# Bizkaiko Bertsolari Txapelketa

Bizkaiko Bertsolari Txapelketa bertsolaritzaren arloan probintziako ekimen nagusia da, bi urtetik behin antolatutakoa. Azken urteotan, eskualdeka egiten dituzte kanporaketak eta ondoren finala jokatzen da. Igor Elortza eta Jon Lopategi dira garaipen gehien lortu dituzten bertsolariak, bost eta lau txapelekin hurrenez hurren. Azkenengo bi ekitaldietan Nerea Ibarzabalek jantzi du txapela.
Bilbo izan da finalaren egoitza edizio gehien-gehienetan.

## Historia

Euskaltzaindiak antolatu zuen lehenengo aldiz 1958an eta ardura hori hartu zuen zazpi urtez. 1966tik etenaldi luzea eduki zuen ekimenak 1987 arte, "Araba-Bizkaiko txapelketa" antolatu zutenean. Urte hartatik ere Bertsozale Elkartea sustatzaile nagusi bihurtu zen.
Azkenik, 2000. urtean probintzia bakoitzak bere bidea hartu zuen.

### Eskualdeka

Historian zehar, probintzia mailan egiteaz gain, txapelketak eskualdeka ere antolatu izan dituzte:
* Arratia
* Bilboaldea
* Busturialdea
* Durangaldea
* Enkarterri
* Ipar Uribe: Mungialdea, Uribe Kosta eta Txorierri.
* Lea-Artibai

## Txapelketak
### Bizkaiko Bertsolari Txapelketa (1958-1966)

| Urtea | Finala | Txapelduna | Txapeldun ordea |
| 1958 | Bilbo | Balendin Enbeita | Juan Ormaetxea "Taket" |
| 1959 | Bilbo | Balendin Enbeita | Jon Azpillaga |
| 1960 | Bilbo | Jon Mugartegi | Jon Azpillaga |
| 1961 | Bilbo | Jon Azpillaga | Deunoro Sardui |
| 1962 | Bilbo | Jon Lopategi | Jon Azpillaga |
| 1964 | Ondarroa | Jon Lopategi | Jon Mugartegi |
| 1966 | Durango | Jon Lopategi | Jon Mugartegi |

### Araba-Bizkaiko Bertsolari Txapelketa (1987-1998)

| Urtea | Finala | Txapelduna | Txapeldun ordea |
| 1987 | Bilbo | Jon Lopategi | Xabier Amuriza |
| 1990 | Bilbo | Jon Enbeita | Unai Iturriaga |
| 1992 | Bilbo | Jon Enbeita | Unai Iturriaga |
| 1994 | Bilbo | Unai Iturriaga | Aritz Lopategi |
| 1996 | Bilbo | Unai Iturriaga | Aritz Lopategi |
| 1998 | Bilbo | Igor Elortza | Unai Iturriaga |

### Bizkaiko Bertsolari Txapelketa (2000-egun)

| Urtea | Finala | Txapelduna | Txapeldun ordea |
| 2000 | Bilbo | Igor Elortza | Aritz Lopategi |
| 2002 | Bilbo | Igor Elortza | Unai Iturriaga |
| 2004 | Bilbo | Igor Elortza | Unai Iturriaga |
| 2006 | Bilbo | Xabier Paya | Etxahun Lekue |
| 2008 | Barakaldo | Igor Elortza | Unai Iturraiga |
| 2010 | Barakaldo | Arkaitz Estiballes | Etxahun Lekue |
| 2012 | Bilbo | Arkaitz Estiballes | Igor Elortza |
| 2014 | Bilbo | Fredi Paia | Arkaitz Estiballes |
| 2016 | Bilbo | Etxahun Lekue | Xabat Galletebeitia |
| 2018 | Bilbo | Onintza Enbeita | Etxahun Lekue |
| 2020 | Kopla barik (Plateruena-Durango) | Onintza Enbeita | |
| 2021 | Bilbo | Nerea Ibarzabal | Jone Uria |
| 2023 | Bilbo | Nerea Ibarzabal | Jone Uria |

