OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# María Mayor

María Mayor ( ? – Madril, 1939ko otsailaren 13a) espainiar aktorea izan zen, antzerkian jardun zuena.

## Bizitza

Bere ibilbide profesionala Madrilgo hiriko agertokietan garatu zuen, batez ere Teatro de la Comedian.
Haren arrakastaren artean Pedro Muñoz Secaren Los Extremadurans se Tocan (1925), El Señor Adrián, el primo (1927) eta El solar de mediacapa (1928) aipa daitezke, azken biak Carlos Arnichesenak , eta Enrique Jardiel Poncelaren Cuatro corazónes con fuego y Reverso.
Daniel Dicentarekin konpainia propioa osatu zuen, eta 1936. urtetik Juan Espantaleonekin.

### Heriotza

Espainiako Gerra Zibila amaitu eta egun gutxira hil zen aktorea.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Como un motor de avión: Biografía literaria de Enrique Jardiel Poncela. 2016.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Películas de María Mayor en cines.com» cines.com (Noiz kontsultatua: 2024-06-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «María Mayor - Edad | Biografía | Películas | Noticias | Filmografía | Premios» Decine21 2024-06-27 (Noiz kontsultatua: 2024-06-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «María Mayor» FilmAffinity (Noiz kontsultatua: 2024-06-29).
* ↑ Un recuerdo a María Mayor. 13 de abril de 1939.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30610494
* Multimedia: María Mayor / Q30610494
# María Mercedes (telesaila)

María Mercedes Valentín Pimstein-ek Televisarako 1992an ekoiztutako telenovela mexikarra da. "Marías" telenovela trilogiako lehena izan zen, eta ondoren Marimar eta María la del Barrio izan ziren. María Mercedes Inés Rodenaren Enamorada radionovela istorio originalean oinarrituta dago.
Thalía eta Arturo Peniche protagonista ziren, eta Laura Zapata, berriz, antagonista nagusi. Fernando Ciangherottik parte hartu zuen protagonista.

## Aktoreak

* Thalía: María Mercedes "Meche" Muñoz González de del Olmo
* Fernando Colunga: Jorge Luis del Olmo Morantes
* Laura Zapata: Malvina Morantes Vda. del Olmo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1166261
# María Martínez de Alegría

María Martínez de Alegría (Gasteiz, 1999ko urriaren 27a) saskibaloi jokalaria da, Araski AES taldean aritzen dena.

## Ibilbidea

* 2016- : Araski AES
* Datuak: Q28872350
# María Mercedes Cagigas Amedo

María Mercedes Cagigas Amedo (Colindres, Kantabria, 1979ko abuztuaren 15a) kantabriar errepideko txirrindulari ohia da. Espainia ordezkatu zuen 1997 eta 2005 bitartean Errepideko Txirrindularitzako Munduko Txapelketan. Bere talde profesionala Bizkaia-Durango izan zen 2005-2006 denboraldietan.

## Txirrindulari ibilbidea

Bere entrenatzaile pertsonala Matias Cagigas Fernández izan zen. 1996an, Espainiako Errepideko Junior Txapelketa irabazi zuen, eta, horri esker, Munduko Junior Txapelketak erlojuaren kontrako espezialitatean lehiatu eta seigarren postua lortu zuen. Hurrengo urtean, Espainiako Txapelketan irabazi zuen ibilbideko eta erlojuaren kontrako espezialitateetan, eta, beraz, Munduko Txapelketan aukera izan zuen, erlojupekoan hirugarren postua eta errepidean bosgarrena.
1998an, Munduko Juniorren Txapelketara itzuli zen, eta erlojupekoan 34.a sailkatu zen, eta berriz ere, bosgarrena errepidean.
2000. urtean Olinpiar Jokoak jokatu eta 48. postua lortu zuen, 3 ordu, 28 minutu eta 29 segundoko denboran. 2002an, hirugarrena izan zen Espainiako Errepideko Txirrindularitza Txapelketan, Arantzatzu Azpirozen eta Anna Ramírezen atzetik. 2004an, erlojupekoan hirugarren postua lortu zuen Espainiako Txapelketan. 2004ko Errepideko Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, 30. postua lortu zuen. 2005eko Errepideko Txirrindularitzako Munduko Txapelketan ez zuen amaitu lasterketa. Urte berean, Espainiako Txirrindularitza Koparen buru izan zen, Roldán Sariketa irabazi ondoren, baina azkenean Alicia Palop titulua esleitu zitzaion.

