OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jo Nesbø

Jo Nesbø (Oslo, 1960ko martxoaren 29a) norvegiar idazle, futbolari ohi eta musikaria da.
Ekonomian eta enpresen zuzendaritzan lizentziatu zen eta Molde SKn futbolean jokatu zuen lesio baten ondorioz erretiratu zen arte.
Harry Hole detektibea protagonista duten polizia-eleberrien egilea da. Garai guztietako idazle norvegiarrik arrakastatsuena da.
Idazlea izateaz gain, abeslaria eta abestien egilea da Di Derre rock talde norvegiarraren eskutik. Idazlea izateaz gain, Di Derre rock talde norvegiarraren abeslaria eta abestien egilea da.

## Lanak
### Harry Hole

* Flaggermusmannen (1997)
* Kakerlakkene (1998)
* Rødstrupe (2000)
* Sorgenfri (2002)
* Marekors (2003)
* Frelseren (2005)
* Snømannen (2007)
* Panserhjerte (2009)
* Gjenferd (2011)
* Politi (2013)
* Tørst (2017)
* Kniv (2019)
* Blodmåne (2022)

### Doctor Proctor

* Doktor Proktors prompepulver (2007)
* Doktor Proktors tidsbadekaret (2008)
* Doktor Proktor og verdens undergang. Kanskje. (2010)
* Doktor Proktor og det store gullrøveriet (2012)
* Kan Doktor Proktor redde jula? (2017)

### Olav Johansen

* Blod på snø (2015)
* Mere blod (2015)

### Beste eleberri batzuk

* Karusellmusikk (2001) – ipuinak
* Det hvite hotellet (2007)
* Hodejegerne (2008)
* Sønnen (2014)
* Macbeth (2018)
* Kongeriket (2020)
* Sjalusimannen og andre fortellinger (2021)
* Rotteøya og andre fortellinger (2021)
* Natthuset (2023)

### Ez-fikziozkoak

* Espen Søbyerekin batera, Stemmer fra Balkan/Atten dager i mai (1999)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q202693
* Multimedia: Jo Nesbø / Q202693
# Jo ta Akatu

Jo ta Akatu punk musikako talde bat izan zen, 1987an Legazpin (Gipuzkoa) sortua. Herri hartan Brinkolako eskoletan jotzen aritu ostean, Motxorro auzoko lokaletan beste talde askorentzat adibidea izan ziren.

## Diskoak

Bi maketa kaleratu zituzten:
* Jo ta Akatu
* Me la pela (lehen zatia).

## Taldekideak

* Karlos Arrazola: bateria
* Julio Maseda: gitarra
* Juani Delgado: baxua
* Sindo: baxua
* Jose "Wiski" Garzia: ahotsa
* Andres Mena: gitarra eta koruak

## Kanpo estekak

* Taldeari buruzko informazioa duen webgunea.
* Legazpiko taldeak. Jo ta Akatu
* Datuak: Q12260396
# Jean-Marie de Lamennais

Jean-Marie-Robert de Lamennais, batzutan La Mennais idatzia, (Saint-Malo, Frantzia, 1780ko irailaren 8a - Ploërmel, Frantzia, 1860ko abenduaren 26a) frantziar apaiz katolikoa izan zen. Felicité Robert de Lamennais filosofoaren anaia, Frantziar Iraultza osteko katolizismoaren pizkundea bultzatu zuen, hiru erakunde erlijioso sortuz.

## Lanak

* Réflexions sur l’état de l’Église en France
* Tradition de l’Église sur l’institution des évêques

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3167875
* Multimedia: Jean-Marie de Lamennais / Q3167875
# Jean-Michel Ezponda

Jean-Michel Ezponda (Hendaia, 1943ko apirilaren 24a) lapurtar errugbilari ohia da, harroin moduan ibilitakoa.

