OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Santa Maria eliza (Lizarra)

Santa Maria Jus del Castillo eliza edota Santa Maria Gaztelupeko eliza Nafarroako Lizarra udalerriko San Pedro Ruakoaren auzoan dagoen eliza bat da. Zalatanbor gaztelua zenaren azpian zegoen, hortik Jus del Castillo edo Gaztelupeko izena, eta Santo Domingo komentuaren alboan eta Done Jakue bidetik metro eskasera dago.
1983an Nafarroako kultura ondasuna izendatua zuten.

## Historia

XII. mendean sinagoga zegoen solairuan eraiki zen, garai hartan eremu honetan juduen auzoa baitzegoen. Bere jatorrizko izena Santa Maria eta Santu Guztien eliza da. XVII. menderarte eliza gisa erabilia izan zen. Gaur egun erromanikoa eta Done Jakue bidearen interpretazio zentru gisa erabiltzen da.

## Eraikina

Nabe bakarreko eliza da. Absidea eta elizaren erdialdeko egitura erromanikoak dira, baina fatxada eta dorrea barroko garaikoak dira.
* Absidea
* Aurrealdea
* Alboko ikuspegia
* Alboko ikuspegia

## Ikus gainera

* Nafarroako kultura ondasunak
* Erromanikoa Euskal Herrian

## Kanpo estekak

* Santa Maria Jus del Castillo eliza. Nafarroako Turismo Bulegoa
* Datuak: Q19883383
* Multimedia: Church of Santa María Jus del Castillo / Q19883383
# Santa Maria eliza (Mundaka)

Santa Maria eliza edo Andra Mariaren eliza Bizkaiko Mundaka udalerrian dagoen eliza bat da. Herrigunean bertan dago.

## Historia

Parrokia hau XI. mendean ere bazegoen, 1050. urtean Iñigo Lopez de Nuño Nuñez de Vizcaya Bizkaiko kondeak Santa Maria eliza eta Mundadako herria Aragoiko San Juan de la Peña monasterioari ematen zizkiola jartzen duen 1071ko agiri bat gordetzen baita. Eliza, Munakatarren dorretxearekin batera eraiki zen, Butroetar Gonzalezek, Munakatar Ruiz Sanchez jaunaren etsaia zenak, eraiki zuen bandoen arteko borroken garaian (1446ko ekainaren 24a).
Nahiz eta gaur egun haurrentzako jolas-parkeaz inguratua egon arren, jatorriz alboan Munakatarren dorretxea zegoen, baina 1446ko ekainaren 24an Banderizoen gerratearen garaian Munakatarreen eetsai zen Gomez Gonzalez Butroikoak suntsitu zuen. Ordutik aurrera gaur egun dagoen gune irekia mantendu da.
Historian zehar eliza udalerriaren eskutik eraldatu da. Honela, XIX-XX. mendeetan herriko itsasgizonen diru laguntzekin zaharberritu zenean, elizate ere bilakatu zen. XX. mendetik aurrera eraikinak gaur egungo itxura mantendu izan du, udalerriko ikurretako bat bilakatu delarik.
Barnean, gurtu ohi den San Petri apostuluaren erlikia bat dago.
* Aurrealdea.
* Atzealdea.
* Itsasotik ikusia.
* Kanpandorrea.
* Alboko ikuspegia.

## Egitura

X. mendean eliza erromaniko estiloan proiektatu zen, baina XVI. mendean suntsitua izan zen. XVI. mendeko lehen herenean burututako berreraikitzean gotiko berantiar estiloko oinplanoz eraikiti zen. Eraikuntza lanak mende osoz luzatu ziren, mendebaldeko aldea atari errenazentista eta kapitel jonikoz osatu zelarik. Gainera, XIX. meendean gaur egungo kanpandorrea eta aurrealdeko ataria gehitu zitzaizkion.

