OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Banilla

Banilla (Vanilla) orkideen familiako genero bat da eta landareak izen bereko aho gozagarria bezala erabiltzen ditugun haziz beteriko leka ematen du. Jatorriz Mexikokoa da. Izena gaztelaniazko vainilla hitzetik dator, vaina ("leka") hitzaren txikigarria.
Biltzen den espezie nagusia Vanilla planifolia da, nahiz eta Vanilla pompona eta Vanilla tahitiensis bezalakoak ere erabili. Leka bakoitzak bere zapore bereziaren erantzule nagusi diren milaka hazi txiki gordetzen ditu barruan. Aztekek beren jakiak maneatzeko eta txokolatez eginiko “jainkoen edariak” gozatzeko erabili ohi zuten.
Bere lantzea oso hedatua dago tropikoetan. Madagaskar da ekoizlerik nagusienetarikoa.

## Sukaldeko erabilera

Sukaldean banillaren leka lehorra erabiltzen da. Bere erabilera ohikoena krema, budin, izozki, bizkotxo, tarta eta antzeko postre eta gozoekin izaten bada ere, bere erabilera haragi, arrain edo bestelako plateretara ere zabal daiteke.
Gozogintzan likidoak lurrintzeko erabiltzen da normalean. Lehorregia erostea ez da komeni. Erabiltzeko erditik zabalduko dugu eta labana baten laguntzaz, bertako hazitxoak zabalduko ditugu. Erabilitakoan, garbitu eta lehorturik bainila zaporea duen azukrea egiteko erabil dezakegu, horretarako nahiko da baina zati hau azukretan sartu eta bertan denbora bat edukitzea.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Electronic Plant Information Centre at Royal Botanic Gardens, Kew 2003-11-8
* (Ingelesez) Spices at UCLA History & Special Collections
* (Ingelesez) Spice Pages — Vanilla
* Datuak: Q162044
* Multimedia: Vanilla / Q162044
* Espezieak: Vanilla
# Auriol Aragoikoa

Auriol —latinez: Aureolus— (? – 809) Aragoiko lehendabiziko kondea (802 – 809) edo frankoen buruzagia Aragoin izan zen.

## Biografia

798 eta 802 frankoek eskualdean zegoen anarkia aprobetxatu eta marka bat ezarri zuten. 798an Zaragozan Bahlul ibn Marzuqek Kordobako emirerriaren aurka matxinatu eta 800an Banu Salamaren eskutan zegoen Huesca kon konkistatu zuen. 801an emirrak Amrus ibn Jusuf jeneral huescatarrak bidali eta Zaragoza eta Huesca berreskuratu zituen. Bahlul Pallars Jussàra ihes egin eta Jalaf ibn Rashidek bere laguntzaileak 802an erail zuen.
Egoera aprobetxatuz, frankoek Jaka eta beste gotorleku eta Auriol Périgueauxekoaren semea zen Auriol comes edo konde izendatu zuten. Titulua frankoek jarritako izena besterik ez edo Sobrarbe inguruan benetako jauna bazen esatea zaila da, iturri bakarra "Annales Regni Francorum" delako.
809an hil zenean, frankoek Azeari I.a Garindoitz jarri zuten oinordeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1248130
# Aurillac-2 kantonamendua

Aurillac-2 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Guztira 1 udalerri ditu eta Aurillac da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1724297
# Aurilândia

Aurilândia Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. 3.284 biztanle ditu 565,34 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Goiás

## Kanpo estekak

* Datuak: Q776258
* Multimedia: Aurilândia / Q776258
# Aurin ibaia

Aurin ibaia Iberiar Penintsulako iparraldeko ibaia da, Gállego ibaiaren adarra. Espainiako Huesca probintziatik igarotzen da. Bucuesako iboian jaiotzen da.

## Deskribapena

Ibaia Huescako probintziatik igarotzen da, Acumuer harana ezagutzen den inguruan. Eskuinaldean Acumuer, Isín, Larrés eta Aurín bezalako herriak utzi ondoren, Gállego ibaian sartzen da, Sabiñanigotik iparraldean. Ebroko haranaren partea da.

