norvegiako udalerria da. Finnmark konderrian kokatua dago. 1120.12 km² ditu eta 1.077 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tana Båtsfjord Vadsø

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109489
* Multimedia: Berlevåg / Q109489
# Berlin-Mitte

Berlin-Mitte (euskaraz Berlin-Erdigunea) Alemaniako Berlin hiriburuko lehenbiziko barrutia da. Barruti honetan hiriaren erdigune historikoa dago. Eremu honek hiriko turismo gune garrantzitsuenetako batzuk ditu: Museoen uhartea, Brandeburgoko atea, Berlingo Humboldt unibertsitatea, Unter den Linden edota Reichstag eraikina.
# Berlești

Berlești Errumaniako udalerri bat da, Gorj konderrian. 1.869 biztanle ditu, 54,2 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Berlești $^{(en)}$ Bârzeiu $^{(en)}$ Gâlcești $^{(en)}$ Lihulești $^{(en)}$ Pârâu Viu $^{(en)}$ Scrada $^{(en)}$ Scurtu $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5117582
# Berlin-Tempelhof aireportua

Berlin-Tempelhof aireportua (alemanez: Flughafen Berlin-Tempelhof) (NAZE: THF, NAGE: EDDI) Berlingo Tempelhof-Schöneberg barrutian kokaturiko aireportu internazionala izan zen. Alemaniako hiriburuaren garrantzitsuena bidaiarien kopuruarekiko, 14 milioitik gora 2008an.
1923 eta 1927 artean eraikia, laster Bigarren Mundu Gerra aurreko aireportu ikoniko bat bilakatu zen. Garai haietan munduko hogei eraikin handienen artean zegoen. 2008an itxi zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9686
* Multimedia: Berlin-Tempelhof Airport / Q9686
# Berlin-Köpenick geltokia

Berlin-Köpenick geltokia, Alemaniako Berlin hiriburuko Köpenick barrutian dagoen tren geltoki bat da.
1842an inauguratua izan zen.
* Datuak: Q800479
* Multimedia: Bahnhof Berlin-Köpenick / Q800479
# Berlin-Schönefeld aireportua

Berlin-Schönefeld aireportua (alemanez: Flughafen Berlin-Schönefeld) (NAZE: SXF, NAGE: EDDB) Berlingo hego-ekialdean dagoen Schönefeld herrian kokaturiko aireportu internazionala da.
2013rako, Berlingo administrazioak Berlin-Tegel aireportua ixteko asmoa du. 2008an, Berlin-Tempelhof aireportua itxi zuten eta Tegel ixten denean, Berlingo aire bitarteko trafiko guztia Berlin-Schönefeld aireportura bideratuko da. Orduan, Berlin-Brandenburg Nazioarteko Aireportua izena hartuko du.
Berlingo hirigunearekin (Berlin-Mitte) aldirietako trenez (S-Bahn), autobusez edo taxiz loturik dago.
2012an 7.097.274 pertsonek erabili zuten.

## Ikus, gainera

* Berlin-Tempelhof aireportua
* Berlin-Tegel aireportua
* Berlin-Brandenburg nazioarteko aireportua

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) (pdf) German Airport Statistics. (Noiz kontsultatua: 2013-05-29).

## Kanpo estekak

* (Alemanez) (Ingelesez) Aireportuaren webgunea.
* Datuak: Q9689
* Multimedia: Berlin-Schönefeld Airport / Q9689
# Berna-Zimmerwaldeko Behatoki Astronomikoa

Berna-Zimmerwaldeko Behatoki Astronomikoa (jatorrian Observatorium Zimmerwald) Bernako Unibertsitateko Astronomia Institutuak (Astronomisches Institut der Univeristät Bern) erabiltzen duen behatoki astronomiko bat da. 1956an eraikia, Suitzako hiriburua den Bernatik 10 kilometro inguru hegoaldera dago, Zimmerwald hiritik gertu.
ZIMLAT izeneko metro beteko irekidura duen teleskopioa 1997an inauguratu zen.

## Ikus, gainera

* Teleskopio erreflektore optikorik handienak

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Behatokiaren webgune ofiziala
* Datuak: Q688051
* Multimedia: Observatory Zimmerwald, Switzerland / Q688051
# Berna kantonamendua

Berna kantonamendua (alemanez Bern, frantsesez Berne) Suitzako kantonamendua da, herrialdearen erdialdean dagoena.
Kantonamenduaren hiriburua Berna da.