## Erreferentziak

* ↑ Mundakako historia. Mundaka.org
* ↑ Mundaka, Bizkaia.net
* ↑ Anibarro Sánchez, S., Iglesia de Santa María (Mundaka), Arkeoikuska: Arkeologia ikerketa, ISSN 0213-8921, 2003. zbk., 2003, 310-312. orr. (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5911691
* Multimedia: Church of Santa María, Mundaka / Q5911691
# Santa Maria eliza (Moreda Araba)

Santa Maria eliza Moredako parroki-eliza nagusia da, herriaren gailurrean dagoena.
2011ko irailaren 6an Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

## Eraikinaren deskripzioa

Moredako Santa Maria elizaren egituran hainbat eraikuntza-etapa gainjartzen dira. Lehenengo etapari lotzen zaizkio oraingo elizaren aurreko beste baten aztarnak, seguru asko Erdi Arokoak; bigarren etapan (XVI. mendea) oraingo nabea eraiki zen, haren ganga-formako bi atalak, aurrealdea eta elizako koroa barne; hirugarren fasekoa da dorre-burua; XVII. mende bukaera eta XVIII.aren hasierakoak dira, azkenik, burualdea, gurutzadura eta hormetako pinturak.
Geroztik egin diren aldaketek ez dute eraginik izan elizaren eite orokorrean.
Eliza harlanduzkoa da. Gurutze latinezko oinplanoa du, bi nabe-atalekin, gurutzadura, burualdea eta dorre atxikia, nabearen oinaldean kokatua. Beharbada aurreko eraikinen baten gainean altxatu zen. Nabearen barnean kontrahormak eta arku zorrotzeko hormak altxatzen dira, non Gotikotik Errenazimentura bitarteko trantsizioko leiho zabalak dauden, berriki zaharberrituak. Hori dela eta, zenbait leiho gotiko biki ikusten dira, arku trilobulatudunak. Gurutzadurak burualdean ganga semiesferikodun kupula bat dauka, petxinetan bermatua eta alboetan ertz-gangak dituena, eta kapera nagusia bezala pinturaz apainduta dago.
Dorrea oinplano karratukoa da, harlanduzkoa. Bi gorputz ditu eta elizaren behealdea erabiliz eraiki zen nagusiki. Goiko gorputzak kanpai-arkuak ditu, eta burualdean kupula semiesferikoak.
Elizaren sarbidea XVI. mende aurreratuxeko portada plateresko bat da. Kapitel korintoarra duten bi koloma ildaskatuk eusten diote arkitrabeari, eta bertan frontoi triangeluarra bermatzen da, Aita Betikoaren figura bat duena hiru pitxar estilizatuz lagunduta. Multzo honek arku erako atalburu bat du, pilastren gainean, gruteskoz apaindurik. Frisoa arkitrabetik aingeru-burudun frontoiraino doa.
Barruan korua dago, bigarren fasean eraikitako arku kakotu baten gainean. Behe-ganga izardun bat du, lerro makurrak eta giltzarri laua dituena. Handik hara, 1801. urtean, oraingo burdinazko baranda erantsi zitzaion. Sakristia oinplano angeluzuzenduna da, beheratutako kupula obaldun sabaiarekin.
Elizaren mendebaldean gorputz exentu bat dago, agian aurretik eraikitako hiru ferra-arkurekin, inguruko ermita zahar batetik ekarria.

## Erreferentziak

* Edukiaren zati bat monumentu hau sailkatutako kultura-ondasun izendatzen duen lege testutik hartu da. Izan ere, testua jabari publikokoa da eta ez du jabetza intelektualik, Espainiako Jabetza Intelektualaren Legeko 13. artikuluan xedatu denez (Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22).
* ↑ Moredako Udalaren webgunea
* ↑ Kultura Ondasun izendapena EHAAn

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16518869
# Santa Maria eliza (Narzana)

Santa María eliza Asturias erkidegoko Narzana herrian dago, Sariegu udaletxean. Arkitektura erromanikoaren adibidea da.

