OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Prestbury (Gloucestershire)

Prestbury, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Gloucestershire konderrian.
2021ean 4.077 biztanle zituen.
* Datuak: Q7241760
* Multimedia: Prestbury, Gloucestershire / Q7241760
# Prestavlky

Prestavlky Eslovakiako udalerri bat da, Žiar nad Hronomgo barrutian kokatuta. 15,01 km²ko azalera du eta 681 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1283. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q279904
* Multimedia: Prestavlky / Q279904
# Prestige

Prestige kasko bakarreko petrolio-ontzia izan zen. 77.000 tona petrolio zeramatzala, 2002ko azaroaren 19an Galiziako kostaldean hondoratu zen eta marea beltza erraldoia sortu, Mariano Rajoy ministroa zela. Heriotzaren Kosta ingurua kaltetuenetarikoa izan zen, arrantza sektorea bereziki kolpatuz.
Espainia, Portugal eta Frantziako kostaldeak beltzez busti zituen, Europako bazter hauetako inoizko hondamendirik handienetakoa eraginez. 2005. urtean oraindik ondorioak nabarmenak ziren kostaldeetan. Ontziaren kapitaina, Apostoulos Mangouras greziarra, salbamendu-ekipoekin ez kooperatzeagatik atxilotu zuten, baina 2005. urterako jadanik kalean zen.
Euskal Herriko kostaldera ere iritsi ziren petrolio arrastoak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1977186
* Multimedia: Prestige oil spill / Q1977186
# Prestine

Prestine Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, 16,26 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Prestinek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bagolino Bienno Breno Niardo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111494
* Multimedia: Prestine / Q111494
# Prestbury (Illinois)

Prestbury Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kane konderrian dago, Illinois estatuan. 1.657 biztanle ditu, 1,72395 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Kane konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7241762
# Presteigne

Presteigne, galesez: Llanandras, Galesko udalerri eta komunitate bat da, Powys konderrian. Ingalaterrako mugaren alboan dago.
2011ko erroldaren arabera 2.710 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2532363
* Multimedia: Presteigne / Q2532363
# Prestigeren hondamena

Prestigeren hondamendia Galizian gertatutako petrolio-isuria izan zen. Prestige kasko bakarreko petrolio-ontzi bat izan zen. 77.000 tona petrolio zeramatzala, 2002ko azaroaren 19an Galiziako (Espainia) kostaldean hondoratu zen eta marea beltza erraldoia sortu, Mariano Rajoy ministroa zela. Heriotzaren Kosta ingurua kaltetuenetarikoa izan zen, arrantza sektorea bereziki kolpatuz.
Espainia, Portugal eta Frantziako kostaldeak beltzez busti zituen, Europako bazter hauetako inoizko hondamendirik handienetakoa eraginez. 2005. urtean oraindik ondorioak nabarmenak ziren kostaldeetan. Ontziaren kapitaina, Apostoulos Mangouras greziarra, salbamendu-ekipoekin ez kooperatzeagatik atxilotu zuten, baina 2005. urterako jadanik kalean zen.
Euskal Herriko kostaldera ere iritsi ziren petrolio arrastoak.

## Garbiketa lanak

Hasieran, espainiar gobernuak pentsatu zuen 17.000 tona petrolio galdu egin zuela ontziak. 2003ko hastapenetan, zamaren erdia galdu zuela onartu zuten, eta azkenean 63.000 tona izan zela kalkulatu dute hainbat iturrik (%75a baino gehiago). 2004an gainontzeko 13.000 tona atera zuten hondoratutako itsasontzitik.
Garbiketarako kanpaina masiboa burutu zuten, boluntarioek eta profesionalek osatutako taldeka antolaturik. Ekimena arrakastatsua izan zen, eta kostaldeko hainbat zati berreskuratu ahal izan zuten. Urte bat geroago, Galiziako hainbat hondartza errekuperatu zituzten bainurako.

