OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Iparraldea (Kamerun)

Iparraldea (frantsesez: Région du Nord) Kamerungo Errepublikako 10 eskualdeetako bat da. 66.090 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2.442.600 biztanle zituen 2015ean. Garua da hiriburua.

## Geografia

Iparraldean Iparralde Urruneko eskualdea du, ekialdean Txad eta Afrika Erdiko Errepublika, hegoaldean Adamawa eskualdea, eta mendebaldean Nigeria.

## Erreferentziak

* ↑ Cameroon. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2022-3-7).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q502341
* Multimedia: North Region, Cameroon / Q502341
# Iparraldea (Burkina Faso)

Iparraldea edo Nord Burkina Fasoko 13 eskualdeetako bat da. 2001eko uztailaren 2an sortu zuten. 16.199 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2018an 1.632.100 biztanle zituen. Hiriburua Ouahigouya da.
Lau probintzia ditu bere baitan:
* Loroum probintzia
* Passoré probintzia
* Yatenga probintzia
* Zondoma probintzia

## Erreferentziak

* 1 2

## Kanpo estekak

* Datuak: Q502320
* Multimedia: Nord (Burkina Faso) / Q502320
# Iparraldeko Afrika

Iparraldeko Afrika Afrikako alderik iparraldekoena da, oro har Mediterraneo eta Sahararen zein Ozeano Atlantiko eta Itsaso Gorriaren artean dagoena. Gaur egun arabiera eta islama dira hurrenez hurren hizkuntza eta erlijio nagusiak. Nazio Batuen Erakundeak egindako estatistiketan honako herrialde hauek osatzen dute Iparraldeko Afrika:
| Aljeria  Egipto  Libia  Maroko | Sudan  Tunisia  Mendebaldeko Sahara* |
* Mendebaldeko Saharako lurraldea gaur egun ia-ia guztiz Marokok okupatua da. Gainerakoa saharauiek kontrolatzen dute.
Horretaz gain, geografikoki Iparraldeko Afrikan daude hauek ere:
* Afrika iparraldeko espainiar subiranotasuneko lurrak, Marokoren lurrez inguratutako barrendegiak.
* Espainiako Kanariak eta Portugalgo Madeira uharteak Ozeano Atlantikoan.

## Ikus, gainera

* Arabiar mundua
* Magreb

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27381
* Multimedia: North Africa / Q27381
# Iparralde Urruna (Kamerun)

Iparralde Urruna (frantsesez: Région de l'Extrême-Nord) Kamerungo Errepublikako 10 eskualdeetako bat da. 34.263 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 3.993.000 biztanle zituen 2015ean. Fula eta kirdi dira etnia nagusiak. Marua da hiriburua.

## Geografia

Hegoaldean Iparraldeko eskualdea du, ekialdean Txad eta mendebaldean Nigeria.

## Erreferentziak

* ↑ Cameroon. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2022-3-7).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q823976
* Multimedia: Far North Region (Cameroon) / Q823976
# Iparraldeko Alemaniar Konfederazioa

Iparraldeko Alemaniar Konfederazioa (alemanez: Norddeutscher Bund) 1867an hasi zen, Germaniar Konfederazioa desegin ondoren. Alemaniako iparraldeko 22 estatuk osatua, aldi baterako elkartze bat izan zen, soilik 1871n Alemaniar Inperioa aldarrikatu zuten arte iraun zuena.
Germaniar Konfederazioa ez bezala, Iparraldeko Alemaniar Konfederazioa benetako estatua izan zen. Bere lurraldea, Maindik iparraldera zeuden Germaniar Konfederazioaren lurraldeek hartzen zuten, Prusiako ekialdeko lurraldeek eta Schleswigeko Dukerriak, baina Austria, Bavaria, Wurtemberg, Baden eta Hesseko Dukerri Handiaren hegoaldeko lurraldeak kanpo uzten zituen.
Hala ere, Alemaniako iparraldean prusiar boterea sendotu zuen eta Alemaniako hegoaldean prusiar kontrolaren oinarriak jarri zituen, Zollverein eta Bake-itun sekretuei esker (Austria-Prusia Gerraren amaieraren bezperan hegoaldeko estatuekin sinatu zituztenak).
Alemaniar Inperioa sortu ondoren existitzeari utzi zion arren, honen "oinarria" izan zen. Bere konstituzioak botere handiak ematen zizkion Kantzelari (Bismarck), Bundesrateko Presidentetzak (Prusia) izendatua izan zena. Hau kantzilerra Reichstagaren aurrean immunea zelako horrela izan zen eta, kantzilerrari Presidentearen eta herriaren arteko lotura bakarra izatea ahalbidetu zion. Hala ere, konstituzioa ez zen hain kontserbadorea: kantzilerrak aparatu militarraren gaineko boterea mantendu zuen (batez ere Gilen I.a ia irentsi zuen 1862an Prusian izandako Konstituzio Krisiaren esperientzia mingotsaren ondoren). Gainera, ez zuten Kantzilerrarekiko oposiziorik onartzen: 1860ko hamarkadan Bismarcken aurka agertu ziren zibilek debekatuta zuten kargu publikoetan aritzea.

