OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lekunberri TV

Lekunberri TV, Lekunberri-Larraungo gazte batzuek 2010 urtean sortu zuten telebista proiektua zen.
Hasiera batean Lekunberriko Mitxausenea kultur etxetik emititzen zen eta sorreratik hiru aste pasa zirenean Lekunberriko Udaletxera pasa ziren emisioak zuzenean jarraitzeko. 2011 urtearekin batera emititzeko moduaren aldaketa etorri zen, zuzenean emititzetik grabatzera eta make.tv izeneko web bat erabiltzetik hain ikusia de youtube erabiltzera pasa ziren.
2014an desagertu zen proeiktua.

## Lantaldea

Aner Ansorena izan zen proiektuaren bultzatzaile nagusia, Naiara Juanena eta Arantxa Balenziagak jarraitu ziotelarik kamera atzeko lanetan. Ondoren, Judith Davila eta Shandra Zabaleta elkartu ziren taldera. Azkenik, Mikel Hernandorena eta Amets Soroa sartu ziren taldera, Soroa kamera atzera eta Hernandorena kirol sekzioa bereganatu zuen asteroko kronika emateko asmoarekin. Aurretik esan beharra dago Shandra Zabaletak hasieran argiztapena egiten zuela baina gero kamera aurrean bideo sekzioa hartu zuen bere gain.
Zazpi pertsonaz osaturiko lan taldeaz osatzen da Lekunberri Tv.
* Zuzendaria: Aner Ansorena
* Aurkezle nagusia: Aner Ansorena
* Bideo Sekzioko aurkezlea: Shandra Zabaleta
* Klip Klap sekzioko aurkezlea: Judith Davila
* Argiztapena: Judtih Davila
* Kameralaria: Naiara Juanena
* Platoko kameragilea: Amets Soroa
* Platoko irudi eta soinu arduraduna: Arantxa Balenziaga

## Gonbidatuak

Pertsonaia askok parte hartu dute Lekunberri Tvko elkarrizketetan.
* Xabier Perurena
* Urko Aristi
* Jon Urbieta
* Oinatz Bengoetxea
* Xabier Euzkitze
* Aunitz Alberdi
* Julian Iantzi
* Lourdes Biurrun
* Berri Txarrak
* Joana Lasheras
* Aitziber Garmendia
* Aitor Zubieta
* Iban Garate
* Marta Elvira
* Porrotx
* Maite Eskarmendi
* Ainhoa Irazusta
* Kantuan saioa
* Dunia Zolati
* Maribel Salas
* Hesian taldea
* Juanjo Maeztu
* Leire Tejada
* Reyes Ilintxeta
* Oihane Mateos
* Nerea Alias
* Carolina Calvo
* Joseina Etxeberria
* Vendetta taldea
* Virginia Imaz

## Telesaia

Elkarrizketa saioez gain, Lekunberri TVk Deus ez da perfektua izeneko telesaila ekoitzi zuen.

## Web orria

http://www.lekunberritvzurekin.tk

## Errefentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Cederna_Garalur. «En Lekunberri TV, “el emprendizaje, una oportunidad de autoempleo”» Asociación Cederna Garalur (Noiz kontsultatua: 2023-03-20).
* ↑ (Gaztelaniaz) mazkiaran, Nerea. (2011-12-28). «Una TV peculiar en Lekunberri» Diario de Noticias de Navarra (Noiz kontsultatua: 2023-03-20).
* ↑ Urkizu, Urtzi. «Aner Ansorena: «Pertsonaia batzuk irrigarri uzten ditugu, baina errespetu osoz»» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-03-20).
* ↑ Galarraga, Aritz. «Mukizapia eskuan» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-03-20).
* ↑ Berria.eus. «Lekunberri.tv» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-03-20).
# Lekuine

Lekuine Lapurdiko udalerria da, Lapurdi Ekialdean kokaturik dagoena. Kilometro karratu pasatxoko azalerarekin, Euskal Herriko udalerririk txikiena da, azalerari begiratuz gero. Populazioari dagokionez, Lapurdiko udalerri txikienetakoa izan da beti.

## Geografia
### Etxeak eta auzoak

* Borda
* Uhaldea
* Xastretegia

## Demografia

Lekuine Lapurdiko udalerri txikienetakoa da populazioari dagokionez. XIX. mendearen erdialdean 300 biztanle izatera iritsi zen, baina hurrengo hamarkadetan biztanleen galera nabarmena izan zuen eta 1946an 153 besterik ez ziren lekuindarrak. Handik aurrera, populazioaren joera aldatu eta hazkunde txiki bat hasi zen. XXI. mendearen hasieran berriro 300 lagunen maila gainditu zuen.
* Lekuineko biztanleria
* Datuen iturburua: INSEE

## Argazki galeria

* Harana ibaia Lekuine udalerrian.
* Lekuineko eliza.

