OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Youn Yuh-jung

Youn Yuh-jung (koreeraz: 윤여정; Kaesong, 1947ko ekainaren 19a) hegokorear aktorea da. Ezaguna da, besteak beste, Hwanyeo (1971), Hanyeo (2010), Don-ui mat (2012) eta Jugyeojuneun Yeoja (2016) filmetako protagonista izan zelako. 2021ean, Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar saria irabazi zuen Minari filmean egindako lanarengatik.

## Filmografia

Taula honetan ikus daitezke film bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):
| Urtea | Filma | Zuzendaria | Ekoizlea | Izenburuak (es,fr) |
| 1971 | Woman of Fire | Kim Ki-young | -- | |
| 1972 | Insect Woman | Kim Ki-young | -- | |
| 1985 | Mother | Park Cheol-su | -- | |
| 1990 | Be a Wicked Woman | Kim Ki-young | -- | |
| 2006 | The Old Garden | Im Sang-soo | -- | frantsesez: Le Vieux Jardin |
| 2009 | Actresses | Je-yong Lee | -- | |
| 2010 | The Housemaid | Im Sang-soo | -- | |
| 2011 | Hindsight | Lee Hyeon-seung | -- | |
| 2012 | The Taste of Money | Im Sang-soo | -- | gaztelaniaz: El sabor del dinero frantsesez: L'Ivresse de l'argent |
| 2013 | Boomerang Family | Song Hae-seong | -- | |
| 2016 | The Bacchus Lady | Je-yong Lee | -- | |
| 2016 | Canola | Chang | -- | |
| 2020 | Lucky Chan-sil | Kim Cho-hee | -- | |
| 2020 | Heaven: To the Land of Happiness | Im Sang-soo | -- | frantsesez: Heaven : To the Land of Happiness |
| 2020 | Beasts Clawing at Straws | Kim Yong-hoon | -- | gaztelaniaz: Nido de víboras frantsesez: Lucky Strike |
| 2020 | Minari | Lee Isaac Chung | A24 | |
| 2025 | untitled The Wedding Banquet remake | Andrew Ahn | -- | frantsesez: The Wedding Banquet |

## Erreferentziak

* ↑ Youn Yuh-jung. imdb.com (Noiz kontsultatua: 2021-3-15).
* ↑ Yonhap. Oscar-nominee Youn Yuh-jung reaches career peak at age of 73. Korea Herald, 2021eko martxoak 15, koreaherald.com (Noiz kontsultatua: 2021-3-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q491013
* Multimedia: Youn Yuh-jung / Q491013
# Youghal

Youghal (irlanderaz Eochaill), Irlandako hegoaldean dagoen Cork konderriko kostaldeko udalerri eta portu bat da. Blackwater ibaia itsasoratzen den lekuan kokatzen da. 2011ko erroladaren arabera 7.800 biztanle zituen.

## Etimologia

Irlanderazko Eochaill izenak "hagin basoa" esan nahi du.

## Historia

Youghalen herri agiria 1209koa bada ere aurrez izan ziren bertan asentamenduak, Neolito garaitik hasita.
Oraindik badira V mendeko eraikinen aztarnak hirian, San Declanek 450 inguruan sorturiko Andre Mariaren Eliza Kolegiata besteak beste. 750an berreraiki beharra izan zen eliza. 830ean Munsterreko probintzian desastre natural handi bat izan omen zen eta honen ondorioz Blackwater ibaiaren ibilbidea aldatu eta Youghalen parean kai natural bat sortu zen. 853an gotorleku bat altxatu zen vikingoen erasoei aurre egiteko, baina alferrekoa izan zen eta hauek Youghal eskuratu eta inguruko monasterioak erasotzeko base gisa erabili zuten.
Harresiak aipatzen dituen lehen agiria 1275ekoa da, herri bihurtu eta handik gutxira herresiak handitzeko eskaera egin baitzitzaion Eduardo I.a Ingalaterrakoari. 1353an Youghaleko gizon askeei baimena eman zitzaien Ingalaterra eta galesko edozein tokitan salerosketak egiteko, bereziki artile, larru eta berunarekin.
1579an Gerald FitzGerald, Desmondgo 15. kondeak hiria hartu eta ingeles ofizialak urkatu egin zituen. Britainiarrek berreskuratu eta 1585ean Youghal Irlandako kai garrantzitsuenetakoa bihurtu zen. Kaiaren jarduera handituz joan zen hurrengo mendeetan, 1834 urterako esate baterako 250 arrantza untzi zeuden eta 2.500 langile zituen kaiak.

