OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hiparko Nizeakoa

Hiparko Nizeakoa (antzinako grezieraz: Ἵππαρχος; Nizea, c. K.a. 190 - Rodas, c. K.a. 120) greziar astronomo eta matematikoa izan zen. Antzinako Grezian jaio eta bizi izan zen. Mila izarretatik gora katalogatu zituen eta aguna 24 ordu berdinetan banatu zuen.

## Bizitza

Nizean jaio zen eta Alexandriako Liburutegiko zuzendaria izan zen. Hamalau liburu idatzi bazituen ere Aratoren poema liburuaren gaineko komentarioa baino ez da gelditzen. Hiparkori buruz dakiguna Ptolomeok bere Almagesto liburuan idatzitakoa da. Estrabonen Geografia eta Plinio Zaharraren Naturalis Historian ere badaude Hiparkori buruzko zitak. Rodasen bizi izan zen eta bertan hil zela uste da.

## Lanak
### Izarren katalogoa

Ptolomeoren Almagesto liburuan agertzen da Izarren katalogoa. Ptolomeo berak behatu zituela esaten badu ere, Hiparkoren lana dela uste da gaur egun. Guztira 48 konstelaziotako 1024 izar daude katalogaturik, bakoitzak bere koordenatuak dituelarik.

### Ekinozioen prezesioa

Izarren sailkapen eta kokapenari esker Hiparkok Ekinozioen prezesioa deskribatu eta kalkulatu zuen. Prezesio hau Lurraren biraketa ardatzaren etengabeko aldaketa adierazten du. Hiparkoren kalkuluen arabera urteko arkuaren 45 segundo aldatzen zen, gaur egun onarturiko 50'29 segundotik oso gertu ibili zen beraz.

### Urte siderala eta urte tropikala

Urte siderala, erreferentzia bezala izarrak hartzen dituena, eta urte tropikala, erreferentzia bezala eguzkia hartzen duena, berezitu zituen. Konturatu zen urte siderala tropikala baino 15 minutu luzeagoa zela, urte sideralaren iraupena 365 egun 6 ordu eta 10 minututakoa zela kalkulatu baitzuen (gaur egungo kalkuluekin minutu bateko aldea dago) eta tropikala aldiz 365 egun 5 ordu eta 55 minutakoa (gaur egun 6 minutu eta 15 segundoko aldea). berak urte tropikala hobetsi zuen.

### Lurraren eta Ilargiaren arteko distantzia

Aristarko Samoskoak kalkulaturiko distantzia zuzendu eta gaur egungoaren oso antzekoa kalkulatu zuen. Bere esanetan Eratostenesek kalkulaturiko Lurraren diametroa hogeita hamar aldiz izan behar zen distantzia. Horrek 384.000 kilometro egiten ditu. Gaur egun ilargiaren orbitaren erradioa 384.400 kilometrokoa dela kalkulatzen da.

### Trigonometriaren

Trigonometriaren asmatzailetzat hartzen da, izan ere teknika oso erabilgarria baita behaketa astronomikoak egiteko. Sokazko taula bat eraiki zuen, gaur egungo sinuen taularen funtzioa egiten zuena. Angeluak eta katetoak erlazionatzen zituen taula horrek.

### Eliptikaren oblikuitatea

Eratostenesen ekliptikaren zeihartasuna hobetu zuen.

### Lurraren mapa

Lurra esferikoaren mapa bi dimentsiotan proiektatzen saiatu zen. Horretarako meridiano eta paralelotan banatu zuen Lurra.
# Hiper Komunikazioen Kartela

Hiper Komunikazioen Kartela Star Warseko fikziozko unibertsoko erakunde bat da, Sistema Independenteen Konfederakuntzaren arteko komunikazioak antolatzeaz arduratzen dena.
Separatistei egin zizkien ekarpen garrantzitsuengatik, San Hillek (Banketxeen Galaxiarteko Klanaren presidentea zena) eta Wat Tamborrek (Tekno Batasunaren presdientea zena) Hiper Komunikazioen Kartelaren buru bezala Po Nudo senataria jarri zuten.
Po Nudo senataria aqualish espeziekoa zen, senatari askok Errepublika Galaktikoa uztea eta hauek Sistema Independenteen Konfederakuntzara batzea lortu zuena.
Komunikazio fakzio hau Errepublikak erabiltzen duen Holonetaren parekoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2918922
# Hipaspista

