OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kleopatra III.a

Kleopatra III.a Evergetes (antzinako grezieraz: Κλεοπάτρα; K.a. 161-K.a. 101), Egiptoko erregina izan zen K.a. 142tik K.a. 101 arte.
Ptolomeo VI.a Filometor eta Kleopatra II.aren alaba eta Ptolomeo VII.a Neo Filopator eta Kleopatra Tearen ahizpa-arreba izan zen. K.a. 142an ezkondu zen bere osaba Ptolomeo VIII.a Evergetes II.arekin, bere amaren anaia eta bigarren senarra, honekin, bost seme-alaba izan zituelarik: Ptolomeo IX.a Soter II.a Latiro, Ptolomeo X.a Alexandro, Kleopatra IV.a, Kleopatra V.a Trifena eta Kleopatra Selene I.a.
Bere aita hil ondoren, bere anaiak, Egiptoko tronua lortu zuen, eta bere ama izan zen erregeordea. K.a. 132an, bere ama Kleopatra II.ari aurre egin behar izatea eragiten duen gerra zibil batean, Ptolomeo VIII.ak bere seme Ptolomeo Menfita hil zuen, 13 urtekoa. Ondoren, Kleopatra II.ak, Kleopatra III.arekin eta Ptolomeo VIII.arekin bakeak egin zituen, elkarrekin gobernatuz, azkena, K.a. 116an hil zen arte.
Ptolomeo VIII.a Evergetes II.a Fiscon, berarekin ezkondu zen Kleopatra II.ari boterea kentzen saiatzeko, Ptolomeo VII.a Filopator hil ondoren. Kleopatra II.a gainetik kendu ondoren, Kleopatra III.arekin ezkondu zen K.a. 142an, erregina bihurtuz eta boterea banatuz. Bere erregealdia, ordutik aurrera, baketsua izan zen, baina despotikoa.
Ptolomeo VIII.a hil zenean, tronua, Kleopatrari, eta honek aukeratzen zuen seme-alabari utzi zion. Berak, nahiago izango zuen, tronua, bere seme txikiena zen Ptolomeo X.ari uztea, baina alexandriarrek, Ptolomeo IX.a Zipretik ekartzera behartu zuten, non gobernari zen, elkargobernatzeko, Ptolomeo IX.a bihurtuz. Bere seme txikia, Ptolomeo Alexandro, orduan, Ziprera bidalia izan zen, bere anaia gobernari bezala ordezteko.
Kleopatra, Ptolomeo IX.agandik dibortziatu zen, hiltzea saiatu izana leporatuz, eta Alexandro ekarri zuen berriz Egiptora, Ptolomeo X.a bihurtuz. Baina Ptolomeo X.az aspertu, eta Ptolomeo IX.a ekarri zuen berriz. Berriz Ptolomeo IX.az aspertu, eta X.a itzuli zen. Honek, bere amaren azpijokoak zirela eta kokoteraino eginik, K.a. 101ean hil zuen.
Kleopatra III.a Evergetes, emakume bizi bat izan zen, bere semeak tronuratu, kanporatu ezkondu eta dibortziatu zituena: Ptolomeo IX.a Soter (K.a. 116tik K.a. 107rarte eta K.a. 89tik K.a. 81erarte gobernatu zuena), Ptolomeo X.a (K.a. 107tik K.a. 88arte gobernatu zuena) eta bere alabak. Dirudienez, paper garrantzitsu bat izan zuen Alexandriako gortean bere senarra hil ondoren, eta benetan egon zen tronuan hila izan zen arte, bere seme Ptolomeo X.ak K.a. 101eko irailean ideiaturiko erailketa.

## Erreferentziak

* 1 2 «Ptolomeo VI» www.tyndalehouse.com (Noiz kontsultatua: 2018-05-15).
* 1 2 «Cleopatra III» www.tyndalehouse.com (Noiz kontsultatua: 2018-05-15).
* ↑ «Ptolomeo VIII» www.tyndalehouse.com (Noiz kontsultatua: 2018-05-15).
* Datuak: Q40003
* Multimedia: Cleopatra III / Q40003
# Kleopatra Selene I.a