## Emaitzak

* 1996
** 1. postua, Txapelduna, Errepideko Espainiako juniorrean
* 1997:
** 3. postua Erlojupeko Munduko Junior Txapelketan
** 1. postua, Txapelduna, Espainiako Errepideko junior txapelketan
** 1. postua, Txapelduna, Espainiako Erlojupeko junior txapelketan

## Erreferentziak

* ↑ «Olympedia – María Mercedes Cagigas» www.olympedia.org (Noiz kontsultatua: 2023-07-05).
* ↑ Maria Mercedes Cagigas Amendo. procyclingstats.com.
* ↑ Maria Mercedes Cagigas Amendo. Comité Olímpico Español.
* ↑ LINEA – FEMINAS JUNIORS / JUVENILES. Real Federación Española de Ciclismo.
* ↑ Mercedes Cagigas, bronce. Diario El País 8 de octubre de 1997.
* ↑ Ciclismo - Maria Mercedes CAGIGAS AMEDO. los-deportes.info.
* ↑ Mercedes Cagigas. sports-reference.com.
* ↑ Maria Mercedes Cagigas Amendo. sitiodeciclismo.net.
* ↑ Mercedes Cagigas nueva líder de la Copa de España de ciclismo femenino al imponerse en solitario en el Trofeo Roldán. esciclismo.com 30 de mayo de 2005.

## Kanpo estekak

* María Mercedes Cagigas Amedo - ProCyclingStats
* Profila Procyclingstats.com-en
* Datuak: Q19877476
# María Martín Escudero

María Martín Escudero (Portugalete, Bizkaia, XX. mendea) bizkaitar dantza klasikoko dantzaria da. 2013an Dantza eta Hezkuntzako Sari Nazionala jaso zuen ikasleen errendimendu akademikoagatik. 2016 urtean Espainiako Balet Nazionaleko dantza-taldean hasi zen.

## Biografia

Dantza klasikoan hasi zituen ikasketak Santurtziko (Bizkaia) Aiko Estudioan. Dantza Klasikoko ikasketak Donostiako Goi Mailako Musika eta Dantza Kontserbatorioan (1993-2002) egin zituen. Dantza garaikidearen prestakuntzarekin jarraitu zuen Bilbon, Bego Krego, Matxalen Bilbao eta Blanca Arrietarekin, eta Londres, New York eta Luxenburgon besteak beste.
M.E.C.ren beka izan zuen. 2004an, Bruselan (Belgika) jarraitu zuen, besteak beste, Iñaki Azpillaga, Joanne Leighton, Jason Beechey, Germán Jáuregui eta Marielle Moralesekin.

## Dantzari ibilbidea

Hainbat konpainiatan aritu zen dantzari: Mala Hierba (Brusela), La Dinamika (Bilbo) “Tira del hilo” eta “Animaliak”, Cía konpainietan aritu zen dantzari. Matxalen Bilbao “Haiku”, Cía. Organik χ-Antzerkia “Malditas” eta “In corpore sano”. Krego-Martin Danza konpainiarekin BAD 2011 Jaialdian, “Así y restar” saioan. “Bilbao-Bilbao” (2010), Cía. Ester Forment (Bartzelona), besteak beste. Gainera, koreografo eta dantzari gisa parte hartu du Maspalomasko Lehiaketa Koreografikoan (V. eta X. edizioa) eta Madrilgo Lehiaketa Koreografikoan.
2011n, Krego-Martin Danza konpainia sortu zuen, Bego Kregorekin batera. 2013ko martxoan, Eusko Jaurlaritzak diruz lagundutako “Spaceko Zarama” familia-dantzako ikuskizuna estreinatu zuten.
Mariemmako Errege Kontserbatorio Profesionalean amaitu zituen ikasketak, eta ohorezko aipamena lortu zuen. Koreografia eta interpretazioaren espezialitateko prestakuntza zabaldu zuen, Madrilgo María de Ávila kontserbatorioan.
Aída Gómezen konpainian hasi zen dantzari profesional gisa, Almas, Permíteme Bailarte eta Carmen ikuskizunetan. Compañía Ibérica Danza, Compañía Sangre y Raza eta Paloma Gómezen konpainian jarraitu zuen, Antonio Pérez, Carlos Vilán, Dani Doña, José Antonio, Manuel Díaz eta Manuel Liñán koreografiek sortutako koreografiak interpretatzeaz gain.
2016ko irailean, Espainiako Balet Nazionaleko Dantza Taldean sartu zen, Antonio Najarroren zuzendaritzapean.

