OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# See No Evil (1971ko filma)

See No Evil edota Blind Terror (euskaraz 'Izu Itsua'), 1971ko Richard Fleischer estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko thriller film bat da. Mia Farrow, Dorothy Alison eta Robin Bailey aktoreek antzeztu zuten. Soinu banda Elmer Bernstein musikagileak konposatu zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Sarah (Mia Farrow) neska gazte itsuak bere senide batzuei haren etxean denboraldi baterako ostatu eman die: Betty (Dorothy Alison, George (Robin Bailey) eta Sandy (Diane Grayson). Gau horretan bertan, mendeku egarriz dagoen mutil gazte (Paul Nicholas) psikopata batek erasotuko ditu, hiru senideak erailez. Sarah gertatutako izugarrikeriaz ezer jakin gabe, hurrengo egunean gorpu eta hiltzaile bat dauden etxean esbatuko da. isil-isilik bere senideak esnatu ez dituelako nahi.

## Aktoreak

* Mia Farrow: Sarah
* Dorothy Alison: Betty Rexton
* Robin Bailey: George Rexton
* Diane Grayson: Sandy Rexton
* Brian Rawlinson: Barker
* Norman Eshley: Steve Reding
* Paul Nicholas: Jacko

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q2465329
* Multimedia: See No Evil (1971 film) / Q2465329
# Sedukzio

Sedukzioa norbait beste baten nahietara limurtu edo erakartzea da. Batzuetan gaitzesgarritzat hartzen da, limurtzea amarrua eta gezurra erabiltzen direnean; beste batzuetan, berriz, norberaren erakargarritasunarekin loturik dago. Maiz beste pertsona batenganako hurbilketa sexualaren funtsezko osagaia da, bestearen arreta erakartzeko; horrelakoetan, itxura fisikoa eta keinu, gorputz nahiz hitzezko komunikazioa dira seduzkioaren baliabideak. Gizarte harremanan beste esparru batzuetara ere zabaldu da, hala nola publizitatean.

## Ikus, gainera

* Lausengu
* Neskatan/mutiletan egin

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1527023
* Multimedia: Seduction / Q1527023
# Sedum alfredii

Sedum alfredii belar iraunkorra da Asian,
Belarrak 10 eta 20 cm arteko zurtoin adarkatuak edo puntadunak ditu. Sedum alfrediiren hostoak erabakigarriak dira eta zurtoinaren inguruan txandakatzen dira. Hostoek lerro zuzenak dituzten ehunen forma dute. Hostoaren forma obalatua edo oinarri konikoa duen zabala ere izan daiteke. Sedum alfrediiren orrien forma orokorrak gutxi gorabehera 1,2–3 cm × 0,2–0,6 cm neurtzen du. Hosto-oinarriak falka-forma izan ohi du, eta, batzuetan, adar edo adar labur bat izaten du ezaugarri. Sedum alfrediiren orriaren azken puntua biribildu egiten da, hosto lausoko punta batekin, eta batzuetan hozkatua.

## Erreferetziak

* ↑ (Ingelesez) Sedum alfredii. 2021-03-09 (Noiz kontsultatua: 2023-03-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7445419
# Sedze-Maubecq

Sedze-Maubecq (okzitanieraz Sètza-Maubèc) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q197601
* Multimedia: Sedze-Maubecq / Q197601
# Schleswig (Iowa)

Schleswig Iowako hiri bat da. Crawford konderrian kokatua dago. 2010ean 882 biztanle zituen, 3,36 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Crawford konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1925691
# Schlesinger (kraterra)

Schlesinger kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ02 lau-angelukoan dago, Ilargiaren alde ezkutuaren ipar-hemisferioan. 97,3 kilometroko diametroa du. Izena Frank Schlesingerren omenez darama.

## Krater sateliteak

Krater sateliteak krater nagusitik hurbil dauden krater txikiak dira, eta krater horren izen bera hartzen dute letra larri osagarri batekin (baita horien eraketa krater nagusiaren eraketatik independentea bada ere). Konbentzioz, egitura horiek ilargi-mapetan identifikatzen dira, eta dagokien letra krater nagusitik hurbilen dagoen ertzaren erdian kokatzen da.

