OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Amphiglossus

Amphiglossus Scincidae familiaren barruko Scincinae azpifamilian sailkatutako narrasti genero bat da. Madagaskar eta inguruko uhartetan bizi dira.

## Generoak

* Amphiglossus alluaudi (Brygoo, 1981)
* Amphiglossus andranovahensis (Angel, 1933)
* Amphiglossus anosyensis Raxworthy & Nussbaum, 1993
* Amphiglossus ardouini (Mocquard, 1897)
* Amphiglossus astrolabi Duméril & Bibron, 1839
* Amphiglossus crenni (Mocquard, 1906)
* Amphiglossus decaryi (Angel, 1930)
* Amphiglossus elongatus (Angel, 1933)
* Amphiglossus frontoparietalis (Boulenger, 1889)
* Amphiglossus gastrostictus (O'shaughnessy, 1879)
* Amphiglossus johannae (Günther, 1880)
* Amphiglossus macrocercus (Günther, 1882)
* Amphiglossus mandady Andreone & Greer, 2002
* Amphiglossus mandokava Raxworthy & Nussbaum, 1993
* Amphiglossus melanurus (Günther, 1877)
* Amphiglossus meva Miralles, Raselimanana, Rakotomalala, Vences & Vieites, 2011
* Amphiglossus ornaticeps (Boulenger, 1896)
* Amphiglossus punctatus Raxworthy & Nussbaum, 1993
* Amphiglossus reticulatus (Kaudern, 1922)
* Amphiglossus spilostichus Andreone & Greer, 2002
* Amphiglossus splendidus (Grandidier, 1872)
* Amphiglossus stylus Andreone & Greer, 2002
* Amphiglossus tanysoma Andreone & Greer, 2002
* Amphiglossus tsaratananensis (Brygoo, 1981)
* Amphiglossus valhallae (Boulenger, 1909)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q696573
* Multimedia: Amphiglossus / Q696573
* Espezieak: Amphiglossus
# Amphigenes

Amphigenes Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Amphigenes tartarea da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Amphigenes tartarea | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4748282
* Espezieak: Amphigenes
# Ancienville

Ancienville Aisne departamenduko Frantziako udalerria da, Frantzia Garaia eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aisne departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q864373
* Multimedia: Ancienville / Q864373
# Anci barrutia

Anci barrutia (txinera tradizionalez: 安次区) Txinako barruti bat da, Langfang barruan. Azken zentsuaren arabera 367.670 biztanle zituen 578.4 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q489291
# Ancillo (Argoños)

Ancillo, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Argoños udalerrian dagoen herri bat da. 2017ko erroldaren arabera 115 biztanle zituen.
# Ancillo (Soba)

Ancillo Sobako auzoa da, Kantabrian. 100 biztanle baino gutxiago dituen auzo honen jarduera nagusia abeltzaintza da.

## Erreferentziak

* ↑ Pindado Uslé, Jesús. (2002). Gran Enciclopedia de Cantabria. Cantabria ISBN 8486420296..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5674792
# Anchuras

Anchuras Ciudad Realgo udalerria da, La Jara eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 373 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ciudad Realgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko webgunea.
* Datuak: Q920865
* Multimedia: Anchuras / Q920865
# Antiokiako kaliza

Antiokiako kaliza urrezko erliebeak dituen zilarrezko kopa bat da, bizantziar estiloko apaindura duena eta VI. mendekoa dela kalkulatzen da, 500-550 inguruan. Kopa New Yorkeko Metropolitan Museum Fifth Avenue-n dago 300. galerian, bere siriar bilduman. Graal Santua izateko aukera egotzi dioten kopetako bat da, baina 1980ko hamarkadaren erdialdean faltsutze bat zelako zurrumurruak entzun ziren.
Aurkitu zutenean, kalizaren barruko kopa Graal Santutzat hartzen zen hasieran, Jesukristok Azken Afarian erabilitako kopa. Berriki, zutik dagoen zutikako olio-lanpara bat izan zitekeela ondorioztatu da eta ez kaliza.

