OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Artizarra (sare soziala)

Artizarra Ikertzaile eta profesional euskaldunen sare sozial tekniko-zientifiko-profesionala da. 500dik gora profesional euskaldunen arteko harremanak errazten ditu. Udako Euskal Unibertsitateak sortu zuen 2018an. Profesional bakoitzak Inguma datu-basean duen ekoizpenaz gain uneko bere jarduera profesionalaren datuak ere erakusten ditu. Mundu mailako LinkedIn sarearen antzerakoa da, baina euskaraz eta euskararen alorrean lokalizatuta. Hor agertzen diren komunitate zientifiko-profesionaleko kideei elkarren berri eman nahi die.
Lan-harremanen arloan Linkedin sareak egiten duena, eta unibrtsitateko arlo akademikoan, Google Scholar-ek edo Research Gate-k egiten dutena izan ziren Artizarraren inspirazioa.

## Erreferentziak

* ↑ «UEUk Artizarra aurkeztu du, aditu euskaldunen sare soziala» sustatu.eus (Noiz kontsultatua: 2019-01-14).
* ↑ «Artizarra, aditu eta profesional euskaldunen sare sozial berria, aurkeztu du UEUk Bilbon» NAIZ.eus 2018-05-10 (Noiz kontsultatua: 2019-01-14).

## Ikus, gainera

* Inguma datu-basea
* Tesiker euskaraz argitaratutako doktorego-tesien datu-basea
* Buruxkak liburutegi digitala
* Unibertsitatea.net ataria

## Kanpo estekak

* Artizarra.eus webgunea.
* UEUren webgunea
* @UEU_orokorra (Twitter)
* UEU365 bloga UEUren jardueraren albisteak (Uni.net)
* UEU365 (Flickr)
* Buruxkak, UEUren Liburutegi Digitala
* Unibertsitatea.net Unibertsitario euskaldunen ataria
* Inguma datu-basea
# Artists and Models

Artists and Models Lee eta JJ Shubert anaiek Shubert Theatren 1923 eta 1930 artean New Yorkeko The Shubert Organizationek kudeatutako beste antzoki batzuetan eskaini zen bost antzezlan sorta bat zen.
1923ko abuztuaren 20an estreinatu zen, New Yorkeko Ilustratzaileen Elkarteak Greenwich Villagen egindako emanaldien bidez. Broadwayko agertokian emakume biluziak edo toplessean aurkezten lehenak izan ziren. Hori baino lehen, Broadwayn onargarritzat zuten emakume biluziak egotea, Ziegfeld Folliesen bezala, hauek estatiko baldin bazeuden, tableau vivant bat osatuz. Antzezlan honetan, ordea, emakumeek modeloaren papera egiten zuten, eta janzkera etengabe aldatzen zen, biluztasuneraino. Ikuskizunek Jean Schwartz, J. Fred Coots, Sigmund Romberg, Al Goodman, Harry Akst eta Harry Warren bezalako konpositore errespetatuak erabili zituzten. Audientziak ondo erantzun zuen, baina kritikoak ez zituen asetu. 1923ko ekoizpena Frank Fay komedianteak aurkezten zuen, XIX. mendean vaudeville aktorerik ordainduena. Lucita Covera dantzaria 1926an bertan agertu zen.

## Erreferentziak

* ↑ «Famous Spanish Dancing Star is with 'Artists and Models'» The Dayton Herald: 8. 1926-01-30.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30602472
* Multimedia: Artists and Models (revue) / Q30602472
# Artix (Pirinio Atlantikoak)

Artix Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Hiri senidetuak

Artix ondorengo hiriarekin senidetuta dago:
* Sacedón (Espainia)

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q842695
* Multimedia: Artix (Pyrénées-Atlantiques) / Q842695
# Arrhenia lobata

Arrhenia lobata Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da. Ez da erabiltzen sukaldean, baina desagertzeko arriskuan dago, babestu egin behar da.
Sinonimoak: Merulius lobatus, Leptoglossum lobatum, Dictyolus lobatus, Cantharellus lobatus. Merulius mucigenus var.lobatus, Helvella membranacea.

