OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bifosfonato

Kimika organikoan bifosfonatoak organofosforoen familiako konposatu organikoak dira zeintzuk bi fosfonato talde geminal dituzten. Osteoporosia, Paget-en hezur-eritasuna eta hezurretan metastasiak dituzten minbiziak tratatzeko usatzen dira.

## Mekanismoa

Hezur-ehuna etengabe birmoldatzen da, eta orekan mantentzen da (homeostasia), osteoblastoek hezurra sortzen dutelako eta osteoklastoek hezurra suntsitzen dutelako. Bisfosfonatoek hezur-digestioa inhibitzen dute, osteoklastoak apoptosia edo zelula-heriotza izatera bultzatzen baitituzte, eta horrek hezur-galera moteltzen du.

## Konposatu erabilienak

Osteoporosia eta Paget-en hezur-eritasuna tratatzeko alendronatoa eta errisendronatoa dira difosfonato ohikoenak. Etidronatoa eta klodrontoa ere baliatu izan dira baina ez dira horren eraginkorrak.

## Ondorioak

Bifosfanatoak pilula gisa hatzen dira normalean, ahotik irentsita. Hortaz, nahiz eta tolerantzia handia duten egoki baliatzen badira, albo-ondorio izan ditzakete. Ohikoenak digestio-aparatuarekin lotuta daude, adibidez, urdail-ultzerak eta urdailaren paretako narritadurak. Ondorio horiek saihesteko injektatuz usatu izan dira, baina ez dago klaru albo-ondorio gutxiago eragiten duten.

## Erreferentziak

* ↑ Eriksen, Erik F.; Díez-Pérez, Adolfo; Boonen, Steven. (2014-01-01). «Update on long-term treatment with bisphosphonates for postmenopausal osteoporosis: A systematic review» Bone 58: 126–135. doi:10.1016/j.bone.2013.09.023. ISSN 8756-3282. (Noiz kontsultatua: 2024-02-11).
* ↑ Serrano, Ana Julissa; Begoña, Leire; Anitua, Eduardo; Cobos, Raquel; Orive, Gorka. (2013-09-25). «Systematic review and meta-analysis of the efficacy and safety of alendronate and zoledronate for the treatment of postmenopausal osteoporosis» Gynecological Endocrinology 29 (12): 1005–1014. doi:10.3109/09513590.2013.813468. ISSN 0951-3590. (Noiz kontsultatua: 2024-02-11).
* ↑ Weinstein, Robert S.; Roberson, Paula K.; Manolagas, Stavros C.. (2009-01-01). «Giant osteoclast formation and long-term oral bisphosphonate therapy» The New England Journal of Medicine 360 (1): 53–62. doi:10.1056/NEJMoa0802633. ISSN 1533-4406. PMID 19118304. PMC 2866022. (Noiz kontsultatua: 2024-02-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q412205
* Multimedia: Bisphosphonates / Q412205
# Big Air Shougang

Big Air ShouGang (txinera tradizionalez: 首钢滑雪大跳台; pinyinez: Shǒugāng huáxuě dà tiàotái) Shijingshan barrutian dagoen kirol gune bat da, Txinan. 2022 Neguko Olinpiar Jokoetako jauzi-handiko ikuskizuna egiteko eraiki zuten.

## Eraikuntza

Kirolgunea Shougang Taldearen altzairu-fabrika zahar baten goialdean eraiki zen, eta 2008ko Udako Joko Olinpikoen aurretik itxi zena, airearen kutsadurarekiko kezkagatik. Gunea 2018an hasi zen eraikitzen, eta 2019ko azaroaren 1ean bukatu zen. Lekua iraunkorra izango da, eta hainbat kirol-lehiaketatarako erabiliko da. Munduko air handiko lehen gune iraunkorra izango da.

## 2022 Neguko Joko Olinpikoak

2022 Neguko Olinpiar Jokoetan, instalazio hau izango da Beijingen elurretarako dagoen kirol leku bakarra, inguru horretan lehiatzeko dauden bi toki berrietako batekin batera. Hemen lau domina emango dira: gizon eta emakumeentzako aire handiko lehiaketa handia eta gizon eta emakumeentzako snowboard aire handiko lehiaketa.

