OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dagen H

Dagen H (euskaraz H Eguna) 1967ko irailaren 3ko goizeko 5etan Suedian trafiko zirkulazio norantza aldatu zen eguna izan zen, gidatzeko norantza ezkerretik eskuinera iragan zelarik. H hizkia edo laburdura danierazko höger ("eskuin") hitzetik dator.
Ordurarte, Suedian gidatzeko norantza ezkerraldetik zen, Erresuma Batua, Irlanda, Australia eta hainbat herrialdeetan bezala.

## Arrazoiak

Aldaketaren arrazoiak honako hauek izan ziren:
* Suediarekin muga egiten zuten herrialde guztietan eskuinetik gidatzen zen (baita Suediarekin muga oso luzea elkarbanatzen duen Norvegian ere).
* Suediarren gehiengoak bolantea ezkerraldean zuten autoak gidatzen zituzten. Honek maiz zentzu bakoitzeko errail bakarreko errepideetan auto batek beste bat aurreratzean aurrez-aurreko talkak eragiten zuen, Suediako biztanleri dentsitate baxuaren ondorioz auto istripu mota hauek ohikoenak izaten zirelarik.

## Eragina

Islandia uhartea izanik ez du inongo herrialdekin mugarik egiten, baina 1968an Suediaren adibidea jarraitu eta zirkulazio norantzaren aldea ere eskuinera aldatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q376921
* Multimedia: Dagen H / Q376921
# Daganzo de Arriba

Daganzo de Arriba Madrilgo Erkidegoko udalerria da, Comarca de Alcalá eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 8.792 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Madrilgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1772173
* Multimedia: Daganzo de Arriba / Q1772173
# Dagebüll

Dagebüll Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Nordfriesland (barrutia)|Nordfriesland]] barrutian. 2014an 912 biztanle zituen 36,92 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q20744
* Multimedia: Dagebüll / Q20744
# Dampierre-sur-Moivre

Dampierre-sur-Moivre Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 117 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Dampierre-sur-Moivre udalerrian erroldatutako biztanleak 117 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 43 etxebizitza zeuden, 42 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 1 hutsik zegoen. 42 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 42 etxebizitza nagusietatik 37 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 42 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Dampierre-sur-Moivre udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 0 |
| 4 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 4 |
| 8 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 4 |
| 4 | 45-49 | 4 |
| 4 | 40-44 | 0 |
| 4 | 35-39 | 4 |
| 8 | 30-34 | 8 |
| 4 | 25-29 | 4 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 4 |
| 8 | 10-14 | 0 |
| 4 | 5-9 | 8 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 75 ziren, horien artean 58 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 58 pertsona aktiboetatik 56 lanean zeuden (31 gizon eta 25 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Dampierre-sur-Moivre udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1218836
* Multimedia: Dampierre-sur-Moivre / Q1218836
# Dampierre-sur-Salon kantonamendua

Dampierre-sur-Salon kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Saona Garaia departamenduan dago, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Guztira 50 udalerri ditu eta Dampierre-sur-Salon da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1516124
# Ditzingen

Ditzingen Alemaniako hiri-udalerri bat da, Baden-Württemberg estatuan. Azken zentsuaren arabera 25.145 biztanle zituen, 30,39 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61658
* Multimedia: Ditzingen / Q61658
# Diu vi Salvi Regina

Diu vi Salvi Regina Korsikako gorazarre tradizionala da. Korsikar abertzaleek ereserkitzat dute. 1735eko urtarrilaren 30an, Korsikak Genoako errepublikatik independentzia lortu zuenean, abestia nazio berriaren ereserki bihurtu zen.

## Musika

Done Francesco di Geronimo italiarrak moldatu zuen, 1675. urte inguruan.

## Hitzak

Done Francesco di Geronimok ere 1675 ingurua idatzi zituen.

### Korsikeraz

    Diu vi salvi Regina
    È madre universale
    Per cui favor si sale
    Al paradisu.
    Voi siete gioa è risu
    Di tutti i scunsulati
    Di tutti i tribulatti
    Unica speme.
    À voi sospira è geme
    Il nostru afflitu core
    In un mar' di dolore
    È d'amarezza.
    Maria, mar' di dolcezza
    I vostri ochji pietosi
    Materni ed amorosi
    À noi volgete.
    Noi miseri accogliete
    Nel vostru santu velu
    Il vostru figliu in celu
    À noi mostrate.
    Gradite ed ascultate
    Ô vergine Maria
    Dolce è clemente è pia
    Gli affleti nostri accogliete.
    Voi da i nemici nostri
    À noi date vitoria
    E poi l'eterna gloria
    In paradisu.

