OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arthur Meighen

Arthur Meighen (Perth South, Ontario, 1874ko ekainaren 16a - Toronto, 1960ko abuztuaren 5a) matematikan lizentziatu, abokatu eta politikari kanadarra izan zen. Bi aldiz izan zen Kanadako Lehen Ministroa.
* Datuak: Q128645
* Multimedia: Arthur Meighen / Q128645
# Arthur Miller

Arthur Asher Miller (New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1915eko urriaren 17a - † Roxbury, Connecticut, Ameriketako Estatu Batuak, 2005eko otsailaren 10a) antzerkigilea eta gidoilaria izan zen.
Bere lehen lanetatik nabarmentzen da bere obra guztiko elementu nagusia: Estatu Batuetan finkatzen hasia zen balore kontserbadoreak salatzen zituen kritika soziala. Bere lanaren gailurra 1949an lortzen du, amerikar ametsaren izate hutsala salatzen zuen Bidaiari baten heriotzarekin. Lanak Pulitzer saria jasotzen du, hiru Tony eta New Yorkeko Kritika saria.
50. hamarkadan McCarthyismoaren biktima izan zen. Pentsamolde komunista izateaz akusatuta, Alderdi Komunistarekin ustezko loturak zituen talde literarioko kideen izenak emateari uko egin zion, presio latza jasan zuen arren. 1957an agintaritzari men ez egiteaz erridun jo zuten, nahiz eta ez zen espetxeratua izan. Garaiko atmosfera Salemeko sorginak (The crucible, 1953) lanean itxuratu zuen.
Hiru aldiz ezkondu zen, Mary Slatteryrekin (1949-1956), Marilyn Monroerekin (1956-1961) eta Inge Morathekin (1962-2002). Lau seme izan zituen, bi lehen emaztearekin eta bi azkenarekin.
Miller bere kontzientzia politiko eta sozialagatik ere ezaguna da. Estatu Batuetako gizarteko gizatasun ezaren aurka jo zuen; marxismora hurbildu zen, geroago berau kritikatuz; McCarthyren sorgin heizaren eta Korea eta Vietnameko gerren aurka zegoen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80596
* Multimedia: Arthur Miller / Q80596
# Artzain-txakur aleman

Artzain-txakur alemana (alemanez: Deutscher Schäferhund) Alemanian jatorria duen artzain txakur mota bat da. Nahiko arraza berria da, bere jatorria 1899. urte aldean baitu. Txakur mota hau oso zabaldua da munduan zehar.
Txakur mota hau nahiko handia eta indartsua da (arrak 40 kg izan ditzake, eta soin gurutzea 65 cmko garaieran izan). Artzaintzarako moldatu zutenez, aski adimentsua da zakurren artean. Hain zuzen ere, bere indar eta adimenagatik eginkizun ugaritan erabiltzen da gaur egun, eta arraza hau jagole, itsu-txakur, erreskate-txakur, polizia-txakur... lanetan aritzea ohikoa da. Gizakiak etxe-txakur moduan ere asko edukitzen du artzain-txakur alemana.
Lehen Mundu Gerratik XX. mende bukaera arte "alsaziarra" deitu zitzaion alemaniarren kontrako jarrera nagusitu zen zenbait herrialdetan, Erresuma Batuan, adibidez.

## Erreferentziak

* ↑ Elhuyar Hiztegia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q38280
* Multimedia: German Shepherd Dog / Q38280
# Artzain eleberri

Artzain eleberria XVI. eta XVII. mendeetako literatura generoa da. Protagonistak mundu bukoliko batean kokaturik dauden artzainak dira, beren amodio esperientziak, zoritxarrekoak gehienetan, bizi eta partekatzen dituztenak.