## Zinema

1955-1956an udalerri honetan John Huston estatubatuar zinema zuzendariaren Moby Dick filmeko portuko eszenak filmatu ziren.

## Ondasun nabarmenak

* Clock Gate Tower: 1777 urtean altxaturiko dorrea da. 1798ko Irlandako matxinadan presondegia izan zen.
* Tynte dorretxea: 1602an eraiki zuen Walsh familiak baina berehala Tynte familiak eskuratu zuen.
* Red House: 1710an eraikitako jauregi herbeheretarra.
* Myrtle Grove etxea: XVI mendeko etxea gotortu gabea. Sir Walter Raleigh bertan bizi izan zen Youghaleko alkate zen bitartean.
* Udaletxea: 1753ko eraikina da. barnean Udaletxeaz gain aduana eta epaitegia ere badaude. Hiriko harresietatik kanpora eraiki zuten, kaierako atea den Water Gate ondoan.
* Andre Mariaren Eliza Kolegiata: 450an sorturikoa, 750an erromaniko estiloan berriztu zen eta 1220an gaur egungo nabe handia gehitu zitzaion, gotiko estilokoa.
* Hondartza: Herriaren ekialdera 5 kilometro luze osatzen duten hondartzak daude.

## Hiritar ezagunak

* Sir Walter Raleigh (1554-1618), Youghaleko alkate izan zen aristokrata ingelesa.
* Florence Newton (????-1661), sorgina
* Eddie O'Sullivan (1958-), errugbilari ohia eta Irlandako errugbi selekzioa eta Biarritz Olympique taldeko entrenatzailea.

## Iruditegia

* Red House edo Etxe Gorria.
* Clock Gate dorrea edo atea.
* Tynte dorretxea.
* Andre Mariaren Eliza Kolegiata.
* Youghaleko itsasargia.

## Kanpo estekak

* Youghaleko Udal webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q1012476
* Multimedia: Youghal / Q1012476
# Youjiang barrutia

Youjiang barrutia (txinera tradizionalez: 右江区) Txinako barruti bat da, Baise barruan. Azken zentsuaren arabera 472.086 biztanle zituen 3717.71 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1357953
* Multimedia: Youjiang District / Q1357953
# Young Americans (abestia)

Young Americans (euskaraz Amerikar Gazteak) 1975eko otsailaren 21ean David Bowie ingeles musikariak izen bereko Young Americans diskoaren barnean plazaratu zuen abesti bat da. Disko hau Bowieren disko arrakastatsuenen artean sailkatzen da, bereziki Estatu Batuetan, ordurarte glam rock musika generoa erroturik gabeko herrialdea.

## Zinema

2003ko Lars von Trier daniar zuzendariaren Dogville filmaren amaieran entzuten den abestia da.

## Kanpo estekak

* David Bowie telebistako saio batean zuzenean Young Americans abestia abestuz (Ingelesez)
* David Bowieren Young Americans abestia estudioko bertsioa entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q2706376
# Youenn Gwernig

Youenn Gwernig (Scaër, Bretainia, 1925 – Douarnenez, Bretainia, 2006ko abuztuaren 29a) idazle eta abeslari bretoia izan zen.
Estatu Batuetara emigratu zuen eta 1960ko hamarkadaren amaierara arte ez zen bere sorterrira itzuli. Han, Kerouac Jack poeta ezagutu zuen eta berarekin adiskidetu zen.
Bere idazkiak, nagusiki, Al Liamm aldizkari literarioan argitaratuak izan ziren. 1996an, Xavier de Langlais Saria eman zioten bere olerkiengatik.

