OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kalkutako portua

Kalkutako portua (bengaleraz : কলকাতা বন্দর ) Indiako Kalkuta hiriko ibai-portu bat da, itsasotik 203 kilometrora dago. Indiako porturik zaharrena da, eta Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainiak eraiki zuen, 1870. urtetik aurrera.

## Ezaugarriak

Portua bi kai sistema desberdinak ditu: Kolkata eta ur sakonetako Haldia Dock konplexua.

## Historia

XVI. mendearen hasieran, portugaldarrek lehen aldiz portuaren egungo kokapena erabili zuten ontziak ainguratzeko, Hooghly ibaiaren goiko ibilgua, Kalkutatik haratago nabigaziorako ez segurua aurkitu baitzuten. Job Charnockek, Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainia langile eta administratzaileak, 1690ean merkataritza-gune bat sortu zuela bertan uste da. Eremua ibaiaren gainean zegoen eta oihanak hiru aldetan inguratzen zuen; horregatik, etsaien inbasioetatik salbu jotzen zen. 1833an Britainia Handiko Inperioan esklabotza deuseztatu ondoren, portu hau Inperio osoko lurralde urrunetara "kontratatutako langile" gisa milaka indiar bidaltzeko erabili zen.
XIX. mendean Kalkuta Britainiar Indiako portu garrantzitsuena izan zen. Independentziaren ostean, hainbat faktoreren ondorioz, bere garrantziak behera egin zuen. Beste arrazoien artean Bengalaren zatiketa (1947), portuaren eragin eremuaren tamaina murriztea eta Indiako ekialdeko geldialdi ekonomikoa egon ziren jaitsiera horren atzean.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20070313003421/http://www.kolkataporttrust.gov.in/index_new.html
* ↑ https://indianexpress.com/article/explained/significance-of-the-kolkata-port-renamed-by-pm-modi-6213004/

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7231171
* Multimedia: Port of Kolkata / Q7231171
# Kallaanvaara

Kallaanvaara Finlandiako Kemijärvi udalerrian dagoen herrixka bat da. Sipovaara eta Isokylä herrixken artean dago, hirigunearen parean eta Kemijärvi aintziraren alboan. Korkianiemi eta Vitruskumpu uharteak herrixkatik pare bat kilometrora daude, baina Kemijärvi aintzirak denbora gehiena izoztuta igarotzen duenez, herrixkaren parte diren etxebizitzak daude.

## Ikus, gainera

| Kemijärvi | Kemijärvi aintzira | Korkianiemi uhartea | Vitruskumpu uhartea |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11869356
# Kall

Kall Alemaniako udalerria da. [] estatuan dago, [] barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q411622
# Kasimiro Jagellondarra

San Kasimiro (latinez: Casimirus; lituanieraz: Kazimieras; polonieraz: Kazimierz; Krakovia, 1458ko urriaren 3a - Grodno, 1484ko martxoaren 4a) Poloniako Erresumako eta Lituaniako Dukerri Handiko printze eta santua izan zen.
Kasimiro IV.a Poloniakoa erregearen bigarren semea izan zen. 1471n bere anaia Ladislao Bohemiako errege aukeratua izan ondoren, Kasimiro printze oinordeko bihurtu zen. 13 urterekin, Kasimirok huts egindako kanpaina militarrean parte hartu zuen, Hungariako errege izateko. Ezaguna izan zen bere errukiagatik, Jainkoarekiko debozioagatik eta behartsu eta gaixoekiko eskuzabaltasunagatik. 25 urterekin hil zen, tuberkulosiak jota ziurrenik. Haren anaia Sigismundo I.a erregeak 1514an hasi zuen kanonizatzeko prozesua, eta tradiziorik handiena 1521ean kanonizatu zuten.
Lituaniako patroia da.
* Datuak: Q312057
* Multimedia: Saint Casimir / Q312057
# Kasinoa (Bermeo)

Kasinoa Severino Atxukarrok eraiki zuen 1894an, Bermeon, Bizkaian. 1983an, berriz, erori egin zen urte hartako uholdearen ondorioz. Berreraikia izan zen eta harrez gero, eklektizismoaren barruan sartzen den obra dugu. Lamera parkean dago. Eraikinaren alde desberdinak zeregin askotarako erabiltzen dira. Alde batean erakustoki eta hitzaldi eta zine aretoa den "Nestor Basterretxea Aretoa" dago. Eraikinaren erdialdeko espazioa, berriz, jatetxe batek hartzen du. Eraikinaren beste aldean, "irlandar estilo"ko taberna bat eta kafetegi bat daude.