## Historia

Artzain eleberriaren aurrekariak Teokrito eta Virgilioren eglogak eta Longosen Daphnis eta Kloe eleberria dira. Erdi Aroan Giovanni Boccacciok artzain giroko prosazko lan batzuk idatzi zituen, hala nola, Ninfale d'Ameto eta Ninfale Fiesolano, eta Garcilaso de la Vegaren eglogetan ere bukolismoaren elementu batzuk daude. Baina, Jacopo Sannazaro napolitarraren Arcadia (1504) hartzen da lehenengo artzain eleberritzat. 1559an argitaratu zen Jorge de Montemayoren Los siete libros de la Diana, gaitzeko arrakasta izan zuena. Alonso Pérezen La segunda parte de la Diana (1564) eta Gaspar Gil Poloren Diana enamorada (1564) eleberriek jarraitu zioten Montemayor-en ildoari. Gaztelaniazko beste bi artzain eleberri garrantzitsu, Miguel de Cervantesen Galatea (1585) eta Lope de Vegaren La Arcadia (1599) dira. Robert Greenen Menaphon (1589), Philip Sidneyren Arcadia (1590) eta Honoré d'Urféren L'Astrée (1607-1627) ere aipagarriak dira.
2004an aurkitu zen Lazarragaren eskuizkribua-n euskaraz idatzitako artzain eleberri bat dago (ez osorik, hasiera eta bukaera falta ditu). Egin diren azterketen arabera, Lazarragak Montemayoren lana ezagutzen zuen eta haren eredura izkiriatu zuen bere eleberria.

## Erreferentziak

* ↑ Montero, Juan. La novela pastoril. in: Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes. cervantesvirtual.com (Noiz kontsultatua: 2015-07-15).
* 1 2 Aldekoa Beitia, Iñaki. [http://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=3402005 Lazarraga, Errenazimenduko idazle. ] in: Sancho el Sabio: Revista de cultura e investigación vasca, ISSN 1131-5350, Nº 33, 2010, págs. 135-154. http://dialnet.unirioja.es+(Noiz kontsultatua: 2015-07-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1619888
# Artzain Ona

Artzain Ona (latinez bonus pastor) Jesukristori emandako izendapenetako bat da, batez ere Joanen ebanjelioaren parabola batetik (Joan 10:1-21) hartua, eta baita ebanjelioen arabera Jesukristok berak bere buruari artzain deitzen diolako pasarte batzuetan.
Bere irudikapen ikonografikoa (Jesus, eskuarki, zutik eta ardi bat sorbaldan duela) arte kristauko irudi sinboliko antzinakoenetako eta ohikoenetako bat da. Zenbait erakunde erlijiosok ere maiz erabili izan dute izena.

## Erreferentziak

* ↑ «Jn 10,7-21 - BIBLIJA.net - Biblia interneten» www.biblija.net (Noiz kontsultatua: 2022-05-23).
* ↑ (Katalanez) «el Bon Pastor» L'Enciclopèdia.cat. Bartzelona: Grup Enciclopèdia Catalana http://www.enciclopedia.cat/EC-GEC-0236475.xml.

## Ikus, gainera

* Donostiako Artzain Onaren katedrala
* Moskoforoa
* Galdutako ardiaren parabola

## Kanpo estekak

* Datuak: Q950667
* Multimedia: Jesus Christ as the Good Shepherd / Q950667
# Artzain Onaren katedraleko organoa

Donostiako Artzain Onaren katedraleko organoa tenpluaren koroaren goialdean 1954ko urtarrilaren 19an inauguratu zuten, Donostiako elizbarrutia sortu eta hiru urte pasa eta gero eta katedrala eraiki eta hilabete batzuk geroago. Cavaillé-Coll organoak Aquilino Ametzuak egindako organo bat ordezkatu zuen. Aurrekoa Artzain Onaren elizaren irekieraren garaikoa zen, hau da, 1897koa.
Garai hartako Europa osoko organorik handienetariko bat izan zen: eskuentzako bost teklatu, oinentzako bat eta 106 erregistro ditu; gainera, presbiterioan oihartzun-organo bat dago, eskuentzako bi teklatu, pedalak eta 20 erregistro dituena. Guztira 9.535 hodi ditu barnealdean eta kanpoaldean, handiena 10 metrokoa dena. 30 tonako pisua du. Inaugurazioan lau euskal musikagileen lanak estreinatu zituzten: Tomas Garbizu, Luis Urteaga, Nemesio Otaño eta Jesus Guridi. Azkenak Tríptico del Buen Pastor lanari esker lehiaketaren saria irabazi zuen.
Fermin Lasala Collado Mandasko dukeak egindako legatu bati esker, 1,5 milioi pezeta ordaindu zuten. 1953an egin zuten Azpeitia Organería Española tailerrean eta haizagailuak Basileako Meindinger konpainiari erosi zizkioten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6174689
# Artzain (kristautasuna)