Kleopatra Selene I.a (antzinako grezieraz: η Κλεοπάτρα Σελήνη), Egiptoko ptolomeotar dinastiako erregina ezkontidea eta, ondoren, Seleuzidar Inperioko erregina izan zen.
Ptolomeo VIII.a Evergetes faraoia eta Kleopatra III.aren alaba zen. K.a. 112an ezkondu zen bere anaia Ptolomeo IX.arekin, Kleopatra IV.agandik laster dibortziatu zena.
Ondoren, Seleuzidar erregeekin ezkondu zen: Antioko VIII.a Griforekin K.a. 102an, Antioko IX.a Eusebiorekin K.a. 96an eta, azkenik, bere suhi Antioko X.a Eusebiorekin K.a. 95ean.
Berenize III.aren ama izan zen, K.a. 114an, bere osaba Ptolomeo X.arekin ezkonduko dena, ondoren, K.a. 81ean, bere lehengusu Ptolomeo XI.arekin, Silak errege bezala ezarria. Bere senarrak, ezkondu eta gutxira hil zuen, K.a. 80an, ondoren, bera, Alexandriako herri nahigabetuak lintxatu zuen.
* Datuak: Q40027
* Multimedia: Cleopatra Selene I / Q40027
# Klenčí pod Čerchovem

Klenčí pod Čerchovem Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.322 biztanle ditu eta 18,09 kilometro koadroko azalera. Domažliceko barrutian dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1774142
* Multimedia: Klenčí pod Čerchovem / Q1774142
# Kleopatra II.a Egiptokoa

Kleopatra II.a Egiptokoa (K.a. 185-K.a. 116) Ptolomeo V.aren eta Kleopatra I.a Egiptokoaren alaba eta Ptolomeotar dinastiako Egiptoko erregina izan zen.
Bere ama K.a. 175ean hil ondoren bere anaia Ptolomeo VI.arekin ezkondu zen K.a. 173an, eta biak, bere beste anaia Ptolomeo VIII.arekin batera Egiptoko elkargobernariak izan ziren K.a. 171 eta K.a. 164 bitartean.
K.a. 170ean Antioko IV.a Epifanes Siriakoak Egipto inbaditu zuen, azkenik Erromaren laguntzarekin Egiptok K.a. 168an irabazi zuen gudu bat eraginez.
Kleopatra bere seme Ptolomeo VII.aren erregeorde bihurtu zen bere senarra K.a. 145ean hil ondoren, eta hurrengo urtean bere anaia Ptolomeo VIII.a Fiskonekin ezkondu zen. Honek bere iloba eta semeordea zena hil eta bere burua errege izendatu zuen. K.a. 142an, Kleopatra II.agandik dibortziatu gabe, honen alaba eta bere iloba zen Kleopatra III.arekin ezkondu zen, tronura lotuz.
K.a. 131n Kleopatra bere anaia Ptolomeo VIII.aren aurkako matxinada baten buru izan zen, Egiptotik kanporatu ahal izan zuena Kleopatra III.arekin batera. Ondoren Ptolomeo VIII.aren 12 urteko semea zen Ptolomeo Menfitis izendatu zuen errege. Baina Ptolomeo VIII.ak bere semea hiltzea agindu zuen, honen ondoren Kleopatrak erregetza bakarrik hartu zuelarik. Tronua Seleuzidar Inperioko Demetrio II.a Nikatorri eskaini zion, baina Ptolomeo VIII.ak hau ere hiltzea agindu zuen eta Kleopatrak Sirian babestu behar izan zuen K.a. 127an. Ptolomeo VIII.a orduan Egiptora itzuli zen eta berarentzat aldarrikatu zuen tronua. K.a. 124an publikoki aldarrikatu zen bera eta Kleopatraren arteko baketze bat, eta ordutik biek eta Kleopatra III.ak batera gobernatu zuten Ptolomeo VIII.a K.a. 116an hil zen arte. Handik gutxira hilko zen Kleopatra II.a ere.
* Datuak: Q40247
* Multimedia: Cleopatra II / Q40247
# Kleopatra (argipena)

Kleopatra emakume izena da. Gehienbat, K.a. 69 – K.a. 30. urteen artean Egiptoko erregina izan zen Kleopatra izendatzeko erabiltzen da. Gainera, erabilera hauek ditu:

## Emakume historikoak

* Kleopatra I.a Egiptokoa
* Kleopatra II.a Egiptokoa
* Kleopatra Selene I.a, Ptolomeo VIII.a Fisikon eta Kleopatra III.aren alaba
* Kleopatra Thea, Seleuzidar Inperioko erregina K.a. 125–121 artean
* Kleopatra III.a Egiptokoa
* Kleopatra IV.a Egiptokoa
* Kleopatra V.a Egiptokoa
* Kleopatra VI.a Egiptokoa
* Kleopatra VII.a, Kleopatrarik ospetsuena, K.a. 69 – K.a. 30. urteen artean Egiptoko erregina.
* Kleopatra Selene II.a, baita ere Kleopatra VIII.a Egiptokoa izenaz ezaguna, Marko Antonioren eta Kleopatra VII.aren alaba bakarra
* Kleopatra Mazedoniakoa (K.a. 356–308), Alexandro III.a Mazedoniakoaren ahizpa eta Filipo II.a Mazedoniakoaren alaba
* Kleopatra Euridize Mazedoniakoa, Filipo II.aren emaztea
* Kleopatra Pontokoa (jaio K.a. 110), Armeniako erregina
* Kleopatra Jerusalemekoa, Herodes erregearen emazteetako bat
* Santa Kleopatra, santu kristaua

## Mitologia

* Kleopatra, Greziar mitologiako ninfa bat.

## Astronomia

* 216 Kleopatra asteroidea, itxura berezikoa

## Ikus, gainera

* Cleopatra
# Kleopatra I.a Egiptokoa

Kleopatra I.a Sira edo Kleopatra I.a Egiptokoa (antzinako grezieraz: Κλεοπάτρα Σύρα) Egiptoko erregina izan zen K.a. 215 eta K.a. 176 bitartean, Ptolomeotar dinastiaren garaian. Antioko III.a Handia Siriako erregearen eta Laodize III.aren alaba zen, eta, beraz, Seleuko IV.a Filopator eta Antioko IV.a Epifanesen arreba.
Ptolomeo V.arekin ezkondu zen, Egiptoko ptolomeotar dinastiako faraoia zena, K.a. 193an. Ezkontza politiko bat baino ez zen izan, Egipto Siriaren aliatu bezala geratzeko. Antioko III.ak, probintzia batzuk eman zituen, Judea horien artean, bere alabaren ezkon ordain bezala. Hiru seme-alaba izan zituen: Ptolomeo VI.a eta Ptolomeo VIII.a faraoiak eta Kleopatra II.a Egiptokoa.
K.a. 187an, chaty izendatua izan zen, eta, bere senarra K.a. 180an hil zenean, bere seme Ptolomeo VI.aren izenean gobernatu zuen. Harreman ona izan zuen Seleuzidar Inperioarekin, bereziki bere anaia Seleuko IV.arekin, biak, ia aldi berean hil zirelarik, bi seme eta alaba bat utziz, hauek, euren osaba eta Kleopatra eta Seleukoren anaia zen Antioko IV.a Epifanesen gutizia izango zirelarik, honek, bere iloba harrapatu zuenean, ez zuen exekutatu, bere arrebarenganako errespetuagatik.
* Datuak: Q40252
* Multimedia: Cleopatra I / Q40252
# Kleopatra IV.a

Kleopatra IV.ak, denbora laburrez gobernatu zuen Egiptoko erregina bezala, K.a. 116tik K.a. 115 arte, bere senar Ptolomeo IX.arekin batera. Ondoren, Siriako erregina ezkontidea izan zen.
Bere anaia Ptolomeo IX.a Latirorekin ezkondu zen K.a. 116an, eta hala iritsi zen Egiptoko elkargobernari izatera. Baina, postu altu honetan, hilabete gutxi batzuk baino ez zuen iraun, bere ama Kleopatra III.ak kanporatu baitzuen, Kleopatra Selene I.agatik ordeztuz.
Bere amarekin oso atsekabeturik, Kleopatra IV.ak Egiptotik ihes egin zuen, eta Ziprera joan zen, non armada handi bat bildu zuen eta beste anaia batekin, Ptolomeo X.a Alexandrorekin ezkontzea proposatu zuen. Baina honek, ez zuen ezkontzea onartu, eta, beraz, Kleopatra Siriara joan zen, non Antioko IX.a Eusebiok, bere armada handia ezkon ordain bezala onartu zuen, eta berarekin ezkondu zen.
* Datuak: Q40023
* Multimedia: Cleopatra IV / Q40023
# Lanier konderria (Georgia)