## Taldeak

* Stade hendayais
* USA Perpignan
* Datuak: Q3168017
# Jean-Martin Charcot

Jean Martin Charcot (Paris, Frantzia, 1825ko azaroaren 29a - Settons aintzira, Nièvre, Frantzia, 1893ko abuztuaren 16a) neurologoa izan zen. P. Janet, A. Binet eta Sigmund Freuden irakaslea izan zen. Nerbio-patologiaren inguruan egin zuen lan, eta histeria eta hipnosia ikertu zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q20710
* Multimedia: Jean-Martin Charcot / Q20710
# Jean-Maximin Palay

Jean-Maximin Palay (izengoitiaz, Simin Palay; Vic-en-Bigorre, 1874ko maiatzaren 29a - Vic-de-Bigorre, 1965) biarnes idazle eta hiztegigilea izan zen.
Ospe handia izan zuen XIX. mendearen bukaeran Condes biarnés (Biarnoko ipuinak) obrarekin. Olerkia, antzerkia eta eleberria landu zituen. Berrogei urtez izan zen Escòla Gaston Febús erakundeko buru, eta 1958an argitaratu zuen Dictionnaire du béarnais et du gascon modernes, gaskoi-frantses hiztegi garrantzitsua.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q2121130
# Jean-Michel Aguirre

Jean-Michel Aguirre (Tostat, 1951ko azaroaren 2a) frantziar hamabosteko errugbilari ohia da, Uztartze-erdilari eta zabaltzaile postuetan aritzen zena.
Stade Bagnerais taldean jokatu zuen eta Frantziako Txapelketako bi final galdu zituen, 1979 eta 1981ean.
Frantziako errugbi selekzioan 39 partida jokatu zituen 1971 eta 1980 artean eta 123 puntu lortu zituen. Slam handia irabazi zuen bere selekzioarekin 1977ko Bost Nazioen Txapelketan.

## Ikus, gainera

* Frantziako errugbi selekzioa 1977ko Bost Nazioen Txapelketan
* Datuak: Q3167930
* Multimedia: Jean-Michel Aguirre / Q3167930
# Jean-Michel Charlier

Jean-Michel Charlier (Lieja, Valonia, 1924ko urriaren 30a - Saint-Cloud, Frantzia, 1989ko uztailaren 10a-) komikigile belgikarra izan zen.
Lanik ezagunena "Blueberry" sorta da, Jean Giraudekin batera 1965etik 1989 arte egindakoa, Charlier gidoi lanetaz arduratzen zelarik.
Aipatzeko beste lan batzuk "Buck Danny", "Tanguy et Laverdure", "Barbe-Rouge", "La Patrouille des Castors" eta "Oncle Paul" ditugu.
Halaber, "Pilote" aldizkariaren sortzailea izan zen, beste batzuekin batera.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) JM Charlierren webgunea
* Datuak: Q715206
* Multimedia: Jean-Michel Charlier / Q715206
# Jin Kanaoya

Jin Kanaoya (japonieraz: 金生谷 仁, 1988ko maiatzaren 9a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Thespa Kusatsu.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11647654
# Jin dinastia (265-420)

    Artikulu hau 265 eta 420 arteko dinastiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Jin dinastia».
Jin dinastiak (晉 Jìn) 265tik 420ra Txina osoa bildu zuen. 263an Weiren tropek Shu estatua konkistatu zuten, eta modu horretan hiru erreinuetatik bira igaro ziren. 265ean Sima Yanek, Sima Qianen ondorengoak, Wei enperadorea boteretik kendu eta Caoren familiaren boterearekin bukatu zuen, Jin dinastia ezarriz. 280an Jinek Wu erreinua konkistatu zuten eta beraz iraganeko Han inperio osoa biltzea lortu zuten.
304tik aurrera ezegonkortasun handia egon zen Txinako iparraldean eta berriro hautsi zen batasuna. 310-318 urtetan Lieu Tsong xiongnu-txinatarrak bere boterea zabaldu zuen iparraldeko Txinan eta Jin dinastiaren gortea Nanjingera mugitu zen eta bertan egon zen 420 urtera arte.