## Nunca Máis

Nunca Máis izeneko plataformak hilabete haietan esparru askotako taldeak (>200 elkarte eta erakunde) eta hiritarrak batu izan zituen hondamendia salatzeko. Aldarrikapen modu askotarikoak erabili zituzten salaketa ahalik eta urrunen iristeko, hondamendi eremu izendatzeko eta ondorio sozioekonomikoak eta osasunean eta ingumenean eragindakoak lehen bai lehen lehengoratzeko. Halaber, eskatu zuten prebentzio mekanismoak tamaina honetako katastrofeak ekiditeko. Manifestazio jendetsuena 2002ko abenduaren 1ean Santiagon egindakoa izan zen (200.000 pertsona).
2006ko abuztuan plataforma berraktibatu egin zuten uda partean Galizian ohikoak diren suteen aurka protestatzeko. Ingurumeneko terrorismoaren kontra hitz batean.
Ekologismoaren alde Galizian inoiz piztutako mugimendurik handiena da zalantza barik.

## Bibliografia

* Lobato, Xurxo (2003): No país do Nunca Máis. Editorial Galaxia, Vigo.
* Paz, Xavier eta Vázquez Carpentier, Alba (2007): Nunca Máis. A voz da cidadanía II. Difusora, Ourense

## Kanpo estekak

* (Galizieraz) Nunca Mais plataforma
* Datuak: Q1164870
* Multimedia: Prestige oil spill / Q1164870
# Quingentole

Quingentole Italiako udalerri bat da. Mantuako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 1.031 biztanle ditu, 14,38 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Quingentolek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Quistello Schivenoglia Serravalle a Po Sustinente Borgo Mantovano $^{(en)}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42330
* Multimedia: Quingentole / Q42330
# Quinebaug (Connecticut)

Quinebaug Connecticuteko (Ameriketako Estatu Batuak) erroldak esleitutako leku bat da, Windham konderrian. 1.114 biztanle zituen 11,753226 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Connecticut

## Kanpo estekak

* Datuak: Q753991
* Multimedia: Quinebaug, Connecticut / Q753991
# Quindío (departamendua)

Quindío Kolonbiako 32 departamenduetako bat da, herrialdearen erdi-mendebaldean dagoena, Andeetako eskualdean. Iparraldean Valle del Cauca eta Risaralda departamenduekin du muga, ekialdean Tolimarekin, hegoaldean Tolima eta Valle del Caucarekin eta mendebaldean Valle del Caucarekin. 1.845 kilometro koadroko eremua du, eta 2016an 568.473 biztanle zituen. Hiriburua Armenia da (288.908 biztanle 2010ean). Guztira 12 udalerri ditu.
Risaralda eta Caldas departamenduekin batera, Kolonbiako kafearen ardatza osatzen du.

## Erreferentziak

* ↑ Departamento del Quindío, todacolombia.com
* ↑ Statoids.com: Departments of Colombia, statoids.com
* ↑ «Censo General 2005 - Proyecciones nacionales y departamentales de población 2005-2020», dane.gov.co
* ↑ Armenia: Proyección población 2010, dane.gov.co

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13995
* Multimedia: Quindío Department / Q13995
# Quine (programa)

Informatika munduan, quine bat bere iturburu kode irteera bezala duen programa bat da. Dibertsiotzat, hainbat programatzailek saiatzen dira quine-ik motzena sortzen edozein programazio lengoaian.
Oharra: tranpatzat hartzen da kodea-iturriaren edukia hartzea, eta hau inprimatzea.

## Adibideak
### Perl

Adibide laburrago bat:
Perl eta shell script-aren konbinazioa:

### Brainfuck

Lerro bakar batean idatzi da irakurketa errazteko:

### Visual FoxPro
## Kanpo estekak

* Datuak: Q1047886
* Multimedia: Quine (computer program) / Q1047886
# Quini

Enrique Castro González (Oviedo, 1949ko irailaren 23a - Gijón, 2018ko otsailaren 27a), futbolaren munduan Quini deitua, asturiar futbolaria izan zen. Aurrelari postuan jokatu zuen arrakasta handiz. Espainiako futbol liga txapelketako goleatzailerik onenetarikoa izan zen 1980ko hamarkadan, eta bost aldiz irabazi zuen lehenbiziko mailako Pitxitxi saria. 1981eko martxoan bahiturik eduki zuten 25 egunez; gertaera horrek futbolaren mundua astindu zuen.

