OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Honda Tadakatsu

Honda Tadakatsu (japonieraz: 本多 忠勝, 1548ko martxoaren 17a - 1610eko abenduaren 3a) , Honda Heihachirō (japonieraz: 本多平八郎, Honda Heihachirō) ere deitua, japoniar jeneral bat eta ondoren Sengoku aroaren amaieran eta Edo aroaren hasieran Tokugawa Ieyasuren agindupeko daimyō bat izan zen.

## Biografia

Japoniako Mikawa probintzian jatorria zuena, Tokugawa Ieyasuren zerbitzaria izan zen, 100.000 kokuko balioa zuen hana zen Ōtakiko daimyo izatetik 150.000 koku balioa zuen Kuwanako hanekoa izatera pasatzera bultzatu zuena bere zerbitzuengatik sari bezala. Gainera, bere seme Honda Tadamoto Otakiko daimyo bihurtu zen. 1609an, jada erretiratua, bere beste seme Honda Tadamasa Kuwanaren kargu geratu zen. Bere biloba Honda Tadatoki Ieyasuren biloba zen Senshimerekin ezkondu zen. Urte mordoa leialki zerbitzatzen eman arren, Tadakatsu Tokugawa shogunerriko edozein postu publikotatik banandua izan zen instituzio militarretik zibil baketsurako bere eboluzioan, bere garaiko beste hainbat gerlarik jasan behar izan zuten gauza bera, Japoniak nahiko baketsua izan zen Tokugawa Shogunerrian jasan zituen aldaketa sozial berrietara egokitzen asmatu ez zutenak.
Tadakatsu ospe handia zuen gerlari bikain bat bezala errekonozitua izan zen. Oda Nobunagak "Samuraia samuraien artean" deitzen zuen, Toyotomi Hideyoshik samurairik hoberenak "Honda Tadakatsu ekialdean eta Tachibana Muneshige mendebaldean" zirela zioen, Takeda Shingenek ere esan zuen Tadakatsu "Tokugawa Ieyasurentzako luxu bat" zela.

## Jeneral bezala

Honda Tadakatsu orokorrean Tokugawa Ieyasuren jeneralik hoberenetakotzat hartua da eta bere maisuaren ia gudu garrantzitsu guztietan borrokatu zuen. Errekonozimendu handia lortu zuen 1570ean gertatu zen Anegawako guduan, non Azai klana eta Asakura klanaren agindupeko armada garaitu zuen Tokugawaren aliatua zen Oda Nobunagarekin batera. Tadakatsuk Tokugawaren porrotik handiena izan zen 1572ko Mikatagaharako guduan ere parte hartu zuen, eta orduan garaituak izan ziren arren, Tadakatsu Takeda klanaren aurkako mendekuan agertu zen 1575eko Nagashinoko guduan. Tadakatsuk arkabuzari tropa bat zuzendu zuen Oda-Tokugawa aliantzak aurkeztu zuen guduan Takeda Katsuyorik zuzendutako Takedatarren zalditeria garaituz.
Honda Tadakatsuk 1600eko Sekigaharako guduan ere parte hartu zuen non Tokugawa Ieyasuren ekialdeko armadak Ishida Mitsunarik zuzendutako mendebaldeko aliantzarena garaitu zuen, Tokugawak herrialdearen kontrola hartzea ahalbidetu zuena.
Tadakatsuren inguruan zenbait elezahar sortu dira. Borrokatu zuen gudu guztietan zauririk sekula ez zuela jaso esaten da. Orein adarrez apaindutako bere kasko ospetsuak gudu zelaian erraz identifikatua izatea ahalbidetzen zuen. Bere zaldia Mikuniguro bezala ezagutzen zen. Gudu zelaian egiten zituen balentriak hain ziren handiak, bere armarik gogokoena, Tonbo-Giri deituriko lantza bat (edo "Burruntzi Moztailea", bere orria hain baitzen zorrotza bertan burruntzi bat pausatuz gero erdibitu egingo zela uste zela), Japoniako Hiru Lantza Handietakotzat hartu zela.
* Datuak: Q467417
* Multimedia: Honda Tadakatsu / Q467417
# Hondah (Arizona)

Hondah Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Navajo konderrian dago, Arizona estatuan. 814 biztanle ditu, 31,79757 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Navajo konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5901513
# Honda Center

Honda Center Kaliforniako Anaheim hirian dagoen kirol pabilioi bat da. Anaheim Ducks izotz hockey eta Los Angeles Kiss arena futbol taldeen jokalekua da.