## Garrantzi ekologikoa

Aurin ibaiaren burualdea, Larréseraino, ondo kontserbatutako Pirinioetako ibaiertz gisa duen balioa dela eta Europako araudiaren arabera, kontserbazio bereziko eremu gisa babestuta dago. Tarte horretan Fagus sylvatica eta Pinus sylvestris basoak daude, bost habitat interesgarritan banatuta. Ekosistema horietan ere zuhaixka interesgarriak daude, hala nola Ilex aquifolium, Gentiana lutea eta Ruscus aculeatus.
Espazioa 34 hegazti-espezierentzako babeslekutzat hartzen da, Europako legediak babestutako Euproctus asper eta Hyla arborea anfibioez gain. Ibaian antzemandako kalteberatasun txikiagoko beste espezie batzuk apo arrunta, amuarrain arrunta eta Pirinioetan ohikoak diren ugaztunak dira, hala nola orkatza, orein arrunta eta basurdea. Hori dela eta, 2000. urtean Garrantzi Komunitarioko Leku (GKL) gisa proposatu zen, eta hala berretsi zen 2006an, eta 2010ean kontserbazio bereziko eremu bihurtu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Mallada, Lucas (1878). Descripción física y geológica de la provincia de Huesca. Madril: Imprenta y Fundición De Manuel Tello.
* ↑ https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=ES2410027
* ↑ https://eunis.eea.europa.eu/sites/ES2410027

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24003038
* Multimedia: Aurín River / Q24003038
# Aurillac-3 kantonamendua

Aurillac-3 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Guztira 1 udalerri ditu eta Aurillac da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1677041
# Aurillaceko barrutia

Aurillaceko barrutia Cantal departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 82.116 biztanle ditu 1.937 kilometro koadrotan. Guztira 96 udalerri ditu. Bere hiriburua Aurillac da.

## Udalerriak

| 1. Arnac (15011) | 2. Arpajon-sur-Cère (15012) | 3. Aurillac (15014) | 4. Ayrens (15016) |
| 5. Badailhac (15017) | 6. Besse (15269) | 7. Boisset (15021) | 8. Calvinet (15027) |
| 9. Carlat (15028) | 10. Cassaniouze (15029) | 11. Cayrols (15030) | 12. Crandelles (15056) |
| 13. Cros-de-Montvert (15057) | 14. Cros-de-Ronesque (15058) | 15. Fournoulès (15071) | 16. Freix-Anglards (15072) |
| 17. Giou-de-Mamou (15074) | 18. Girgols (15075) | 19. Glénat (15076) | 20. Jou-sous-Monjou (15081) |
| 21. Junhac (15082) | 22. Jussac (15083) | 23. La Ségalassière (15224) | 24. Labesserette (15084) |
| 25. Labrousse (15085) | 26. Lacapelle-Viescamp (15088) | 27. Lacapelle-del-Fraisse (15087) | 28. Ladinhac (15089) |
| 29. Lafeuillade-en-Vézie (15090) | 30. Lapeyrugue (15093) | 31. Laroquebrou (15094) | 32. Laroquevieille (15095) |
| 33. Lascelle (15096) | 34. Le Rouget (15268) | 35. Le Trioulou (15242) | 36. Leucamp (15103) |
| 37. Leynhac (15104) | 38. Mandailles-Saint-Julien (15113) | 39. Marcolès (15117) | 40. Marmanhac (15118) |
| 41. Maurs (15122) | 42. Montmurat (15133) | 43. Montsalvy (15134) | 44. Montvert (15135) |
| 45. Mourjou (15136) | 46. Naucelles (15140) | 47. Nieudan (15143) | 48. Omps (15144) |
| 49. Pailherols (15146) | 50. Parlan (15147) | 51. Pers (15150) | 52. Polminhac (15154) |
| 53. Prunet (15156) | 54. Quézac (15157) | 55. Raulhac (15159) | 56. Reilhac (15160) |
| 57. Roannes-Saint-Mary (15163) | 58. Rouffiac (15165) | 59. Roumégoux (15166) | 60. Rouziers (15167) |
| 61. Saint-Antoine (15172) | 62. Saint-Cernin (15175) | 63. Saint-Cirgues-de-Jordanne (15178) | 64. Saint-Cirgues-de-Malbert (15179) |
| 65. Saint-Clément (15180) | 66. Saint-Constant (15181) | 67. Saint-Gérons (15189) | 68. Saint-Illide (15191) |
| 69. Saint-Jacques-des-Blats (15192) | 70. Saint-Julien-de-Toursac (15194) | 71. Saint-Mamet-la-Salvetat (15196) | 72. Saint-Paul-des-Landes (15204) |
| 73. Saint-Santin-Cantalès (15211) | 74. Saint-Santin-de-Maurs (15212) | 75. Saint-Saury (15214) | 76. Saint-Simon (15215) |
| 77. Saint-Victor (15217) | 78. Saint-Étienne-Cantalès (15182) | 79. Saint-Étienne-de-Carlat (15183) | 80. Saint-Étienne-de-Maurs (15184) |
| 81. Sansac-Veinazès (15222) | 82. Sansac-de-Marmiesse (15221) | 83. Siran (15228) | 84. Sénezergues (15226) |
| 85. Teissières-de-Cornet (15233) | 86. Teissières-lès-Bouliès (15234) | 87. Thiézac (15236) | 88. Tournemire (15238) |
| 89. Velzic (15252) | 90. Vezels-Roussy (15257) | 91. Vic-sur-Cère (15258) | 92. Vieillevie (15260) |
| 93. Vitrac (15264) | 94. Vézac (15255) | 95. Yolet (15266) | 96. Ytrac (15267) |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q700521
* Multimedia: Aurillac / Q700521
# Bahabón

