OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Entzungailu

Entzungailu edo aurikularrak, ohikoan pluralez aipatuak belarri bakoitzerako bat erabiltzen delako, transduktore mota bat dira, gailu elektroniko batek (adibidez, irrati edo audio-aparailu batek) sortutako seinale elektriko bat jaso eta belarrien ondora daramana bozgorailu txiki batzuen bidez soinu-uhin entzungarriak sortzeko. Entzungailuak eramangarriak eta trukagarriak izan ohi dira, hau da, behar dituen ekipotik erraz entxufatu edo desentxufa ditzake. Entzungailu berak audio-sistema batzuek erabil ditzakete.
Entzungailu batzuk bi noranzkoko komunikaziorako ere badira, mikrofonoa ere badaukatenean.

## Historia

Alemaniako Beyerdynamic izeneko enpresarena ei da asmakuntza. 1937an salmentan jarri zuten DT 48 modeloa.
Audio-sistema pertsonalak sortu zirenean (irrati eramangarriak eta kaseterako erreproduzitzaile eramangarriak, walkmanak), asko hedatu zen erabilera; gero, CD jogailuak, audio-jogailu digitalak etorri ziren, eta are gehiago dira phikoak ordenagailu pertsonalarekin eta smartphoneekin erabiltzen direlarik.

## Erreferentziak

* ↑ Fundazioa, Elhuyar. «auricular» Elhuyar Hiztegia (Noiz kontsultatua: 2024-03-27).
* ↑ «Beyerdynamic» www.minidisc.com.au (Noiz kontsultatua: 2024-03-27).
# Entzumen

Entzumena gizakiek dituzten bost zentzumenetakoa da, belarriek ahalbidetzen dutena eta hotsak sumarazten dituena. Entzumenik eza gorreria da.
* Belarri barruan badira hainbat osagai.
* Ezkutuko entzuleak
Goi-mailako ornodun guztiek eta eboluzio-maila apalagoko beste animalia askok dute entzumen-sistema bat eta organo berezi espezializatu bat hotsak jasotzeko. Gizakiari dagokionez, belarria du entzumenaren organoa. Giza entzumenak, hotsen dardarak jaso, eta garunera bidaltzen ditu belarrian zehar. Hala, entzumenaren bidez hotsak jaso ez ezik, lehendik entzundakoak gogoratu eta haiei esanahi jakin bat emateko ere bada gai gizakia.
Hiru ezaugarri nagusi dituzte entzumenaren bidez jasotzen diren hotsek: ozentasuna, tonua eta tinbrea. Belarriak hots bat jasotzen duenean hots horrek duen energia-kantitateari deitzen zaio ozentasuna. Tonuak, berriz, hotsen bibrazio-maiztasuna neurtzen du. Giza entzumenak soinu harmonikoa (musikako notak) jaso dezan, tarte eta muga jakin batzuen barruan egon behar du hotsen bibrazio-maiztasunak (uhinak hamabost ziklo egin behar ditu segundoko gutxienez, eta hogei mila ziklo gehienez); hala, muga horietatik gora bibrazioa oso bizia bada, hotsa burrunba bihurtzen da, zarata sortzen da, alegia; muga horietatik behera, berriz, hotsak infrasoinu bilakatzen dira. Gizonak ezin ditu infrasoinuak entzun; zenbait animaliak bai, ordea, haien zentzumenarentzat bibrazio-maiztasunen mugak zabalagoak baitira. Normalean, hotsek ez dute bibrazio bakarra izaten, gehienetan hainbat tonu izaten baitituzte aldi berean. Denetan bizienari tonu nagusia edo oinarrizkoadeitzen zaio, eta hori osatzen duten tonuak bigarren mailakoak edo harmonikoak dira. Tonu harmoniko horiek hotsari ematen dioten nolakotasuna da tinbrea. Hori neurtzeko, beste ezaugarri bat du entzumenak: tonuak bereizteko ahalmena; hau da, tonu harmoniko asko dituen hotsen artean, tonu nagusi jakin bat bereizteko ahalmena.
| « | Memoria eta desira Entzumena, zure organo babesgabea da. Ikusmena gorde egiten da, betazalak itxi eta ja ez duzu ikusiko. Belarriak, ostera, ez dira berez zarratzen, dena entzun behar bazenu bezala. Begiek aukeratu egiten dute, nora eta hara zuzen daitezke, baina probatu belarriekin, apenas mugituko dituzu. Edozer entzun behar izaten duzu, zarata asko baitabil airean paraje horretan: Haizea, euria, irratiaren estatika, kamioi bat tarrapataka. Azantzok ikertu eta, John Cagek, soinu efektu moduan ezik, musika tresna moduan erabili nahi izan zituen. [...] | » |
| —Joseba Sarrionandia |||