## Erreferentziak

* 1 2 «The Antioch "Chalice" | Byzantine | The Met» The Metropolitan Museum of Art, i.e. The Met Museum.
* 1 2 Evans, Helen C.; Holcomb, Melanie; Hallman, Robert. (2001). «The Arts of Byzantium» The Metropolitan Museum of Art Bulletin 58 (4): 1–68. doi:10.2307/3269176..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29385468
* Multimedia: Antioch Chalice / Q29385468
# Antioch udalerria, Lake konderria (Illinois)

Antioch udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Lake konderrian. Azken zentsuaren arabera 27.535 biztanle zituen, 109.3 milia karratu (283 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Antioch udalerrian 10868 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 42.072 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4775039
# Antioch (Kalifornia)

Antioch Kaliforniako hiri bat da. Contra Costa konderrian kokatua dago. 2010ean 102.372 biztanle zituen, 73,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Contra Costa konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q495357
* Multimedia: Antioch, California / Q495357
# Antioch (Ohio)

Antioch Ohioko herri bat da. Monroe konderrian kokatua dago. 2010ean 86 biztanle zituen, 0,27 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Monroe konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2669062
* Multimedia: Antioch, Ohio / Q2669062
# Antiokia (argipena)

Antiokia izenak hainbat adiera du:
Antzinateko hiri askoren izena izan zen Antiokia. Egungo estatuen arabera banaturik hemen:
Turkian:
* Antiokia Oronteskoa edo Antiokia Siriakoa, gaur egun Antakya dena, Hatay probintzian. Hiri honi lotuak dira:
** Antiokiako printzerria, bertan zentratutako estatu gurutzatua, 1098an sortua Lehen Gurutzadaren ondorioz.
** Antiokiako Eliza Ortodoxoa, ekialdeko eliza kristaua.
** Antiokiako patriarkatua, eliza kristau batzuetako jurisdikzio eta buruzagitza.
* Antiokia Migdoniakoa, Mesopotamia zaharrean, gaur egun Nusaybin, Mardin probintzian.
* Antiokia Pisidiakoa edo Antiokia Frigiakoa, Pisida eskualdeam, gaur egun Yalvaç herritik gertu, Isparta probintzian
* Krisaoriarren Antiokia edo Alabanda, Karia eskualdean, gaur egiugo Doanyurt (lehen Arafisar), Aydin probintzian.
* Kommagenako Antiokia edo Samosata, Adyaman probintzian.
* Troadako Antiokia edo Kebrene, oraingo Çanakkale probintzian.
* Kalliroeko Antiokia, Osroeneko hiriburu zaharra, gaur egungo Şanlıurfa.
* Kidnosko Antiokia edo Tarso, Mersin probintzian.
* Antioquia ad Cragum edo Antioquia Parva latinez, baita Antioketa, orain Güney, Antalya probintzian.
* Tauruseko Antiokia, antzinako hiria, seguraski Gaziantep baina batzuen arabera Alepo, Siria.
* Mesopotamiako Antiokia edo Arabiako Antiokia, Viranşehir hiritik gertu.
Iranen:
Iraken:
* Sittacenako Antiokia, geroago antzinako Sittacene, Tigris eta Tornadotus ibaien artean.
* Susianako Antiokia, geroago antzinako Karax, Tigris eta Khoaspes ibaien elkargunetik gertu..
Israelen:
* Antiokia Ptolemaikoa, geroago Akre.
* Antiokia Hippos (Antiochia ad Hippum), geroago Dekapolis,.
Sirian:
* Antiokia Pieria, gaur egun Arwad.
* Antiokia Siriakoa izenez ezaguna, Sirian barik Turkian da, gaur egungo Antakya, antzinako Antiokia Oronteskoa.
* Tauruseko Antiokia, antzinako hiri galdua, batzuen arabera Alepo izan liteke.
Jordanian:
Erdialdeko Asian:
* Antiokia Eszitiakoa, Iaxartes ibaiaren ibarreko hiri galdua, seguruenik egungo Uzbekistanen zena.
* Antiokia Margiana, gaur egun Merv.