## Ikus, gainera

* Bermeoko udaletxea
* Doniene atea
* Ertzila dorretxea
* Kikunbera etxea
* Santa Eufemia Eliza

## Kanpo estekak

* Thompson, William N. (2015). Gambling in America: An Encyclopedia of History, Issues, and Society. p. 43. ISBN 9781610699808. Retrieved August 17, 2015.
* Datuak: Q8342032
* Multimedia: Casino of Bermeo / Q8342032
# Kasiopea

Kasiopea honakoa izan daiteke:

## Mitologia

* Kasiopea (Andromedaren ama), greziar mitologiako pertsonaia, Etiopiako erregina eta Andromedaren ama.
* Kasiopea (Fenixen emaztea), Fenixen emaztea, Feniziako erregea.

## Astronomia

* Cassiopeia, zeruko konstelazioetako bat.
* Cassiopeia A, nebulosa baten gerakinak.
* Cassiopea (generoa), marmoka genero bat.
# Kasimiro III.a Poloniakoa

Kasimiro III.a Handia (polonieraz: Kazimierz Wielki; Kowal, Kujavia, 1310eko apirilaren 30 – Krakovia, 1370eko azaroaren 5) Poloniako erregea izan zen 1333-1370 bitartean. Piast dinastiako Poloniako azken erregea izan zen.

## Bizitza

1335ean Silesia Bohemiari eman zion, eta Pomerania Ordena Teutonikoko zaldunei, baina 1341ean ia Galitzia osoa konkistatu zuen. Errege baketsua izan zen. Bere diplomazia ahaleginez Errusiako mendebaldeko eta Germaniako ekialdeko lurraldeak beretu zituen. Erreinu barrenean gobernua batu zuen, lege idatzi gabeak arauetan bildu zituen, hiriei Magdeburgeko legeak eman zizkien eta 1364an Poloniako lehenengo unibertsitatea, Krakoviakoa, sortu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/8/2 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q53457
* Multimedia: Casimir III of Poland / Q53457
# Kasimiro IV.a Jagellondarra

Kasimiro IV.a. Jagellondarra (polonieraz: Kazimierz Jagiellonczyk; lituanieraz: Kazimieras Jogailaitis; Krakovia, 1427ko azaroaren 30a - Hrodna, 1492ko ekainaren 7a), Lituaniako duke handia (1427-1492) eta Poloniako erregea (1447-1492) izan zen.
Ladislao II.a Jagellonen eta haren laugarren emazte Sofia Holszanykoaren bigarren semea. Haren osaba Sigismundo I.a Kęstutaitis hil zutenean, Lituaniako dukerria eskuratu zuen, eta anaia Ladislao borrokan hil zitzaionean bilakatu zen Poloniako errege.
Haren erreinaldiko garaipen nagusia Hamahiru Urteko Gerran Zaldun Teutonikoak menderatzea izan zen (1454-1466). Horren ondorioz, Prusiaren parte bat (Errege Prusia edo Prusia Poloniarra) —Gdansk-eko Pomerania— bereganatu zuen, eta Ekialdeko Prusiaraino hedatu zuen bere jabegoa.
Haren erregealdian inprimatu zen lehen liburua Polonian (1474). 1484an, turkoek Besarabiako parte bat eta Moldavia bereganatu zituzten.
Elisabete Hungariakoarekin ezkondu zen, eta 13 seme-alaba izan zituzten. Haien semeetariko lau errege izan ziren: Ladislao II.a Bohemiakoa eta Hungariakoa, Hungariako eta Bohemiako errege; Joan I.a Alberto, Poloniako errege; Alexandro I.a Jagellon, Lituaniako duke handia eta Poloniako errege; eta Sigismundo I.a Zaharra, Poloniako erregea eta Lituaniako duke handia.
* Datuak: Q53459
* Multimedia: Casimir IV Jagiellon / Q53459
# Kasiterita

Kasiterita SnO$_2$ formula kimikoa duen mineral oxido eztainuduna da.

