OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eskoziera

    Artikulu hau Eskoziako germaniar hizkuntzari buruzkoa da; Eskoziako zelta hizkuntza gaitzat duena beste hau da: «Eskoziako gaelera»
Eskoziera (hizkuntza hartan, Scots edo Lallans) Eskoziako lurralde behereetan hitz egiten den germaniar hizkuntza bat da. Ipar Irlandako eta Irlandako Errepublikako lurralde batzuetan ere mintzatzen da. Eskoziako gaelerarekin batera, Eskoziako berezko hizkuntza da, nahiz eta egun ingelesa nagusitu eta harekin hizkuntz continuum bat eratzen duen.
Ipar Irlandan mintzatzen den aldaerari Ulsterko eskoziera (hizkuntza hartan, Ulster Scots, Ullans, Hiberno-Scots edo Scotch-Irish) deritzo. Ikerlari gehienen iritziz eskozieraren dialektoa da, nahiz eta batzuek hizkuntza bereizia dela aldezten duten. Ostiral Santuko Akordioan hizkuntza hura babestea onartu zuten, eta Ulster-Scots Agency edo Tha Boord o Ulstèr-Scotch erakundeak babestu eta arautzen du.

## Eskoziera eta ingelesa

Autore askoren ustez, eskoziera ingelesaren dialektoa da. Kontuan izan behar da eskoziera eta ingelesa oso antzekoak direla. Eskozieraren hizkuntza beregainaren izaera defendatzen dutenek, aldiz, eskozieraren eta ingelesaren jatorri desberdinak azpimarratzen dituzte, bi hizkuntzen arteko desberdintasuna markatzeko: eskozieraren jatorria, horrela, ez dago antzinako ingelesean soilik, ingelesarekin gertatu bezala, baizik eta baita Eskandinaviako hizkuntza germaniarrean ere.

## Erreferentziak

* ↑ «eskoziera [...] gaur egun [Eskozian] egiten den ingeles dialektala da». (Euskaltzaindia: 47. araua: Hizkuntza hilak eta klasikoak).
* ↑ UNESCO etxea- Munduko hizkuntzen amaraunean, scotsera deritzo.
* ↑ Ibidem.

## Ikus, gainera

* Ulsterko eskoziera
* Eskoziako gaelera
* Europako hizkuntza gutxituak

## Kanpo estekak

* Tha Boord o Ulstèr-Scotch
* Ullans
* Datuak: Q14549
* Multimedia: Scots language / Q14549
# Eskozierazko Wikipedia

Eskozierazko Wikipedia Wikipediaren eskozierazko edizioa da. 2005eko irailaren 23an jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 2.755 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 141.a zen.

## Kanpo estekak

* Eskozierazko Wikipedia
* Datuak: Q1444686
* Multimedia: Scots Wikipedia / Q1444686
* Koordinazioa: Category:Scots Wikipedia
# Eskra

Eskra (irlanderaz: Eiscreach) Ipar Irlandako udalerri bat da, Tyrone konderrian dagoena. Omagh eta Clogher arteko errepidean dago, Omagh udalerritik 10 miliatara eta Clogher udalerritik 4 miliatara.
1995eko erroldaren arabera 815 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4377221
* Multimedia: Eskra / Q4377221
# Eskreszentzia

Eskreszentzia organismo, organo edo ehun baten azaleran sortzen den tontor edo koskor mamitsu edo haragitsua da, bere testura normala aldatzen duena.

