# Aturriko txalupak

Txalupa Euskal Herriko Aturri ibaian gainean txalupen sarea da. Sarea bi line osatzen du, Baionaldea eskualdean, 3 udalerritan banatuta.
Txalupak 2017ko irailaren 22an inauguratu zen A2 linearekin, Boufflers eta Bergeret artean, eta 2019ko abuztuaren 10an A1 linea inauguratu zen Baionako herriko etxea eta Briselames artean.
Txik Txak marka komertzialaren pean jarduten du, Ipar Euskal Herriko garraiobide guztiak biltzen dituen Euskal Hirigune Elkargoaren barruan.

## Historia
### Santizpiritako ibai jinkaria

2017ko urtarrilean hirigune guztiak Euskal Hirigune Elkargoan batu zirenean, Iparraldeko garraio publikoko sare guztiak (Chronoplus, Hegobus, etab.) haien eskuetara pasatu ziren, hiriarteko lineak izan ezik (Transports 64), horiek departamenduaren esku jarraitzen baitzuten.
Horri esker, Tram'Busak argia ikusi zuen azkenean eta 2017an hasi ziren lanak. Horien artean, nabarmentzekoa da Santizpirita zubia (ordura arte Baionako udalerriaren ardatz nagusia zena) bi urtez ixtea, Aturri ibaiaren ezkerraldearen eta eskuinaldearen artean. Zubia konponduko zen, 1848an eraikia eta 1912an handitua, galtzadan pitzadurak, krokagailu korrokoiak eta asfaltoaren egoera txarra zituena. Horrez gain, ibilgailu pribatuak zubian duen lekua murrizteko erabiliko litzateke, disuasio-efektu gisa, eta Tram'Busaren bi lineak igarotzen uzteko. Maubèc kalea ere itxi egin zen, eta, horren ondorioz, hiria zeharkatzen duten ibilbideak asko birbanatu ziren, ekarri zuen.
Itxiera horien ondorioak arintzeko, Chronoplus sareak eta Baionako Udalak 15 metroko luzera zuen itsasontzi txiki bat, "Adèle" izenekoa, jarri zuten martxan 2017ko irailaren 22an, Bergeret eta Boufflers ontziralekuak lotzen zituena, Aturri ibaiaren bi ertzetan. Zerbitzua doakoa zen eta 45 plaza zituen. Asmoa zen astelehenetik larunbatera zirkulatzea, 15 minutuko tarte erregularretan, goizeko 7etatik arratsaldeko 8etara. Gainera, Baionako jinkariaren ibilbidea aldatu zen intermodalitate hobea ahalbidetzeko.
2018ko apirilean, "Adèle" ontzia "U-Portu" itsasontziak ordezkatu zuen, diesel-gasolina hibridoa, zerbitzu ekologikoagoa ziurtatzeko. Orduan, ibai jinkaria behin betiko txalupa bihurtzeko aukera planteatu zen, Santizpirita zubiaren lanen ondoren zerbitzua emateari utziko ez ziona. Lanak 2018ko ekainean amaitu ziren, baina Euskal Hirigune Elkargoak "U-Portu" zerbitzuaren amaiera uda amaierara arte luzatu zuen.
Orduan, "U-Portu" etengabe uzteko aukera Chronoplus sareko beste linea bat bezala hartu zen, baina, beharbada, geldialdiak hobetuz joan ziren. 2018ko uztailean, Baionako portuaren inguruan Bokale eta Angelu lotuko zituen ibai jinkariaren aukera aztertzen hasi ziren.