## Kanpo estekak

* Diu vi Salvi Regina ereserkia entzungai. Youtube.com
* Datuak: Q1991711
* Multimedia: Dio vi salvi, Regina / Q1991711
# Dittersdorf

Dittersdorf Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, Saale-Orla-Kreis barrutian. 2014an 464 biztanle zituen 15,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q554713
* Multimedia: Dittersdorf (Thüringen) / Q554713
# Dittmarita

Dittmarita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Dittmarita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(NH4)Mg(PO4) * H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Dittmarite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Ditton (Kent)

Ditton, Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen udalerri bat da, Kent konderrian.
2011n 4.786 biztanle zituen.
* Datuak: Q2609579
* Multimedia: Ditton, Kent / Q2609579
# Dittweiler

Dittweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Kusel (barrutia)|Kusel]] barrutian. 2014an 829 biztanle zituen 5,63 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q567114
* Multimedia: Dittweiler / Q567114
# Dittisham

Dittisham, Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Devon konderrian.
2011n 424 biztanle zituen.
* Datuak: Q1217676
* Multimedia: Dittisham / Q1217676
# Dittenheim

Dittenheim Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan dago, [[Weißenburg-Gunzenhausen (barrutia)|Weißenburg-Gunzenhausen]] barrutian. 2014an 1.751 biztanle zituen 29,32 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q549167
* Multimedia: Dittenheim / Q549167
# Dittingen

Dittingen Suitzako udalerria da. Basilea Herrialdea kantonamenduan dago, Laufen barrutia barrutian. 2014an 729 biztanle zituen 6,75 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66590
* Multimedia: Dittingen / Q66590
Blauen Zwingen Laufen Röschenz
# Delano (Minnesota)

Delano Minnesotako hiri bat da. Wright konderrian kokatua dago. 2010ean 5.464 biztanle zituen, 10,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Wright konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1926976
* Multimedia: Delano, Minnesota / Q1926976
# Delavan (Illinois)

Delavan Illinoiseko hiri bat da. Tazewell konderrian kokatua dago. 2010ean 1.689 biztanle zituen, 1,84 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Tazewell konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q575530
* Multimedia: Delavan, Illinois / Q575530
# Delano (Kalifornia)

Delano Kaliforniako hiri bat da. Kern konderrian kokatua dago. 2010ean 53.041 biztanle zituen, 37,0 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Kern konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q775868
* Multimedia: Delano, California / Q775868
# Delano (Pennsylvania)

Delano Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Schuylkill konderrian dago, Pennsylvania estatuan. 288 biztanle ditu, 1,6 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Schuylkill konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q956977
* Multimedia: Delano, Pennsylvania / Q956977
# Delanson (New York)

Delanson New York estatuko herri bat da. Schenectady konderrian kokatua dago. 2010ean 377 biztanle zituen, 1,67 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Schenectady konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3458165
* Multimedia: Delanson, New York / Q3458165
# Delaplaine (Arkansas)

Delaplaine Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Greene konderrian dago, Arkansas estatuan. 64 biztanle ditu, 2,869996 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Greene konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2348526
* Multimedia: Delaplaine, Arkansas / Q2348526
# Delavan (Minnesota)

Delavan Minnesotako hiri bat da. Faribault konderrian kokatua dago. 2010ean 179 biztanle zituen, 2,75 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Faribault konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2230989
# Dacryphanes

Dacryphanes Eriocottidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Dacryphanes cyanastra da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Dacryphanes cyanastra | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10263672
* Espezieak: Dacryphanes
# Dactylioglypha

Dactylioglypha Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Dactylioglypha avita da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Dactylioglypha avita | daturik gabe |
| Dactylioglypha mimas | daturik gabe |
| Dactylioglypha pallens | daturik gabe |
| Dactylioglypha tonica | daturik gabe |
| Dactylioglypha zonata | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5207792
* Multimedia: Dactylioglypha / Q5207792
* Espezieak: Dactylioglypha
# Dactylocnemis

Dactylocnemis Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Zeelanda Berrian bizi da.