## Ikus, gaimera

* Protuberantzia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3061859
# Populina

    Ez nahasi popelinarekin.
Populina Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 4.127 biztanle ditu 315,938 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1759221
* Multimedia: Populina / Q1759221
# Popów udalerria

Popów Poloniako Silesiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Kłobuck barrutian kokatuta. 102,29 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5968 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q553551
* Multimedia: Gmina Popów / Q553551
ieaSilesiako voivoderriko udalerriak :
# Poquonock Bridge (Connecticut)

Poquonock Bridge Connecticuteko (Ameriketako Estatu Batuak) erroldak esleitutako leku bat da. 1.686 biztanle zituen 3,661694 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Connecticut

## Kanpo estekak

* Datuak: Q753240
* Multimedia: Poquonock Bridge, Connecticut / Q753240
# Populazioen genetika

Populazioen genetika genetikaren esparru bat da, populazioen artean dauden desberdintasun genetikoak ikertzen dituena. Biologia ebolutiboaren adar bat da. Besteak beste, moldaera, espeziazioa eta populazioen egitura aztertzen dira populazioen genetikan.
Lan esparru hori funtsezkoa izan zen Eboluzioaren Teoria Sintetikoaren sorreran. Hasierako ikertzaile nagusiak Sewall Wright, J. B. S. Haldane eta Ronald Fisher izan ziren, aldi berean genetika kuantitatiboaren azpieremua sortu zutenak. Hasieran diziplina ia osoki matematikoa zen, baina gaur egun lan teorikoa, laborategikoa eta landa eremukoa uztartzen ditu.
Populazioen genetika berriagoak diren beste lan esparru batzuekin alderatuta, (adibidez, jokoen teoria ebolutiboarekin edo moldaeren dinamikarekin), desberdintasun nagusia da fenomeno genetikoetan jartzen duela enfasia: dominantzian, epistasian eta birkonbinazio genetikoan, esaterako.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31151
* Multimedia: Population genetics / Q31151
# Populismo

Populismoa herritargoaren ongizatea eta interesak Estatuak bermatzea baieztatzen duen ideologia eta gobernatzeko modua da. Ikuspuntu baikor batetik, gizarte klase xume eta apalen aldeko politika lehenesten duen gobernua, baina era gaitzesgarrian ere erabili da, gizarte-klase dirudun eta aberatsak arazo sozioekonomikoen erruduntzat jotzen dituen jarrera politikoa adierazteko.
Era gaitzezgarrian erabiltzen denean, demokraziaren azaleko molde batzuei eusten dion arren, egiatan erregimen autoritarioa da. Herriaren gehiengoaren babesa duen buzuzagi karismatiko bat izan ohi du. Politikaren arloan, modu demagogikoan interes nazionalak eta herri-klaseen interesak defendatzeko joera du.

## Ikus, gainera

* Argumentum ad populum
* Demagogia
* Egia-oste
* Elitismo
* Eskuindar populismoa
* Haitzuloaren alegoria
* Lunpenproletariotza
* Ongizate-estatu
* Oportunismo
* Paternalismo
* Pertsonaganako kultu
* Populares
* Pragmatismo

## Kanpo estekak

* Populismoa, Gizapedian.
* Datuak: Q180490
* Multimedia: Populism / Q180490
# Populus Baskonia monumentua

Populus Baskonia monumentua (Baskoniako jendea) Orreagako gudua oroitzeko Luzaiden, Nafarroa Garaian altxatu duten eskultura da. Multzoa Patxi Aldunate artistak egin zuen Orreaga fundazioak horrela eskatuta. Errolanen heriotzaren oroimenezko monumentu bat zegoen Ibañetan, baina baskoien erreferentziarik ez inguruetan eta monumentu honek zorra hori kitatzeko asmatu zuten. Eskultura herrian 2022ko irailean paratu bazen ere, inaugurazioa 2023ko abuztuan egin zen.

