OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Karl Lagerfeld

Karl Otto Lagerfeld (Hanburgo, 1933ko irailaren 10a - Neuilly-sur-Seine, 2019ko otsailaren 19a) alemaniar jostuna izan zen.
1952an, Parisera joan zen ikastera, eta hamasei urte zituela lortu zuen lehen saria nazioarteko diseinu-txapelketa batean, Yves Saint Laurentekin berdindurik. Orduan, ikasketak utzi, eta Pierre Balmainen laguntzaile gisa hasi zen lanean. 1958an, Jean Patou ospetsuaren estilista bilakatu zen, baina berehala hasi zen bere kasa lanean, besteak beste, Valentino, Chloé eta Erromako Fendi moda-etxeetarako modeloak sortzen. 1983an, Chanel etxekoek kontratatu zuten, Coco sortzaile mitikoa hil zenetik gainbehera zetorren enpresa suspertu eta indarberritzeko. Lagerfelden eskutik, Chanel enpresa pixkanaka indar hartzen hasi zen, 1980ko hamarkada horretan moda frantsesaren euskarrietako bat bilakatu zen arte. Estilista-lan horietatik kanpo, bere enpresa sortu eta KL izeneko lehen prêt-à-porter bilduma aurkeztu zuen 1984an. 1986an, Frantziako goi-mailako joskintzaren saririk ospetsuena, Urrezko Titarea, lortu zuen, eta, hurrengo urtean, argazkilaritzan hasi zen, berak sortutako jantziei buruzko erreportajeak eginez. Goi-mailako jantzi-bildumak diseinatzeaz gainera, antzerki, opera eta zinemarako jantziak ere egin zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q76716
* Multimedia: Karl Lagerfeld / Q76716
# Karl Kasiel Blitz

Bere benetako izena Karl Kasiel Blitz (Czernowitz –egun Ukrainan dagoen Txernivtsi-, 1897 – Australia, 1985eko uztailaren 13a) zen, baina gerra ondoren bere izenari kutsu alemanarra kendu nahian, Charles K. Bliss bezala ezagutzera eman zuen. Ingeniari kimikoa eta semiologoa, ikerlari honen biografia benetako nobela izan zen: Naziek Austria okupatu zutenean atxilotua izan zen, nazien konzentrazio-zelaiak ezagutu zituen preso egon baitzen, handik ihes egin zuen, Britania Handira joan zen eta handik Shangaira. Ekialdean mandarinera ezagutu zuen eta horrek nazioarteko hizkuntza bat sortzeko ideia eman zion. Horretan Gottfried Wilhelm Leibnizek 1679an azaldutako lengoaia sinboliko bat sortzeko beharrari buruzko iritziak izan zituen kontutan. Bere izena daraman sistemaren lehenengo sinboloak 1942an asmatu zituen. Gai horretaz argitaratu zuen lehenengo liburua Australian agertu zen, 1949an. Eredu hori jarraituz Bliss sinboloak, nahiz eta bere egileak beste asmoarekin sortutakoak izan, egun komunikatzeko arazoak dituzten pertsonekin mundu osoan erabiltzen dira. Sistemaren erabileran aldaketa hori Kanadan hasi zen, Toronton, 1971an. Aurkinkuntza horren haritik Blissymbolics Communication International (BCI) erakundea sortu zen. Instituzio berri horren helburua sistema honen erabilpena mundu osoan bultzatzea eta, aldi berean, sistemak bere unibertsaltasuna gal ez zedin, sortzen diren piktograma eta kontzeptu berrien galbahe lana egitea.

## Charles Blissen liburuak

* International Semantography: A Non-Alphabetical Symbol Writing Readable in All Languages. A Practical Tool for General International Communication, Especially in Science, Industry, Commerce, Traffic, etc. and for Semantical Education, Based on the Principles of Ideographic Writing and Chemical Symbolism. Sydney: Institute of Semantography, 1949.
* Semantography-Blissymbolics: A Simple System of 100 Logical Pictorial Symbols, Which can be Operated and Read Like 1+2=3 in All Languages... Sydney: Semantography-Blissymbolics Pubs, 1978.
* Semantography and the Ultimate Meanings of Mankind. Sydney: Institute for Semantography, 1955.
* The Blissymbols Picture Book (Hiru liburuki). Coogee: Development and Advisory Publications of N.S.W. for Semantography-Blissymbols, 1985.
* The Story of the Struggle for Semantography: The Semantography Series, Nos.1-163. Coogee: Institute for Semantography, 1942-1956.
* Bliss, C.K. & McNaughton, S., Mr Symbol Man: The Book to the Film Produced by the National Film Board of Canada and Film Australia (Bigarren argitalpena). Sydney: Semantography (Blissymbolics) Publications, 1976.
* Bliss, C.K. (& Frederick, M.A. illus.), The Invention and Discovery That Will Change Our Lives. Sydney: Semantography-Blissymbolics Publications, 1970.