## Diskografia

* Distro ar Gelted, LP, 1974
* E-kreiz an noz, LP, 1975
* Private people
* Emañ ar bed va iliz (CD, 1990)
* Foeter Bro / Just a traveller / Compagnon de route (CD, 1993)

## Argitalpenak

* An toull en nor (elebidun: bretoiera-frantsesa), 1972
* An diri dir (hirueledun: bretoiera-frantsesa-ingelesa), 1976
* La grande tribu (eleberria, frantsesa), Grasset, 1982
* Un dornad plu (elebidun: bretoiera-frantsesa), Al Liamm, 1997
* Appelez-moi Ange (eleberria, frantsesa), Blanc Silex, 2002
* Datuak: Q130247
* Multimedia: Youenn Gwernig / Q130247
# Young (Arizona)

Young Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Gila konderrian kokatuta dago, Arizona estatuan. 588 biztanle ditu, 123,860933 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Gila konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1262763
* Multimedia: Young, Arizona / Q1262763
# You talkin' to me?

You talkin' to me?, euskaraz Nirekin ari al haiz?, Robert De Niro aktoreak antzeztu eta Martin Scorsesek zuzendutako Taxi Driver (1976) filmarekin loturiko esaldia da. 2009an De Nirok esaldia Bruce Springsteen musikariari kontzertu batean entzunda jaso zuela aitortu zuen.
Esaldia, Vietnamgo Gerran borrokatu izanaren nahiz bakardadearen ondorioz nahastua dagoen Travis Bickle (Robert De Niro) pertsonaia nagusia ispiluaren aurrean jarriz bere buruari esaten dio:
| « | "You talkin' to me? You talkin' to me? You talkin' to me? Then who the hell else are you talkin' to? You talkin' to me? Well I'm the only one here. Who the fuck do you think you're talking to?" "Nirekin ari al zara? Nirekin ari zara? Nor ostiakin ari zara, orduan? Nirekin ari al zara? Hemen ez baita beste inor. Nor ostiarekin ari zarela uste duzu?" | » |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3052275
* ↑ Gorosabel Larrañaga, Oier. «Taxi Driver» AZpiTituluak.eus (Noiz kontsultatua: 2019-07-24).
# Young America udalerria, Edgar konderria (Illinois)

Young America udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Edgar konderrian. Azken zentsuaren arabera 605 biztanle zituen, 55.29 milia karratu (143.2 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Young America udalerrian 371 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 25.654 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8000512
# Z teoria

Z teoria William Ouchi kudeaketa adituak zabaldutako teoria bat da, enpresetan kudeaketa estilo jakin baten alde egiten duena. Funtsean Z teoriak langilearengan konfiantza jarri eta bere ekimenean oinarritzen du enpresaren aurrerapena, antolakuntza informala eta langilearen ongizatea bultzatuz. Teoria Ouchik urtetan zehar estatubatuar eta japoniar enpresetan bildutako esperientzian oinarritzen da eta 1981eko Theory Z bere liburuan zehazten du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1200692
# ZaKill (musika taldea)

ZaKILL 2017. urtean Lekarozen (Nafarroa) sortutako euskal rock musika taldea da. Dagoeneko maketa bat atera dute.

## Diskografia

* Kill or die (2017, BaztanSucks Ekoizpenak) - maketa
* Itzala (2019 - BaztanSucks Ekoizpenak)

## Erreferntziak

* ↑ Bere lehendabiziko maketa prest du Lekarozko ZaKill musika taldeak. (Noiz kontsultatua: 2017-12-09).
* ↑ «Kill or Die» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2020-01-05).
* ↑ «Itzala» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2020-01-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61362795
# Z poesia