## Ezaugarriak

Eskultura altzairuz egindako xafla bat da; sei metro garai da, eta bi zentimetro zabal. Nahita bilatu zuen bolumenik ez izatea: «Bataila hori irudikatzen nuen zuhaitzen artean, itzalak balira bezala. Horregatik da laua eskultura. Karlomagnoren armadak itzalak besterik ez zituela ikusiko uste dut». Hiru pieza ditu eskulturak: «Lehenbizikoak, bailarako jendea irudikatzen du; bigarrenak, inguruko jendea; eta hirugarrenak, Euskal Herriko jendea». Albo batean inskripzio bat ageri da, Eginhardo Karlomagnoren kronikagileak Vita Karoli Magni-n (Karlomagnoren bizitza) idatzitako esaldi bat: "Vascones in summit montis vertice surgentes" (Baskoiak mendien goialdetik irteten). Ongi begiratuz gero, erdian aurpegi bat ikusi daiteke zizelkaturik. Haur baten aurpegia da, buruan gandorra duela. «Oso inportantea da. Erreparazioa lortu dugu gure antzinako arbasoentzat», adierazi du Koldo Amatria Orreaga fundazioko presidenteak.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.naiz.eus/eu/info/noticia/20230813/orreagako-gatazka-irabazi-zuten-baskoien-monumentua-inauguratu-dute-luzaiden
* ↑ https://www.berria.eus/paperekoa/2016/028/001/2023-08-09/baskoiekin-zuten-zorra-kitatu-dute.htm

## Kanpo estekak

* Inaugurazioaren albistea Iker Tubiaren eskutik Berria egunkarian, 2023/08/09.
* Monumentua Orreaga webgunean.
* Datuak: Q126266909
# Poquoson city konderria (Virginia)

Poquoson city konderria (ingelesez: Poquoson city County) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua (Virginia) da. 2010eko zentsuaren arabera 12.150 biztanle zituen, Poquoson city kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Poquoson city konderriak 203,12 kilometro koadro ditu. Horietatik 163,45 ura dira. Beste 39,67 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 59,82 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 12.150 pertsonetatik 11.619 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 221 dira. 78 beltzak edo afroamerikarrak. 34 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 259 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 6 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 151 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q349995
* Multimedia: Poquoson, Virginia / Q349995
# Poquott (New York)

Poquott New York estatuko herri bat da. Suffolk konderrian kokatua dago. 2010ean 953 biztanle zituen, 1,14 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Suffolk konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q370133
* Multimedia: Poquott, New York / Q370133
# Foliolo

Foliolo (hostoxka, pina) deritzo hosto konposatuetan bana dezakegun atal bakoitzari. Foliolo bakarra erakusten duten hostoak sinpleak dira.

## Erreferentziak

* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2019-03-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q887004
# Folikulu (botanika)

    Artikulu hau fruituari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Folikulu».
Folikulua alde batetik zehar irekitzen den fruitu karpelobakar, lehor eta dehiszentea da. Folikuluak eta polifolikuluak angiospermen barru familia zaharretan agertzen dira, hala nola magnoliazeoak, peoniazeoak, proteazeoak eta erranunkulazeoak.
Hona hemen folikulu baten fruitu dituzten generoen adibideak: Consolida, Magnolia, Banksia, Paeonia eta Asclepias. Folikulurik ezaguna macadamia da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Ginekologia Hiztegia] [2015]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q147807
* Multimedia: Follicle (fruit) / Q147807
# Folka

Folka Ehiztaria, Tolkienen legendariumeko pertsonaia bat da. Bere istorioa, Eraztunen Jaunaren eranskinetan kontatzen da. Rohirrim bat da, Rohaneko hamairugarren erregea. Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2804an jaio zen, eta Waldaren seme eta oinordekoa izan zen.

## Historia

Tronura, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2851n iritsi zen, bere aita, orko baten esku hil ondoren. Bere aita, Rohanen geratzen ziren guztiak ehizatuz mendekatu zuen, eta, honela, bere lurretatik kanporatzea lortu zuen. Ehiztari handi bat zen, baina, Rohanen orkoren bat bizirik geratzen zen bitartean, animalia basati bakar bat bera ere ez zuela ehizatuko agindu zuen.
Hamahiru urteko erregealdiaren ondoren, basapizti batek hil zuen, ehizatzen ari zen bitartean. Bere oinordekoa, bere seme Folkwine izan zen, 2864an.
# Folk gitarra