## Kirol ibilbidea

* Club Deportivo Ensidesa (Avilés) - 1966-1968.
* Real Sporting de Gijón – 1968-1980 eta 1984-1987.
* Bartzelona Futbol Kluba – 1980-1984.

## Palmaresa

Taldeka Europako Futbol Errekopa, Errege Kopa eta Espainiako Superkopa bana lortu zuen FC Barcelonarekin. Horrezaz gainera, zazpi aldiz lortu zuen Pichichi saria, bost Sportingekin eta beste bi Barçarekin. Halaber, 35 aldiz jokatu zuen Espainiako futbol selekzio nazionalarekin.

## Erreferentziak

* ↑ Enrique Castro 'Quini' futbolari ohia hil da 68 urte zituela, eitb.eus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q379756
* Multimedia: Quini / Q379756
# Quinlan (Texas)

Quinlan Texasko hiri bat da. Hunt konderrian kokatua dago. 2010ean 1.394 biztanle zituen, 3,43 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Hunt konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q981491
* Multimedia: Quinlan, Texas / Q981491
# Quinn (Hego Dakota)

Quinn Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Pennington konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. 63 biztanle ditu, 3,107315 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Pennington konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2197383
* Multimedia: Quinn, South Dakota / Q2197383
# Quindici

Quindici Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 1.790 biztanle ditu, 23,91 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Quindicik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Forino Lauro Sarno Siano Bracigliano Moschiano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55084
* Multimedia: Quindici / Q55084
# Quinhagak (Alaska)

Quinhagak (Alaska erdialdeko yupikeraz: Kuinerraq) Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Bethel Census Arean dago, Alaska estatuan. 776 biztanle ditu, 13,812982 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Alaska Native Place Names» www.uaf.edu (Noiz kontsultatua: 2023-07-06).
* ↑ (Ingelesez) Calista Elders Council, ELOKA. «Yup'ik Environmental Knowledge Project - Interactive Atlas» eloka-arctic.org (Noiz kontsultatua: 2023-07-06).

## Ikus, gainera

* Bethel Census Area

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79426
* Multimedia: Quinhagak, Alaska / Q79426
# Quanzhou

Quanzhou (txinera sinplifikatuz: 泉州; pinyineraz: Quánzhōu), Fujian probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 7.520.000 biztanle inguru dauzka eta 11.015 kilometro karratuko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena

Prefektura mailako Quanzhou hiriaren mugakideak honakoak dira: Putian ipar-ekialdean, Itsaso Horia ekialdean, Fuzhou iparraldean, Sanming hego-mendebaldean, Longyan mendebaldean, Zhangzhou hego-mendebaldean, eta Xiamen hegoaldean.
Prefekturaren hirigunearen inguruan tamaina txikiko mendixka multzoa dago, tartean mendirik altuena 300 metro inguruko Qingyuan mendia.

## Banaketa administratiboa

* Licheng Barrutia (鲤城区)
* Fengze Barrutia (丰泽区)
* Luojiang Barrutia (洛江区)
* Quangang Barrutia (泉港区)
* Shishi Hiria (石狮市)
* Jinjiang Hiria (晋江市)
* Nan'an Hiria (南安市)
* Hui'an Konderria (惠安县)
* Anxi Konderria (安溪县)
* Yongchun Konderria (永春县)
* Dehua Konderria (德化县)
* Jinmen Konderria (金门县) (Txinako Errepublikak zuzendua)