## Espezieak

* Dactylocnemis pacificus (Gray, 1842)
eta oraindik deskribapena behar duten beste bost espezie:
* Dactylocnemis "Matapia Island"
* Dactylocnemis "Mokohinaus"
* Dactylocnemis "North Cape"
* Dactylocnemis "Poor Knights"
* Dactylocnemis "Three Kings"

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3011735
* Espezieak: Dactylocnemis
# Dextroanfetamina

Dextroanfetamina droga psikoestimulatzailea da. Amina sinpatikomimetiko ez katekolamina bat da, hau da, anfetamina-molekularen estereoisomero dextrogiroa. Anfetaminaren molekulak beste estereotipo bat du: leboanfetamina. Dextroanfetamina sendagai generiko gisa edo hainbat markapean dago eskuragarri. Dextroanfetamina, askotan, anfetamina deitzen da, oker, sinonimo bat balitz bezala, baina, zerrenda eta liburu espezializatuetan, "anfetamina" hitza estimulatzaile mota bati erreferentzia egiten diola gogoratu behar da, eta "dextroanfetamina", berriz, mota horretako droga espezifiko bati.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1706418
* Multimedia: Dextroamphetamine / Q1706418
# Dexter (Missouri)

Dexter Missourieko hiri bat da. Stoddard konderrian kokatua dago. 2010ean 7.864 biztanle zituen, 16,88 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Stoddard konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q963451
# Dextrano

Dextranoa mikroorganismoek sortutako pisu molekular handiko polimeroa da. Erabilera desberdinak izan ditzake pisu molekularraren arabera.
Glukosa molekulaz osatuta dago eta adarkatua izan daiteke. Glukosa molekula hauek α (1-6) loturen bidez lotzen dira elkarri, baina zenbait kasutan α (1-2), α (1-3) edo α (1-4) loturak ere egon daitezke polimeroaren egitura adarkatsuago bihurtuz.

## Ekoizpena

Zelula kanpoko polimeroa da eta zenbait bakteriok duten dextrano sakarasa entzimaren eraginez jariatzen du zelulak. Entzima honek sakarosa aitzindari harturik glukosa molekulak polimerizatzen ditu polisakaridoa sortuz. Bakterio anduien arabera polimero desberdinak lortzen dira, adarkadura kopuru aldakorrekoak. Adarkadura hauek oso laburrak dira eta α (1-3) eta α (1-2) loturen bidez lotzen dira kate nagusira.
Polisakarido hauen ekoizpen industriala Leuconostoc mesenteroides eta Streptococcus mutans anduien kultiboekin egiten da sakarosan oparo den ingurunean. Kultiboa agortzen denean, polimeroa alkoholarekin hauspeatzen da. Ondoren, hauetatik pisu molekular baxuko dextranoak lortzeko hidrolisi partziala egiten da. Azkenik, dextrano ofizinalak lortzeko, desionizazioa, hauspeaketa azetonan eta berkristalizazioa burutzen dira.

## Erabilera

Dextranoak erabilera terapeutiko ugari izan ditzake, baina hauek bere pisu molekularraren araberakoak dira.
* Pisu molekularra 100.000 baino handiagoa duten dextranoak ez dira terapeutikan erabiltzen, eritrozitoen agregazioa bultzatzen dutelako.
* Erdi mailako pisu molekularra duten dextranoak (40.000-60-000) ospitaleetan erabiltzen dira zainbidetik. Erredura handiak edo odoljarioak dituzten gaixoetan, odol bolumen handia galdutakoan sortutako shock hipobolemikoaren tratamendu edo aurrezaintzan erabiltzen dira plasmaren ordezkatzaile gisa.
    Ez dira toxikoak, organismoak guztiz kanporatzen ditu. Plasmaren antzeko likatasun eta osmolaritatea dute eta gorputzean plasmaren deribatua bailitzan jokatzen du.
* Pisu molekular baxuko dextranoak eragin antikoagulantea dute eta tronboen eraketa galerazteko erabiltzen dira. Odol zirkulazioa bultzatzeko erabiltzen dira, batez ere kapilarretan.