## Deskribapena

Kapela: 1 eta 3 cm bitarteko luzerakoa, konkoidea (haizemailea, espatula), azkenean lobulatu-izurtua. Azal leuna edo zimur gutxikoa, distiratsua hezetasunarekin, higrofanoa, arrexka tindu grisaxkekin.
Himenioa: Tolestura irregularrekin, anastomosatuak, azalaren antzeko kolorekoa (zertxobait zurbilagoa). Ia sesila, erditik atxikitzen zaio substratuari.
Haragia: Gelatinakara, mintzezkoa, zeharrargitsua. Usaingabea eta zaporegabea.
Etimologia: Arrehnia terminoa, Johan Peter Arrhenius-i eskainia dago. Lobata epitetoak, lobulu formakoa, lobulutan zatituta, esan nahi du.

## Jangarritasuna

Ez du sukaldaritzarako balio.

### Nahasketa arriskua

Arrhenia spathulata delakoarekin nahas daiteke, honek kolore zurbilagoa du. Arrhenia auriscalpium-en oina, mintz baten bidez elkartzen da kapelarekin.

## Sasoia eta lekua

Urte osoan. Bakarrik edo talde txikitan. Zohikaztegietan eta mendiko zingiretan.

### Banaketa eremua

Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Groenlandia, Islandia, Svalbard, Europa, Errusia.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 124 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
* ↑ Arrhenia lobata: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10551912
* Multimedia: Arrhenia lobata / Q10551912
# Arrhenius (kraterra)

Arrhenius kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ06 lau-angelukoan dago. 40,9 kilometroko diametroa du. Izena Svante Arrheniusren omenez darama.

## Erreferentziak

* (Ingelesez) (WGPSN), IAU Working Group for Planetary System Nomenclature. (2013ko otsailaren 13a). Gazetteer of Planetary Nomenclature. 1:1 Million-Scale Maps of the Moon. Nazioarteko Astronomia Elkartea / USGS.
* (Ingelesez) Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* (Ingelesez) Blue, Jennifer. (25 de julio de 2007). Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS.
* (Ingelesez) Bussey, B.; Spudis, P.. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2.
* (Ingelesez) Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C.. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers ISBN 0-936389-27-3..
* (Ingelesez) McDowell, Jonathan. (15 de julio de 2007). Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report.
* (Ingelesez) Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B.. (1971). Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU. , 136 or..
* (Ingelesez) Moore, Patrick. (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co ISBN 0-304-35469-4.
* (Ingelesez) Price, Fred W.. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press ISBN 0521335000..
* (Ingelesez) Rükl, Antonín. (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books ISBN 0-913135-17-8.
* (Ingelesez) Webb, Rev. T. W.. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6ª edición revisada. Dover ISBN 0-486-20917-2.
* (Ingelesez) Whitaker, Ewen A.. (2003). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press 978-0-521-54414-6.
* (Ingelesez) Wlasuk, Peter T.. (2000). Observing the Moon. Springer ISBN 1-85233-193-3.
* (Ingelesez) Lunar Impact Crater Database. Lunar and Planetary Institute (USRA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q699618
* Multimedia: Arrhenius (lunar crater) / Q699618
# Arrhyton

Arrhyton Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Kuban bizi dira.

## Espezieak

* Arrhyton ainictum Schwartz & Garrido, 1981
* Arrhyton dolichura Werner, 1909
* Arrhyton procerum Hedges & Garrido, 1992
* Arrhyton redimitum (Cope, 1863)
* Arrhyton supernum Hedges & Garrido, 1992
* Arrhyton taeniatum Günther, 1858
* Arrhyton tanyplectum Schwartz & Garrido, 1981
* Arrhyton vittatum (Gundlach, 1861)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5087247
* Espezieak: Arrhyton
# Arriagako kofradia

Arriagako kofradia Arabako lehen antolamendu politikoa izan zen. Historialari batzuek jadanik IX. edo X. mendeetan biltzarrak egiten zituztela esaten badute ere, lehendabizikoz, 1258an Alfontso X.a Gaztelakoaren eta kofradiaren artean sinatutako agiria, aipatzen da.
Noblezia eta kleroa ez ezik, nekazari eta zenbait emakumek ere osatzen zuten kofradia honen ezaugarri nagusia jaunaren hautaketa izan zen. Honela deskribatu zuen Alfontso XI.a Gaztelakoaren kronikak:
| « | ...Et a las veces tomaban por Señor algunos de los fijos de los Reyes; et a las veces al Señor de Vizcaya; et a las veces al de Lara; et a las veces al Señor de los Cameros... | » |
Horrela, kofradiako kideak ez ziren erregeak gobernatuak izan baizik eta berek aukeratutako jaun batek, bere jurisdikzioa mantenduz.
Kofradiak egungo Arabaren herri gehienek osatzen zuten, Gasteiz eta Agurain hiriak izan ezik. Honek liskar asko sortu zituen bien artean, 1332ko apirilaren 2an desegin eta Gaztelako Koroaren esku geratu arte. Jurisdikzioa entregatzearen truke, beste hiriek ez bezalako eskubideak lortu zituzten
Bere biltzarrak Arriaga herrixkan, egun Arriaga-Lakua auzoa dena, egiten zituzten, egun San Juan baselizaren eraikinean hain zuzen ere.