## Erreferentziak

* (Ingelesez) (WGPSN), IAU Working Group for Planetary System Nomenclature. (2013ko otsailaren 13a). Gazetteer of Planetary Nomenclature. 1:1 Million-Scale Maps of the Moon. Nazioarteko Astronomia Elkartea / USGS.
* (Ingelesez) Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* (Ingelesez) Blue, Jennifer. (25 de julio de 2007). Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS.
* (Ingelesez) Bussey, B.; Spudis, P.. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2.
* (Ingelesez) Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C.. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers ISBN 0-936389-27-3..
* (Ingelesez) McDowell, Jonathan. (15 de julio de 2007). Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report.
* (Ingelesez) Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B.. (1971). Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU. , 136 or..
* (Ingelesez) Moore, Patrick. (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co ISBN 0-304-35469-4.
* (Ingelesez) Price, Fred W.. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press ISBN 0521335000..
* (Ingelesez) Rükl, Antonín. (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books ISBN 0-913135-17-8.
* (Ingelesez) Webb, Rev. T. W.. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6ª edición revisada. Dover ISBN 0-486-20917-2.
* (Ingelesez) Whitaker, Ewen A.. (2003). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press 978-0-521-54414-6.
* (Ingelesez) Wlasuk, Peter T.. (2000). Observing the Moon. Springer ISBN 1-85233-193-3.
* (Ingelesez) Lunar Impact Crater Database. Lunar and Planetary Institute (USRA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q428920
* Multimedia: Schlesinger (crater) / Q428920
# Schleswig-Flensburg barrutia

Schleswig-Flensburg barrutia (alemanez Kreis Schleswig-Flensburg, danieraz Amt Slesvig-Flensborg) Alemaniako Schleswig-Holstein estatuko barrutia da. Danimarkarekin muga egiten du eta Baltiko ertzeko herriak ditu. Daniar biztanle asko ditu.

## Hiriak eta udalerriak

Barrutiak 5 hiri eta 13 Amt (herrien elkarketa) ditu.

### Hiriak

* Glücksburg
* Kappeln
* Schleswig
* Handewitt
* Harrislee

### Amt

* Arensharde
* Eggebek
* Geltinger Bucht
* Haddeby
* Hürup
* Kappeln-Land
* Kropp-Stapelholm
* Langballig
* Mittelangeln
* Oeversee
* Schafflund
* Südangeln
* Süderbrarup

## Erreferentziak

* ↑ https://www.regionalstatistik.de/genesis/online/?operation=abruftabelleBearbeiten&levelindex=2&levelid=1456209200028&auswahloperation=abruftabelleAuspraegungAuswaehlen&auswahlverzeichnis=ordnungsstruktur&auswahlziel=werteabruf&selectionname=171-01-5&auswahltext=%23Z-31.12.2014&werteabruf=Werteabruf
* ↑ https://www-genesis.destatis.de/genesis/online/?operation=abruftabelleBearbeiten&levelindex=2&levelid=1456207962460&auswahloperation=abruftabelleAuspraegungAuswaehlen&auswahlverzeichnis=ordnungsstruktur&auswahlziel=werteabruf&selectionname=11111-0002&auswahltext=%23Z-31.12.2013&werteabruf=Werteabruf

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2941
* Multimedia: Kreis Schleswig-Flensburg / Q2941
# Schlesen

Schlesen Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Plön (barrutia)|Plön]] barrutian. 2014an 521 biztanle zituen 7,99 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q638122
* Multimedia: Schlesen / Q638122
# Schleswig-Holsteingo Polizia

Schleswig-Holsteingo Polizia (alemanez Polizei Schleswig-Holstein) Alemaniako Schleswig-Holsteingo autonomia estatuaren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo landspolizei da. Egoitza Kiel hirian dago.