### Txalupa sortzea

2019ko abuztuan, aurreko urteko azterketaren ondorioz, ibai jinkaria zerbitzu berri bat inauguratu zen, "Txalupa" izenekoa, Angeluko Briselames eta Bokaleko ontziralekuen artean, Baionako herriko etxeko ontziralekuraino, Baiona Handian. Euskal Hirigune Elkargoaren aurreikuspenen arabera, 100 000 bidaiari espero zituzten urtean, bi ibilbiderekin: udakoa, Baiona eta Angelu artean, eta negukoa, Baiona eta Bokale artean. Jean-Rene Etxegarai lehendakariaren hitzetan, "auto-gidarien eguneroko joan-etorrien alternatiba" zen. Itsasontziaren kostua milioi eta erdi eurokoa izan zen, eta horri ustiapenekoak gehitu behar zitzaizkion, 974 000 €, eta ontziralekuen egokitzapena, 200 000 €. "Txalupa"-ko pasatzeko maiztasuna ordubetean definitu zen noranzkoaren arabera, eta zehaztu ziren tarifak 1 € izan ziren bidaia bakoitzeko, 2 € 24 orduetan eta 8 € 10 bidaiak.
2019ko irailean Txik Txak sarea sortu zenean, Chronoplus sarea sare horretako kide bihurtu zen, eta hala "U-Portu" nola "Txalupa" sareak Txik Txak Txalupa izena hartu zuen. Bi zerbitzuak A1 (Baiona-Bokale-Briselames) eta A2 (Boufflers-Bergeret) linea gisa etiketatu ziren, eta ordainketa-sisteman eta sareko billeteetan txertatu ziren.

### Santizpiritako lineko ixtea

2020ko irailean, A2 (Boufflers-Bergeret) linea kenduko zutela iragarri zuten, bidaiari faltagatik, Euskal Hirigune Elkargoaren arabera. Arduradunek azaldu dutenez, 2019ko irailean eta 2020ko otsailean Santizpirita zubia ireki ondoren, bidaiarien kopurua % 61 jaitsi zen. Gainera, Txik Txaken 2 , 4 eta 32 lineek Santizpirita auzoari zerbitzu hobea ematea ahalbidetu zuten, eta, ondorioz, Baiona Ttipiarekin eta Baiona Handiarekin loturak izatea. Hala ere, Baionako Udala eta Euskal Hirigune Elkargoa Santizpiritako txalupa zati batean eta lurrez ordezkatzeko jinkaria berri bat sortzea aztertzen ari zirela iragarri zen. Aipatu zen, halaber, A1 linearen maiztasuna puntako orduetan handitzea aztertzen ari zirela.

## Sarea

Sareak bi linea ditu, guztira 3 udalerri, 4 ontziraleku eta 6 kilometro egiten dituzte.
Txalupa :
| A1 A2 ||||||||||
| Linea | Deskribapena | Deskribapena | Deskribapena | Deskribapena | Deskribapena | Deskribapena | Deskribapena | Deskribapena | Deskribapena |
| A1 | BAIONA Herriko Etxea ↔ BOKALE Ontziralekua — ANGELU Briselames | BAIONA Herriko Etxea ↔ BOKALE Ontziralekua — ANGELU Briselames | BAIONA Herriko Etxea ↔ BOKALE Ontziralekua — ANGELU Briselames | BAIONA Herriko Etxea ↔ BOKALE Ontziralekua — ANGELU Briselames | BAIONA Herriko Etxea ↔ BOKALE Ontziralekua — ANGELU Briselames |
| A1 | Irekiera 2019ko abuztuaren 10a | Itxitera - | Luzera 5,90 km | Iraupena 30 min | Geldialdiak 4 |
| A1 | Ibilgailuak 1 | Jabea Euskal Hirigune Elkargoa | Eragilea Keolis Euskal Kosta-Aturri | Irisgarritasuna | Mapa A1 linea |
| Udalerriak: Baiona, Bokale eta Angelu |||||
| Eskualdeak: Baionaldea |||||
| Maiztasunak:  Astelehendik ostiralera: 45' Larunbatak: 75' Jaiegunak: 75' |||||
| Oharrak: Briselamesko ontziralekuak udako hilabeteetan bakarrik ematen du zerbitzua Azken eguneratzea 2021eko maiatzaren 5an. |||||
| iea A1 linea (Txik Txak)BAIONABaionako herriko etxea T1 T2 4 6 32 50 N1 N2 • Grenet Zubia 56 BokaleBokale 30 42 56 ANGELUBriselames 36 38 |||||
| A2 | BAIONA Boufflers ↔ BAIONA Bergeret (DESAGERTUTA) | BAIONA Boufflers ↔ BAIONA Bergeret (DESAGERTUTA) | BAIONA Boufflers ↔ BAIONA Bergeret (DESAGERTUTA) | BAIONA Boufflers ↔ BAIONA Bergeret (DESAGERTUTA) | BAIONA Boufflers ↔ BAIONA Bergeret (DESAGERTUTA) |
| A2 | Irekiera 2017ko irailaren 22a | Itxitera 2020ko urriaren 5a | Luzera 0,26 km | Iraupena 4 min | Geldialdiak 2 |
| A2 | Ibilgailuak 1 | Jabea Euskal Hirigune Elkargoa | Eragilea Keolis Euskal Kosta-Aturri | Irisgarritasuna | Mapa A2 linea |
| Udalerriak: Baiona |||||
| Eskualdeak: Baionaldea |||||
| Maiztasunak:  Astelehendik ostiralera: 15' Larunbatak: 15' |||||
| Oharrak: Azken eguneratzea 2021eko maiatzaren 5an. |||||
| iea A2 linea (Txik Txak) — DESAGERTUTABAIONABoufflers 11 12 13 5 6 30 48 50 • Bergeret 4 32 XL'R 26 |||||