## Erreferentziak

* ↑ Harluxet Hiztegi Entzikolpedikoa. Arriagako kofradia. .
* ↑ Elhuyar Fundazioa. Arriagako kofradia. www.puntubi.com.
* ↑ González Mínguez, César. Génesis de la Hermandad Provincial de Álava. Arabako Batzar Nagusiak.
* ↑ Arabako Foru Aldundia. Erdi Aroko Araba. .
* ↑ López-Ibor Aliño, Marta. El "señorío apartado" de la Cofradía de Arriaga y la incorporación de la Tierra de Álava a la Corona de Castilla en 1332. Madrilgo Unibertsitate Konplutentsea.
* ↑ Auñamendi Entziklopedia. Álava-Araba (historia). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q558086
# Arriaga (Erandio)

Arriaga Erandio udalerriko auzo bat da. 2012ko abenduko 31ko erroldaren arabera, 559 biztanle ditu.

## Izena

Izenaren jatorria euskarazko “harri” izenaren eta “-aga” atzizkiaren arteko lotura da eta bere esanahia harri askoko eremua edo harritza da.
Euskarazko ahozko hizkeran “Arrea” edo “Arria” esaten zaio, ‘-aga’ atzizkiaren era laburtua dela eta. Gauza berdina gertatzen da Arana<Aranaga edota Madaria<Madariaga hitzekin.
Erdarako ahozko hizkeran “Arriagas” esaten zaio, gaztelerak ‘-s’ letra gehitzeko duen amaierako morfema pluralizatzailea dela eta. Erandioko biztanleen gehiengoek horrela ezagutzen dute auzoa.
Idatzizko eran, Arriaga izango litzateke auzoa deitzeko forma egokia, 1653-ko dokumentuek esaten duten bezala. Dokumentu hauek auzoari jatorri data bat emateko balio dute.

## Eraikinak

Eraikinei begira, Artetxe dorrea eta Arriagaseko eskola zarrak dira nabarienak.
Auzo honetako baserri gehienak oraindik zutik mantentzen dira eta aldaketa gutxi jaso dituzte. Hauek dira baserrien izenak: Artetxe, Ugartetxe, Iturralde, Arribeiti, Arribeitizarra, Arribeitierdikoa, Mugaburu, Mugaburutxiker, Basarrate, Erregena, Basazelai, Txakolina, Argiñena, Alkaidena, Altzagena, Urrestitaberna, Aranaga, Urrestibekoa (Txikoena), Ibaigana, Urrestibarri, Urrestiburu, Arriagana, Araukotorre, Beitibekoa, Erdikoetxe, Goskoetxe, Goskoetxeaurre (Etxebarri), Mendikoetxe, Mendikoetxebarri, Txantelena, Txantelenagoikoa, Uribarri

## Kultura
### Jaiak

Herriko jaiak uztailaren 4an dira, Trifon Deunaren egunean.

## Bitxikeriak

Bartzelonako “El Poble Espanyol” aurkezpenean, Bizkaitik dagoen ordezkaria Artetxe dorretxea da.