## Ezaugarriak

Oxido motako minerala da eta rutile taldearen kidea da. Oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {SnO2}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 7 da. Normalean opakoa da, baina zati txikietan zeharrargitsua da. Bere lustreari eta osatzen dituen kristal aurpegi anitzei esker, harribitxien pareko harria da. Egun eztainua eskuratzeko mea nagusia da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109330779
# Josue Souza Santos

Josue Souza Santos (1987ko uztailaren 10a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sagan Tosu.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q2256231
# Josu Zabala López

    Artikulu hau txirrindulariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Josu Zabala (argipena)».
Josu Zabala López (Irunberri, 1993ko apirilaren 11) nafar txirrindulari ohia da, 2016tik 2019ra profesionala izandakoa.

## Palmaresa

2015
* 3. Loinaz Proban
* 6. Nafarroako Itzulian
2016
* 2. Urrakiko Igoeran
* 2. San Pedro Sarian
* 2. San Bartolome Sarian
* 2. Kantabriako Itzulian
* 3. Nafarroako Itzulian

## Taldeak

| Kluba | Urtea |
| Caja Rural | 2016-2019 |
| UD Oliveirense | 2019- |

## Kanpo estekak

Josu Zabala López - ProCyclingStats
* Datuak: Q27065413
# Josua Vakurunabili

Josua Vakurunabili (Vatukarasa, Fiji, 1992ko ekainaren 10a), Fijiko errugbi jokalaria da.
2017an egin zuen senior nazioarteko debuta London Sevens-en. 2019ko Singapore Sevens txapelketan, Talde-ideal-en izendatu zuten. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezko domina irabaziko du Fijiko taldearekin, Zeelanda berrikoaren (zilarrekoa) eta Argentinakoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. Hauek osatuko dute Fijiko taldea: Napolioni Bolaca, Vilimoni Botitu, [[Meli Derenalagi], Sireli Maqala, Iosefo Masi Waisea Nacuqu, Kalione Nasoko, Semi Radradra, Aminiasi Tuimaba, Asaeli Tuivuaka, Jerry Tuwai, Josua Vakurunabili eta Jiuta Wainiqolo-k.

## Emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Zazpiko-errugbia gizonezkoa. |
Nadroga Navosa probintziako Vatukarasa herrikoa da.

## Erreferentziak

* ↑ «Josua Vakurunabili» olympedia.org 2022-02-06an. begiratua(Ingelesez)
* ↑ «Josua Vakurunabili» Olympics.com 2022-02-06an begiratua (Gaztelaniaz)
* ↑ "Zazpiko-errugbia, gizonezkoa, emaitzak 2020" olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107659107
# Josue

    Artikulu hau Bibliako pertsonaiari buruzkoa da; Bibliako liburua gaitzat duena beste hau da: «Josue (Biblia)»
Josue (hebreeraz: יְהוֹשֻׁעַ‎‎, Yĕhôshúa‘; antzinako grezieraz: Ἰησοῦς; arabieraz: يوشع بن نون‎‎, Yūshaʿ ibn Nūn) Bibliako pertsonaia da, Nunen semea. Efraimen leinukoa zen. Moisesen jarraitzailea izan zen, eta haren lanari jarraitu zion. Israelgo herria Kanaanera eramateko agindua eman zion Jainkoak. Jordan ibaia zeharkatu zuen, bertako herriak menderatu zituen, eta leinuen artean banatu zuen Palestina. Elezaharraren arabera, berak zeharkatu zuen Jordan ibaia hango ura bi zatitan banatuta; Jerikoko harresia bota zuen, eta Eguzkiaren ibilbidea gelditu zuen Gabaongo borrokan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Josu Zubiaur