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Kantuz : 1965-2015 : memoria eta desira. Elkar D.L. 2015 ISBN 978-84-9027-437-8. PMC 989148818. (Noiz kontsultatua: 2023-02-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q160289
* Multimedia: Hearing / Q160289
# Entzumen-sistema

Entzumen-sistema izaki bizidun batengan entzumenaren zentzua ahalbidetzen duten organoen multzoa da. Gure entzumen-sistemaren funtzioa, funtsean, airean soinu-uhinak hedatzearen ondorioz sortzen diren presio-aldaketak bulkada elektrikoetan (potentzial-aldaketak) eraldatzea da, eta entzumen-nerbioek gure garunari informazio hori transmititzen diote esanahiak esleitzeko.
Entzumena organoei giroaren soinua hartzeko aukera ematen dien zentzua da. Soinua airean zehar zabaltzen diren hainbat anplitude eta maiztasunetako uhin mekanikoen multzoa da. Animaliek hainbat soinu-uhin hartzea ahalbidetzen duten egiturak garatu dituzte. Adibidez, ugaztunek belarriak dituzte buruan hiru konpartimenturekin, eta horiek bibrazioak transmititzen dituzte hurrenez hurren ile-zeluletara iritsi arte, bibrazioekiko sentikorrak baitira maiztasun jakin batean.
Honela bana dezakegu entzumen-sistema:
* Entzumen-sistema periferikoa
* Entzumen-sistema zentrala
* Belarri absolutua
* Kanpo-belarria

## Entzumenaren prozesua

Entzumenaren prozesuak bi prozesu mota uztartzea dakar:
* Fisiologikoak: soinu oro hartzen da eta garunera bidaltzen da. Prozesuaren zati honetan parte hartzen duten organoek osatzen dute entzumen-sistema periferikoa.
* Psikologikoak: soinu horiek interpretatu, ezagutu eta esanahia ematen diete. Soinu-pertzepzio hori ahalbidetzen duten organoek entzumen-sistema zentrala deritzona osatzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ Montilla Ibañez, María de Alharilla. (2015). Manual de otorrinolaringología pediátrica. Internet Medical Publishing ISBN 1502447525..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q821413
* Multimedia: Auditory system / Q821413
# Esfera-zona

Geometrian, esfera-zona esfera ebakitzen duten bi plano paraleloz mugatutako esferaren gainazalaren zatia da.
Esfera-zonaren azalera:
    $A=2\pi Rh\,$
Esfera-segmentua gainazal esferiko batez eta bera ebakitzen duen plano batez edota esfera ebakitzen edo ukitzen duten bi plano paraleloz mugaturiko solidoa. Lehenak oinarri zirkular bat du eta bigarrenak bi oinarri zirkular ditu.
Esfera-segmentuaren bolumenak formula hau du:
    $V={\frac {\pi h}{6}}(3r_{1}^{2}+3r_{2}^{2}+h^{2})\,$
Non $r_{1}$ segmentuaren goiko oinarriaren erradioa, $r_{2}$ zentrotik segmentuaren beheko oinarriaren erradioa eta h segmentuaren altuera baitira.