## Jin dinastiaren erregeak

| Hilondoko izena | Izen berezia | Erreinaldia | Aroaren izena |
| Izen arrunta: "Jin" + hilondoko izena + "di" ||||
| Mendebaldeko Jin dinastia (265-316) ||||
| Wu | Sima Yan | 265-290 | Taishi 265-274 Xianning 275-280 Taikang 280-289 Taixi 290eko urtirralen 28a-290eko maitzaren 17a |
| Hui | Sima Zhong | 290-307 | Yongxi 290eko maitzaren 17a-291ko otsailaren 15 Yongping 291ko otsailaren 16-apirilaren 23 Yuankang 291ko apirilaren 24-300eko otsailaren 6 Yongkang 300eko otsailaren 7-301eko otsailaren 7 Yongning 301eko ekainaren 1-303ko urtarrilaren 3 Taian 303eko urtarrilaren 5-304ko otsailaren 21 Yongan 304ko otsailaren 22-abuztuaren 15; 304ko abenduaren 25-305eko otsailaren 3 Jianwu 305eko abuztuaren 16-304ko abenduaren 24 Yongxing 305eko otsailaren 4-306ko uztailaren 12 Guangxi 306ko uztailaren 13-307ko otsailaren 19 |
| Ez | Sima Lun | 301 | Jianshi 301eko otsailaren 3-ekainaren 1 |
| Huai | Sima Chi | 307-311 | Yongjia 307-313 |
| Min | Sima Ye | 313-316 | Jianxing 313-317 |
| Ekialdeko Jin dinastia (317-420) ||||
| Yuan | Sima Rui | 317-323 | Jianwu 317-318 Taixing 318-322 Yongchang 322-323 |
| Ming | Sima Shao | 323-325 | Taining 323-326 |
| Cheng | Sima Yan | 325-342 | Xianhe 326-335 Xiankang 335-342 |
| Kang | Sima Yue | 342-344 | Jianyuan 343-344 |
| Mu | Sima Dan | 344-361 | Yonghe 345-357 Shengping 357-361 |
| Ai | Sima Pi | 361-365 | Longhe 362-363 Xingning 363-365 |
| Fei | Sima Yi | 365-372 | *Taihe 365-372 |
| Jianwen | Sima Yu | 372 | Xianan 372-373 |
| Xiaowu | Sima Yao | 372-396 | Ningkang 373-375 Taiyuan 376-396 |
| An | Sima Dezong | 396-419 | Longan 397-402 Yuanxing 402-405 Yixi 405-419 |
| Gong | Sima Dewen | 419-420 | Yuanxi 419-420 |

## Ikus, gainera

* Txinako historia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7352
* Multimedia: Jin Dynasty (265-420) / Q7352
# Jin Xing

Jin Xing (txinera tradizionalez: 金星; pinyinez: Jīn Xīng; koreeraz: 김성; Shenyang, Txina, 1967ko abuztuaren 13a) txinatar emakumezko ballet-dantzari, dantzari moderno, koreografo eta aktore transgeneroa da. Shanghaiko Jin Xing Dantza Teatro dantza garaikideko konpainiaren jabea da. Jin sexua berresleitzeko ebakuntza egiteko Txinako Gobernuaren baimena lortu zuen lehenengo txinatar emakume transgeneroa izan zen.

## Filmografia

| Urtea | Filma | Rola | Oharrak |
| 2016 | Birth of the Dragon | Auntie Blossom | |
| 2005 | Tom-Yum-Goong | Madame Rose | |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q464844
* Multimedia: Jin Xing / Q464844
# Jin Yong

Louis Cha, ezagunagoa Jin Yong goitizenez (Haining, Zhejiang, Txina, 1924ko martxoaren 10a - Hong Kong, 2018ko urriaren 30a) eleberrigile, kazetari eta historialaria izan zen. Shangaiko Unibertsitatean zuzenbidea ikasi zuen; gerora britainiar herritartasuna eman zioten.
Gaur egungo txinatar idazle ospetsuenetakoa da; 14 eleberri argitaratu zituen, alor ugaritakoak: abenturazkoak, maitasunezkoak, historikoak...
Bereziki ezagunak zituen antzinako Txinako noble ibiltarien inguruko istorioak, hasi Song dinastiatik eta Qing bitarterainokoak. Hong Kongeko Ming Pao egunkari ospetsuenetakoaren sortzaile eta erredakzioburu izan zen 30 urtez. 1993an utzi zuen kazetaritza, eta harrezkero historia ikertzen ziharduen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q180626
* Multimedia: Jin Yong / Q180626
# Jin Izumisawa

Jin Izumisawa (japonieraz: 泉澤 仁, 1991ko abenduaren 17a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q16264101
# Jin Mao dorrea

Jin Mao Dorrea (txineraz "Urrezko oparotasuna"), Shangai hiriko Pudong barrutiko Lujiazui gunean kokatuta dagoen etxe orratza da. 1994 eta 1998 bitarteko urteetan eraikia, gaur egun Txinako Herri Errepublikako bigarren eraikinik altuena da. 420,5 metrotako garaiera du, 88 solairuetan banatuta.