## Lekuindar ospetsuak

* Pantxoa Carrere (Azkaine, 1948 - ), "Pantxoa eta Peio" bikoteko kantaria, Lekuinera ezkondu eta bertan bizi da.
* Yves Salaberri "Xala" (1979-), esku huskako pilotari profesionala.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
* 1 2 3 Géoportail - Institut géographique national (France). Géoportail. (Noiz kontsultatua: 2011/10/26).

## Kanpo estekak

* Hazparneko Lurraldearen webgunea
* Datuak: Q839442
* Multimedia: Bonloc / Q839442
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Lekuine
# Lekuko (kirola)

    Artikulu hau pieza zilindrikoari buruzkoa da; zerbaiten lekukotasuna ematen duen pertsona gaitzat duena beste hau da: «Lekuko»
Lekukoa atletismoan errelebo edo txanda probetan erabiltzen den metalezko edo bestelako materialez egindako barra zilindriko bat da. 30 zentimetro luze eta gutxieneko 50 gramoko pisua du.
Talde berdineko lasterkariek txandaka korrika egiten dute, eta korrikalari bakoitzak bere txanda amaitzear dagoela hurrengo txandako taldekideari lekukoa eskutik-eskura pasatzen dio, betiere horretarako bereziki egokitua dagoen 20 metro luzeko gunearen barnean.
Lasterketa hauek irabazteko ezinbesteko baldintza helmugara lekukoarekin iristea da. Hortaz, lasterketa hauek ahal den denbora murritzenean amaitu ahal izateko taldekide batek beste taldekide bati lekukoa igarotzeko unea oso garrantzitsua da, lekukoaren esku-aldatzea gaizki egin ezkero lasterketa irabazteko aukerak bertan behera gelditu baitaitezke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3985231
* Multimedia: Baton (running) / Q3985231
# Lasioglossum clarum

Lasioglossum clarum erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum clarum» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1928034
* Espezieak: Lasioglossum clarum
# Lasioglossum cressonii

Lasioglossum cressonii erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum cressonii» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1980123
* Multimedia: Lasioglossum cressonii / Q1980123
* Espezieak: Lasioglossum cressonii
# Lasioglossum davide

Lasioglossum davide erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum davide» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10784853
* Multimedia: Lasioglossum davide / Q10784853
* Espezieak: Lasioglossum davide
# Lasioglossum coreopsis

Lasioglossum coreopsis erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum coreopsis» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2335051
* Espezieak: Lasioglossum coreopsis
# Lasioglossum carinifrons

Lasioglossum carinifrons erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum carinifrons» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2688545
* Espezieak: Lasioglossum carinifrons
# Lasioglossum cinctipes

Lasioglossum cinctipes erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum cinctipes» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2038144
* Espezieak: Lasioglossum cinctipes
# Lasioglossum cire

Lasioglossum cire erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum cire» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3914601
* Espezieak: Lasioglossum cire
# Lasioglossum coriaceum

Lasioglossum coriaceum erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum coriaceum» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2845129
* Multimedia: Lasioglossum coriaceum / Q2845129
* Espezieak: Lasioglossum coriaceum
# Lasioglossum cupromicans

Lasioglossum cupromicans erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum cupromicans» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2329473
* Multimedia: Lasioglossum cupromicans / Q2329473
* Espezieak: Lasioglossum cupromicans
# Lasioglossum coeruleum

Lasioglossum coeruleum erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Lasioglossum coeruleum» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2322956
* Multimedia: Lasioglossum coeruleum / Q2322956
* Espezieak: Lasioglossum coeruleum
# Armintzakale

Armintzakale Bizkaiko hondartza da. Lemoizko udalerrian kokatuta dago. Hondartzak 250 metro neurtzen ditu luzetara. Itsasbehera denean 18.750 metro karratuko azalera dauka, eta itsasgora denean aldiz 7.500 metro karratuko azalera.

## Ikus, gainera

* Lemoiz

## Kanpo estekak

* Hondartzari buruzko informazioa Bizkaiko Foru Aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q12254028
# Armix

Armix Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q194167
* Multimedia: Armix / Q194167
# Armissan

Armissan (okzitanieraz Armissan, frantsesez eta ofizialki: Armissan) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aude departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q377316
* Multimedia: Armissan / Q377316
# Armintza

Armintza Lemoiz udalerriko herria da. Armintzako portu txikia, izen bereko senaiean dago. Portu arriskutsua da, sarrera txikia eta harri askoduna delako. Euskal Herriko beste portu askok bezala, antzinako arrantza portu izaera galdu du. Gaur egun, aisialdirako portu moduan erabiltzen da gehienbat.
Armintzako festak urriaren 10ean ospatzen dira.