## Historia

Eliza honen inguruaren jatorriaz ez dago datu asko. Eraikina XII. mende amaierakoa da; hori Villaviciosako beste elizen apaingarri antzekoak dituelako dakigu baina dokumentuetan XIII. mende arte ez da ezer aurkitu. Elizak 1936an sute bat pairatu zuen. 1960an Luis Menéndez Pidal y Álvarezek berreraiki zuen. 1965eko martxoaren 11an Kultura ondasunaren izendapena jaso zuen (1965ko maiatzaren 21eko BOE).

## Arquitektura

Eraikinak erromanikoan ohikoak diren elementuak erakusten ditu. Horrela, habearteak laukizuzenaren forma du, iparraldean alboko beste habearte du. Habearte nagusia zirkuluerdi formako absideaz bukatzen da. Absidean leiho erromanikoa dago, apainduta.

## Iruditegia

* Leiho erromaniko apainduta.
* Ataria.
* Eliza atzetik ikusita.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.arteguias.com/iglesia/santamarianarzana.htm

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5911696
* Multimedia: Church of Santa María de Narzana / Q5911696
# Santa Maria eliza (Villaverde Turtzioz)

Santa Maria eliza Villaverde Turtziozko eliza nagusia da. Herriko parrokia da eta XVI. mendean eraiki zuten. Erdi puntuko arku bat du bere ate-aldean. Administratiboki Kantabrian izan arren, Bilboko elizbarrutiaren barnean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q50122759
# Santa Maria eliza (Yermo)

Santa Maria eliza (gaztelaniaz: iglesia de Santa María) Cartesko Yermo herrian dagoen Erdi Aroko eliza garrantzitsua da.
Altxor Artistiko Nazionalaren Monumentu izendatu zuten 1930eko uztailaren 4ko Errege Aginduaren bidez (uztailaren 8ko Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratua). Geroago, Espainiako Ondare Historikoari buruzko ekainaren 25eko 16/1985 Legearen lehenengo xedapen gehigarriaren arabera, «Interes kulturaleko ondasuntzat» hartu zen. Interes Kulturaleko Ondasun honen babes-ingurunea abuztuaren 1eko 89/2002 Dekretuaren bidez deklaratu zuten.
Yermoko Santa Maria monasterio bat izan zen, IX. mendean jada existitzen zena eta Oviedoko Gotzaindegiaren mende zegoena. Gaur egun kontserbatzen den eliza XIII. mendekoa da. Oinplano angeluzuzeneko eliza da, habearte bakarrekoa, zirkuluerdi-formako absidean amaitzen dena.

## Erreferentziak

* ↑ Enrique Campuzano & Fernando Zamanillo. (1980). Cantabria artística. I. Arte religioso. (1. argitaraldia) Santander: Ediciones de Librería Estudio ISBN 84-85429-15-X..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6447049
* Multimedia: Church of Santa María, Yermo / Q6447049
# Sant Pau Ospitalea

Sant Pau i Santa Creu Ospitalea (euskaraz Gurutze Santua eta San Paulo) Bartzelonan dagoen Art Nouveau eraikin multzoa da, Lluís Domènech i Montaner arkitektoak 1902tik 1930era egindakoa eta Katalunian dagoen arte honetako agerpen handiena dena. Haren balio artistiko nabarmen hau dela-eta 1997an UNESCOk izendatu zuen Gizateriaren Ondare.
Gaur egun ere osasun funtzioak betetzen ditu, berriztapen eta egokitzapen batzuk egin ondoren.

## Pabilioiak

Ospitalea hogeita zazpi pabilioik osatzen dute.