Bahabón Valladolideko udalerria da, Campo de Peñafiel eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 174 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Valladolideko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* (Gaztelaniaz) Valladolideko udalerrei buruzko webgunea Valladolideko aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1769701
* Multimedia: Bahabón / Q1769701
# Bahabón de Esgueva

Bahabón de Esgueva Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2008ko datuen arabera 120 biztanle zituen 21,39 km²-ko azaleran.

## Demografia

Bilakaera demografikoa :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2010 |
| 446 | 466 | 501 | 552 | 573 | 539 | 457 | 325 | 231 | 171 | 133 | 120 |

## Ikus, gainera

* Esguevako erromanikoa
* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1447967
* Multimedia: Bahabón de Esgueva / Q1447967
# Bahama Handia

Bahama Handia (ingelesez Grand Bahama) Bahametako uharterik iparraldekoena da. Karibe itsasoan dago, Floridatik 90 kilometrora.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q866345
* Multimedia: Grand Bahama / Q866345
# Baharat

Baharata (arabieraz: بَهَارَات‎, Bahārāt; euskaraz: «espeziak») espezia nahasketa bat da, arabiar sukaldaritzan erabili ohi dena, batez ere Libanon, Jordanian, Sirian, Palestinan, Israelen, Iraken edo Turkian.
Osagai hauek ditu: Jamaikako piperbeltza, kuminoa, kardamomoa, piperbeltza eta beste batzuk, aukeran, hala nola piperrauts gozoa, martorria, kanela,intxaur muskatua, iltzea, jengibrea, fenogrekoa (Libanon), menda (Turkian) edo limoi lehorra (Ekialde Hurbilean), arrosa petaloak (Tunisian). Tokien araberako aldaerak daude, eta izenak ere aldatzen dira. Pertsiar golkoan, adibidez, kebsa du izena.
Oro har, aroma areagotzeko erabiltzen da zopetan, tomate saltsetan, dilistetan, pilaf plateretan, kus-kusean, arrainean, oilaskoan eta beste haragi batzuetan. Osagaien arabera, postreetan ere erabiltzen da.

## Erreferentziak

* ↑ «Baharat - Kitchen Dictionary - Food.com» www.food.com (Noiz kontsultatua: 2023-11-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q538656
* Multimedia: Baharat / Q538656
# Bagüés

Bagüés Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 32 biztanle zituen 30,64 kilometro koadroko azaleran. Cinco Villas eskualdean dago.

