# Enid Blyton

Enid Mary Blyton (1897ko abuztuaren 11, East Dulwich, Londres – 1968ko azaroaren 28a, Hampstead, Londres) ingeles idazle bat izan zen. Haur literaturan nabarmendu zen, Enid Blyton bere ezkongabe izenaz nahiz Mary Pollock ezkondu izenaz 600 idazlan baino gehiago idatzi zituen.
Zeozerrengatik oroitua baldin bada, haur literaturan mundu mailan ezagunak diren Bostak ("The Famous Five") haur koadrila edo taldearen sortzailea izateagatik da. Koadrila hau bere eleberrietako protagonista nagusia da, istorio horietako misterioak eta bitxikeriak ikertu ohi dituztelarik.
Hiru istorio mota ditu:
* Egoera berezietan krimenak edo misterioak argitzen dituzten haurrak, era guztietako abenturetatik pasatzen.
* Bigarren mota emakume-barnetegietan garatzen da, eta haren bilbeak garrantzi handiagoa ematen die eguneroko egoerei.
* Hirugarren mota fantasia da. Liburu horietan haurrak mundu magiko batean bizi dira, eta maitagarriak, iratxoak, gnomoak, elfoak eta fantasiazko beste izaki batzuk aurkitzen dituzte.

## Idazkeraren ezaugarriak

Ezaugarri nagusi bat du Enid Blytonen literatura-lanak: normalean, lagun-taldeak agertzen dira, eta, sarritan, helduengandik at jarduten dute, askotan detektibe gisa; horrez gain, hainbat telesail egin ditu, barneratze-erregimenean dauden emakume-ikastetxeetan girotuta. Bere liburuek arrakasta handia izan dute herrialde askotan, eta itzulpenak egin dira alemanez, txineraz, finlandieraz, frantsesez, eslovakieraz, espainieraz, hebreeraz, katalanez, holandarrez, japonieraz, portugesez eta suedieraz, besteak beste. Index Translationum-en arabera (2007ko otsaileko datuak), Blyton munduko bosgarren autore ezagunena da, 3.300 itzulpen baino gehiago eta 400 milioi kopia baino gehiago saldu ditu. Ospe hori ez dator bat literatura-kritikari dagokionarekin, txarto ikusten baitute kritikariek Blytonek behin eta berriz errepikatzen dituela formula narratiboak. 600 liburu baino gehiago argitaratu zituen. Baina batzuentzat liburu interesgarriak dira, hala ere.
| « | Orain hogei bat urte literaturaren mundua deskubritu nuen. Beti izan naiz oso irakurtzalea, umetatik. Gogoan daukat, libre neuzkan arratsaldetan (beti izan ditut eskolaz kanpoko asko), askaltzen nuen bitartean, irakurri egiten nuen. Ia liburu guztiak laranja edo mandarina zipriztinez beteta neuzkan! Orduan sasoian Enid Blyton-en liburuak irakurtzen nituen/genituen.—Oraintxe bertan gaztelaniazko Wikipedian begiratu dut eta oso gaizki jartzen dute: “Estiloaren eta lexikoaren pobreziak ez du laguntzen literaturarako zaletasuna garatzen. Oro har, literatura mota horrek ez du elikatzen eta gizentzen". Nire ustez, asko horrela zaletu ginen, hala ere!—. Niri, gehien “La traviesa Elizabeth”-en trilogia gustatu zitzaidan. “Los cinco” baino gehiago. | » |
| —Leire Narbaiza |||

## Enid Blytonen Bostak bildumako liburuak

* Bostak eta uharteko altxorra(1) (Five on a treasure island,1942)
* Bosten abentura berri bat(2) (Five go adventuring again, 1943)
* Bostak ihesi(3) (Five run away together, 1944)
* Bostak kontrabandisten muinoan(4) (Five go to Smuggler's Top, 1945)
* Bostak karabanan(5) (Five go off in a caravan, 1946)
* Bostak berriro Kirrin Uhartean(6) (Five on Kirrin Island again, 1947)
* Bostak kanpinean(7) (Five go off to camp, 1948)
* Bostak larri(8) (Five get into trouble, 1949)
* Bostak abenturan murgildurik(9) (Five fall into adventure, 1950)
* Bosten asteburu bat(10) (Five on a hike together, 1951)
* Bostak primeran dabiltza(11) (Five have a wonderful time, 1952)
* Bostak itsasertzean(12) (Five go down to the sea, 1953)
* (Five go to mystery moor, 1954) (euskaraz argitaratu gabe)
* Bostak zoriontsu(13) (Five have plenty of fun, 1955)
* (Five on a secret trail, 1956) (euskaraz argitaratu gabe)
* (Five go to Billycock Hill, 1957) (euskaraz argitaratu gabe)
* Bostak arriskuan(14) (Five get into a fix, 1958)
* (Five on Finniston Farm, 1960) (euskaraz argitaratu gabe)
* Bostak deabruaren harkaitzetan(15) (Five go to Demon's Rocks, 1961)
* Bostak misterio bat argitzen (16)(Five have a mystery to solve, 1962)
* (Five are together again, 1963) (euskaraz argitaratu gabe)