## Kanpo estekak

* (Katalanez)(Gaztelaniaz)(Ingelesez)Ospitaleko webgune ofiziala
* Datuak: Q507282
* Multimedia: Hospital de la Santa Creu i Sant Pau / Q507282
# Sant Miquel de Fluvià

Sant Miquel de Fluvià Kataluniako udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. 3,50 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 782 biztanle zituen.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 306 | 311 | 313 | 270 | 255 | 238 | 299 | 397 | 481 | 549 | 621 | 782 |

## Ikus, gainera

* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea
* (Katalanez) Sant Miquel de Fluviàri buruzko informazioa
* Datuak: Q11837
* Multimedia: Sant Miquel de Fluvià / Q11837
# Sant Miquèl-Marcel Langer (Tolosa Okzitaniako metroa)

B linea (Tolosako metroa) :
Sant Miquèl-Marcel Langer (Saint Michel-Marcel Langer edo Saint-Michel - Marcel-Langer, frantsesez) Tolosa Okzitaniako metroaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, Grande-Rue Saint-Michel eta rue Pasteur artean hain zuzen.
Geltokia 2007ko ekainaren 30an ireki zen, Tolosa Okzitaniako metroaren linea Bòrdaroja eta Ramonvila arteko luzapenarekin.

## Sarbideak

* Grande-Rue Saint-Michel
* Rue Pasteur

## Historia

2007ko ekainaren 30an ireki zen Sant Miquèl geltokia.
Geltokihorrek, hasiera batean, Sant Miquèl izen toponimikoa besterik ez zuen izan behar. Sant Miquèl auzo-batzordea eta euskaltzale zaharren elkarteak bost urtez mobilizatu ondoren, Marcel Langer izena gehitu zitzaion Sant Miquèllerri.

## Geltokia

* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik
* ←    En Palòt eta Ramonvilaraino
* Palais de Justícia eta Bòrdarojaraino →
* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik

## Konexioak
### Igarotze azkarreko autobusa

Geltokia L4 linearekin konekta da.

### Hiriko busa

Geltokia Noctambus linearekin konekta da.

## Irudiak

* Eskailerak
* Eskailerak
* Eskailerak
* Eskailerak
* Tornuak
* Eskailerak

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Accueil» www.midimobilites.fr (Noiz kontsultatua: 2020-08-08).

## Ikus, gainera

* Tolosa Okzitaniako metroa
* B linea (Tolosa Okzitaniako metroa)

## Kanpo estekak

* Tisséo web gune ofiziala
* Datuak: Q3463014
* Multimedia: Saint-Michel (Toulouse metro) / Q3463014
# Sant Pau-Dos de Maig geltokia

Sant Pau | Dos de Maig Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Eixample barrutian dago.
Geltokia 1970n inauguratu zen.
* Datuak: Q1882713
* Multimedia: Sant Pau-Dos de Maig metrostation / Q1882713
# Sant Mori

Sant Mori Kataluniako udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 180 biztanle zituen. 7,47 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 320 | 293 | 291 | 234 | 201 | 229 | 214 | 147 | 151 | 146 | 141 | 180 |

## Ikus, gainera

* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q11844
* Multimedia: Sant Mori / Q11844
# Sant Pere, Santa Caterina i la Ribera

Sant Pere, Santa Caterina i la Ribera Kataluniako Bartzelona hiriburuko Ciutat Vella barrutian dagoen auzo bat da. Era berean auzo hau beste hiru auzo txikiago hauetan banaturik dago:
* La Ribera auzoa
* Santa Caterina
* Sant Pere

## Eraikinak

* Bartzelonako Garaipenaren Arkua
* Ciutadella parkea
* Fossar de les Moreres
* Frantziako geltokia (Bartzelona)
* Kataluniako Parlamentua

## Kanpo estekak

* Sant Pere, Santa Caterina i la Ribera auzoa Bartzelonako udal webgunean (Katalanez) (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q2442135
* Multimedia: Sant Pere, Santa Caterina i la Ribera / Q2442135
# Sant Pau de Segúries

Sant Pau de Segúries Kataluniako udalerria da, Ripollès eskualdean eta Gironako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 717 biztanle zituen. 8,7 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 466 | 494 | 621 | 625 | 602 | 612 | 611 | 585 | 607 | 647 | 645 | 717 |