Josu Zubiaur Bilbao (Algorta, 1935 – Gasteiz, 2015eko abenduaren 1a) kultura-sailburuordea eta 1982an ETBko lehenbiziko zuzendaria izan zen, urte berean Andoni Arizagak ordezkatu zuelarik. 1990ean Las ideas lingüísticas vascas en el s. XVI idatzi zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Josu Zubiaur Bilbao. .
* Datuak: Q12260805
# Josua Tuisova

Josua Tuisova Ratulevu (Votua, Ba probintzia, 1994ko otsailaren 4a) fijitar errugbilaria da, hegaleko eta erdiko postuetan aritzen dena. Frantziako Top 14ko Lyon OUn jokatu zuen 2019–2023 bitartean, eta Racing 92n 2023tik aitzina. 2016ko Olinpiar Jokoetan, zazpiko errugbiko urrezko domina irabazi zuen Fijiko selekzioarekin. 2017ko ekainaren 24an egin zuen debuta hamabosteko selekzioarekin, Suvan, Eskoziaren aurka.

## Palmaresa
### RC Toulon

* Frantziako errugbi txapelketa
** irabazlea: 2014
** finalista: 2013, 2016, 2017
* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa
** irabazlea: 2014, 2015

### Lyon OU

* European Challenge Cup
** irabazlea: 2022

### Fijiko zazpiko selekzioa

* Olinpiar Jokoak
** urrezko domina: 2016

## Erreferentziak

* ↑ Josua Tuisova. en.espn.co.uk (Noiz kontsultatua: 2023-9-20).
* ↑ Josua Tuisova. itsrugby.es (Noiz kontsultatua: 2023-9-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15653152
* Multimedia: Josua Tuisova / Q15653152
# Josueren Zuhaitzaren Parke Nazionala

Josueren Zuhaitzaren Parke Nazionala, ingelesez: Joshua Tree National Park, AEBetako Kalifornia estatuetan parke nazional bat da, Riverside eta San Bernardino konderrietan. Izena parke nazionalean ugari dauden Josueren juka zuhaitz espeziari zor dio. 1994ko urriaren 31n parke nazional izendatua izan zen eta 3.196 km²-ko azalera du.

## Iruditegia

* Josueren juka
* Parke nazionalaren mapa.
* Emakume Zaharraren Haitza.
* Ikuspegi panoramikoa.
* San Bernardino Txikia mendietako ikuspegi panoramikoa, Josueren Zuhaitzaren Parke Nazionalan.

## Kanpo estekak

* Josueren Zuhaitzaren Parke Nazionala (AEBetako Parke Nazional Zerbitzua) (Ingelesez)
* Datuak: Q735202
* Multimedia: Joshua Tree National Park / Q735202
# José Ignacio de Urquidi

José Ignacio Marcelino de Urquidi y Jugo (San Bartolomé harana, Bizkai Berria, 1771ko apirilaren 22a - Mexiko Hiria, 1826ko abuztuaren 25a). Espainia Berriko jatorriko militar eta politikaria zen, Mexikoko independentziaren ondoren Chihuahua estatuko lehen gobernadorea izan zena.

## Karrera militarra

José Ignacio de Urquidi antzinako San Bartolome haranean jaio zen, gaur egun Valle de Allende dena, gaur egungo Chihuahuako estatuko bigarren herririk zaharrena 1771n. Bere gurasoak Agustin de Urquidi eta Barbara de Jugo izan ziren, lehen aipatutako herriaren jurisdikzioan Hacienda de la Concepción izeneko etxaldea zutenak.
Hamabi urte zituela, Mexiko Hirira joan zen bizitzera, eta 1789an bere karrera militarra hasi zuen, Pueblako Erregimentu finkoan kadete gisa sartu zenean. Handik denbora batera, errejimendu honek, Kubako Habanara joateko agindua jaso zuen, zeharkaldia Pomona fragatan eginez. Itsas bidaian ingelesen ontzidiak erasotuak, José Ignacio de Urquidi preso hartu eta Pensacola hirian giltzapetua izan zen, presoen trukaketa baten bidez askatua izan arte.
Azkenik Kubara iritsi zen, non bere zerbitzu militarrak eman zituen, 1808an kapitain mailara iritsiz eta 1816an Espainia Berrira itzuli zen arte, Juan José Ruiz de Apodaca erregeorde izendatu berriaren segizioan. Teniente koronel mailara igo zen eta Pueblako Intendentziako komandante militar izendatu zuen Apodaca erregeordeak berak.

