OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Adriano Irala

Adriano Irala (San José de los Arroyos, Paraguay, 1894ko uztailaren 21a) paraguaiar intelektuala, irakaslea eta kazetaria izan zen.

## Biografia

San José de los Arroyos herriko naturala. 1894ko uztailaren 21ean jaio zen.
1911n, bigarren mailako ikasketak urrezko domina batekin amaitu zituen, eta Zuzenbide eta Gizarte Zientzien Fakultatean sartu zen eta bertan doktoretza lortu zuen "El Ejecutivo Colegiado" tesiarekin.
Doña Zoraida Burgosekin ezkondua, bi seme-alaba izan zituzten, Adriano eta Gerónimo Irala Burgos, biak ala biak maila handiko intelektualak eta letren egile bikainak.
Oso gaztetatik nabarmendu zen kazetari eta irakasle gisa zuen talentuagatik. Gustu findu eta prestakuntza politiko eta profesional sendoko gizona, bere belaunaldiko izpiritu garbi eta orekatuenetakoa, bere buruari buruz adierazten du Carlos Zubizarreta idazleak.

## Bizitza profesionala

Logika eta Psikologia irakatsi zituen Hiriburuko Kolegio Nazionalean eta Irakasle Eskola Normalean. Unibertsitateko irakaslea izan zen Nazioarteko Zuzenbide Publikoko katedraren titular gisa. "La Nación" egunkariko zuzendaria Hiritar egitura handiko buruzagi eta buruzagi, beste politikari batzuekin batera Liga Nacional Independiente sortu zuen, 1928an sortutako oposizioko alderdia.
Ayacuchoko guduaren mendeurrenaren ospakizunetarako Perura bidaiatu zuen Paraguaiko ordezkaritzaren parte izan zen, non 1965eko gerran Peruko elkartasuna eskertzeko hitzaldia eman zuen, oratoriako benetako maisulana.
Gobernuaren kontrako konbentzimendu politikoak zirela eta, erbestearen mingotsa jasan zuen, baina Eusebio Ayala mediku agintariaren boterea hartu zuenean bere sorterrira itzuli ahal izan zen.

## Chacoko Gerran parte hartzea eta azken urteak

Berehala eskaini zuen nazioa armaz zerbitzatzea. Armadan sartu zen Major graduarekin, operazioen komandoan gerrako auditore gisa jarduteko. Gerra garaian gaitz larri bat hartu zuen. Hiriburura eramanda, horren ondorioz hil zen, 1933ko abuztuaren 18an, berrogei urte zituela.

## Kanpo estekak

* Cerro Porteño Klubaren gunea. Archivado
* Adriano Iralari omenaldia
* Datuak: Q4685589
# Adriano Cecioni

Adriano Cecioni (Florentzia, 1836ko uztailaren 26a – ibidem, 1886ko maiatzaren 23a) italiar eskultore, margolari, karikaturagile eta arte-kritikaria izan zen.
1859an hasi zen arte-hezkuntza Florentziako Akademian, Aristodemo Costoli eskultorearen irakaspenak jasotzen. Urte berean Telemaco Signorinirekin borrokatu zuen Italiako Bigarren Independentzia Gerran.
1863an Napolira joan zen beka batekin eta Resina Eskolaren sortzaileetako bat izan zen. 1872an sei hilabete eman zituen Londresen eta karikaturak egin zituen Vanity Fair aldizkarirako. Italiara itzultzean, eskulturak egiten eta etxeko eszenak margotzen jarraitu zuen. 1884an marrazketa irakasle izendatu zuten Istituto di Magistero Femminile delakoan. Azken urteak arte-kritikari gisa eman zituen.