Kristautasunean, artzaina arimen ardura duen pertsona da, beraz apaizaren baliokidea da. Terminoa Eliza protestante eta ebanjelikoetan erabiltzen dute gehien, bere ministroak izendatzeko. Hala ere, eliza katoliko, ortodoxo eta anglikanoetan ere erabiltzen dute. Katolikoentzat beti ordenaturik dago baino protestanteentzat ez da ezinbesteko baldintza.
Hitza Bibliatik dator, non Jaungoikoa askotan artzainekin alderatzen duten.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2009]
* ↑ Euskaltzaindia. Artzain. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..
* ↑ Erwin Fahlbusch & Geoffrey William Bromiley. (2005). The Encyclopedia of Christianity. 4 Wm. B. Eerdmans Publishing, 63 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q152002
* Multimedia: Pastors / Q152002
# Artzain Onaren plaza

Artzain Onaren plaza :
| Donostia, Erdialdea ||
| Artzain Onaren plaza eta katedrala. ||
| Herrialdea Lurraldea | Euskal Herria Gipuzkoa |
| Artzain Onaren plaza Artzain Onaren plaza Artzain Onaren plaza ||
| Koordenatuak: | 43°19′01.99″N 01°58′54.93″W﻿ / ﻿43.3172194°N 1.9819250°W﻿ / 43.3172194; -1.9819250 |
Artzain Onaren plaza Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen plaza bat da.

## Kokalekua

Erdialdean dago. Plaza honetan Artzain Onaren katedrala, Koldo Mitxelena Kulturunea eta Posta Bulego Nagusiaaren egoitza daude.
Bertan, Buen Pastor lurpeko aparkalekua dago, sarrera Hondarribia kalean eta irteera Urbieta kalean ditu.

## Leku interesgarriak

Artzain Onaren plazan honako eraikin interesgarri hauek daude:
* Artzain Onaren katedrala.
* Posta Bulego Nagusia.
* Koldo Mitxelena Kulturunea.
* Buen Pastor aparkalekua.
* Artzain Onaren katedrala.
* Posta Bulego Nagusia.
* Koldo Mitxelena Kulturunea.

## Kaleak

* San Martin kalea
* Hondarribia kalea
* Alfontso VIII.aren kalea
* Urdaneta kalea
* Errege Katolikoen kalea
* San Bartolome kalea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254245
# Avui

Avui katalanez idatzitako egunkari nagusia izan zen, Bartzelonan argitaratutakoa eta informazio orokorra ematen zuena. 2011n El Puntekin bat egin eta El Punt Avui sortu zen.
40.000 ale inguru kaleratzen zituen 2005ean. "Corporació Catalana de Comunicació" argitaratzailea zen.
Lerro editoriala nazionalismo independentista katalanaren ideologiaren inguruan zegoen.

## Historia

* 1976ko Sant Jordi egunean sortu zuten: frankismoaren ostean, katalanezko lehen kazeta izan zen.
* 1995eko apirilaren 1ean Espainia osoan Interneten agertu zen lehen egunkari digital bihurtu zen.
* 2004an krisialdia pairatu zuen.
* 2011ko uztailaren 31n, El Punt Avui ekimena abian ipini zuten.

