OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aquasco (Maryland)

Aquasco Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Prince George's konderrian kokatuta dago, Maryland estatuan. 913 biztanle ditu, 57,283824 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Prince George's konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3886574
* Multimedia: Aquasco, Maryland / Q3886574
# Aquarius (edaria)

Aquarius The Coca-Cola Company enprea multinazionalak ekoizten duen freskagarri bat da. Japonian sortu zen 1978an eta 1984an merkaturatu zen lehen aldiz.

## Aquarius eta kirola

1992an kirolarientzako edari egoki gisa azaldu zen eta ideia hori sustatzeko Bartzelonako Olinpiar Jokoetako edari ofiziala izan zen. Iragarkietan kirolarientzako gatz mineralak berreskuratzeko ahalena zuela adierazten zen, eta edateko erraza denez berehala hidratatzeko gaitasuna duela azaltzen zen. Azken ezaugarri honi tiraka kirolarietaz haratagoko bezeroei zabaldu zitzaien iragarki generalistagoak eginez.
1996an laranja zaporeko Aquarius atera zen eta 2010an Aquarius Libre merkaturatu zen.

## Nutrizio balioa

| Kontzpetua | 200 ml |
| Balio energetikoa | 65 kcal = 268 kj |
| Karbono hidratoak | 15 gramo |
| Sodioa | 55 mg |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1210656
* Multimedia: Aquarius (drink) / Q1210656
# Arberatze-Zilhekoa

Arberatze-Zilhekoa Nafarroa Behereko ipar-ekialdeko udalerri bat da, Amikuze eskualdekoa. 2006an, 316 biztanle zituen.

## Geografia
### Udalerri mugakideak

* Arboti-Zohota iparraldean
* Aiziritze-Gamue-Zohazti ipar-mendebaldean
* Domintxaine-Berroeta (Zuberoa) ekialdean
* Behaskane-Laphizketa hego-mendebaldean

### Etxeak eta Auzoak

* Aitziri
* Arberatze
* Zilhekoa

## Historia

1841. urtean Arberatze eta Zilhekoa herriak batu egin ziren udalerri berria osatzeko.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 193 | 213 | 204 | 210 | 212 | 246 | 351 | 314 | 320 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 308 | 271 | 251 | 262 | 251 | 268 | 248 | 233 | 231 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 242 | 259 | 242 | 228 | 226 | 230 | 233 | 235 | 196 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2009 | 2014 | 2020 |
| 184 | 175 | 177 | 198 | 222 | 270 | - | - | - |
Oharra: 2005eko biztanleria, INSEEk emaniko behin-behineko datua da; 1836 artekoak Arberatze udalerriari dagozkio, fusioa baino lehenago..

## Arberaztar-zilhekoar ospetsuak

* Sauveur Baxo (1951 -), politikari eta sindikalista.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.

## Ikus, gainera

* Arberatze
* Zilhekoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q739581
* Multimedia: Arbérats-Sillègue / Q739581
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Arberatze-Zilhekoa
# Arberg

Arberg Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Ansbach (barrutia)|Ansbach]] barrutian. 2014an 2.288 biztanle zituen 31,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q506190
* Multimedia: Arberg / Q506190
# Arbendolondoetako harrespila

Arbendolondoetako harrespila (portugesez: Cromeleque dos Almendres) Évora hiritik gertu dagoen harrespil ezaguna da. Iberiar penintsulako iruinarri-multzorik handiena da, eta Europako handienetakoa.

## Kokapena

Evoratik 15 kilometro sartaldera dago, Nossa Senhora de Guadalupe parrokian. Monfurado mendilerroko maldan kokaturik dago, landa-eremuan eta artelatz basoen artean.

## Historia

K.a. 6000 urtean altxatu baziren ere 1966 arte ez ziren aurkitu. Henrique Leonor Pina izan zen aurkitzailea eta indusketak aurrera eraman zituena. Hainbat garaitako harri multzoak daude, Almendres I (K.a. 6000 urtekoa), Almendres II (K.a. 5000) eta Almendres III (K.a. 4000). Hainbat harrik marraturiko irudiak dituzte.