## Iruditegia

* Etxeko lanak, 1869
* Izeba Erminia, ca. 1867/70
* Barrualdea, figura batekin, 1868
* Jokoa etenda (1863/67)
* Samuel Morley. Karikatura. Vanity Fair, 1872
* Emaztearen erretratua, 1860
* Caffè Michelangiolo Florentzian, 1861
* Le Ricamatrici, 1866
* Il solletico, 1865
* Egunkariaren erakurketa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2250712
* Multimedia: Adriano Cecioni / Q2250712
# Adriano Panatta

Adriano Panatta (Erroma, 1950eko uztailaren 9a) italiar tenislari ohia da.
Bere ibilbide profesionala 1969an eta 1983an garatu zen eta hamar garaikur irabazi zituen. Bere garaipenik garrantzitsuena 1976ko Roland Garros txapelketan izan zen, finalean Harold Solomon mendean hartuta.
Roland Garros txapelketan Bjorn Borgi irabazteko gai izan zen jokalari bakarra izan zen.
Davis Kopa ere irabazi zuen 1976an Italiako taldearekin
* Datuak: Q375938
* Multimedia: Adriano Panatta / Q375938
# 314
## Heriotzak

* Melkiades, Aita santua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q32828
* Multimedia: 314 / Q32828
# 3144 Brosche

3144 Brosche asteroide baten izena da. 1931ko urriaren 10ean aurkitu zuen K. Reinmuth-ek Heidelberg Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1931 TY izena zeraman. Ondoren Peter Brosche omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3144 Brosche asteroidearen orbitak batez beste 2,193 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,676 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,71 distantziara. Eszentrikotasuna 0,236 da, eta makurdura orbitala 5,03ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 14.0 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q918829
# 3138 Ciney

3138 Ciney asteroide baten izena da. 1980ko maiatzaren 22an aurkitu zuen H. Debehogne-ek La Silla Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1980 KL izena zeraman. Ondoren Ciney, Belgikako udalerria omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3138 Ciney asteroidearen orbitak batez beste 3,193 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 3,121 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,266 distantziara. Eszentrikotasuna 0,023 da, eta makurdura orbitala 20,54ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 10.7 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q302521
# 3139 Shantou

3139 Shantou asteroide baten izena da. 1980ko azaroaren 11n aurkitu zuen Purple Mountain Behatokia-ek Nanking Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1980 VL izena zeraman. Ondoren Shantou, Txinako Guangdong probintziako prefektura mailako hiria omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3139 Shantou asteroidearen orbitak batez beste 3,017 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,689 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,345 distantziara. Eszentrikotasuna 0,109 da, eta makurdura orbitala 11,26ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 10.9 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q150919
# 313 Chaldaea

313 Chaldaea, asteroide gerrikoan aurkitutako 313. asteroidearen izena da. 1891ko abuztuak 30ean aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. Asteroide hau, C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q150904
* Multimedia: 313 Chaldaea / Q150904
# 3140 Stellafane

3140 Stellafane asteroide baten izena da. 1983ko urtarrilaren 9an aurkitu zuen B. A. Skiff-ek Anderson Mesa Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1983 AO izena zeraman. Ondoren Stellafane omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3140 Stellafane asteroidearen orbitak batez beste 3,4 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 3,138 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,663 distantziara. Eszentrikotasuna 0,077 da, eta makurdura orbitala 11ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 10.8 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1047526
# 3141 Buchar

3141 Buchar asteroide baten izena da. 1984ko irailaren 2an aurkitu zuen A. Mrkos-ek Kleť Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1984 RH izena zeraman. Ondoren Emil Buchar omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3141 Buchar asteroidearen orbitak batez beste 2,553 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,327 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,78 distantziara. Eszentrikotasuna 0,089 da, eta makurdura orbitala 14,19ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.2 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q267933
# 3137 Horky

3137 Horky asteroide baten izena da. 1982ko irailaren 16an aurkitu zuen A. Mrkos-ek Kleť Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1982 SM izena zeraman. Ondoren Horky omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3137 Horky asteroidearen orbitak batez beste 2,225 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,06 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,391 distantziara. Eszentrikotasuna 0,074 da, eta makurdura orbitala 4,62ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 13.3 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q918572
# 3142 Kilopi

3142 Kilopi asteroide baten izena da. 1937ko urtarrilaren 9an aurkitu zuen A. Patry-ek Niza Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1937 AC izena zeraman. Ondoren Kilopi izena eman zitzaion, kilo (1000) eta Pi (3,14159...) bidertuz 3142 lortzen baita.

