# Théophile Gautier

Théophile Gautier (Tarbe, Frantzia, 1811ko abuztuaren 30a - Neuilly-sur-Seine, Frantzia, 1872ko urriaren 23a) frantsesezko idazlea izan zen.

## Bizitza

Nervalekin eta Borelekin oso gaztetatik izan zituen harremanak; hasieran koadroak egin zituen, baina azkenik idazten hasi zen, eta Victor Hugoren alde egin zuen Hernani deituriko gatazkan (1830). Hala ere, Albertus (1832) poema luzean eta Les Jeunes-France (1833) ipuin-bilduman erromantikoekiko askatasun osoa erakusten du. Mademoiselle de Maupin (1836) eleberriaren sarreran edertasun soila hartu zuen helburu nagusitzat.
Les Grotesques (1844) saiakera-liburuan Luis XIII.a Frantziakoaren garaia goraipatu zuen, eta Le Capitaine Fracasse (1863) eleberrian garai bera deskribatu zuen; Arria Marcella obran (1856) antzinako Ponpeiako bizitza agertzen du; Roman de la momie (1858) liburuan Antzinako Egipto; eta Le Spirite (1866) obran goi-izaerazko ideala azaltzen du. Kontakizun laburretan alderdi fantastikoa lantzen du, Hoffmannen ildotik. Horren adierazgarri garbiena: Avatar (1856) izeneko ipuina. Bere zenbait poema (1845, España) edo musika bihurtu zituen (1852, Émaux et Camées). Poesia parnasianoaren aitzindari izan zen; Baudelairek ere maisutzat hartzen zuen. Ospe handikoak dira Gautierren bidaia-liburuak, Voyage en Espagne (1845) esaterako. Euskal Herrian ere ibili zen, eta liburu hartan deskribatzen du bere ikuspegi berezia.

## Obra
### Eleberriak

* Mademoiselle de Maupin. Double amour (1835).
* L'Eldorado, devenu, très vite, Fortunio (1837-1838).
* Militona (1847).
* Les Roués innocents (1847).
* Les Deux étoiles (1848), ondoren Partie carrée (1851), eta, azkenean, La Belle Jenny (1865).
* Jean et Jeannette (1850).
* Le Roman de la momie (1858).
* Le Capitaine Fracasse (1863).
Gautierrek ere La Croix de Berny (1845) eleberrian hartu zuen parte.

### Ipuinak eta narrazioak
#### Narrazioen bildumak

* Les Jeunes-France (1833)
* Une Larme du diable (1839)
* Nouvelles (1845)
* La Toison d'or.
* Le Roi Candaule.
* La Peau de tigre (1852)
* Romans et contes (1863)
* La Peau de tigre (1866)

#### Narrazio solteak

* Avatar (1857).
* Jettatura (1857).
* Spirite (1866).
* Mademoiselle Dafné (1881), hil ondoren argitaratuta.

### Lan desberdinak

* Voyage en Espagne (bidaldi liburua), 1843.
* De la mode, 1858.
* Honoré de Balzac (biografia), 1859.
* Les Vosges, 1860.
* Dessins de Victor Hugo, 1863.
* Rapport sur les progrès de la poésie, 1868.
* Ménagerie intime, 1869.
* La Nature chez elle, 1870.
* Tableaux de siège, 1871.
* Souvenirs de théâtre, d'art et de critique, 1903.
* La Musique, (1857 eta 1869).

### Poesia

* Poésies (1830), ondoren Albertus ou L'Ame et le péché liburuan jasota (1833).
* La Comédie de la mort (1838).
* Espagna, Poésies complètes liburuan jasota (1845).
* Émaux et Camées (1852)

### Balleta eta antzerkia

* Une larme du diable (1839).
* Giselle, ou les Wilis, balleta (1841)
* Un voyage en Espagne (1843).
* La Péri, balleta (1843).
* Le Tricorne enchanté (1845).
* La Juive de Constantine (1846), Noël Parfaitekin.
* Regardez mais ne touchez pas (1847).
* Le Selam (1850) sinforia-oratorioa, Ernest Reyerren musikarekin.
* Paquerette, balleta (1851), François Benoistaren musikarekin.
* Gemma, balleta (1854), Nicolò Gabrielliren musikarekin.
* La Femme de Diomède (1860).

### Bidaldien narrazioak

* Tras los montes, gero Le Voyage en Espagne (1843).
* Zigzags (1845), gero, Caprices et zigzags (1852).
* Italia (1852).
* Constantinople (1853).
* Quand on voyage (1865), artikuluen bilduma.
* Voyage en Russie (1867).
* Impressions de Voyage en Suisse (1865).
* L'Orient (1877), hil ondoren argitaratuta.
* Les Vacances du lundi (1884), artikuluen bilduma, hil ondoren argitaratuta..

### Arte eta literatura kritika

* Les Grotesques (1843).
* Salon de 1847.
* Les Beaux-Arts en Europe (1855).
* L'Art moderne (1856).
* Histoire de l'art dramatique en France depuis vingt-cinq ans (1858).
* Honoré de Balzac (1858).
* Abécédaire du salon de 1861.
* Rapport sur le progrès des Lettres (1868).
* Histoire du Romantisme, bukatu gabe (1874).
* Portraits contemporains (1874), hil ondoren argitaratuta.
* Portraits et souvenirs littéraires (1875), hil ondoren argitaratuta.
* Le Musée du Louvre

### Literatura erotikoa

* Lettre à la Présidente (1850, 1890ean argitaratuta).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q183713
* Multimedia: Théophile Gautier / Q183713