## Barrutiak

2010eko urtarrilaren 1ean 26 barrutiak (Amtsbezirke) 10 barruti administratibo berritan elkartu ziren (Verwaltungskreise):
Bernako Jura barruti administratiboa Biel/Bienne barruti administratiboa Seeland barruti administratiboa Argovia Garaia barruti administratiboa Emmental barruti administratiboa Bern-Mittelland barruti administratiboa Thun barruti administratiboa Obersimmental-Saanen barruti administratiboa Frutigen-Niedersimmental barruti administratiboa Interlaken-Oberhasli barruti administratiboa

## Pertsonaia ospetsuak

* Fabian Cancellara (1981-), txirrindularia.

## Kanpo estekak

* (Alemanez) (Frantsesez) Berna kantonamenduaren webgune ofiziala
* Datuak: Q11911
* Multimedia: Canton of Bern / Q11911
# Berna (Zornotza)

    Artikulu hau Zornotzako auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Berna (argipen)».
Berna Zornotzako ekialdean dagoen auzoa da, Iurretako mugan kokatua eta itsasoaren mailatik 90 bat metrora dagoena.

## Inguru naturala

Iparraldean Saratsubekoa auzunea, hego-ekialdean Arriandi*, hegoaldean Orozketa*, hego-mendebaldean Bernagoitia eta ipar-mendebaldean Euba mugakide ditu.
Ibaizabal herritik oso gertu igarotzen da, eta hegoalderago Mugarra (964 m) eta Gaintzorrotz (780 m) mendiak ditu zelatan.
(* Iurreta)

## Kultura
### Dantzak

"Ariñ-Ariñ" dantza taldea 1969. urtean sortu zen bertan, Bernako jaiekin bat eginez. Gaur egun 46 kide ditu, gehienak andrazkoak, hala inguruko auzokoak nola beste udalerri batzuetakoak, eta hiru taldetan banatuta daude adinaren arabera.
Orain arte bost ikuskizun sortu dituzte.

### Jaiak

Abuztuaren lehenengo igandean ospatzen da jai nagusia auzoan, erromeria, dantzak eta bertsolariekin.

## Ikus, gainera

* Durangaldea

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Zornotzako udal webgunean
* (Gaztelaniaz) Dantza taldearen urteurrenari buruzko albistea.
* Datuak: Q12255033
# Bernabe (apostolua)

Bernabe (antzinako grezieraz: Βαρνάβας), Josef jaioa, lehen kristau apostoluetako bat izan zen, Zipren jaioa (tradizioaren arabera, Kristoren lehen hamabi apostoluetakoa, I. mendea). San Paulo eta San Joanen laguna. Eliza bat sortu zuen Zipren. Apostoluen Eginek (4 34:37) Bernabek bere etxaldea saldu zuela, eta bertatik lortutako dirua pobreen artean banatzeko apostoluei eman ziela diote. Jaieguna, ekainaren 11 du.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q185856
* Multimedia: Saint Barnabas / Q185856
# Bern udalerria, Athens konderria (Ohio)

Bern udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Athens konderrian. Azken zentsuaren arabera 556 biztanle zituen, 81.4 milia karratu (211 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Bern udalerriak 198 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 21.501 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q822110
* Multimedia: Bern Township, Athens County, Ohio / Q822110
# Berna-hezur

Berna-hezurra edo tibia belaunaren azpian dauden bi hezurretatik handiena eta luzeena da. Orkatilako hezurrak eta belaunaren bitartez izterrezurra elkartzen ditu. Gizakiengan bigarren hezurrik luzeena ere bada. Fibularekin batera hankaren beheko erdia osatzen dute.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q178366
* Multimedia: Tibia / Q178366
# Berna (argipena)

Berna hitzak adiera zenbait ditu:
* Berna, Suitzako hiriburua.
* Berna kantoia, Suitzako eskualdea.
* Berna, Zornotzako auzo bat.
* Berna edo zango-sagarra.
# Berliner Philharmonie