## Konfederazioaren kideak

| Estatua | Estatua | Hiriburua |
| Erresumak (Königreiche) |||
| | Prusia (Preußen) (tartean Lauenburgo) | Berlin |
| | Saxonia (Sachsen) | Dresden |
| Dukerri Handiak (Großherzogtümer) |||
| | Hesse (Hessen / Hessen-Darmstadt) (Goi Hesse baino ez) | Gießen, Darmstadt |
| | Mecklemburgo-Schwerin | Schwerin |
| | Mecklemburgo-Strelitz | Neustrelitz |
| | Oldenburg | Oldenburg |
| | Saxonia-Weimar (Sachsen-Weimar-Eisenach) | Weimar |
| Dukerriak (Herzogtümer) |||
| | Anhalt | Dessau |
| | Brunswick (Braunschweig) | Brunswick |
| | Saxonia-Altenburg (Sachsen-Altenburg) | Altenburg |
| | Saxonia-Coburg-Gotha (Sachsen-Coburg und Gotha) | Coburg |
| | Saxonia-Meiningen (Sachsen-Meiningen) | Meiningen |
| Printzerriak (Fürstentümer) |||
| | Lippe | Detmold |
| | Reuss-Gera | Gera |
| | Reuss-Greiz | Greiz |
| | Schaumburg-Lippe | Bückeburg |
| | Schwarzburg-Rudolstadt | Rudolstadt |
| | Schwarzburg-Sondershausen | Sondershausen |
| | Waldeck-Pyrmont | Arolsen |
| Hansako Hiri Askeak (Freie Hansestädte) |||
| | Bremen | Bremen |
| | Hanburgo | Hanburgo |
| | Lübeckeko Hansar Hiria | Lübeckeko Hansar Hiria |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q150981
* Multimedia: North German Confederation / Q150981
# Iparraldeko Aral itsasoa

Iparraldeko Aral itsasoa antzinako Aral itsasoaren lehortzearen ondorioz geratutako iparraldeko zatiari deitzeko erabilitako izena da. Itsasoak 3.300 kilometro koadroko azalera dauka, batez besteko sakonera 8,7 metrokoa eta gehienezkoa 18 metrokoa da.
Itsasoa 1987an sortu zen, ibaien ur-emaria nekazaritzarako desbideratzeak Aral itsasoaren pixkanakako lehortzea eragin eta urteetako uren jaitsiera zela-eta. 2005ean, iparraldeko zatia salbatzeko itxaropenarekin, Kokaral izeneko dikea eraiki zuten, iparreko urak hegoaldeko itsasoko ur gaziegiekin nahastea eragozteko.
Dikea eraiki zenetik, iparraldeko itsasoaren maila igotzen hasi da eta 2009an dikea handitzeko egitasmoa hastea espero da.

