# Gilen I.a Alemaniakoa

    Artikulu hau Alemaniako enperadoreari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gilen I.a».
Gilen I.a (jaiotza-izena: Wilhelm Friedrich Ludwig) (Berlin, 1797ko martxoaren 22a – 1888ko martxoaren 9a) Prusiako errege izan zen 1861eko urtarrilaren 2tik aurrera eta Alemaniako enperadore (lehenengo kaiserra) 1871ko urtarrilaren 18tik hil bitartean.

## Biografia

Wilhelm Friedrich Ludwig Berlinen jaio zen 1797ko martxoaren 22an. Aita Frederiko-Gilen III.a Prusiakoa zuen eta ama, Luisa Mecklenburg-Strelitzekoa; bikotearen bigarren semea izan zen.
1814tik aurrera, Prusiako armadan aritu zen eta, 1815etik, hainbat misio diplomatikoren ardura eman zioten.
1826an, aitaren desioei jarraitu eta betiko amodioa zuen Elisa Radziwill (1803-1834) utzi zuen. Poloniako printze baten alaba zen hau, baina ez zien Prusiako errege familiaren beharrei erantzuten.
1829ko ekainaren 11n, Augusta Saxonia-Weimar-Eisenachekoarekin ezkondu zen —aitaren gustukoa zen— eta bi seme-alaba izan zituzten:
* Frederiko (1831-1888), Alemaniako enperadore izan zena 1888an (martxoaren 9a – ekainaren 15a).
* Luisa Prusiakoa (1838-1923)
Ezkontza egokitua izan zuen, baina ez ziren sekula ondo etorri. Politikoki ere, senar-emazteak iritzi ezberdinekoak ziren: Augusta liberalismoaren aldekoa zen eta Wilhelm, berriz, guztiz kontrakoa.
1857an, anaia zaharrena zuen Frederiko Gilen IV.a Prusiakoa erregeak krisialdia jasan zuen eta eragin zizkion osasun arazo mentalek hil arte iraun zioten. Horren aurrean, handik urtebetera, Wilhelm Friedrich Ludwigek erregeordetzaren ardura hartu behar izan zuen.
1861eko urtarrilaren 2an, Frederiko Gilen IV.a Prusiakoa erregea semerik gabe hil zen eta anaia gazteak hartu zuen haren ordea Prusiako tronuan, Gilen I.a izena hartuta.
Erregeordetza aurretik ez zuen politikan parte handirik hartu, baina, tronura iritsitakoan, politika kontserbadorearen aldeko agertu zen eta Otto von Bismarck (1862) izendatu zuen kantzelari: hark Alemaniaren bateratzearen ardura eraman zuen.
Frantzia-Prusia Gerraren ondoren, 1871ko urtarrilaren 18an, Prusiako errege zen Gilen I.a Alemaniako enperadore egin zuten Versailles Jauregiko Ispilu Gelan. Une hartan, Ipar Alemaniako Konfederazioa (1867-1871) Alemaniar Inperio bilakatu zen (Deutsches Kaiserreich, 1871-1918). Estatu federal bakar batean bildu ziren, Prusiako erregea estatuburu hartuta, enperadore eta presidente izan zen federatu ziren erresumetan: Bavaria, Württemberg, Saxonia, Badengo Dukerri Handia eta Hesseko Dukerri Handia. Hanburgo, Lübeck eta Bremen hiri askeak ere Alemanian sartu ziren.
1888ko martxoaren 9an hil zen Gilen eta haren seme Frederiko III.a izan zen oinordeko, ez denbora luzez, ordea, minbiziak hartu baitzuen eta hitu hilabeteren buruan hil baitzen. Gilen II.ak jarraitu zion tronuan eta aitonaren antzera gobernatzen saiatu zen.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Agnes Dettman
Gilen II.a Alemaniakoa
Princess Charlotte of Prussia
Prince Henry of Prussia
Frederiko Gilen II.a Prusiakoa
Frederiko-Gilen III.a Prusiakoa
Prince Sigismund of Prussia
Frederika Louisa of Hesse-Darmstadt
Frederiko III.a Alemaniakoa
Gilen I.a Alemaniakoa
Princess Viktoria of Prussia
Karl II, Grand Duke of Mecklenburg-Strelitz
Luisa Mecklenburg-Strelitzekoa
Prince Waldemar of Prussia
Landgravine Friederike of Hesse-Darmstadt
Sofia Prusiakoa
Princess Margaret of Prussia
Friedrich II, Grand Duke of Baden
Princess Louise of Prussia
Viktoria Badengoa
Prince Louis William of Baden :
| Aurrekoa: Inor ez (Titulu sortu berria) |
| Aurrekoa: Inor ez (Titulu sortu berria) | Alemaniako enperadore 1871 – 1888 | Oinordekoa: Frederiko III.a Alemaniakoa |
| Aurrekoa: Frederiko Gilen IV.a Prusiakoa | Prusiako erregea 1861 – 1888 | Oinordekoa: Frederiko III.a Alemaniakoa |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) http://monarquiasdeeuropa.blogspot.com.es/2008/10/augusta-de-sajonia-reina-de-prusia-y.html
* ↑ (Alemanez) http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/WilhelmI/index.html
* ↑ (Gaztelaniaz) http://www.mcnbiografias.com/app-bio/do/show?key=guillermo-i-rey-de-prusia
* Datuak: Q150652
* Multimedia: Wilhelm I of Germany / Q150652