Berliner Philharmonie, Berlin-Tiergartenen, Berlingo kontzertu gela garrantzitsuenetako bat da. Berlingo Orkestra Filarmonikoaren egoitza da. Hans Scharoun arkitektoak eraiki zuen 1960 eta 1963 bitartean. Gaur egun, berrabiltze prozesuan dago, 2008ko maiatzak 20an izandako sute baten ondorioz jasandako kalteak konpontzeko.
Parerik gabeko eraikin bat da, asimetrikoa, pentagono forma duen kontzertu gela nagusi batekin. Eserlekuek, eskenategia ikusteko kokapen bikainak eskaintzen dituzte, modu ez erregularrean igotzen den eserlekuen altuera kontutan hartuz. Eskenategia gelaren erdian dago, giro bikaina eskainiz, artista zein ikusleentzat. Akustika bikaina da. Eserleku bakoitzean, soinua, oso ona eta hurbilekoa da. Esaten denez, ahots eta musika tresnetako bakoitza bereiz daiteke edozein eserlekutatik, hurbilekoetatik zein urrunekoetatik. Gelarik handienak, 2440 eserleku ditu, txikienak, "Kammermusiksaal" delakoak, 1180.
Eraikina, Herbert von Karajan Straße kalean dago, horrela deitua, postu horretan denbora gehien eman zuen zuzendari nagusiagatik, Kulturforum izenez ezagutzen den Berlingo gunean, Potsdamer Platzetik gertu. Eremu honetan, Neue Nationalgalerie, Berlingo Gemäldegaleriea eta Berlingo Estatu Liburutegiaren bi kokapenetako bat ere dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q32653910
* Multimedia: Berliner Philharmonie, main building / Q32653910
# Berliner Zeitung

Berliner Zeitung (BLZ, "Berlindar Egunkaria") Alemaniako egunkaria da. Egoitza Berlinen du. 1945ean sortu zen, Ekialdeko Alemanian. Behin harresia eta Alemaniako Errepublika Demokratikoa erorita, egunkaria kaleratzen jarraitu da. Argitaratzailea Berliner Verlag da eta egoitza Haus des Berliner Verlagesen eraikinan dago. Ideologikoki zentro-ezkerrean kokatzen da.

## Historia

Berliner Zeitung lehenengo aldiz 1945eko maiatzaren 21ean plazaratu zen, Sobietarrek okupatutako Berlin aldean. Lehen erredakzio burua Alexander Kirsanow izan zen, koronel sobietarra. Baina hilabete gutxi batzuk izan ziren, berehala Rudolf Herrnstadt alemanaren eskuetan gelditu baitzen. 1949an Alemaniako Errepublika Demokratikoa aldarrikatu zen eta orduan egunkaria Alemaniako Alderdi Sozialista Batuaren eskuetara pasa zen.
1989an, Berlingo harresiaren erorketarekin, Gruner + Jahrrek eta Robert Maxwell argitaletxeak Berliner Zeitung eta Berliner Kurier erosi zituen. Azkenean, Gruner + Jahr jabe bakarra gisa gelditu zen eta 1997an egunkaria erabat berritu zuten. Helburu aitortua Alemaniako Washington Post antzekoa izatea zen. Gaur egun Alemaniako bi aldeetako kazetariak biltzen ditu eta egunkaria berritzailea izaten saiatzen ari da. Izan duen arrakastaren ondorioz, egun, estatu mailan nabarmentasuna izatea lortu duen Ekialdeko Alemaniako egunkari bakarra da. 2003an Berliner Zeitung Berlingo harpidetza gehien zuen egunkaria izan zen; asteroko edizioaren 207.800 ale saltzen ziren, 468.000 irakuleekin.

## Zuzendariak

| 1945eko maiatza–ekaina | Alexander Kirsanow |
| 1945–1949 | Rudolf Herrnstadt |
| 1949ko maiatza-uztaila | Gerhard Kegel |
| 1949ko uztaila-iraila | Georg Stibi |
| 1949–1955 | Günther Kertzscher |
| 1955–1957 | Erich Henschke |
| 1957–1961 | Theo Grandy |
| 1961–1965 | Joachim Herrmann |
| 1965–1972 | Rolf Lehnert |
| 1972–1989 | Dieter Kerschek |
| 1989–1996 | Hans Eggert |
| 1996–1998 | Michael Maier |
| 1999–2001 | Martin E. Süskind |
| 2002–2006 | Uwe Vorkötter |
| 2006–2009 | Josef Depenbrock |
| 2009–2012 | Uwe Vorkötter |
| 2012-Gaur egun | Brigitte Fehrle |