## Ikus, gainera

* Hegoaldeko Aral itsasoa
* Aral itsasoa

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Iparraldeko Aral itsasoaren egoera hobeagoari buruzko albistea.
* Datuak: Q3358037
* Multimedia: North Aral Sea / Q3358037
# Irratsaio

Irratsaioa irrati-igorgalu batetik hedatzen den saio edo programa da.
Irratsaioen edukia oso desberdina izan daiteke, nahiz eta saioa eduki homogeneokoa izan:
* musika,
* informazioa,
* elkarrizketak,
* eztabaidak,
* magazine,
* narrazioak,
* antzezlanak,
* erreportaiak...
Gehienetan irratsaioak aldiro burutzen dira. Hasieran errepikatzen den sarrera-musikala izaten dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1555508
* Multimedia: Radio programmes / Q1555508
# Irrazional (argipena)

Irrazional hitzak erabilera zenbait ditu:
* irrazional, arrazionaltasunaren aurkakoa;
* matematikan, zenbaki irrazional.
# Irrati pirata

Irrati pirata legala izan gabe, enpresa moduan ari den irrati-emisora orori esaten zaio. Hau da, irrati piratak —Teresa Santos irakasleak irrati libre komertzialak deitzen dituenak—komertzialak dira; hots, helburu ekonomikoa dute, eta horregatik baimena bilatzen dute, baita uhinetan puntu zehatza izatea ere. Maiztasunen banaketa onartzen duten arren, oraindik bat lortu ez dutelako libreki emititzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q877017
* Multimedia: Pirate radio stations / Q877017
# Irratizunda jausgailudun

Irratizunda jausgailuduna irratizunda mota berezi bat da. Hegan doan hegazkinetik jausgailuz jaurtitako irratizunda da, atmosferako ingurumeneko datuak biltzeko lurrera erortzen denean. Zunda honek jaurtigai edo zilindro baten itxura du eta tresnak barnean ditu. Forma horrek erorketan heltze gutxiago ematen dio haizeari.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2742549
* Multimedia: Dropsondes / Q2742549
# Irratizunda

Irratizunda atmosferan tenperatura, hezetasuna eta abar neurtzeko gailuz hornitua dagoen tresna da, lortutako informazioa bidaltzen duen irrati-transmisore bat duena.

## Oharrak eta erreferentziak

* ↑ «Irratizunda», Euskalterm terminologia banku publikoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q852817
* Multimedia: Radiosonde and dropsonde / Q852817
# Irrati libre komertziala

Irrati libre komertziala baimenik gabe emititzen duen irrati-mota da. Aditu batzuek irrati pirata deitzen dute. Irrati askeen ezaugarri batzuk partekatu arren -lizentziarik gabe emititzea edo egitura profesional sendoa ez izatea, besteak beste- ez ditu helburu berberak izaten. Izan ere, irrati libre komertzialek helburu ekonomikoa dute, eta horregatik baimena bilatzen dute, baita uhinetan puntu zehatza izatea ere. Maiztasunen banaketa onartzen duten arren, oraindik bat lortu ez dutelako libreki emititzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259755
# Irratia.com

Irratia.com euskarazko lehen irrati digitala da, hots, interneten bidez emititzen duen irratia. Patxi Gaztelumendi larrabetzuarrak eta Jabi Zabala gorliztarrak sortu zuten 2000. urtean.

## Historia

"Tas-tas" irrati librearen estudiotik egin zuten lehen saioa, 2000ko azaroaren 1ean, Fermin Muguruza abeslariari telefonoz eginiko elkarrizketa batekin.
100. saioa ospatzeko, 2007ko abenduaren 5ean Bilboko Kafe Antzokiko oholtzatik emititu zuten.

## Ikus, gainera

* Euskarazko irrati kateak

## Kanpo estekak

* Irratia.com-en webgunea
* Datuak: Q12259756
# Irrational Man (filma)

