OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Asaphocrita

Asaphocrita Blastobasidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Asaphocrita protypica da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Asaphocrita alogiae | daturik gabe |
| Asaphocrita amatricis | daturik gabe |
| Asaphocrita animulae | daturik gabe |
| Asaphocrita aphidiella | daturik gabe |
| Asaphocrita arcis | daturik gabe |
| Asaphocrita aulae | daturik gabe |
| Asaphocrita aurae | daturik gabe |
| Asaphocrita blattae | daturik gabe |
| Asaphocrita busckiella | daturik gabe |
| Asaphocrita catenae | daturik gabe |
| Asaphocrita cenae | daturik gabe |
| Asaphocrita collyrae | daturik gabe |
| Asaphocrita coronae | daturik gabe |
| Asaphocrita deae | daturik gabe |
| Asaphocrita erae | daturik gabe |
| Asaphocrita estriatella | daturik gabe |
| Asaphocrita fidei | daturik gabe |
| Asaphocrita furciferae | daturik gabe |
| Asaphocrita fuscopurpurella | daturik gabe |
| Asaphocrita gazae | daturik gabe |
| Asaphocrita gerrulae | daturik gabe |
| Asaphocrita irenica | daturik gabe |
| Asaphocrita laminae | daturik gabe |
| Asaphocrita lucis | daturik gabe |
| Asaphocrita lunaes | daturik gabe |
| Asaphocrita magae | daturik gabe |
| Asaphocrita maximae | daturik gabe |
| Asaphocrita obsoletella | daturik gabe |
| Asaphocrita opellae | daturik gabe |
| Asaphocrita pallae | daturik gabe |
| Asaphocrita pineae | daturik gabe |
| Asaphocrita plagiatella | daturik gabe |
| Asaphocrita planetae | daturik gabe |
| Asaphocrita plummerella | daturik gabe |
| Asaphocrita protypica | daturik gabe |
| Asaphocrita quietis | daturik gabe |
| Asaphocrita rationis | daturik gabe |
| Asaphocrita reginae | daturik gabe |
| Asaphocrita sciaphilella | daturik gabe |
| Asaphocrita spei | daturik gabe |
| Asaphocrita stellae | daturik gabe |
| Asaphocrita umbrae | daturik gabe |
| Asaphocrita viraginis | daturik gabe |
| Asaphocrita vitae | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4803585
* Multimedia: Asaphocrita / Q4803585
* Espezieak: Asaphocrita
# Asanga

Asaṅga (tibeteraz: ཐོགས་མེད། thogs med, «Asanga saindua»; txinera tradizionalez: 無著; pinyinez: Wúzhuó; romajiz: Mujaku; Purushapura, V. mendearen hasieran) Indiako teologo eta filosofoa izan zen. Budismoak izan duen filosofo nagusietakoa izan zen Indian. «Hïnayäna» izeneko doktrinaren aldeko hasieran, «mahäyäna»ren jarraitzaile izan zen gero. «Vijñänaväda», kontzientziaren errealitatearen doktrina eman zuen bere anaiarekin. Doktrina hori izan zen Indiako lehen sistema idealista garrantzitsua eta Mahäyäna Süträlamkaran dago jasota.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q379905
* Multimedia: Asanga / Q379905
# Asano Nagasato

Asano Nagasato (japonieraz: 永里 亜紗乃, Nagasato Asano, 1989ko Urtarrilaren 24a -) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 2009 | 3 | 0 |
| 2010 | 0 | 0 |
| 2011 | 1 | 0 |
| 2012 | 0 | 0 |
| 2013 | 2 | 0 |
| 2014 | 1 | 1 |
| 2015 | 4 | 0 |
| Guztira | 11 | 1 |

## Erreferentziak

* ↑ tokidokinikki.net
* ↑ 2011, 2013, 2014, 2015 Japan Football Association
* Datuak: Q3247166
* Multimedia: Asano Nagasato / Q3247166
# Asarako