## Ikus, gainera

* Gironako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Sant Pau de Segúries udaleko webgunea.
* Datuak: Q12343
* Multimedia: Sant Pau de Segúries / Q12343
# Sant Pere Pescador

Sant Pere Pescador Kataluniako kostaldeko udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.029 biztanle zituen. 18,47 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 1.088 | 1.138 | 1.121 | 1.106 | 1.081 | 1.087 | 966 | 985 | 1.058 | 1.199 | 1.425 | 2.029 |

## Ikus, gainera

* Gironako udalerrien zerrenda
* Costa Brava

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11852
* Multimedia: Sant Pere Pescador / Q11852
# Santurtziko portua

Santurtziko portua Bizkaiko mendebaldean dagoen arrantza kairik garrantzitsuena da. 2004an 9 itsasontzi zituen baxurakoak.
Santurtzikoak Zierbena eta Portugaletekoarekin batera osatzen ditu Ibai-Ezkerraldea eskualdeko kaiak. Halaber, Bilboko portua multzoaren zatia da.
Santurtzi Zaharra auzoan kokatuta dago, udaletxe eta tren geltokitik gertu.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko portuak

## Kanpo estekak

* Arrantza portua Tagzanian
* Datuak: Q12267056
# Santurtziko zentral termikoa

Santurtziko zentral termikoa Iberdrola enpresak Santurtzi udalerriko ipar-mendebaldean eraikitako zentral termoelektrikoa da. 1970ean zabaldu zen eta lau taldek osatzen dute, garai desberdinetan eraikitako turbinekin. Lau taldeetatik hiru ziklo konbentzionalak dira, eta 2009tik zerbitzuz kanpo daude. Laugarren taldea ziklo konbinatua da, eta martxan dago. Guztira, instalaturiko potentzia 1.335 MWekoa da, baina gaur egun 402 MWera besterik ez da heltzen, geldirik dauden taldeak direla eta.

## Ekoizpena

Zentralaren eraikuntza 1960ko hamarkadaren amaieran hasi zen, Bilboko portuko kanpoaldeko kai berriaren aurrean. Hurrengo taldeez osatuta dago:
* I. taldea 1969an eraiki eta 2009an geldiarazi zen, 377 megawatteko instalaturiko potentzia zuen ziklo konbentzionala zen eta petrolio erregaia erabiltzen zuen. Eraiki ondoren gas naturala ere erre ahal izateko moldatu zen. 2010retik eraiste prozesuan dago.
* II. taldea I. taldearen parekoa zen, eta 540 megawatteko potentzia zeukan. 2010retik eraiste prozesuan dago.
* III. taldea 1972an eraiki eta 2009an geldiarazi zen, 17 megawatteko instalaturiko potentzia zuen gasdun turbina zen. Gaur egun eraitsita dago.
* IV. taldea 2005ean eraiki zen eta 402 megawatteko potentzia duen ziklo konbinatua da, erregai modura gas naturala erabiltzen duelarik.
Zentralak hiru tximinia eduki ditu, honako altueradunak:
* 186,5 metroduna, 2010retik eraisten ari dute.
* 156,5 metroduna, 2010retik eraisten ari dute.
* 74,55 metroduna, IV. taldeari lotuta dago.

## Hoztea

Zentralaren hoztea, Bilboko portutik itsasoko ura hartzen duten hodien bitartez egiten da.

## Zentralaren kudeaketa

Iberdrola zentrala eraiki eta bere kudeaketaz arduratzen da. Horrez gain, zentralaren kudeaketa egiteko sortutako enpresaren akzioen %100aren jabe da.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Mapa de Instalaciones, Iberdrolaren webgunean
* Datuak: Q8343552
* Multimedia: Central Térmica de Santurtzi / Q8343552
# Santutegi (izendegia)

Santutegi edo santuen izendegia bataio-izenak emateko erreferentziazkotzat hartzen den kristautasuneko santuen izen-zerrenda nolabait arautua da.
Euskaraz horren adibide dira Sabin Arana eta Koldo Eleizalderen Deun-ixendegi euzkotarra, edo Euskaltzaindiaren 66. araua, Santutegiko Izen Ohikoenak arautzen dituena.
Santuen izendegia santuen egutegiarekin ere lotua izan ohi da.