## Orbitaren ezaugarriak

3142 Kilopi asteroidearen orbitak batez beste 2,848 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,616 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 3,079 distantziara. Eszentrikotasuna 0,081 da, eta makurdura orbitala 3,09ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 12.4 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q150926
# 3143 Genecampbell

3143 Genecampbell asteroide baten izena da. 1980ko urriaren 31n aurkitu zuen Harvardeko Behatokia-ek Harvardeko Behatokia Behatokitik.

## Izendapena

Hasiera batean asteroideak 1980 UA izena zeraman. Ondoren I. Gene Campbell omentzeko izena eman zitzaion.

## Orbitaren ezaugarriak

3143 Genecampbell asteroidearen orbitak batez beste 2,225 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,759 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,691 distantziara. Eszentrikotasuna 0,209 da, eta makurdura orbitala 5,51ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak

Magnitude absolutua 13.9 da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q738400
# A-24

A-24 edo Jilokako Autobia Calamocha eta Burgos lotuko duen autobia izango da. Ez da eraikitzen hasi, baina proiektua dago autobia hau egiteko. Dirudienez, lehentasuna duten tarteak Calamocha - Daroca eta Daroca - Calatayud dira, A-23 eta A-2 lotzeko.

## Tarteuneak

| Tarteunea | Egoera (2020) | Luzera (km) |
| Calamocha A-23 - Daroca | Proiektua ikertzen | 50 |
| Daroca - Calatayud A-2 | Proiektua egiten | 45 |
| Calatayud A-2 - Soria | Proiektua ikertzen | 89 |
| Soria - Burgos | Proiektua ikertzen | 143 |

## Erreferentziak

* ↑ https://www.abc.es/local-aragon/20141001/abci-autovia-daroca-calatayud-agoniza-201410010910.html

## Kanpo estekak

* Datuak: Q789262
# A-13

A-13 Iruñea eta Logroño lotu behar zuen autobia da. Lau kilometro besterik ez ditu Logroñon eraikita, azkenean A-12 autobia izan da Iruñea eta Logroño lotzen dituen autobia. Agian Logroño eta Soria arteko autobia bilakatzen da, baina oso garestia izango litzateke Camerosko mendillerroa tunelez pasatzea.

## Tarteuneak

| Izena | Tarteunea | Egoera | Luzera (km) |
| | Logroño Hegoaldea LO-20 - Errioxa/Nafarroa Muga | 1985 | 5 |

## Ibilbidea

| Irteera | Irteera izena (Vianako norabidea) | Irteera izena (Logroñoko norabidea) | Lotzen duen errepidea |
| | Autobiaren hasiera | Autobiaren amaiera | LO-20 |
| 0 | Zaragoza Iruñea San Pedroko hospitalea Villamediana | | LO-20  A-12  LR-250 |
| 1 | Logroño Ekialdea Varea Zaragoza Iruñea | Logroño Ekialdea Varea | LO-20  A-12 |
| 2 | Iruñea Mendabia Cantabria Industriagunea | Iruñea Mendabia Cantabria Industriagunea | A-12  LR-131 |
| 4 | Logroño Iparraldea Guardia Oion Cantabria Industriagunea Iparraldea | Logroño Iparraldea Guardia Oion | |
| | Autobiaren amaiera | Autobiaren hasiera | |

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20180207064949/http://ropdigital.ciccp.es/pdf/publico/1986/1986_marzo_3245_01.pdf.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q789251
* Multimedia: Autovía A-13 / Q789251
# A-14

A-14 edo Ribagorzako Autobia Lleida eta Sopeira lotuko duen autobidea da.