## Ikus, gainera

* Zaragozako udalerrien aurkibidea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1641134
* Multimedia: Bagüés / Q1641134
# Arnsberg

Arnsberg Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Hochsauerland barrutia|Hochsauerland]] barrutian. 2014an 73.501 biztanle zituen 193,72 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3912
* Multimedia: Arnsberg / Q3912
* Webgune ofiziala
# Arnshöfen

Arnshöfen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Westerwald barrutia|Westerwald]] barrutian. 2014an 146 biztanle zituen 2,94 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q564566
* Multimedia: Arnshöfen / Q564566
# Arnsberg (eskualdea)

Arnsberg eskualdea (alemanez Regierungsbezirk Düsseldorf) Alemaniako Ipar Renania-Westfalia estatuaren hego-ekialdea hartzen duen eskualdea da. Arnsberg da hiriburua.

## Hiriak eta barrutiak

Bost hiri aske ditu:
* Bochum (BO)
* Dortmund (DO)
* Hagen (HA)
* Hamm (HAM)
* Herne (HER)
Hauetaz gain zazpi barruti ditu:
* Ennepe-Ruhr (EN)
* Hochsauerlandkreis (HSK)
* Märkischer (MK)
* Olpe (OE)
* Siegen-Wittgenstein (SI)
* Soest (SO)
* Unna (UN)

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q7924
* Multimedia: Regierungsbezirk Arnsberg / Q7924
# Arnotegiko Andre Mariaren baseliza

Arnotegiko Andre Mariaren baseliza Izarbeibarrako Obanos udalerrian kokatutako XIII. mendeko kristau baseliza bat da. Baseliza hau oso garrantzitsua da Obanosko biztanleen debozioan. Bertan, Arnotegiko Ama Birjina dago, XIII. mende hasierako tailu erromanikoa.
Obanosko Misterioaren arabera, tradizioa da baselizak koroatutako mendi honetan Gilen noblea ermitau bezala erretiratu zela, bere arreba Filizia haserre-eraso batean hil izanaren bekatu larria ordaintzeko. Gilen, damuturik, munduko aberastasun eta bizioetatik urrundu zen, eta, harrezkero, bere bizitza zintzo eta besteenganako zerbitzuz sakrifikatuagatik nabarmendu zen. Dedikazio horrek San Gilen bezalako santutasuna lortzera eraman zuen.
Bertara iristean, atentzioa ematen duen lehenengo gauza da dagoen gaina fusileroen paretekin gotortuta dagoela. Sarbidean bertan fusila-dorre txiki bat dago, gaur egun egurtegi gisa erabiltzen dena. Eranskin hauek XIX. mendekoak dira, gerra karlistetakoak. Garesen borroka ugari izan ziren liberalen eta karlisten artean, eremu estrategikoa baitzen Iruñerrira sartzeko korridorea estaltzean. Horren froga ez dira ermitako gotorlekuak bakarrik. Oso gertu dago Isabel Infanta Gotorlekua, liberalek Karlistaldietan eraiki zutena.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | OBANOS. (Noiz kontsultatua: 2022-12-28).

## Ikus gainera

* Obanos
* Izarbeibar
* Izarbeibar-Novenera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66062091
# Arnoul Gréban

Arnoul Gréban (Le Mans, 1420 baino lehen - Florentzia, c. 1485) frantziar organista izan zen. Parisko Notre-Dameko kapera-maisu izan zen; 1452 inguruan Mystère de la Passion handia egin zuen, Frantziako antzertiaren bilakaeran nahiko eragin izan zuena. 34.574 bertsoz osatua da, eta kristautasunak eman duen olerkirik handiena da. Elkarrizketez egina da; tragedia eta umorea nahastuz, lau egunetan zehar antzezten da. Simon Gréban Arnoulen anaiak, haren laguntzaz, Le Mystère des Actes des Apôtres idatzi zuen (1465 inguruan argitaratua).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2863400
# Arnprior (Stirling)

Arnprior, Eskoziako gaeleraz: Earrann a' Phriair, Eskoziako herri bat da, Stirling konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q697288
* Multimedia: Arnprior, Stirling / Q697288
# Arnschwang