## Kolaboratzaileak

* Isabel-Clara Simó
* Maria de la Pau Janer

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Diari Avui
* Datuak: Q12465
* Multimedia: Avui / Q12465
# Avrămeni

Avrămeni Errumaniako udalerri bat da, Botoșani konderrian. 3.311 biztanle ditu, 74,23 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Avrămeni $^{(en)}$ Aurel Vlaicu $^{(en)}$ Dimitrie Cantemir $^{(en)}$ Ichimeni $^{(en)}$ Panaitoaia $^{(en)}$ Timuș $^{(en)}$ Tudor Vladimirescu $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12724516
# Avrée

Avrée Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 93 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Avrée udalerrian erroldatutako biztanleak 93 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 84 etxebizitza zeuden, 47 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 81 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 47 etxebizitza nagusietatik 36 bere jabearen bizilekua ziren eta 11 alokairuan okupaturik zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 9 etxek bost zituzten. 31 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Avrée udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 4 | 90-94 | 0 |
| 4 | 85-89 | 4 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 4 | 70-74 | 4 |
| 0 | 65-69 | 4 |
| 8 | 60-64 | 8 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 4 | 50-54 | 4 |
| 8 | 45-49 | 4 |
| 0 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 4 |
| 12 | 25-29 | 0 |
| 4 | 20-24 | 0 |
| 8 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 50 ziren, horien artean 38 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 38 pertsona aktiboetatik 32 lanean zeuden (22 gizon eta 10 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
2000. urtean Avrée udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q890728
* Multimedia: Avrée / Q890728
# Avusy

Avusy Suitzako udalerria da. Geneva kantonamenduan dago, Geneva kantonamendua barrutian. 2014an 1,416 biztanle zituen 5,19 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68174
* Multimedia: Avusy / Q68174
Avully
# Avèus

Avèus (okzitanieraz Avèus, frantsesez eta ofizialki: Aveux) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 54 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Aveux udalerrian erroldatutako biztanleak 54 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 29 etxebizitza zeuden, 19 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 29etxeak ziren. 19 etxebizitza nagusietatik 15 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 6 etxek lau zituzten eta 12 etxek bost zituzten. 11 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Aveux udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 4 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 4 |
| 4 | 50-54 | 4 |
| 0 | 45-49 | 8 |
| 4 | 40-44 | 0 |
| 8 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 4 | 25-29 | 0 |
| 4 | 20-24 | 0 |
| 4 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 4 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 34 ziren, horien artean 27 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 27 pertsona aktiboetatik 24 lanean zeuden (16 gizon eta 8 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden eta 3 ikasten zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.
2000. urtean Aveux udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1110616
* Multimedia: Aveux / Q1110616
# Avully

Avully Suitzako udalerria da. Geneva kantonamenduan dago, Geneva kantonamendua barrutian. 2014an 1,756 biztanle zituen 4,61 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69200
* Multimedia: Avully / Q69200
Dardagny Avusy
# Bagupi

Bagupia Papua Ginea Berriako Madang hizkuntza bat da, ia galduta dagoena. Presiopean dago, Garuh edo Tok Pisin bezalako beste hizkuntza handiagoekin lehiatzen duelako. Papua Ginea Berriako Madang probintzian hitz egiten da. Horretaz gain, Gogol ibaiaren iturburuko zonaldean hitz egiten da, Madang hiriaren ipar-mendebaldean kokatzen dena.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Bagupi» Ethnologue (Noiz kontsultatua: 2019-02-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3450697
# Bagzan zaldi

Bagzan zaldia, (tuareg hizkuntzaz: bagazan), Nigeriako Bagnaze mendietan jatorri duen zaldi arraza baten izena da.
Bere tamania zein gainontzeko ezaugarriengatik arraza ponien sailkapen taldean sartzen da.
Urdin koloreko zaldi dotorea da eta bertako tuareg herrien aldetik oso estimatua. Zela zaldia da.
Tuaregek botere handiak ematen dizkiete zaldi hauei eta akabatuz gero lurperatzen dituzte.