## Egitura

Egitura zirkularrak osatzen dituzten granitozko 95 menhirrek osatzen dute.
* Almendres I: bi zirkulo kontzentriko txiki osatzen zituzten.
* Almendres II: bi elipse kontzentriko handi osatzen zituzten. Menhir altuenak bertan daude.
* Almendres III: aurreko egiturek hainbat aldaketa izan zituzten.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q1969432
* Multimedia: Cromeleque dos Almendres / Q1969432
# Arberoa ikastola

Arberoa ikastola Nafarroa Behereako ikastola bat da. Donamartiri herrian dago kokatuta. Arberoa eskualdeko haurrak biltzen ditu.
Ikastetxe pribatua da, Frantziako Hezkuntza Nazionaleko Ministerioarekin itundua. Haur hezkuntza eta lehen mailetako ikasleak formatzen ditu, murgiltze ereduan. Seaska eta Ikastolen Elkartea federakuntzetako kide da.

## Historia

2008an sortu da, lehenik Hazparneko Ezkia ikastolari loturik, eta ondotik bere itun propioa izanez.

## Pedagogia

Ikastola Seaskaren hezkuntza proiektuan kokatzen bada ere, hastapenetik gogoeta berezi bat eraman du Indarkeria eza eta lankidetzazko ikaskuntzari buruz. Hainbat proiektu esperimentatuz.
2018an, ikastolan grabatutako Lepe Arberoan, komunikazio ez bortitza bizitzen dokumentala plazaratu zuen Itziar Bastarrika Madinabeitiak.

## Erreferentziak

* ↑ «Hik Hasi» www.hikhasi.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-24).
* ↑ SLU, Herritar Berri. (2018-03-22). «Arberoan komunikazio ez bortitzak egituratzen du ikastolaren dinamika osoa» GAUR8 (Noiz kontsultatua: 2021-12-24).

## Kanpo estekak

* Seaskaren webgunea
* Ikastolaren webgunea
* Datuak: Q38087220
# Arbeteta

Arbeteta Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina-Alto Tajo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 35 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko webgunea.
* Datuak: Q592376
* Multimedia: Arbeteta / Q592376
# Arbendolondo

Arbendolondoa (baita ere arbendol, arbendolatze) da zuhaitz hosto erorkorra, (Prunus (Amygdalus) dulcis) Rosaceae familiakoa. Haren hazia arbendola da, fruitu lehor oso estimatua.
Hego Euskal Herrian almendrondo esan ohi zaio (baita ere almendra, almendroi; fruituari, almendra). Ipar Euskal Herrian, berriz, amandaondo (baita ere amanda eta amandatze; fruituari, amanda).
10 metroko altuera edukitzera irits daiteke. Zurtoin lisoa dauka, berdea eta marroia gaztea denean eta zartatua, ezkatatsua eta grisaxka zahartzen denean. Hosto sinpleak dauzka, lantza-formakoak, luzeak, estuak eta mutur zorrotzekoak, 7-12 cm-ko luzerakoak eta berde biziak, ertz oxkarratu edo horzdunak. Loreak bakarka edo 2-4 aleko taldeetan ekoizten ditu; pentameroak dira, bost sepalodunak eta bost petalodunak, zuritik arrosara joan daitezkeen koloretakoak, 3-5 cm-ko diametrokoak. Haziak 3-6 cm luze dira, drupa motakoak, exokarpo eta mesokarpo zaildunak eta endokarpo gogordunak, oblongoak, elipsoidalak, haragi lehorrekoak, ilupadunak, berdeak, dehiszenteak. 9 hilabete behar dute heldutasunera iristeko.
Fruta-arbola hau eskualde beroetan hazten da, ez baitu hotza ongi jasaten. Arbendolondo gehienak lehorreko lurretan landatzen dira, lurzoru aske eta hareatsuetan.