Hipaspistak, mazedoniar armadaren gorputz miilitar bat dira, baina ez dira bere funtzioa eta ekipamendua argi ezagutzen. Euren izen osoa ὑπασπισταὶ τῶν ἑταίρων, hupaspistaì tỗn hetaírôn ("Hetairoien ezkutariak"). Jatorrian, falangetarren zerbitzariak ziren.
Antzinako iturrietan ez da xehetasun argirik aurkitzen, eta, horregatik, gai honetan espezialistak direnek, espekulazio soila baino ezin dute egin. Batzuk, mazedoniar falangearen barnean eliteko unitate bat zirela diote. Beste batzuk berriz, komando erako infanteria arineko unitate bat zela. Iturri klasikoetatik garbi atera daitekeena, lerro nagusiaren eskumaldean zeudela da, infanteria astuneko eraketa bat izatea adieraz lezakeena (nabarmendu beharrekoa da eskumako hegalak, falangea eraketa nagusi bezala zuten armadetan zuen garrantzia), baina, beharbada, falangearen ezberdina.

## Ekipamendua

Bere ekipamendua ezagutzeko, Alexandro Handiaren hilobiari so egin behar zaio, non, mazedoniar estratega, larru edo lihozko armajantziekin babestutako tropa batzuekin agertzen den, eta pterygeekin, kasko traziarrekin eta knemidekin, aspis edo hopla eramanez. Hipaspistak baziren, hoplitek bezala borrokatzen zuten.

## Ezaugarriak

Euren ezaugarriek, armadari mugikortasun handiago ematen zioten, mazedoniar falangearen inpaktua gogorra zen arren, hipaspistak azkarragoak eta malguagoak baitziren. Hipaspistak, gainera, borroka arinean prestatuak ziren, lantza labur eta xabalinekin, eraso bakunetatik gertu zeuden izaera taktikoa hartuz. Beraz, mazedoniar falangearen eta honen zalditeria astunaren arteko lotura bikaina eratzen zuten.

## Erabilera

Soldadu hauen erabilera, hasiera batean, Filipo II.a Mazedoniakoak bultzatu zuen, Alexandro Handiaren aitak, eta honek bere punturik gailenera eramana. Baina ez da diadoko eta Pirroren garaian ere mantendu zela ahaztu behar.

## Ikus, gainera

* Pezhetairoi
* Argiraspida
* Somatophylakes

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1248041
* Multimedia: Hypaspist / Q1248041
# Hipalage

Hipalage (grezieratik ὑπαλλαγή, 'ordezkapena') figura erretoriko bat da. Epitetoaren antzekoa da baina izen bat, zuzenean, kalifikatu beharrean, epitetoan bezala, ("ezpata zorrotza", "gau iluna" esate baterako), alboko beste izen bati dagokion epitetoa erabiltzen da, ("ezpata ausarta", "gau parranderoa" esate baterako).

## Adibideak

Erraz topa daitezke hipalageen adibideak, esaterako, Lizardi, Lauaxeta eta bere garaikideen poemetan.
Lizardik, esate baterako: "Egun begi-urdin", "Isiltasun bizia", "bazkalondo sargori"...

## Véase también

* Epiteto
* Metonimia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1573624
# Hiparino Sirakusakoa

Hiparino (grezieraz: Ἰππαρῖνος; ... - K.a. 351 Sirakusan) Sirakusako tirano bat izan zen K.a. 353-351 bitartean. Dionisio I.aren eta Aristomakeren semea, honen anaiak Niseo eta Dionisio II.a ziren.

## Bizitza

Dionisio I.a hiltzerakoan, Dionek, Aristomakeren nebak, hitz eman zuen tiranoaren semeen arteko ondorengotza gauzatzeko. Hala ere, alperrik izan zen. Dionisio I.a hil zenean K.a. 367an, Dionisio II.ak, 30 urte zituela, boterea hartu zuen eta urte bat beranduago, Filisto filosofoaren laguntzarekin Dion osaba Sirakusatik egotzi zuen, tirania ezarriz. Hiparino eta Dionisio II.a erbesteratu ziren Dion osabak boterea hartu zuenean. Lentinin errefuxiatu zen, Polienoren arabera, errefuxiatu askorekin. Kalipok Dion hil zuenean, K.a. 354an, Hiparino saiatu zen boterea lortzen baina ezinean. Polienok eta Plutarkok diote Kalipo kanpaina batean Catania konkistatzeko zegoelarik, Hiparinok Sirakusa konkistatu zuen eta Kalipo Atenasera atzerriratu zen. Diodororen arabera, Hiparinoren armadak Sirakusa eraso egin ondoren, Kalipok ihes egin zuen. Edozein modutan, Hiparinok aurrekoek egindako akatsak errepikatu zituen, modu despotikoan gobernatzean. Tirania bi urteren ondoren bukatu zen hil zutenean. Orduan Niseo anaiak boterea eskuratu zuen.