Arnschwang Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, [[Cham (barrutia)|Cham]] barrutian. 2014an 1.940 biztanle zituen 28,32 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q522320
* Multimedia: Arnschwang / Q522320
# Arnsdorf

Arnsdorf Alemaniako udalerria da. Saxonia estatuan kokatuta dago, [[Bautzen (barrutia)|Bautzen]] barrutian. 2014an 4.769 biztanle zituen 35,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q93210
* Multimedia: Arnsdorf / Q93210
# Astaperrexil

Astaperrexil zenbait landareren (batzuk pozoitsuak) izen arrunta da:
* astaperrexil handi (Conium maculatum) edo otzarribedar
* astaperrexil txiki (Aethusa cynapium)
* astaperrexil zuri (Anthriscus sylvestris)
* uretako astaperrexil (Cicuta virosa)
# Astanako kirol jauregia

Astanako Kirol Jauregia, kirol anitzeko areto handi bat da, Astanan dagoena, Kazakhstango hiriburuan. 1999an eraiki zen.
Barys Astana izotz hockey taldearen egoitza da. 5.500 ikusleentzako edukiera du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1186465
* Multimedia: Kazakhstan Sports Palace / Q1186465
# Astaputz-onddo

Astaputz-onddoa (Pseudoboletus parasiticus) Boletaceae familiako onddo espezie bat da. Onddo parasito honek bere generoan Scleroderma (astaputz) batean jaio eta garatzen den bakarra izatearen berezitasuna du. Jangarria, baina baliorik gabea.

## Deskribapena

Kapela: 3 eta 5 cm arteko diametrokoa; ganbila, hori-oliba kolore ederrekoa edo arre-horixkakoa eta azal belusatua duena, batzuetan arrakalatua lehortea dagoenean.
Tutuak: Motzak, itsatsiak, horiak edo oliba-antzeko kolorekoak.
Poroak: Zabalak, biribilak, hori-sufre kolorekoak hasieran, gorri-ardo kolorez tindatuak gero.
Hanka: Horia, apur bat ildaskatua, zunzduna, goialdean ezkata txikiz pikatua; liraina, kurbatua, puntan amaitzen da parasitatuko astaputzean.
Haragia: Trinkoa, lodia, horia, oso gutxitan urdintzen da tutuen azpian. Usaina ahula eta atsegina du, eta zapore leuna.
Etimologia: Boletus terminoaren etimologia eztabaidagarria da. Parasiticus epitetoa latinetik dator eta parasito esan nahi du. Beste onddo baten parasitoa delako.

## Jangarritasuna

Jangarria den arren, ez du balio handirik sukaldean.

### Nahasketa arriskua

Ez dago nahasterik, bere generoko espezie bakarra baita astaputzen gainean bizi dena.

## Sasoia eta lekua

Espezie arraro samarra da, udan eta udazkenean garatzen da, astaputzean parasitatuz, batez ere Scleroderma vulgare espeziean.

### Banaketa eremua

Ipar Amerikako ekialdea, Europa.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 67 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 142 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 493 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 42 or. ISBN 282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q761680
* Multimedia: Pseudoboletus parasiticus / Q761680
* Espezieak: Pseudoboletus parasiticus
# Astano

Astano Suitzako udalerria da. Ticino kantonamenduan dago, Subdistrict Sessa $^{(en)}$ barrutian. 2014an 308 biztanle zituen 3,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q70173
* Multimedia: Astano / Q70173
Dumenza Novaggio Sessa $^{(en)}$ Curio Bedigliora
# Barbucca

Barbucca arrain zipriniformeen generoa da, hego-ekialdeko Asiako ur gezetan bizi dena. Barbuccidae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak

* Barbucca diabolica T. R. Roberts, 1989
* Barbucca elongata Vasileva & Vasilev, 2013