## Klima

Datu klimatikoak (Quanzhou, 1971－2000) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 14.8 | 14.4 | 16.3 | 20.5 | 24.4 | 27.6 | 29.8 | 30.2 | 29.1 | 25.8 | 21.6 | 17.3 | 22.7 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 11.9 | 11.5 | 13.5 | 17.6 | 21.8 | 25.3 | 27.3 | 27.4 | 26.3 | 22.9 | 18.8 | 14.3 | 19.9 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 9.7 | 9.5 | 11.2 | 15.3 | 19.7 | 23.5 | 25.2 | 25.3 | 23.9 | 20.7 | 16.5 | 12.1 | 17.7 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 33.9 | 73.6 | 104.8 | 132.5 | 151.6 | 196.6 | 91.4 | 129.5 | 83.1 | 43.7 | 32.7 | 27.9 | 1101.3 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 6.4 | 10.7 | 14.2 | 14.1 | 14.3 | 12.7 | 6.9 | 9.0 | 6.6 | 3.6 | 4.2 | 4.7 | 107.4 |
| Iturria: 中国气象局公共气象服务中心 ||||||||||||||

## Ikus, gainera

* Fujian probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak

* ↑ 中国气象局公共气象服务中心 (Noiz kontsultatua: 2012-12-12).

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Quanzhouko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q68695
* Multimedia: Quanzhou / Q68695
# Quanzhou Jinjiang aireportua

Quanzhou Jinjiang Aireportua (txineraz: 泉州晉江機場), (NAGE: JJN, NAZE: ZSQZ), Txinako Herri Errepublikako Fujian probintziako Quanzhou hirian dago.

## Hegaldiak
### Txina barrukoak

* Air China (Beijing-Capital)
* China Southern Airlines (Guangzhou, Shenzhen, Wenzhou)
* Okay Airlines (Nanjing)
* Shenzhen Airlines (Guangzhou, Shanghai-Pudong, Shenzhen, Zhoushan)
* Xiamen Airlines (Beijing-Capital, Changsha, Guangzhou, Hangzhou, Nanchang, Nanjing, Shanghai-Hongqiao, Shenzhen, Wuhan, Zhoushan)

### Nazioartekoak

* Shenzhen Airlines (Hong Kong, Manila)

## Ikus, gainera

* Txinako Herri Errepublikako aireportuen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Aireportuaren webgunea.
* Datuak: Q2232118
* Multimedia: Quanzhou Jinjiang International Airport / Q2232118
# Quanta Computer

Quanta Computer Incorporated (txinera tradizionalez: 廣達電腦; pinyinez: Guǎngdá Diànnǎo) Taiwango konpainia multinazionala da, Taoyuangen egoitza duena. Ordenagailu eramangarri eta beste hardware gailu batzuen fabrikatzailea da. Munduko ordenagailu eramangarrien fabrikatzaile handiena da. Bere bezeroen artean Apple Inc., Compaq, Dell, Gateway, Hewlett-Packard, Alienware, Amazon.com, Casper, Cisco, Fujitsu, Gericom, Lenovo, LG, Maxdata, MPC, Research In Motion, Sharp Corporation, Siemens AG, Sony, Sun Microsystems eta Toshiba daude.
Barry Lamek 1988an sortu zuen, Taipeiko Shilin barrutian. 1999an Taoyuang konderrira lekualdatu zen, 2000. urtean pixkanaka ekoizpen lerrotik Txina kontinentaleko Songjiang barrutira pasa zen. 2001eko martxoan, QSMC Quanta Shanghai Manufacturing City eraiki zuen Shanghain, bere subsidiarioetako batzuk barne hartuta: Tech Front, Tech Com Computer, Tech Wave Logistics, Tech Lead Computer, Tech Giant Computer, Tech Trend Computer eta Song Yeh (Shanghai) Management Co., Ltd., guztiak ordenagailu eramangarrien fabrikazioan espezializatuak. 2006an Changshuko High-Tech Industrial Parken, Jiangsu probintzian, CSMC Quanta Changshu Manufacturing City eraiki zuen, non bere nukleoko hainbat enpresa kokatu zituen, hala nola Tech Full Computer.