## Ezaugarriak

Chicagoko Skidmore, Owings and Merrill arkitektura bulegoak diseinatua izan zen. Asiar kulturako pagoden itxura hartzen du, antzinako ohiturak eta modernotasuna bat egin nahian. Horrela, Txinatar kulturan zori honeko zenbakia kontsideratzen den zortzia, okntutan hartu zuten proportzioak etab. mantentzean. 88 solairutako eraikina, 16 zatitan banatuta dago, bakoitza, aurrekoaren zortziren bat txikiagoa izanik. Oinarri oktogonal batean erikia dago, zeina 8 zutabe erraildoiz inguratuta dagoen eta barrutik altzairuzko beste 8 zutabe dituelarik.
Bertako hondamendi naturalak saihesteko estruktura, 200 km orduko aizeak ekar ditzakeen tifoi bati aurre egiteko eta Richter eskalan 7 graduko lurrikara bat jasateko pentsatua dago.
Ofizina eraikina eta hotela da aldi berean. 53 eta 87. bitarteko solairuetan Shanghai Grand Hyatt hotela dago. 88. solairuan 1000 pertsonentzako behatokia dago. Bertaraino iristeko 9,1 m/s abiaduraz igotzen diren igogailuak daude.

## Enpresak

* Arkitektoa: Skidmore, Owings and Merrill taldeko Adrian Smith
* Egitura ingeniaritza: Skidmore, Owings and Merrill

## Ikus, gainera

* Txinako eraikinik garaienen zerrenda

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20060125040943/http://www.ctbuh.org/htmlfiles/featured_buildings/bom_jm.html Council on Tall Buildings and Urban Habitat

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Dorrearen fitxa skyscraperpage.com webgunean.
* Dorrearen eraikuntza argazkia 1995ean.
* Dorrearen eraikuntza argazkia 1996an.
* Datuak: Q80813
* Multimedia: Jin Mao Tower / Q80813
# Jin Sato

Jin Sato (japonieraz: 佐藤 尽, 1974ko irailaren 27a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama Flügels, Kyoto Purple Sanga eta Consadole Sapporo.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1254864
# Jin dinastia

Jin dinastia Txinako historian izandako zenbait dinastien izena da:
* Jin dinastia (265-420) (晉朝)
* Jin dinastia (936-947) (後晉), Bost Dinastia eta Hamar Erresumako Arokoa.
* Jin dinastia (1115–1234) (金朝), iparraldeko Txinakoa
* Qing dinastia (1616-1912) (後金) izendatzeko beste modua
# Jina

Jina (euskaraz «Gaizkiaren garailea») jainismoaren ustezko sortzaileari ematen zaion izena, Śākyamuniren garaikidea (K.a. VI. m.). Elezaharrak dionez, haren bizitzak badu antzik Śākyamuni Budarenarekin. Bengalako klan batean jaio eta printzeak bezala hezi zuten; ezkondu eta alaba bakarra izan zuen. Hogeita zortzi urte zituenean gurasoak hil zitzaizkion, ondasunak banatu eta fraide egin zen. Handik hamahiru hilabeteetara biluzik bizitzea erabaki zuen; erromes ibili zen, eta hamahiru urte horrela igaro ondoren Jainkoarengandiko argitasuna jaso eta Jina bihurtu zen. Hogeita hamar urtean zehar aritu zen doktrina irakasten, bizitzan jasotako esperientzietan oinarrituta.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12260392
# Jerry West

Jerry West, The Logo ezizenez ere ezaguna, (Chelyan, Mendebaldeko Virginia, 1938ko maiatzaren 28a – Los Angeles, 2024ko ekainaren 12a) NBAko saskibaloi-jokalari estatubatuarra izan zen 60 eta 70. hamarkadetan. Talde bakarreko jokalari gailena izan zen. Izan ere, Los Angeles Lakers taldean baino ez zuen jokatu eta bere ibilbidean zehar NBAko eraztun bat irabazi zuen: 1972koa.
NBA ligaren logoko saskibaloi jokalariaren silueta Jerry Westenean inspiratuta dagoenez The Logo ezizena jarri zioten.