Greziar mitologian, Asarako (antzinako grezieraz Ασσαρακος, Assarakos) Dardaniako Tros erregearen bigarren semea zen. Tronua heredatu zuen bere anaia Ilok bere berriki sortutako hiria zen Ilionen (beranduago Troia bezala ezagun egingo zena) gobernatzea nahiago izan zuenean.
Simois ozeanidaren alaba zen Hierommemerekin ezkondu zen. Bien semea Kapis izan zen. Ankisesen aitaren aldeko aitona zen, hau Kapisen semea eta Eneasen aita zelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q739359
# Arbois kantonamendua

Arbois kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Jura departamenduan dago, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Guztira 36 udalerri ditu eta Arbois da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1724198
# Arbolantxa bidea

Arbolantxa bidea :
| Bilbo, Begoñako errepublika ||
| Herrialdea Probintzia Udalerria | Euskal Herria Bizkaia Bilbo |
| Bilbo erdigunea Arbolantxa bidea Arbolantxa bidea Arbolantxa bidea ||
| Koordenatuak: | 43°15′28″N 02°52′25″W﻿ / ﻿43.25778°N 2.87361°W﻿ / 43.25778; -2.87361 |
Arbolantxa Begoñako auzoa da. Otxarkoagatik hurbil dago, Bilbon, eta oraindik mantentzen du baserri-giroa.
Arbolantxa bidea Otxarkoagako Prestakuntza Zentroan hasten da, igotzen da Azkarairaino, Ibaizabal ibaiaren gainean doa gero bidea Begoña herriaren ekialdeko mugaraino. Hor hasten da Etxebarriko San Antonio auzoa.
* Otxarkoaga Prestakuntza Zentroa
* Azken baserritarrak.
* Mahats-parrak
* Azkaraiko bidearekin bat egitean
* Manolo Legina Arbolantxan
* Harrizko mahaia eta mahats-parrak.
* Begoña eta Etxebarri herrien arteko muga Arbolantxa bidean
Goiko aldean ikuspegi zabala dago, bertan panoraman ikus daitezke inguruko herriak: Etxebarri, Basauri, Begoña (Bolueta, Azkarai. eta Otxarkoaga) eta BIlbo. baita itsadarraren ezkerraldeko mendiak ere (Pagasarri, Eretza...).
* Ibazabal ibaiak Legizamon penintsula inguratzen duela ikusten da Arbolantxa bidetik. Bukaerako mendietan: Mugarra... Upo, Artanda, Untzueta, Malmasin, eta Pastorenkorta
* Ibaizabal ibaia Begoña herriaren ekialdeko muga da. Zenbait auzo: Bolueta, Azkarai. Arbolantxa eta Otxarkoaga. Bukaerako mendien artean Pagasarri eta Eretza.
* Txurdinaga-Otxarkoaga, Azkarai eta Arbolantxa Etxebarritik ikusita

## Izena

Bizkaiko Aldundiak 1925ean egin zuen Begoñako Errepublikaren mapa topografikoan inguruaren izena ez zen Arbolantxa, mapan hiru tokitan azaltzen da "Alborancha" izenarekin
* Begoñako Errepublikaren mapa topografikoa (1925)

## Erreferentziak

* 1 2 Garmendia, Lander Muñagorri. ««Orain, tabernetan ez da kantatzen»» Berria (Noiz kontsultatua: 2017-03-12).
* ↑ «Lehen arbolantxan dena zen euskaraz, hika hitz egiten genuen» Argia (Noiz kontsultatua: 2017-03-12).
* ↑ Enbeitia, Onintza. (2019-10-31). «Josu Agirre baserritarra, Bilboko 'azken mohikanoa'» EITB (Noiz kontsultatua: 2024-09-10).