## Tarteuneak

| Tarteunea | Egoera (2022) | Luzera (km) |
| Lleida A-2 - Rosselló | 2017 | 6 |
| Rosselló - Almenar | 2012 | 10,3 |
| Almenar - Katalunia(Lleidako)/Aragoi(Huescako) Muga | Proiektu berria egiten | 7,3 |
| Katalunia(Lleidako)/Aragoi(Huescako) Muga - Alcampell | Proiektua egiten | 11,8 |
| Alcampell - Purroy de la Solana | Proiektua egiten | 13 |
| Purroy de la Solana - Benabarre Ekialdea | Proiektua egiten | 11,4 |
| Benabarre Ekialdea - Viacamp | Proiektua egiten | 12,5 |
| Viacamp - Puente de Montañana | Proiektua egiten | 8,3 |
| Puente de Montañana - Sopeira | Proiektua egiten | 15 |

## Ibilbidea

| Irteera | Irteera izena (Sopeirako norabidea) | Irteera izena (Lleidako norabidea) | Lotzen duen errepidea |
| | Ribagorzako Autobiaren hasiera | Ribagorzako Autobiaren amaiera | A-2 |
| 1 | | Lleida Rovira Roure Zaragoza | A-2 |
| 8 | Alguaire Rosselló Lleida - Alguaire | Alguaire Rosselló Lleida - Alguaire | N-230 |
| 15 | Alfarras Vielha Tolouse | | N-230 |
| | Sopeira jarraitzen du N-230 | | N-230 |

## Erreferentziak

* ↑ https://www.fomento.es/el-ministerio/sala-de-prensa/noticias/2017/JULIO/170717-01.htm.
* ↑ https://elpais.com/ccaa/2013/10/14/catalunya/1381774073_532678.html.
* ↑ https://www.fomento.gob.es/el-ministerio/sala-de-prensa/noticias/2016/NOVIEMBRE/161129-04.htm.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q789253
# A-1 kaia

A-1 kaia Bilboko portuko Santurtziko kaietako bat da. 1990eko hamarkadaren hasieran eraikitzen hasitako Superportuan amaitu zen lehen kaia izan zen, bere hego-mendebaldean dagoen A-2 kaiarekin batera.

## Ezaugarriak

2001ean jarri zen martxan Abra Terminales Marítimas enpresaren bidez. Urte batzuk beranduago terminala ACS enpresa espainiarrak erosi zuen baina 2010eko abuztuan ACS enpresa espainiarrak, Dragados SPL bere portu jardueretarako azpienpresa salgai jarri zuen, tartean Bilboko portuko ATM terminala ere salgai jarriz.
2008tik ATMk TMB erosi zuenetik A-1 eta A-2 kaiek bat egin dute kai bakarra osatuz.

## Ikus, gainera

* A-2 kaia

## Kanpo estekak

* A-1 kaiaren kokapena.
* Datuak: Q12252686
# A-25

A-25 Alcolea del Pinar eta Monreal del Campo lotuko duen autobia izango da. Ez da eraikitzen hasi, baina proiektua dago autobia hau egiteko.

## Tarteuneak

| Tarteunea | Egoera (2020) | Luzera (km) |
| Alcolea del Pinar A-2 - Anguita | Proiektua ikertzen | 7 |
| Anguita - Luzón | Proiektua ikertzen | 13 |
| Luzón - Maranchón | Proiektua ikertzen | 4 |
| Maranchón - Mazarete | Proiektua ikertzen | 3 |
| Mazarete - Anquela del Ducado | Proiektua ikertzen | 5 |
| Anquela del Ducado - Selas | Proiektua ikertzen | 4 |
| Selas - Corduente | Proiektua ikertzen | 6 |
| Corduente - Herrería | Proiektua ikertzen | 8 |
| Herrería - Rillo de Gallo | Proiektua ikertzen | 3 |
| Rillo de Gallo - Molina de Aragón | Proiektua ikertzen | 13 |
| Molina de Aragón - Castellar de la Muela | Proiektua ikertzen | 7 |
| Castellar de la Muela - Hombrados | Proiektua ikertzen | 5 |
| Hombrados - El Pobo de Dueñas | Proiektua ikertzen | 8 |
| El Pobo de Dueñas - Monreal del Campo | Proiektua ikertzen | 18 |
| Monreal del Campo - A-23 ko Lotura | Proiektua ikertzen | 5 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2872955
# Adlington (Lancashire)