## Kanpo estekak

* Honda Center kirol pabiloiko webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q774138
* Multimedia: Honda Center / Q774138
ieaNational Hockey League :
Mendebaldeko KonferentziaEkialdeko Konferentzia
ieaPazifikoar DibisioaAnaheim DucksArizona CoyotesCalgary FlamesEdmonton OilersLos Angeles KingsSan Jose SharksVancouver Canucks
ieaErdialdeko DibisioaChicago BlackhawksColorado AvalancheDallas StarsMinnesota WildNashville PredatorsSt. Louis BluesWinnipeg Jets
ieaAtlantiar DibisioaBoston BruinsBuffalo SabresCanadiens de MontréalFlorida PanthersDetroit Red WingsOttawa SenatorsTampa Bay LightningToronto Maple Leafs
ieaMetropoliar DibisioaCarolina HurricanesColumbus Blue JacketsNew Jersey DevilsNew York IslandersNew York RangersPhiladelphia FlyersPittsburgh PenguinsWashington Capitals :
# Honckenya

Honckenya peploides, Honckenya generoaren espezie bakarra da, Caryophyllaceae familian dagoena. Gerhard August Honckeny alemaniar botanikoaren omenez du izena.

## Erreferentziak

* ↑ Integrated taxonomic information system (ITIS) (2009)
* ↑ Le Roy Abrams & Roxana Stinchfield Ferris. (1923). Polygonaceae to Krameriaceae, buckwheats to kramerias. in: An Illustrated Flora of the Pacific States. 2 Stanford University Press ISBN 9780804700047..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157949
* Multimedia: Honckenya peploides / Q157949
* Espezieak: Honckenya peploides
# Honcut (Kalifornia)

Honcut Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Butte konderrian dago, Kalifornia estatuan. 306 biztanle ditu, 10,970686 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Butte konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6645346
# Haurtxo txikia

"Haurtxo txikia" euskal lo-kanta herrikoia eta ezaguna da. Abeslari desberdinek abestiaren bertsio ugari sortu dute. Testuaren zein doinuaren egilea ezezaguna da.

## Hitzak

Bertsio desberdinak daude. Hona hemen luzeenetariko bat:
Haurtxo txikia negarrez dago
Ama, emaiozu titia
Aita gaiztoa tabernan dago
Pikaro jokalaria
Aita jokuan, ama lanian
Hauxe bai negargarria! Eskerrak zuri, lore polita
Alaitzen dezu etxia
La ra la…
Ardoa edan, txanponak galdu
Horlaxe dabil aitatxo
Jainko maitia, gutaz erruki
Erruki zazu amatxo
Inoiz aitatxo txintxotzen bada
Oi zeinen esker haundia! Orduantxe nik bai ekarriko
Zapata berri txuriak
La ra la…
Begiak xabalik ametsetan
Ari naiz oso polliki
Aitak eltzian zure papattak
Txitxi ordez sartu dizkit
Joku gaizto, txar, zikin, ziztrina
Nondikan haugu sortua? Nere maitetxo kuttun pollita
Hik dek alperrik galdua
La ra la…
Ama gaxoa lanez ta lanez
Osoro zaigu hondatu
Halere aitatxok errukirik
Bat ere ez dio hartu
Negar ta negar beti nahigabez
Inontxo ere pozik ez
Ama zerura joan zanetik
Inortxok maitasunik ez
La, la, la…

## Erreferentziak

* ↑ https://spainlyrics.com/kepa-junkera/haurtxo-txikia-con-estrella-morente/

## Bibliografia

* Jesus Maria Arozamena-Tomas Garbizu: Viejas canciones donostiarra. Donostiko kantu zarrak. Donostiako Aurrezki Kutxa, Donostia, 1971, 110-112 or.