## Erreferentziak

* ↑ «A look at the venues for the 2022 Beijing Winter Olympics» Xinhua 20 September 2020.
* ↑ Etchells, Daniel. (17 June 2021). «Beijing 2022 big air venue expected to be completed by end of 2019» Inside the Games (Dunsar Media).
* 1 2 «New 2022 Winter Olympics venue completed» China Daily 2 November 2019.
* ↑ «Beijing 2022; Big Air Venue Shougang Industrial Park» wwww.architectureofthegames.net/ (Architecture of the Games) 3 March 2019.
* ↑ Schedule. BOCOG.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108425071
* Multimedia: Big Air Shougang / Q108425071
# Bifolio

Bifoliuma kurba plano kuartiko bat da, koordenatu kartesiarretan honako ekuazioa duena:
    $(x^{2}+y^{2})^{2}=ax^{2}y.$

## Eraikuntza eta ekuazioak

C zirkulua O puntu batetik igaro ondoren, eta L lerroa zirkuluarekiko ukitzailea denean O puntuan, Q puntu bakoitzerako C puntuan, definitu P puntua, PQ L linea tangentearekiko paraleloa izan dadin, eta PQ = OQ. P puntuen bildumak bifolioa osatzen du.
Koordenatu polarretan, hau da bifolioaren ekuazioa:
    $\rho =a\sin \theta \cos ^{2}\theta .$
a = 1 denean, guztira sartutako azalera 0,10 ingurukoa da.

## Erreferentziak

* ↑ Kokoska, Stephen. Fifty Famous Curves, Lots of Calculus Questions, And a Few Answers. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2780405
* Multimedia: Bifolium / Q2780405
# Bifosfammita

Bifosfammita fosfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Bifosfammita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(NH4,K)(H2PO4)}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 - 2 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Biphosphammite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Marco Saligari

Marco Saligari (Sesto San Giovanni, 1965eko maiatzaren 18a), italiar txirrindulari ohia da. Italiako Giroko hiru etapa irabazi zituen eta baita Suitzako Itzulia. Txirrindularia izan ostean zuzendaria izan zen; hain zuzen ere, Landbouwkrediet taldean 2002ean.

## Palmaresa

1989
* Trentino Giroko etapa bat.
1990
* Toscanako Giroa.
1991
* Calabriako Giroko etapa bat.
* 2. Pratoko Industria eta Merkataritza Sari Nagusian
1992
* Calabriako Giroa eta etapa bat.
* Italiako Giroko etapa bat.
1993
* Suitzako Itzulia.
* Italiako Giroko etapa bat.
* Larcianoko Industria eta Eskulangintza Sari Nagusia
* 2. Romagnako Giroan
1994
* Italiako Giroko etapa bat.
* Suitzako Itzuliko etapa bat.
* Pratoko Industria eta Merkataritza Sari Nagusia.
* 3. Amstel Gold Racen
* 5. Romandiako Tourrean
1995
* Paris-Nizako etapa bat.
1996
* Kataluniako Voltako etapa bat.
1998
* Marseillesa Sari Nagusia.

## Kanpo estekak

Marco Saligari - ProCyclingStats
* Datuak: Q1370516
# Marco Sangalli

Marco Sangalli Fuentes (Donostia, Gipuzkoa, 1992ko otsailaren 7a) euskal herritar futbolaria da. Eskuin hegaleko gisa jokatu du Deportivo Alavesen eta Errealan. Bere anai txikia Luca ere futbol jokalaria da.

## Ibilbidea

2001etik aurrera aritu zen errealeko gazte mailetan, 2011-12 denboraldian Sansen hasi arte. 2013-14 denboraldian lehenengo mailan debuta egin zuen. 2014ko udan errealak Alavesera lagatu zuen. 2015eko udan realarekin zeukan kontratua amaitu egin zen.