## Bitxikeria

Hiparino izena Sirakusako bi politikari ospetsuk eraman zuten: Dionen aitak, Sirakusako aristokrata entzutetsua (Dionisioren hurbileko kolaboratzailea), eta Dionen seme batek (Areteo izenekoa ere), Dionisio II.aren aholkularia eta gazte hil zena.

## Erreferentziak

* ↑ Plutarko: Lives: Life of Dion.
* ↑ Plutarch, Lives: Life of Dion. https://en.wikisource.org/wiki/Lives_(Dryden_translation)/Dion
* ↑ Diodoro Sikulo, Biblioteka Historikoa XVI. 36 http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Diod.+16.36.1&redirect=true
* ↑ Plutarko, Lives: Life of Dion. https://en.wikisource.org/wiki/Lives_(Dryden_translation)/Dion

## Bibliografia

* https://web.archive.org/web/20121004130459/http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0583.html
* http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0583.html
| Aurrekoa | Sirakusako tiranoa | Ondorengoa |
| Kalipo | K.a. 353-351 | Niseo |

## Ikus, gainera

* Sirakusako tiranoak
* Sirakusako tiranoen familia zuhaitza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q724558
# Hipaso

Hipaso Metapontokoa (grezieraz Ἡιπαςυς ὁ Μεταπόντιον) Eskola pitagorikoaren kide izan zen filosofoa izan zen.

## Bizitza

K. a. 500 inguruan jaio zen Metaponton, Magna Graeciako hiri grekoan, gaur egungo Italian. Zenbaki irrazionalen izatea frogatu zuela diote, pitagorikoek mundu oso zenbaki arrazionalen bidez azal zitekeela uste zuten garaiean. Hipasok pitagorikoen sekretuaren araua hautsi zuen zenbaki hauek existitzen zirela munduan zabaltzerakoan, hau dela eta, pitagorikoek hilobi bat eraiki zuten, haientzat hilik zegoela adierazteko.
Bere heriotzari buruz teoria ugari daude:
* Itsasoan hondoratu omen zen batzuen ustez.
* Beste batzuen ustez bere buruaz beste egin zuen bere arima aske utzi nahian, beste gorputz batean garbi zedin.
* Azkenik, batzuen ustez pitagorikoek fanatiko batzuek hil zuten, Pitagoras berak herio-zigorrera kondenatu baitzuen.

## Filosofia eta ekarpenak

Pitagorikoen barruan bi talde zeuden: matematikariak, Pitagorasen dotrina ezagutzen zutenak eta Pitagoras berak zuzentzen zituena, eta akusmatikoak, dotrinaren oinarriak besterik ezagutzen zutenak eta Metapontoko Hipasok zuzenduak. Efesoko Heraklitoren irakasle izan zela uste da, honek bezalaxe archea (gauza ororen printzipioa) sua (aldaketaren metafora) zela pentsatzen zuelarik, pitagorikoek ez bezala. Hauen ustez zenbakiak ziren gauza ororen printzipioa.
Matematikan erro 2 (${\sqrt {2}}$) zenbakiaren irrazionaltasuna aurkitu zuen eta akustika eta erresonantziari buruz lanak egin zituen, horietarik brontzezko diskoekin eginiko saiakera batzuen testigantza iritsi zaigularik. Saiakera hauetan diskoen diametroa eta lodiera aldatuz harmoniak lortzen saiatu zen.