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20160308035552/https://www.questia.com/read/34690120/stalin-s-drive-to-the-west-1938-1945-the-origins
* ↑ https://www.spiegel.de/international/germany/east-german-newspapers-digitized-and-posted-online-a-908216.html

## Kanpo estekak

* (Alemanez):Webgune ofiziala.
* Datuak: Q10185
* Multimedia: Berliner Zeitung / Q10185
# Berlingen

Berlingen ondorengo udalerrietako bat izan daiteke:
* Berlingen (Suitza), Turgovian
* Berlingen (Alemania), Renania-Palatinatuan
# Berliner Stadtschloss

Berliner Stadtschloss (euskaraz Berlingo Errege Jauregia) garai batean Alemaniako Berlin hiriburuko Museoen uhartean kokatzen zen errege jauregia zen.

## Historia

Berez, Prusiako administrazio eraikin garrantzitsuena izan zen.
Bigarren Mundu Gerra amaieran kalte larriak jasan zituen, hortaz, Ekialdeko Alemaniako agintariek erautsi egin zuten, nahiz eta Mendebaldeko Alemaniak erabaki horren aurkako protestak jakinarazi izan zizkien.
1990eko Alemaniaren bateratzearen ondoren, Humboldt Forum proiektu edo ekimena kaleratu zen, honen bidez jauregi hau berreraikitzeko asmoa argitara eman zen.

## Ikus gainera

* Museoen uhartea

## Kanpo estekak

* Schloss Berlin e.V.
* Berliner Stadtschloss
* Berliner Stadtschloss eraikinaren webgunea ikusgai
* Datuak: Q170119
* Multimedia: City Palace, Berlin / Q170119
# Berliner Ensemble

Berliner Ensemble Alemaniako Berlin hiriburuko antzerki-konpainia ospetsu bat da. 1954 urtea ezkeroztik Theater am Schiffbauerdamm antzokian egoitza du.
1949an Ekialdeko Berlinen Bertolt Brecht olerkari eta dramagileak eta bere emaztea zen Helene Weigel aktoreak elkarrekin sortu zuten.

## Antzerki konpainiako kide nabarmenak

* Curt Bois
* Ernst Busch
* Angelica Domröse
* Erwin Geschonneck
* Therese Giehse
* Gisela May
* Ekkehard Schall
* Heinz Schubert
* Helene Weigel
* Ingrid Pitt

## Zuzendariak

* 1949-1971: Helene Weigel.
* 1971-1977: Ruth Berghaus.
* 1977-1991: Manfred Wekwerth.
* 1993-1995: Heiner Müller.
* 1995-1996 Martin Wuttke
* 2000- gaur egun arte: Claus Peymann.

## Egoitza

* Theater am Schiffbauerdamm

## Iruditegia

* Bertold Brecht eta Helene Weigel emaztea Theater am Schiffbauerdamm antzokian 1949an.
* 1946an.
* Gauez 2009an.
* Theater am Schiffbauerdamm antzokia eta Bertold Brechten estatua 2004an.

## Kanpo estekak

* Berliner Ensemble konapiniaren webgunea (Alemanez)
* Datuak: Q534914
* Multimedia: Berliner Ensemble / Q534914
# Berlingen (Alemania)

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Berlingen»
Berlingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Vulkaneifel (barrutia)|Vulkaneifel]] barrutian. 2014an 218 biztanle zituen 3,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q654241
* Multimedia: Berlingen (Eifel) / Q654241
# Berliner FC Dynamo

Berliner FC Dynamo (izen osoa Berliner Fussball Club Dynamo e. V.) Alemaniako Berlin hiriburuko futbol taldea da. Gaur egun laugarren mailan ari bada ere, Ekialdeko Alemaniako Liga gehien irabazi zituen taldea da.