## Ikus, gainera

* Kalota esferikoa
* Esfera-sektorea

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Spherical segment" MathWorld-en.
* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Spherical zone" MathWorld-en.
* Summary of spherical formulas
* Datuak: Q1268902
* Multimedia: Spherical segments / Q1268902

## Erreferentziak eta oharrak

* ↑ Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa. Esfera-zona. .
* ↑ Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa. Esfera-segmentu. .
# Esfera-laurdeneko ganga

Esfera-laurdeneko ganga, labeko ganga (XII. mendean labeen itxura zuelako) edo kupula erdia ganga mota bat da, esfera laurden baten itxura duena. Izadian ere badaude horrelako formak.

## Erabilerak

Ganga mota horiek Erromanikoan, bizantziar eta islamdar arkitekturan asko erabili izan dira. Erromanikoan absideen gainean jartzen ziren zeren eta zirkuluerdi formako oinplano izaten baitzuten. Batzuetan zutabeen gainean jartzen ziren, exedrak bezala.

## Argazki galeria

* Meskita Urdinaren kanpo aldea (Istanbul).
* Meskita Urdinaren barrualdea.
* Mosaikoak Kios uharteko Nea Moni monastegia, XI. mendekoa.
* XVIII. mendeko maskor itxurako horma hobia.

## Erreferentziak

* Datuak: Q3955008
* Multimedia: Semi-domes / Q3955008
# Esfera-sektore

Geometrian, esfera-sektorea zirkulu-sektore batek bere zirkuluaren diametro baten inguruan biratuz eratzen duen solidoa da. Ardaztzat hartzen den diametroa zirkulu-sektorearen barnekoa bada, esfera-sektorea kono esferiko itxia izango da; bestela, oinarrian kono-itxurako sakonune bat duen antzeko bolumen bat izango da.
Esfera-sektorearen bolumena hau da:
    $V={\frac {2\pi r^{2}h}{3}}\;$,
Non r esferaren erradioa eta h sektoreari dagokion segmentuaren altuera baitira.
Honela ere idatz daiteke:
    $V={\frac {2\pi r^{3}}{3}}(1-\cos \varphi ),$
Non $\varphi$ kono angeluaren erdia den.
Esfera-sektorearen azalera:
    $A=2\pi rh\;$

## Ikus, gainera

* Zirkulu-sektorea — 2D-ko antzekoa.
* Kalota esferikoa
* Esfera-zona
* Ziri esferikoa

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Spherical sector" MathWorld-en.
* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Spherical cone" MathWorld-en.
* Summary of spherical formulas
* Datuak: Q1304927
* Multimedia: Spherical sectors / Q1304927

## Erreferentziak eta oharrak

* ↑ Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa. Esfera-sektore. .
# Esfera armilar

Esfera armilarra, Lurreko ikuspegitik kosmosaren eredu murriztua, Antzinaroan eta Erdi Aroan zeruko gorputzen posizioa zehazteko erabiltzen zen tresna astronomikoa da. Antzinako Grezian eta Antzinako Txinan independenteki asmatu zen, nahiz eta bere egile zehatzak ezezagunak izan.
Geroago, bere erabilera astronomiaren eta nabigazioaren irakaskuntzara mugatu zen. Bere eraikuntzak behaketa ugari eta zorrotzak behar izan zituen, mendeetan zehar, izarrek Lurraren inguruan duten itxurazko mugimenduari buruz.