## Bibliografia

* : Casilda Elorriaga del Hierro: Zerez eginda dago komunikazioa?. Zarautz: Dakit, 2002. Sarean: https://web.archive.org/web/20071020143340/http://www.dakit.eu/Berbala-ez.pdf

## Kanpo estekak

* Charles Blissen biografia.

## Erreferentziak

* ↑ [Casilda Elorriaga, 37 or.]
* Datuak: Q112877
# Karl Kautsky

Karl Kautsky (Praga, 1854ko urriaren 16a - Amsterdam, 1938ko urriaren 17a) alemaniar politikari eta idazlea izan zen.
Vienako Unibertsitatean egin zituen ikasketak. Austriako Alderdi Sozialistaren kide egin zen Vienan. 1880an Zuricha joan zen, eta Eduard Bernstein ezagutu zuen. Londresa jo zuen gero, eta Friedrich Engelsen idazkari izan zen. 1881ean Stuttgarten Neue Zeit sortu zuen, Alemaniako Alderdi Sozialdemokrataren aldizkari ofiziala. 1887an Alemaniatik bidali zuten eta Londresa itzuli zen; Londresen Marx´ oekonomische Lehren argitaratu zuen (1887), dotrina marxisten eskuliburua. Alemaniara itzuli eta 1891n Erfurteko estatutua idatzi zuen, marxismo iraultzailearen alde eta kolaborazionismoaren eta errebisionismoaren kontra. 1903az gero erdiko joera aldeztu zuen, legez kanpoko ekintzen eta ekintza iraultzaileen aldeko zen ezkerraren kontra. 1904tik 1910ra bitartean, Marxen Das Kapital obraren azken atala argitaratu zuen. Lehen Mundu Gerran ez zuen jokabide garbirik agertu. Parlamentuan gerra-kredituen alde eman zuen botoa; gero bakezaletzat agertu zuen bere burua, eta boltxebikeen iraultzaren aurkako. Joera horrek talde komunistetatik aldendu zuen. Naziek aginpidea hartu zutenean, Vienara erbesteratu behar izan zuen, baina 1938an alemaniarrek atxilotu zuten. Askatu zuten, eta Amsterdamera jo zuen babes bila. Han hil zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q76586
* Multimedia: Karl Kautsky / Q76586
# Karl Lachmann

Karl Konrad Friedrich Wilhelm Lachmann (1793ko martxoaren 4a - 1851ko martxoaren 13a) filologo alemaniarra eta grekolatindar, bibliko eta germaniar testu klasikoen editorea izan zen.
Filologo honen izena aipatu egiten da testu kritikako eskuliburuetan, testu zaharren edizioaren metodologiari egindako ekarpenengatik.

## Metodologia

Karl Lachmannek testu zaharren edizio egokiak egiteko metodologian hobekuntza batzuk proposatu zituen, eta oraindik ere gogoan hartzen dira.
Lachmannen metodoaren arabera, recensioak eraman behar du archetypus edo arketipo deitutakora, gehienetan transliterazio garaian kokatua dagoena, eta eskuizkribuen erkaketak jatorrizko irakurketa sinesgarririk ez badu, orduan bakarrik beharrezkoa da emendatioa. Lachmannen irizpide askoz mugatuagoa eta zientifikoagoa zen aurretik egon ziren humanista italiarrena baino, haiek behin eta berriro erabiltzen zuten emendatio ope ingenii, emendatio beren judizioaren arabera egiten zuten eta emendatio horren erabilera oso zabala egiten zuten .
Lachmannen metodoa, oso modu eskematikoan: testu zahar baten (X testua; archetypus) hiru ale zahar bakarrik aurkituz gero: A alea, B alea eta C alea; baldin B alea eta C alea berdin-berdinak direla ikusten bada (B=C), ezagutzen diren hiru aleak erabiliko dira X testua "berreraikitzeko". Hiru ale horiek, baina, balio desberdina izango dute berreraikitze lanetan: A aleak, berreraiketa egiterakoan, % 50 balioko du; eta beste bi aleek % 25 bakoitzak.
    Demagun B aleari 7. orrialdea falta zaiola, A aleari 11. orrialdea eta C aleari 14. orrialdea. Falta diren orrialde horiek berreraikitzerakoan: 7. orrialdea (A %50 eta C %50); 11. orrialdea (B %50 eta C %50, baina B=C); 14. orrialdea (A %50 eta B %50).
Filologoen betiko ahalegina izaten da aleen arteko desberdintasunak oso ondo aztertzea eta erroreak, erratak, kopiatzaileek txarto egindako zuzenketak, etab. identifikatzea. Edizio kritikoetan X alearen jatorrizko forma ematen saiatzen dira filologoak eta egungo irakurleentzat jakingarri izan daitezkeen oharrak gehitu ohi dira.
Lachmannek metodo hau garatu zuen poeta latinoen edizioak prestatzerakoan, eta metodoa hobetu zuen Bibliako Itun Berriko eskuizkribuen azterketan, 1831n bere edizioan. Edizio horretan textus receptus delakoa sinesgarritasunik gabe utzi zuen. Lachmannen Iliadari buruzko ekarpenak (1837-1843) liburuak eragin handia izan zuen Homerori buruzko ikerketetan, nahiz eta bere garaian Lachmannek ateratako ondorioak gaur egun zaharkituta geratu diren.