Folk gitarra altzairuzko hariak dituen gitarra-mota da. Ameriketako Estatu Batuetan sortu zen XIX. mendearen amaieran, eta herri-musikan erabiltzen da. Gitarra akustiko mota honek, gitarra klasikoak ez bezala, metalezko hariak ditu; besteak, berriz, tripaz edo nylonez eginak ditu. Hauek dira folk gitarraren modelo ohikoenak:
* 6 harikoa;
* 12 harikoa, bakoitza 2 hariko 6 ordenaz osatua; normalean, ordena bereko bi hariak batera edo oktabara findu daitezke.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Musika Hiztegia] [2011]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2563510
* Multimedia: Steel-string acoustic guitars / Q2563510
# Folk rock

Folk rocka folkaren eta rockaren elementuak uztartzen dituen musika mota da. Ameriketako Estatu Batuetan eta Britainia Handian sortu zen, 1960ko hamarkadaren erdialdean, folk musika tradizionalari rockaren instrumentazioa eta erritmoa gehitu zitzaizkiolarik. Los Angelesko The Byrds taldea hartu ohi da estiloaren aitzindaritzat.

## Jatorria

Folk rocka jotzen hasi zuen lehenengo musikaria Bob Dylan izan zela esaten da, baina estilo hau erabiltzearen prozesua 1950. urtean hasi zen. Prozesu hau astearen elementu garrantzitusenetak,o bat bluegrass musika generoaren eman ziren aldaketak izan ziren. Urte haietako gazteek aldaketa berriak nahi zituzten musikan, horregatik hainbat talde egoera hau ikusita, berrikuntzak aurrera eramatea erabaki zuten. Aldaketa gazteei asko gustatu zitzaizkien eta AEB-etako musikan popularizatu egin ziren.Hala ere, 1960.urterarte ez zen finkatu beste musika estilo bat bezala.

## Ezaugarriak

Folk rock musika interpreteen musikaren antzekoa da, askotan gitarra akustikoan zentratzen baita. Soinua ia beti ahots-harmonia ederrekin eta tresna elektrifikatuekin osatzen da, baina efekturik gabe. Beraz, soinua oso garbia eta naturala da. Folk rockaren mezuak aurreko generoen antzekoa izaten jarraitzen du. Musika folklorikoa beti izan da protesta-abestietarako plataforma. Garai horretan, Vietnamgo Gerra eta John F. Kennedyren hilketak generoko artistak inspiratu zituzten. Sarritan, gai antibelikoei eta sistemaren kontrakoei buruz abesten dute. Bakea eta ingurumenarekiko errespetua ere sustatzen dituzte. Hau da estilo hau tradizio estilo bat bezala hasi zen baina gero protestatzeko erabili ohi zen.

## Artista garrantzitsuenak

* Bob Dylan
* The Pierces
* Tim Buckley
* Fairport Convention
* Simon & Garfunkel
* The Byrds
* Paul Simon
* The Mamas & the Papas

## Erreferentziak

* ↑ Folk rock. thefreedictionary.com (Noiz kontsultatua: 2019-9-21).
* ↑ Holden, Stephen. Folk rock. Encyclopædia Britannica, inc., 2014ko otsailak 14, britannica.com (Noiz kontsultatua: 2019-9-21).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Artistas más escuchados de folk rock» Last.fm (Noiz kontsultatua: 2022-10-19).

## Kanpo estekak

* https://www.last.fm/es/tag/basque+folk/artists
* Datuak: Q186472
* Multimedia: Folk rock / Q186472
# Folke Bernadotte

Folke Bernadotte, Wisborgeko kondea (Stockholm, 1895eko urtarrilaren 2a - Jerusalem, 1948ko irailaren 17a) suediar diplomazialaria izan zen. Oskar II.a Suediakoaren biloba izan zen. Bigarren Mundu Gerran, bi aldeen arteko presoen trukeak antolatu zituen. Nazien kontzentrazio-esparruetatik 31.000 preso askatzea ere negoziatu zuen.1945ean, Heinrich Himmlerrek Winston Churchilli bake proposamen bat bidaltzeko eskatu zion, baina ez zuten onartu. 1948an Nazio Batuen bitartekaria izendatu zuten Palestinan. Hasierako su-etena lortu zuen 1948ko Arabiar-israeldar Gerran. 1948ko irailaren 17an Jerusalemen hil zuten Lehi talde sionistako kideek.
* Datuak: Q212163
* Multimedia: Folke Bernadotte / Q212163
# Folikulu