## Erreferentziak

* Datuak: Q298860
* Multimedia: Hippasus / Q298860
# Ian Hamilton

Ian Hamilton (Paisley, 1925eko irailaren 13a - North Connel, 2022ko urriaren 4a) eskoziar abokatu eta ekintzaile abertzalea izan zen.
Britainiar armadan zerbitzatu ondoren zuzenbide ikasketak egin zituen Glasgowko Unibertsitatean. Unibertsitatean hasi zen politikan, eta Glasgowko Unibertsitateko Eskoziako Elkarte Nazionalistako eta Scottish Covenant Association elkarteko kide izan zen.
1950eko Gabon-gauean, beste hiru ikaslerekin batera, tartean Kay Mathesonekin, Scone harria eraman zuten Westminster abadiako San Koroatzearen aulkiaren azpitik. Eskoziako Elizari eman zioten harria, eta 1951n itzuli zieten agintariei. Hamilton eta bere kideak akusatuak izan ziren, baina ez zituzten auzipetu. Harria 1996an itzuli zen Eskoziara, errege britainiarrak koroatzeko erabiliko den baldintzarekin.
1953an uko egin zion Elisabet II.a erreginari zin egiteari, Elisabet erreginari bakarrik, Elisabet I.a ez baitzen Eskoziako erregina izan.
Eskoziako Alderdi Nazionaleko kide eta Europako Parlamenturako hautagaia izan zen. 1994tik 1996ra Aberdeengo Unibertsitateko errektorea izan zen.

## Lanak

* A Touch of Treason
* A Touch of More Treason

## Erreferentziak

* ↑ Learmonth, Andrew. (2022-10-4). Tributes paid to Ian Hamilton, advocate and 'liberator' of the Stone of Destiny «Tributes paid to Ian Hamilton, advocate and 'liberator of the Stone of Destiny'» The Herald (Noiz kontsultatua: 2022-10-4).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3147318
# Ian Holm

Sir Ian Holm (Goodmayes, Essex, 1931ko irailaren 12a - Londres, 2020ko ekainaren 19a) Ingalaterrako aktorea izan zen, ezaguna antzezlan eta film ugaritan agertzeagatik, hala nola Eraztunen Jauna (Bilbo Zorrozabal), Chariots of Fire (Sam Mussabini entrenatzailea), Time Bandits (Napoleon Bonaparte), Greystoke: The Legend of Tarzan, Lord of the Apes (Philippe D'Arnot), Brazil (Terry Gilliam), The Fifth Element (Vito Cornelius aita), The Aviator edo Alien(Ash androidea) filmeetan.

## Filmografia

* The Bofors Gun (1968)
* The Fixer (1968)
* A Midsummer Night's Dream (1968)
* Oh! What A Lovely War (1969)
* A Severed Head (1970)
* Nicholas and Alexandra (1971)
* Mary, Queen of Scots (1971)
* Young Winston (1972)
* The Homecoming (1973)
* Napoleon and Love (TV) (1974)
* Juggernaut (1974)
* Robin and Marian (1976)
* Shout at the Devil (1976)
* The Man in the Iron Mask (1977)
* March or Die (1977)
* Jesus of Nazareth (1977)
* Les Misérables (1978)
* The Lost Boys (TV) (1978)
* Holocaust (TV) (1978)
* All Quiet on the Western Front (1979)
* Alien (1979)
* S.O.S. Titanic (1979)
* Chariots of Fire (1981)
* Time Bandits (1981)
* The Return of the Soldier (1982)
* Inside the Third Reich (1982)
* Laughterhouse (1984)
* Greystoke - The Legend of Tarzan, Lord of the Apes (1984)
* Terror in the Aisles (1984)
* Dreamchild (1985)
* Wetherby (1985)
* Brazil (1985)
* Dance with a Stranger (1985)
* Mr and Mrs Edgehill (1985)
* Game Set and Match (TV) (1988)
* Another Woman (1988)
* Henry V (1989)
* Hamlet (1990)
* Naked Lunch (1991)
* Kafka (1991)
* Blue Ice (1992)
* The Hour of the Pig (1993)
* Mary Shelley's Frankenstein (1994)
* The Madness of King George (1994)
* Big Night (1996)
* Loch Ness (1996)
* Night Falls on Manhattan (1997)
* The Sweet Hereafter (1997)
* The Fifth Element (1997)
* A Life Less Ordinary (1997)
* Incognito (1997)
* King Lear (1998)
* Animal Farm (1999)
* Shergar (1999)
* eXistenZ (1999)
* Simon Magus (1999)
* The Match (1999)
* Joe Gould's Secret (2000)
* Esther Kahn (2000)
* Beautiful Joe (2000)
* Bless the Child (2000)
* From Hell (2001)
* The Emperor's New Clothes (2001)
* The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001)
* The Lord of the Rings: The Return of the King (2003)
* The Day After Tomorrow (2004)
* Garden State (2004)
* The Aviator (2004)
* Strangers with Candy (2005)
* Chromophobia (2005)
* Lord of War (2005)
* Renaissance (2006)
* O Jerusalem (2006)
* Ratatouille (2007)
* The Hobbit: An Unexpected Journey (2012)
* The Hobbit: The Battle of the Five Armies (2014)
* Datuak: Q223091
* Multimedia: Ian Holm / Q223091
# Ian McDiarmid