## Kanpo estekak

* Schleswig-Holsteingo Poliziaren webgune ofiziala
* Datuak: Q897098
* Multimedia: Police of Schleswig-Holstein / Q897098
# Schleswig (Wisconsin)

Schleswig Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Manitowoc konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 1.912 biztanle ditu, 33,8 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Manitowoc konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3710334
# Schleswigeko Dukerria

Schleswigeko Dukerria (danieraz: Hertugdømmet Slesvig; alemanez: Herzogtum Schleswig; behe-alemanez: Hartogdom Sleswig; iparraldeko frisieraz: Härtochduum Slaswik) edo Schleswig Danimarkako hegoaldeko eta Alemaniako ipar-mendebaleko lurraldea da, Jutlandiako penintsularen hegoaldean, Ipar itsasoaren eta Itsaso Baltikoaren artean.

## Historia

Aintzinean K.a. II. mendetik aurrera jutoak eta angloak (frisiarren kideak) bizi ziren Jutlandian. Baina V. eta VI. mendeetan gehienek Ingalaterrarantz abiatu ziren. Beraz, daniarrek iparraldetik eta saxoiek hegoaldetik haien lekua hartu zuten. Guda askoren eta gero Schleswig Danimarkako dukerri bihurtu zen XII. mendean eta erreinu haren barnean egon zen.
Holsteinekin batuta zegoela, eta alemaniar asko bizi zirela argudiatuz, Prusiako koroak 1865ean bereganatu zuen. 1920an, Lehen Mundu Gerraren ondoren, Danimarkaren barnean egotea erabaki zuten Ipar Schleswigeko biztanle gehienek. Hegoaldekoak, alemaniar Schleswig-Holstein herrialdean jarraitu zuten

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26167
* Multimedia: Duchy of Schleswig / Q26167
# Schlettau

Schlettau Alemaniako hiri-udalerri bat da, Saxonia estatuan. Azken zentsuaren arabera 2.322 biztanle zituen, 21,22 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57939
* Multimedia: Schlettau / Q57939
# Jean-Baptiste Biot

Jean-Baptiste Biot (Paris, Frantzia, 1774ko apirilaren 21a - 1862ko otsailaren 3a) astronomo, fisikari eta matematikari frantziarra zen.

## Lana

Félix Savartekin elkarlanean, korronte elektriko geldikorren bidez eremu magnetikoak nola sortzen diren deskribatzen duen Biot-Savarten legea aditzera eman zuen.
1804an Joseph Gay-Lussacek eta biek globo batekin 1,5 eta 5 km bitarteko altueran dauden atmosferako geruzak aztertzen aritu ziren. Lurreko atmosfera aztertu zuten lehendabizikoak izan ziren. Atmosferaren konposizioa neurtu zuten eta Lurraren eremu magnetikoak altueraren arabera oso gutxi aldatzen dela ohartu ziren.

## Ikus, gainera

* Biot-Savarten legea

## Kanpo loturak

* Jean-Baptiste Bioten biografia
* Datuak: Q58328
* Multimedia: Jean-Baptiste Biot / Q58328
# Jean-Baptiste Brisé

Jean-Baptiste Brisé (Donaixti-Ibarre, 1889ko abuztuaren 7a - Craonne, 1917ko ekainaren 3a) baxenafar errugbilaria izan zen, erdiko moduan aritzen zena. Lehen Mundu Gerra zela eta, mobilizatu eta Chemin des Dames inguruan erail zuten.

## Ibilbidea

* Sport Athlétique Mauléonais (?-?)
* SCUF (1912-1914)
* Datuak: Q3163910
# Jean-Baptiste Borthiri

Jean-Baptiste Borthiri, Batixta Bortiri-Salla edo Jean-Baptiste Borthiry Sala (Larraine 1889ko maiatzaren 17a - 1974) Zuberoako idazle eta koblakaria zen.

## Biografia

Larrainen jaio eta hil zen. Laborantzan lan egiten zuen.
Lehen Mundu Gerran aritu zen; 1915ean pairatu zituen zauri larrien ondorioz elbarritua geratu zen. Kartzelan ere egon behar izan zuen, Prusian.
Zauriak direla eta Bordeleko ospitale batean ibili zen; geroago hiri berean zurgin lanetan
Hil aurreko urteak Atharratzeko ospitalean eman zituen gaixo. Larraineko hilerrian dago lurperaturik.