## Ikus, gainera

* Azkarai (Begoña)
* Otxarkoaga
* Begoñako errepublika
* Manolo Legina

## Kanpo estekak

* «Arbolantxa Azkarai - Begoña - Etxebarri» 100 argazki CC-BY-SA lizentziarekin. Flickr
* Datuak: Q130271250
# Arbogasto Estrasburgokoa

Arbogasto (latinez: Arbogastus; alemanez: Arbogast von Straßburg; frantsesez: Arbogast de Strasbourg; Irlanda? - Austrasia, 675 aldean) VII. mendeko kristau misiolaria izan zen, Frankoen Erresuman jardun zuena. Tradizioaren arabera, Haguenauko oihanean eremutar bizi izan zen, Estrasburgoko apezpiku izendatua izan baino lehen. Estrasburgoko lehenbiziko katedrala eta Surbourgeko monasterioa erakiarazi zituen. Santua da Eliza Katolikoatentzat eta Ortodoxoarentzat. Jaieguna uztailaren 21ean ospatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Grattan-Flood, W.. St. Arbogast. The Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company, newadvent.org (Noiz kontsultatua: 2022-06-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q630123
* Multimedia: Arbogast von Straßburg / Q630123
# Arboko geltokia

Arbo Galiziako Pontevedrako probintziako tren geltoki bat da, A Estación $^{(en)}$ udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Monforte de Lemos — Redondela

## Zerbitzuak

Renfe Operadora
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
6Vigo GuixarRedondela • Louredo–Valos • Porriño • Guillarei • Caldelas • Salvaterra • As Neves • Sela • Arbo • Pousa–Crecente • Frieira • Filgueira • Ribadavia • Barbantes • Ourense–Elkargunea • Barra de Miño • Os Peares • San Pedro do Sil • San Estevo do Sil • Areas • Canabal • Monforte de Lemos • A Pobra do Brollón • San Clodio–Quiroga • Montefurado • A Rua–Petin • Vilamartín de Valdeorras • O Barco de Valdeorras • Sobradelo • Quereño • Covas • Toural los Vaos • Villadepalos • Posada do Bierzo • Ponferrada • San Miguel de las Dueñas • Bembibre • Torre'l Bierzu • Brañuelas • Porqueros • Vega de Magaz • Estorga • Nistal • Barrientos • Veguellina d'Órbigo • Villavante • Villadangos del Páramu • Quintana-RanerosLeon :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8779298
# Arboglifo

Arboglifoak edo dendroglifoak Mendebaldeko Estatu Batuetan zehar artzainek, horietatik asko euskaldunak eta irlandarrak, makalen azalean egindako glifoak dira.
Iparraldeko Kaliforniatik eta Boise (Idaho) edo Steamboat Springs (Colorado) inguruan aurkitu dituzte.
1997an Estatu Batuetako Baso Agentziak Oregongo Baso Nazionalean zeuden arboglifoak zenbatu eta ikertu zituen. Boisen ere arboglifoak ikertu dituzte.
Mendebaldean gehien haututako zuhaitza makala izan zen, 85 urte inguru bakarrik bizi dena.

## Erreferentziak

* ↑ Mallea-Olaetxe, J.. (2000). Speaking Through the Aspens: Basque Tree Carvings in California and Nevada. Reno: University of Nevada Press.
* ↑ Bastone, Kelly. (2005). «Aspen Diaries» Steamboat Magazine.
* ↑ www.passportintime.com
* ↑ Yahoo! News. John Bieter, the executive director of the Cenarrusa Center for Basque Studies at Boise State University, inspects an Aspen. .
* ↑ Dekorne, James B.. (1970). Aspen Art in the New Mexico Highlands. Santa Fe: Museum of New Mexico Press.

## Ikus, gainera

* Jose Mallea-Olaetxe

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2044812
* Multimedia: Tree carvings / Q2044812
# Arbolantxa kalea

Arbolantxa kalea :
| Bilbo, Abando, Uribitarte ||
| Arbolantxa kalearen irudia. ||
| Herrialdea Probintzia Udalerria | Euskal Herria Bizkaia Bilbo |
| Bilbo erdigunea Arbolantxa kalea Arbolantxa kalea Arbolantxa kalea ||
| Koordenatuak: | 43°15′51.46″N 2°55′42.86″W﻿ / ﻿43.2642944°N 2.9285722°W﻿ / 43.2642944; -2.9285722 |
Arbolantxa kalea Bizkaiko Bilbo hiriburuko kale bat da, Abando barrutiko Uribitarte auzoan dago. Done Bikendi kalea, Uribitarteko arrapalak eta Mazarredoko zumarkalea elkarlotzen ditu.