## Ikus gainera

* Arbendola

## Ikus, gainera

* Almendra garrapiñatuak
* Datuak: Q15545507
* Multimedia: Prunus amygdalus / Q15545507
* Espezieak: Prunus amygdalus
# Arbent

Arbent Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q209048
* Multimedia: Arbent / Q209048
# Arberoako erreka

Arberoako erreka Nafarroa Behereko ibaia da, Lihuri ibaiaren sortzaileetariko bat dena.

## Geografia

Heletan jaio egiten da eta Lihuri ibai bihurtuta Bidaxune inguruan isurtzen ditu bere urak Biduzera. Errekaren ibarrak Arberoa eskualdea osatzen du.
Guztira 27,4 kilometroko luzera du.

## Ibaiadarrak

Hona hemen ibaiadar nagusien zerrenda :
* Haltzerreka
* Bakardatzeko erreka
* Hegiko erreka
* Pezeko Jon-en erreka

## Zeharkatutako udalerriak

* Aiherra
* Bardoze
* Bastida
* Donamartiri
* Donostiri
* Heleta
* Isturitze
* Oragarre

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak.
* ↑ Sandre datu-basea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2859826
* Multimedia: Arbéroue / Q2859826
# Apodemus meini

Apodemus meini Apodemus generoko animalia da. Karraskarien barruko Muridae familian sailkatuta dago.

## Ikus, gainera

* Apodemus
* Muridae
# Arthur Schnitzler

Arthur Schnitzler, (Viena, Austria, 1862ko maiatzaren 15a - Viena, Austria, 1931ko urriaren 21a), dramagile austriarra izan zen.

## Lan hautatuak
### Antzerki-lanak

* Anatol (1893)
* Liebelei (1895)
* Freiwild (1896)
* Reigen (1897)
* Paracelsus (1899)
* Der grüne Kakadu (1899)
* Der einsame Weg (1903)
* Zwischenspiel (1904)
* Der Ruf des Lebens (1906)
* Komtesse Mizzi oder Der Familientag (1907)
* Der junge Medardus (1910)
* Das weite Land (1911)
* Professor Bernhardi (1912)
* Komödie der Verführung (1924)

### Eleberriak

* Der Weg ins Freie (1908)
* Therese. Chronik eines Frauenlebens (1928)

### Kontaketa laburrak

* Sterben (1895)
* Leutnant Gustl (1900)
* Berta Garlan (1900)
* Der blinde Geronimo und sein Bruder (1902)
* Die Weissagung(1905)
* Casanovas Heimfahrt (1918)
* Fräulein Else (1924)
* Traumnovelle (1925/26)
* Spiel im Morgengrauen (1926)
* Flucht in die Finsternis (1931)
* Datuak: Q44331
* Multimedia: Arthur Schnitzler / Q44331
# Arthur Streeton

Arthur Ernest Streeton (j. 1867ko apirila Mount Duneed -en, Victoria ; † 2 1943ko iraila Melbourne ondoan Olindan) gaur egungo margolari australiar ezagunenetako bat da.