Adlington, Ingalaterrako ipar-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Lancashire konderrian.
2011n 6.010 biztanle zituen.
* Datuak: Q2293656
* Multimedia: Adlington, Lancashire / Q2293656
# Admannshagen-Bargeshagen

Admannshagen-Bargeshagen Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 2.874 biztanle zituen, 15,77 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q358674
* Multimedia: Admannshagen-Bargeshagen / Q358674
# Administrador de Infraestructuras Ferroviarias

Administrador de Infraestructuras Ferroviarias (euskaraz: «Burdinbide Azpiegituren Kudeatzailea»), ezagunagoa ADIF siglaz, Espainiako burdinbide sarea mantentzeaz eta kudeatzeaz arduratzen den enpresa publikoa da. 2005eko urtarrilaren 1ean sortu zen, RENFE zatitu izanaren ondorioz. Zatiketa hartan, alde batetik Renfe Operadora sortu zen, tren, bidaiari eta merkantziazko garraioaz arduratzen den enpresa publikoa; eta, bestetik ADIF, Estatuko trenbide azpiegituren jabea. ADIFek zerbitzu-kanon bat kobratzen dio Renfe Operadorari, bere azpiegiturak erabiltzeagatik.
2014ko abenduaren 25ean jakin zenez, grebara deitu zuten Renfe Operadoran eta ADIFen abenduaren 26rako, 23 orduko lanuztean (00:00etatik 23:00etara), eragina izanik 262 tren-zerbitzuetan. Grebak eragozpen txikiak sortu zituen Hego Euskal Herrian. Renfeko grebaren jarraipenaren datu kontrajarriak eman zituzten. Tren konpainiaren arabera, langileen % 0,75ek egin zuten greba; CGT sindikatuaren esanetan, ordea, % 70koa izan zen jarraipena.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) (Ingelesez) (Katalanez) (Galizieraz) ADIFen webgunea
* Datuak: Q358752
* Multimedia: Adif / Q358752

## Erreferentziak

* ↑ «Greba deitu dute Renfen eta Adifen abenduaren 26rako», EiTB, 2014-12-25
* ↑ «Renferen eta Feveren grebak eragozpen txikiak eragin ditu Hego Euskal Herrian», Berria, 2014-12-27
* ↑ «Renfeko grebaren jarraipenaren datu kontrajarriak eman dituzte», EiTB, 2014-12-25
# Administratzaile

Administratzaile edo arduralari terminoa adiera zenbait ditu:
* informatika arloan:
** berri-talde administratzailea,
** sare administratzailea,
** segurtasun administratzailea,
** sistema administratzailea;
* erakundeen antolaketan:
** administratzailea, arlo exekutiboan jarduten duten pertsona;
* Wikipedian, administratzailea Wikipedia txukun mantentzeko lan teknikoak egiten dituen wikilaria da. Lan boluntarioa da, diru-ordainik gabekoa, eta administratzaile eginkizuna duen wikilariak ez du beste wikilarien gaineko hierarkiarik.
# Adlington (Cheshire)

Adlington, Ingalaterrako ipar-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Cheshire konderrian.
2011n 1.081 biztanle zituen.
* Datuak: Q2479247
* Multimedia: Adlington, Cheshire / Q2479247
# Adliswil