## Eraikin interesgarriak

Arbolantxa kalean hainbat eraikin interesgarri daude:
* Zabalguneko Sokorroetxea.
* Albia dorrea.
* Isozaki Atea, Arata Isozaki japoniar arkitektoak Iñaki Aurrekoetxea bilbotar arkitektoarekin elkarlanean diseinatutako zazpi eraikinez osatutako arkitektura multzoa. 82 metro garaiera eta 23 soliaruko bi dorre biki, eta 6-8 solairu arteko bost eraikinez osatua dago.
* Zabalguneko Sokorroetxea
* Albia dorrea
* Isozaki Atea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18285599
* Multimedia: Calle Arbolantxa / Q18285599
# Arboga udalerria

Arboga Suediako udalerria da. Västmanlandeko konderrian kokatua dago. 419,37 km² ditu eta 13.845 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Köping udalerria Kungsör udalerria Lindesberg udalerria Örebroko konderria Eskilstuna udalerria Örebro udalerria

## Erreferentziak

* ↑ (Suedieraz) Statistiska centralbyrån, Kommunarealer den 1 januari 2014. Statistics Sweden.
* ↑ (Suedieraz) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2016. Statistics Sweden.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q431271
* Multimedia: Arboga Municipality / Q431271
# Arabiar Emirerri Batuetako 4 Formula Txapelketa

Arabiar Emirerri Batuetako 4 Formula Txapelketa 2016an Nazioarteko Automobilismo Federazioak (FIA) eta Arabiar Emirerri Batuetako Automobil eta Turismo Klubak (ATCUAE) abian jarritako automobilismo lehiaketa bat da.
Txapelketa bakoitzak bost txanda ditu Dubaiko eta Yas Island zirkuituetan lau lasterketarekin, inaugurazio denboraldiaz geroztik urtarrilean eta otsailean egiten direnak. 4 Formulako beste txapelketetan bezala, kategoriako sariak puntuak ematen ditu FIA Super Lizentziarako, txapeldunarentzat 12 puntu barne.

## Eserleku bakarrekoa

Ibilgailua Tatuus F4-T014 bat zen, Abarth-ek motorizatua, 2016-17tik 2021era arte erabilia. 2022. urterako, F4 T-421 modeloa aurkeztu zen, halo sistema barne hartu duena.

## Erreferentziak

* ↑ «FORMULA 4 LAUNCHED IN UAE» Fédération Internationale de l'Automobile 8 de febrero de 2016.
* ↑ «Calendar» Campeonato de EAU de Fórmula 4.
* ↑ «Appendix L to the International Sporting Code» Fédération Internationale de l'Automobile.
* ↑ «FORMULA 4 UAE CAR» Campeonato de EAU de Fórmula 4.
* ↑ «F4UAE SET TO HOST GLOBAL DEBUT OF GEN-2 TATUUS RACER» Campeonato de EAU de Fórmula 4 14 de junio de 2021.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28219950
* Multimedia: United Arab Emirates F4 Championship / Q28219950
# Arabiar Emirerri Batuetako bandera

Arabiar Emirerri Batuetako bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | 1:2 |
| Erabakia | 1971 |
| Koloreak | Beltza Gorria Berdea Zuria |
Arabiar Emirerri Batuetako bandera 1971ko abenduaren 2an onartua izan zen. Kolore Pan-Arabeez osatuta dago (gorria, berdea, beltza eta zuria) eta arabeen batasuna irudikatzen du.
Kolore bakoitzak bere esanahia du gainera:
* berdea: Emankortasuna
* zuria: Herrialdearen neutraltasuna
* beltza: Herrialdearen petrolioa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134247
* Multimedia: Flags of the United Arab Emirates / Q134247
# Arabiar Penintsulako Al-Kaida

Arabiar Penintsulako Al-Kaida (AQAP; arabieraz: تنظيم القاعدة في جزيرة العرب‎, Tanẓīm al-Qā‘idah fī Jazīrat al-‘Arab, "Arabiar Penintsulako Al-Kaida"; تنظيم قاعدة الجهاد في جزيرة العرب, Tanẓīm Qā‘idat al-Jihād fī Jazīrat al-‘Arab, "Arabiar Penintsulako Jihad erakundea"), Ansar al-Xaria moduan ere ezaguna (arabieraz: جماعة أنصار الشريعة‎, Jamā‘at Anṣār ash-Sharī‘ah, "Xaria Babesteko Taldeak") Arabiar penintsulako erakunde islamista da.