## Bizitza

Zazpi urte zituela Melbournera joan zen bizitzera bere familiarekin. Bere talentu artistikoa zela eta, George Troedel and Co-en establezimendu litografikoan aprendiz bihurtu zen. Aldi berean, arratsaldeko ikasketak hasi zituen han National Gallery School of Design- en eta labur-labur Pintura Eskolan ere.
William Turner eta Thomas William Roberts margolari australiarra, 1885ean Ingalaterran arte ikasketetatik itzuli ondoren Australian inpresionismoa zabaldu zuena, bere ereduen artean daude. Artista gazte talde bat osatu zuten, Heidelberg School izenez ezagutzen den Melbourneko taberna baten ostean. 1888an litografo gisa amaitu zuen bere bizitza eta arrakastaz margotzeari eskaini zion. 1897an Streeton Londresera eta Europara bidaiatu zuen lehen aldiz. Hemen ere arrakasta izan zuen. 1900ean Royal Academy of Arts- en erakusketak egin ahal izan zituen eta 1903an Chelsea Arts Clubeko kide egin zen. 1909an urrezko domina jaso zuen Parisko Erakusketan.
Ingalaterran egin zituen egonaldietan, sentimendu abertzale handiak garatu zituen, beraz, 1915ean Lehen Mundu Gerrako boluntario aritu zen. Paramediku gisa, kabo mailan aritu zen Londresko ospitale militar batean. 1917ko otsailean behin betiko erretiratu zuten osasun arazoengatik. Australiako Indar Inperialetako gerrako margolari ofizial izendatu zuten teniente mailarekin eta 1918ko maiatzetik Frantziako fronteen atzean margotu zuen. 1919an Australiara itzuli zen eta, margotzeaz gain, arte kritikan aritu zen. 1928an Streetonek Wynne saria irabazi zuen. 1937an Zaldun mailara igo zuten.
Streeton, Nora Clench biolin-jotzaile kanadarrarekin ezkondu zen 1908an, bere etxean bizi zen azkenekoz 20.000 m²-ko jabetza batean Olindan, Dandenong mendilerroetan, Melbournetik 50 kilometro ekialdera. 1943an hil ondoren, Ferntree Gully hilerrian lurperatu zuten, Melbourne hego-ekialdeko auzo batean. Garaikideek bere lan inpresionistak herrialdeko eguzkiaren eta lurraren produktu gisa ikusi zituzten. Bere lanek, betidanik arrakasta izan dutenek, milioi euroko prezioak lortzen dituzte orain.

## Irudiak

* Arthur Streeton's works
* At Templestowe, 1889, Art Gallery of South Australia
* Sunlight Sweet, Coogee, 1890, private collection
* Fire's on, 1891, Art Gallery of New South Wales
* The Railway Station, Redfern, 1893, Art Gallery of New South Wales
* The Point Wharf, Mosman Bay, 1893, National Gallery of Australia
* Ariadne, 1895, National Gallery of Australia
* The Spirit of the Drought, 1895, National Gallery of Australia
* ‘The purple noon's transparent might’, 1896, National Gallery of Victoria
* The Path to Podge Newton's, 1895, private collection
* From My Camp, 1896, Art Gallery of New South Wales
* Sketches
* "His first snake", 1889, Australasian Sketcher

## Kanpo estekak

* Arthur Ernest Streeton Google Arts & Culture-n
* Datuak: Q709280
* Multimedia: Arthur Streeton / Q709280
# Arthur Tedder

Arthur Tedder (Glenguin, Stirlingshire, 1890eko uztailaren 11 - Banstead, Londres, 1967ko ekainaren 3a) britainiar mariskala izan zen. 1936tik 1938ra, Britainiako Aireko Armadako buru izan zen Ekialde Urrunean, 1940-1941ean Ekialde Hurbilean, eta 1941-1943an Libian. Bigarren Mundu Gerran, Aliatuen Aireko Armadako komandante izan zen Tunisian eta Italian, eta 1943an Eisenhowerren laguntzaile izendatu zuten. 1945ean, mariskal izendatu zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q334980
* Multimedia: Arthur Tedder, 1st Baron Tedder / Q334980
# Arthur Van Doren

Arthur Georges Stanislas Henri Van Doren,, (Anberes, Belgika, 1994ko urriren 1a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari belgikarra da.
Bi Udako Olinpiar Jokotan dominak eskuratu zituen; Rio 2016an (Rio de Janeiro), zilarrezkoa eskuratu zuen, eta, Tokio 2020an (Tokio), berriz, urrezkoa, bietan belar-hockeyan eta Belgikako taldearekin, azkena Australia eta Indiaren aurretik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Gauthier Boccard, Tom Boon, Thomas Briels, Cédric Charlier, Félix Denayer, Nicolas De Kerpel, Arthur De Sloover, Sébastien Dockier, John-John Dohmen, Simon Gougnard, Alexander Hendrickx, Antoine Kina, Loïck Luypaert, Augustin Meurmans, Victor Wegnez, Vincent Vanasch, Florent Van Aubel eta Arthur Van Doren-ek.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 02 ! | Gizonezkoa. |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Gizonezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Arthur Van Doren» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Arthur Van Doren» FIH (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16225493
# Arthur Seyss-Inquart