## Ikus, halaber

* Antioquiako departamentua, Kolonbiako departamentua.
# Antinoo (mitologia)

Antinoo, Eupeitesen semea, greziar mitologiaren arabera, Peneloperen ezkongai nagusietako bat izan zen honen senar Odiseo kanpoan zen bitartean, Troiako Gerrara joan zena. Bere istoria, Homeroren Odisean kontatzen da. Telemako hiltzen saiatu zen, hau, Menelao bisitatzetik itzuli zenean, baina Telemakok Antinooren erasoetatik ihes egitea lortu zuen. Antinoo, Peneloperen ezkongaietatik, hiltzen lehena izan zen, Odiseok jaurtitako gezi batek, edaten ari zela, zintzurra zeharkatu zionean.

## Erreferentziak

* Odisea IV, 628, 660, 773; XVII, 409; XXII, 8.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q579000
* Multimedia: Antinous son of Eupeithes / Q579000
# Antiokiako Printzerria

Antiokiako Printzerria Lur Santuan zeuden Gurutzatuen estatuetako bat izan zen.

## Jatorria

Musulmanen mendebalderanzko aurrera egiteak, kristauen artean ardura handia sortu zuen. Toki Santuak (Palestina eta Israel) erori ondoren, aita santuak, gurutzadak bezala ezagutzen diren espedizio militarrak bultzatu zituen.
Lehen Gurutzadan, Bohemundo Tarentokoa printzeak, Bizantziar Inperioak musulmanen aurka galdu zituen lurraldeak berreskuratzeko kanpaina arrakastatsu bat egin zuen. Baina, Antiokia hartuz bere kanpaina amaitu ondoren, lurraldea mantendu zuen, printzerri hau sortuz.
Antiokia, antzinako bizantziar hiri bat zen, musulmanek, 10 urte lehenago konkistatu zutena, 1084an. Eta, Konstantinopla gurutzatzean, Alexo I.a Komneno bizantziar enperadoreak, bizantziarrek jada galdutako lurralderantz itzultzen ari ziren gurutzatuen agintari nagusienei konpromiso bat exijitu zien, eta soilik Raimundo IV.a Tolosakoak ez zuen zinik egin.

## Setioa

Antiokia setiatzeko zailtasunen aurrean, Bohemundok, feudo batean sartzeko aukera ikusten du. Lehenik mehatxatu egin zuen, egoitzaren hedapena aldarrikatuz, Italiara laguntza bila itzuliz, baina bere estratega ahalmena eta berarekin zuen armadaren tamaina, gurutzatuentzat ezinbestekoak ziren, hauek, berak nahi zuena agindu ziotelarik, bertan gera zedin. Ondoren, Tatikiosen irteerak, bizantziar enperadorearen ordezkaria zena, traizio bat aldarrikatzeko aukera eman zion, gurutzatuei, bere zina hartzea ahalbidetuko ziena, askatuz. Azkenik, ziurtatua izan ondoren (hiri barneko adimen baten bidez) azkenik sartzeko gai izateko, gurutzadako agintariek, hirian sartzen lehena, hiriaren jabe izango zela agindu zioten. Honela, 1098ko ekainaren 3ko gauerdian, hiria hartua izan zenean, soilik Bohemundoren bandera zegoen hirian.

## Antiokiako printzeak

* Bohemundo I.a Tarentokoa (1098-1111)
* Tankredo Galileakoa erregeordea (1100-1103 eta 1105-1112)
* Bohemundo II.a Antiokiakoa (1111-1130)
* Roger Salernokoa erregeordea (1112-1119)
* Balduino II.a Jerusalemgoa erregeordea (1119-1126 eta 1130-1131)
* Konstanza Antiokiakoa (1130-1163)
* Fulko Jerusalemgoa erregeordea (1131-1136)
* Raimundo Poitiersekoa (1136-1149) (ezkontza bidez)
* Renaud de Châtillon (1153-1160) (ezkontza bidez)
* Bohemundo III.a Antiokiakoa (1163-1201)
* Raimundo IV.a Tripolikoa (1193-1194) erregeordea
* Bohemundo IV.a Antiokiakoa (1201-1216)
* Raimundo Ruben Antiokiakoa (1216-1219)
* Bohemundo IV.a Antiokiakoa (berrezarria 1219-1233)
* Bohemundo V.a Antiokiakoa (1233-1252)
* Bohemundo VI.a Antiokiakoa (1252-1268)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q235030
* Multimedia: Principality of Antioch / Q235030
# Antioch (Illinois)