## Kanpo estekak

* Estrella Morenteren bertsioa Kepa Junkerarekin.
* Mikel Laboaren bertsioa.
# Haurtxo maite

Haurtxo maite (jatorrizko alemanaz Stille Nacht, heilige Nacht, euskaraz Bake gaua, maitasun gaua esan nahi du) gabon kanta ospetsu bat da. Abestiaren jatorrizko alemanezko hitzak Austrian Joseph Mohr aitak idatzi zituen, musika berriz Franz Xaver Gruber konposatzaileak moldatu zuelarik.

## Hitzak

Euskaraz
Haurtxo maite, nola zaude? seaskan negarrez. Atoz, bai, nire bihotzera. Atoz, bai, lo lo egitera. Abesti maitalez. Abesti maitalez.
Jatorrizko alemanezko hitzak
Stille Nacht! Heilige Nacht! Alles schläft; einsam wacht Nur das traute heilige Paar. Holder Knab im lockigten Haar, Schlafe in himmlischer Ruh! Schlafe in himmlischer Ruh!
Stille Nacht! Heilige Nacht! Gottes Sohn! O wie lacht Lieb´ aus deinem göttlichen Mund, Da schlägt uns die rettende Stund, Jesus in deiner Geburt! Jesus in deiner Geburt!
Stille Nacht! Heilige Nacht! Die der Welt Heil gebracht, Aus des Himmels goldenen Höhn Uns der Gnaden Fülle läßt seh´n Jesum in Menschengestalt, Jesum in Menschengestalt
Stille Nacht! Heilige Nacht! Wo sich heut alle Macht Väterlicher Liebe ergoß Und als Bruder huldvoll umschloß Jesus die Völker der Welt, Jesus die Völker der Welt.
Stille Nacht! Heilige Nacht! Lange schon uns bedacht, Als der Herr vom Grimme befreit, In der Väter urgrauer Zeit Aller Welt Schonung verhieß, Aller Welt Schonung verhieß.
Stille Nacht! Heilige Nacht! Hirten erst kundgemacht Durch den Engel Alleluja. Tönt es laut bei Ferne und Nah: Jesus, der Retter ist da! Jesus, der Retter ist da!

## Kanpo estekak

* Datuak: Q172152
* Multimedia: Silent Night / Q172152
# Hausa (etnia)

    Artikulu hau etniari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Hausa».
Hausa (endonimoak singularrean: Bahaushe (gizona), Bahaushiya (emakumea); pluralean: Hausawa eta orokorra: Hausa/Haoussa; exonimoak: Ausa, Mgbakpa, Kado, Al-Takari, Fellata eta Abakwariga) Mendebaldeko Afrikako talde etnikorik handienetako bat da. Nigeriako iparraldean eta Nigerreko hego-ekialdean bizi dira gehien bat, bai eta Kamerun, Boli Kosta, Txad, Togo, Ghana eta Sudan estatuetan ere. Nigerian eta Nigerren gehiengoa dira. Hausa hizkuntza hitz egiten duten taldeak Mendebaldeko Afrika osoan eta Hajj ibilbidean barrena iparralderantz eta ekialderantz (Sahara basamortua zeharkatuz) barreiatu dira, eta adibidez Agadez hirian talde handia osatzen dute. Beste hausa talde batzuk kostaldeko hirietara mugitu dira: Lagosera, Accrara, Abidjanera, Banjulera eta Cotonoura, bai eta Libiara ere, azken 500 urteetan.
Hausa gehienak jatorriz herrixka txikietan bizi dira Mendebaldeko Afrikan. Laboreak landatzen dituzte, abereak zaintzen dituzte eta merkataritzan aritzen dira. Hausa aristokraziak zaldian oinarritutako kultura garatu dute. Gaur egun oraindik ere zalia nobleziaren ikur dira hausa gizartean.
Hausa hizkuntza txadar hizkuntzen taldekoa da.