## Erreferentziak

* ↑ «TOPONIMIA DE ERANDIO» www.toponimia.biz (Noiz kontsultatua: 2022-07-04).
* ↑ (Katalanez) «Casa Artetxe, Erandio (Biscaia) - Barcelona | El Poble Espanyol - Pobles de Catalunya» www.poblesdecatalunya.cat (Noiz kontsultatua: 2022-07-04).
* Datuak: Q48749515
# Arriagako Gaina

Arriagako Gaina Bizkaiko mendia da, 399 metro ditu eta Bizkaiganeko mendilerroan kokatuta dagoena

## Erreferentziak

* ↑ Gailurraren izena: Arriagako Gaina (Mendikat webgunean)
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Gaina Arriagako Gaina (Mendikat)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendiak
* Bizkaiko mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* luberri.net webgunean
* Datuak: Q56681815
# Arriagako geltokia (Bilbo)

    Artikulu hau Bilboko tranbiaren geltokiari buruzkoa da; Gasteizko tranbiaren geltokia gaitzat duena beste hau da: «Arriagako geltokia (Gasteiz)»
linea (Bilboko tranbia) :
Arriaga Bilboko tranbiaren geltokia da, Bizkaiko Bilbo hiriburuko Ibaiondo barrutiko Zazpikaleetan kokatuta dagoena, Arriaga antzokiaren atzealdean hain zuzen ere.
Geltokia Euskotren Tranbiak operatzen zu eta 2002ko abenduaren 18an inauguratu zen.
Bizkaiko Garraio Partzuergoaren 1. tarifa-gunearen barruan dago.

## Historia

Geltokia 2002ko abenduaren 18an inauguratu zen, Atxuri eta Uribitarte arteko tranbia zabalduz.

## Sarbideak

* Erribera kalea, 5

## Geltokia

Geltokiak nasa bakarra eta bi trenbide ditu, kontrako zentzuan ibiltzen diren tranbiak geltokian gurutzatzen direla.

## Konexioak

Geltokiaren aurrean Bilbobus zerbitzua hornitzen duen autobus geralekua dago. Hurrengo lineak geralekutik pasatzen dira:
Arenal / Arriaga :
iea Bilbobus 56  Jesusen Bihotza → AbusuGran Vía 85 • Gran Vía 63 • Gran Vía 43 • Gran Vía 37 • Gran Vía 7 • Arenal / Arriaga • Muelle de la Merced • Cortes (2) • Olano (4) • Urazurrutia 14 • Urazurrutia 40 • Zamakola 4 • Zamakola 26 • Zamakola 70 • Zamakola / Eskola • Zamakola 116 • Zamakola 150 / Eliza • Zamakola 168
iea Bilbobus 75  San Adrián → AtxuriMartín Barua (24) • Martín Barua 17 / Institutoa • Rotonda Juan de Garay • Bergara (12) • Monasterio 5 • Urizar 24 / Gob. Militarra • Juan de Garay 11 • Juan de Garay 7 • Hurtado Amézaga 15 • Hurtado Amézaga 1 / Geltokia • Arenal / Arriaga • Muelle de la Merced • Cortes (2) • Olano (4) • Dieciséis de Agosto
iea Bilbobus 77  Peñascal → LarreagaburuPeñascal (146) / Rotonda • Peñascal 29 • Peñascal (16) / Eliza • Iturrigorribidea 37 • Gordoniz (90) • Gordoniz (54) / Plaza Errekalde • Gordoniz 49 A • Gordoniz 39 • Gregorio la Revilla 35 • Gregorio la Revilla 17 • Gregorio la Revilla 1 • Gran Vía 43 • Gran Vía 37 • Gran Vía 7 • Arenal / Arriaga • Muelle de la Merced • Cortes (2) • Olano (4) • Santos Juanes 4 • Atxuri (15) / Geltokia • Atxuri (49) • Indalecio Prieto 16 • Indalecio Prieto (12)
iea Bilbobus 85  Zazpilanda → AtxuriZorrotzabaso (12) • Zazpilanda / Pinadia • Zazpilanda Bidegain • Zorrotza-Kastrexana 25 • Fray Juan 35 • Fray Juan 11 • Montevideo / (Olabeaga) • Montevideo / Santa Ana • Montevideo / (Ospitalea) • Basurto / Aita Donostia • Autonomía 43 • Autonomía 13 • Autonomía 1 • Hurtado Amézaga 15 • Hurtado Amézaga 1 / Geltokia • Arenal / Arriaga • Muelle de la Merced • Cortes (2) • Olano (4) • Dieciséis de Agosto :

## Erreferentziak

* ↑ Tranbiaren inaugurazioa

## Ikus, gainera

* Arriaga antzokia
* Zazpikaleak
* Ibaiondo (Bilbo)
* Bilbo
* Bilboko tranbia
* Euskotren Tranbia
* Bilbobus