## Kirol Ibilbidea

2024ko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Sanse | 2.B | 2011/12 | 24 | 3 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 24 | 3 |
| Sanse | 2.B | 2012/13 | 33 | 1 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 33 | 1 |
| Sanse | 2.B | 2013/14 | 34 | 2 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 34 | 2 |
| Sanse | Denera | Denera | 81 | 6 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 81 | 6 |
| Real Sociedad | 1. | 2013/14 | 2 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | - | - | | | - | - | 3 | 0 |
| Real Sociedad | Denera | Denera | 2 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | - | - | | | - | - | 3 | 0 |
| Alaves | 2. | 2014/15 | 36 | 0 | 3 | 1 | - | - | - | - | | | - | - | 39 | 1 |
| Alaves | Denera | Denera | 36 | 0 | 3 | 1 | - | - | - | - | | | - | - | 39 | 1 |
| Mirandes | 2. | 2015/16 | 36 | 6 | 7 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 43 | 6 |
| Mirandes | 2. | 2016/17 | 39 | 2 | 1 | 1 | - | - | - | - | | | - | - | 40 | 3 |
| Mirandes | Denera | Denera | 75 | 8 | 8 | 1 | - | - | - | - | | | - | - | 83 | 9 |
| Alcorcón | 2. | 2017/18 | 28 | 1 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 1 |
| Alcorcón | 2. | 2018/19 | 36 | 2 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 37 | 2 |
| Alcorcón | Denera | Denera | 64 | 3 | 2 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 66 | 3 |
| Oviedo | 2. | 2019/20 | 39 | 5 | 0 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 39 | 5 |
| Oviedo | 2. | 2020/21 | 40 | 5 | 2 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 42 | 5 |
| Oviedo | 2. | 2021/22 | 29 | 0 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 30 | 0 |
| Oviedo | 2. | 2022/23 | 10 | 0 | 2 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 12 | 1 |
| Oviedo | Denera | Denera | 118 | 10 | 5 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 123 | 11 |
| Racing Santander | 2. | 2022/23 | 15 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 15 | 0 |
| Racing Santander | 2. | 2023/24 | 36 | 2 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 37 | 2 |
| Racing Santander | 2. | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Racing Santander | Denera | Denera | 51 | 2 | 1 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 52 | 2 |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 427 | 29 | 20 | 3 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | 447 | 32 |

## Erreferentziak

* ↑ SANGALLI realsociedad.com
* ↑ Marco Sangalli, Deportivo Alavesera utzita Realsociedad.com 2014ko uztailaren 13
* ↑ Eskerrak Marco Sangalliri Realsociedad.com 2015eko ekainaren 25a
* Datuak: Q15911247
# Marco Serpellini

Marco Serpellini (Lovere, 1972ko abuztuaren 14a) italiar txirrindulari ohia da. Junior mailan, Munduko Txapelduna izan zen.

## Palmaresa

1996
* Pino Cerami Sari Nagusia
1997
* Medio Brenta Giroa
1998
* Portugalgo Itzulia
* Pino Cerami Sari Nagusia
* Piamonteko Giroa
1999
* 2.Piamonteko Giroan
2000
* Euskal Bizikletako etapa bat
* Bruno Beghelli Sari Nagusia
2003
* Camaioreko Sari Nagusia
2006
* Bakearen Lasterketako etapa bat

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1344362
# Marco Simoncelli

Marco Simoncelli (Cattolica, Rimini, 1987ko urtarrilaren 20a - Sepang, Malaysia, 2011ko urriaren 23a) motoziklismoko pilotu italiarra izan zen. 2010az geroztik MotoGP kategorian lastertzen ari zen, San Carlo Gresini Honda taldean hain zuzen ere. 2011 ko urriaren 23an, Malaysiako Sari nagusian lastertzen ari zela, istripu bat izan zuen Colin Edwards eta Valentino Rossi gainetik pasatu zitzaizkiolarik, heriotza ekarriaz.

## Ibilbidea

2002an, Marco Simoncellik 125 cc-ko Europako txapelketa irabazi zuen, munduko txapelketako 125 cc-ko kategorian 6 aldiz agertzeaz gainera. Hurrengo urtean, munduko txapelketako 125 cc-ko lasterketa guztietan parte hartu zuen. Urte hartan lortu zuen posturik onena Valentziako Sari Nagusian izan zen helmuga laugarren zeharkatzean eta txapelketa hogeita batgarren postuan bukatu zuen 31 punturekin. 2004an 125 cc-ko kategorian jarraitu zuen, Espainiako Sari Nagusian, euritako kondizioetan, bere lehen garaipena lortuz. 2005ean, berriro ere irabazi zuen Jerezen, oraingoan eguraldi lehorrarekin.
2006an 250 cc-ko kategoriara egin zuen salto Gilera taldearekin. Urte horretan, Txinan egin zuen seigarren postua izan zen lortu zuen onena. Txapelketa hamargarren bukatu zuen. 2007an talde berdinean jarraitu zuen, berriro ere hamargarren postua lortuz munduko txapelketan. 2008ko ekainaren 1ean, Italiako Sari Nagusian, Mugellon, 250 cc-ko kategoriako bere bizitzako lehenengo garaipena lortu zuen baldintza polemikoetan. Lasterketaren amaierarako bira bat falta zenean, Héctor Barberárekin ukitze bat izan zuen, eta ondorioz, pilotu espainiarra erori egin zen. Ekainaren 8an beste garaipen bat lortu zuen Kataluniako Sari Nagusian Álvaro Bautista azkeneko biran aurreratuz. 2008ko azkenurrengo lasterketan, Malaysian, Simoncellik hirugarren bukatu zuen, 250 cc-ko munduko txapeldun bilakatuz. 2010eko denboralditik aurrera MotoGPko pilotu izango zen.