### Ontziralekuak

Dauden 4 ontziralekuak hurbileko erreferentzia leku baten izena jasotzen dute. Hala, Baionako herriko etxearen ondoan dagoen geltokiak Baionako herriko etxea du izena, eta Bokalen dagoen tokian dagoenak, Bokale.

### Disuasio-aparkalekuak

Gaur egun, ez dago disuasio-aparkaleku ofizialak.

## Ustiapena

Gaur egun, Keolis Euskal Kosta-Aturri enpresak ustiatzen du sarea.

### Flota

Sarean 2 ibilgailuk egiten dute lan guztira.
| Izena | Zenbakia | Urtea | Luzera (m) | Edukiera | Mugikortasun urriko lekuak | Ateak | Lineak |
| Txalupa | 1 | 2019 | 18,20 | 76 | 5 | 1 | A1 |
| U-Portu | 1 | 2018 | 20 | 60 | 2 | 1 | A2 |
| Adèle | 1 | 2017 | 15 | 45 | 2 | 1 | |

### Tarifak

2022ko uztailaren 4tik aurrera, Txik Txak sareko tarifak bateratu egingo dira, eta berdin-berdinak izango dira linea eta zerbitzu guztietarako, SNCFk emandako tren-zerbitzuetarako izan ezik, horiek garraio-titulu propioak baitituzte.
USTEKABEKO TXARTELAK :
| Txartela | Deskripzioa | Prezioa |
| Bidaia 1eko tiketa | Txartel arrunta (joanekoa bakarrik: linea-aldaketak, 90 minutura arte gehienez) | 1,20 € |
| Banku-txartela | Ticket 1 voyage (banku-txartela zuzenean makina balidatzailera hurbilduz ordaintzen da) | 1,20 € |
| SMS tiketa | Ticket 1 voyage (SMS bat 93064 zenbakira bidalita ordaintzen da, BUS + linearekin) | 1,20 € |
| Libre txartela | Joaneko txartela (garraio-titulu pertsonal eta besterenezina, hilaren amaieran ordaintzen da) | 0,96 € |
| 10 Bidaiako tiketa | 10 txartel arruntak (joanekoa bakarrik: linea-aldaketak, 90 minutura arte gehienez) | 9,60 € |
| Egun 1eko txartela | Bidaia mugagabeak 24 orduz sare osoan zehar | 3,50 € |
| 7 eguneko txartela | Bidaia mugagabeak 7 egunez sare osoan zehar | 13,00 € |
| Taldeño tiketa | Gehienez 5 lagunentzako joan-etorriko txartela (linea-aldaketak, 90 minutura arte gehienez) | 6,00 € |
| 7 eguneko taldeño tiketa | Gehienez 5 lagunentzako bidaia mugagabeak 7 egunez sare osoan zehar | 40,00 € |
| Euskopass | Joan-etorriko txartel konbinatua Euskotrenekin Baiona eta Donostia artean Hendaiatik | 5,50 € |
| txartela | Edozein garraio-titulu kargatzeko euskarri berrerabilgarria | 0,20 € |
ABONAMENDUAK :
| | Hilabete 1eko abonamendua | Urte 1eko abonamendua |
| 28 urtez pekoak | 20 € / hilabetea | 8 € / hilabetea |
| 28-65 urtekoak | 36 € / hilabetea | 29 € / hilabetea |
| 65 urtez goitikoak | 25 € / hilabetea | 20 € / hilabetea |

## Etorkizuna

Ez dago proiektuak etorkizunera.