Antioch Illinoiseko herri bat da. Lake konderrian kokatua dago. 2010ean 14.430 biztanle zituen, 21,27 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lake konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q520010
* Multimedia: Antioch, Illinois / Q520010
# Ana Brnabić

Ana Brnabić (serbieraz: Ана Брнабић; Belgrad, 1975eko urriaren 28a) serbiar politikaria da. Serbiako lehen ministroa izan zen 2017tik 2024ra.
Serbian ikasketak amaitu zituen Michigango Unibertsitatean eta Hulleko Unibertsitatean hezkuntza emanez, eta nazioarteko erakundeekin, atzerriko inbertitzaileekin eta Serbiako administrazio publikoarekin lan egin zuen.
2016an Administrazio Publikoko eta tokiko gobernuko ministro izendatu zuten, eta 2017an lehen ministro. 2019an Serbiako Alderdi Aurrerakoiarekin bat egin zuen. Bere burua Europaren aldekotzat eta teknokratatzat definitu zuen. 2024ko martxoan lehen ministro kargua utzi eta Batzar Nazionaleko presidente izendatu zuten.
Lesbiana da eta 2019an bere bikotekideak haur bat erditu zuen. Bigarren lesbiana eta bosgarren gay-a izan zen gobernu baten buru.
* Datuak: Q26258815
* Multimedia: Ana Brnabić / Q26258815
# Ana Canalias Mestres

Anna Canalias Maestro (Magallón, Zaragoza, 1886 – Molins de Rey, Bartzelona, 1934), Agna Canalias izenez ere ezaguna, maistra, idazlea, pedagogoa eta feminista izan zen.

## Biografia

Aragoiko Magallon herrian jaio arren, haurtzaro osoa Molins de Reyn igaro zuen. 1905ean, irakasle-ikasketak amaitu ondoren, Bartzelonan jarri zen, eta gaueko eskolak eman zituen langile-ateneoan 1910era arte. Eskola horretara hurbiltzen ziren auzoko fabrika-langileak.
1910 eta 1913 artean, Annak Madrilgo Irakasleen Goi Mailako Ikasketen Eskolan formakuntza zabaldu zuen, Irakaskuntza Erakunde Askearen ildo pedagogikoan. Hala ere, gero eta katalanismo handiagoak espainolismo proportzional bat sortzen zuen Madrilgo Eskolako irakasleen sektore batzuetan, eta, beraz, katalanez egindako poesia-argitalpenek sektore haren eraso batzuk eragin zizkioten. 1921ean Palma de Mallorcakoan Eskola Normalean parte hartu zuen plaza lortzeko, eta beste ikaskide batzuekin batera giro kontserbadorean pizgarri bat izan zen. Bere artikulu feministetan, Mallorcako prentsan, esaten zuen bakezaletasuna eta emakumeek legeak egiteko esku hartzeko beharra zegoela, eta, beraz, emakumeen sufragioa lortzeko beharra. Hiri horretan elkarte feminista bat sortu zuen, ekitaldi kulturalak eta takigrafia, jantzigintza eta helduentzako lehen hezkuntzako eskolak antolatuz. 1931n, Espainiako Bigarren Errepublikaren ildo sozio-ideologikoarekin bat egin zuen, baina utzi egin behar izan zuen bere jarduera, 1933an bihotzeko gaixotasun bat zuela eta.
1934an hil zen Molins de Reyn.

## Bibliografia

* Cabaleiro Manzanedo, Julia (1999). "Un diàleg amb l'escriptura d'Agna Canalias Mestres". L'espai. Molins de Rey: 2, or. 83-87.
* DDAA (1975). Les cinc branques (Poesia Femeninoa Katalana). Bartzelona: Romero Industria Grafikoa.
* Peñarrubia, Isabel (2008).Moviment feminista i sufragi a Mallorca (segle XX). Palma: Ediciones Documenta Balear.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Diccionai Biogràfic de Dones. Anna Canalias Mestres. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19997763
* Multimedia: Anna Canalias i Mestres / Q19997763
# Ana Brunswick-Lüneburgekoa