Ian McDiarmid (1944ko abuztuaren 11, Carnoustie, Eskozia) eskoziar zinema eta telebistako aktore bat da. Antzerkigintzan ibilbide arrakastatsu baten jabe da, halere mundu mailan Star Wars filma sorta ospetsuan Palpatine enperadorearen papera antzezteagatik ezaguna da.

## Filmografia
### Zinema

* The Likely Lads (1976)
* Sir Henry at Rawlinson End (1980)
* Richard's Things (1980)
* The Awakening (1980)
* Star Wars: Episode V - The Empire Strikes Back (1980)
* Dragonslayer (1981)
* Gorky Park (1982)
* Star Wars: Episode VI - Return of the Jedi (1983)
* Dirty Rotten Scoundrels (1988)
* Restoration (1995)
* Star Wars: Episode I - The Phantom Menace (1999)
* Sleepy Hollow (1999)
* Star Wars: Episode II - Attack of the Clones (2002)
* Star Wars: Episode III - Revenge of the Sith (2005)
* The Odds (2009)

### Telebista

* Red Letter Day (atal bat, 1976)
* Crown Court (atal bat, 1978)
* A Performance of Macbeth (1979)
* Crime and Punishment (telebista) (2002)
* Elizabeth I (2005)
* City of Vice (5 atal, 2008)
* Margaret (2009)

## Kanpo loturak

* Ian McDiarmid aktorearen IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q315495
* Multimedia: Ian McDiarmid / Q315495
# Ian McKellen

Sir Ian Murray McKellen (Burnley, 1939ko maiatzaren 25a) aktore ingelesa da, antzerkikoa eta zinemakoa. Tony saria jasoa du eta bitan izendatu dute Oscar saria irabazteko. Shakespeareren lanak eta antzerki modernoa egin ditu, baita aurrekontu handiko filmak ere, Eraztunen Jaunaren pelikulak esaterako (Gandalf paperean).
Antzerkiaren alde egindako lanarengatik sir bihurtu zen 1991n. 1988an homosexuala zela aitortu zuen publikoki, eta harrezgeroztik homosexualen eskubideen alde egin du behin baino gehiagotan.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Pertsonaia |
| 1966 | David Copperfield | David Copperfield |
| 1969 | The Promise | Leonidik |
| 1969 | Alfred the Great | Roger |
| 1969 | A Touch of Love | George Matthews |
| 1981 | Priest of Love | Lawrence |
| 1981 | Pillar of Fire | Narratzailea |
| 1982 | The Scarlet Pimpernel | Paul Chauvelin |
| 1982 | Walter | Walter |
| 1983 | The Keep | Dr. Theodore Cuza |
| 1985 | Plenty | Sir Andrew Charleson |
| 1985 | Zina | Arthur Kronfeld |
| 1989 | Scandal | John Profumo |
| 1993 | Six Degrees of Separation | Geoffrey Miller |
| 1993 | The Ballad of Little Jo | Percy Corcoran |
| 1993 | Last Action Hero | Heriotza |
| 1993 | And the Band Played On | Bill Kraus |
| 1994 | To Die For | Narratzailea |
| 1994 | The Shadow | Dr. Reinhardt Lane |
| 1994 | I'll Do Anything | John Earl McAlpine |
| 1995 | Restoration | Will Gates |
| 1995 | Richard III | Rikardo III.a |
| 1995 | Jack and Sarah | William |
| 1996 | Rasputin: Dark Servant of Destiny | Nikolas II.a Errusiakoa |
| 1997 | Swept from the Sea | Dr. James Kennedy |
| 1997 | Bent | Freddie osaba |
| 1998 | Apt Pupil | Kurt Dussander |
| 1998 | Gods and Monsters | James Whale |
| 2000 | X-Men | Erik Lehnsherr / Magneto |
| 2001 | The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring | Gandalf |
| 2002 | The Lord of the Rings: The Two Towers | Gandalf |
| 2002 | Tusker | Tusker |
| 2003 | The Lord of the Rings: The Return of the King | Gandalf |
| 2003 | Emile | Emile |
| 2003 | The Simpsons | Bera |
| 2003 | X2 | Erik Lehnsherr / Magneto |
| 2004 | Eighteen | Jason Anders |
| 2005 | Neverwas | Gabriel Finch |
| 2005 | Asylum | Dr. Peter Cleave |
| 2005 | The Magic Roundabout | Zebedee (ahotsa) |
| 2006 | Extras | Bera |
| 2006 | Flushed Away | The Toad |
| 2006 | X-Men: The Last Stand | Erik Lehnsherr / Magneto |
| 2006 | The Da Vinci Code | Sir Leigh Teabing |
| 2007 | Stardust | Narratzailea |
| 2007 | The Golden Compass | Iorek Byrnison (ahotsa) |
| 2008 | King Lear | Lear erregea |
| 2009 | The Prisoner | Bi zenbakia |
| 2011 | The Hobbit I | Gandalf |
| 2012 | The Hobbit II | Gandalf |