Arthur Seyss-Inquart (Stannern, Austria-Hungariako Inperioa, 1892ko uztailaren 22a - Nurenberg, 1946ko urriaren 16a) austriar politikari nazia izan zen. Aita txekiarra zen eta ama austriarra. Vienako Unibertsitatean zuzenbidea ikasi zuen eta Austriako armadan borrokatu zuen Lehen Mundu Gerran. Abokatu arrakastatsua, Engelbert Dollfuss eta Kurt von Schuschnigg kantzilerren gobernuetan parte hartu zuen. 1938an Schuschniggek dimisioa eman zuen eta Seyss-Inquart bere oinordeko izendatu zuten. Anschlussen ondoren Austria Alemaniako Ostmark probintzia bihurtu zen eta Inquart gobernadore izendatu zuten.
1940an Herbehereak okupatu ondoren, lurralde okupatuko Reichskommissar izendatu zuten. Izuzko gobernu bat ezarri zuen, zibilei lan behartua ezarri zien eta judu gehienak deportatu eta hil zituen. 1945ean kanpo harremanetako ministro izan zen Karl Dönitzen gobernu laburrean.
Nurenbergeko epaiketetan errudun jo zuten gerra krimenengatik eta gizateriaren aurkako krimenengatik. 1946ko urriaren 16an heriotza-zigorra ezarri eta urkamendian hil zen.
* Datuak: Q650219
* Multimedia: Arthur Seyß-Inquart / Q650219
# Arthur Summons

Arthur Summons (Sydney, 1935eko abenduaren 13a - Wagga Wagga, Hegoaldeko Gales Berria, 2020ko maiatzaren 16a) australiar hamabosteko eta hamahiruko errugbilari eta entrenatzailea izan zen. Australiako errugbi selekzioan hamar aldiz jolastu zuen 1956 eta 1959 bitartean. 1960an hamahiruko errugbira aldatu zen. Bederatzi partida jolastu zituen selekzioarekin, horietako bost kapitain gisa, eta gero entrenatu egin zuen.
"The Gladiators" izeneko John O'Grady-ren argazki ikonikoan Norm Provanekin batera protagonista izan zen. Argazkia Bevan-Summons garaikurrerako eredu izan zen.
# Asante Kotoko SC

Asante Kotoko Sporting Club Ghanako futbol talde bat da, Kumasi hirikoa, Ahanti eskualdean. Ghanako liga gehien irabazi dituen taldea da eta Afrikako Txapeldunen Kopa bi aldiz irabazi du. Taldearen jabea Ashanti leinuaren errege Nana Osei Tutu II.a da.

## Historia

Ashanti leinuko hamairu gaztek sortu zuten 1935. urtean, hortik Asante izena. Urrezko aroa 1967 eta 1983 artean izan zuen, Afrikako Txapeldunen Kopan sei aldiz jokatu zuen finala eta bitan izan zen txapelduna.
Ghanako beste talde indartsua Akkra hiriburuko Hearts of Oak da eta talde bien artean lehia handia dago. 2001eko maiatzaren 9an Akkran jokatu zen bien arteko partidan istilu larriak izan ziren, eta polizia gas negar eragileak botaz sartu zen estadioan. Izuak eraginda 127 ikusle hil ziren.

## Palmaresa
### Ghanan: 37

* Ghanako Liga (24): 1959, 1963–64, 1964–65, 1967–1968, 1969, 1972, 1975, 1980, 1981, 1982, 1983, 1986, 1987, 1988–89, 1988–89, 1990–91, 1991–92, 1992–93, 2003, 2005, 2007–08, 2011–12, 2012–13, 2013–14, 2021–22.
** GFAren Liga berezia (1): 2019.
* Ghanako Kopa (9): 1958, 1959, 1960, 1978, 1984, 1997–98, 2001, 2014, 2017.
* Ghanako Superkopa (3): 2012, 2013, 2014.