## Atalak

Esfera hau izena ematen dion armila multzo batek (eraztunak, eskumuturrekoak edo eraztunak) osatzen du: "armilarra". Asmamen horren guztiaren erdigunean gure planeta dago, bola txiki batek irudikatuta. Kanpoko eraztun graduatuak lekuaren horizontearen planoa adierazten du, lau puntu kardinalekin markatuta dagoena. Horren perpendikularra, eta baita graduatua ere, zirkulu meridianoa da. Era berean, beste bi eraztun zeru-ekuatorea (Ipar-Hegoa ardatzarekiko perpendikularra) eta ekliptika edo banda zodiakal gisa (zodiakoari dagokiona) jokatzen dute, Eguzkiaren ibilbidea urtean zehar erakusten duena. Bien arteko inklinazioa 23,5º-koa da, hau da, lurreko esferaren errotazio-ardatzak bere orbitaren planoarekiko perspektiba heliozentriko batean aurkezten duena. Tropikoak eta zirkulu polarrak ere, ekliptikaren paraleloak, irudikatzen dira normalean.
Esferaren armilak elkarren artean artikulatzen dira, eta horri esker, zeruaren urteko eta eguneroko itxurazko mugimendua simulatzen da. Modu horretan, zirkulu meridianoa okertu daiteke esferaren Ipar Poloa tokiko Ipar Poloa adierazi arte, eta horri esker, latitudea ezagutu eta lurreko edozein puntutan kokatutako behatzaileentzako zeruaren itxura doitzeko aukera dago. Sistema osoa poloen ardatzaren inguruan biratuz, zeruaren eguneroko mugimendua erreproduzitzen da, eta horrela jakin ahal izango da zein puntutatik atera eta sartzen den astro bat eta zerumugan zenbat denbora egongo den ikusgai.
Esfera armilar batzuek Ilargia eta zeruko planeta desberdinak kokatzeko eraztunak dituzte, eta horrek konplexuegia bihur dezake sistema.

## Sinbolismoak

Portugalgo banderan, ezkutua inguratzen duen esfera horiak tresna astronomiko hau eskematizatzen du, eta XV. mendeko Portugalgo itsas aurkikuntzen garaira garamatza, behaketa astronomikoekin hain lotuta daudenetara. Lisboako monumentu nabarmenak diren Jerónimos Monasterioan eta Belem-eko Torrean dago.

## Erreferentziak

* Espasa Entziklopediaren «Esfera» artikulua .
* James Evans, Histoire et practique de l'Astronomie ancienne, Paris, Les Belles Letres, 2016, pp. 92-94. (Jatorrizko edizioa: The History and Practice of Ancient Astronomy, New York-Oxford, Oxford University Press, 1998)

## Kanpo estekak

* Esfera armilarra (astromia.com) (Gaztelaniaz)
* Esfera armilarra, Nabigazio Astronomikorako euskarria (Portugesez)
* Datuak: Q328720
* Multimedia: Armillary spheres / Q328720
# El amante bilingüe

El amante bilingüe 1993. urteko espainiar-italiar film dramatikoa da, Vicente Arandak zuzendua. Juan Marséren izen bereko eleberrian oinarrituta dago.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Joan Mares Norma Valenti hizkuntzalariarekiko duen lizunkeria epikoa da eta ezin du emakumea burutik kendu. Buruan zauritua izan ondoren, kaleko musikari bilakatuko da eta Norma lortzeko plan bat asmatuko du.

## Aktoreak

* Imanol Arias: Joan Marés/Juan Faneca
* Ornella Muti: Norma Valenti
* Loles León: Griselda
* Javier Bardem: zapata-garbitzailea
* Joan Lluis Bozzo: Valls Verdú
* Blanca Apilánez: Carmen

## Kanpo estekak

* IMDbko fitxa (Ingelesez)
* Datuak: Q4156191
# El amor menos pensado

El amor menos pensado 2018ko Juan Vera argentinar zinema zuzendariaren amodiozko film komikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Marcos eta Ana 25 urteren ostean, krisian daude, banandu egingo dira, eta horrek maitasunari, desirari eta denboraren iragankortasunari buruzko gogoeta abiatuko du.

## Aktoreak

* Ricardo Darín: Marcos
* Mercedes Morán: Ana
* Claudia Fontán
* Andrea Pietra
* Jean Pierre Noher
* Norman Briski
* Juan Minujín
* Gabriel Corrado
* Andrea Politti

## Erreferentziak

* ↑ EiTB. (2018/08/01). 'El amor menos pensado' film argentinarrak irekiko du Zinemaldia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53580333
# El abrazo partido

El abrazo partido 2004ko Daniel Burman argentinar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
“Aitaren irudi bakar bat daukat. Etxeko bideo bat da, baina nahiko ondo ikusten zaio. Osaba Eduardoren ondoan eta errabinoaren atzean dago. Poztasunez eta harrotasunez erdaindu naute. Soinua ez da oso ona, baina nire mainak entzuten dira, gonbidatuen txaloekin nahasturik. Hurrengo egunean Aita Israelera joan zen, gerran borrokatzera”.