## Erreferentziak

* Datuak: Q27826524
# José Ignacio de Gorriti

José Ignacio de Gorriti jenerala (1770; 1835eko azaroaren 9a) argentinar estatu-gizona, soldadua eta abokatua izan zen. 1816ko uztailaren 9an Argentinako Independentzia aldarrikatu zuen Tucumango Kongresuko ordezkaria izan zen.

## Biografia

Gorriti Jujuyn jaio zen Feliciana Coeto eta Ignacio de Gorriti Navarro-ren, herriko nobleziako kideen, semea. Bera eta bere anaia Juan Ignacio de Gorriti (geroago apaiz eta legegile ezaguna) Kordobako Montserrat eskolan ikasi zuten. 1788an Chuquisacako Unibertsitatean sartu zen eta zuzenbide kanoniko eta zibilean graduatu zen. Aita hiltzean Jujuy-ra itzultzera behartu zuten, familia eta haien interesak zaintzeko. 1802an Facunda Zuviríarekin ezkondu zen.
1810ean, Maiatzeko Iraultzaren ondoren, Gorriti kausa iraultzailearen aldeko aktibo eta ozen bihurtu zen. Iparraldeko Armadarekin eta Martín Güemes jeneralarekin batera kanpaina egin zuen, eta ondoren esker oneko Saltak Tucumango Kongresurako hautatua izan zen, 1816an deklaraziorako. 1817an Kongresua Buenos Airesera joan zenean, dimisioa eman zuen Saltan Güemesekin lanean jarraitzeko. Kanpainan paper nabarmena izan zuen, gautxoen zalditeria antolatuz eta 1820an erregezaleen aurkako borroka giltzarri bat irabazi zuen.
Gorriti Saltako Probintziako gobernadore izendatu zuten 1822an, eta ospetsua izan zen, 1827 eta 1829 artean bigarren agintaldia izan zuen. Hainbat arrakasta militar gehiago izan zituen bai espainiar indarren aurka bai Juan Facundo Quirogaren agindupeko federalen aurka. Hala ere, Quirogaren ondorengo arrakastak Boliviara erbesteratzera behartu zuen, non zentaborik gabe eta seme-alaba askorekin hil zen.
Gorritiren alaba Juana Manuela Gorriti idazlea izan zen, eta Manuel Isidro Belzu Boliviako presidente izango zenarekin ezkondu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1519944
# José Ignacio Wert

José Ignacio Wert Ortega (Madril, 1950eko otsailaren 18a - ) espainiar politikoa eta, 2011 urtetik 2015era bitartean, Espainiako Gobernuko hezkuntza, kultura eta kiroletako ministroa izandakoa. Zuzenbidean lizentziatua eta soziologian berezitua, enpresa pribatuan eta administrazio publikoan jardun du hainbat urtetan. Espainiar trantsizioan zehar, eskuineko alderdi zenbaitetan militantea izan da eta 1986 urtean Espainiako Kongresuko diputatu ere aukeratu zuten, 1987 urtean kargua utzi bazuen ere. Ministro moduan, polemika sorrarazi duen politikaria izan da, bere ekimenengatik eta horiek sustatuz egindako adierazpenengatik.
Edurne Uriarte katedradun eta ABC egunkariaren zutabegilearen lagun sentimentala izan da. Gaur egun, Montserrat Gomendio politikariarekin ezkonduta dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q705911
* Multimedia: José Ignacio Wert / Q705911
* Aipu famatuak: José Ignacio Wert
# José Ignacio Pavón