## Heriotza

2011ko urriaren 23an Sepangeko zirkuituan (Malaysia), pilotu italiarrak erorketa bat izan zuen, eta oraindik bere motorrari eutsita zegoela, Colin Edwards eta Valentino Rossi gainetik pasatu zitzaizkion era ikaragarrian, kaskoa airean ateratzeko puntura arte. Simoncellik traumatismo oso larriak jasan zituen buruan, lepoan eta bularrean, eta ondorioz bihotza gelditu zitzaion. Zirkuituko klinikako medikuak 45 minutuz aritu ziren pilotua suspertzen saiatzen, baina azkenean bertako 16:56an deklaratu zuten Marco Simoncelliren heriotza.

## Fundazioa

2011ko abenduan, Marco Simoncelli Fondazione eratu zen, Marcoren familiak sustatuta. Erakunde honen helburua Simoncelliren oroimena gordetzea da eta, ahal den neurrian, okerrago dagoenari laguntzea.

## Erreferentziak

* ↑ Gómez, Alberto. Muere Simoncelli. Marca (Noiz kontsultatua: 2011-10-23).
* ↑ Marco Simoncelli pilotua hil da Malaysian, erorketa baten ondorioz. EiTB Albisteak (Noiz kontsultatua: 2011-10-23).

## Kanpo loturak

* (Italieraz) Simoncelliren webgune ofiziala
* Datuak: Q193005
* Multimedia: Marco Simoncelli / Q193005
# Marco Polo (telesaila)

Marco Polo telesail dramatikoa da, John Fuscok Netflixerako sortua. Telesailak Marco Poloren bizitza kontatzen du Kublai Khanen gortean. The Weinstein Companyk ekoiztua, bi denboraldi baino ez zituen izan.

## Aktoreak

* Lorenzo Richelmy: Marco Polo
* Benedict Wong: Kublai Khan
* Joan Chen: Chabi enperatriza
* Rick Yune: Kaidu
* Amr Waked: Yusuf
* Remy Hii: Zhenjin printzea
* Zhu Zhu: Kokachin
* Tom Wu: Li Jinbao "One Hundred Eyes"
* Mahesh Jadu: Ahmad
* Olivia Cheng: Mei Lin
* Uli Latukefu: Byamba
* Chin Han: Jia Sidao
* Pierfrancesco Favino: Niccolò Polo
* Ron Yuan: Nayan
* Claudia Kim: Khutulun
* Jacqueline Chan: Shabkana
* Leonard Wu: Orus
* Thomas Chaanhing: Gerel
* Chris Pang: Arban
* Gabriel Byrne: Gregorio X.a
* Michelle Yeoh: Loto

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «'Marco Polo' Canceled at Netflix After Two Seasons» The Hollywood Reporter 2016-12-12.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6757674
# Marco Pezzaiuoli

Marco Pezzaiuoli (1968ko azaroaren 16a - ) Alemaniako futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Entrenatzaile gisa TSG 1899 Hoffenheim eta Cerezo Osaka taldeak zuzendu zituen.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q86199
# Bertie Ahern