Z poesia (errusieraz: Z-поэзия) 2022an Errusian sortu zen literatura mugimendua da. Izena Errusiako erasoaren ikur bihurtu zen Z ikur militarretik dator. Z poesia errusiar propaganda mota bat da.
Errusiako hedabideek eta estatuek Z poetak onartzen eta ezagutarazten dituzte, telebistan denbora ematen diete, eta artista ospetsuak haiekin batera joaten dira kontzertuetara. Errusiako propagandistek Z poesia sustatzen dute telebista kateetan eta sare sozialetan. 2023an, Z poesia bilduma bat, PoeZia russkogo leta, eskuragarri egin zen Errusiako gobernuaren zerbitzuen webgunean.
Z poesiaren ordezkarien artean Igor Karaulov, Aleksandr Pelevin, Maria Vatutina, Dmitri Artis, Olesia Nikolaieva, Svetlana Kekova, Aleksandr Sigida, Dmitri Moldavski, Sergei Panfiorov eta beste batzuk daude.
Literatur kritikariek Z poesia gaizki idatzia eta erdipurdikoa dela eta gertaerak nahita desitxuratzen dituela diote. Ukrainako inbasioa Gerra Patriotiko Handiarekin (Errusian horrela deitzen zaio Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunak parte hartu zuen Bigarren Mundu Gerraren zatiari) parekatzen da eta Ukraina Hirugarren Reicharekin. Bakezaleekiko, Europarekiko eta AEBekiko gorrotoaren motiboak ere oso ohikoak dira. Z poeta askok arkaismoak eta jargoi militarra erabiltzen dituzte.

## Erreferentziak

* 1 2 3 (Ingelesez) Bershidsky, Leonid. «An Invasion That Russian Poets Just Couldn't Take» Bloomberg 2023-02-16 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2023-03-07) (Noiz kontsultatua: 2024-02-13).
* 1 2 3 4 5 6 7 (Errusieraz) «Из чего сделана Z-поэзия» Холод 2023-07-08 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2023-11-13) (Noiz kontsultatua: 2024-02-13).
* 1 2 3 (Errusieraz) «Разбираем творчество Z-поэтов — тех самых, которые воспевают войну России против Украины. И надо признать: их стихи — это не всегда кринж и графомания» Meduza 2022-11-18 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2023-03-10) (Noiz kontsultatua: 2024-02-13).
* 1 2 3 (Errusieraz) Бешлей, Ольга; Севрюгин, Игорь. «"За версту несет пошлостью и ложью". Читаем сборник российской Z-поэзии от "Госуслуг" с филологом Олегом Лекмановым» Настоящее Время 2023-06-04 (Noiz kontsultatua: 2024-02-13).

## Ikus, gainera

* Gennadi Rakitin

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124526505
iea2022ko Ukrainako inbasioa :
Errusia–Ukraina Gerraren parte :
ieaLaburpena :
ieaLiskar militarrak :
ieaJendartea :
ieaGerra-krimenak :
ieaErreakzioak :
ieaInpaktua :
ieaGako-jendea :
Kategoria
Commons :
# Z belaunaldia

Z belaunaldia 1990eko hamarkadaren erdian edo 2000. urtean hasitik gaur arte jaiotako pertsonek osatzen dute belaunaldi hori.

## Ezaugarri nagusiak

Belaunaldi honen ezaugarririk adierazgarriena teknologiarekin duen harremana da. Izan ere, gehiengoa teknologiarekin bizi dira eta horren mendekotasuna badute. Mundu birtuala hobesten dute. Bestalde, intrapertsonalak diren abilezia eskasiaz hitz egiten da. Baita balioen eta familiari ematen zaion garrantziaz ere. Belaunaldi hori nahiko indibidualista da.

### Komunikatzeko formak

Komunikatzeko erabiltzen dituzten bideak oro har sare sozialak dira: Facebook, Instagram, Twitter, Flickr, Tumblr, Whatsapp, YouTube, etab. Harremanak ezartzeko bideak guztiz desberdinak dira belaunaldi honentzat, non feedback digitala garrantzi handia hartzen.
* Belaunaldiak
* Belaunaldiak 1883tik orain arte
* Belaunaldi galdua (1883-1899) Belaunaldi onena (1900-1923) Belaunaldi isila (1924-1938) Baby-boom belaunaldia (1939-1964)
* X belaunaldia (1965-1980) Y belaunaldia (1980-1991/1992) Z belaunaldia (1992/1993-2010)

