# Olga Bancic

Olga Bancic, errumanieraz: olɡa ˈbant͡ʃik, Pierrette ezizen frantsesez ere ezaguna, jaiotzaz (Chisinau, Errumania, 1912ko maiatzaren 10a - Sttugart, Alemania, 1944ko maiatzaren 10a) Errumaniako ekintzaile komunista judua izan zen, Frantziako erresistentzian izan zuen paperagatik ezaguna. FTP-MOIko eta Missak Manouchian taldeko kidea. Alemaniar indar naziek harrapatu zuten 1943aren amaieran, eta handik gutxira exekutatu zuten. Bancic Alexandru Jar idazle eta FTP-MOIko borrokalariarekin ezkondu zen.

## Biografia

Bancic familia judu batean jaio zen, Chișinău, Besarabia, Errusiar Inperioaren zati zen garai hartan, eta Errumaniako Erresumaren zati bihurtu zen Lehen Mundu Gerraren ondoren. Koltxoi-fabrika batean lan egin zuen 12 urte zituela, eta lan-mugimenduarekin bat egin zuen. Greban parte hartu zuen, eta atxilotu eta ustez, kolpatu egin zuten. Bancic Errumaniako Alderdi Komunistako (PCR) kide bihurtu zen, eta gerora hainbat aldiz atxilotu zuten. 1936an Frantziara joan zen, eta han ezkerreko tokiko aktibistei Gerra Zibilean borrokan ari ziren Espainiako indar errepublikanoei armak eramaten lagundu zien.
Bigarren Mundu Gerra hasi baino lehentxeago, Bancicek Dolores erditu zuen, Alexandru Jarrekin izan zuen alaba. Alabaren izena Dolores Ibárrurirengatik ("la Pasionaria") jarri zion. Alemaniaren okupazioaren hasieran Dolores, familia frantses baten zaintzapean utzi zuen, eta Parisen egoitza zuen Francs-tireurs et partisans - main-d 'ere immigrvre immigrée (FTP-MOI) izenekoekin bat egin zuen. Wehrmacht-en aurkako 100 sabotaje-ekitalditan gutxienez parte hartu zuen, eta lehergaien fabrikazioan eta garraioan pertsonalki parte hartu zuen. Hori, hainbat errepresioren ondorioz ahuldutako PCR hainbat talde autonomotan banatu zenean gertatu zen. Gheorghe Gaston Marin bezala, Bancic Frantziako Alderdi Komunistan sartu zen ekintzaile errumaniarren artean zegoen.
1943ko azaroaren 6an atxilotu zuen Gestapok, eta torturatu egin zuten, baina ez zuen bere kideei buruzko informaziorik eman nahi izan. Manouchiango Taldearen atxiloketaren ondoren, Gestapok propaganda-kartel batzuk argitaratu zituen, l 'Affiche Rouge izenekoak, bere kideak, Bancic barne, "terrorista" gisa deskribatzen zituztenak.
1944ko otsailaren 21ean, bera, Manouchian eta beste 21 pertsona heriotzara kondenatu zituzten; gizon akusatu guztiak egun horretan bertan exekutatu zituzten Fort Mont-Valérienen. Legeak emakumeak Frantziako lurretan exekutatzea eragozten zuenez, Bancic, taldeko emakume bakarra, Stuttgartera deportatu zuten eta bertako espetxeko patioan 32 urte betetzen zituen egun berean, goizeko 6etan burua moztu zioten, eta egun berean lurperatu zuten. Exekuzioaren lekura eraman zutenean, eskutitz bat idatzi zion Dolores alabari, Dolores Jacob izenarekin ezaguna, leihotik bota zuen paper batean.

## Legatua

Bancic-en alarguna, Alexandru Jar, Errumaniara itzuli zen gerraren amaieran, eta erregimen komunista berriaren pean jarri zuen bere karrera. 1950eko hamarkadan, Gheorghe Gheorghiu-Dej-en inguruko alderdiaren zuzendaritzaren aurkari nabarmena izan zen, eta, Mihail Davidoglu eta Ion Vitner-ekin batera, Miron Constantinininescu aktibistaren kritiken aurka egin zuen, "joera intelektual liberalistengatik".
Hainbat kale izendatu ziren Bancicen omenez, eta haren omenezko monumentu txikiak eraiki ziren, Ivryko hilerrian, Ivry-sur-Seinen, horma-plaka batekin batera. Bere izena aktibo bezala erabiltzen jarraitu zuten agintari komunistek, baina erabilerarik gabe geratu zen 1989ko Iraultzaren ondoren. 2005ean, Bedros Horasangian idazle eta kazetaria Bukaresteko funtzionarioen ekimenen aurka agertu zen. Izan ere, bere jarduerak aipatzen zituen eta bere izena zeraman kale baten izena aldatu nahi zuten oroimenezko plaka kendu nahi zuten. "Ez da zuzena eta aliatuen garaipenagatik bere bizitza eman zuen emakume baten oroimena iraintzen du (Errumania alemanekin aliatuta zegoenean!). [...] Frantzian, erresistentzia antifaxistan borrokatu zirenek errespetu osoa dute ".

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 8 «Golda (Olga) Bancic» Holocaust Encyclopedia (US Holocaust Memorial Museum).
* ↑ «Romanians of the French Resistance» Research-repository.st-andrews.ac.uk.
* 1 2 3 "Last letters of The Manouchian Group May, 1944. Olga Bancic" at the Marxists Internet Archive (translated by Mitch Abidor)
* ↑ Victor Frunză, Istoria stalinismului în România ("The History of Stalinism in Romania"), Humanitas, Bucharest, 1990, p. 104
* ↑ Les résistants guillotinés |. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q468191
* Multimedia: Olga Bancic / Q468191