# Banangoa

Banangoa Durangaldeko dantza da, txistu eta danbolinaren doinuak jarraituz egiten da. Herriko eta auzo edo kofradietako jaietan zortzi lagunek egiten dituzte dantzok, txistulariak lagunduta. Lehen Banakoa izena ere erabiltzen zen, baina orain Banangoa erabiltzea lehenesten da.
Dantzari-dantza dantza sortako hirugarrena da. Banangoa (hirugarrena), Binangoa (laugarrena), Launangoa (seigarrena) eta Zortzinangoan (lehenengoan), dantzariek ez dute tresnarik (makila edo espata) eta dantzari-kopuruen arabera txandaka egiten dute, bakoitzak bere trebezia erakutsirik. Banangoan dantzariak banan-banan ateratzen dira besteen aurrera oinarrizko zortziko oso bat dantza egitera.

## Dantzarien mugimenduak

Hiru zati bereiz ditzakegu: lehena Zortzinangoaren lehen zatiari dagokio, horrela zati hau bukatzean dantzarien posizioak hasieran posizioetan alderantzikatuta geratzen diren arte;
| Hasieran | Hasieran | Bukaeran | Bukaeran |
| 1a | 1b | 4a | 4b |
| 2a | 2b | 3a | 3b |
| 3a | 3b | 2a | 2b |
| 4a | 4b | 1a | 1b |
Bigarren zatian, dantzariak banan-banan taldearen aurrealdera irtengo dira eta dantzaren oinarrizko pausoetan dituzten trebetasun pertsonalak erakutsiko dituzte;
| Hasieran | Hasieran | 1. dantzaria | 1. dantzaria | 1. dantzaria | 2.dantzaria | 2.dantzaria | 2.dantzaria | 3.dantzaria | 3.dantzaria | 3.dantzaria | ... | 8. dantzaria | 8. dantzaria | 8. dantzaria | Bukaeran | Bukaeran |
| 4a | 4b | | 1a | | | 1b | | | 2a | | ... | | 4b | | 4a | 4b |
| 3a | 3b | 4a | | 4b | 1a | | 4b | 1a | | 1b | ... | 4a | | 3b | 3a | 3b |
| 2a | 2b | 3a | | 3b | 4a | | 3b | 4a | | 4b | ... | 3a | | 2b | 2a | 2b |
| 1a | 1b | 2a | 1b | 2b | 3a | 2a | 2b | 3a | 2b | 3b | ... | 2a | 1a | 1b | 1a | 1b |
Azkenik, berriro ere talde osoak jarduten du eta hasiera-hasierako posizioetara itzultzen da..
| Hasieran | Hasieran | Bukaeran | Bukaeran |
| 4a | 4b | 1a | 1b |
| 3a | 3b | 2a | 2b |
| 2a | 2b | 3a | 3b |
| 1a | 1b | 4a | 4b |

## Dantzari-dantzako 3. dantza

Guztira dantzari-dantzak zortzi atal hauek ditu hasierako Agintariena (edo Ikurrin dantza) sarreraren ondoren:
* Zortzinangoa
* Ezpata joko txikia
* Banangoa
* Binangoa
* Ezpata joko handia
* Launangoa
* Makil jokoa (edo Makil dantza)
* Txotxongiloa (edo Txakarrenkoa).
* Bizkaiko dantzak (1969)
* Bizkaiko dantzak (1969)
* Bizkaiko dantzak (1984)
* Bizkaiko dantzak (1984)

## Jatorria

Dantza honen sorrerari ezin zaio data zehatz bat ezarri. Durangaldeko tradizioan sortutako dantza-sorta da. Humdboldt alemaniarrak 1881ean deskribatu zuen. Txelu Etxebarria begoñatarrak, 28 urtez dantzari aritu ondoren, liburuak argitaratu zituen 1969an eta 1990an.
Gaur egun, Dantzari Dantzako gainerako dantzak bezala, Abadiño, Berriz, Garai, Iurreta, Izurtza eta Mañarian ikus dezakegu, baina iraganean merindade osoan zabaldu zela uste da.

## Erreferentziak

* 1 2 DANTZARI-DANTZA - Urte sasoiak. Labayru eta Ikastolen elkartea (Noiz kontsultatua: 2022-01-30).
* ↑ Larrinaga, Josu. «Dantzari-dantza - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2022-01-30).
* 1 2 3 4 5 «Euskal Herriko Dantzak | Banango» www.dantzak.eus (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* ↑ San Pedro 2011 - Dantzari Dantza: Banako. (Noiz kontsultatua: 2022-01-30).
* ↑ Cosicas agoizkas. (2008-06-26). Banangoa (Dantzari dantza). (Noiz kontsultatua: 2024-10-06).
* ↑ «Mutilen dantzak» garaltxu 2010-12-18 (Noiz kontsultatua: 2022-01-30).
* ↑ Etxebarria Goiri, Txelu. «Bizkaiko Dantzak = Danzas de Bizkaia» www.katalogoak.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2022-01-30).
* ↑ «j.l. de etxebarria y goiri -bizkai'ko dantzak / - Comprar Libros de Biografías en todocoleccion - 16391570» www.todocoleccion.net (Noiz kontsultatua: 2022-01-30).
* ↑ Etxebarria y Goiri, J. L. de. (1984). Bizkai'ko dantzak danzas de Vizcaya. Caja de Ahorros Vizcai��na PMC 434432027. (Noiz kontsultatua: 2022-01-30).
* ↑ «Zuzendari ohiak» Coro Garaizarko Matsorriak (Noiz kontsultatua: 2022-01-29).

## Kanpo estekak

* Larrinaga, Josu. «Dantzari-dantza - Auñamendi Eusko Entziklopedia» Aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus
* Banango. dantzan.eus atarian 20 tik gora bideo. lehenengoa 1921ekoa.
* «Euskal Herriko Dantzak | Banango» www.dantzak.eus. argazkia, audioa eta bideoa
* Datuak: Q130453948