## Historia

Indar egonkorra eta indartsua du Yemenen, batez ere hegoaldeko zatian. Huthiak etsaitzat ditu eta hauen aurka borrokan ari da baina era berean armadari ere erasotzen dio, eta hegoaldeko erakunde independentistak ere bere etsaiak dira. AEBen eraso asko jasan ditu drone bidez..

## Erreferentziak

* ↑ «Zein da zein» Berria 2015/01/25.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2635866
* Multimedia: AQAP / Q2635866
# Arabiar-Haflinger

Arabiar-Haflinger, (alemanieraz: Araber-Haflinger), Austriako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
Zaldi arraza modernoa da, eta bere jatorria Haflinger zaldien eta arabiar zaldien arteko nahasketatik dator.

## Arrazaren historia

Joan den mendean Hafflinger arrazaren hainbat hazleek pentsatu zuten arabiar odolarekiko nahasketa beraien ponien ezaugarri atletikoak hobetzeko balioko zuela. Dena den nahasketa hau ez da Hafflinger arrazaren garbitasun mantendu nahi duten hainbat zaleen gustokoa izan.

## Ezaugarriak

Nahasketak hasi zirenean aurreneko hiru belaunaldiak jatorrizko arraza hobetzeko moxalak lortzeko helburura zuzendu ziren. Izandako arrakasta eta gero, hazleek arrraza sorztea deliberatu zuten, lortutako abereek zela-zalditzat Haflinger arrazarekiko konparatuz hobekuntza nabarmena zutela ikusita. Abere lirainagoak ziren, eta zelarako ahalmen handiagorekin.
Nahasketa ugari eta urte desente igaro eta gero, Haflinger arrazaren oinarizko ezaugarriak mantendu dira, baina finduz joan dira arabiar zaldien odolarekin. Abere dotoregoak dira, arabiar ikutuarekin.

## Erreferentziak

* ↑ Arrazari buruzko artikuloa "The equinest" entziklopedian. http://www.theequinest.com/breeds/arab-haflinger/

## Kanpo estekak
### Bideoak

* Arazari buruzko bideoa.
* Datuak: Q167620
* Multimedia: Araber-Haflinger / Q167620
# Arabiar Emirerri Batuetako emirerriak

Arabiar Emirerri Batuak 7 emirerritan (imarat; singularrez: imarah) banaturik dago:
| Bandera | Emirerria | Arabierazko izena | Hiriburua | Biztanleria | Herrialdeko biztanleriaren %a | Azalera (km²) | Herrialdeko azaleraren %a | Dentsitatea |
| | Abu Dhabi | أبو ظبي | Abu Dhabi | 1.678.000 | %38,8 | 67.340 | %86,7 | 25 |
| | Ajman | عجمان | Ajman | 258.000 | %6,0 | 259 | %0,3 | 996 |
| | Dubai | دبي | Dubai | 1.306.000 | %30,2 | 3.885 | %5,0 | 336 |
| | Fujaira | الفجيرة | Fujaira | 127.000 | %2,9 | 1.165 | %1,5 | 109 |
| | Ras al-Khaima | رأس الخيمة | Ras al-Khaima | 205.000 | %4,7 | 1.684 | %2,2 | 122 |
| | Umm al-Qaiwain | أم القيوين | Umm al-Qaiwain | 68.000 | %1,6 | 777 | %0,9 | 88 |
| | Xarja | الشارقة | Xarja | 678.000 | %15,7 | 2.590 | %3,3 | 262 |
| | AEB | الإمارات العربية المتحدة | Abu Dhabi | 4.320.000 | %100 | 77.700 | %100 | 56 |
| Herrialdeko banaketa politiko-administratiboa |||||||||