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q170510
* Multimedia: Ian McKellen / Q170510
# Ian McElhinney

Ian McElhinney (1948ko abuztuaren 19a, Belfast, Ipar Irlanda) ipar irlandar aktore bat da. Game of Thrones telesailean Barristan Selmy pertsonaia antzeztu du.
* Datuak: Q5982285
* Multimedia: Ian McElhinney / Q5982285
# Ian McEwan

Ian Russell McEwan (Aldershot, Hampshire, Ingalaterra, 1948ko ekainaren 21a) britainiar eleberrigile eta gidoilaria da.

## Biografia

Aita militarra zuen, eta Singapur, Tripoli eta beste zenbait lekutan bizi izan zen. Ikasketak utzita, Greziara joan zen. Aurrerago, Sussex eta East Angliako unibertsitateetan ikasi zuen.
Bere lehen bi kontakizun-bildumak First Love, Last Rites (1975) eta In Between the Sheets (1978) oso eztabaidatuak izan ziren. Oso estilo landua erabili zuen, obsesio sexual, perbertsio eta heriotzazko kontakizun bitxiak idazteko. Lehenengo eleberriak ere, The Cement Garden (1978), ama sotoan lurperatzen duten haur batzuei buruzkoa, gai horiek zituen oinarri. Aurrerago ere estilo bereko eleberriak egin zituen: The Comfort of Strangers (1981) eta The Child in Time (1987). Beste lan batzuk: The Innocent (1990), Alemanian 1950eko hamarraldian girotutako thrillerra, eta Black Dogs (1992), nazismoak Europan utzitako ondorioen erantzuna. Azken urteetako lanak: Enduring Love (1997), Amsterdam (1998), Atonement (2001), Saturday (2005), On Chesil Beach (2007), Solar (2010), Sweet Tooth (2012), The Children Act (2014), Nutshell (2016), Machines Like Me (2019), The Cockroach (2019), Lessons (2022).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q190379
* Multimedia: Ian McEwan / Q190379
# Ian Gillan

Ian Gillan (Chiswick, 1945eko abuztuaren 19a) ingeles abeslaria da. Deep Purple taldeko abeslaria da.
Elvis Presleyren eragin handia izan zuen eta 1960ko hamarkadan hainbat taldetako kide izan zen Deep Purplerekin 1969an elkartu zen arte. 1973an taldea utzi eta The Ian Gillan Band sortu zuen. 1983 Black Sabbath-en abeslaria izan zen. 1984an Deep Purple taldea berriro elkartu zen, baina Gillanek 1989an utzi zuen. 1993an taldeko abeslaria bihurtu zen berriro. Jesukristoren papera ere abestu zuen Jesus Christ Superstar rock operaren jatorrizko grabazioan.