## Lanak

Bertsolari fama zuen baina ez da ezagutzen ahoz gehiegitan ibili zenik. Bertso paperetan zen trebea.
* Zuberoako Sü Azia elkarteak bere zenbait idazki argitaratu zituen 1979an zabalpen urriko koaderno batean.
Bere gai kutunak bi izan ziren:
* Larraine bere herria. Adibidez Etxart aitasemeak eta Robert Larrandaburuk kantatutako Sor leküa, 1908koa.
* Gerra denborako tristurak. Honetaz idatzitako bertso sorta bat aukeratu zuen Jean-Louis Davantek bere erreferentziazko antologian (ikus "Iturriak").

## Iturriak

* Jean-Louis Davant: Zuberoako literaturaz. Antologia laburra, Euskaltzaindia, Bilbo, 2008. 96.or.

## Bibliografia

* Borthiry Sala: Larraintarrak; Huntü koblak, Sü Azia elkartea, Maule-Lextarre, 1979.

## Erreferentziak

* ↑ Hau proposatuko dugu euskararako aldaera batzuen artean egin beharreko aukeran. Ikus adibidez badok.infon Sor leküari bere kantari buruzko aipua.
* ↑ Euskaraz hala idatzi da "Ekialdeko webgunean".
* ↑ Davanten hitzetan.
* ↑ Davanten lanaren seriotasunari lehentasuna emango diogu; iturri batek, Igela aldizkariko 3. zenbakiak, 1962ko maiatzekoak Atharratzekoa zela aipatzen du baina Davanten lanak berriagoak eta seguruen kontrastatuago daude. Izen gisa Batista Sala agertzen da. "Ibiñagabeitia Proiektuan" bertan bada larraintartzat joa den testurik, kasu honetan Olerti aldizkariko 1994ko alean; biografia ere badakar.
* ↑ Hitz hori erabili ohi da Zuberoan "bertsolari" esateko.
* ↑ "Bibliografia" atalean dagoena.

## Ikus, gainera

* Zuberoako idazleak
* Clement Jauregiberri

## Kanpo estekak

* Iturrietan aipatutako liburua pdf.n.
* Borthiriri egindako grabaketa bat, Xarles Bidegain euskaltzainaren eskutik.
* Igela aldizkarian argitaratutako testu bat "Ibiñagabeitia Proiektuan".
* Joseba Aurkenerena: Batixta Borthiri-Sala, Larraineko koblakaria
* Datuak: Q12260268
# Jean-Baptiste Carpeaux

Jean-Baptiste Carpeaux (Valenciennes, 1827ko maiatzaren 11 – Courbevoie, 1875eko urriaren 12a) frantziar eskultore eta margolaria izan zen.
Igeltsero baten semea zen eta Arte Ederretako Eskolan ikasi zuen. 1854an Erromako Saria irabazi zuen eta Italiara joan ahal izan zen maisuak ikastera. Erroman egon zen 1854tik 1861era, eta gustua hartu zion mugimenduari eta bat-batekotasunari. Bere ereduak kaleetan bilatu zituen eta tradizio klasikoa alde batera utzi zuen barrokoaren hastapenengatik. Napoleon III.aren mireslea izan zen, eta haren hainbat enkargu jaso zituen.

## Iruditegia

* Pêcheur à la coquille (1861), marbre, Washington, National Gallery of Art.
* La Jeune Fille à la coquille (1863-1867), marbre, Washington DC, National Gallery of Art.
* La Princesse Mathilde Bonaparte (1866), marbre, Paris, musée d'Orsay.
* Pourquoi naître esclave ? (1869), marbre, Kopenhague, Ny Carlsberg Glyptotek<ref>
* Fontaine de Watteau (c. 1869-1972), plâtre patiné, Lyon, Musée des beaux-arts de Lyon.
* Buste de Jean-Léon Gérôme (1871), plâtre patiné, Kopenhague, Ny Carlsberg Glyptotek.
* L'Amour à la folie (1872), marbre, Lisboa, Calouste-Gulbenkian museoa.
* Le Chinois (1872), plâtre patiné, Paris, Petit Palais.
* Triomphe de Flore (1873), plâtre, musée des beaux-arts de Nice.
* Flore (1873), marbre, Lisboa, musée Calouste-Gulbenkian.
* Le Génie de la danse (1873), terre cuite, Portland Art Museum.
* Buste de Bruno Chérier (1874), plâtre, Lisboa, Calouste-Gulbenkian museoa
* Les Quatre parties du monde (1874), bronze, Paris, place Ernest-Denis
* La Danse (1869), pierre, Paris, musée d'Orsay
* Scène de rue, huile sur toile, The Phillips Collection