Lanier konderria (ingelesez: Lanier County) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lakeland da. 2010eko zentsuaren arabera 10.078 biztanle zituen, Lanier kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Lanier konderriak 517,45 kilometro koadro ditu. Horietatik 37,63 ura dira. Beste 479,82 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,05 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 10.078 pertsonetatik 7.360 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 461 dira. 2.367 beltzak edo afroamerikarrak. 38 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 101 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 205 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q492070
* Multimedia: Lanier County, Georgia / Q492070
# Laniipriva

Laniipriva Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Laniipriva antobliqua da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Laniipriva antobliqua | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6487093
* Espezieak: Laniipriva
# Lanier udalerria, Preble konderria (Ohio)

Lanier udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Preble konderrian. Azken zentsuaren arabera 3.727 biztanle zituen, 36.4 milia karratu (94 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Lanier udalerriak 1470 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.727 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6487081
* Multimedia: Lanier Township, Preble County, Ohio / Q6487081
# Lanildut

Lanildut (bretainieraz Lannildud) Bretainiako Finistère departamenduko udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q214422
* Multimedia: Lanildut / Q214422
# Lasioglossum kandiense

Lasioglossum kandiense erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum kandiense» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2314735
* Espezieak: Lasioglossum kandiense
# Lasioglossum lanarium

Lasioglossum lanarium erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum lanarium» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5592442
* Multimedia: Lasioglossum lanarium / Q5592442
* Espezieak: Lasioglossum lanarium
# Lasioglossum fuscipenne

Lasioglossum fuscipenne erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum fuscipenne» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2287022
* Multimedia: Lasioglossum fuscipenne / Q2287022
* Espezieak: Lasioglossum fuscipenne
# Lasioglossum lativentre

Lasioglossum lativentre erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum lativentre» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2285175
* Multimedia: Lasioglossum lativentre / Q2285175
* Espezieak: Lasioglossum lativentre
# Lasioglossum leucopus

Lasioglossum leucopus erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum leucopus» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2148280
* Multimedia: Lasioglossum leucopus / Q2148280
* Espezieak: Lasioglossum leucopus
# Lasioglossum halictoides

Lasioglossum halictoides erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum halictoides» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1976538
* Multimedia: Lasioglossum halictoides / Q1976538
* Espezieak: Lasioglossum halictoides (Smith)
# Lasioglossum hemichalceum

Lasioglossum hemichalceum erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum hemichalceum» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1828097
* Multimedia: Lasioglossum hemichalceum / Q1828097
* Espezieak: Lasioglossum hemichalceum
# Lasioglossum leucozonium

Lasioglossum leucozonium erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum leucozonium» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2601088
* Multimedia: Lasioglossum leucozonium / Q2601088
* Espezieak: Lasioglossum leucozonium
# Lasioglossum figueresi

Lasioglossum figueresi erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum figueresi» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2226657
* Espezieak: Lasioglossum figueresi
# Lasioglossum fratellum

Lasioglossum fratellum erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum fratellum» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2141709
* Multimedia: Lasioglossum fratellum / Q2141709
* Espezieak: Lasioglossum fratellum
# Lapeer (New York)

Lapeer Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Cortland konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 795 biztanle ditu, 25,18 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Cortland konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708346
# Lapel (Indiana)

Lapel Indianako herri bat da. Madison konderrian kokatua dago. 2010ean 2.068 biztanle zituen, 3,57 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Madison konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2143496
# Lapeer (Michigan)

Lapeer Michigango hiri bat da. Lapeer konderrian kokatua dago. 2010ean 8.841 biztanle zituen, 18,48 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Lapeer konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2008989
* Multimedia: Lapeer County, Michigan / Q2008989
# Lapedona

Lapedona Italiako udalerri bat da. Fermoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. 1.161 biztanle ditu, 14,93 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Lapedonak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Campofilone Montefiore dell'Aso Monterubbiano Moresco Altidona Fermo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59232
* Multimedia: Lapedona / Q59232
# Lapazarra

Lapazarra Pirinioetako Belagoa haranean dagoen mendia da. 1.785 metro ditu. Izaba udalerrian dago (Nafarroa Garaia).