Patrick Bartholemew Ahern (irlanderaz Pádraig Parthalán Ó hEachtairn) (1951ko irailaren 12an jaioa) irlandar ekonomista eta politikaria da. Fianna Fàil alderdi kontserbadorearen ezker hegaleko kidea da. 1997ko ekainaren 26tik 2008ko maiatzaren 7ra arte Irlandako Errepublikako Taoiseacha izan zen, ustelkeria kasu batengatik dimititu zuen eta Brian Cowenek ordezkatu zuen.
1977an aukeratu zuten lehen aldiz diputatu bere alderdiaren eskutik. 1980ko hamarkadan Dublingo alkate izan zen, 1987-1991 bitartean Lan ministro, eta 1993an Finantza ministro izendatu zuten A. Reynoldsen koalizio gobernuan. Asko hazi zen bere ospea kargu horretan, ekonomia arloan zuen gaitasuna erakusteko aukera izan baitzuen: 1993ko Europako Diru Sistemaren krisia zela-eta hartutako neurriak egokiak eta eraginkorrak izan zirenez, arrakasta handia izan zuen. Baina Ahernen karrera distiratsua bertan behera gelditu zen 1994ko azaroan, koalizioko gobernuak porrot egin baitzuen. Urte berean, bere alderdiaren buruzagi izendatu zuten, eta bera izan da 43 urterekin alderdi horrek inoiz izan duen buruzagi gazteena.
Oposizioan egon ondoren, 1997an hauteskundeak aurreratu zituzten, eta bere alderdia izan zen garaile. 1997ko ekainaren 26an bera izendatu zuten Irlandako Lehen ministro; berriro ere, bera izan zen inoiz kargu hori bete duen pertsonarik gazteena. Negoziaziorako eta elkarrizketarako gaitasun handia zuen. Bere gobernuak abertzaleen eta unionisten arteko hitzarmen politikoan oinarritutako Irlanda bakarraren alde egin zuen, baina erradikalak baztertuz, betiere. Hala ere, 2008an ustelkeria kasu batengatik dimititu zuen eta Brian Cowenek ordezkatu zuen.

## Euskal Herrian

2011ko apirilaren 13an Gipuzkoako Foru Aldundian Ostiral Santuko Hitzarmenari buruzko hitzaldia eman zuen.
Bertie Ahernek 2011ko urriaren 17an parte hartu zuen Aieteko bake konferentzian, Donostian. Koffi Annan eta Europako beste 4 lider politikorekin presiditu zuen mahaia (Jonathan Powell, Gro Harlem Brundtland, Pierre Joxe eta Gerry Adams), eta bertan ETAri borroka armatuari bukatzeko eskatu zioten alde bakarreko eta Espainiako zein Frantziako gobernuekin negoziatu gabeko prozesu baten baitan. Handik hiru egunetara ETAk borroka armatuari amaiera ematea erabaki zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ «Brian Currinen balorazioa bakearen konferentziaz» Argia (Noiz kontsultatua: 2017-05-18).

## Ikus, gainera

* Gatazkaren konponbidea sustatzeko nazioarteko konferentzia
* Brian Currin
* Harremanetarako Nazioarteko Taldea
* Demokrazia Euskal Herriarentzat
* Oroimenari eta Bizikidetzari buruzko biltzarra
* Euskal Herriko Bakearen Aldeko Koordinakundea
* Lokarri (gizarte mugimendua)
* Bakearen artisauak

## Kanpo estekak

* Bertie Ahernen webgune ofiziala
* Datuak: Q154550
* Multimedia: Bertie Ahern / Q154550
# Bertie konderria (Ipar Carolina)

Bertie konderria (ingelesez: Bertie County) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Windsor da. 2010eko zentsuaren arabera 21.282 biztanle zituen, Bertie kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Bertie konderriak 1.919,83 kilometro koadro ditu. Horietatik 108,73 ura dira. Beste 1.811,1 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 11,09 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 21.282 pertsonetatik 7.660 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 267 dira. 13.252 beltzak edo afroamerikarrak. 88 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 103 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 6 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 173 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q504335
* Multimedia: Bertie County, North Carolina / Q504335
# Bertikal (jokoa)

Bertikal Aretxabaletan asmaturiko joko edo buru-hausgarri bat da. 2013. urtean aurkeztu zen eta hamarkada horretan arrakasta handia izan zuen.

## Historia

Oscar Encinak asmatu zuen eta herriko Dagda tabernan izan zen aurkezpena 2013ko apirilaren 22an. Ytres Assembly enpresak ekoizten zuen. Hasiera hartan arrakasta handia izan zuen, lehiaketak ere antolatu izan ziren. Pablo Lombardo izan zen lehenengo lehiaketako irabazlea eta 18.84 segundutan lortu zuen jokoa amaitzea.
Bertikal Aretxabaleta Kirol Elkartearen babesle nagusia ere bihurtu zen 2014. urtean. Nazioarteko joko eta jolasen feriatan ere izan zen, esate baterako 2016an Chicagon. 2018. urtean orduan Real Madrilen jokatzen zuen Cristiano Ronaldo futbolariak jokoaren berri izan zuen, bai eta kirol elkarteak futbolaren inguruan egiten duen lanaren berri ere, eta jokalari portugaldarra Bertikal idatzita zuen kamiseta batekin azaldu zen sare sozialetan.