## Erreferentziak

* ↑ One Laptop per Child. .
* ↑ (Ingelesez) Lander, Mark. (2002-3-25). «Taiwan Maker of Notebook PC's Thrives Quietly» The New York Times.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q696743
* Multimedia: Quanta Computer / Q696743
# Quantico (Maryland)

Quantico Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Wicomico konderrian dago, Maryland estatuan. 148 biztanle ditu, 4,896437 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Wicomico konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3886327
# Quantico (Virginia)

Quantico Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Prince William konderrian dago, Virginia estatuan. 578 biztanle ditu, 0,183552 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Prince William konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q204315
* Multimedia: Quantico, Virginia / Q204315
# Quappi jertse arrosaz

Quappi jertse arrosaz Max Beckmann margolari alemaniarraren mihise gaineko olioa da. 1932-1934an egina, gaur egun Thyssen-Bornemisza Museoan, Madrilen dago.

## Historia

1920ko hamarkadaren erdialdetik aurrera, Matilda von Kaulbachekin, "Quappi" izenez ere ezaguna, artistaren bigarren emaztearekin, ezagutu eta ezkontzarekin bat egin zuenean, Beckmannen estilo gogorra nabarmen leuntzen hasi zen.

## Deskribapena

Tamainua 105x73 zm.koa da.
Eskema beltz bereizgarriak, aurreko lanetan gizarte modernoarekiko mespretxu mingotsak adierazten bazituen, une hartan bere emazte gaztearen ezaugarri ederrak nabarmentzen ditu, ordea. Quappi besaulki batean eserita ageri da, zapi arrosa soinean, jertse arrosaz eta gona marroi batekin jantzita, hankak gurutzatuta, zigarro bat eskuineko eskuan duela. Beckmannen eskuila azkarrak modan dagoen Quappi emakume moderno baten prototipo bihurtzen du, erabakia eta segurua. 1932an hasi zen, Beckmannek 1934an amaitu zuen erretratu hau, data aldatuz eta Quappi irribarre gutxiago eginez, bikoteak nazien boterera iristearen inguruko kezkak hobeto islatzeko.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.museothyssen.org/en/collection/artists/beckmann-max/quappi-pink-jumper
* ↑ http://musmon.com/en/content/61/en/MuseoThyssenBornemisza/38

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21712392
* Multimedia: Quappi in Pink Jumper / Q21712392
# Quanshan barrutia

Quanshan barrutia (txinera tradizionalez: 泉山区) Txinako barruti bat da, Xuzhou barruan. Azken zentsuaren arabera 539.693 biztanle zituen 99.97 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q285829
# Quapaw (Oklahoma)

Quapaw Oklahomako herri bat da. Ottawa konderrian kokatua dago. 2010ean 906 biztanle zituen, 2,47 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Ottawa konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2797582
* Multimedia: Quapaw, Oklahoma / Q2797582
# Rafael Romero Marchent

Rafael Romero Marchent (Madril, Espainia, 1926ko maiatzaren 3a - ibidem, 2020ko otsailaren 13a), zinema zuzendari espainiarra izan zen.
1965ean Ocaso de un pistolero filma zuzendu zuen eta gainera, film honekin estreinatu zen zinema zuzendari bezala.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Zuzendariaren fitxa IMDB.com webgunean.
* Datuak: Q930168
# Rafael Olarra

Rafael Andrés Olarra Guerrero (1978ko maiatzaren 26a) atzelari gisa jokatu zuen futbolari ohia da.

## Karrera

Olarrak Audax Italianon hasi zuen bere ibilbidea. Gero, Universidad de Chile-n egon zen, non bere buruari izena eman eta selekzioan jokatzen hasi zen.
2005-06 denboraldiaren hasieran Club Deportivo Universidad Católicatik Maccabi Haifa klubera transferitu ondoren, Olarra Maccabiren defentsan kontuan hartu beharreko indar gisa ezarri zen. Olarrak 1998ko urtarrilaren 31n egin zuen debuta nazioartean, Iranen aurka.

## Erretiroaren ostean

Erretiroa hartu ondoren, Fox Sports Chilen lan egin zuen kirol-esatari eta telebista-aurkezle gisa 2019ra arte Ondoren, ESPN sartu zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Olea, Nicolás. (4 June 2019). «Polémica partida: Rafael Olarra es cesado de sus funciones y despedido de FOX Sports» RedGol.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Rafael Olarra, medallista con La Roja y referente azul, está de cumpleaños» ESPN.cl (ESPN) 26 May 2020.