Adliswil Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, Horgen barrutia barrutian. 2014an 18,731 biztanle zituen 7,79 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68210
* Multimedia: Adliswil / Q68210
Kilchberg (ZH) Langnau am Albis Stallikon Zürich Rüschlikon
# Adlkofen

Adlkofen Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Landshut (barrutia)|Landshut]] barrutian. 2014an 3.880 biztanle zituen 47,84 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q252939
* Multimedia: Adlkofen / Q252939
# Admete

Admete Euristeo, Argoseko erregearen alaba bat zen. Euristeok, Herkulesi, honen bederatzigarren lanean, Hipolitaren gerrikoa ekartzeko esan zion, bere alabari oparitzeko. Hera argibaren apaizandrea izan zen. Bere aita hil zenean, Argosetik Samosera ihes egin zuen, berarekin, jainkosaren irudia eramanez. Behin batean, itsaslapur batzuek, irudia lapurtzen saiatu ziren, baina, haize faltagatik portutik ateratzea ezinezko egin zitzaienez, argi geratu zen jainkosak, zegoen tokian jarraitzea nahi zuela. Ordutik, Samosen, data honen omenezko jai bat ospatzen da.
Admete ozeanide baten izena ere bada.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q29704094
# Act Tower

Act Tower (japonieraz: アクトシティ浜松) Japoniako Hamamatsu (Shizuoka) hirian dagoen etxe orratza da, prefeturako altuena da eta Japonia osoko 19.a. Berez, Japoniako hiru metropoli eremu handietatik kanpora dagoen eraikin altuena da.

## Egitura

Goiko 17 solairuetan Okura City Hotela dago eta eraikinaren gainaldean ikuspegi ederra duen behatokia.
Hotelak armonika erraldoi baten itxura dauka.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1096141
* Multimedia: ACT CITY Hamamatsu / Q1096141
# Actealko sarraskia

Actealko sarraskia 1997ko abenduaren 22an, Chiapasko Acteal herrixkan Mexikoko gobernuari lotutako paramilitarrek 45 nekazari indigena hil zituzten. Carlos Salinas de Gortarik (1988-1994 epean presidentea), aurretik, zapatisten aurka ekiteko sare militar klandestino bat antolatua zuen. Hildako gehienak haurrak eta emakumeak izan ziren eta zapatistek egun beltza oroitzen dute. Hildakoak eliza batean otoitz egiten zeuden. 90 paramilitar inguru sartu ziren eliza barrura, zazpi orduz luzatu zen operazio batean. Polizia-talde batetik 200 metrora baino ez zegoen.
Mexikoko gobernuak sarraskia komunitateen arteko gatazka etnikotzat jo zuen bitartean, oposiziogileek eta giza eskubideen aldeko taldeek Acteal herriaren oinarri soziala desegiteko gobernuaren estrategiaren partetzat jo zuten.

## Gertaerak

1997ko abenduaren 22an talde paramilitar batek ehunka nekazari hil zituen Acteal herrian, Chiapasen, zapatistek kontrolatzen zuten eremutik hurbil. Ernesto Zedillo lehendakariak negoziazio-prozesua azkartzeko agindua eman zuen, eta kargutik kendu zuen barne-ministroa. Bien bitartean, Mexikoko gudarosteak zapatisten kuartel nagusia inguratu zuen Lacandona oihanean, baina ez zuen lortu Marcos komandanteordea atxilotzerik. 1998an, Julio César Santiago Díaz jenerala atxilotu zuten Actealko sarraskian parte hartu izanaz akusaturik, haren mendeko armadak erasotuei laguntza eskaini ez izanaz, hain zuzen.