## Bibliografia

* (Gaztelaniaz) Blecua, Alberto (1990). Manual de crítica textual. Castalia. ISBN 84-7039-413-4.

## Ikus, gainera

* Edizio kritiko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q213662
* Multimedia: Karl Lachmann / Q213662
# Karl Landsteiner

Karl Landsteiner (Baden bei Wien, Vienatik hurbil, Austria-Hungariako Inperioa, 1868ko ekainaren 14a - New York, AEB, 1943ko ekainaren 26a) jatorri austriarreko Estatu Batuetako sendagilea izan zen.

## Biografia

Vienako Unibertsitateko irakaslea zen. Oinarrizko odol taldeak aurkitu zituen 1901. urtean. Estatu Batuetara jo zuen ondoren, eta 1941. urtean Rh faktorea aurkitu zuen. The Specificity of Serological Reactions obra eman zuen argitara 1936an. Medikuntzako Nobel saria jaso zuen 1930ean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q84405
* Multimedia: Karl Landsteiner / Q84405
# Karl Liebknecht

Karl Liebknecht (Leipzig, Alemania, 1871ko abuztuaren 13a - 1919ko urtarrilaren 15a) politikari sozialista alemaniarra eta Alemaniako Alderdi Komunistaren sortzaileetako bat izan zen.

## Biografia

Aita Wilhelm Liebknecht iraultzailea izan zuen, Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata (SPD) sortu zuenetako bat. Aita kartzelan, haurtzaroa miseria gorrian izan zuen eta ez zuen eskolaratzerik izan. Hala ere, Karlek bere kasa ikasi zuen, alderdiak unibertsitatea ordaindu zion arte. Zuzenbidea eta Ekonomia ikasi zituen eta sozialistekin aritu zen gazte-gaztetatik.
Soldadutza egin eta gero Zuzenbidea ikasten hasi zen Westfalian. Nekazari talde bat defendatu zuen, Alemanian komunismoa ezarri nahi zutela-eta. SPD-ko kide, 1907an Stuttgarten Gaztedi Sozialisten Erakundeen Nazioarteko Batasuna sortu zuen eta Militarismoa eta anti-militarismoa liburua idatzi zuen. Atxilotu egin zuten eta 1908an, kartzelan zegoen bitartean, eserlekua lortu zuen Prusiako diputatu ganberan eta 1912an Reichstagerako hautatu zuten.
Lehen Mundu Gerra hasi zenean, Alemaniak parte hartzearen kontra agertu zen eta politiko askorekin haserretu zen, bere alderdi berekoak zirenekin eta guzti. Armadara joan beharrean izan zen eta lurperatze lanetan aritu beharra izan zuen errusiar frontean. Sekulako trauma eragin zion lanbide honek eta lizentziatu egin zuten horregatik.
Rosa Luxemburg eta Clara Zetkin ezagutu zituen eta SPDren talde erradikalenari eman zien hasiera: Espartakisten Ligari. Liebknecht-ek idatzitako artikulu batzuetan Espartaco ezizena erabili zuen sinatzeko eta hortik datorkio izena taldeari.
Bere alderdikoekin haserre, 1916ko urtarrilaren 1ean bota egin zuten SPDtik.
Gerraren aurkako manifestazio batean atxilo hartu zuten Rosa Luxemburg-ekin batera eta, traizio salaketen aurrean, bi urtetarako bortxazko lanak egotzi zizkioten.
1918an Alemanian Azaroko Iraultza lehertu zen eta Liebknecht askatu egin zuten iraultzaileak baretzearren. Baina gutxiengo bat zen bere taldea eta gehienek SPDkoak ziren. Orduantxe, Rosa Luxemburg eta beste erradikal batzuekin batera, sortu zuten Alemaniako Alderdi Komunista.
1918ko azaroan Weimar Errepublika aldarrikatu zenean, Friedrich Ebert sozialdemokratak osatu zuen behin-behineko gobernua. Liebknecht ez zegoen ados eta Altxamendu Espartakista lideratu zuen 1919an. Aurrez-aurreko batean atxilotu zituzten Liebknecht eta Rosa Luxemburg eta kartzelara iritsi baino lehen erail egin zituzten.
* Datuak: Q75886
* Multimedia: Karl Liebknecht / Q75886
# Karl Kraus