## Kanpo estekak

* Datuak: Q182791
* Multimedia: Jean-Baptiste Carpeaux / Q182791
# Jean-Baptiste Cavaignac

Jean-Baptiste Cavaignac (Gourdon, 1762ko otsailaren 23a - Brusela 1829ko martxoaren 24a) frantziar politikaria izan zen.
Tolosako parlamentuan abokatua, Konbentzioan diputatu hautatu zuten eta Luis XVI.a Frantziakoaren heriotzaren alde bozkatu zuen.
1793an, Konbentzio Gerra piztearekin batera, Errepublikaren Hegoaldeko Armada sortu berria heldu zen Euskal Herrira; Konbentzioaren ideologia eta armadaren ordezkari lanetan heldu ziren Pinet eta Cavaignac Baionara. Armadara nahitaez deitu zituzten Lapurdi hegoaldeko gazteak; horiek, baina, ihes egin zuten mugaz bestaldera. Konbentzioak setio egoera, Izua ezarri zuen, milaka (3.000, edo 10.000, beste iturri batzuek) lapurtar Landetara deportatuz, eta bizitza publikoan euskara debekatu, le fanatisme parle basque adieraziz.
Baionan bortxaketa bat egin ondoren, barkamena eskatu eta Rhin eta Moselako Armadara bidali zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Jacques Pinet & Sandrine Doucet. (2015). A l'Assemblée. Elytis.
* ↑ Watson, Cameron. (2003). Modern Basque History: Eighteenth Century to the Present. University of Nevada, Center for Basque Studies, 55-57 or. ISBN 1-877802-16-6..

## Ikus, gainera

* Lapurdiko deportazioa (1794)
* Lurbinttoko ohoinak
* Azken agurraren negarra
* Jacques Pinet
* Perkain pilotaria, Xan Inda
* Azantza pilotaria
* Azantza gazte pilotaria, Peio Sohrondo
* Jean Isidore Harizpe

## Kanpo estekak

* Datuak: Q384892
* Multimedia: Jean-Baptiste Cavaignac / Q384892
# Jean-Baptiste Charles Bouvet de Lozier

Jean-Baptiste Charles Bouvet de Lozier (Pleudihen-sur-Rance, 1705eko urtarrilaren 14a - Pleudihen, 1786 ) nabigatzaile eta esploratzaile frantziarra izan zen, bere izena daraman Antartikako Bouvet uhartearen aurkitzailea izateagatik ezaguna.