## Sariak eta aintzatespenak

* Dantza eta Hezkuntzako Sari Nazionala ikasleen errendimendu akademikoari. Arte eta lanbide ikasketak, Dantza modalitatean, 2013an.
* Madrilgo IX. Dantza Maratoiko lehen saria.
* VI. Nazioarteko Dantza eta Arte Eszenikoen Lehiaketan, ADEA Alcobendasen (Madril).

## Erreferentziak

* 1 2 3 BIOGRAFIAS – KREGO-MARTIN DANZA. .
* ↑ Maria Martin y Judit Ruiz Onandi | Ripollesdansa - MicroFestival de Dansa d'autor a Ripoll. .
* ↑ admin. «KREGO-MARTÍN DANZA» Lekuz Leku 2019.
* ↑ «IX Circuito de Danza Contemporánea - HABE - Gobierno Vasco - euskadi.eus» www.habe.euskadi.eus.
* 1 2 3 4 5 6 Administrador. «María Martín - Ballet Nacional de España» balletnacional.mcu.es.
* ↑ «Aída Gómez y su Compañía dan vida a 'Almas' en el Castillo de Niebla» www.efe.com.
* ↑ «Aída Gómez - Producciones» aidagomez.es.
* ↑ «Aída Gómez - Producciones» aidagomez.es.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64578244
# Montardo

Montardo edo Montarto Ekialdeko Pirinioetako eta Kataluniako mendia da, Arango haranako (Lleida) eskualdean kokatutakoa.

## Abiapuntuak

* Restancako aterpetxetik 2 ordu eta 30 min.
* Estany Negreko aterpetxetik 2 ordu eta 30 min.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3176503
* Multimedia: Montardo / Q3176503
# Montara (Kalifornia)

Montara Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Mateo konderrian dago, Kalifornia estatuan. 2.909 biztanle ditu, 10,044671 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* San Mateo konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2682480
# Montaquila

Montaquila Italiako udalerri bat da. Iserniako probintzian kokatuta dago, Molise eskualdean. 2.280 biztanle ditu, 25,45 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Montaquilak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Filignano Pozzilli Monteroduni Colli a Volturno

## Kanpo estekak

* Datuak: Q279294
* Multimedia: Montaquila / Q279294
# Montargis kantonamendua

Montargis kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Loiret departamenduan dago, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Guztira 9 udalerri ditu eta Montargis da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1310523
# Montappone

Montappone Italiako udalerri bat da. Fermoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. 1.541 biztanle ditu, 10,41 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Montapponek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Massa Fermana Montegiorgio Falerone Monte Vidon Corrado Sant'Angelo in Pontano Loro Piceno

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59238
* Multimedia: Montappone / Q59238
# Montardon

Montardon Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q748025
* Multimedia: Montardon / Q748025
# Mursal Nabizada

Mursal Nabizada — paxtuneraz: مرسل نبی زادہ‎ — (Nangarhar probintzian, Afganistan, 1990eko hamarkadan - Kabul, Afganistan, 2023ko urtarrilaren 15a) afganistandar emakume politikari eta parlamentaria izan zen. Afganistango Asanblada Nazionaleko kide izandakoa, talibanen erregimenarekin oso kritiko azaldu zen.