## Erreferentziak

* 1 2 (Gaztelaniaz) «Muere la leyenda de los Lakers Jerry West, la figura que inspiró el logo de la NBA» Naiz 2024-06-12 (Noiz kontsultatua: 2024-06-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q311195
* Multimedia: Jerry West / Q311195
# Jerrygibbsita

Jerrygibbsita silikato motako minerala da eta leucophoenicita subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Jerrygibbsita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Mn2+9(SiO4)4(OH)2}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Jerrygibbsite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Jerry Siegel

Jerome "Jerry" Siegel (Cleveland, 1914ko urriaren 17a - Los Angeles, 1996ko urtarrilaren 28a) estatubatuar komikigilea izan zen. Bere lagun Joe Shusterrekin batera Superman pertsonaia sortu zuen. Emigrante judu lituaniarren familia batean jaio zen. Shuster eta bera DC Comicsi istorioak saltzen hasi ziren 1935ean. 1938an Supermanen lehen istorioa argitaratu zuten eta DC Comicsi eskubideak saldu zizkioten. Siegelek DC Comicsen jarraitu zuen lanean 1943ra arte, urte horretan Bigarren Mundu Gerran parte hartzeko izena eman baitzuen. DC Comicsentzat lan egin zuen 1959tik 1965era eta Marvelentzat ere lan egin zuen. Beste pertsonaia batzuk sortu zituen, baina bakar batek ere ez zuen Supermanen ospea lortu.
* Datuak: Q380113
* Multimedia: Jerry Siegel / Q380113
# Jersbek

Jersbek Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Stormarn (barrutia)|Stormarn]] barrutian. 2014an 1.724 biztanle zituen 17,92 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q567419
* Multimedia: Jersbek / Q567419
# Jerry Rice

Jerry Lee Rice (Starkville, 1962ko urriaren 13a) futbol amerikar jokalari estatubatuarra da, Futbol Amerikarreko Liga Nazionalean edo Football League (NFL) 20 epealdiz jokatu duena.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Sando: Start with Rice, Moss in best-ever WR debate» ESPN.com 2008-03-26 (Noiz kontsultatua: 2022-07-18).
* ↑ (Ingelesez) «The case for Rice as the greatest ever» ESPN.com 2010-02-03 (Noiz kontsultatua: 2022-07-18).
* ↑ «Joe Montana, Jim Brown on Hall of Fame 50th Anniversary Team - NFL.com» web.archive.org 2017-12-01 (Noiz kontsultatua: 2022-07-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q505423
* Multimedia: Jerry Rice / Q505423
# Jerry ekaitz tropikala (2007)

Jerry ekaitz tropikala 2007ko 11. ekaitza izan zen.
Ekaitza Ozeano Atlantikoaren erdian sortu eta egun gutxitan desegin zen.

## Ikus, gainera

* 2007ko Atlantikoko zikloi tropikalen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Ekaitzak eragindako euritei buruzko txostena.
2007ko Atlantikoko zikloi tropikalak :
| Andrea | Barry | Chantal | Dean | Erin | Felix | Gabrielle | Humberto | Ingrid | 10 | Jerry | Karen | Lorenzo | Melissa | 15 | Noel | Olga | Pablo | Rebekah | Sebastien | Tanya | Van | Wendy |
# John Cabang

John Cabang Tolentino (Madril, 2001eko abuztuaren 27a - ) gipuzkoar atleta da, 110 metroko hesi-lasterketetan aditua.