## Erreferentziak

* 1 2 (Frantsesez) «Baiona: ibai jinkaria inauguratu zen ostiralean» SudOuest.fr (Noiz kontsultatua: 2021-05-05).
* ↑ (Frantsesez) «Euskal Kostaldeko Tram'Busa: atzerapenak saihesteko doikuntza teknikoak.» SudOuest.fr (Noiz kontsultatua: 2021-03-20).
* ↑ (Frantsesez) «Euskal Kostaldeko etorkizuneko Tram'Busa, Marseillan aurkeztua.» SudOuest.fr (Noiz kontsultatua: 2021-03-21).
* ↑ (Frantsesez) «Baiona: Tram'Busera itzultzeko lanei buruzko puntua» SudOuest.fr (Noiz kontsultatua: 2021-03-21).
* ↑ (Frantsesez) «Biarritz: behar den Tram'Busaren lanen egutegia» SudOuest.fr (Noiz kontsultatua: 2021-03-21).
* ↑ (Frantsesez) «Tram'Busa Iparraldean: proiektua Baionan, Angelun eta Biarritzen» https://www.trambus-paysbasque.fr/ (Noiz kontsultatua: 2020-04-06).
* ↑ (Frantsesez) «IRUDIAK - Baionako lehen ibai-jinkaria hartu dugu!» France Bleu 2017-09-22 (Noiz kontsultatua: 2021-05-05).
* ↑ (Frantsesez) «Baiona: urteko ibai jinkari batean, eman zure iritzia» SudOuest.fr (Noiz kontsultatua: 2021-05-05).
* ↑ (Frantsesez) «Baiona: aldi baterako ibai jinkaria urteko ontzi bat izan daiteke» SudOuest.fr (Noiz kontsultatua: 2021-05-05).
* ↑ (Frantsesez) «Ipar Euskal Herria: ibai ontzi bat Bokale eta Angelu artean proiektatua» SudOuest.fr (Noiz kontsultatua: 2021-05-05).
* ↑ (Frantsesez) «Baionatik Angelura, Bokale zeharkatuz, Txalupa izeneko Atturriko ibai jinkari berri bat» France Bleu 2019-07-16 (Noiz kontsultatua: 2021-05-05).
* ↑ (Frantsesez) «Baiona: "Txalupa" ontzia larunbatean, abuztuak 10, ibiliko da Atturri ibaian» SudOuest.fr (Noiz kontsultatua: 2021-05-05).
* ↑ (Frantsesez) «Ipar Euskal Herria: Baiona eta Angelu arteko ibai-ontzi berri bat» France 3 Nouvelle-Aquitaine (Noiz kontsultatua: 2021-05-05).
* ↑ (Frantsesez) «Euskal Herria: Txik txak sareak garraiobide guztiak estaliko ditu.» Ville, Rail et Transports 2019-04-01 (Noiz kontsultatua: 2020-04-06).
* ↑ (Frantsesez) Roux, Willy. (2020-09-21). «Baionako Santizpiritako txalupa jinkari baten ordezkatu ditu» www.mediabask.eus (Noiz kontsultatua: 2021-05-05).
* ↑ «Txalupa jinkari elektriko batez ordezkatua Santizpiritan» www.communaute-paysbasque.fr (Noiz kontsultatua: 2021-05-05).
* ↑ (Frantsesez) «Baiona: agur Santizpiritako txalupari eta kaixo Santizpiritako jinkariari» SudOuest.fr (Noiz kontsultatua: 2021-05-05).
* ↑ «Keolisek Euskal Kosta-Aturriko garraio publikoa ustiatuko du.» www.keolis.com (Noiz kontsultatua: 2020-04-08).
* ↑ (Frantsesez) Txik Txak. «Txartelak eta abonamenduak» www.txiktxak.eus (Noiz kontsultatua: 2022-06-26).

## Ikus, gainera

* Txik Txak
* Euskal Hirigune Elkargoa

## Kanpo estekak

* Txik Txak sareko webgune ofiziala
* Datuak: Q106714899