## Arrazaren historia

Hainbat kontakizun mitikok zaldi hauen jatorria Istanbulen ezartzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) Edmond Bernus (photogr. Jean-Marc Durou), Les touaregs, Paris, Vents de sable, coll. « Initiation aux cultures nomades », 2002, 171. orrialdea (ISBN 2-913252-70-2 et 9782913252707).

## Kanpo estekak
### Bideoak

* Datuak: Q65131606
# Baguette

Baguette (euskaraz: «hagaxka»; frantsesez baɡɛt ahoskatua) gari irina erabiltzen duen ogi mota bat da, zabala baino askoz luzeagoa izateagatik eta bere azal kurruskariagatik bereizten dena. Ezin hobea da ogitartekoak egiteko. Bere jatorria espekulazio hutsa da, edonola ere, XVIII. mendean Frantzian horrelako ogiak ospetsu bilakatu ziren.
2021eko maiatzean, Frantziak UNESCOren ondare inmaterial zerrendarako aurkeztu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Jatetxe, Taberna eta Kafetegiak Hiztegia] [2009]
* ↑ (Ingelesez) Chevallier, Jim. (2014). About the Baguette: Exploring the Origin of a French National Icon. Createspace Independent Pub ISBN 978-1-4973-4408-2..
* ↑ (Ingelesez) «France seeks Unesco heritage status for the baguette» BBC News 2021-03-26.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208172
* Multimedia: Baguettes / Q208172
# Baguio poni

Baguio ponia Filipinetako bertako zaldi arraza bat da, bere jatorria nahiko modernoa izanik. Zaldi hauen hedapen gune nagusia Luzongo Baguio hiriko inguruetan kokatzen da.
Bere tamaina zein ezaugarriengatik Baguio arraza ponien sailkapen taldean sartzen da.

## Arrazaren jatorria

Baguio ponien jatorria Txinatik zein Hego Ameriketatik, (bereziki Brasiletik ), merkatariek Filipinetara ekarritako zaldietan dago. Arraza lortzeko abere hauek beren artean gurutzatu zituzten edo beren kabuz nahastu ziren, mendian libre geratutako abereen kasuan.
Baguio poniaren jatorria Baguio light horse delako arrazaren oso antzeko da, biok poniak izanik. Bi arrazek elkarrekin antz handia daukate. Dirudienez une batean merkatariek beraien zaldiak Filipinetako basoetan abandonatu zituzten eta bertako baldintza latzenetara moldatu ziren aurrera ateratzeko basazaldi bilakaturik. Basatasun hau bereziki nabarmena da baguio ponietan.
XVIII. mendean uhartedia zaldi eta behi aziendaz beterik zegoen. Kasu askotan larreak gain erabiliak zeuden. Mende hartan hainbat zaldi mota etxerakotutako abereak zein zaldi basatiak hezten eta aukeratzen hasi ziren eta handik Baguio light horse eta Baguio poniak sortu ziren. Prozesuan espainiar zaldi arrazako animaliak zein arabiar zaldiak ere poniekin nahastu zituzten.

## Erreferentzien zerrenda

* ↑ http://www.theequinest.com/breeds/baguio-pony/
* ↑ http://www.horsebreedspictures.com/baguio-light-horse-baguio-pony.asp

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56306142
# Baguley

Baguley, Ingalaterrako Manchester hirian dagoen hauteskunde barruti bat da, Manchester Handian.
2011n 14.794 biztanle zituen.
* Datuak: Q2879240
* Multimedia: Baguley / Q2879240
# Bagà

Bagà Kataluniako udalerria da, Berguedà eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.362 biztanle zituen. 43,13 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 804 | 901 | 887 | 1.052 | 975 | 1.256 | 2.414 | 2.335 | 2.130 | 2.129 | 2.115 | 2.362 |

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Bagàko udalaren webgunea.
* Datuak: Q15486
* Multimedia: Bagà / Q15486
# Bagé

Bagé Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 117.938 biztanle ditu 4.093,582 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q119140
* Multimedia: Bagé / Q119140
# Baguer-Pican

Baguer-Pican (bretainieraz Bagar-Bihan) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1010975
* Multimedia: Baguer-Pican / Q1010975
# Bagworth

Bagworth, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Leicestershire konderrian.
2011n 2.605 biztanle zituen.
* Datuak: Q4842193
* Multimedia: Bagworth / Q4842193
# Aurivela

Aurivela Teiidae familiako narrasti generoa da. Argentinan bizi dira.