## Erreferentziak

* ↑ Wohl, Robert. (1979). The generation of 1914. Cambridge, Mass.: Harvard University Press ISBN 978-0-674-34466-2..
* ↑ Hunt, Tristram. (2004-06-06). «One last time they gather, the Greatest Generation» The Observer (Londres).
* 1 2 " Strauss, William; Howe, Neil. (1991). Generations: The History of Americas Future, 1584 to 2069. New York, NY: Harper Perennial, 279 or. ISBN 0-688-11912-3..
* ↑ CDC. Vital Statistics of the United States, 2003, Volume I, Natality", Table 1-1 "Live births, birth rates, and fertility rates, by race: United States, 1909–2003. .
* ↑ Shin, Annys. «Non-Toxic Tots» The Washington Post.
* ↑ Rosenburg, Matt. (2009-03-01). Names of Generations (per the Population Reference Bureau. About.com.
* ↑ Knowledge@Emory. (2006-03-08). Is Your Firm Ready for the Millennials?. .
* ↑ Armour, Stephanie. (2005-11-08). «The new workplace mix» USA Today.
* ↑ Generación Z: Consumos culturales y vínculo con la tecnología. .

## Bibliografia

* Hunt, Tristram (2004-06-06). "One last time they gather, the Greatest Generation". The Observer (London). Retrieved 2009-08-24.
* Strauss, William & Howe, Neil. Generations: The History of America's Future, 1584 to 2069. Perennial, 1992 (Reprint). ISBN 0-688-11912-3 p. 324
* Rosenburg, Matt (2009-03-01). "Names of Generations (per the Population Reference Bureau)". About.com. Retrieved 2011-06-04

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1987589
* Multimedia: Generation Z / Q1987589
# Za one koji ne mogu da govore

Za one koji ne mogu da govore 2013ko Jasmila Žbanić bosniar zinema zuzendariaren filma da. Nazioartean ingelesezko izenburuarekin banatu zen (For Those Who Can Tell No Tales), adibidez Donostiako Zinemaldian izan zenean.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Kym turista australiarrak Bosniara bidaiatzea erabakiko du. Bidaia-gidak Bosnia eta Serbia arteko mugan dagoen historiaz beteriko Visegrado herriraino eramango du. Hango zubi famatua ikusiko ditu, baina etxera itzultzean konturatuko da Visegraden krimen ikaragarriak gertatu zirela Bosniako Gerran (bortxaketak barne), eta haien arrastorik ez dagoela gidan... bai ordea, beharbada eta orain konturatzen denez, bere barruan ezkutuan itsatsita. Era berean, Kym konturatuko da agian egiten duena tanaturismoa dela, heriotzaren turismoa.

## Aktoreak

* Kym Vercoe: Kym Vercoe
* Boris Isakovic: Polizia
* Simon McBurney: Tim Clancy
* Branko Cvejic: Museo-gidaria
* Leon Lucev: Veljko
* Jasna Djuricic: Edina
* Pamela Rabe: ama

## Erreferentziak

* ↑ «For Those Who Can Tell No Tales» sansebastianfestival (Donostia Zinemaldia) (Noiz kontsultatua: 2023-06-06).
* ↑ Mendiguren Elizegi, Xabier. (2013-09-26). «Benetako gertaeretan oinarrituta» Sustatu (Noiz kontsultatua: 2023-06-06).

## Kanpo estekak

* Euskarazko azpidatziak eskuragarri.
* Datuak: Q15706972
# Za (gremioak)

Za (座, 'aulkia') Japonia feudaleko lehen merkataritza-gremio motak izan ziren. Merkatarien eta agintari erlijiosoen arteko babes-lankidetzatik sortu ziren za familiak. Muromachi Aroan gailendu ziren, non mezenas nobleekin aliatu ziren, aurrerago independenteago bihurtu baino lehen. Zak normalean herrika antolatzen ziren, eta ez landa-eremuetako merkataritzaren arabera; baina hiri handienetan merkataritzaren arabera biltzen ziren, Europako homologoekiko hurbilago.
Zaren monopolioa zalantzan jarri zuten Oda Nobunagaren erregealdian. Geroago, XVIII. mendearen hasieran, za-ek eragina irabazi zuten, Tokugawa gobernuarekin lankidetza estuagoa izan zutelako; horrek zentralizazio handiagoa eta monopolio-boterera itzultzea ekarri zuen. Meiji berrezarpenaren ondoren, Zak ordezkatu, eklipsatu edo pixkanaka negozio forma modernoagoak hartu zituzten, azkenean XX. mendeko zaibatsu eta keiretsu monopolio modernoak sortuz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2575257
# Z gerlariak