## Biografia

Zazpi urte zituela umezurtz geratu zen eta, Parisen oinarrizko ikasketak amaitu ondoren, Saint-Malóra bidali zuten nabigazioa ikastera.
1731an teniente gisa sartu zen Frantziako Ekialdeko Indietako Konpainian. Saiakera batzuk egin ondoren, Binat Paulmier de Gonneville-k deskribatutako Hego Atlantikoko eremuak esploratzeko bi fragaten (L'Aigle eta la Maire) agintea lortu zuen, eta garai hartan uste zen Ipar hemisferioko lurraldeen pisuari aurre egingo ziotela, Terra Australis Incognita deiturikoa. Ez zegoen lurralde epelik aurkitzeko itxaropenik. Helburu zientifikoetarako esplizituki diseinatutako hego hemisferiorako lehen espedizioa izan zen gutxienez.
1738ko uztailaren 19an Lorientko portutik abiatu zen eta 1739ko urtarrilaren 1ean, erortzen ari zen lainoaren eta elurraren artean ikusi zuen Zirkunzisio lurmuturra deitu zuen lur zakar bat estaltzen zuen glaziar bat eta elurra, geroago izango zena identifikatua eta bere omenez bataiatua Bouvet uhartea bezala.. Esploratzaileak lurrera iristen saiatu ziren, baina itsas-izotzak eragotzi egin zien. Hegoaldeko uda ezohiko hotzari aurre egin behar izan zioten eta baldintza zailetan bederatzi egunetan saiatu ondoren, ekialderago zegoen kontinente ezezagunaren bila hasi ziren. Garai hartako nabigazio tresnek ez zuten longitudearen zehaztasun fidagarria ematen, eta Bouvetek ekialdeko 6 gradu inguruan erregistratu zuen uhartea. Ekialderago ezer aurkitu gabe, itsas-izotzak hegoaldean blokeatuta, tripulatzaile gehienak gaixo zeudela, Bouvetek espedizioa bertan behera utzi behar izan zuen, Afrikako Esperantza Oneko lurmuturrera iritsiz, eta gero Lorientera itzuli ziren.
Espedizio honi esker, izozmendi tabular izugarriak deskribatzen lehena izan zen, muturreko hegoaldeko latitudeetan bano ez daudenak, baleen taldeak eta ordura arte ezezaguna eta arraroa zen animalia bat: pinguinoa!
Hamar urte geroago Maskareinak uharteetako gobernadore izendatu zuten, Indiako Ozeanoaren hego-mendebaldean (egungo Maurizio eta Reunion uharteak). Kargu hori bi aldiz izan zuen, 1750etik 1752ra, eta gero 1757tik 1763ra.

## Bitxikeriak

La Reunion uhartean dagoen Saint-Benoît-eko Almirante Bouvet Unibertsitateri eta Bigarren Hezkuntzako Ikastetxeari emandako izenak ez dio hari erreferentzia egiten Pierre Bouvet de Maisonneuve ahaide urrun bati baizik, Napoleondar Gerretan eta Grand Port (Maurizio) gudu ospetsuan parte hartu zuen itsasgizona, 1810ean, Napoleonen itsas garaipen bakarra.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q381005
* Multimedia: Jean-Baptiste Charles Bouvet de Lozier / Q381005
# Jean-Baptiste Bédère

Jean-Baptiste Bédère (Bokale, 1902ko otsailaren 6a - 1969ko ekainaren 1a) lapurtar errugbilaria izan zen, errugbi XV. modalitatean aritzen zena.

## Ibilbidea

* Boucau Tarnos Stade
* Castres Olympique
* SU Agen Lot-et-Garonne
* Datuak: Q3163923
# Jean-Baptiste Constantin

Jean Baptiste Constantin (Urdatx, Zuberoa, 1847ko irailaren 5 – Atharratze-Sorholüze, Zuberoa, 1922ko urtarrilaren 26) euskal idazlea izan zen.

## Biografia

Urdaxtarra, herri bereko dendari eta jostun batekin ezkondu zen. Bere maisu lanak Izpurara (Nafarroa Beherea) eraman zuen familia; bertan jaio zen Albert semea, geroago Zuberoan fama handia lortu zuena.
Irakasle lanak berriro mugitu beharra ekarri zion, baina oraingoan jatorriko Basabürüra itzultzeko: Atharratze eskualdeburura hain zuzen. Bertan hil zen 1922an. Eskualtzaleen Biltzarraren kidea izan zen. Euskaltzaindia sortu zenetik euskaltzain urgazle izendatu zuten.

## Lanak

Zubereraz idatzi zuen eta "u" eta "ou", "ch", "ill", "mb" "nb"-ren ordez, eta abar erabiltzen zituen.
Sari asko irabazi zituen Lore Jokoetan: Donapaleun (1903an), kanbon (1907), Atharratzen (1908) eta Donibane Garazin (1912an).

### Narrazioa

* Haritchabaletaren bizia. Don Juan eta bere adixkidiak (1997, Euskal Editoreen Elkartea, Patri Urkizuk prestatua Klasikoak bildumako 79.a); obar bera lehen aldiz Euskalerriaren Adiskideen Elkarteak argitaratu zuen 1955ean Egan aldizkarian. Izabako bentan topatzen diren zuberotar eta erronkariarrez umore kutsuko lana da.