Ana Brunswick-Lüneburgekoa (Celle, 1502ko abenduaren 6 – Szczecin, 1568ko azaroaren 6a) Brunswick-Lüneburgeko dukesa izan zen jaiotzez eta Pomeraniako dukesa ezkontzaz. Henrike I.a Lüneburgekoa eta Margaritaren alaba izan zen.
1525eko otsailaren 2en Szczecinen ezkondu zen Barnim XI.a Pomeraniakoarekin. Ezkontzaren ondorioz Barnimek babesa eman zion Anaren aitari. Dotearen truke Anak Stolpeko (Słupsk) barrutia eta hiria lortuko zuela zin egin zuen, baina 1536an Rügenwalde (Darłowo) emango ziola esan zion. Ana bere senarraren aurretik hil zenez, ez zuen inongo hiririk jaso.
* Datuak: Q107722
* Multimedia: Anna of Brunswick-Lüneburg / Q107722
# Ana Botín

Ana Patricia Botín-Sanz de Sautuola O'Shea (Santander, Espainia, 1960ko urriaren 4a) espainiar bankaria da. 2014ko irailaren 10etik Banco Santander Taldeko presidentea da.

## Kanpo estekak

* Ana Patricia Botín - Twitter
* Datuak: Q299646
* Multimedia: Ana Botín / Q299646
# Ana Bretainiakoa

Ana Bretainiakoa (frantsesez: Anne de Bretagne; bretainieraz: Anna Vreizh; Nantes, 1477ko urtarrilaren 25a - Blois, 1514ko urtarrilaren 9a) Bretainiako dukesa eta, bitan, Frantziako erregina ezkontidea izan zen. Karlos VIII.a Frantziako erregearekin ezkondu zen 1491. urtean. 1498an alargundu eta Luis XII.arekin ezkondu zen bigarrenik.
Oso emakume inteligentea izan zen. Gertukoen influentzia-borroketan pieza estimatua izan zen baina bere dukerriaren aldeko independentzia mantentzeko lana biziki estimatua da bretoien artean.
Zuhaitz genealogikoa :
Charles Orlando, Dauphin of France
Charles de France
François de France
Anne de France
Louise de France
Richard, Count of Étampes
Charlotte of Valois
Frantzisko II.a Bretainiakoa
Marguerite, Countess of Vertus
Francis III
Ana Bretainiakoa
Gaston IV.a Foixkoa
Klaudia Frantziakoa
Henrike II.a Frantziakoa
Margarita Foixkoa
Leonor I.a Nafarroakoa
Magdalena Valoiskoa
Charles II de Valois, Duke of Orléans
Margaret of France, Duchess of Berry
Anna of Este
Alfonso II d'Este
Renee of France
Lucrezia d'Este
Eleonora d'Este
Luigi d'Este :

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q201143
* Multimedia: Anne de Bretagne / Q201143
# Ana Bărbosu

Ana Bărbosu (2006ko uztailaren 26a , Focșani, Vrancea, Errumania) errumaniar gimnasta da, brontzezko domina olinpikoa irabazitakoa Parisen 2024an.

## Ibilbidea

2024ko Europako Txapelketan laugarren postua lortu zuen, bai jauzietan, bai Errumaniarekin taldekakoan. Horrela, Errumaniako emakumeezkoen gimnastika taldean sailkatu zen Parisko 2024ko Olinpiar Jokoetarako.

### Paris 2024

Parisko Olinpiar Jokoetako gimnastika lehiaketan, Barbosu hirugarren postuan geratu zen zoruko proban, baina ez polemika gutxirekin. Izatez, dominen banaketa zeremonian ez zen egon, eta han brontzea eta hirugarren postua Jordan Chiles estatubatuarrak jaso zuen: une gogoangarria izan zen gainera, zeren argazki historikoa egin zuten podiumean, erdian Rebeca Andrade brasildarra zela (urrea), ezker-eskuin Simone Biles (zilarra) eta Chiles estatubatuarrak, lehen aldia izan behar baitzen gimnastikan Joko Olinpikoetan hiru emakumezko beltzek osatzen zutena podium osoa.
Baina argazkikoa ez zen azkenean dominen zerrendan gauzatu, zeren helegiteen ondorioz, Chilesen puntuaketa jaitsi egin zuten, estatubatuarra 5. geratuz sailkapenean eta hirugarren tokia Barbosuk hartu zuelarik.
Ana Barbosuk jokoak amaitu eta 5 egunera jaso zuen domina Errumanian, besteak beste Marcel Ciolacu lehen ministroa bertan zelarik ekitaldian (aurretik polemikan parte hartzea izan zuen Ciolacuk Errumaniaren kontrako bidegabekeria egin zelakoan dominen banaketan) Chilesek kolpe latz eta egoera bidegabetzat jo zuen gertatua.