José Ignacio María del Corazón de Jesús de Santa Clara Francisco Javier Juan Nepomuceno Antonio de Padua Pavón Jiménez ( Veracruz, Espainia Berriko Erregeorderria, 1791ko abuztuak 11 – Mexiko Hiria, Mexiko, 1866ko maiatzaren 25a) politikari mexikarra izan zen, Mexikoko presidentea bi egunez 1860ko abuztuan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1865790
# José Ignacio Ruiz

José Ignacio Ruiz Olabuénaga (Urduña, Bizkaia, 1929ko abenduaren 30a - Bilbo, 2014ko abenduaren 14a) bizkaitar soziologo, irakasle eta ikerlaria izan zen.

## Biografia

Soziologian doktorea zen (New Yorkeko Fordham Unibertsitatea), baita Filosofia eta Hezkuntza Zientzietan ere, Euskal Herriko Unibertsitatean. Soziologiako katedraduna zen Deustuko Unibertsitatean (Bilbo); eta Eusko Jaurlaritzako Prospekzio Soziologikorako Kabineteko zuzendaria, Euskal Soziologoen Elkarteko lehendakaria eta CIINDES S.L. Soziologia Kabineteko zuzendaria izan zen. Irakasle gonbidatua izan zen EHUn, Nafarroako Unibertsitate Publikoan, Valladolidekoan, Valentziakoan eta hainbat Udako Unibertsitatetan (Santander, Sevilla eta Donostia). Lurralde eta Inguruak aldizkarietako Zuzendaritza eta Idazketa Batzordeen kide zen. Eusko Ikaskuntzaren Komunikabideak Saileko lehendakaria izan zen 1978tik 1984ra.
Ruiz Olabuénagaren ikerkuntza-jarduerak hiru alor nagusi hartzen ditu: erakundeen soziologia, ikerketaren metodologia kualitatiboa eta hauteskunde-soziologia. Argitaratu zituen lanen artean daude: Euskararen borroka, Plano electoral de Euskadi, Paulo Freire: Concientización y Andragogía, Sociología de las organizaciones, Sociología electoral de Euskadi, Clases sociales y aspiraciones vascos, Violencia y ansiedad social en el País Vasco, La innmigración vasca, El extranjero en Europa, La juventud liberta eta abar.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ (Gaztelaniaz) JOSÉ IGNACIO RUIZ OLABUÉNAGA nació en la ciudad vizcaína de Orduña el 30 de diciembre de 1929. ABC Andalucia
* ↑ «Ruiz Olabuenaga soziologoa hil da, Deustuko Unibertsitateko katedraduna», Berria, 2014-12-16
* Datuak: Q12260827
# Katalina Foixkoa

    Artikulu hau Kandalako kondesari buruzkoa da; bere iloba eta Nafarroako erregina gaitzat duena beste hau da: «Katalina I.a Nafarroakoa»
Katalina Foixkoa (?, 1455 – ?, 1494 baino lehen) Nafarroako Erresumako infanta izan zen.

## Biografia

Gaston IV.a Foixkoa eta Leonor I.a Nafarroakoa izan zituen guraso, haien alaba txikiena izan zen. Anai nagusia Gaston Vianako printzea izan zuen.
Gaston II.a Foixkoarekin, Kandale-ko kondea, ezkondu zen eta lau seme-alaba izan zituzten: Gaston, Kandaleko III. kondea (1536an hil zena), Joanes, Bordeleko artzapezpikua, Petri eta Ana. Azken hau Vladislovas II.a Jogaliarekin ezkondu eta Hungaria eta Bohemiako erregina ezkontidea izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Société des sciences, lettres et arts d'Agen. (1877). Revue de l'Agenais (Agen: P. Noubel, Impremeur-Editeur) 4: 497..
* 1 2 Légé, Joseph. (1887). Les Castelnau-Tursan: par l'Abbē Légé. 1 Aire-sur-l'Adour, 333 or..