## Eragin desiragaitzak

Dextranoarekin loturiko eragin desiragaitzak gutxi badira ere, oso larriak izan daitezke. Hauen artean daude:
* Anafilaxia
* Bolumen gainkarga
* Birika edema
* Garun edema
* Giltzurrun gutxiegitasuna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q423123
* Multimedia: Dextrans / Q423123
# Dexter (New York)

Dexter New York estatuko herri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 1.052 biztanle zituen, 1,79 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3452952
* Multimedia: Dexter, New York / Q3452952
# Dextrometorfano

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Dextrometorfanoa botika antitusibo bat da. Hotzeria eta eztulerako sendagai askoren osagai aktiboetako bat da, generikoak eta patente-markak barne. Dextrometorfanoak beste erabilera batzuk ere baditu medikuntzan, mina arintzetik aplikazio psikiatrikoetaraino. Jarabe, konprimitu, lainoztagailu eta forma erronboideetan saltzen da. Bere forma puruan, dextrometorfanoa hauts zuri bat da.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Arboix, Montse. (2006-11-6). «La tos» Consumer.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q407781
* Multimedia: Dextromethorphan / Q407781
# Deyang

Deyang (txinera sinplifikatuz: 德阳; pinyineraz: Déyáng), Sichuan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 3.810.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 5.818 kilometro koadroko azalera.

## Banaketa administratiboa

* Jingyang Barrutia (旌阳区)
* Shifang Hiria (什邡市)
* Guanghan Hiria (广汉市)
* Mianzhu Hiria (绵竹市)
* Luojiang Konderria (罗江县)
* Zhongjiang Konderria (中江县)

## Ikus, gainera

* Sichuan probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Deyang hiriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q425996
* Multimedia: Deyang / Q425996
# Dexter City (Ohio)

Dexter City Ohioko herri bat da. Noble konderrian kokatua dago. 2010ean 129 biztanle zituen, 0,43 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Noble konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q920577
* Multimedia: Dexter City, Ohio / Q920577
# Dexter Gordon

Dexter Gordon (Los Angeles, Kalifornia, 1923ko otsailaren 27a - Filadelfia, Pennsylvania, 1990eko apirilaren 25a) jazz-saxofonista estatubatuarra izan zen.
Hamahiru urte zituela klarinete-jotzaile aparta zen; hamabostekin saxo altuari ekin zion, eta hamazazpirekin, saxo tenorrari. Lester Young izan zuen maisu. Lionel Hamptonen orkestran jo zuen garai batez (1940-1943), Louis Armstrongenean 1944an, eta Billy Eckstinerenean ondoren. Charlie Parker, Dizzy Gillespie, Art Blakey eta Sarah Vaughanekin jo zuen. Drogekin arazoak izan zituen, eta bolada bat egin zuen kartzelan 1950eko hamarkadan, drogak zirela medio. 1960ko hamarkadan Europara aldatu zen, eta jazza irakasten jardun zuen. 1976an itzuli zen jendaurreko saioetara, eta be-bopa modan jarri zuen berriro. Bertrand Tavernierren Autour de minuit (1986) filmaren protagonista izan zen. Behin baino gehiagotan jardun zuen Donostiako Jazzaldian.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q118116
* Multimedia: Dexter Gordon / Q118116
# Dendromus lachaisei

Dendromus lachaisei Dendromus generoko animalia da. Karraskarien barruko Nesomyidae familian sailkatuta dago.

## Ikus, gainera

* Dendromus
* Nesomyidae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15059396
* Multimedia: Dendromus lachaisei / Q15059396
# Dasypoda argentata

Dasypoda argentata erle espezie bat da, Dasypoda generoan eta Melittidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Dasypoda argentata» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q292267
# Dasyprocta iacki

Dasyprocta iacki Dasyprocta generoko animalia da. Karraskarien barruko Dasyproctidae familian sailkatuta dago.