### Nazioartean: 2

* Afrikako Txapeldunen Kopa:
** Txapelduna (2): 1970, 1983.
** Finalista (5): 1967, 1971, 1973, 1983, 1993.
* CAF Konfederazio Kopa (0): finalista 2004an.
* CAF Errekopa (0): finalista 2002an.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q578491
* Multimedia: Asante Kotoko SC / Q578491
# Asapala Kultur Elkartea

Asapala Kultur Elkartea 1993an Santutxun jaiotako euskara elkartea da. Urte askoan Santutxuko Euskal Txokoa izenarekin funtzionatu zuen, baina 1999tik aurrera berriro hasi zen elkartearen jatorrizko izena erabiltzen.

## Esparrua

Elkartea Santutxu auzoan jaioa eta egoitza bertan daukan arren eragin esparrua 1998 urtetik lehengo Begoñako errepublikara edo Mahatserrira zabaldu du. Beste auzo hauetara bereziki: Txurdinaga, Otxarkoaga, Begoña, Bolueta.

## Egitura

Gaur egun 90 bazkide dauzka elkarteak. Zuzendaritza batzordea 7 lagunek osatzen dute.

## Berton

Asapalak hilabetero argitaratu zuen "Berton" aldizkaria 20 urtez (1998-2018).

## Blog komunitatea

2006ko azaroan martxan ipini zuten "Mahats Orriak" izeneko blog komunitatea.

## Kanpo estekak

* Elkartearen webgunea
* Mahats Orriak blog komunitatea
* Datuak: Q12254264
# Asaph Hall

Asaph Hall (Goshen, Connecticut, 1829ko urriaren 15a - Annapolis, Maryland, 1907ko azaroaren 22a) estatubatuar astronomo bat izan zen.
Heziketa akademiko eskasarekin, bere aita hil ondoren zurgin bezala lan egin behar izan baitzuen bere amari laguntzeko, bere jakintza eta zerua ikerketzeko grinak bere kabuz prestatzera eraman zuen. 1857an William Cranch Bond astronomoaren laguntzaile bezala lanean hasi zen Harvardeko behatokian (Harvard College Observatory). Bere soldata hamabi dolarrekoa zen hilean.
1856an Angeline Stickneyrekin (1830-1892) ezkondu zen, nork bere lanean beti babestu zuen.
Behaketa ugari egin, teknika astronomikoak ikasi eta bere ezagutzak hobetu ondoren, 1863an, Washingtongo Itsas Behatokiko zuzendari izendatua izan zen, nondik Marteren bi ilargiak diren Fobos eta Deimos aurkitu zituen behatoki horretako 66 zentimetroko teleskopio errefraktorea erabiliz, Alvan Clark estatubatuar optikariak fabrikatu zuen teleskopioa. Aurretik Saturno planetaren errotazio periodoa aurkitu zuen. 1895ean astronomia irakasle postua bete zuen Harvard Unibertsitatean.
Foboseko krater handietako batek Hall izena jasotzen du astronomo honen omenez; Stickney, bere emaztearen omenez izendatua, ilargi honetako kraterrik handi eta sakonena da.
Lau seme izan zituen: Asaph Jr., Samuel, Angel eta Percival. Soilik lehena (Asaph Hall Jr.) izango zen astronomoa bere aita bezala, lan astronomiko ugari eginez. Zeruari buruzko ikerketa eta artikulu ugari argitaratu zituen.

## Argitalpenak

* Nebulae in the Pleiades, (1886), Astronomische Nachrichten, volume 114, p. 167.
* Observations on Mars, (1888), Astronomical Journal, vol. 8, iss. 181, p. 98-98.
* Observations of Mars, 1892, (1893), Astronomical Journal, vol. 12, iss. 288, p. 185-188.
* The orbit of the satellite of Neptune, (1898), Astronomical Journal, vol. 19, iss. 441, p. 65-66.
* Motion of the perihelion of Mercury, (1900), Astronomical Journal, vol. 20, iss. 479, p. 185-186.
* The differential equations of disturbed elliptic motion, (1906), Astronomical Journal, vol. 25, iss. 586, p. 77-79.