### Prentsan

* "Eskualduna" aldizkarian eta beste batzuetan idatzi zuen. Artikulu zein bertsoak dira bere idazkiak.

## Iturriak

* Jean-Louis Davant: Zuberoako literaturaz. Antologia laburra, Euskaltzaindia, Bilbo, 2008; 11-38.or.
* Jean-Louis Davant: Zuberoako idazle zenduak, Elkarlanean, Donostia, 2001; 75-77.or.

## Erreferentziak

* ↑ Constantin deiturak okzitanierazko jatorria du eta oso ohikoa da Zuberoaren mugakidea den Baretosen.
* ↑ Jean Baptiste Battittu Coyos: Zubereraren idazkeraz : ortografia, fonetika eta fonologia
* ↑ Auñamendi Entziklopedia

## Ikus, gainera

* Albert Constantin

## Kanpo loturak

* Jean Baptiste Constantin Literaturaren Zubitegian
* Datuak: Q16517789
# Segurtasun-auto

Automobilismoan, segurtasun-autoa, safety car edo pace car antolakuntzaren ibilgailua da, zirkuituetan soilik, eta zuzenean Karrera Zuzendaritzaren mende dago. Bere oinarrizko funtzioa lasterketak neutralizatzea da, parte-hartzaileak gertakari larri baten aurrean edo arrazoi meteorologikoengatik taldekatzeko.

## Ondorioak

Arau orokor gisa, istripu edo baldintza kaltegarriak izanez gero, bandera horia astintzen da eta une horretatik aurrera lasterketa eten egiten da segurtasun-autoa pistan dagoen bitartean, eta parte-hartzaileek berehala antolatu beharko dute posizioetan autoa pistara sartu zenean, azkar doazen autoei uztartze itzulia ematen zaie beren posiziorako, segurtasunagatik, lehiakideen antzeko itzulia edo itzulia hobea lortzeko denbora bakoitzeko abantaila puntu bakoitza modu batean bertan behera uzteko aldi baterako, hau da, pilotuek eta potentzia handiko autoek kalte-ordaina jaso ez dezaten lasterketaren egoera baliatuz.
Lehiaketa batzuetan segurtasun-autoa igarotzea onartzen da, pilotua Itzuliren bat osatu gabe atzera egonez gero edo indarrean dagoen araudiaren arabera zirkunstantziaren bat emanez gero, honen lerroan kokatzea ahalbidetuko da, baita sarrera ere. hobietara, batzuetan abantaila izan daiteke, kategoriaren arabera pneumatikoak alda ditzakezu, erregaia edo konponketa txikiak egin ditzakezu besteak beste. Halare, zenbait arrazoirengatik talde batzuek boxetan geldialdi bat egiten dute egoera normaletan.
Gidatzeko baldintza hauetan, autoek erregai gutxiago erabiltzen dute, eta horri esker, eskatutako kopurua baino txikiagoarekin distantziak egin daitezke.
Lasterketa berriro hastear dagoenean, taldeei hurrengo itzulian segurtasun-autoa erretiratuko dela ohartarazten zaie, beraz, bere posizioetan mantendu beharko dute bandera berdea astindu eta jarduera berrabiarazi ahal izateko gertakaria izan ondoren.
Zenbait kategoriatan, batez ere estatubatuarrak, segurtasun-autoa lasterketa baten hasieran erabiltzen da aurkezpen itzulian, eta horren atzean dauden gidariek zirkuituaren inguruko posizioetan abiadura txikian desfilatzen dute. Horren adibide da IRLko Indianapoliseko 500 miliak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q173089
* Multimedia: Safety cars / Q173089
# Segurtasun (argipena)

Segurtasun terminoak esanahi zenbait ditu:
* segurtasuna, erasoetatik babestu eta defendatzeko erabaki eta neurrien multzoa;
* segurtasuna, istripu eta ezbeharrak saihestu eta horien eragina kontrolatzeko neurrien multzoa;
* ziurtasuna, erabateko jakintza zerbaiti buruz, errore eta zalantzarik gabe.