## Kanpo estekak

* Bilboko tranbiaren webgunea
* Bilbobusen webgunea
* Datuak: Q3497374
* Multimedia: Estación de Arriaga (Bilbao) / Q3497374
# Arriaga (udalerria)

Arriaga Mexikoko udalerri bat da. Chiapas estatuan kokatua dago. 2010ean 40.042 biztanle zituen 781,15 km²ko azaleran. Herriburua [[Arriaga (Arriaga)|Arriaga]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1499102
* Multimedia: Arriaga Municipality / Q1499102
# Arriagako geltokia (Gasteiz)

    Artikulu hau Gasteizko tranbiaren geltokiari buruzkoa da; Bilboko tranbiaren geltokia gaitzat duena beste hau da: «Arriagako geltokia (Bilbo)»
linea (Gasteizko tranbia) :
Arriaga Gasteizko tranbia geltokia da, Arabako Gasteiz hiriburuko Arriaga auzoan kokatuta dagoena, Voluntaria Entrega kalea hain zuzen ere.
Geltokia Euskotren Tranbiak operatzen zu eta 2009ko uztailaren 10a inauguratu zen.

## Historia

2009ko uztailaren 10a ireki zen, Gasteizko tranbiaren Honduras eta Arriagako adarrak inauguratzearekin batera, alegia, Honduras eta Kañabenta geltokien arteko tartea.
Tranbiaren hegoaldeko luzapen lanak zirela eta geralekua itxiarazi zen 2019ko abuztuaren 12tik urte bereko irailaren 1.ra arte. Egun horien artean Angulemako geltokia eta Floridaren arteko tranbia adarraren lotura gauzatu zen.
Epealdi berean, geralekua egokitu zen Euskotren Tranbiak Gasteizko tranbiarentzako eskatutako 44 metro luze diren tranbia unitate berriak jaso ahal izateko. Hala, markesinen albo baikotzean 1,8 metroko igarobide librea utzi da, bloke teknikoak birkokatuz eta markesinaren gainerako elementuak egokituz, eta nasak luzatu dira.

## Sarbideak

Voluntaria Entrega kalea, 48

## Geltokia

* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik
* ←    Gernikako Arbola eta Floridaraino
* Artapadura eta Abetxukoraino →
* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik

## Geltokia

Geltokiak markesina, bi trenbide eta bi nasa ditu, eta txartelen salmenta zein birkarga automatikorako makinaz, sei balioztatze-makinaz, eta Minutran eta Sitran sistemez hornituta dago. Minutran eta Sitran sistemak tranbia heltzeko falta den denbora adierazteko informazio sistemak dira, markesinaren gainean kokatutako dorrea eta markesinan kokatutako pantailaren bitartez, hurrenez hurren.

## Konexioak

Ez dago TUVISA edo Araba Busarekin konexioak.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Parlamento será parada final del tranvía desde el 12 de agosto. Noticias de Alava» Noticias de Álava (Noiz kontsultatua: 2019-09-01).
* ↑ (Gaztelaniaz) Hoy, Gasteiz. (2020-02-14). «Vitoria estrena la ampliación del tranvía y espera a los trenes extralargos» Gasteiz Hoy (Noiz kontsultatua: 2020-06-06).
* ↑ Irekia. «Irekia - Vitoria-Gasteizko tranbiaren hegoaldeko luzapenaren lanek behin betiko faseari ekingo diote» www.irekia.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2019-09-01).

## Ikus, gainera

* Arriaga-Lakua
* Gasteiz
* Gasteizko tranbia
* Euskotren Tranbia
* Euskal Trenbide Sarea

## Kanpo estekak

* Gasteizko tranbiaren webgunea
* Datuak: Q4321314
* Multimedia: Arriaga tram stop / Q4321314
# Arriaga (Elgoibar)

    Artikulu hau Elgoibarko auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arriaga».
Arriaga edo San Antolin Elgoibarko ipar-mendebaldean dagoen auzoa da, Mendarorako bidean kokatutakoa.
Zabale-Torre XV. mendeko baserria da, herriko politenen artean dagoena.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Elgoibarko udal webgunean
* (Gaztelaniaz)Arriagako baserriak.
* Datuak: Q12254117
# Arriagako geltokia