## Ikus, gainera

* Pirinioak
* Euskal Herriko mendiak

## Kanpo estekak

* euskal-herria.org webgunean
* Datuak: Q12261877

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Lapeer konderria (Michigan)

Lapeer konderria (ingelesez: Lapeer County) Michiganko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lapeer da. 2010eko zentsuaren arabera 88.319 biztanle zituen, Lapeer kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Lapeer konderriak 1.716,76 kilometro koadro ditu. Horietatik 51,36 ura dira. Beste 1.665,4 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 51,45 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 88.319 pertsonetatik 85.769 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 3.622 dira. 896 beltzak edo afroamerikarrak. 348 amerikar natiboak ziren eta 9 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 308 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 20 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 969 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q115463
* Multimedia: Lapeer County, Michigan / Q115463
# Kloromagnesita

Kloromagnesita haluro motako minerala da eta lawrencite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Kloromagnesita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {MgCl2}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kloromagnesite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Klorotionita

Klorotionita sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Klorotionita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {K2Cu(SO4)Cl2}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Chlorothionite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3675294
* Multimedia: Chlorothionite / Q3675294
# Kloroxifita

Kloroxifita haluro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Kloroxiphita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Pb3CuO2Cl2(OH)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kloroxiphite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Klorokaltzita

Klorokaltzita haluro motako minerala da eta Klorocalcite subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Klorokaltzita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {KCaCl3}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Klorocalcite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kloropreno

Kloroprenoa (IUPAC: 2-klorobuta-1,3-dieno) konposatu organiko halogenatua da CH$_2$=CCl−CH=CH$_2$ formula molekularra duena. Kloroprenoa likido kolorge lurrunkorra da, usain sarkorra duena.
Kloroprenoa toxikoa izateaz gain oso sukoia da, sugar-puntua 11 C-koa baitu.
Kloroprenoaren produkzioa ia osorik polikloropreno edo neopreno polimeroa sintetizatzeko monomero gisa usatzen da. Neoprenoa erabilera zabaleko kautxu sintetikoa da.

## Sintesia

1960ko hamarkadara arte, kloroprenoa «sintesi azetilenikoa» deiturikoaren bidez ekoizten zen. Prozesu horretan, azetilenoa dimerizatu egiten da binilazetilenoa emateko. Binilazetilenoa hidrogeno kloruroarekin konbinatzen da gero, 4-klorobuta-1,2-dienoa emateko, zein kobre(I) kloruroaren presentzian, 2-klorobuta-1,3-dieno, hots, Kloropreno gisa berrantolatzen den.
Sintesi horrek desabantaila batzuk ditu, hala nola energia-kontsumo handia eta hasieran egin beharreko inbertsio handia.
Fabrikatzaile guztiek baliatzen duten kloroprenoaren sintesi modernoak butadienoa usatzen du lehengai moduan. Buta-1,3-dienoari kloro-atomo bat gehitzen zaio eta 1,4-diklorobut-2-eno ematen du. Honen isomerizazioak 1,2-diklorobot-3-eno ematen du. Ondoren, hidrogeno-atomo bat 3 posiziotik erauzten da, eta kloro-atomo bat 4 posiziotik lotura bikoitz bat eratzen delarik molekularen 3 eta 4 karbonoen artean, hots, kloroprenoa.
    CH$_2$=CHCH=CH$_2$ + Cl$_2$ → ClCH$_2$CH=CHCH$_2$Cl
    ClCH$_2$CH=CHCH$_2$Cl → ClCH$_2$CHClCH=CH$_2$
    ClCH$_2$CHClCH=CH$_2$ → CH$_2$=CClCH=CH$_2$ + HCl

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Chloroprene» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-08-15).
* ↑ (Ingelesez) Rossberg, Manfred; Lendle, Wilhelm; Pfleiderer, Gerhard; Tögel, Adolf; Dreher, Eberhard-Ludwig; Langer, Ernst; Rassaerts, Heinz; Kleinschmidt, Peter et al.. (2006-07-15). Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA ed. «Chlorinated Hydrocarbons» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA) doi:10.1002/14356007.a06_233.pub2. ISBN 978-3-527-30673-2. (Noiz kontsultatua: 2024-08-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q410871
* Multimedia: Chloroprene / Q410871
# Klorometano

Klorometanoa edo metil kloruroa CH$_3$Cl formulako konposatu organokloratua da. Usain ahuleko gas kolorge eta sukoia da.
Erreaktibo oso erabilia den arren industria kimikoan, ez da normalean erabiltzen agertzen kontsumitzaileentzako produktuetan.
Klorometanoa atmosferan aurki daiteke iturria naturala edo industriala izan daitekeelarik. Halaber izarrarteko espazioan ere detektatu izan da klorometanoa.