## Biktimen zerrenda

Actealko sarraskian hildakoak :
| Izena | Adina |
| Lucia Mendez Capote | 13 |
| Vicente Mendez Capote | 5 |
| Manuel Santiz Culebra | 57 |
| Loida Ruiz Gomez | 21 |
| Victorio Vazquez Gomez | 22 |
| Graciela Gomez Hernandez | 3 |
| Guadalupe Gomez Hernandez | 2 |
| Roselia Gomez Hernandez | 5 |
| Miguel Perez Jimenez | 40 |
| Antonia Vazquez Luna | 27 |
| Rosa Vazquez Luna | 14 |
| Veronica Vazquez Luna | 20 |
| Margarita Vazquez Luna | 3 |
| Juana Vazquez Luna | 8 hilabete |
| Ignacio Pukuj Luna | ezezaguna |
| Micaela Pukuj Luna | 67 |
| Alejandro Perez Luna | 16 |
| Juana Perez Luna | 9 |
| Silvia Perez Luna | 6 |
| Maria Luna Mendez | 44 |
| Nanuela Paciencia Moreno | 35 |
| Maria Perez Oyalte | 42 |
| Margarita Mendez Paciencia | 23 |
| Daniel Gomez Perez | 24 |
| Susana Jimenez Perez | 17 |
| Josefa Vazquez Perez | 27 |
| Maria Capote Perez | 16 |
| Martha Capote Perez | 12 |
| Micaela Vazquez Perez | 9 |
| Juana Gomez Perez | 61 |
| Juan Carlos Luna Perez | 1 |
| Antonia Vazquez Perez | 30 |
| Lorenzo Gomez Perez | 46 |
| Sebastian Gomez Perez | 9 |
| Daniel Gomez Perez | 24 |
| Juana Perez Perez | 33 |
| Rosa Perez Perez | 33 |
| Marcela Luna Ruiz | 35 |
| Maria Gomez Ruiz | 23 |
| Catarina Luna Ruiz | 31 |
| Marcela Capote Ruiz | 29 |
| Marcela Capote Vazquez | 15 |
| Paulina Hernandez Vazquez | 22 |
| Juana Luna Vazquez | 45 |
| Alonso Vasquez Gomez | 46 |

## Erreferentziak

* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/txiapasko-acteal-herrixkan-mexikoko-gobernuari-lotutako-paramilitarrek-45-nekazari-indigena-hil-zituzten
* ↑ The Acteal Massacre Artxibatua martxoa 30, 2013, hemen: Wayback Machine

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2578008
* Multimedia: Acteal massacre / Q2578008
# Acta Mathematica

Acta Mathematica Gösta Mittag-Leffler matematikari eta enpresaburu suediarrak 1882an sortutako matematika-aldizkari zientifikoa da, eta fundatzailearen izena daraman institutuak argitaratzen jarraitzen du.
Aldizkaria bere arloko ospetsuenetako bat da eta argitaratzen duen institutua, Suediako Zientzien Errege Akademiakoa izanik, 1916an sortu zen. Mittag-Leffler bera izan zen bere lehen editorea 1927an hil zen arte. Haren hurrengo editoreak matematikari suediarrak izan dira beti.
Bere historiako atal nabarmenena 1889ko urrian gertatu zen, Henri Poincaréren artikulu bat argitaratu zuenean. Suediako Oskar II.a erregeak emandako sari bat irabazi arren, akats larri bat izan zuen, Lars Edvard Phragmén argitalpen-idazkariak aurkitu zuena eta erabat baliogabe egin zuena. Mittag-Lefflerrek eta Poincarék berak lortu zuten aldizkariaren kopia guztiak kentzea eta artikulu oker hori gabe berriro argitaratzea.

## Erreferentziak

* ↑ Domar 1982.
* ↑ Barrow-Green 1997.

## Bibliografia

* Barrow-Green, June. «Oscar II's 60's Birthday Competition». A: Poincaré and the Three Body Problem (en (anglès)). American Mathematical Society, 1997, p. 49-70. ISBN 0-8218-0367-0.
* Domar, Yngve. (1982). «On the foundation of Acta Mathematica» Acta Mathematica Vol. 148 (Num. 1): 3-8. doi:10.1007/BF02392722. ISSN 0001-5962..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q343171
* Multimedia: Acta Mathematica / Q343171