## Historia

1949an Sportgemeinde Deutsche Volkspolizei Berlin izeneko futbol talde bat eratu zen. 1953an ordea lehen mailan ari zen SC Volkspolizei Potsdam taldearekin elkartu eta Sportvereinigung Dynamo Berlin eratu zen. Lehenengo titulua 1959an eskuratu bazuten ere taldeak ez zuen maila nabarmen igo.
1966an taldea birfundatu zen Berliner Fußballclub Dynamo izenarekin. Erich Mielke, Stasi polizia sekretuaren buruak, berehala babestu zuen eta honek taldearenganako gorrotoa piztu zuen zaleen artean. Aipatzekoa da 1972an Europako Futbol Errekopako final erdietara iritsi zela. Moskuko Dinamok utzi zuen finaletik kanpo bi partidatan 1-1 berdindu eta hirugarrenean 4-1 irabazi ondoren.
Taldearen "urrezko aroa" 1979an iritsi zen, 10 urtetan jarraian irabazi baitzuen DDR-Oberliga txapelketa. 1980 eta 1984an gainera Europako Kopako final laurdenetara iritsi zen.
Erregimen komunista erori eta Alemania batzerakoan izena berriz aldatu zuen 1990an FC Berlin bihurtuz. Ligak bateratu zirenean hirugarren mailan gelditu zen. 1999an berriz hartu zuen Dynamo izena. Azken urteetan laugarren mailan dabil.

## Palmaresa
### Alemanian: 14

* Ekialdeko Alemaniako Liga (10): 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988
* Ekialdeko Alemaniako Kopa (3): 1959, 1988, 1989
* Ekialdeko Alemaniako Superkopa (1): 1989

### Nazio artean: 0

* Europako Kopa (0): final laurdenak 1980 eta 1984an.
* Europako Futbol Errekopa (0): final erdiak 1972an.

## Kanpo estekak

* (Alemanez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q159930
* Multimedia: BFC Dynamo / Q159930
# Berliner Weisse

Berliner Weisse (edota Berliner Weiße) Alemaniako Berlin hiriburuko eskualdean ekoiztu ohi den garagardo mota bat da. %2,5-%3 bitarteko alkohol edukina du, kolorea arinki iluna duelarik. Garagardo honen errezetaren lehenbiziko aipamena 1642an J. S. Elsholz-ek egindakoa da. Bakarrik, edota asperula orlegi edo mugurdi gorri zorrotada (mit Schuss) batez ere edan ohi da.
Garagardo mota hau Berlin hiriburuko tabernetan topatzea eta edatea oso ohikoa da. Ez da Bavaria estatuko hegoaldeko Weißier garagardoarekin nahastu behar.
* Asperulaz.
* Mugurdiz.

## Kanpo estekak

* Berliner Weisse garagardoari buruzko orrialdea (Alemanez)
* Datuak: Q584161
* Multimedia: Berliner Weisse / Q584161
# Berlinera

Berlinera (alemanez Berlinisch, Berlinerisch dialect edota Berliner dialect) Berlinen (Alemania) eta Branderburgo hirian mintzatzen den alemanaren dialektoa da. Berlineraren esaldi asko hiriburuan ohikoak dira, eta askotan bertara joan ziren immigranteen eragina argia da. Horien artean bereziki Frantziatik joan ziren higanotak azpimarratzen dira.
Berlingo eremua Ekialdeko behe-alemana hizkuntza idatzi gisa lekutzen aurrenekoetako lekua izan zen (hau XVI. mendean jazo zen). Beranduago, hizkuntza mintzatu gira ere hitz egiteari utzi zitzaion. Honek aleman batua edo aleman standard delakoaren lehenbiziko dialekto bilakatu zuen, bere jatorria erdialdeko alemanan zuen, eta behe-aleman azpisubstratu bat ere bazuelarik.

## Kanpo estekak

* (Alemanez) Berlinera-alemana hiztegia
* Datuak: Q497778
# Bimbister

Bimbister, Eskoziako Orkadak uharteetan dagoen herri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4913715
* Multimedia: Bimbister / Q4913715
# Bimbo

Bimbo izan daiteke:
* Grupo Bimbo, mexikar elikagai-enpresa.
* Bimbo, Afrika Erdiko Errepublikako hiria.
* Bimbo, ingelesezko argot hitza.
# Bimba Bosé

Eleonora Salvatore González, izen artistikoz Bimba Bosé (Erroma, 1975eko urriaren 1a - Madril, 2017ko urtarrilaren 23a) espainiar modelo, moda diseinatzaile, aktore, DJ eta abeslari bat izan zen.
Alessandro Salvatore eta de Lucía González Boséren alaba, Luis Miguel "Dominguín" zezenlaria eta Lucia Bosè aktore eta modea diseinatzailearen biloba, eta Miguel Bosé aktorea eta Paola Dominguín moda diseinatzailearen hiloba zen.
* Datuak: Q5639379
* Multimedia: Bimba Bosé / Q5639379