## Ekoizpena

Modu natural batean sortzen da metil kloruroa ozeanoetan, eguzki-argiak itsas aparreko materia organikoari eta kloroari eragiten dienean.
Dena dela, industrian baliatzen den klorometanoa sintetikoa da. Bi bide nagusi daude.
Metanoletik abiatuta da sintetiza daiteke. Zink kloruroa (ZnCl$_2$) katalizatzaile gisa usatuz hidrogeno kloruroa burbuilarazten da metanoletan. Katalizatzailea alumina (Al$_2$O$_{3)}$ bada, azido klorhidrikoa eta metanola nahasten dira 350 ºC-tan.
${\ce {CH3OH + Cl2 -> CH3Cl + HCl}}$
Metil kloruroa sintetizatzeko metanoa zuzenean klora daiteke. Erradikal askeen bidezko erreakzio bat da, non kloro erradikalak termikoki, fotokimikoki edo katalizatzaileen bidez ekoizten diren. Normalena erreakzioa termikoki abiaraztea da. Produktu kloratuen nahaste bat sintetizatzen da: klorometanoa, diklorometanoa, kloroformoa eta karbono tetrakloruroa. Destilatuz banatzen dira.
${\ce {CH4 + Cl2 -> CH2Cl + HCl}}$
${\ce {CH3Cl + Cl2 -> CH2Cl2 + HCl}}$
${\ce {CH2Cl2 + Cl2-> CHCl3 + HCl}}$
${\ce {CHCl3 + Cl2 -> CCl4 + HCl}}$

## Erabilera

Klorometanoa hoztaile moduan erabili izan da, baina erabilera hori baztertu egin da toxikoa eta sukoia delako. Beruna duen gasolinarentzako aditiboak prestatzeko erabili izan da ere.
Egun industria kimikoan herbizidak, polimeroak eta silikonak prestatzeko usatzen da eskuarki.
Adibidez, metil kloruroa dimetildiklorosiloxanoa sintetizatzeko erabiltzen da, Müller-Rochow sintesian. Dimetildiklorosiloxanoa silikonen sintesian aitzindari lanak egiten ditu.
${\ce {2 CH3Cl + Si -> Si(CH3)2Cl2}}$
Klorometanoa Wurtz-Fittig erreakzioan eta Friedel-Crafts erreakzioetan alkilbentzenoak ekoizteko baliatzen da zeintzuk aminen metilazioan usatzen diren.

## Erreferentziak

* ↑ «METHYL CHLORIDE | Occupational Safety and Health Administration» www.osha.gov (Noiz kontsultatua: 2022-02-20).
* ↑ (Ingelesez) Fayolle, Edith C.; Öberg, Karin I.; Jørgensen, Jes K.; Altwegg, Kathrin; Calcutt, Hannah; Müller, Holger S. P.; Rubin, Martin; van der Wiel, Matthijs H. D. et al.. (2017-10). «Protostellar and cometary detections of organohalogens» Nature Astronomy 1 (10): 703–708. doi:10.1038/s41550-017-0237-7. ISSN 2397-3366. (Noiz kontsultatua: 2022-02-20).
* 1 2 3 (Ingelesez) Rossberg, Manfred; Lendle, Wilhelm; Pfleiderer, Gerhard; Tögel, Adolf; Dreher, Eberhard-Ludwig; Langer, Ernst; Rassaerts, Heinz; Kleinschmidt, Peter et al.. (2006). «Chlorinated Hydrocarbons» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (John Wiley & Sons, Ltd) doi:10.1002/14356007.a06_233.pub2. ISBN 978-3-527-30673-2. (Noiz kontsultatua: 2022-02-20).
* ↑ Mijangos, Fernando et als. (1996). Kimika orokorra. UEU, 619 or. ISBN 84-86967-71-6..
* Datuak: Q422709
* Multimedia: Chloromethane / Q422709
# Kloromenita

Kloromenita oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Kloromenita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cu9(SeO3)4O2Cl6}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 - 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kloromenite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Le Nord-Médoc kantonamendua

Le Nord-Médoc kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Guztira 29 udalerri ditu eta Lesparre-Médoc da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20671684