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Osan, Adina. (2024-05-04). «Gimnastică: Ana Bărbosu, locul 4 în finală la sărituri, la CE de la Rimini» News.ro (Noiz kontsultatua: 2024-08-22).
* ↑ (Ingelesez) «Jordan Chiles' Olympic medal taken away after court reverses controversial score» UNILAD 2024-08-11 (Noiz kontsultatua: 2024-08-12).
* ↑ (Gaztelaniaz) sjv, CNNEspañol. (2024-08-16). «La gimnasta rumana Ana Barbosu recibe el bronce después de que despojaran a Jordan Chiles de la medalla» CNN (Noiz kontsultatua: 2024-08-18).
* ↑ (Gaztelaniaz) Liotti, Belén. (2024-08-15). «La gimnasta estadounidense Jordan Chiles dice que haber sido despojada de la medalla de bronce "se siente injusto" y un es "golpe duro"» CNN (Noiz kontsultatua: 2024-08-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q104275668
* Multimedia: Ana Bărbosu / Q104275668
# Antigono III.a Mazedoniakoa

Antigono III.a Mazedoniakoa edo Antigono III.a Doson, (antzinako grezieraz: Ἀντίγονος Γ΄ Δώσων), Mazedoniako errege bat izan zen, Doson ezizena zuena (K.a. 280-K.a. 221). Antigono II.a Gonatasen semea eta Demetrio Poliorzetesen biloba zen. Bere anaia Demetrio II.a Mazedoniakoa K.a. 229an hil ondoren, Mazedoniako tronura iritsi zen, benetako oinordekoa zen Filipo V.a Mazedoniakoa, bere ilobaren ordez, 12 urte zituena eta erregina alarguna zen Fithiarekin ezkondu zena.
Akaiar Ligari laguntzera joan zen Kleomenes III.a Espartakoak zuzendutako Etoliar ligaren aurkako gerran. Antigonok, Selasiako guduan garaitzea lortu zuen, non, espartar armada, ia erabat deuseztatua izan zen, Antigonok, Espartaren monarkia ezabatzeko probestu zuen egoera, Greziaren gaineko mazedoniar nagusitasuna lortuz. Hurrengo urtean hil zen, Iliriarren aurkako gudu batean.
Hil ondoren, bere oinordekoa, bere iloba Filipo V.a Mazedoniakoa izan zen, Demetrio II.aren semea eta printze gaztea, gainera, Antigonok adoptatu zuena.
* Datuak: Q108816
* Multimedia: Antigonus III Doson / Q108816
# Antigua (Las Palmas)

Antigua Fuerteventura uhartean eta Las Palmasko probintzian kokatzen den udalerri kanariarra da.
Gaztelatarrek Kanariak konkistatu baino lehen, Fuerteventurako gunerik populatuenetakoa zen.
Arraunketa finkoan aritzen den Club de Remo Txampa Antiguan sortu zen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Antiguako Udalaren webgunea
* Datuak: Q575670
* Multimedia: Antigua (Fuerteventura) / Q575670
# Antigono Monoftalmos

Antigono Monoftalmos edo Antigono I.a Begibakarra (antzinako grezieraz: Ἀντίγονος ὁ Μονόφθαλμος, Antígonos Monoftalmos; K.a. 382-K.a. 301), Filipo II.a Mazedoniakoa eta Alexandro Handiaren zerbitzura zegoen noble, jeneral eta satrapa mazedoniarra izan zen. Ondoren, diadokoen artean nabarmenetako bat, jeneralek euren artean banatu zuten Alexandro Handiaren inperioa eta elkarren artean, hogei urte inguru iraun zuten gerra eta gatazken protagonista izan ziren, botere osoa lortzeko asmoa zela eta.