## Bizitza

Afganistango Nangarhar probintzian jaio zen 1990eko hamarkadan. Afganistango Asanblada Nazionaleko kide zen 2021eko abuztuan talibanek boterea indarrez berreskuratu zuten arte.
Asanbladatik kanporatua eta mehatxupean bizi zela, Mursalak herrialdetik ihes egiteari uko egin zion eta Kabulen bizitzen jarraitu zuen. Hori ez ezik, talibanen erregimenarekin kritiko azaltzen jarraitu zuen. 2023ko urtarrilaren 15an ezezagun batzuek hil zuten, tiroz, bere etxean indarrez sartu ondoren. Mursalaz gain, erasoan bere bizkartzainetako bat ere hil egin zuten eta bi pertsona zauritu zituzten: Mursalaren neba eta beste bizkartzain bat.

## Erreferentziak

* 1 2 Rey Gorraiz, Uxue. (2023-01-16). «Talibanek boterea berreskuratu ondoren hiriburuan jarraitu zuten emakumezko parlamantari bakarretako bat hil dute, tiroz» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-01-16).
* 1 2 3 (Ingelesez) «Mursal Nabizada: Gunmen kill former Afghan MP at home in Kabul» BBC 2023-01-16 (Noiz kontsultatua: 2023-01-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q116214700
# Murshidabad barrutia

Murshidabad barrutia Indiako barruti bat da, Malda dibisioan, Mendebaldeko Bengala estatuan. 7.103.807 biztanle ditu 5.324 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Sahebganj barrutia Birbhum barrutia Purba Bardhaman district $^{(en)}$ Nadia barrutia Malda barrutia Pakur barrutia Chapai Nawabganj $^{(en)}$ Rajshahi District $^{(en)}$

## Ikus, gainera

* Mendebaldeko Bengala

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1546240
* Multimedia: Murshidabad district / Q1546240
# Murrysville (Pennsylvania)

Murrysville Pennsylvaniako udalerri bat da. Westmoreland konderrian kokatua dago. 2010ean 20.079 biztanle zituen, 95,41 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Westmoreland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1183898
* Multimedia: Murrysville, Pennsylvania / Q1183898
# Murs-et-Gélignieux

Murs-et-Gélignieux Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q676079
* Multimedia: Murs-et-Gélignieux / Q676079
# Murska Sobota

Murska Sobota (ˈmúːɾska ˈsóːbɔta ahoskatua, alemanez: Olsnitz, hungarieraz: Muraszombat), Esloveniako hiria da, Mura eskualdeko hiri handiena. 2012ko erroldaren arabera 11.679 biztanle ditu.

## Geografia

Eskualde osoari bezala, hiriari ere izena ematen dion Mura ibaiaren ertzean kokaturik dago.

## Historia

Mendeetan zehar Hungariako Erresumaren barnean egon zen, Vas konderrian. 1918an Austria-Hungariako Inperioa desegin zenean Prekmurjeko Errepublika sortu zen baina 1919an Jugoslaviako Erresumaren barnean gelditu zen, Erresuman iparralderen kokaturik zegoen herria zen.
Bigarren Mundu Gerran Hungariarrek hartu zuten 1941 eta 1944 artean eta ondoren naziek okupatu zuten hiria. Hauek hiriko juduen komunitatea hartu eta Auschwitzera eraman zuten.
1991ko Independentzia Gerran hiria bonbakatua izan zen. 2010an Holokaustoaren oroitzapenerako Esloveniako lehenengo monumentua eraiki zen bertan.

## Ondasun nabarmenak

* San Nikolas katedrala: XIV mendean eraiki zen katedrala baina 1912an gaur egungo elizak ordezkatu zuen.

## Iruditegia

* San Nikolas katedrala.
* Soboški gaztelua.

## Hiri senidetuak

* Ingolstadt (Alemania)
* Bethlehem (Pennsylvania) (AEB)
* Paraćin (Serbia)
* Körmend (Hungaria)
* Podstrana (Kroazia)
* Turnov (Txekia)

## Kanpo estekak

* (Eslovenieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q15899
* Multimedia: Murska Sobota / Q15899
# Mursili I.a