## Historia

X. mendean jadanik konfederazio batean bilduriko erreinuetan antolaturik zeuden hausak. XIV. mendean Islama hartu zuten erlijiotzat, eta mende horretan erreinuok zazpi hiri-estaturen inguruan antolatu ziren: Kano, Karia, Katsina, Daura, Rano, Gobir eta Biran. Haietatik bi, Kano eta Katsina, garrantzi handiko merkataritzaguneak izan ziren XV. eta XVII. mende bitartean. XVIII. eta XIX. mendeetan merkatari burgesia finkatuz joan zen bi hiri horietan. XIX. mendearen hasieran, Usman dan Fodio fulbe eskribaua hausen agintari klasearen aurka matxinatu zen, ustelkeria aitzaki hartuta. Erreforma eta puritanismo islamiarra aldarrikaturik, hausa nekazariak, fulbe abeltzainak eta hirietako burgesia txikia bildu zituen gerra santuaren inguruan. Kano suntsitu (1808) eta inperio bat eraiki zuen. Britainia Handiak hausa estatuekiko adiskidetasun politika erabili zuen kolonialismoaren garaian. Nigeriak independentzia lortu zuenean, administrazioa hausen esku geratu zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014/08/11 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ http://www.joshuaproject.net/people-profile.php?peo3=12070&rog3=GH
* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 90. arauaː Munduko herriak eta etniak. .
* ↑ Berria. Estilo Liburua. .
* ↑ Lapidus, Ira M.. (2014). A History of Islamic Societies. (3. argitaraldia) New York: Cambridge University Press, 458-459 or..
* ↑ Smith, Michael. (1978). The Affairs of Daura. Berkeley, 419-421 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33938
* Multimedia: Hausa people / Q33938
# Haurtzaindegi

Haurtzaindegia, ama-eskola edo haurtegia haur txikiak zaintzen diren etxe edo lekua da. Haurtzaindegia jaiotzatik 3 urte arteko haur txikiak zaindu eta hezitzen dituen etxe bat da, gurasoek eramanda eta bertan begirale eta hezitzaileen ardurapean. Iritzi orokorra da haurtzaindegia ez dela gurasoak ordezteko leku bat, gurasoak ez daudenean soilik haurrak zainduta izateko leku bat. Haur hezkuntzaren egituraren baitan, haurtzaindegiek haurrak elkarrekin harremanetan hasteko gune bat ere bada. Haurtzaindegiak Europan, Ipar Amerikan eta beste herrialde aberatsetan ugaritzen dira, haurrekin egoteko denborarik uzten ez duten gurasoen lan-ordutegien ondorioz batik bat. Herrialde pobreetan ere haurtzaindegien beharra nabarmena izaten bada ere, haurtzaindegien kostu ekonomiko altuak eragotzi egiten du bere garapena eta gurasoen familiek (aiton-amonak, ...) hartzen dute bere gain horien lana.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Euskaltzaindiaren Hiztegia. .
# Haurtzaroko desintegrazio-nahasmendu

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Haurtzaroko desintegrazio-nahasmendua garapenaren nahasmendu sakona da: haurrak, bi urtez hazkunde eta garapen normala eduki ondoren, hilabete gutxi batzuen buruan garapenaren zenbait arlotako gaitasun hartuak galtzen ditu (psikomotorrak, moldaerazkoak nahiz esfinterren kontrolari dagozkionak); horrekin batera, anomalia ugari agertzen dira haurraren portaera sozialean eta komunikazioan. Pronostikoa negatiboa izan ohi da, eta, kasurik gehienen amaieran, adimen-urritasun sakona agertu ohi da. Autismoaren aldaeratzat jotzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Psikiatria Hiztegia] [2017]
* ↑ McPartland J, Volkmar FR. (2012). «Autism and related disorders» Handb Clin Neurol in: Handbook of Clinical Neurology. 106: 407–18. doi:10.1016/B978-0-444-52002-9.00023-1. ISBN 9780444520029. PMID 22608634..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q388722
# Hauru no Ugoku Shiro

Hauru no Ugoku Shiro, japonieraz ハウルの動く城 (euskaraz Howlen Gaztelu Mugikorra), 2004ko Hayao Miyazaki japoniarrak zuzendutako fantasiazko marrazki bizidun film bat da. Diana Wynne Jones britainiar idazlearen Howl's Moving Castle (1986) eleberrian oinarritua dago. Chieko Baisho, Takuya Kimura eta Akihiro Miwak ahotsez bikoiztu zuten.
Animaziozko film onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Sophie (Chieko Baisho) atso itxura ematen dion madarikazio bat jasaten duen neska gazte bat da. Sophiek gazte mugikor batean bizi den Howl (Takuya Kimura) aztiari laguntza eskatzea erabakiko du, baina beharbada Howl bera izango da Sophieren laguntza beharko duena.