## Gertaera militarrak

Alexandro Handia hil ondoren, bere jeneralek bere inperioa banatu zuten. Eta hogei urtez, elkarren artean borrokan eta gerran ibili ziren boterea lortzeko asmoz. Diadoko (διαδοχοσ) zeritzenak izan ziren, ondorengo edo oinordekoak. Antzinako jeneral hauen ondoren, epigono (επιγονος) zeritzenek gobernatu zuten, ondoren jaiotakoak edo ondorengoak. Boterea eta nagusitasuna lortzeko euren arteko borrokak ia berrogeita hamar urte iraun zuen, K.a. 281 arte, urte honetan, diadokoetako azkena zen Seleuko hil zelarik.
Ptolomeo (ondoren Egiptoko Ptolomeo I.a Soter izango zena, Egiptoko Ptolomeotar dinastiaren abiarazlea) eta Seleukorekin (ondoren Seleuko I.a Nikator izango zena, Seleukotar dinastiaren abiarazlea) batera, Antigono Alexandrorekin joan zen honek Persiaren aurkako gerra hasi zuenean, K.a. 334ko udaberrian. Elkarrekin, Helespontoa zeharkatu zuten, 35.000 soldadu inguruko armada batekin, Mazedonia eta Grezia osotik zetozenak. Alexandrok, Antigono, bere konkistetan laguntzeko zaharregitzat jotzen zuenez, Frigiaren kargu utzi zuen (K.a. 333) non hamar urtez gobernatu zuen.
Alexandro Handia hil ondoren, Antigonok ia Alexandroren inperio osoa bereganatu zuen (errege altxorra bereganatzeaz gain), bere agindupean, Alexandrok konkistatutako lurralde guztiak batzeko asmoz. Bitiniako ordezkari militar eta gobernari izan zen (Askanius lakuaren ertzean), eta, beranduago, K.a. 316an, Antigonia hiria sortu zuen, ondoren Nizea bezala ezaguna izango zena (gaur egungo Iznik, Turkian).
Baina gainontzeko jeneralak bere aurka egon ziren, eta Ipsoseko guduan borrokatu zuten elkarren aurka, K.a. 301ean, Frigian, Asia Txikiaren erdian. Gudu honetan hil zen. Bere semea Demetrio Poliorzetes izan zen, Mazedoniako errege izatera iritsi zena. Historialariek adierazten dutenez, Antigono eta Demetrio, Alexandro hil ondoren diadokoen artean egon ziren ika-mika eta borroken pizleak eta, neurri batean, arduradunak izan ziren.

## Bibliografia

* Historia Universal Oriente y Grecia de Ch. Seignobos. Editorial Daniel Jorro, Madrid 1930
* Grecia cuna de Occidente de Peter Levi. Ediciones Folio S.A. ISBN 84-226-2616-0
* La Historia y sus protagonistas. Ediciones Dolmen. 2000
* Datuak: Q200401
* Multimedia: Antigonus I Monophthalmus / Q200401
# Antigorita

Antigorita silikato motako minerala da eta serpentine subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Antigorita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Mg3(Si2O5)(OH)4}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Antigorite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2252850
* Multimedia: Antigorite / Q2252850
# Antigrabitate

Antigrabitatea grabitatearen aurkako indar teorikoa da, galaxien banaketaren erruduna. Energia ilunarekin erlazionatuta dago, horrek ere grabitatearen aurka jotzen baitu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q575625
* Multimedia: Anti-gravity / Q575625
# Anisocampa

Anisocampa Campodeidae familiako generoetako bat da. Rhabdura taldeko hexapodoak dira.

## Ikus, gainera

* Diplura
* Datuak: Q12253571
* Espezieak: Anisocampa (Anisocampa) lateralis
# Anisoceras

Anisoceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko beheko estratuetan eman zen.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Sepkoski, Jack. Sepkoski's Online Genus Database - Cephalopodes. (Noiz kontsultatua: 2010-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q753085
# Anasagasti (Buenos Aires)

Anasagasti Argentinako Buenos Aires probintzian dagoen Navarro barrutiko landa eremua da.

## Biztanleria

INDEC 2001 eta 2010eko errolda nazionaletan, landa-biztanleria sakabanatuta zegoen.

## Ikus, gainera

* Anasagasti geltokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5674539