## Biografia

Emma eta Jose bere gurasoak zirela, Espainian jaio baina Filipinak ordezkatzen ditu nazioartean, bere familiaren jatorrizko herrialdea eta nazionalitatea ere baitu. Brontzezko domina lortu du 2024ko Pista Estaliko Asiako Atletismo Txapelketako 60 m hesidunetan.
Gipuzkoar bikote batek adoptatu zuen. Robotika ikasi zuen Tolosaldea Lanbide Heziketa Institutuan.

## Nazioarteko txapelketak

Filipinak ordezkatzen :
| Urtea | Txapelketa | Egoitza | Emaitza | Proba | Denbora |
| 2023 | Pista Estaliko Asiako Atletismo Txapelketa | Nursultan | 10.a | 60 metroko hesi-lasterketa | 7.96 |
| 2023 | Asiako Atletismo Txapelketa | Bangkok | 4.a | 110 metroko hesi-lasterketa | 13.56 |
| 2023 | Asiar Jokoak | Hangzhou | 4.a | 110 metroko hesi-lasterketa | 13.62 |
| 2024 | Pista Estaliko Asiako Atletismo Txapelketa | Teheran | 3.a | 60 metroko hesi-lasterketa | 7.64 |
| 2024 | Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketa | Glasgow | 18.a | 60 metroko hesi-lasterketa | 7.68 |

## Markak

| Proba | Denbora | Haizea | Lekua | Data |
| 60 metroko lasterketa | 6.84 | Pista estalia | Zizur Nagusia | 2024ko urtarrilaren 7a |
| 100 metroko lasterketa | 10.81 | +0.1 | Gasteiz | 2023ko ekainaren 17a |
| 60 metroko hesi-lasterketa | 7.64 | Pista estalia | Teheran | 2024ko otsailaren 17a |
| 110 metroko hesi-lasterketa | 13,37 | +0.6 | Pasig | 2024ko maiatzaren 5a |
# John C. Calhoun

John Caldwell Calhoun (Abbeville, Hego Carolina, 1782ko martxoaren 18a - Washington, 1850eko martxoaren 31) estatubatuar politikaria izan zen. Ameriketako Estatu Batuetako 7. presidenteordea izan zen 1825etik 1832ra.
Esklabutzaren eta Hegoalde zuriaren interesen defendatzaile sutsua izan zen. Bere ibilbide politikoa ideia nazionalistekin, modernizatzaileekin eta gobernu zentral indartsu eta protekzionista baten aldekoekin hasi zuen. 1820ko hamarkadan erabat aldatu zituen ideiak eta estatuen eskubideak, gobernu zentral mugatua eta protekzionismoaren abolizioa babestu zituen. Iparraldeak ideia hauek onartuko dituela eskatu zuen, Hegoaldeko estatuek Batasunean jarraitzeko baldintza gisa. Bere ideia eta ohartarazpenek eragina izan zuten Hegoaldeko Estatuen sezesioan 1860-61ean.
Kongresuko kide aukeratu zuten 1810ean eta 1812ko angloamerikar gerra babestu zuen. James Monroek Gerrako idazkari izendatu zuen.
1825etik 1832ra presidenteorde izan zen John Quincy Adams eta Andrew Jackson presidenteekin. Jacksonekin hainbat liskar izan zituen eta 1832an dimisioa eman eta Senatuan sartu zen.
Estatu Idazkaria izan zen 1844tik 1845era John Tyler presidentearekin. Texasen anexioa babestu zuen estatu esklabisten kopurua handitzeko, eta Britainia Handiarekin Oregongo mugei buruzko eztabaida konpontzen lagundu zuen. Senatura itzuli ondoren, Estatubatuar-Mexikar Gerraren, Wilmot zuzenketaren eta 1850eko konpromisoaren aurka agertu zen.
* Datuak: Q207191
* Multimedia: John Calhoun / Q207191
# John C. Mather

John Cromwell Mather (Roanoke, Virginia, Ameriketako Estatu Batuak, 1946ko abuztuaren 7a) astrofisikari eta kosmologo estatubatuarra da. 2006. urtean George Smoot eta biek Fisikako Nobel Saria jaso zuten COBE satelitearekin hondoko mikrouhinen erradiazio kosmikoaren inguruan egindako lanarengatik.