## Aktoreak

| Pertsonaia | Japonieraz | Ingelesez |
| Sophie | Chieko Baisho | Emily Mortimer (gaztea) Jean Simmons (zaharra) |
| Howl | Takuya Kimura | Christian Bale |
| Witch of the Waste | Akihiro Miwa | Lauren Bacall |
| Calcifer | Tatsuya Gashuin | Billy Crystal |
| Markl | Ryunosuke Kamiki | Josh Hutcherson |
| Madame Suliman | Haruko Kato | Blythe Danner |
| Lettie | Yayoi Kazuki | Jena Malone |
| Honey | Mayuno Yasokawa | Mari Devon |
| Justin printzea/Turnip Head | Yo Oizumi | Crispin Freeman |
| Madge | Rio Kanno | Liliana Mumy |
| Ingaryko erregea | Akio Ōtsuka | Mark Silverman |
| Hin | Daijiro Harada | Daijiro Harada |

## Kanpo loturak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
# Haus Laboratories

Haus Laboratories (euskaraz, Haus Laborategiak), HAUS LABORATORIES modura estilizatua, eta, kasu jakinetan, Haus Labs modura adierazia, 2019ko irailaren 17an, AEBetako Lady Gaga abeslariak kaleratutako makillaje-marka da, beganoa eta cruelty-free dena. Modu esklusiboan Amazon bidez kaleratutako lehen maila handiko makillaje-linea da, bederatzi herrialdeetan estreinatua: Erresuma Batua, AEB, Frantzia, Japonia eta Alemania, besteak beste. Lehen produktuen artean ezpain-gloss bat, ezpain-liner bat eta liquid-to-powder hauts distiratsuak aurki daitezke.
Enpresaren helburua ontasun eta adeitasuna zabaltzea dira, bai eta erosleei adore eta kreatibitate-tresnak ematea, beren buruaren adierazpen eta birmoldaketarako.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) «OUR HAUS. YOUR RULES.» HAUS LABORATORIES (Noiz kontsultatua: 2020-08-05).
* ↑ (Ingelesez) Shunatona, Brooke. (2019-07-15). «Attention: You Can Now Preorder Lady Gaga’s Haus Labs Makeup Products—Thank You, Amazon Prime Day!» Cosmopolitan (Noiz kontsultatua: 2020-08-05).
* ↑ (Ingelesez) «About HAUS - Beauty Products by Lady Gaga - Vegan, Cruelty-Free» HAUS LABORATORIES (Noiz kontsultatua: 2020-08-05).
* ↑ (Ingelesez) «Lady Gaga in exclusive Amazon beauty range deal» BBC News 2019-07-10 (Noiz kontsultatua: 2020-08-05).
* ↑ Taylor, Kate. «Lady Gaga is launching her long-awaited beauty brand exclusively on Amazon — and preorders start on Prime Day» Business Insider (Noiz kontsultatua: 2020-08-05).
* ↑ (Ingelesez) «Lady Gaga Reveals Her Haus Laboratories Line Will Be An Amazon Exclusive» SNOBETTE 2019-07-09 (Noiz kontsultatua: 2020-08-05).
* ↑ «Lady Gaga's Haus Laboratories To Launch Exclusively On Amazon» Beauty Packaging (Noiz kontsultatua: 2020-08-05).
* ↑ (Ingelesez) Robin, Marci. «Lady Gaga’s New Lip Liners and Glosses Are Already the Best-Selling Products in Their Amazon Categories» Allure (Noiz kontsultatua: 2020-08-05).
* ↑ (Ingelesez) Smith, Erica. (2019-09-17). «It’s Alive! Lady Gaga’s Beauty Line Launches Today» The Cut (Noiz kontsultatua: 2020-08-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q77659264
# Hausa

Hausa izan daiteke:
* Hausa (etnia), mendebaldeko Afrikako talde etniko zabala.
* Hausa (hizkuntza), mendebaldeko Afrikako hizkuntza txadiarra.
# Homininae

Homininae Hominidae familiaren barruko bi azpifamilietako bat da, primate Catarrhiniz osatua. Gizakia, gorilak eta txinpanzea talde honetakoak dira. Gizakiaren senide desagertuak diren Australopithecus, Ardipithecus eta Paranthropus generoak ere hemen sailkatzen dira.