## Diskografia hautatua

Deep Purplerekin
* Concerto for Group and Orchestra (1969)
* Deep Purple in Rock (1970)
* Fireball (1971)
* Machine Head (1972)
* Made in Japan (1972)
* Who Do We Think We Are (1973)
* Perfect Strangers (1984)
* The House of Blue Light (1987)
* The Battle Rages On (1993)
* Purpendicular (1996)
* Abandon (1998)
* Bananas (2003)
* Rapture of the Deep (2005)
* Now What?! (2013)
* Infinite (2017)
* Whoosh! (2020)
* Turning to Crime (2021)
Black Sabbathekin
* Born Again (1983)
The Javelinsekin
* Sole Agency and Representation (1994)
* Ian Gillan and the Javelins (2018)
Ian Gillan Band & Gillanekin
* Child in Time (1976)
* Clear Air Turbulence (1977)
* Scarabus (1977)
* Live at the Budokan (1977/1983)
* Gillan (1978)
* Mr. Universe (1979)
* Glory Road (1980)
* Future Shock (1981)
* Double Trouble (zuzenean) (1981)
* Magic (1982)
Bakarkakoa
* Accidentally on Purpose (1988, Roger Gloverrekin)
* Naked Thunder (1990)
* Toolbox (1991)
* Dreamcatcher (1997)
* Gillan's Inn (2006)
* Live in Anaheim (2008)
* One Eye to Morocco (2009)
WhoCaresekin (Ian Gillan, Tony Iommi & Friends izenez ere ezaguna)
* Ian Gillan & Tony Iommi: WhoCares (2012)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q205230
* Multimedia: Ian Gillan / Q205230
# Ian Hart

Ian Hart, jaiotze izenez Ian Davies (1964ko urriaren 8a, Liverpool, Lancashire) telebista eta zinemako ingeles aktore bat da. Irlandar emigranteen hiloba.
Berak antzeztutako filma ospetsuenen artean honako hauek daude: Backbeat (1994), The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain (1995), Michael Collins (1996), Liam (2000) eta Harry Potter and the Philosopher's Stone (2001).

## Filmografia
### Filmak

* The Hours and Times (1991)... John Lennon
* Backbeat (1994)... John Lennon
* Clockwork Mice (1995)... Steve
* Nothing Personal (1995)... Ginger
* The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain (1995)... Johnny Shellshocked (Jones)
* Land and Freedom (1995)... David Carr
* Michael Collins (1996)... Joe O'Reilly
* Hollow Reed (1996)... Tom Dixon
* The Butcher Boy (1997)... Alo osaba
* Robin Crusoe (1997)... Daniel Defoe
* Monument Ave. (1998)... Mouse
* B. Monkey (1998) ... Steve Davis
* Frogs for Snakes (1998) ... Quint
* Wonderland (1999)... Dan
* The End of the Affair (1999)... Parkis jauna
* This Year's Love (1999)... Liam
* Enemy of the State (1999)... John Bingham detektibea
* Born Romantic (2000)... Bigarren taxi gidaria
* The Closer You Get edo American Women (2000)... Kieran
* Best (2000)... Nobby Stiles
* Aberdeen (2000)... Clive
* Liam (2000)... Aitatxo
* Strictly Sinatra (2001)... Tony Cocozza
* Harry Potter and the Philosopher's Stone (2001)... Quirrell irakaslea eta Lord Voldemort (ahotsa eta motion capture sistema)
* Blind Flight (2003)... Brian Keenan
* Longitude (2000)... William Harrison
* Finding Neverland (2004)... Sir Arthur Conan Doyle
* Breakfast on Pluto (2005)... PC Wallis
* Ripley Under Ground (2005)... Bernard Sayles
* A Cock and Bull Story (2006)... Joe
* A Girl and a Gun (2007, Short)... Johnny
* Morris: A Life with Bells On (2009) ... Endeavour
* Within the Whirlwind (2009)... Beylin
* A Boy Called Dad (2010)... Joe
* Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 (2011)... Professor Quirrell (kameoa)

### Telebista

* One Summer [Ian Davies] (1983)... Rabbit
* Loved Up (1995)... Tom
* The Hound of the Baskervilles (2002)... Watson doktorea
* Dad's Dead (2003)... Narratzailea
* Eroica (2003)... Ludwig van Beethoven
* Sherlock Holmes and the Case of the Silk Stocking (2004)... Watson doktorea
* The Virgin Queen (2005)... William Cecil, Lord Burghley
* Dirt (2007–2008)... Don Konkey
* Father & Son (2009)... Tony Conroy
* Five Daughters (telesaila) (2010)... Detective Chief Superintendent Stewart Gull detektibe buruzagi superintendetea
* When Harvey Met Bob (2010)... Harvey Goldsmith
* The Man Who Crossed Hitler (2011)... Adolf Hitler

## Kanpo loturak

* Ian Hurt aktorearen IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q336486