Irrational Man (euskaraz: “Gizon irrazionala”) 2015eko drama eta misteriozko komedia filma da, Woody Allen estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitakoa. Joaquin Phoenix, Emma Stone, Parker Posey eta Jamie Blackley aktoreek antzeztu zuten. 2014ko uztailaren 7an hasi zen filmatzen, Rhode Island estatuko Newport hirian.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Ingalaterra Berria. Abe Lucas (Joaquin Phoenix) krisi existentzial betean dagoen filosofia irakasle bat da, baina bere ikasleetako bat den neska gazte batez maitemintzean bizigogoa berreskuratzen hasiko da. Lan egiten duen unibertsitate hiri txikian, bi emakumerekin izango du harremana: Rita Richards (Parker Posey), Abek bere zorigaiztoko ezkontzatik erreskatatu dezan nahi duen irakasle bakartia; eta Jill Pollard (Emma Stone), bere ikasle onena eta lasterrera baita bere laguna ere. Jill bere mutilagunaz (Jamie Blackley) maitemindua egon arren, Aben izaera atsekabetua hain erakargarri zaio, non hark desoreka mental zantzuak erakustean, harekiko lilura handitu besterik ez baita egingo.

## Aktoreak

* Joaquin Phoenix: Abe Lucas irakaslea
* Emma Stone: Jill Pollard
* Parker Posey: Rita Richards irakaslea
* Jamie Blackley: Roy
* Betsey Aidem: Jillen ama
* Ethan Phillips: Jillen aita
* Sophie Von Haselberg: April
* Ben Rosenfield: Aprilen laguna 1
* Susan Pourfar: Carol

## Kanpo estekak

* Irrational Man filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Webgunea (Ingelesez)
* Irrational Man filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q17417520
# Irratiaren Mundu Eguna

Irratiaren Mundu Eguna (frantsesez: Le jour mondial de la radio: ) otsailaren 13an ospatzen den nazioarteko eguna da. 2011ko azaroaren 3an, UNESCOren 36. konferentzian onartu zen.

## Historia

2010eko irailaren 20an, Espainiako Irratiaren Akademia eskatuta, Espainiak UNESCO-ren Batzordeari proposatu zion Irratiaren Nazioarteko Eguna aldarrikatzeko proposamena gai-zerrendan sartzea. UNESCO-k kontsulta zabala egin zuen 2011an zenbait interesdunekin, hala nola irrati-elkarteekin, Nazio Batuen agentzia, funtsa eta programekin, GKE-ekin, fundazio eta aldebiko garapen-agentziekin, UNESCOren ordezkaritza iraunkor eta UNESCOrentzako batzorde nazionalekin. Erantzunen artean, %91 proiektuaren alde zeuden, honako hauen laguntza ofiziala barne: Arabiar Estatuen Irrati-Telebisten Batasuna (ASBU), Asiako eta Ozeano Bareko Irrati-Telebisten Batasuna (ABU), Afrikako Irrati-Telebisten Batasuna (AUB), Karibeko Irrati-Telebisten Batasuna (CBU Nazioarteko Elkartea), Europako Irrati-Telebisten Batasuna (EBU), Nazioarteko Irrati-Telebisten Elkartea (IAB), Ipar Amerikako Irrati-Telebisten Elkartea (NABA), Iberoamerikako Telekomunikazioen Erakundea (OTI), BBC, URTI, Batikanoko Irratia eta abat. Kontsulta honen emaitzak UNESCOren 187 EX/13 dokumentuan daude.
2012ko abenduan, Nazio Batuen Batzar Nagusiak Irratiaren Nazioarteko Egunaren aldarrikapena babestu zuen, eta, hala, Nazio Batuen eta bere kideen agentzia, funts eta programa guztiek ospatuko duten eguna bihurtuta. (A/RES/67/124). Mundu osoko irratiaren industriako hainbat erakunde ekimena bultzatzen ari dira, herrialde garatuetako irratiak garapen-bidean dauden mundukoei laguntza ematera bultzatuz. Mirta Lourenco izan zen UNESCOk bultzatutako kontsulta, aldarrikapen eta ospakizunen arduraduna.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «World Radio Day 2021: History, Theme, Invention, True Bhakti | SA News» S A NEWS 2021-02-13.
* ↑ «UNESCO Session 187EX/13» UNESCO (UNESCO) 26 August 2011.
* ↑ UNESCO. (10 July 2011). «13 February proposed as World Radio Day | United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization» UNESCO.
* ↑ World Radio Day: What will you be doing?. Radio Info 15 January 2012.