## Deskribapena

Plastikoz egindako hodi bertikal bat da, hortik bere izena. Hodi hori lau zatitan banaturik dago eta zati bakoitza zilindro birakari bat da, barnean labirinto bat duena. Helburua bolatxo bat ahalik eta azkarren goiko puntatik beheraino jeistea da. Zailtasun desberdinetako zilindroak daude eta koloreak ere pertsonalizatzen dira.
Zilindro aldagarriekin 192 konbinazio lor daitezke.

## Erreferentziak

* ↑ «Aretxabaletan sortutako Bertikal jokoa aurkeztu dute - Aretxabaleta» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-07).
* 1 2 «bertikal - Jokoenea» www.jokoenea.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-07).
* ↑ «Pablo Lombardo irabazle lehenengo Bertikal txapelketan - Aretxabaleta» Goiena.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) «La UDA presentará mañana sus diferentes secciones» El Diario Vasco 2014-09-17 (Noiz kontsultatua: 2021-12-08).
* ↑ (Gaztelaniaz) Simarro, Concepcion Matias. (2014-01-03). La Buscadora de Internet. (Noiz kontsultatua: 2021-12-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Cristiano Ronaldo se apunta a Bertikal» El Diario Vasco 2018-03-01 (Noiz kontsultatua: 2021-12-07).
* ↑ Bertikal Spot. (Noiz kontsultatua: 2021-12-07).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Bértikal: una bolita y un laberinto en un juego de habilidad • Consola y Tablero» Consola y Tablero 2015-04-01 (Noiz kontsultatua: 2021-12-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109983456
# Bertil Ohlin

Bertil Gotthard Ohlin (ˈbæʈil uˈliːn ahoskatua; Klippan, Eskaniako konderria, 1899ko apirilaren 23a – Vålådalen, Åre, Jämtlandeko konderria, 1979ko abuztuaren 3a) suediar politikaria eta ekonomista izan zen. Nazioarteko merkataritza-harremanen azterketarengatik ezaguna. 1977ko Ekonomiako Nobel Saria irabazi zuen, James Meade britainiar ekonomistarekin batera. Ohlinen lanik ospetsuena Interregional and International Trade (1933, Eskualde arteko eta nazioarteko merkataritza-trukea) da. Bertan azaltzen duen teoria bere irakasle izandako Eli Heckscher suediar ekonomistaren teoria baten egokitzapena da, Heckscher-Ohlin teoria izenaz ezaguna, egun. Teoria horren arabera, nazio batek ondasunak sortuko baditu, baliabide ugari beharko ditu nazioan bertan; halaber, nazio batek beste nazio batzuetatik inportatu beharko ditu ondasunak, baldin eta ondasun horiek egiteko nazio horrek ez dituen baliabideak behar baldin badira. Bestalde, zabaltasun handia izan duten teoriak sortu zituen politika makroekonomikoaz eta nazioarteko gerrako kalte-ordainez. Ohlinek matematika, estatistika eta ekonomiako ikasketak egin zituen, Lundeko Unibertsitatean, Stockholmeko Ekonomia Eskolan, Heckscherrek bertan ematen zituelako eskolak, eta Cambridge eta Harvardeko Unibertsitateetan. 1925ean, Kopenhageko Unibertsitatean hasi zen eskolak ematen. Gero Heckscherren lekua hartu zuen Stockholmeko Ekonomia Eskolan, eta bertan eman zituen eskolak, 1930etik 1965era. Suediako Legebiltzarreko kide izan zen 1938tik 1970era, eta Suediako Alderdi Liberaleko buru 1944tik 1967ra.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q179493
* Multimedia: Bertil Ohlin / Q179493
# Bertinen zutabe

Bertinen zutabea elkarren ondoan dauden bi Malpighiren piramide banantzen dituzten giltzurruneko azalaren luzapenetako bakoitza da. Giza giltzurrunak 8 eta 18 lobulu artean ditu. Piramideen kanpoaldea erabat inguratzen dute, papila izan ezik.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Nefrourologia Hiztegia] [2016]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2340707
# Bertinoro

Bertinoro Italiako udalerri bat da. Forlì-Cesenako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. 11.026 biztanle ditu, 57,25 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Bertinorok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cesena Forlì Forlimpopoli Meldola Ravenna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q99934
* Multimedia: Bertinoro / Q99934
# Blesmes

Blesmes Aisne departamenduko Frantziako udalerria da, Frantzia Garaia eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aisne departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q864290
* Multimedia: Blesmes / Q864290