### 2020ko bertso-zirkuitu berezia: "Kopla barik"

COVID-19 pandemiaren erruz ezin izan zen 2020ko Bizkaiko Txapelketa jokatu. Horren ordez "Kopla barik" bertso-zirkuitua osatu zen eta Onintza Enbeitak irabazi zuen. Jaialdiak Mungia, Igorre, Durango eta Getxon (Algorta) izan ziren. Sariketa Durangon suertatu zen, Plateruena Kafe Antzokian. Berezitasun bat izan zuen saioak, sariketan, hainbat bertso eskolako kideak aritu baitziren gai-jartzaile lanetan. Kopla Barik bertso zirkuitu bat izan zen, Bizkaiko Bertsolari Txapelketa ordezkatu zuena, txapelketarik antolatu ezin izan zen urte zail batean. Besteak beste, hainbat helburu edo xede zituen "Kopla Barik"-ek: Formatu ezberdin batzuk ezagutaraztea (bertso-saio musikatua, bertso-trama, bertso-sariketa eta bertso-jaialdia) eta bertsolari eta zaleei agendan beste hitzordu bat txertatzea.
Mungiako Olalde aretoan, bertso-saio musikatuan, Aitor Bizkarra, Arrate Illaro, Ibon Ajuriagojeaskoa, Etxahun Lekue, Jone Uria, Malen Amenabar eta Nerea Ibarzabal aritu ziren. Musikari lanetarako, Ixak Arruti eta Eneko Sierra gonbidatu zituzten; eta, gai-jartzaile lanak, Idoia Anzorandiak egin zituen.
Igorreko Lasarte aretoan egindako bertso-traman, Eneko Abasolo 'Abarkas', Jone Uria, Julen Arzunegi, Miren Amuriza, Txaber Altube eta Unai Mendiburu aritu ziren bertsotan; eta, gaiak jartzen, Aitor Etxebarriazarraga, Aitor Galarza eta Koldo Gezuraga izan ziren arduradunak.
Durangoko sariketari dagokionez, Ander Elortegi, Imanol Uria, Itxaso Paia, Irune Basagoiti, Oihana Bartra, Onintza Enbeita eta Xabat Galletebeitiak jardun zuten bertsotan; eta, gai-jartzen, Paule Ixiar Loizaga eta Beñat Vidal.
Bukatzeko, Bizkaiko Bertsolari Txapeldunen Jaialdia izan zen burutzen azkena, Muxikebarri antzokian. Bertsolari gisa Arkaitz Estiballes, Fredi Paia, Igor Elortza, Jon Enbeita, Onintza Enbeita, Unai Iturriaga eta Xabi Paia. Gaiak jartzen: Begoñe Olabarrieta.

## Datuak
### Txapelak

| Bertsolaria | Txapelak | Urteak |
| Igor Elortza | 5 | 1998, 2000, 2002, 2004, 2008 |
| Jon Lopategi | 4 | 1962, 1964, 1966, 1987 |
| Balendin Enbeita | 2 | 1958, 1959 |
| Jon Enbeita | 2 | 1990, 1992 |
| Unai Iturriaga | 2 | 1994, 1996 |
| Arkaitz Estiballes | 2 | 2010, 2012 |
| Nerea Ibarzabal | 2 | 2021, 2023 |
| Onintza Enbeita | 1 + 1* | 2018, 2020* |
| Juan Mugartegi | 1 | 1960 |
| Jon Azpillaga | 1 | 1961 |
| Xabier Paya | 1 | 2006 |
| Fredi Paia | 1 | 2014 |
| Etxahun Lekue | 1 | 2016 |
*Kopla Barik

### Parekidetasuna

| | Emakumeak | Emakumeen ehunekoa | Gizonak | Gizonen ehunekoa | Guztira |
| Lehen txapelduna | 2018 | - | 1958 | - | - |
| Txapeldun kopurua | 3 | %12 | 22 | %88 | 25 |
| Txapeldun orde kopurua | 1 | %4.2 | 23 | %95.8 | 24 |
| Txapeldun eta txapeldun orde kopurua | 4 | %8.2 | 45 | %91.8 | 49 |
| Finaleko parte hartzaile kopurua | 34 | %18 | 155 | %82 | 189 |
*2022/06/16an eguneratuta