## Ikus, gainera

* Irratiaren historia
* Irrati askeak
* UNESCO
* Europako Irrati-Telebisten Batasuna
* Espainiako Irratiaren Akademia

## Kanpo estekak

* Unescoren webgunea Irratiaren Nazioarteko Egunerako
* Nazioarteko Irrati eta Telebista Batasuna
* Irratidifusioko Europako Batasuna
* Espainiako Irrati Akademia
* Arte eta Irrati Zientzien Akademia
* Datuak: Q1359258
* Multimedia: World Radio Day / Q1359258
# Hulenites

Hulenites ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren., hau da, orain dela 145 milioi urtetik 66 milioi urtera gutxi gorabehera.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Sepkoski, Jack. Sepkoski's Online Genus Database - Cephalopodes. (Noiz kontsultatua: 2010-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259264
# Hulett (Wyoming)

Hulett Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Crook konderrian dago, Wyoming estatuan. 309 biztanle ditu, 2,234229 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Crook konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1028931
* Multimedia: Hulett, Wyoming / Q1028931
# Huliaipole

Huliaipole (ukraineraz: Гуляйполе) Ukrainako Zaporizhzhia Oblasteko hiri bat da, Huliaipole Raioneko administrazio-zentro gisa balio duena eta Nestor Makhno ukrainar iraultzaile anarkistaren jaioterria dena. 2021eko estimazioen arabera, 13,070ko biztanleria du ere.
Errusiako Indarrek 2022ko martxoaren 10a baino lehen eraso zuten Huliaipole, 2022ko Errusiako Ukrainako inbasioaren testuinguruan; ondorioz, hiriak kalte handiak jasan zituen. Egun, hiria Ukrainaren eta Ukrainaren lurralde okupatuaren arteko Donbasseko guduaren kontaktu-lerroan dago kokaturik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q640649
* Multimedia: Huliaipole / Q640649
# Huldenberg

Txantiloi:Hiri orokor infotaula3040
Huldenberg (nederlanderazko ahoskera: ˈɦʏldəmbɛrx) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Huldenberg bera, Loonbeek, Neerijse, Ottenburg eta Sint-Agatha-Rode. 2013ko urtarrilaren 1ean 9.528 biztanle zituen.

## Iruditegia

* Huldenbergeko eliza
* St.-Rochuschapel 1727an eraikia.

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q943472
* Multimedia: Huldenberg / Q943472
# Hulda

Hulda (hebreeraz: חֻלְדָּה‬‎) Hebrear Biblian aipaturiko profeta bat izan zen (2 Erg 22:14-20 eta 2 Kro 34:22-28). Juduen tradizioarekin bat eginez, zazpi profeten arteko bat zen, Sara, Miriam, Debora, Ana, Abigail eta Esterren ondoan. Solomonen Tenpluan aurkitutako Liburu baten aurkikuntzaren ondoren, Josias erregearen agintaldian, Hilkiah, Acbor, Saphan eta Asaiahren laguntzaz hari gerturatu zitzaien Lord-aren iritzia bilatzeko.
Bibliak Huldari buruz kontatzen duen guztia Erregeen Bigarren Liburuan eta Kroniken Bigarren Liburuan kokatzen da. Bere papera intrigaz betea dago, ez dauka aurretiko presentziarik eta ematen duenez, ez dauka istorioarekin erlaziorik.

## Historia

Jerusalemgo tenpluan Legearen Liburua (hebreeraz: סֵפֶר הַתּוֹרָה‎) aurkitu zenean, Josias erregeak bere arropak puskatu zituen hau esanez: "Jaunaren haserrea piztu da, gure gurasoek ez zituztelako liburu honetako hitzak bete". Josiasek bere funtzionarioak Jaunari kontsulta egitea bidali zituen, eta hauek, Hulda profetarengana bidali zituen.
Tradizioaren arabera, Huldaren hilobia, Jerusalemgo Tenpluaren ondoan (hegoaldean) dago. Horregatik, tenpluaren patioko ate batek "Huldaren Atea" izena zuen, hau baitzegoen hilobitik gertuen.