## Sailkapen taxonomikoa

Homininae
* Dryopithecini leinua†
** Pierolapithecus
*** Pierolapithecus catalaunicus
** Udabnopithecus
*** Udabnopithecus garedziensis
** Oreopithecus (zalantzazkoa)
*** Oreopithecus bambolii
** Nakalipithecus
*** Nakalipithecus nakayamai
** Anoiapithecus
*** Anoiapithecus brevirostris
** Dryopithecus
*** Dryopithecus wuduensis
*** Dryopithecus fontani
*** Dryopithecus brancoi
*** Dryopithecus laietanus
*** Dryopithecus crusafonti
** Rudapithecus†
*** Rudapithecus hungaricus
** Samburupithecus†
*** Samburupithecus kiptalami
* Gorillini leinua
** Chororapithecus†
*** Chororapithecus abyssinicus
** Gorilla
*** Gorilla gorilla
**** Gorilla gorilla gorilla
**** Gorilla gorilla diehli
*** Gorilla beringei
**** Gorilla beringei beringei
**** Gorilla beringei graueri
* Hominini leinua
** Panina azpileinua
*** Pan
**** Pan troglodytes
***** Pan troglodytes troglodytes
***** Pan troglodytes verus
***** Pan troglodytes ellioti
***** Pan troglodytes schweinfurthii
**** Pan paniscus
** Hominina azpileinua
*** Sahelanthropus† (zalantzazkoa)
**** Sahelanthropus tchadensis
*** Orrorin†
**** Orrorin tugenensis
*** Ardipithecus†
**** Ardipithecus ramidus
**** Ardipithecus kadabba
*** Kenyanthropus† (zalantzazkoa)
**** Kenyanthropus platyops
*** Praeanthropus†
**** Praeanthropus bahrelghazali
**** Praeanthropus anamensis
**** Praeanthropus afarensis
*** Australopithecus†
**** Australopithecus africanus
**** Australopithecus garhi
**** Australopithecus sediba
*** Paranthropus†
**** Paranthropus aethiopicus
**** Paranthropus robustus
**** Paranthropus boisei
*** Homo
**** Homo gautengensis†
**** Homo rudolfensis†
**** Homo habilis†
**** Homo floresiensis†
**** Homo erectus†
**** Homo ergaster†
**** Homo antecessor†
**** Homo heidelbergensis†
**** Homo cepranensis†
**** Denisovako hominino (izen zientifikorik gabe)†
**** Homo neanderthalensis†
**** Homo rhodesiensis†
**** Homo sapiens
***** Homo sapiens sapiens
***** Homo sapiens idaltu†
***** Homo sapiens arkaikoa (Cro-Magnon)†
***** Orein Gorriaren leizeko gizaki† (izen zientifikorik gabe; agian gizaki moderno edo gizaki moderno eta denisoviarren arteko hibrido)

## Erreferentziak

* ↑ Haaramo, Mikko. (2005-01-14). Hominoidea. Mikko's Phylogeny Archive.
* ↑ Haaramo, Mikko. (2007-11-10). Hominidae. Mikko's Phylogeny Archive.
* ↑ Praeanthropus garhi Asfaw 1999 (ape). in: Paleobiology Database. Fossilworks.
* ↑ Barras, Colin. (2012-03-14). «Chinese human fossils unlike any known species» New Scientist.
* ↑ Orangutan Pongo pygmaeus. in: Animals. National Geographic Society.
* Datuak: Q242047
* Multimedia: Homininae / Q242047
* Espezieak: Homininae
# Homewood Canyon (Kalifornia)