Mursili I.a (Mushilish), hititen erregea izan zen Hattusili I.a hil ondoren, K.a. 1620 eta K.a. 1590 bitartean.
"Hatusiliren Aieneak" izeneko aurkitutako dokumentu baten arabera dakigunez, Hattusilik bere biloba Mursili aukeratzen du bere seme esker txarrekoaren ordez, hititar inperioko tronuaren oinordeko bezala.
Hiri-estatuen konfederakuntza batzen zituzten zertxobait ahulak ziren loturak estutu zituen, eta hauek, hititar inperioan barneratu zituen, Ekialde Ertaineko hirugarren indarra izateraino, Babilonia eta Egiptoren ondoren. Hedatze politika jarraitu zuen hurritak garaitu eta Alepoko erresuma suntsituz, azken honetan, bere aitona Hattusilik huts egin zuelarik. Babiloniaren aurkako eraso bat egin zuen K.a. 1595ean. Baina argi zegoen Mursilik ezingo zuela inperioko hiriburu zen Hattusasetik 2.000 kilometrotara zegoen hiri bat ezingo zuela mantendu, eta, are gutxiago, inperioan barneratu. Eraso honek, amoriarren dinastiaren amaierarekin bat egin zuen, dinastia honetako azken erregea, Samsu-Ditana izan zelarik. Gertaera hau, Mursiliren espedizioaren ondorio edo halabehar hutsa izan ote zen ez da ezagutzen.
Kanpaina amaitu ondoren, Mursili Hattusasera itzuli zen. Handik gutxira, K.a. 1590ean, bere koinatu Hantil I.a buru zen konplot baten biktima bezala hil zen, Hantil bera, hititar errege berri bihurtu zelarik.

## Familia

Zuhaitz genealogikoa :
Q695778?
Marattisz
Mursili I.a
Hattusili I.a
Hastajaras
Hayastar :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q222536
# Menheniot

Menheniot, kornubieraz: Mahynyet, Ingalaterrako Kornualles konderriko parrokia zibil eta herri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1953000
* Multimedia: Menheniot / Q1953000
# Menhir

Menhirra, zutarria edo iruinarria lurrean zutik jarritako harri luze batez osaturiko Antzinaroko monumentu megalitikoa da, bereziki Europa Mendebaldean agertzen dena. Bakarrik ager daitezke, monolito moduan, nahiz beste zutarriekin batera egitura konplexuak osatuz eta beste monumentu megalitiko handiagoen elementu osagarri handi moduan.

## Etimologia

Menhir hitza bretainieratik dator, maen (harria) eta hir (luzea) hitzetatik.

## Zenbait menhir ikusgarri

* Spellenstein (En Rentrisch) (Alemanian): 5 metroko garaiera du.
* The Géant di Manio (Carnac) (Frantzian): 6,5 metroko altuera du. Bretainian dago.
* Co Corkekoa, Millstreet eta Ballinagree artean, Irlandan

### Menhirrak Euskal Herrian

* Arribirilleta, Bergara, Elgoibar eta Soraluze artean.
* Bustitzako zutarria, Mendaurreko magalean.
* Etenetako zutarria, Adarra mendiaren magalean dago.
* Iruñarri, izen bereko mendian dago. Malerreka eskualdeko Eratsun udalerrian.
* Kurtzeganeko zutarria. Orozkon, Bizkaian. 5,4 metro luze. Euskal Herriko altuena.
* Mugarriluzeko zutarria. Hau, Elgeako mendilerroan dago.
* Saltarri, Aralar mendilerroaren alde gipuzkoarrean, lurrean etzanda dago.
* Sekillagako zutarria Mugarriluzekoa bezala, Elgeako mendilerroan dago.
* Txoritokieta zutarria, Gipuzkoan.
* Zorrotzarri zutarria Peru-Aitz mendiaren oinean.

## Kondaira

Euskal Herriko kondairetan, zutarriak jentilek, Errolan eta Sanson erraldoiek botatako harriak dira askotan.

## Fikzioa

Asterixen istorioetan Obelix modu ezaugarritsuan agertzen da zutarri bat bizkarrean duela. Halaber, "Obelix eta Konpainia" istorioan menhirren salerosketa argudioaren ardatz nagusia da. Zesarren plan ezkutu baten arabera merkataritza jarduera egiten du galiarrekin Erromak herrixka bereganatu ahal izateko, porrot egingo duen arren.