### Parte hartzeak finaletan

| Bertsolaria | Parte hartzeak | Urteak |
| Igor Elortza | 10 | 1990, 1992, 1994, 1996, 1998, 2000, 2002, 2004, 2008, 2012 |
| Etxahun Lekue | 10 | 2002, 2004, 2006, 2008, 2010, 2012, 2014, 2016, 2018, 2021 |
| Unai Iturriaga | 9 | 1990, 1992, 1994, 1996, 1998, 2000, 2002, 2004, 2008 |
| Iratxe Ibarra | 9 | 1994, 1998, 2000, 2002, 2004, 2006, 2008, 2012, 2014 |
| Onintza Enbeita | 9 | 2006, 2008, 2010, 2012, 2014, 2016, 2018, 2021, 2023 |
| Fredi Paia | 7 | 2000, 2002, 2004, 2006, 2008, 2012, 2014 |
| Arkaitz Estiballes | 7 | 2000, 2004, 2006, 2008, 2010, 2012, 2014 |
| Jone Uria | 7 | 2010, 2012, 2014, 2016, 2018, 2021, 2023 |
| Jon Azpillaga | 6 | 1959, 1960, 1961, 1962, 1964, 1987 |
| Ireneo Ajuria | 6 | 1960, 1961, 1962, 1964, 1987, 1990 |
| Aritz Lopategi | 6 | 1987, 1990, 1994, 1996, 1998, 2000 |
| Balendin Enbeita | 5 | 1958, 1959, 1960, 1961, 1962 |
| Deunoro Sardui | 5 | 1959, 1960, 1961, 1962, 1964 |
| Jon Mugartegi | 5 | 1960, 1961, 1962, 1964, 1966 |
| Jon Lopategi | 5 | 1962, 1964, 1966, 1987, 1992 |
| Gregorio Larrañaga "Mañukorta" | 5 | 1966, 1990, 1992, 1994, 1996 |
| Jon Enbeita | 5 | 1987, 1990, 1992, 1994, 1996 |
| Xabat Galletebeitia | 5 | 2014, 2016, 2018, 2021, 2023 |
| Jose Alberdi "Txo" | 4 | 1958, 1959, 1960, 1961 |
| Juan Ormaetxea "Taket" | 4 | 1958, 1959, 1960, 1961 |
| Juanjo Respaldiza | 4 | 1992, 1994, 1996, 2000 |
| Miren Amuriza | 4 | 2010, 2012, 2016, 2018 |
| Nerea Ibarzabal | 4 | 2016, 2018, 2021, 2023 |
| Basilio Pujana | 3 | 1959, 1960, 1964 |
| Jose Mari Arregi Laka "Altzu" | 3 | 1962, 1964, 1966 |
| Oihane Enbeita | 3 | 1998, 2000, 2002 |
| Igor Muniategi | 3 | 2002, 2004, 2006 |
| Xabier Paya | 3 | 2004, 2006, 2008 |
| Juan Ibarzabal "Buztarri" | 2 | 1961, 1962 |
| Abel Muniategi "Bengetxe" | 2 | 1964, 1966 |
| Abel Enbeita | 2 | 1966, 1990 |
| Juan Mari Areitio | 2 | 1987, 1992 |
| Kepa Intxausti | 2 | 1992, 1994 |
| Xabier Arriaga "Txiplas" | 2 | 1990, 1998 |
| Arkaitz Ugartetxea | 2 | 1996, 1998 |
| Beñat Gaztelurrutia | 2 | 1998, 2002 |
| Ibon Ajuriagogeaskoa | 2 | 2006, 2016 |
| Beñat Ugartetxea | 2 | 2010, 2016 |
| Eneko Abasolo "Abarkas" | 2 | 2010, 2018 |
| Aitor Bizkarra | 2 | 2018, 2021 |
| Oihana Bartra | 2 | 2014, 2023 |
| Aitor Etxebarriazarraga | 2 | 2021, 2023 |
| Gorka Pagonabarraga | 2 | 2021, 2023 |
| Asentsio Bidaurrazaga | 1 | 1958 |
| Pedro Kastrejana | 1 | 1958 |
| Florentzio Zarraga | 1 | 1958 |
| Eusebio Zubiaga | 1 | 1958 |
| Jose Mari Gurtubai | 1 | 1966 |
| Julian Martitegi | 1 | 1966 |
| Xabier Amuriza | 1 | 1987 |
| Jose Luis Mugarza "Elgetzu" | 1 | 1987 |
| Asier Otamendi | 1 | 1996 |
| Peio Ormazabal | 1 | 2010 |
| Aissa Intxausti | 1 | 2023 |
*2023/12/16an eguneratuta

## Erreferentziak

* ↑ «Xabier Paia Bizkaiko Bertsolari Txapelketako txapeldun barria | Kontaizu» www.kontaizu.eus (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ «Igor Elortza txapeldun!» bizkaie.biz (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ «Arkaitz Estiballes Bizkaiko txapeldun, eta Lekue bigarren» bertsoa.eus (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ Susaeta, Igor. «Arkaitz Estiballes Bizkaiko txapeldun, bigarrenez jarraian» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ Susaeta, Igor. «Fredi Paia, txapeldun» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ «Etxahun Lekue txapeldun» bertsoa.eus (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ «Onintza Enbeita txapeldun» Argia (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ SL, TAI GABE DIGITALA. (2020-10-20). «Txapelketaren ordez, ‘Kopla barik’ bertso zirkuitua antolatu du Bizkaiko Bertsolari Elkarteak» naiz: (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
* ↑ «https://twitter.com/bbertsozale/status/1332771996485246979» Twitter (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).

## Kanpo estekak

* Aurkezpena Bertsozale Elkarteko webgunean
* Datuak: Q12255328