Homewood Canyon Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Inyo konderrian dago, Kalifornia estatuan. 40 biztanle ditu, 26,546375 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Inyo konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5890693
# Homilita

Homilita]] =

## Ezaugarriak

Homilita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca2(Fe^{2+},Mg)B2Si2O10}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Homilite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Hominini

Hominini Homininae subfamiliaren barruko bi leinuetako bat da. Bi genero ditu gaur egun, Homo (gizakiak) eta Pan (txinpantzeak eta bonoboak), eta normalean Gorilla generoa kanpoan uzten du, taxon-ahizpa gisa. Camille Arambourgek sortu zuen terminoa 1948an, Grayk 1825ean egin zituen Hominina eta Simiina sailkapenak batuz.
Tradizioz, txinpantzeak, gorilak eta orangutanak talde berean sartu ohi ziren, gizakiak baztertuz, pongido izenarekin. Grayren sailkapenetatik, filogenia genetikotik abiatuta pilatutako frogek baieztatu zuten gizakiak, txinpantzeak eta gorilak elkarren artean ahaidetasun handiagoa dutela orangutanarekin baino. Orangutanak Hominidae familiari (tximino handiak) berregokitu zitzaizkion, jada gizakiak barne hartzen zituena; eta gorilak Homininae azpifamiliatik bereizitako tribu gisa (Gorillini) multzokatu ziren. Hala ere, berrizendapen horren xehetasunak polemikoak dira oraindik, eta argitalpenetik harrezkero (Hominini tribuari buruz), iturri guztiek ez dituzte gorilak baztertzen, eta iturri guztiek ez dituzte txinpantzeak barne hartzen.
Gizakiak dira Australopithecusen adarrean (subleinua) dagoen espezie bakarra, eta gizakien gertuko ahaide iraungi asko ere baditu.

## Azpibanaketa

Leinu honen azpibanaketa egiteko banaketa posible bat baino gehiago daude. Autore batzuek bu talde egiten dituzte, Hominina eta Panina. Lehenengoan egongo lirateke gizakia eta bere ahaide fosil gehienak (Australopithecus kasu); bigarren taldean txinpanzeak egongo lirateke, eta, agian, Sahelanthropus eta Orrorin bezalako generoak.
Bigarren aukeran Panini izeneko leinua legoke, Hominini eta Gorilliniren parekoa. Beraz Homininiren azpian bi azpileinu leudeke:
Australopithecina azpileinuaren barruan sailkatuko lirateke gizakiaren aurrekari fosil gehienak, eta baliteke hemen sartzea ere Sahelanthropus eta Orrorin generoak ere.
* † Paranthropus
* † Australopithecus
* † Sahelanthropus
* † Orrorin
* † Ardipithecus
* † Kenyanthropus
Hominina azpileinuan gaur egungo gizakia bakarrik sartuko litzateke
* Homo

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Hominin Taxonomy and Phylogeny: What's In A Name? | Learn Science at Scitable» www.nature.com (Noiz kontsultatua: 2024-10-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107588
* Multimedia: Hominini / Q107588
* Espezieak: Hominini
# Homi Sethna

Homi Nusserwanji Sethna (1923ko abuztuaren 24 – 2010eko irailaren 5) zientzialari nuklearra eta ingeniari kimiko indiarra izan zen, eta nazioarteko ospea lortu zuen Indiako Energia Atomikoaren Batzordearen lehendakari gisa, 1974an Smiling Buddha (Buda irribarretsua) izeneko lehen proba nuklearra egin zen garaian. Indiako programa nuklear zibilaren eta zentral nuklearren irudi nagusia izan zen. 1991n Bombayko sheriff izendatu zuten.
Bere ibilbidearen hasieran, Alwayeko (Kerala, India) torioa erauzteko instalazioa sortzearen arduradun teknikoa izan zen, monacita-hareetako lur arraroak bereizteko.
1975ean, Indiako Gobernuak bigarren kondekorazio zibil garrantzitsuena eman zion: Padma Vibhushan.

## Erreferentziak

* ↑ «Homi Sethna, nuclear legend, passes away - Times Of India» web.archive.org 2012-11-03 (Noiz kontsultatua: 2023-07-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q910638