## Aktoreak

* Daniel Hendler (Ariel)
* Sergio Boris (Joseph)
* Adriana Aizemberg (Sonia)
* Jorge D'Elía (Elías)
* Rosita Londner (Arielen amama)
* Diego Korol (Mitelman)
* Silvina Bosco (Rita)
* Melina Petriella (Estela)
* Isaac Fain (Osvaldo)
* Aitilio Pozzobon (Saligani)
* Luciana Dulitzky (Saliganitarren alaba)

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1532274
# El abuelo (1998ko filma)

El abuelo (euskaraz Aitona) 1998ko José Luis Garci espainiar zinema zuzendari eta ekoizleak zuzendu eta ekoitzi eta Horacio Valcárcel gidoigilearekin batera idatzitako drama film bat da. Fernando Fernán Gómez, Rafael Alonso, Cayetana Guillén Cuervo, Agustín González, Cristina Cruz Mínguez, Alicia Rozas, Fernando Guillén, Francisco Algora, Emma Cohen, María Massip, Antonio Valero eta Francisco Piquer aktoreek antzeztu zuten.
1897ko Benito Pérez Galdós espainiar idazlearen izen berdineko eleberriaren zinemarako laugarren egokitzapena izan zen.
Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen, baina Roberto Benignik zuzendu, idatzi eta antzeztutako La vita è bella ("Bizitza ederra da") filmak irabazi zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Asturias, XIX. mendearen amaieraldera. On Rodrigo de Arista Potestad (Fernando Fernán-Gómez), Albriteko kondea, Jerusa eta Polángo jaunak, ohorea zen zer bazekiela uste zuen, Amerikatik, zehazkiago Perutik, indiano gisa eta jada zahartua, ia itsuturik eta dirurik gabe sorterrira itzuli zen arte. Bere etorreran sekretu mingotsa jakingo du: bere bi bilobetako bat, -Nelly eta Dolly (Cristina Cruz Mínguez eta *Alicia Rosas) - sasikoa da, alegia, bere familiako odol noblerik ez duela.

## Aktoreak

* Fernando Fernán-Gómez - On Rodrigo, Count of Albrit
* Rafael Alonso - Pio Coronado
* Cayetana Guillén Cuervo - Lucrecia
* Agustín González - Senén
* Cristina Cruz Mínguez - Dolly
* Alicia Rosas - Nelly
* Fernando Guillén - Alkatea
* Francisco Algora - Apaiza
* Antonio Valero - Jaime

## Kanpo estekak

* El abuelo filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1678494
# El amor de ahora

El amor de ahora 1987. urtean Ernesto del Ríok eginiko film dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Arantza eta Pello, Frantziako iparraldean erbesteratutako senar-emazteek, borroka armatua alde batera utzi eta Euskal Herrira itzultzea erabakiko dute. Bilbon konturatzen dira hainbeste urte iraun duen beraien arteko erlazioa bukatzear dagoela. Pelloren egoera sostengaezin bilakatuko da, lanik gabe dagoenez, Arantzaren gurasoen abegikortasuna onartzera beharturik baitago.