## Erreferentziak

* 1 2 Arabiar Emirerri Batuetako Ekonomia eta Planeamendu Ministerioa. (2005). Census 2005. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19833031
* Multimedia: Emirates of the United Arab Emirates / Q19833031
# Archon

Archon Aisne departamenduko Frantziako udalerria da, Frantzia Garaia eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aisne departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q864437
* Multimedia: Archon (Aisne) / Q864437
# Artikoko Ateen Parke Nazionala eta Babesgunea

Artikoko Ateen Parke Nazionala eta Babesgunea, ingelesez: Gates of the Arctic National Park and Preserve, AEBetako Alaska estatuan dagoen parke nazional bat da. Parke Nazional honetako eremu osoa Zirkulu polar artikoaren iparraldean dago. 1980ko abenduaren 2an sortu zen eta 34.287 km²-ko azalera du.

## Iruditegia

* Ibiltariak Itkillik ibaian.
* Artikoko Ateen Parke Nazionalaren mapa.
* Jatuna Noatak ibaian.
* Galbraith aintziraren ikuspegi panoramikoa Dalton autobidetik ikusita.

## Kanpo estekak

* Artikoko Ateen Parke Nazionala eta Babesgunea (AEBetako Parke Nazional Zerbitzua) (Ingelesez)
* Datuak: Q605657
* Multimedia: Gates of the Arctic National Park / Q605657
# Artikoko Kontseilua

Artikoko Kontseilua goi-mailako nazioarteko foroa da, eta Artikoko eta bertako herri indigenen gaiak aztertzen ditu. 1996an sortu zen, eta kide dira Kanada, Errusia, Norvegia, Danimarka, Islandia, Estatu Batuak, Suedia eta Finlandia. Idazkaritza Tromso-n (Norvegia) dago. Artikoko Kontseiluak hainbat azterketa egin ditu klima-aldaketari, petrolioari, gasari eta Artikoko nabigazioari buruz. Klima-aldaketarekin garrantzi politikoa hartzen hasi zen nazioartean, eta izaera sinbolikoa galdu zuen.
Gai hauek ez dituzte lantzen: gai militarrak, segurtasunekoak eta arrantzakoak.

## Behatzaileen estatusa

36. arauak edozein erakunderi (gobernukoa eta gobernuz kanpokoa) behatzaile estatusa izateko aukera ematen dio, betiere Kontseiluaren lanean laguntzeko irizpidea betetzen badu.
Europar Batasuna sarrera blokean eskatzen saiatu zen, eta 2013an eskaera hori geldituta geratu zen zen. Batzuek uste zuten Kanadak aurka bozkatu zuela.
Txinaren interesa komertziala baino ez da.
Hauek dira estatu behatzaileak:
* Alemania (1998-)
* Herbehereak (1998-)
* Polonia (1998-)
* Eskozia (1998-)[9]
* Frantzia (2000-)
* Espainia (2006-)
* Txina (2013-)
* Japonia (2013-
* Hego Korea (2013-)
* India (2013-)
* Singapur (2013-)
* Italia (2013-)
* Suitza (2017-)

## Erreferentziak

* 1 2 2010-8-6.
* 1 2 2013-5-13.
* 1 2 Luna, Joaquín. (2017-11-5). «El Ártico será ruso ¿o no será?» Magazine: 35. ISSN 2385-5266..
* 1 2 2013-5-15.
* ↑ Molenaar 2012.
* 1 2 3 2013-5-16.
* ↑ González, José Carlos Díaz. (2018-05-30). «Las ¿nuevas? estrategias para el Ártico» Revista de Pensamiento Estratégico y Seguridad CISDE 3 (1): 93–103. ISSN 2529-8763..
* ↑ Beauvais, Sophie des. «Arctic Observers: Shaping Regional Interests» World Policy.
* ↑ 2017.