## Kanpo estekak

* Rafael Olarra playmakerstats.com webgunean
* Rafael Olarra
* Datuak: Q2326011
* Multimedia: Rafael Olarra / Q2326011
# Rafael Ortiz Alfau

Rafael Ortiz Alfau (Bilbo, 1935 - Bilbo, 2000ko urtarrilaren 28a) euskal herritar margolari eta ilustratzailea izan zen. Autodidakta.
1957. urtean parte hartu zuen lehen erakusketan, Madrilen. Parisen ikasi zuen Arte Modernoa 1961-1962 urteetan. Geroago ere, erakusketa ugari egin ditu, Euskal Herrian, Madrilen, Valladoliden, Porton eta Espainiako anitz hiritan. Akuarela eta olioa landu ditu batez ere.

## Lan nabarmenduak

* La Modelo
* En la ruta de D. Quijote
* Pescadora
* Orio
* Bilbao
* Bermeo
* Figura
* Barcos
* Paisaje
* Desnudo

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ El País: Bilbao presenta su homenaje a la pintura de Rafael Ortiz Alfau
* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Rafael Ortiz Alfau. .
* Datuak: Q9065856
# Rafael Pikabea Legia

Rafael Pikabea Legia (Oiartzun, Gipuzkoa, 1867ko abenduaren 2a - Paris, Frantzia, 1946ko uztailaren 5a) politikari jeltzalea izan zen. Bere bizitzan hiru alor handi izan zituen: enpresa munduan eginiko jarduna, euskal prentsa modernoaren bilakaeran bete zuen lana eta, azkenik, politikan izan zuen ibilbidea.

## Biografia

Frantzia eta Ingalaterran merkataritza ikasi ostean, 1887an Bilbora joan eta Federico Etxebarria enpresaburuaren lantegian lanean hasi eta haren alabarekin ezkondu zen. Koinatuarekin batera Papelera Española, Cooperativa Eléctrica Donostiarra, Luzaideko Saltos de Agua de Valcarlos eta Sociedad General de Obras de Saneamiento enpresak sortu zituen. Honela, dirutza egin eta Bilboko Ekoizleen Ligako kide bilakatuko da.
1901-1905 bitartean katoliko independiente gisa Donostia ordezkatuz diputatu hautatua atera zen, 1907-1910 artean diputatu aukeratu zuten, betiere Antonio Mauraren korronteari atxikitu zitzaiolarik.
1902an Sabin Aranaren askapena kudeatu eta El Pueblo Vasco egunkaria sortu zuen. 1931an Euzko Alderdi Jeltzalea ordezkatuz aukeratu zituzten Espainiako Gorteetarako diputatuetako bat izan zen.
Espainiako Gerra Zibilan Euzko Jaurlaritzako Parisko ordezkaria izan zen. 1939an Hirugarren Reichak Frantzia inbaditzean okupatutako eremura iragan eta Marseillan bizitzen jarri zen. Vichyko gobernuko poliziak atxilotu eta preso egon zen. Frantziaren Askapenaren ondoren, lehenbizi Atharratze-Sorholüze udalerrian ezarri zen, ondoren Donibane Lohizunen bizitzen jartzeko. Han 1943an Gernika Institutua eta Gernika aldizkari humanista sortu zituen, 1945an Euskal Kulturaren Hedapen Institutuaren pean jarri zirelarik. Ekintza horietan Isidoro Fagoaga eta Juan Thalamas Labandibar mailako intelektualen laguntza izan zuen. 1946an erbestean, Parisen, hil zen.

## Erreferentziak

* ↑ A. Delgado, XV.or.

## Ikus, gainera

* Gernika (aldizkaria)

## Bibliografia

* Ander Delgado Cendagortagalarza: Rafael Picavea (1867-1946). Euskal historiaren pertsonaia ahaztua. Bilbo: Sabino Arana Fundazioa-Oiartzungo Udala, 2008. ISBN 84-88379-77-3.