Folikulu izan daiteke:
* Folikulua, alde batetik zehar irekitzen den fruitu karpelobakar, lehor eta dehiszentea;
* Ile-folikulua, epidermisaren inbaginazio bidez eratutako hodi-formako zorroa;
* Folikulu linfoidea, immunitate-sistemaren bigarren mailako zatia;
* Obulutegiko folikulua, emakumearen ugalketa-biologiaren oinarrizko unitateetako bakoitza;
* De Graafen folikulua, ugaztunen obulutegian, garapen-bidean dagoen obulua eta folikuluko likidoa bere baitan dauzkan besikula, folikulu-zelula anitzez inguratua.
# Petit-Saguenay (Quebec)

Petit-Saguenay Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Saguenay–Lac-Saint-Jean eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Le Fjord-du-Saguenay konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 727 biztanle zituen 328.96 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3377062
* Multimedia: Petit-Saguenay / Q3377062
# Petit-Pont

Petit-Pont-Cardinal-Lustiger, euskaraz: «Lustiger Kardinala Zubi Txikia», Frantziako Paris hiriburuan dagoen zubi bat da, Sena ibaia zeharkatzen du. 1853an eraiki zen eta 32 metro luze ditu.
Parisko 4. barrutia eta 5. barrutia elkarlotzen ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1323635
* Multimedia: Petit-Pont-Cardinal-Lustiger / Q1323635
# Petit-Val

Petit-Val Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Bernako Jura barruti administratiboa barrutian. 2014an 426 biztanle zituen 23,9 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17325677
* Multimedia: Petit-Val / Q17325677
# Petit Bachimale

Petit Bachimale edota Bachimala Txikia, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.061 metroko garaiera du. Frantziako Pirinio Garaiak departamendua eta Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintziaren artean dago.

## Ikus gainera

* Pirinioetako hirumilakoen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30234101
# Petit Casino (Donostia)

Petit Casino, edo Kasino txikia, Donostiako eraikin bat da, Parte Zaharreko Kale Nagusian dagoena. 1925eko uztailaren 10ean inauguratu zuten Kursaal Handia kasinoaren gerizpean. Antzoki baten tankerako ekipamendua zen, eta aretoa txikia izanagatik, modako errebista ikuskizunak emateko asmoarekin jaio zen. 1940an, Serrano Súñerrek bultzatutako "hizkuntzaren garbiketarako" legearen ondorioz, Pequeño Casino gaztelerazko izena hartu zuen. 1984an eraikina eraldatu eta 3 zine areto egin zituzten, 173, 92 eta 205 ikusleentzako edukiera zutenak. Gaur egun, kasino bezala funtzionatzen du eta Kursaal Kasinoa deitzen da.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Sada, Javier. (2011-05-15). «El Petit Casino» Diario Vasco (Noiz kontsultatua: 2016-02-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25479451
# Petit-suisse gazta

Petit-suisse edo Suiza txikia gazta Izen hori badu ere jatorria Normandian du; gazta fresko bat da, gatzik gabea eta oso leuna. Behi esnea eta esne gaina nahastuta eta zentrifugatuta egiten da. %40ko koipe kopurua izaten du. 1850 urtean Auvilliers esneki enpresa batean lan egiten zuen langile Suizarrak, gazta egiteko mamiari esne-gaina gehitzea proposatu zuen.
Jatorrian paper fin batean bildua eta egurrezko kaxetan saltzen ziren. Kaxa bakoitzean 60 g ko 6 gaztatxo. Gaur egun Frantzia osoan saltzen dira tamaina desberdinekoak double petit-suisse (oso txikia) petit-suisse (txikia) eta double-suisse (handia).
Anoa txikietan egiten da eta azukrearekin, marmelada edo eztiarekin jaten da. Hornigai moduan ere erabiltzen da. Gatzik gabe egiten den gazta dugu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q585246
* Multimedia: Petit-suisse / Q585246
# Paolo Girardi

Paolo Girardi XIV. mendeko Florentziako txanponen ekoizpenean eta metaletan espezialista izan zen. Nafarroako Erresuman bizi zen.