## Iruditegia

* Jaizkibel mendiko zutarria.
* Arribiribilleta zutarria. Bergara, Elgoibar eta Soraluze artean.
* Buztitza lepoko zutarria. Mendaurreko magalean.
* Etenetako zutarria eta harrespila, eta atzealdean Adarra mendia.
* Iruñarri mendiko zutarria, Eratsun, Malerreka. Nafarroa.
* Kurtzeganeko zutarria. Orozkon, Bizkaian. 5,4 metro luze. Euskal Herriko altuena.
* Mugarriluzeko zutarria, Elgeako mendilerroan.
* Saltarri, Aralar mendilerroaren alde gipuzkoarrean, lurrean etzanda dago.
* Sekillagako zutarria lurrean datza.
* Txoritokietako zutarria.

## Ikus, gainera

* Mugarri
* Harrespil
* Trikuharri
* Hilarri

## Kanpo estekak

* www.menhires.blogspot.com bloga
* Datuak: Q193475
* Multimedia: Menhirs / Q193475

## Bibliografia

* Peñalver, Xabier (1983): «Estudio de los menhiren de Euskal Herria». Munibe, 35. Donostia: Aranzadi zientzia elkartea. 355-450 or.
# Meniaylovita

Meniaylovita haluro motako minerala da eta chukhrovita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Meniaylovita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca4[(SO4)(SiF6)(AlF6)]F * 12H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Meniaylovite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Menidia extensa

Menidia extensa Menidia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinopsidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Menidia extensa», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.

## Ikus, gainera

* Menidia
* Atherinopsidae

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q6412583
* Espezieak: Menidia extensa
# Mertzon (Texas)

Mertzon Texasko hiri bat da. Irion konderrian kokatua dago. 2010ean 781 biztanle zituen, 3,94 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Irion konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q982533
* Multimedia: Mertzon, Texas / Q982533
# Meru (argipena)

Meru izenak hainbat adiera du:
* Meru, arrain izen bezala, euskara batuan, mero; espezie hauen kasuan bezala:
** Mero zuria
** Mero beltza
* Meru mendia, Budismoaren kosmogoniako mendi sakratu mitikoa.
* Meru tontorra, Himalaiako mendia (6.660 m), eta mendi honetarako igoera bat dokumentatzen duen filma:
** Meru (filma), 2015ekoa.
* Meru mendia (Tanzania), Afrikako mendia (4.566 m)
* Méru, Frantziako udalerria, Méru kantonamenduan dagoena, Oise departamentuan.
# Meru mendia

    Artikulu hau mendi mitikoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Meru (argipena)».
Meru (sanskritoz मेरु) bost tontorreko mendi sakratua da kosmogonia budista, jain eta hinduan, eta unibertso fisiko, metafisiko eta espiritual guztien erdigunetzat jotzen dena.
Tenplu budista, jain eta hindu asko eraiki dira Meru mendiaren irudikapen sinboliko bezala.
Tibetarren ustez, Meru mendia Kailash mendia bera da (Tibeten kokatua dagoena).

## Izena

Etimologikoki, mendiaren berezko izena Meru mendia (Pāli Meru) da, zeinari gehitu dakiokeen su- onespenezko aurrizkia, honen emaitza delarik "Meru bikaina" edo "Meru miragarria". Horrela, beste izen batzuk ere hartzen ditu, hala nola Sumeru, Sineru edo Mahāmeru.
Beste hizkuntza batzuetan honela izendatzen da:
* birmanieraz: မြင့်မိုရ် (Myinmo)
* txineraz: 須彌山 (Xūmíshān)
* japonieraz: 須弥山 (Shumisen)
* kanbodieraz: ភ្នំព្រះសុមេរុ (Phnom Preah Someru) edo (Phnom Preah Somae)
* koreeraz: 수미산 (Sumisan)
* paliz: Sineru
* tamileraz: மகா மேரு மலை
* tibeteraz: ཪི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་
* malabareraz: മഹാമേരു പർവ്വതം
* kannadaz: ಮೇರು ಪವ೯ತ
* teluguz: మేరు పర్వతం