Z gerlariak (jatorrizko japonieraz Ｚ戦士 edo Zetto Senshi ) Dragoi Bola manga eta Dragoi Bola Z animeko fikziozko pertsonaiak dira. Goku eta bere lagun taldeari deitzen zaio horrela, etsaiaren aurka borrokan aritu zirenak. Z hizkia Dradoi Bola animearen bigarren zatiari jarri zitzaionagatik da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12269128
# Zabala (Girgillao)

    Artikulu hau Girgillaoko herri hustuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Zabal (argipena)».
Zabala Mañeruibarreko Girgillao udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Izarbeibar-Novenera eskualdean.
XX. mendean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Girgillaoko Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak zabalatarrak ziren.

## Izena

Zabala toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
* gaztelaniaz: Zabala
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
* Zaval (1699)
* Zaval avaxo (1711)
* Zavala (1711)
* Zabala (1784)
* Zabala (1995)

## Historia

1887ko (20 biztanle), 1930eko (7), 1940ko (9) eta 1950eko eta 1960ko (4) populazio-izendegietan bakarrik agertzen da.

## Oharrak

* ↑ /s̻aβ̞ála/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza bigarren silaban

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ «Zabala - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).

## Ikus, gainera

* Girgillao
* Mañeruibar
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12269130
# Zabala jauregia (Ordizia)

Zabala jauregia Gipuzkoako Goierri eskualdeko Ordizia udalerrian dagoen jauregi bat da. Hain zuzen ere Ordiziako Alde Zaharrean edo erdigunean dagoen bidegurutzean kokatua dago, Andres Urdanetaren estatua, Beti Alai pilotalekua, Barrena jauregia eta Arboleda parkearen aldamenean.

## Historia

Jauregia Zabala leinua edo familiaren sorlekua da. XVI. mendean Domingo Zabalak eraikitzea agindu zuen. Domingo Zabala Gaztelako Erresumako Kontulari Nagusia izateaz gain eta Lepantoko guduan parte hartu zuen.
Duela gutxi arte, jauregiaren azpialdean urte luzez herrian oso ezaguna zen Olano taberna zegoen, 2016an itxia zen, ia 100 urte jarduera betetzear zela.

## Eraikina

Eraikina 1.372 m2-ko azaleran hedatzen da, barnealdean 90m2-ko patio bat duelarik. Aurrealdean balkoia eta Zabalatarren armarria erakusgai ditu.

## Iruditegia

* Zabala jauregiaren aurrealdea eta Andres Urdanetaren estatua.
* Zabala jauregiko armarria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12269131
* Multimedia: Zabala jauregia / Q12269131
# Zabala (Muxika)

    Artikulu hau Muxikako auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Zabala (argipena)».
Zabala (artikulu gisako -a duelarik, EODAren arabera) edo Zabale (ofizialki Muxikako udalarentzat, eta bertakoen ahoskatze hedatua), Muxika herriko auzoa da. Oka haranaren mendebaldeko aldeko lautada batean dago, iparraldera du San Roman auzoa eta Besangiz erreka, hegoaldetik Pardillerreka erreka, mendebaldera Txakala auzoa eta ekialdera BI-635 errepidea eta Astelarra auzoa.
Auzoko baserri izenen artean daude: Aurrekoetxe, Ormaetxe, Luberri, Zabalbeaskoetxea, Zabalazarra, Elgezabal, Galtzarre eta Urgain.
Auzo honetan jaioak dira Jon Lopategi eta Onintza Enbeita bertsolariak.

## Erreferentziak

* ↑ «Zabala - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-07).
* ↑ Enbeita, Onintza; Fernandez, Luistxo. «Hiru elizate Muxikakoak» Eibar.ORG | Eibarko peoria (Noiz kontsultatua: 2021-12-07).
* 1 2 Eusko Jaurlaritza, Geoeuskadi. (2016-10). MUXIKAko toponimoen mapa eta kale izendegia. GeoEuskadi / Muxikako udala / Eusko Jaurlaritza / Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2021-12-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48751046
* Multimedia: Zabala (Muxika) / Q48751046
# Zabala - Ondartza etxea

Zabala - Ondartza etxea, edo Iturritxo Etxea, Bergaran dagoen XVI. mendeko jauretxea da. Beste izen hauek ere eman izan zaizkio: Iturritxo edo Zabala edo Zabala-Iturritxo edo “Banco Guipuzcoano”koa.