## Huldaren mezua

Profetisaren mezua bi zatitan banatzen da: lehena (2 Erg 22:15-17), Jainkoak nazio juduari eman nahi zion mezua ematen duena; eta bigarrena (2 Erg 22:18-20), Jainkoak erregeari esaten diona deklaratzen duena.
Bi mezuak konektatuta daude, kausa eta arrazoi estruktura baten bitartez.
Nazioari zuzenduta dagoen mezuan, Jaunak hondamendi handi bat ekarriko diola Jerusalemi eta bere herritarrei dio. Honen arrazoia, herriak Jauna abandonatu zutela eta beste jainko batzuk gurtzen hasi zirela zen.
Erregeari bidalitako mezuak, Josias gizon otzana izan zelako, bere oinordekoekin bilduko zela eta ez zuela hondamendi hura ikusi beharra izango zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q583207
* Multimedia: Tomb of Huldah / Q583207
# Huldahko ateak

Huldahko Atea (hebreeraz: שערי חולדה‎, Sha'arei Hulda), Asmondar leinuaren garaian Jerusalemgo Tenpluaren esparrura zeramatzaten ateak ziren, Mishna legeen bilduman izendatuak. Gaur egun, terminoa ondorengo bi ate-multzoen hondakinetarako erabiltzen da, Ate Hirukoitza eta Ate Bikoitza, Herodesek hasitako Tenpluko Mendiaren hedaduraren zati gisa eraikiak. Bi ate multzoak Tenpluaren Mendiaren zabalgunea inguratzen zuen Jerusalemgo Hegoaldeko Hormaren zati ziren. Ateetatik sabai gangatuak zituzten lurpeko arrapaletara sartzen zen, eta haien bidez zelaigunera igotzen zen. Erdi Aroan arrapalak hormatu zituzten.

## Etimologia

"Huldahko ateak" izena Mishnako Tenpluko Mendiaren deskribapenetik hartua dago (Midoteko Ituna 1:3). Izenerako bi jatorri posible iradoki ditu. "Hulda" hitzak "satorra" edo "sagua" esan nahi du hebreeraz; ate horietatik ateratzen diren tunelek animalia horiek erabiltzen dituzten zuloak edo tunelak gogorarazten dituzte. Beste aukera bat da izenak Hulda profetisari erreferentzia egitea, zeinaren hilobia agian inguruan egon zitekeen.

## Arkeologia

XIX. mendeko indusketetan, Charles Warrenek korridore batzuk aurkitu zituen Ate Hirukoitzaren azpian, batzuk hormaren azpitik eta Tenpluaren Mendiaren hegoaldeko mugatik haratago zeramatzatenak. Ez da ezagutzen zein helburu eta alditan eraiki ziren. Arkeologo berrienek ezin izan dute ikertu, gunearen egoera politikoa dela eta. Bi ateetako korridoreak meskita gisa erabiltzen dira orain.

## Iruditegia

* Ate Bikoitzaran daramatzaten eskailerak.
* Egun Ate Bikoitzean ikusten den zatia. Gainontzekoa Erdi Arokoko dorrearekin estali zen.
* Ate Hirukoitza.
* Ate Hirukoitza 1855ean.

## Erreferentziak

* ↑ https://madainproject.com/huldah_gates
* ↑ https://www.womeninthescriptures.com/2022/12/the-huldah-gates-of-the-2nd-temple.html
* ↑ Encyclopædia Judaica (ed. 1972), 15.liburuki, 963-4.or.
* ↑ Encyclopædia Judaica (ed. 1972), 9.liburuki, 1553.or. (Tos. Neg. 6:2)
* ↑ Encyclopædia Judaica (ed. 1972), 9.liburuki, 1525.or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2920336
* Multimedia: Huldah Gates / Q2920336
# Hulha Negra

Hulha Negra Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 5.976 biztanle ditu 822,899 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1750097
* Multimedia: Hulha Negra / Q1750097
# Huli barrutia

Huli barrutia (txinera tradizionalez: 湖里区) Txinako barruti bat da, Xiamen barruan. Azken zentsuaren arabera 1.031.000 biztanle zituen 73.77 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1335168
* Multimedia: Huli District / Q1335168
# Isabel Wilkerson

Isabel Wilkerson (Washingtonen 1961), estatubatuar kazetari eta idazlea da, saiakera hauen egilea, besteak beste: The Warmth of Other Suns: The Epic Story of America's Great Migration (2010) eta Caste: The Origins of Our Discontents. Kazetaritzako Pulitzer saria irabazi duen jatorri afroamerikarreko lehen emakumea da.