## Ikus, gainera

* Santu-egun

## Erreferentziak

* ↑ «66 Araua - Euskaltzaindiaren Arauak» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2019-05-22).
* Datuak: Q7400535
# Santurtziko parkea

Santurtziko parkea Bizkaiko herri horretako hiri-parkea da, herrigunean eta itsasadarraren ondoan dagoena.
Bertan Euskal Herrian ohikoak ez diren zuhaitz ugari daude: sekuoia erraldoiak, Himalaiako zedroak, japoniar arbustuak eta Amerika eta Afrikako palmondoak, besteak beste.
Erdian 1917an eraikitako kiosko bat du, itsasadarraren inguruko zenbait udalerriren mosaiko polikromatuak eta sardineren irudiak dituena.
Ondoan Olatuen Parkea izeneko zabalgunea du.​

## Erreferentziak

* ↑ Turismo Santurtzi. Santurtziko Parkea. .
* ↑ Uriarte, Iñaki. (2014-07-30). «Una arquitectura para la música, el kiosco» Gara.
* ↑ «Trenbidea kentzeko eskatu du Santurtzik» Bizkaiko Hitza 2014/05/23.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24257999
* Multimedia: Santurtziko parkea / Q24257999
# Santurtziko udaletxea

Santurtziko udaletxea eraikina Santurtziko Udalaren egoitza da.
Ortuella Santurtzitik banatu eta gero, eraiki zen oraingo udaletxea 1905ean. Eraikin eklektikoa da eta Emiliano Pagazaurtundua diseinugileak Frantziako Bigarren Inperioko formetatik hartu zuen inspirazioa.
Udaletxearen ondoan Cristóbal Murrieta y Mellori eskainitako monumentua dago.

## Erreferentziak

* ↑ Turismo Santurtzi. Udaletxea. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24199459
* Multimedia: Town hall of Santurtzi / Q24199459
# Santutxo

    Artikulu hau baseliza motari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Santutxu (argipena)».
Santutxoa Euskal Herriko eraikin erlijioso tipikoa da, baseliza txiki bat, santu baten irudia edo gurutze bat izan dezakeena, Espainian umiliadero edo umilategi baten parekoa, eta Kantabrian santuco esaten duten egituren berdintsua.
Herri sarreretan ohikoak dira, eta baita bide edo galtzada zaharren aldamenetan, esaterako Eibartik Arraterako bidean dauden hiru santutxoak.
Ohikoa da irekia izatea, edo itxia bada ere, barnealdea ikusi ahal izatea errejatik.

## Iruditegia

* Aitta Piela edo Pietatearen Kristo Santuaren baseliza (Lekeitio)
* Labrazako santutxoa, Araban.
* Orbisoko santutxoa, Araban.
* San Ildefonso santutxoa, Eibarko basoetan.
* Gurutze Santua, Idiazabalen.
* Pasai Donibaneko Santutxoan ospakizun herrikoia

## Erreferentziak

* ↑ «OEH - Bilaketa - OEH» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-10-17).
* ↑ Sarasua, Asier. «Eibar, elementu etnografikoak» Eibar.ORG | Eibarko peoria (Noiz kontsultatua: 2021-10-17).

## Ikus halaber

* Guruztoki
* Santuco
# Santutegi (argipena)

Santutegi izenak hainbat adiera du:
* Santutegia santu kristauen multzoari esaten zaio, eta adiera horrekin lotuta daude:
** Santuen egutegia, zeinean egutegiko egun bakoitzari santu jakin batzuk dagozkion.
** Santuen izendegia, santu kristauen izenen zerrenda nolabait arautua.
* Santutegi (eraikina), santu edo pertsonaia sakratu bati eskainitako toki edo eraikina.
* Tenplete bat, edozein santu, izaki edo arbasori eskainitakoa.
* Eliza baten barruan, sagrarioa ere bada santutegia, eta juduen tabernakulu izeneko tenpluan, haren aurrealdeko egitura, sanctasantorum delakoa, hura ere bada santutegia.
* William Faulknerren eleberria: Sanctuary (Santutegia).