## Biografia

Girardiri buruzko informazio gutxi ezagutzen da. 1340an Filipe III.a Nafarroakoak, Frantziako Evreuxen bizi zela, gobernuko ekimen berriak jarri zituen martxan. Helburu horrekin hiru erreformatzaile izendatu zituen eta Nafarroara bidali zituen; hirurek botere handia zuten. Funtzionario horiek ekimen desberdinak abiatzen saiatu ziren: burni eta kobre meategi berriak irekitzea eta txanponak sortzea, besteak beste. Azken hau egiteko Nafarroako Gorteekin negoziazioetan hasi ziren. Egoera horretan Paolo Girardi florentziarra deitu zuten, tartean Urrobin aurkitutako zilar-meategietan lan egiteko; horretarako dirutza eskaini zioten, 200 libera urteko. Girardi Nafarroan 1343 arte egon zen; azkenik, ezkutuan, alde egin zuen.

## Girardiren txostena

Paolo Girardiren ospea Filipe III.a Nafarroakoarentzat prestatu zituen txosten bikoitz batean oinarritzen da. Dokumentu horiek Nafarroako errege-erreginen jauregian dagoen Nafarroako Artxibategian gordetzen dira. Txostenean bi atal daude:
* Meategien ustiatzeari buruzkoa: horretan Nafarroako erregeari aholku batzuk ematen dizkio ustiapen hori hobetzeko.
* Txanpon irartzeari buruzkoa: atal hau ezagunena da. Jakintsu florentziarrak hiru txanpon mota desberdinak proposatu zituen gizarte mailaren araberakoak: nobleentzat, merkatarientzat eta behe herrirarentzat. Peter Spuffordek (1934-2017) Erdi Aroko txanponen gaineko liburuan proposamen hau jaso zuen.

## Bibliografia

* Iñigo Mugueta Moreno:Política monetaria en Navarra bajo el reinado de los primeros Evreux (1328-1349) en la España Medieval, 27, 2004, 77-104 or.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.enciclopedianavarra.com/?page_id=14418

## Kanpo loturak

* (Gaztelaniaz):Iñigo Mugetaren artikulua Nafarroako Erresumaren txanponen inguruko politikari buruzkoa.
* Datuak: Q5478415
# Paolo Conte

Paolo Conte (Asti, Piemonte, 1937ko urtarrilaren 6a) italiar kantautore, abeslari eta musikagile bat da. Bere ahots ozen, sakon eta dotorea nahiz bere abesti irudimentsu eta ameslariengatik ezaguna da, batez ere Italia jaioterrian baina baita nazioartean ere.
Nagusiki bere musikak mediterranear eta italiar abestigintzan errotua egon arren, jazz eta blues generoen eragin handia du, bai eta Hego Amerikako abestigintza eta Jacques Brel eta Georges Brassens frantses hiztun abeslariena ere.
Bere abesti ezagunenak Azzurro, Via con me eta Un gelato al limon dira, bestelakoak, Genova per noi, Come di, La riconstruzione del Mocambo, Dancing, "Diavolo rosso, Una giornata al mare, Sotto le stelle del jazz eta Parole d'amore scritte a macchina.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q179516
* Multimedia: Paolo Conte / Q179516
# Paolo Del Buono

Paolo Del Buono ( 1625eko urriaren 26a - 1659 amaieran) tresna zientifikoen italiar sortzaile bat izan zen.