Arriagako geltokia izenak hurrengoei egin ahal dio erreferentzi:
* Arriagako geltokia (Bilbo), Euskotren Tranbiak Bilbon duen geltokia.
* Arriagako geltokia (Gasteiz), Euskotren Tranbiak Gasteizen duen geltokia.
# Aracillumgo setioa

Aracillumgo setioa k. a. 25eko neguan gertatutako blokeo armatua izan zen, noiz Gaio Antistio Vetok zuzendutako erromatar armadak Aracillum izeneko kantabriar kastroa setiatu zuen. Kantabriar Gerretako gudu nagusia eta erromatarrentzat garaipen erabakigarria izan zen. Tradizioaren arabera, Aracillum egungo Campoo de Enmedioko Aradillos herrixka da baina bertan ez dute inolako aztarnategirik topatu.
Antistioren bost legioek hiru kanpamentu eraiki zituzten kantabriar kastroa inguratzeko. Erromatarrek hogei kilometroko baino gehiagoko luzera zuten harresi, lubaki eta latesi eraiki zituzten etsaien alde-egitea ekiditeko. Aracillum gogor eutsi zuen setio latz honen kontra baina azkenean amore egin behar izan zuen. Setioan gerlari gehienak esklabotza eta gose baino suizidio aukeratu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Martino, Eutimio. (1982). Roma Contra Cántabros y Astures. Nueva Lectura de las Fuentes. Santander: Sal Terrae, 32 or. ISBN 84-293-0630-7..
* ↑ Schulten, Adolf. (1943). Los Cántabros y Astures y su Guerra con Roma. Madril.
* ↑ Fernández-Guerra, Aureliano. (1878). Cantabria. Madril: Imprenta de Fortanet, 29 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11703924
# Araciel

Araciel edo Araziel Tuterako merindadean dagoen herri hustua da. Egungo Corellatik ipar-ekialdean zegoen, Alhama ibaiaren ibarrean.

## Historia

Burdin Aroko kastro gotortu baten inguruan eraikia, Antzinako Erromako hiri baskoia izan zen. Merobaudesek bagaudak garaitu zituenean aipatzen den Aracellinatorum frangit insolentiam Bacaudarum horretako Aracellinatorum izango litzateke.
1119an Alfontso I.a Nafarroakoako konkistatu eta Cornagoko forua eman zion. Fortun Gartzeitz Caxal bere tenentea izan zen (1135).
Epeka-epeka biztanleria galdu zuen eta izurri beltza eta gero, 1350 inguruan, 14 familia besterik ez zituen. XV. mendearen hasieran husturik geratu zen baina gazteluak bere goarnizioa mantendu zuen. 1416an bere lurrak Corellara eman zizkioten.

## Ondarea

* Aracielgo gaztelua
* Santa Luzia eliza

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Araciel. .
* ↑ Armendáriz Martija, Javier. (2008). De aldeas a ciudades. El poblacimento durante el primer milenio a. C. en Navarra. Iruñea: Nafarroako Gobernua ISBN 978-84-235-3101-1..
* ↑ Agorreta, María Jesús Pérex. (1990). «En torno a la localización de Aracilus (Navarra)» Hispania antiqua (14): 135–138. ISSN 1130-0515. (Noiz kontsultatua: 2020-12-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5702189
# Arachotia

Arachotia Zygaenidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Arachotia flaviplaga da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Arachotia aenea | daturik gabe |
| Arachotia dadongshan | daturik gabe |
| Arachotia euglenia | daturik gabe |
| Arachotia flaviplaga | daturik gabe |
| Arachotia hohuanshanensis | daturik gabe |
| Arachotia hyalina | daturik gabe |
| Arachotia nanling | daturik gabe |
| Arachotia piaoac | daturik gabe |
| Arachotia quadricolor | daturik gabe |
| Arachotia sapa | daturik gabe |
| Arachotia tamdao | daturik gabe |
| Arachotia vespoides | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13847310
* Espezieak: Arachotia
# Araci

Araci Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 48.035 biztanle ditu 1.556,142 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22063188
* Multimedia: Araci / Q22063188
# Atrani

Atrani Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 797 biztanle ditu, 0,12 kilometro koadroko azaleran banatuta. Italiako udalerririk txikiena da azaleran.

## Mugakideak

Atranik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ravello Amalfi Scala

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80591
* Multimedia: Atrani / Q80591