Karl Kraus, (Jičín, Txekiar Errepublika, 1874ko apirilaren 28a – Viena, Austria, 1936ko ekainaren 12a), austriar poeta eta idazle satirikoa izan zen.

## Lan nabarmenduak

* Die demolierte Literatur (1897)
* Eine Krone für Zion (1898)
* Sittlichkeit und Kriminalität (1908)
* Sprüche und Widersprüche (1909)
* Die chinesische Mauer (1910)
* Pro domo et mundo (1912)
* Nestroy und die Nachwelt(1913)
* Worte in Versen (1916–30)
* Die letzten Tage der Menschheit (1918)
* Weltgericht (1919)
* Nachts (1919)
* Untergang der Welt durch schwarze Magie (1922)
* Literatur (1921)
* Traumstück (1922)
* Die letzten Tage der Menschheit: Tragödie in fünf Akten mit Vorspiel und Epilog (1922)
* Wolkenkuckucksheim (1923)
* Traumtheater (1924)
* Epigramme (1927)
* Die Unüberwindlichen (1928)
* Literatur und Lüge (1929)
* Shakespeares Sonette (1933)
* Die Sprache (hilondokoa, 1937)
* Die dritte Walpurgisnacht (hilondokoa, 1952)
* Datuak: Q44328
* Multimedia: Karl Kraus / Q44328
# Karl Leberecht Immermann

Karl Leberecht Immermann (Magdeburg, Prusiako Erresuma, 1796ko apirilaren 24a - Düsseldorf, Prusiako Erresuma, 1840ko abuztuaren 25a) alemaniar idazlea izan zen.

## Biografia

Antzerki-zuzendaria izan zen Düsseldorfen. Hasieran haren lanek estilo erromantikoa bazuten ere, geroago garrantzi handiagoa izan zuten errealismoz idatzitakoek. Dramak eta olerkiak idatzi zituen, baina eleberrigintzan aritu zen, batik bat.
Haren nobela garrantzitsuenak: "Münchhausen baroiaren abenturak" (1838; zinemara maiz eramana) eta "Epigonoak" (1836).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q213589
* Multimedia: Carl Leberecht Immermann / Q213589
# Joseph Caillaux

Joseph-Marie-Auguste-Caillaux (Le Mans, 1863ko martxoaren 30a - Mamers, 1944ko azaroaren 22a) frantziar politikaria izan zen. Frantziako lehen ministroa izan zen 1911tik 1912ra.
Zuzenbidea ikasi zuen eta funtzionario gisa sartu zen administrazioan 1888an. Finantza ikuskatzailea izan zen gehienetan Aljerren. 1898an Alderdi Errepublikanoaren hautagai izan zen hauteskundeetan eta eserleku bat lortu zuen Diputatuen Ganberan. Finantza ministroa izan zen 1911n lehen ministro izendatu aurretik. 1912an dimisioa eman zuen, Alemaniarekin ezkutuan negoziatu zuela jakin ondoren. Lehen Mundu Gerran mugimendu bakezale bat zuzendu zuen Batzarrean. 1917an traizioagatik kondenatu zuten. Ondoren, hainbat gobernu bakezaletan ministro izan zen 1920ko hamarkadan.