## Sariak

* Royal Astronomical Societyko Urrezko domina
* Ohorezko Legioa

## Kanpo loturak

* Datuak: Q106559
* Multimedia: Asaph Hall / Q106559
# Asaphistis

Asaphistis Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Asaphistis praeceps da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Asaphistis asema | daturik gabe |
| Asaphistis catarrhactopa | daturik gabe |
| Asaphistis cretata | daturik gabe |
| Asaphistis gypsopa | daturik gabe |
| Asaphistis haematina | daturik gabe |
| Asaphistis hemicapnodes | daturik gabe |
| Asaphistis hemicyclica | daturik gabe |
| Asaphistis lucifera | daturik gabe |
| Asaphistis maturicolor | daturik gabe |
| Asaphistis nobilis | daturik gabe |
| Asaphistis omora | daturik gabe |
| Asaphistis phanerops | daturik gabe |
| Asaphistis praeceps | daturik gabe |
| Asaphistis protosema | daturik gabe |
| Asaphistis purpurascens | daturik gabe |
| Asaphistis purpurescens | daturik gabe |
| Asaphistis sappiroflua | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4803580
* Espezieak: Asaphistis
# Asanblearismo

Asanblearismoa erakundeak, kolektiboak, etab. antolatzeko era bat da.
Horizontaltasun osoan oinarritua dago, hau da, kide guztiek modu berean hartzen dute parte erabaki eta eztabaida guztietan. Ez da bozkaketarik egiten, baizik eta eztabaida bat sortzen da adostasunera iritsi arte; hau da, kide guztiek beren ideiak malgutu edo eraldatu egiten dituzte asanblada guztia ados dagoen kontzeptuetara iritsi arte.
Zuzentasuna antolatze eraren ezaugarri garrantzitsu bat da. Orokorrean asanbladetan ez dago inoren ordezkaririk, bakoitzak bere ideia defendatu beharrean oinarrituta dago sistema hau. Asanblearioen iritsiz, ordezkarien aukeraketak kideen parte hartzea ezintzen du eta horizontaltasuna ezabatzen du.
Sistema hau, berez, demokraziaren aurkakotzat uler daiteke, derrigorrezko etsaiak ez diren arren. Historikoki anarkismoarekin oso lotuta egon den kontzeptua izan da eta arrazoi horregatik etorri dira, batez ere, etsaitasunak. Geroago asanblearismoa zabaltzen joan zen ezkerretako ideologia gehienetara; batez ere Euskal Herrian, erakunde anarkista handien falta dela eta.
Historian zehar, arraro dirudien arren, era honetan antolatu diren talde militarrak existitu dira. Euren buruak militartzat hartzen ez zituzten arren hainbat ezaugarri antzekoak ziren. Erakunde hauen artean batzuk:
* Espainiako Gerra Zibileko CNT, POUM, eta beste erakunde batzuen miliziak.
* Euskal Herriko Komando Autonomo Antikapitalistak
* Errusiar Iraultzako Sobiet batzuk

## Kritikak

Sistema honi datozkion kritika gehienak demokratek eginikoak dira. Egiten duten kritika nagusia erabakiak motelegi hartzen direla da eta kide askotako taldeetarako ezin dela erabili.
Kritika moduan Espainiako Gerra Zibileko gertaera bati erreferentzia egin ohi zaio, zeinetan bataila bat baino lehen erasoa diseinatzeko asanblada baten bildu ziren milizia anarkista bateko kideak eta adostasunera heldu ezin zirenez eztabaida jarraitu zuten. Nazionalak heldu ziren eta anarkista gehienak hil zituzten.

## Ikus, gainera

* Anarkismoa
* Autogestioa
* Gazte Asanblada
* Langabetuen asanblada

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254261
# Asapharcha

Asapharcha Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Asapharcha strigifera da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Asapharcha crateropa | | daturik gabe |
| Asapharcha strigifera | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4803578
* Espezieak: Asapharcha