## Erreferentziak

* ↑ Froese, R.; D. Pauly.. Family Barbuccidae - Fire-eyed loaches. FishBase.
* ↑ Vasileva, E.D. & Vasilev, V.P.. (2013). «ДВА НОВЫХ ВИДА КАРПООБРАЗНЫХ РЫБ ИЗ ФАУНЫ ОСТРОВА ФУКУОК, СИАМСКИЙ ЗАЛИВ, ВЬЕТНАМ» Voprosy ikhtiologii 53 (3): 269-277..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13653091
* Espezieak: Barbucca
# Barbourville (Kentucky)

Barbourville Kentuckyko hiri bat da. Knox konderrian kokatua dago. 2010ean 3.165 biztanle zituen, 6,79 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Knox konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q807878
* Multimedia: Barbourville, Kentucky / Q807878
# Barbourmeade (Kentucky)

Barbourmeade Kentuckyko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 1.218 biztanle zituen, 1,02 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q382769
# Barbra Streisand (abestia)

Barbra Streisand Duck Sauce house musika taldearen abesti bat da. Izenburuak Barbra Streisand estatubatuar aktoreari lotua dago, abestian bertan parte hartzen duelarik.
Abestia 2010eko irailaren 10ean kaleratu zen eta berehala Belgika, Herbehereak, Finlandia eta Austria lehenengo postuan jarri zen, aldiz Australia, Frantzia, Alemania, Irlanda, Italia, Suitza eta Erresuma Batuan top-ten delako zerrendaren barnean sartu zen, alegia, lehenbiziko abesti entzunenen zerrendaren barnean.

## Kanpo estekak

* Barbra Streisand abestia entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q596113
# Batezbesteko geometriko

Batezbesteko geometrikoa honela kalkulatzen den batezbestekoa da, datuak $x_{1},x_{2},\ldots ,x_{n}$ izanik:
          $G={\big\prod _{i}{x_{i}}{\big )}^{\frac {1}{n}}=(x_{1}\times x_{2}\times \ldots \times x_{n})^{\frac {1}{n}}$
Batezbesteko geometrikoa hazkunde tasak kalkulatzeko erabili ohi da.

## Erabilera

Demagun 1000 euroko kapitala ezarri dugula bi urteko epemugaz. Lehenengo eta bigarren urtean interes tasak %20 eta %10 dira hurrenez hurren. Zenbatekoa da urteko batez besteko interesa?
Batezbesteko aritmetiko sinplea erabiltzen bada, erantzuna %15 da, baina emaitza hau ez da zuzena bi urtetan %15eko interes tasa batez ez genukeelako izango diru kopuru berdina.
$C_{2}=1000\times 1.2\times 1.1=1320$
$C_{2}=1000\times 1.15^{2}=1322.5$
Ikusten den bezala, kapitalizazio konposatua erabiliz, %15eko tasa batez diru pixka bat gehixeago izango litzateke. Benetako interes tasa pixka bat txikiagoa izango da beraz. Batez besteko geometrikoa erabiliz:
$G={\sqrt {1.2\times 1.1}}=1.1489$
Eta honela batez besteko interesa %14.89 da. Ohartu behar da kalkuluak egiteko tasak gehi bat egin dela emaitza zuzena izan dadin.
Batez besteko geometrikoaren formula erabili gabe ere eman daiteke batez bestekoa, batez besteko interes tasaren definizioa erabiliz:
$1320=1000(1+i)^{2}\rightarrow i=0.1489$
Beste egoera batzuetan, hazkunde edo interes tasak ez dira aldiro ezagutzen eta hasierako eta bukaerako guztirakoak bakarrik ezagunak ditugu. kasu hauetan batez besteko geometrikoaren formulak ez du balio, baina kontzeptualki bai erabil daitekeela. Adibidez, 2000 urtean zehar salmentak 1234 eurokoak izan badira eta 2005 urtean 2345 izan badira, zenbatekoa da urtez urteko batez besteko hazkunde tasa?
Urtez urteko hazkunde tasa ezean, batez besteko hazkunde tasaren beraren definizioa hartzen da:
$2345=1234(1+h)^{5}\rightarrow h=0.1370$
%13.70 izan da beraz urtez urteko salmenten batez besteko hazkunde tasa.

## Ikus, gainera

* Batezbestekoen arteko erlazioa
* Batezbesteko pitagoratar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q185049