## Ikus gainera

* Henriette Caillaux
* Datuak: Q450463
* Multimedia: Joseph Caillaux / Q450463
# Joseph Brodsky

Joseph Aleksandrovitx Brodsky (errusieraz: Ио́сиф Алекса́ндрович Бро́дский, translit.: Iosif Aleksandrovitx Brodski, ɪˈosʲɪf ɐlʲɪˈksandrəvʲɪtɕ ˈbrotskʲɪj ahoskatua; San Petersburgo, 1940ko maiatzaren 24a - New York, 1996ko urtarrilaren 28a) errusiar jatorriko estatubatuar poeta izan zen.
Lehenengo poemak inguru intelektualetan argitaratu zituen, baina haren poesia, iraultzailea ez bazen ere, agintariek kanon ofizialetatik urrunegi zegoela iritzita, bost urteko erbestealdira kondenatu zuten. Brodskyk errealismo sozialistatik urrun bilatu zituen bere ereduak; lan neoklasikoak egin zituen, eta lehentasuna eman zion odari eta elegiari: Muinoak eta beste poema batzuk (1966), Geldialdi bat basamortuan (1970). 1972an Estatu Batuetara joan zen, eta hango hainbat unibertsitatetan aritu zen irakasle. Ama-hizkuntzan idatzi zituen erbestealdiaren oinazeak: Aldi eder baten amaiera (1976), Diskurtsuaren atalak (1977). 1983an, Ahapaldi berriak Augustan (1983) argitaratu zuen, eta 1987an, Uranio. 1987an, Literaturako Nobel Saria eman zioten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q862
* Multimedia: Joseph Brodsky / Q862
# Joseph Buruzagia

Joseph Buruzagia —bere herriaren hizkuntzan: Heinmot Tooyalaket; ingelesez: Chief Joseph— (Wallowa Harana, 1840ko martxoaren 3a - Colvilleko erreserba, Washington, 1904ko irailaren 21a) Nez Percé indiarren buruzagia izan zen.
Nez percé («sudur zulatua», sudurrean eraman ohi zituzten apaingarriengatik) Ozeano Bare aldeko (Oregon, Washington eta Idahoko iparraldea) herri indiarrekoa zen. 1850eko hamarkada arte ez zen indiar haien eta zurien artean inolako tirabira garrantzitsurik izan. 1850ean hasi ziren nez percé guztiak lurralde jakin batera eramateko negoziazioak. Indiarren buruzagi gehienek ez zuten horrelakorik onartu, baina 1863an, nez percé indiarrak Idahoko iparraldeko erreserba batera eramatea erabaki zuten zuriek. 1871. urtean Heinmot Tooyalaket (Chief Joseph) hautatu zuten buruzagi, haren aita Tuekakas (Old Joseph) hil ondoren. 1877an, nez percé batzuek zurien kokaleku batean eginiko sarraskia aitzakiatzat hartu zuten zuriek, eta zapalkuntza-bidea hartu zuten. Heinmot Tooyalaketek bere herritarrekin ihesi joan behar izan zuen. Oregon, Washington, Idaho eta Montanako estatuetan barrena gidatu zuen Joseph Buruzagiak bere herria, eta jende asko hil zen ihesaldi hartan, goseak, hotzak eta zurien aurkako guduan. Zuri askoren mira eta errespetua jaso zuen buruzagi indiarrak, baina armada amerikarrak preso hartu zuen azkenean, Montanako Bear Paw mendietan, Tatanka Yotanka (Sitting Bull amerikarren ahotan) buruzagi siuxa zegoen Kanadako lurretatik bestaldean. Oklahoman eduki ondoren, 1885ean Washingtoneko erreserba batean sartu zituzten Heinmot Tooyalaket eta azken nez percéak. Bi aldiz egon zen buruzagi indiarra Washingtonen, Estatu Batuetako hiriburuan, Theodore Roosevelt presidentearekin hizketan, baina ez zuen azken nez percéak beren sorlekura itzultzeko baimenik lortu.

## Berak idatzitako lan bat

| « | Lurra Eguzkiaren laguntzaz sortu zen eta sortu bezala utzi behar da (...). Lautadak eta zelaiak mugarik gabe sortu ziren, eta ez die gizakiak, ez, halakorik ezarri behar (...). Gizaki zuriek aberastasuna nonahi lortzen dutela ikusi dut, bai eta balio ez duten lurrak guri emateko asmoa dutela ere (...). Agian pentsatuko duzue Sortzaileak gauza guztiak nahi bezala erabiltzeko jarri zaituztela Lurrean. Nik pentsatuko banu Berak bidali zaituztela, agian nire gain eskubidea duzuela pentsatuko nuke. (...). Nik ez dut inoiz lurra nirea denik esan, nahi dudan guztia egin ahal izateko. Lurrarekin nahi duena egiteko eskubidea Lurraren sortzaileak baino ez du. Nik neure lurrean bizitzeko eskubidea besterik ez dut eskatzen, eta adierazten dizuet zuek ere baduzuela zuen lurrean bizitzeko pribiliegioa. | » |
| —Joseph buruzagia, "Lurpera ezazue nire bihotza Wounded Kneen" izeneko lanetik hartua. |||