## Pertsonaiak

* Klara Badiola
* Antonio Valero
* Patxi Biskert
* Walter Vidarte: Lombardi
* Itziar Lazkano
* Loli Astoreka
* Asunción Balaguer
* Miguel Ángel Iglesias
* Javier Loyola
* Concha Leza
* Esteban Astarloa
* Aitor Zamakona
* Victor Ochoa
* Mikel Albisu
* Esther Velasco
* Fernando García
* José Luis Fernández
* Álex Angulo
* Teresa Calo

## Erreferentziak

* ↑ Euskadiko Filmategia. El amor de ahora. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21013104
# El alegre divorciado

El alegre divorciado (euskaraz Dibortziatu alaia) 1976ko Pedro Lazaga espainiar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. 1932ko Pedro Muñoz Seca eta Pedro Pérez Fernández antzerkigileen Anacleto se divorcia (Anakleto dibortziatzera doa) antzezlanean oinarritua dago. Paco Martínez Soria, Florinda Chico, Norma Lazareno, José Ángel Espinosa, Fernando Luján, Pancho Córdova, Sergio Barrios, José L. Murillo, Nina Tolentino eta Yolanda Ochoa aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Carlos (Fernando Luján) espainiar gaztea Mexikora joan eta bertan Gloriaz (Norma Lazareno) maiteminduko da, Felipe Aguirre (Pancho Córdova) mexikar negoziogizon garrantzitsuaren alaba. Ezkontzarako neskaren senideez gain Carlosen gurasoak ere gonbidatuko dituzte, Ramón eta Socorro (Paco Martínez Soria eta Florinda Chico), Madrilen taberna baten jabe diren eta txakurra eta katua bezala beti eztabaidan dabiltzan berrogeita hamar urtetik gorako senar-emazteak. Mexikora iristean, Ramón herrialde hartan dibortzioa legezkoa dela jabetuko da, hortaz buruan Gloriaz dibortziatu eta parrandaz-parranda ibiltzea otuko zaio, baina Gloriak senarra galtzaundi bat dela eta bakarrik bizitzan noraezean eta fundamenturik gabe ibili ondoren, lasterrera burumakur berarengana itzuliko dela iritzi du.

## Aktoreak

* Paco Martínez Soria: Ramón Pozuelo
* Florinda Chico: Socorro Velilla
* Norma Lazareno: Gloria Aguirre
* José Ángel Espinosa: Gonzalitos (José Ángel Espinoza 'Ferrusquilla')
* Fernando Luján: Carlos Pozuelo
* Pancho Córdova: Felipe Aguirre jauna
* Carlos Bravo y Fernández: El Finisterre

## Kanpo estekak

* El alegre divorciado filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q567897
# El agua

El agua 2022ko Elena López Riera espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Espainiako hego-ekialdeko herri txiki batean ez du euri askorik egiten, baina, egiten duenean, txikizio handiak eragiten ditu; herria zeharkatzen duen ibaiak gainezka egiten baitu. Herriko kondaira batek dioenez, ibaiak gainezka egiten duen bakoitzean, emakume bat desagertu egiten da «ura barruan» duelakoan. Ana, amarekin eta amonarekin bizi den gazte bat da. Herriak mesfidantza apur batekin begiratzen du familia. Euria noiz iritsiko bizi diren egun mugitu horietan, Anak Jose ezagutuko du, herriko beste gazte bat. Bi gazteek amodio istorio bat hasiko dute, haien inguruan tentsioa nagusi den bitartean.

## Aktoreak

* Luna Pamies: Ana
* Bárbara Lennie: Isabella
* Nieve de Medina: Ángela
* Alberto Olmo: José
* Pascual Valero: Joséren aita
* Philippe Azoury
* Irene Pellicer: Cristina
* Nayara García: Elena
* Lídia Maria Cánovas: Maria

## Erreferentziak

* ↑ «Emakumeak, familia eta fantasia» Berria 2022-10-29 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* 1 2 (Gaztelaniaz) Correa, Guillermo. (2022-4-20). «'El agua', de Elena López Riera, competirá en la Quincena de realizadores de Cannes» El Español.
* 1 2 (Ingelesez) Quinzaine des Réalisateurs. El agua. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111941758
# El amor brujo

El amor brujo (eusk. 'Amodio sorgina') izan daiteke:
* Amodio sorgina, Manuel de Fallaren suitea.
* El amor brujo (eleberria), Roberto Arlten eleberria
* El amor brujo (1967ko filma), Francesc Rovira i Beletaren filma
* El amor brujo (1986ko filma), Carlos Sauraren filma
# El amor brujo (1967ko filma)

    Artikulu hau 1967ko filmari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «El amor brujo».
El amor brujo 1967ko Francesc Rovira i Beleta kataluniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Manuel de Fallaren izen bereko balletean oinarrituta.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bi gizonek- bata suharra, bestea bortitza- emakume baten amodioa lortzeko lehiatuko dira.