## Hindu kosmogonia

Hindu batzuentzat, Meru mendia 109 tontorrez osatuta dago, hauen artean garaiena Kailāsh mendia delarik (Shiva jainkoaren bizilekua). Testu epiko batzuen arabera (Mahābhārata 3.503 eta 3.1697, Harivilās eta Rig-veda 3.4.44 eta 3.4.27) Kailash mendia Himalaian aurkitzen da. Meru mendiaren gainontzeko tontorretan, 33 milioi jainko bizi dira, horien artean Vishnu eta Brahma.
Hinduismo tradizionalarentzat aldiz, Meru mendiak 450.000 km garai (konparazioz, Lur planetak 12.800 km diametroa du), Kono-enbor itxura oso luzea du, tontor bakarrarekin, eta Eurasiaren erdian dago (Jambudvipa kontinentean), beharbada Pamir ordokian.

### Esnezko itsasoaren irabiaketa

Behin, Meru mendia bere tokitik eramana izan zen, eta Kurma (Vishnuren dortoka haragitzea) jainkoaren oskol gainean egokiro jarria, eta jainko eta deabruek esnezko itsasoa irabiatzeko erabili zuten, hilezkortasunaren nektarra lortzeko asmoz.

## Erreferentziak

* ↑ Huntington, John. (2003). The circle of bliss : Buddhist meditational art. Serindia Publications ISBN 1932476016. OCLC .52430713.
* ↑ Mount Sumeru. (Noiz kontsultatua: 2019-08-17).
# Meruelo

Meruelo Kantabriako udalerria da. 2005ean 1.232 biztanle zituen eta 17 km²-ko azalera du.

## Herriak

* San Bartolomé de Meruelo.
* San Mamés de Meruelo.
* San Miguel de Meruelo (Herriburua).

## Demografia

Bilakaera demografikoa :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2009 |
| 849 | 804 | 1.001 | 1.200 | 1.426 | 1.144 | 1.174 | 1.016 | 833 | 1.055 | 1.121 | 1.652 |

## Ondarea

* Casona de Meruelo, San Mamés de Merueloko herrian.

## Ikus, gainera

* Kantabriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q782938
* Multimedia: Meruelo / Q782938
# Meru mendia (Tanzania)

    Artikulu hau Tanzaniako mendiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Meru (argipena)».
Meru mendia Kilimanjarotik mendebalderantz 70 kilometrotara sumendi aktiboa da, Tanzaniako Arusha eskualdean kokatuta. Orain 4.566 metro ditu baina duela 8.000 urteko erupzioan dezente galdu zituen. Meru geruza-sumendiaren azken erupzioa 1910ko urriaren 26tik abenduaren 22ra jazo zen.
Lehenengo igoera 1904an Fritz Jägerrek egin zuen.
Mendia zenbait izen izan ditu: ohikoa Meru mendia da; ofiziala, Socialist Peak Tanzania estatu sozialista zela jarria baina egun gutxi erabilia. Black Mountain eta Ol Doinyo Orok ezizenaz ere ezagutua da..

## Ikus, gainera

* Afrikako geografia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q309098
* Multimedia: Mount Meru / Q309098
* ↑ (Ingelesez) Smithsonian Institutua
# Meru tontorra

    Artikulu hau Himalaiako mendiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Meru (argipena)».
Meru tontorra, ingelesez: Meru Peak, Himalaiako mendikateko mendi bat da, Indiako Uttarakhand estatuan eta Garhwal banaketan. 6.660 metroko garaiera du.
Mendia berez hiru tontorrez osatua dago, Hegokoa (6.660 metro), Erdikoa (6.310 metro) eta Iparrekoa (6.450 metro). Bi garaienak igoera zailagoa duen Erdikoa baina aurretik igo ziren, eta Erdikoa berriz, 2001ean Valery Babanov errusiar mendizaleak lehenbizikoz bakarka.
* Datuak: Q2586260
* Multimedia: Meru Parbat / Q2586260
# Montrose udalerria, Lee konderria (Iowa)

Montrose udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Lee konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.622 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Montrose udalerriak 631 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 29.075 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10794651
# Montrose (Pennsylvania)

Montrose Pennsylvaniako borough bat da. Susquehanna konderrian kokatua dago. 2010ean 1.617 biztanle zituen, 3,30 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Susquehanna konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1184867
* Multimedia: Montrose, Pennsylvania / Q1184867