# Luxenburgoko Duke Handia

Luxenburgoko Duke Handia (luxenburgeraz: Groussherzog vu Lëtzebuerg) (edo Luxenburgoko Dukesa Handia (luxenburgeraz: Groussherzogin vu Lëtzebuerg), emakumea bada) Luxenburgoko estatuburua da, herrialdea monarkia parlamentarioa delako. Duke handiaren seme zaharrenak Luxenburgoko Duke Handi Oinordeko titulua jasotzen du. 1964az geroztik, Dukerri Handia Nassauko etxeari dagokio Joan Duke Handiaren borondatez, amaren abizena mantendu baitzuen dinastiaren abizen gisa aitaren (Bourbon-Parma) ez bezala.
Duke Handiari eta Familia Dukal Handiko beste kideei Nassau eta Borboi-Parmako printze eta printzesen duintasuna ematen zaie.
Luxenburgon, monarkia duten beste herrialde batzuetan ez bezala, Dukale Handiko Familiako kide guztien tratamendua Errege Gorentasuna da, monarkarena ez baita bere seme-alaba edo bilobena ezberdina. Gauza bera gertatzen da Liechtenstein eta Monako Printzerriekin.

## Luxenburgoko Duke Handien zerrenda
### Herbehereetako Erresuma Batua

| Irudia | Izena | Jaioteguna | Heriotza-data | Erregealdia | Aurrekoarekin harremana |
| | Gilen I.a Willem Frederik (Orangeko Guillermo VI.a printzea) | 1772ko abuztuaren 24a | 1843ko abenduaren 12a | 1815eko martxoaren 15a - 1840ko urriaren 7a | Frantziskoren hirugarren lehengusua eta Anne, Luxenburgoko dukesa-ren ondorengo zuzena |

### Herbehereetako Erresuma

| Irudia | Izena | Jaioteguna | Heriotza-data | Erregealdia | Aurrekoarekin harremana |
| | Gilen II.a Willem Frederik George Lodewijk | 1792ko abenduaren 6a | 1849ko martxoaren 17a | 1815eko martxoaren 15a - 1849ko martxoaren 17a | Gilen I.aren semea |
| | Gilen III.a Willem Alexander Paul Frederik Lodewijk | 1817ko otsailaren 17a | 1890eko azaroaren 23a | 1849ko martxoaren 17a - 1890eko azaroaren 23a | Gilen I.aren semea |

### Nassau-Weilburg etxea

1783ko Nassau Familia Itunaren arabera, itunaren garaian Germaniako Erromatar Inperio Santuan Nassau familiaren lurralde haiek (Luxenburgo eta Nassau) zuzenbide erdi-salikoari lotuak zeuden, zeinak emakumezkoen edo emakumezkoen leinuaren bidez oinordetza onartzen zuen desagertzean soilik. dinastiako gizonezko kideena. Gilen III.a hil zenean bere alaba Wilhelmina bakarrik oinordeko utziz, Herbehereetako koroa, familia itunari loturik ez zegoela, Wilhelminaren esku pasatu zen. Hala ere, Luxenburgoko koroa Nassau etxeko beste adar bateko gizonezko bati pasatu zitzaion: Adolfo, Nassauko duke desjabetuari eta Nassau-Weilburgeko adarreko buruari.
1905ean, Adolfo Duke Handiaren anaiorde gaztea, Nikolaus Wilhelm Nassauko printzea, hil zen, Georg Nikolaus seme bat utzi zuen, von Merenberg kondea, baina ezkontza morganatiko baten emaitza zena, eta, beraz, legez Ganberako kide ez zena Nassaukoa. 1907an, Adolforen seme bakarrak, Gilen IV.ak, Luxenburgoko Duke Handiak, bere alaba zaharrenak, Maria-Adelaida, tronuan izateko eskubidea berresten zuen lege baten onarpena lortu zuen, Ganberako gainerako gizon dinastikorik ez zegoelako Nassaukoa, hasiera batean Nassauko Familia Itunean ezarritakoaren arabera. Dukerri Handiko lehen emakumezko errege-erregina bihurtu zen 1912an bere aita hil zenean, eta 1919an bere abdikazioan, bere ahizpa gaztea Karlotak hartu zuen oinordekoa, Borboi-Parmako Felixekin ezkondu zena, Parmako Dukerri ohiko printze batekin. Karlotaren ondorengoek Nassauko dinastia jarraitua izan dute errege, eta Borboi-Parmako Etxearen kadeteen adar bat ere osatzen dute.

### Luxenburgo

| Izena eta erregealdia | Jaiotza | Familia eta Ezkontzak | Heriotza | Oinordetza-eskubidea |
| Adolfo 1890eko azaroaren 23a - 1905eko azaroaren 17a | 1817ko uztailaren 24a Wiesbaden (Prusia ) | (1) Elizabeth Dukesa 1844ko urtarrilaren 31 [haur 1 (hilda)] (2) Adelheid-Marie Dukesa Handia 1851ko apirilaren 23 [5 haur] | 1905eko azaroaren 17a (88 urte) Colmar-Berg | Gilen III.aren hirugarren lehengusua |
| Gilen IV.a 1905eko azaroaren 17a -1912ko otsailaren 25a | 1852ko apirilaren 22a Wiesbaden (Prusia) | Marie Anne Dukesa Handia [6 haur] | 1912ko otsailaren 25a (59 urte) Colmar-Berg | Adolforen semea |
| Maria-Adélaida 1912ko otsailaren 25a - 1919ko urtarrilaren 14a (abdikatu) | 1894ko ekainaren 14a Colmar-Berg | Ezkongabea [seme-alabarik gabe] | 1924ko urtarrilaren 24a (29 urte) Lenggries ( Alemania ) | Gilen IV.aren alaba |
| Karlota 1919ko urtarrilaren 14a - 1964ko azaroaren 12a (abdikatu) | 1896ko urtarrilaren 23a Colmar-Berg | Felix printzea 1919ko azaroaren 6a [6 haur] | 1985eko uztailaren 9a (89 urte) Fischbach | Gilen IV.aren alaba/Maria-Adelaidaren ahizpa |
| Joan 1964ko azaroaren 12a - 2000ko urriaren 7a (abdikatu) | 1921eko urtarrilaren 5a Colmar-Berg | Joséphine Charlotte Dukesa Handia 1953ko apirilaren 9a [5 haur] | 2019ko apirilaren 23a (98 urte) Luxenburgo hiria | Karlotaren semea |
| Henrike 2000ko urriaren 7a – gaur egun | 1955eko apirilaren 16a Betzdorf | Maria Teresa Dukesa Handia 1981eko otsailaren 4/14 [5 haur] | Bizitza (68 urte) | Joanen semea |

## Errferentziak

* ↑ Luxenburgon, duke handiaren kargua ez zen 1815era arte iritsi. 1815 baino lehenagoko urteetan, herrialdea Germaniar Erromatar Inperio Santuko dukeek, kondeek eta erregeek gobernatu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3276071
* Multimedia: Grand Dukes of Luxembourg / Q3276071