## Erreferentziak

* ↑ Gil Massa, Jesús.. (2001). Urbanismo y arquitectura civil en Bergara : siglos XIII-XVIII. Bergarako Udala ISBN 84-923475-8-9. PMC 433136660. (Noiz kontsultatua: 2020-07-01).
* ↑ «Katalogoa | Bergarako Udala» www.bergara.eus (Noiz kontsultatua: 2020-07-01).

## Kanpo estekak

* "Iturritxo". Euskal Herria. http://www.euskal-herria.org/node/25433 [ikusia_2020-07-01]
* Datuak: Q65714237
* Multimedia: Iturritxu Etxea, Bergara / Q65714237
# Zabala (Bilbo)

    Artikulu hau Bilboko auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Zabal (argipena)».
Zabala Bilboko auzo bat da, Ibaiondo barrutian dagoena, bostgarren barrutian alegia. Auzoak 5.672 biztanle zituen eta 0,21 kilometro karratuko azalera (2006an udalak emaniko datu demografikoen arabera). Zabala hiriaren hego mendebaldean kokaturik dago, iparraldean Renfe eta Feveren trenbidearekin egiten du muga, hegoaldean San Frantziskorekin, eta iparraldean San Adrian auzoarekin.
Auzoak Bruno Maurizio Zabala nabigatzaile durangarraren abizena hartzen du. Aitzitik, auzoaren kale nagusiak nabigatzailearen izena darama. XX. mende hasierakoa da auzoaren garapena, ondoko San Frantzisko eta Bilbo Zaharra auzoena bezalaxe. Etxebizitza aipagarrien artean "Trenbideko langileen etxeak", duela gutxi Bilboko udalak berriztaturikoak.
Horrez gain, 2005ean Cantalojas zubiaren handitze lanak bukatu ziren, Renferen trenbidearen tarte bat lurperatu eta auzoarentzako aisialdi gune berria eraikitzea posible egin zuena.

## Kale garrantzitsuenak

* Bruno Mauricio Zabala kalea
* Fleming doktorearen plaza.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)(Ingelesez)"Barrios Altos" webgunea
* Datuak: Q3813675
* Multimedia: Zabala, Bilbao / Q3813675
# Zabala Enea etxea

Zabala enea etxea Lezon dagoen XVII. mendeko eraikina da, Gurutze Santuaren plazako 2. zenbakian kokatzen dena. Paskual enearekin batera plazako frontea osatzen dute, bien erdian Ramon Cortazar arkitektoak XX. mendean eraikitako alondegia dutela.

## Ezaugarriak

Etxeak oinplano angeluzuzena du eta estalkia bi isurietara, fatxadarekiko paraleloak. Harlangaitzezko mehelinak ditu eta zurezko zeharkako habeak, 6,5 m inguruko argi librearekin.
Eraikin exentu honetara harmailadi baten bidez iristen da. Fatxada nagusia harlanduzkoa da eta haren gaineko zurezko hegala tailatua dago. Bigarren solairuan XVIII. mendeko armarria dago Soy de Zavala (euskaraz: «Zabalarena naiz») esaldiarekin. Aurrealdean bi sarbide ditu eta eskubikoan IHS letrak eta ezkerrekoan gurutze bat dituzte grabatuak. Fatxada nagusia da jatorrizkoa den bakarra.

## Ondarea

Eusko Jaurlaritzak izendatutako ondarea da.

## Argazki galeria

* Atearen gaineko grabatua
* Eskubiko sarbidearen gaineko gurutze grabatua
* Armarrian "Soy de Zavala" jartzen du

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Lezo: ondarea eta hiri garapena. Lezoko historia urratsez urrats 5» Issuu (Noiz kontsultatua: 2019-09-20).
* ↑ Lezoko Hirigune Historikoa Birgaitzeko Plana. .
* ↑ «Zabala Enea etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2019-09-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65920589
* Multimedia: Zabala Enea / Q65920589