## Ibilbidea

Wilkerson Howard Unibertsitateko unibertsitateko egunkariko editore gisa aritu zen, eta gero lan egin zuen Los Angeles Times eta Washington Post egunkarietan. Ardura postuetan, New York Times -eko Chicagoko bulegoko buru izan zen. Emory, Princeton, Northwestern eta Bostongo unibertsitateetan irakasle izan da.
Wilkersonek mila pertsona baino gehiago elkarrizketatu zituen The Warmth of Other Suns idazteko, Afro-amerikar Migrazio Handia dokumentatzeko helburuz. 2020ko Caste liburuan, berriz Estatu Batuetako arraza hierarkia eta arrazismoa kasta sistema baten gisa deskribatzen du. Bi liburuak oso best-seller zerrendetan egonak dira, eta bigarrenaren gainean Origin filma egin zen 2023an, ez bakarrik liburuko tesiak eta pasarteak ilustratuz, baizik eta Wilkersonen beraren bizi-esperientzia eta idazketa prozesua ere gidoian sartuz.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «Isabel Wilkerson» artikulutik itzulia izan da, 2024-04-29 data duen 214667584 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2024-04-29 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ 30 Moments in Journalism. NABJ.
* ↑ Lévesque, François. (2024-01-26). «Origin»: ces castes qui divisent et oppressent. .
* ↑ (Ingelesez) Ide, Wendy. (2024-03-10). «Origin review – Ava DuVernay’s uneven biopic of journalist Isabel Wilkerson and her writing on race» The Observer ISSN 0029-7712. (Noiz kontsultatua: 2024-05-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6077806
* Multimedia: Isabel Wilkerson / Q6077806
# Isabel Zendal erizaina larrialdietako ospitalea

Isabel Zendal erizaina larrialdietako ospitalea (gaztelaniaz: Hospital de Emergencias Enfermera Isabel Zendal) Madrilgo unibertsitate publikoa da, larrialdi medikuntzarako espresuki sortua.] Munduko koronabirus pandemia zela eta, 100 bat egunetan eraiki zuten eta Isabel Díaz Ayuso Madrilgo Erkidegoko presidenteak 2020ko abenduaren 1ean inauguratu zuen.
Valdebebas auzoko ospitalea tamaina horretako ospitale iraunkorrekoko lehena da eta izurrite eta bestelako larrialdietan eskualdeko gainontzeko ospitaleak arintzea helburua du. Bere hiru pabiloietan modulu ezberdinak instalatu daitezke, artatu beharreko larrialdi motaren arabera. 2021eko urtarrilean, Madrilgo Erkidegoko COVID-19 duten pertsonen hartzaile nagusia da. Madrilgo Osasun Zerbitzuko sindikatu batzuek, langileen lanpostu hutsak betetzeko beste ospitale batzuetako osasun-zerbitzuetara bideratu dituztelako, ospitalea kritikatu dute.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «La buena noticia es que tenemos un nuevo hospital. La mala noticia es todo lo demás» elconfidencial.com 2020-12-01.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Así es por dentro el Hospital Isabel Zendal: más de mil camas, última tecnología y aire renovado 14 veces a la hora» El Mundo 2020-12-01.
* ↑ (Gaztelaniaz) Tena, Jose Nunez. (2021-01-19). «El Hospital Zendal, un centro especializado ajeno a las críticas» Euronews.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Así es el nuevo hospital Isabel Zendal» ABC 2020-12-01.
* ↑ (Gaztelaniaz) «El Isabel Zendal ya es el hospital con más pacientes con Covid-19 en Madrid» El Mundo 2021-01-07.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Así es el Hospital Isabel Zendal: sin plantilla propia ni quirófanos» Newtral 2020-12-10.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103190997
* Multimedia: Hospital de Emergencias Enfermera Isabel Zendal / Q103190997