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Jean de Foix
Joanes I.a Foixkoa
Gaston IV.a Foixkoa
Ana Bohemiakoa eta Hungariakoa
Jeanne Ire d'Albret
Ana Kandalakoa
Katalina Foixkoa
Luis II.a Hungariakoa
Joanes II.a Aragoikoa
Leonor I.a Nafarroakoa
Francis of Foix-Candale
Zuria I.a Nafarroakoa
Gaston III de Foix-Candale
Christophe de Foix-Candale
Frederick de Foix-Candale :

## Ikus, gainera

* Nafarroako erresuma
* Nafarroako historia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q948993
# Katalina I.a Errusiakoa

Katalina I.a Errusiakoa (errusieraz: Екатерина I Алексеевна, translit.: Jekaterina I Alekseyevna), jaiotze izena Marta Helena Skavronska (polonieraz: Marta Helena Skowrońska, letonieraz: Marta Elena Skavronska), Errusiako enperatriza izan zen 1725etik 1727ra. Petri I.a Errusiakoaren enperadorearen bigarren emaztea zen eta, haren heriotzaren ondoren enperatriz bilakatu zen.

## Biografia

Marta Skavronska zen bere benetako izena eta 1684an Letonian jaiotako Poloniako baserritarra zela uste da. Samuel Skavrosnky eta Elisabeth Moritzen alaba zen. Gurasoak izurriteak hil zituen, eta iheslariak zirela esan izan da, horregatik hurrengo gobernuek ezkutuan gorde nahi izan dute historia hau.

### Gaztaroa

Umezurtz gelditu ostean Ernest Glück, Marienburgeko artzain luteranoaren etxean hasi zen zerbitzari lanetan. Glücken etxean zegoela, Johan Raabe izeneko suediar ofizial batekin ezkondu zen oso gazte. Errusiarrek Marienburg hartu zutenean, Marta Moskura eraman zuten. Ondoren Alexandro Menxikov printzearen zerbitzaria (eta maitalea, agian) izan zen. Menxikov Petri Handiaren lagun mina eta kortesanoa zen, eta San Petersburgoko lehen gobernadorea.

### Petri Handia

1703an, Petri Handiak gortea San Petersburgora eraman zuenean, Marta ezagutu zuen. Maitaleak bilakatu ziren eta, Marta fede ortodoxora bihurtu ostean, Katalina Alekseievna izena hartuz, 1707an ezkondu ziren ezkutuan. Hamaika ume izan zituzten, baina bakarrik Anak (1707) eta Isabelek (1709) iraun zuten bizirik. Hiria eraikitzen zuten bitartean etxola batean bizi izan ziren. Jauregira bizitzera joan zirenean, etxola hesi batez inguratuz zaindu zuten.

### Enperatriza

1711n Turkiaren aurkako kanpainan lagundu zion tsarrari, eta enperadorearen bizitza salbatu zuela esaten da, indartsuagoa zen armada batek inguratua zuenean amore emateko iradoki ziolako. 1712an jendaurreko ezkontza ospatu zuten, Petri Eudoxia emaztearengandik banandu ondoren. 1724an enperatriz ezkontide koroatu zuten Moskuko Uspensky katedralean. Titulu hori hartu zuen lehendabiziko emakumea izan zen. William Mons izeneko ganberazainarekin senarra engainatzen zueneko hotsa zabaldu zenean, Petrik Monsi burua ebakitzeko agindu zuen.
Petri 1725ean hil zenean, Katalina izan zen haren ondorengoa. Bere agintaldian Menxikov izan zen gobernuburua.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* 1 2 3 Catherine I. 1911 Encyclopædia Britannica. En.wikisource.org
* Datuak: Q15208
* Multimedia: Catherine I of Russia / Q15208
# Katalina Erauso kalea

Katalina Erauso kalea Donostiako (Gipuzkoa) kalea da. Karlos I.aren hiribidean hasten da, 12 eta 14 zenbakien artean, eta Errondo pasealekuan amaitzen da. Kalearen posta kodea 20010 da. Zenbaki bakoitien atariak 1-25 bitartekoak dira eta bikotiak berriz 2-22 tartekoak.
1973ko abuztuaren 31n erabaki zuen Donostiako Udalak Katalina Erauso izena ematea kale honi.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492208