## Bibliografia

* Molenaar, Erik J. «Chapter 6. Current and Prospective Roles of the Arctic Council System within the Context of the Law of the Sea». A: The Arctic Council: Its place in the future of Arctic governance. The Walter and Duncan Gordon Foundation, 2012, p. 139-189. ISBN 978-0-9737651-5-1.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q674182
* Multimedia: Arctic Council / Q674182
# Artikulazio (musika)

Artikulazioa, interpretazioan, notari ekiteko eta hurrengo noten soinuekin lotzeko edo horietatik bereizteko moduetako bakoitza da. Artikulazioaren funtsa dira notari ekiteko moduen kontrola eta noten arteko isilune txikiak kudeatzea (artikulazio-isiluneak), musika-esaldiak argitasuna izan dezan. Antzinako musikan, artikulazioa espresio-bide nagusietakoa zen.

## Historia

Soinua grabatzeko eta erreproduzitzeko sistemak asmatu aurreko aldi historikoetako artikulazioari buruz jakin dezakeguna tratatu teorikoen azterketatik etor daitekeenera eta garaiko partituretan idatzita gordetzen denera mugatzen da. Musika-notazioa gero eta esplizituagoa izan denez konpositorearen borondatea adierazteko, gero eta gehiago erabili da egileak eskatzen zuen artikulazioa fideltasun handiagoz adierazteko. Nolanahi ere, ezerk ez du pentsarazten alderdi hori idatziz jasotzen ez zen garaietan artikulazioarekiko sentikorra ez zenik.
Partituren gaineko artikulazioari buruzko lehen notazio-adibideak XV. mendekoak dira, eta ugaritasuna, zehaztasuna, ñabardurak eta ugaritasuna handitzen doaz ordutik XX. mendera arte.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Musika Hiztegia] [2011]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q372923
* Multimedia: Articulation (music) / Q372923
# Artikulu (argipena)

Artikulu hitzak hainbat adiera du:
* Artikulua, hizkuntzalaritzan, zenbait hizkuntzatan (euskaraz barne) esistitzen den elementu gramatikala da, determinatzaile bat.
* Artikulua, kazetaritzan, idatzizko hedabide bateko albistea izan ohi da, eta baita iritzizko pieza ere, iritzi artikulua.
* Mundu akademikoan ingelesez papers hitzarekin adierazten den testu mota, hau da unibertsitateko irakasleek beren ikerketak aldizkari espezializatuetan argitara emateko erabiltzen duten testu mota, euskaraz artikulu bezala itzuli izan da.
* Zientzian, agerkari zientifiko batean agertutako lan idatzia izan ohi da. Azken ikerketen berri edo iritzia emateko izan daiteke zientzia artikulu bat, edo dibulgaziokoa izan daiteke.
* Zuzenbidean, lege edo arau batek izan ohi dituen zenbakitutako atalei artikulu esaten ahal zaie.
* Entziklopedietan, informazio osatua dakarren sarrera izan ohi da artikulua, eta Wikipedian, edukia duen orrialde bat, jarraitu beharreko irizpide batzuen arabera osatua.
# Artikulu (gramatika)

Artikulua, hainbat hizkuntzatan, aurretik edo atzetik izena mugatzen duen hitza edo atzizkia da. Morfologikoki, artikuluak determinatzaile mota bat dira. Gramatika sortzailean, oro har, sintagma determinatzailearen nukleo sintaktikoa dela kontsideratzen da.

## Artikuluak, zenbait hizkuntzatan

* Indoeuropar hizkuntza zaharrenetan, ez zegoen artikulurik, antzinako grezieran salbu. Hala ere, hainbat adarretan garatu izan dira, eta hizkuntza erromantze guztietan daude, bai eta germaniar eta zeltetan ere. Aldiz, eslaviarretan arraroagoak dira.
* Hizkuntza semitikoetan, oro har, ez dago artikulurik, baina egungo hizkuntza ezagunenetan, ordea, hebreeraz eta arabieraz, bai.
* Euskaraz, artikulu mugatuak bakarrik daude, atzizki gisa itsasten direnak: -a singularra eta -ak plurala.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103184