## Beste liburu batzuk

| Wikidatan | Izenburua | Urtea |
| #WD | Book of Brownies | |
| #WD | Child Whispers | |
| #WD | Fifth Formers of St. Clare's | |
| #WD | The Faraway Tree | |
| #WD | The Land of Far-Beyond | |
| #WD | The Mistletoe Farm | |
| #WD | The Mystery of Tally-Ho Cottage | |
| #WD | The Mystery of the Burnt Cottage | |
| #WD | The Mystery of the Missing Necklace | |
| #WD | The Mystery of the Pantomime Cat | |
| #WD | The Mystery of the Secret Room | |
| #WD | The Mystery of the Strange Bundle | |
| #WD | The Mystery of the Spiteful Letters | |
| #WD | The Mystery of the Vanished Prince | |
| #WD | The Naughtiest Girl in the School | |
| #WD | The Second Form at Malory Towers | |
| #WD | The Secret Series | |
| #WD | The Wishing Chair | |
| #WD | Third Year at Malory Towers | |
| #WD | The Mystery of the Invisible Thief | |
| #WD | Noddy Goes to Toyland | |
| #WD | The Adventurous Four | |
| #WD | The Knights of the Round Table | |
| #WD | The Treasure Hunters | |
| #WD | Upper Fourth at Malory Towers | |
| #WD | Last Term at Malory Towers | |
| #WD | Malory Towers | 1946 |
| #WD | St. Clare's | 1941 |
| #WD | Five Get Into Trouble | 1949 |
| #WD | Five Run Away Together | 1944 |
| #WD | Five Run Away Together | 1954 |
| #WD | The Secret Seven | 1949 |
| #WD | The Caravan Family | 1945 |
| #WD | Brer Rabbit | 1934 |
| #WD | The Island of Adventure | 1944 |
| #WD | Claudine at St.Clare's | 1944 |
| #WD | The Castle of Adventure | 1946 |
| #WD | The Enchanted Wood | 1939 |
| #WD | The Enchanted Wood | 1939 |
| #WD | The Folk of the Faraway Tree | 1946 |
| #WD | The Magic Faraway Tree | 1943 |
| #WD | The Mystery of Banshee Towers | 1961 |
| #WD | The Mystery of Holly Lane | 1953 |
| #WD | The Mystery of the Disappearing Cat | 1944 |
| #WD | The Mystery of the Hidden House | 1948 |
| #WD | The Mystery of the Missing Man | 1956 |
| #WD | The Mystery of the Strange Messages | 1957 |
| #WD | The Naughtiest Girl Again | 1942 |
| #WD | The Naughtiest Girl is a Monitor | 1945 |
| #WD | The O'Sullivan Twins | 1942 |
| #WD | The Second Form at St. Clare's | 1944 |
| #WD | The Sixth Form at St. Clare's | 2000 |
| #WD | The Twins at St. Clare's | 1941 |
| #WD | The Valley of Adventure | 1947 |
| #WD | In the Fifth at Malory Towers | 1950 |
| #WD | Summer Term at St. Clare's | 1943 |
| #WD | The Third Form at St. Clare's | 2000 |
| #WD | The Rockingdown Mystery | 1949 |
| #WD | Faiths of Many Lands | 1945 |
| #WD | Last Term at Malory Towers | 1951 |
| #WD | Last Term at Malory Towers | 1967 |

## Erreferentziak

* 1 2 Narbaiza, Leire. «Literatura eta frustrazioa» Eibar.org (Noiz kontsultatua: 2024-05-08).
* ↑ Txiliku. ««Haurrekin Habilela Beti Sartzen Zaizkik Hire Literaturan»» Argia (Noiz kontsultatua: 2024-05-08).

## Ikus gainera

* Bostak

## Kanpo loturak

* Enid Blytoni eginiriko erreportaje eta elkarrizketak entzungai eta ikusgai. BBC telebista katea (Ingelesez)
* Enid Blyton elkartea (Ingelesez)
* Enid Blytoni buruzko webgunea (Ingelesez)
* Enid Blytoni buruzko webgunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q192069
* Multimedia: Enid Blyton / Q192069