## Biografia

1946an jaio zen Roanoke hiri estatubatuarrean. Swarthmore Collegen fisika ikasi eta 1968an lizentziatu zen. Ondoren, Kaliforniako Berkeleyko Unibertsitatean ikasketak jarraitu zituen eta 1974an doktoratu zen.
Gaur egun NASA agentziaren Goddard Hegaldi Espazialen Zentroan (Goddard Space Flight Center) egiten du lan eta Marylandeko Unibertsitateko irakaslea ere bada.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q104651
* Multimedia: John C. Mather / Q104651
# John Cage

John Milton Cage Jr. (Los Angeles, 1912ko irailaren 5a - New York, 1992ko abuztuaren 12a) estatubatuar musikagile eta piano-jotzailea izan zen. Musikagile, instrumentista, filosofo, musikaren teoriko, olerkari, margolari, mikologiaren zalea eta beste gauza asko izan zen gizon hau II. mundu gerraren ondorengo abangoardia artistikoen pertsonalitate nagusietariko bat izan zen. Kritikoen arabera John Cage XX.mendeko AEBetako musikagile nagusietariko bat izan zen. Dantza garaikidean bere eragina erabakigarria izan da, bereziki Merce Cunningham koreografoaren kolaborazioaren bidez. Adolph Weiss, Henry Cowell eta Arnold Schönberg maisuekin ikasi zuen. Soinu berriak bilatu zituen, eta obra bereziak ondu zituen berak asmatutako musika-tresnetarako, «prestaturiko pianorako» batik bat. Lan ezagunenak: Hiru ahotsetarako konposizioa, Prestaturiko piano eta orkestrarako kontzertua eta Cartridge Music. Sari ugari jaso zituen. Fluxus mugimenduaren partaidea izan zen.

## Lan nagusiak

* First Construction in Metal (1939)
* Imaginary Landscape No. 1 (1939)
* Living Room Music (1940) Gertrude Stein biografian oinarritutako testua.
* Credo In Us (1942)
* Four walls (1944)
* Music for Marcel Duchamp (1947)
* Sonates et interludes (1948)
* Music of Changes (1951)
* 4'33´´ (1952)
* Radio Music (1956)
* Fontana Mix (1958)
* Cartridge Music (1960)
* Variations II (1961)
* 0'00 (4'33" No.2) (1962)
* Cheap Imitation (1969)
* HPSCHD (1969)
* Branches (1976)
* Litany for the Whale (1980)
* Ryoanji (1983)
* But What About the Noise of Crumpling Paper (1985)
* Europeras 1 & 2 (1987)
* Organ²/ASLSP (As Slow As Possible) (1987)
* Four6 (1992)
* Trio Seven Woodblocks
* Solo n°43 (Songsbooks-1970)
* Mésostiches

## Filmetako soinu bandak

* Toutes ces belles promesses, Jean-Paul Civeyracek zuzenduta.
* À travers la forêt, Jean-Paul Civeyracek zuzenduta.
* Music for Marcel Duchamp (1947), Martin Scorseseren (2010) Shutter Island filman erabilita.

## Beste aktibitateak

* New York Mycological Societyren sortzailetariko bat. Mikologiaren zale amorratua zen.

## Bibliografia

* John Cage par John Cage, Textuel, 1998.
* Conversations avec John Cage, Richard Kostelanetz, trad. Marc Dachy, Éditions des Syrtes, Paris 2000.
* Pour les oiseaux : Entretiens avec Daniel Charles, L'Herne, 2002.
* Une année dès lundi : Conférences et écrits, Christophe Marchand-Kiss-ek itzulita, Textuel, 2006.
* Bischoff, Ulrich (Hg.): Kunst als Grenzbeschreitung: John Cage und die Moderne, cat. exhib. Staatsgalerie moderner Kunst, München 1991
* John Cage, théoricien de l'utopie, Antonia Rigaud, Harmattan, 2006.

## Ikus, gainera

* Fluxus

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo loturak

* (Ingelesez): John Cageren inguruko web oso ona.
* (Ingelesez): John Cageren web ofiziala.
* Datuak: Q180727
* Multimedia: John Cage / Q180727