## Espezieak

* Aurivela longicaudus (Bell, 1843)
* Aurivela tergolaevigatus Cabrera, 2004

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11848651
* Espezieak: Aurivela
# Aurions-Idernes

Aurions-Idernes Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q770443
* Multimedia: Aurions-Idernes / Q770443
# Auriol uhartea

Auriol uhartea (birmanieraz: အော်ရိယိုကျွန်း) Myanmarko Myeik artxipelagoan dagoen irla da. Punturik garaiena 183 metrora dago eta mendebaldeko muturrean dago. Uhartea basotsua da eta Breuer uhartetik 4,5 kilometro hegoaldera dago.

## Erreferentziak

* ↑ Prostar Sailing Directions 2005 India & Bay of Bengal Enroute By National Geospatial-intelligence Agency.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Auriol uhartearen mapa.
* Datuak: Q4822394
# Asiriar alfabeto

* Alfabeto siriakoa
* ܐ  ܒ  ܓ  ܕ  ܗ  ܘ ܙ  ܚ  ܛ  ܝ  ܟܟ  ܠ ܡܡ  ܢܢ  ܣ  ܥ  ܦ ܨ  ܩ  ܪ  ܫ  ܬ
Asiriar alfabeto I. mendean aramear alfabetotik eratorritako abjad motako antzinako kontsonantezko eta piktogramarik gabeko alfabetoa izan zen. Asiriera arabierak ordezkatua izan zenean, arabierazko hiztunek alfabeto zaharra erabili zuten eta egun ere indarrean dauden testu hauek Karshuni edo Garshuni (ܓܪܫܘܢܝ) izena dute.

## Alfabetoa

| Hizkia | Unicode | Ahoskera |
| Olaf | ܐ | ʔ edo isil |
| Bēth | ܒ | b (v ou w) |
| Gāmal | ܓ | g (ɣ) |
| Dālath | ܕ | d (ð) |
| Hē | ܗ | h |
| Waw | ܘ | w (u, o) |
| Zain | ܙ | z |
| Ḥēth | ܚ | ħ |
| Ṭēth | ܛ | tˁ |
| Yōdh | ܝ | y (i, e) |
| Kāph | ܟ | k (kh) |
| Lāmadh | ܠ | l |
| Mīm | ܡ | m |
| Nūn | ܢ | n |
| Semkath | ܣ / ܤ | s |
| ʿĒ | ܥ | ' |
| Pē | ܦ | p (f, w) |
| Ṣādhē | ܨ | sˁ |
| Qōph | ܩ | q |
| Rēš | ܪ | r |
| Šīn | ܫ | ʃ |
| Taw | ܬ | t (θ) |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26567
* Multimedia: Syriac alphabet / Q26567
# Asiriera

Asiriera (jatorrizko hizkuntzan, ܣܘܪܝܝܐ) Erdi Aroko arameraren dialekto multzo bat da, behin Ilgora Emankorra osoan mintzatua.
IV. eta VIII. mendeen artean bere unerik gorenera ailegatu ondoren, arabierak ordezkatu zuen, eta egun eskualdeko kristauen eliz hizkuntza besterik ez da. Iraken hizkuntza gutxitu ofiziala da.

## Erreferentzia

* ↑ Euskaltzaindia. 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. .
* ↑ Beyer, Klaus. (1986). The Aramaic language: its distribution and subdivisions. Gotinga: Vandenhoeck und Ruprecht, 44 or. ISBN 3-525-53573-2..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33538
* Multimedia: Syriac language / Q33538