## Ikus, gainera

* Dasyprocta
* Dasyproctidae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31073016
* Multimedia: Dasyprocta iacki / Q31073016
* Espezieak: Dasyprocta iacki
# Dasypoda altercator

Dasypoda altercator erle espezie bat da, Dasypoda generoan eta Melittidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Dasypoda altercator» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1630342
* Multimedia: Dasypoda hirtipes / Q1630342
* Espezieak: Dasypoda altercator
# Duerna

Duerna, Leongo probintziako ibai bat da. Leongo Mendietan du bere iturburua, eta Tuerto izeneko ibaian isurtzen ditu bere urak, azken ibai honek, aldi berean, Orbigo ibaian isurtzen dituelarik, La Bañezako lurretan. Bere arroa, antzinatean, zeltiarrek populatua zegoen, zehazki, los Orniacos izeneko herri asturiar bat. Ibaia, Ornia deitua zen, eta, Erdi Aroan, bere eskualdea La Val d'Ornia deitzen hasi zen, eta, sinkopa bategatik, egungo Valduerna izena eman zuen, Leongo eskualde bat dena, baita ibaiaren izena ere.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3396207
* Multimedia: Duerna River / Q3396207
# Duelua pistolekin Udako Olinpiar Jokoetan

Duelua pistolekin Udako Olinpiar Jokoetako kirola izan zen 1906ko Tartekatutako Jokoetan eta 1908ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Historia

1906ek Tartekatutako Jokoetan 20 eta 30 metrora zeuden plastikozko panpinetara tiro egin zuten parte-hartzaileek.
1908ko Udako Olinpiar Jokoetan Franko-Britainiar Erakusketaren parte izan zen, eskrimako txapelketa egiten zen leku berean, gonbidatuekin. 1912ko Udako Olinpiar Jokoetan ez zen erakusketarik egin, eta Lehen Mundu Gerraren ostean duelua pistolekin egitea modaz kanpo geratu zen. Txapelketan bi lehiakideek elkarri tiro egiten zioten, argizarizko balak erabilita eta gorputza, aurpegia eta eskua estaltzeko tresneria erabilita. 20 eta 30 metroko probak egin ziren, eta Frantziak, Erresuma Batuak eta AEBk taldeak bidali zituzten.

## Dominak

| Proba | Urrea | Zilarra | Brontzea |
| 20 m duelua pistolekin | Léon Moreaux (FRA) | Cesare Liverziani (ITA) | Maurice Lecoq (FRA) |
| 30 m duelua pistolekin | Konstantinos Skarlatos (GRE) | Johan Hübner von Holst (SWE) | Vilhelm Carlberg (SWE) |

## Erreferentziak

* ↑ Kiernan, Victor G.. (1988). The duel in European history: honour and the reign of aristocracy. Oxford University Press ISBN 978-0-19-822566-9. (Noiz kontsultatua: 2024-08-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48699134
* Multimedia: Olympic dueling / Q48699134
# Duenweg (Missouri)

Duenweg Missourieko hiri bat da. Jasper konderrian kokatua dago. 2010ean 1.121 biztanle zituen, 5,28 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jasper konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q965735
* Multimedia: Duenweg, Missouri / Q965735
# Duelu

    Ez nahasi dolurekin.
Duelua bi pertsonaren arteko borroka da, irain bat garbitzeko, lekukoen aurrean, eta gehienetan armak erabiliz, egiten dena. Erritualizatuta eta araututa egon ohi da, eta aldez aurreko erronka (riepto) edo desafio baten ondorioa izan ohi da, bi aldeetako batek edo biek edo beste batek egindako irain batetik sortutako etsaigotik sortua. Ohore eta mendeku kontzeptu klasikoekin lotuta dago, Erdi Aroan Jainkoaren epaia edo ordalia deiturikoarekin zerikusia izanda.
Jada Homeroren Iliadan, Paris eta Menelaorena edo Hektor eta Akilesena bezalako dueluak agertzen ziren. Batzuetan, gatazka kolektiboak saihesteko ohitura ere bilakatu zen, txapeldunen edo horiek erabakitzen dituzten gerlari-talde txikien arteko borroka berezi batera murriztuz; adibiderik nabarmenena horaziotarren eta kuriaziotarren arteko borroka izan zen, Tito Livio historialari erromatarrak kontatzen duena, galera handirik gabe Erromaren eta Alba Longaren arteko gerra bat konpontzeko; horren baliokidea, Biblian, David hebrearraren eta Goliath filistearren arteko borroka da. Baina bi gizonen arteko duelua jatorrizko germaniar praktika bat da: Erdi Aroko borroka bidezko epaia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Duelu. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q191503
* Multimedia: Duels / Q191503