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q453666
* Multimedia: Chief Joseph / Q453666
# Joseph Boakai

Joseph Nyumah Boakai (Worsonga, 1944ko azaroaren 30a) politikari liberiarra da. Ellen Johnson Sirleaf Liberiako 29. lehendakariaren agintaldian (2006 – 2018) Liberiako presidenteordea izan zen. 2023ko Liberiako hauteskundeetan Batasun Alderdiaren (Unity Party, UP) ordezkari bezala Liberiako presidente-hautatua bilakatu zen.
Lehendakari kargua 2024ko urtarrilaren 22an hartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Mehnpaine, Tina S.. «Liberia Election: Joseph Boakai Emerges as President-Elect» www.liberianobserver.com (Noiz kontsultatua: 2023-11-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2630483
* Multimedia: Joseph Boakai / Q2630483
# Joseph Bosquillon de Frescheville

Joseph Bosquillon de Frescheville (Santizpirita, 1823ko otsailaren 23a - Paris, 1911ko otsailaren 18a) frantziar jeneral eta politikaria izan zen. Flandriar familia baten ondorengoa, Krimean eta Italian borrokatu zuen. 1885ean Nordeko diputatu hautatu zuten.
* Datuak: Q3184637
* Multimedia: Joseph Bosquillon de Frescheville / Q3184637
# Joseph Blatter

Joseph «Sepp» Blatter (Visp, 1936ko martxoaren 10a) Suitzako kirol administratzailea eta FIFAko presidente ohia da.
1998ko ekainak 8an aukeratu zuten, João Havelangeren oinordekoa izan zelarik. 2015eko urriaren 8tik, eta FIFAk eragindako ustelkeria kasuen ondorioz, kargutik kendu zuten, eta Issa Hayatou kamerundarra munduko futbol erakunde goreneko behin-behineko presidente bilakatu zen. Urte hartako abenduaren 21ean bertan behera utzi zuten zortzi urtez futbolarekin lotutako edozein jarduera egitea.

## Erreferentziak

* ↑ «FIFAko Etika Batzordeak zortzi urteko zigorra ezarri die Blatterri eta Platiniri» Berria 2015-12-22.
* Datuak: Q483437
* Multimedia: Joseph Blatter / Q483437
# Joseph Brant

Joseph Brant —mohawk hizkuntzaz: Thayendanegea— (Ohio ibaiaren ertzean, Ipar Amerika, 1742 – Brantford, Ameriketako Estatu Batuak, 1807ko azaroaren 24a) mohawk amerindiarren buruzagia izan zen. Bere herriaren bozeramaile izateaz gainera, misiolari kristaua ere izan zen, eta britainiar armadako ofiziala Ameriketako Estatu Batuen Independentzia Gerran (1775-1783). Markoren ebanjelioaren itzulpenean, ingelesetik bere hizkuntzara, parte hartu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q505146
* Multimedia: Joseph Brant / Q505146
# Joseph Camino

Joseph Camino Hasquet (Arnegi, 1927ko otsailaren 7a - 2015eko uztailaren 4a) baxenafar apaiz eta idazlea izan zen.
Arnegiko, Hazparneko, Uztaritzeko eta Baionako seminarioetan burutu zituen ikasketak. 1951ean apaiztu zen. Baionako San Andresko bikario izan zen.
Besteak beste, Pan-pin haurrentzako komiki aldizkaria sortu zuen, eta Zeruko Argia argitaratu zuen 1960tik 1970era bitartean.
Euskaltzain urgazle izendatua 1961eko abuztuaren 25ean eta ohorezko, 2004ko azaroaren 26an.

## Liburuak

* Herria maitez, eliza maitez (2008)

## Erreferentziak

* ↑ «Joseph Camino ohorezko euskaltzaina hil da» El Correo 2015-07-06.
* ↑ Naiz!. (2015-07-06). Joseph Camino Hasquet ohorezko euskaltzaina zendu da. .
* ↑ Euskaltzaindia. Joseph Camino Hasquet. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20644709