## Biografia

Del Buono Florentzian jaio zen. Famiano Micheliniren dizipulua (1604-1665), doktoregoa lortu zuen Pisako Unibertsitatean 1649an. 1655ean, Alemaniara joan zen Fernando III.a Habsburgokoa (Enperadorea 1637tik 1657ra) zerbitzuan sartzeko eta "Inperioko txanpon-etxeko" zuzendari izendatu zuten. Egonaldian, Geminiano Montanari ikaslearekin (1633-1687), Karpato mendietako meategi inperialak bisitatu zituen eta ura ateratzeko metodoa asmatu zuen.
Paolo Del Buonok ikerketa lan ugari egin zituen fisikan eta zientzia esperimentaletan. Bere anaia Candido Del Buono-rekin (1618-1676) Accademia del Cimento-koak ziren, zeini Paulok Alemaniatik eskutitzen bidez zuzentzen ziona.
Ezaguna da 1657an egindako esperimentuagatik. Horren bidez, uraren konpresiozintasuna frogatu zuen torloju batekin urrezko egitura porotsu batean konprimituz, eta Toskanan oilaskoak hazteko metodo egiptoar bat sartzeagatik, zeinaren bidez arrautzak pixkanaka txitatzen diren beroa emanez.
Polonian hil zen 1659. urte amaieran.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Buono, Paolo. .
* ↑ 26 de octubre de 1625 - 1662 de acuerdo con: de Lalande, Joseph Jérôme François. Voyage d'un François en Italie, fait dans les années 1765 & 1766. Vol. 2. 1769. p343-344
* ↑ Clifford Truesdell Archive for History of Exact Sciences, Volume 6. Springer-Verlag, 1970
* ↑ Boschiero, Luciano. Experiment and natural philosophy in seventeenth-century Tuscany: The history of the Accademia del Cimento. Vol. 21. Springer Science & Business Media, 2007. p98-99
* ↑ Hutton, Charles. A Philosophical and Mathematical Dictionary Containing... Memoirs of the Lives and Writings of the Most Eminent Authors. Vol. 1. Printed for the Author (London), 1815. p12
* ↑ de Lalande, Joseph Jérôme François. Voyage d'un François en Italie, fait dans les années 1765 & 1766. Vol. 2. 1769. p343-344
* ↑ Grosley, Pierre Jean. New Observations on Italy and its inhabitants. Vol. 2. L. Davis and C. Reymers, 1769. p309-310

## Kanpo estekak

* Galileo Museoa . "Paolo Del Buono" . Galileo museoko instrumentuen katalogoa ikusgai. katalogoa.museogalileo.it
* Datuak: Q22827603
# Paolo Eleuteri Serpieri

Paolo Eleuteri Serpieri (Venezia, 1944ko otsailaren 29a-), komikigile italiarra da. "L'Eternauta" aldizkari italiarrerako lan egin du, izen bereko komiki argentinarretik izena hartuta.
1985ean "Morbus Gravis" argitaratu zuen, zientzia-fikzioa, erotismoa eta abentura nahastuz, Druuna izanik pertsonaia nagusia. Hurrengo lanak hari beretik egin zituen: "Druuna" (1987, "Morbus Gravis 2"), "Creatura" (1990), "Carnivora" (1992), "Mandragora" (1995), "Aphrodisia" (1997), "Il pianeta dimenticato" (2000) eta "Clone" (2003).

## Kanpo estekak

* (Italieraz)Biografia "Fumetti.org" webgunean.
* Datuak: Q1348216
* Multimedia: Paolo Eleuteri Serpieri / Q1348216
# Paolo Garbisi

Paolo Garbisi (Venezia, 2000ko apirilaren 26a) italiar errugbilaria da, joko-zabaltzaile postuan aritzen dena. Top 14ko Montpellier taldean jokatzen du 2021etik. 2020ko urriaren 24an egin zuen debuta Italiako selekzioan, Lansdowne Roaden, Irlandaren aurka.

## Palmaresa
### Beneton Treviso

* Pro14 Rainbow Cup
** irabazlea: 2021

### Montpellier HR

* Frantziako errugbi txapelketa
** irabazlea: 2022

## Erreferentziak

* ↑ Paolo Garbisi. en.espn.co.uk (Noiz kontsultatua: 2024-2-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q97066449
* Multimedia: Paolo Garbisi / Q97066449