## Kanpo estekak

* Rafael Pikabea politikariaren biografia. Auñamendi Entziklopedia. Euskomedia.org (Gaztelaniaz)
* Ortiz de Pinedo, A. (2009). Euskal literatura Gernika aldizkari liberalean 1945-1953. Zornotza. Erroteta.
* Datuak: Q11217904
* Multimedia: Rafael Picavea / Q11217904
# Rafael Ninyoles

Rafael Lluís Ninyoles i Monllor (Valentzia, 1943 – ib, 2019ko urriaren 25a) valentziar soziolinguista izan zen, Katalan Herrietako soziolinguistikaren gurasoa Lluís Vicent Aracilekin batera. Batxilergoa jesuitekin ikasi zuen, non ezagutu baitzituen Alfons Cucó, Eliseu Climent eta Lluís Vicent Aracil. Gero zuzenbidean eta soziolinguistikan lizentziatu zen Valentziako Unibertsitatean eta 1967 urtean Amerikako Estatu Batuetara bidaiatu zen.
Ondoren, soziologia irakatsi zuen Valentziako Facultat de Ciències Econòmiques-en, aditu gisa lan egin zuen Valentziako Diputazioan eta Valentziako Generalitatean. Berak eta Aracilek elebitasunaren kritika egin zuten eta diglosiaren kontzeptua sartu zuten katalan herriaren hizkuntz egoera azaltzeko. Era berean, artikulu ugari idatzi zituen hainbat egunkari zein aldizkaritan (Serra d'Or, Gorg, Cuadernos para el Diálogo edo El País) Valentziako Erkidegoko hizkuntz gatazkaz, bai eta CEIC Alfons el Vell erakundearekin lan egin zuen ere.

## Bibliografia

* L'opinió pública (1968)
* Conflicte lingüístic valencià (1969)
* Idioma i prejudici (1971)
* Idioma i poder social (1972)
* Sociología del lenguaje (1974)
* Estructura social y política lingüística (1975)
* Cuatro idiomas para un estado (1977)
* Madre España (1979)
* Estructura social i política lingüística (1989)
* El País Valencià a l'eix mediterrani (1992)
* Informe sociològic de les comarques centrals Valencianes (1996)
* Sociologia de la ciutat de València (1996)

## Loturak

* Elkarrizketa Argia aldizkarian (1985-07-14)
* Datuak: Q3109511
# Rafael Olaetxea

Rafael Olaetxea Albistur (Lesaka, 1922ko azaroaren 29a - Loiola, 1993ko abuztuaren 3a) nafar apaiz katoliko eta historialaria izan zen. Jesusen Lagundiaren kidea eta XVIII.mendean aditua.
Teologia eta Filosofiako prestakuntza akademikoa Loiolako Santutegian eta Oñan jaso zituen Zaragozako Unibertsitatean ikasketak amaituz. 1955ean Filosofia eta Letretan lizentziatu zen, Historiako espezialitatean eta bertan eskuratu zuen Historiako doktore titulua 1962an Las relaciones hispano-romanas en la segunda mitad del siglo XVIII: la Agencia de Preces izeneko tesiarekin.
1958an apaiztu eta urte berean lortu zuen Teologian doktoretza Innbruckeko Leopold-Franzens-Universitatean, baina titulu hau ez zitzaion Espainian aintzatetsi.
Zaragozako Unibertsitatean garatu zuen bere irakasle karrera osoa. 1959an hasi zen beetako irakasle laguntzaile gisa, eta 1987. urtean Historia Garaikideko irakasle titular postua erdietsi zuen. Historialari gisa, XVIII. mendeari buruz Espainian, Europan eta Amerikan egindako ezagutza eta lanengatik nabarmendu zen, baita garai hartako pertsonaia garrantzitsu batzuei buruz egindako ikerketengatik ere, hala nola Arandako kondeari edo Francisco de Lorenzanari buruz.
1987an Historiako Errege Akademiako akademiko urgazle izendatu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21547299