## Aktoreak

* Antonio Gades: Antonio
* La Polaca: Candelas
* Rafael de Córdoba: Diego Sánchez
* Morucha: Lucía
* Nuria Torray: Soledad
* José Manuel Martín: Lorenzo
* Fernando Sánchez Polack: Candelasen aita

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1632952
# Estibaliz Bajo

Estibaliz Bajo de la Hoz (Donostia, 1987ko otsailaren 22a) gipuzkoar futbolaria da, aurrelari postuan jokatzen duena.

## Taldeak

| Taldea | Liga | Urtea |
| Oiartzun | Espainiako Emakumezkoen Futbol Superliga | 2012-2015 |
| Athletic | Espainiako Emakumezkoen Futbol Superliga | 2016 |
* Datuak: Q37345562
# Estibaliz Armendaritz

Maria Estibaliz Armendaritz Zubillaga (Iruñea, 1974ko ekainaren 24a) nafar arraunlari paralinpikoa da, urritasun fisikoko PR3 Mix4+ mailan aritzen dena.
NAITEC zentro teknologikoan lan egiten du. 2020ko Udako Paralinpiar Jokoetan lemazain moduan parte hartu zuen.

## Biografia

Iruñean (Nafarroa) 1974ko ekainaren 24an jaio zen.

### Ikasketak

Industri ingeniaritza Nafarroako Unibertsitatean ikasi zuen (1992-2000). Bere tesia 2000n burutu zuen, "Belauneko protesi baldintzatzaile totalaren tentsioen eta deformazioen azterketa" izena duena.
2000-2001 Strathclyde Unibertsitatean protesi ortopedikoen inguruan Ingeniaritza Biomediko masterra burutu zuen.
2013an "La física de Star Trek" liburua ingelesetik gaztelaniera itzuli zuen.
Estíbaliz Armendaritz proiektuen kudeatzailea da NAITECeko Mekatronikako Unitatean. Zentro teknologiko horren helburu nagusia da sektore automotriza eta mekatronikoa garatzen laguntzea.
Nafarroak ere esperientzia handia du I+G+b arloan eta ikerketa-proiektuen kudeaketan, sektore publikoan zein pribatuan. Gaur egun, gailu biomedikoak eta 4.0 industria garatzeko proiektuetan parte hartzen du.

### Kirola

Estibaliz Armendaritzek txikitatik harreman estua izan du kirolarekin, bere familian osasuntsu mantentzeko kirolaz baliatzeko ohitura handia baitzegoen. Eskuin hankarik gabe jaio zen malformazio baten ondorioz.
Disziplina ezberdinetatik pasatu eta gero 2005ean Nafarroako Arraun Elkartera (Club Náutico de Navarra) hurbildu zen. Bertan arrauna ezagutu eta izugarri gustatu zitzaion. Hainbat urte entrenatzen egon eta gero, Tokioko 2020ko Paralinpiar Jokoetan parte hartzeko aukera izan zuen, arraun PR3 Mix4 modalitatean. Momentu horretan 47 urte zituen. Ontzian lemazain egin zuten eta bosgarren postua lortu zuten.
Egunero bere lanaldia arraunaren elitean egoteko beharrezko entrenamenduekin uztartzen du.

## Erreferentziak

* ↑ navarrabiomed.es
* ↑ paralimpicos.es

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) «Estibaliz Armendariz Zubillaga email address & phone number | NAITEC. Centro Tecnológico de Automoción y Mecatrónica Senior Project Manager contact information» RocketReach (Noiz kontsultatua: 2023-12-12).
* Datuak: Q108303849