## Erreferentziak

* ↑ «Egungo Euskararen Hiztegia (EEH) - UPV/EHU» ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2019-05-22).
* ↑ Erlijioa : hiztegia. Elkar L.G. 1987 ISBN 8475294782. PMC 919826203. (Noiz kontsultatua: 2019-05-22).
* ↑ «Egungo Euskararen Hiztegia (EEH) - UPV/EHU» ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2019-05-23).
# Santutegi (eraikina)

    Artikulu hau eraikin erlijiosoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Santutegi (argipena)».
Santutegia jainko, santu, heroi, martir edo beste pertsonaia sakratu edo mitologiko bati eskainitako toki edo eraikin sakratu bat da. Maiz, santutegiak erromesaldien helmuga dira eta haietan izaki edo pertsonaia sakratu horren irudia edo erlikiak gordetzen dira. Egungo munduko santutegi nagusiak Vatikano, katolikoei dagokienean, eta Meka, musulmanei dagokienean, dira.

## Euskal Herrian santutegi katolikoak

Hauek dira Euskal Herriko santutegi nagusiak:
* Done Mikel Aralarkoaren santutegia, Aralarko mendilerroan, Nafarroa Garaiko Uharte Arakil udalerrian
* Arantzazuko santutegia, Oñati, Gipuzkoa
* Loiolako Santutegia, Azpeitia, Gipuzkoa
* Urkiolako santutegia, Abadiño, Bizkaia
* Arteko Gure Amaren Santutegia, Artziniega, Araba

## Euskal Herritik kanpoko santutegiak

Hona hemen Euskal Herriaz kanpoko zenbait santutegi ospetsu:
* Covadonga, Cangues d'Onís, Asturias, Espainia
* Reglako Andre Maria Birjinaren Santutegia, Chipiona, Cadiz, Andaluzia, Espainia
* Lurdako santutegia, Lurda, Pirinio Garaiak, Erdialdeko Pirinioak, Frantzia
* Guadalupeko Andre Mariaren Santutegia, Mexiko Hiria, Mexiko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29553
* Multimedia: Sanctuaries / Q29553
# Santutegi (judaismoa)

    Artikulu hau juduen tenpluko egiturari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Santutegi (argipena)».
Santutegi edo toki santu-santua (latinez sanctsantorum) Antzinako Israelgo juduen Tabernakuluaren eta Jerusalemeko tenpluaren parte bat zen, tenpluaren aurrealdea.
Tora liburu sakratuak tenpluko parterik pribatuena eta sakratuena gisa deskribatzen du. Kristauen Biblian ere aipu ugari daude Itun Zaharrean, eta Elizen Arteko Biblian, euskaraz, santutegi hitza erabiltzen da egitura deskribatzeko.
Jerusalemgo tenpluaren santutegian gordetzen zen juduen Itun-kutxa, non Jainkoak Moisesi Sinai mendian eman zizkion Hamar Aginduak jasoak zeuden. Israelgo apaiz nagusia soilik sartzen ahal zen gune horretan, eta hori bakarrik egin zuen barkamen egunean, Yom Kippur izeneko jai-egun liturgikoan.

## Erreferentziak

* ↑ Simón Dubnow, Manual de la Historia Judía, Buenos Aires: Sigal, 1977, p. 103. El término antiguo es utilizado solo con sentido cronológico e implica que ambas construcciones fueron realizadas y empleadas en la Edad Antigua.
* ↑ «Egungo Euskararen Hiztegia (EEH) - UPV/EHU» ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2019-05-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3620148