## Ondarea

* Santo Tomas eliza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8204669
* Multimedia: Armintza / Q8204669
# Armiñako Aztarnategi Arkeologikoa

Armiñako Aztarnategi Arkeologikoa Atxurrako kobaren (Berriatua, Bizkaia) beheko solairuan dagoen aztarnategi bat da. Literatura arkeologikoan sarri aipatzen den aztarnategia da.

## Izena

Aztarnategi hau Armiña izendatzearen egokitasuna eztabaidan dago. Batzuen ustez gaurko egoera 1917 inguruan eginiko errore baten ondorioa da, harrezkero argitalpenez argitalpen errepikatu dena, eta nahasmena sortzen duena; hala nola 1982eko Bizkaiko Karta Arkeologikoarena, non aztarnategi honan aipua irakur daitekeen, Lamiñen Sistemako topografiaren ondoan. Errore logikoak dira, arkeologia mundutik aparte inork ez duelako Atxurrako beheko sarrera Armiña izenez ezagutzen. Egoera argitzeko, aztarnategi honen izendapena egokitzea proposatu da: Atxurran dauden beste aztarnategiak bezala, haitzuloaren barruan duten kokapena zehaztuz bereizita.

## Historia

Atxurrako beheko galeriako aztarnategi hau Augusto Galvez-Cañerok identifikatu zuen XX. mende hasieran (halere, 1882an, Ramon Adan de Yarzak eta Jose Maria Solanok jada aztarna paleontologikoak aurkituak zituzten Atxurran –tartean Ursus spelaeus-, baina goiko galerietan). Galvez-Cañerok kalikata egin zuen, eta madeleine aroko aztarnak aurkitu zituen. Edouard Harlek material hauek 1909an aztertu zituen, eta laginen artean Rangifer tarandus identifikatu zuen: Bizkaian aurkitutako lehen elur-oreina izan zen.
Gaur egunean, aztarnategi honen berrikuspenean ari da Joseba Rios-Garaizar eta Diego Garate arkeologoen taldea.

## Ikus, baita ere

* Armiñako kobak

## Erreferentziak

* ↑ Gorosabel, Oier. «Una cavidad con dos nombres. Buscando un consenso toponímico sobre Atxurra y Armiña» http://saguzarrak.blogspot.com.es/ (Noiz kontsultatua: 2018-I-14).
* ↑ Marcos, JL. (1982). «Carta arqueológica de Vizcaya. Primera parte. Yacimientos en cueva» Cuadernos de Arqueología de Deusto (Bilbo) (8): 160-161..
* ↑ Ojanguren, Indalecio. «Cueva de Atxurra» Gipuzkoako Artxibo Orokorra (Noiz kontsultatua: 2018-I-14).
* ↑ Galan, Carlos. (1997). «Fauna de Quirópteros del País Vasco» Munibe (Donostia) (49): 77-100..
* ↑ Vasco Press. (2013-XII-24). «Clausuradas tres cuevas en Bizkaia para proteger a los murciélagos» El Correo (Noiz kontsultatua: 2018-I-14).
* ↑ Nolte, Ernesto. (1968). Catálogo de simas y cuevas de la provincia de Vizcaya. Bizkaiko Foru Aldundia, 30 or..
* ↑ Altuna, Jesus. (1971). «El reno en el Würm de la Península Ibérica» Munibe 1 (23) (Noiz kontsultatua: 2018-I-14).
* ↑ Altuna, Jesus. (1974). «Hallazgos de mamíferos pleistocenos en Vizcaya» Kobie (5): 38..
* ↑ Harle, Edouard. (1909). «Essai d'une liste des mammifères et oiseaux quaternaires connus jusqu'ici dans la Péninsule Ibérique» Bulletin de la Société Géologique Française 9 (4): 355-370..
* ↑ Rios-Garaizar, Joseba. «Archeological work at Armiña cave» https://twitter.com/jorios (Noiz kontsultatua: 2018-I-14).
* ↑ Rios-Garaizar, Joseba. «Flotando sedimento de Armiña» https://twitter.com/jorios (Noiz kontsultatua: 2018-I-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39081770
# Armiñako kobak

Armiñako kobak Amorotoko (Bizkaia) Armiña baserriaren inguruan dauden hainbat haitzulo dira.

## Izena

Haien artean zenbakien bitartez bereizten dira, baina honen kontura nahasmena dago; baita handik hurbil, Berriatuako (Bizkaia) Atxurra baserriaren inguruan dagoen beste kobazulo baten toponimoarekin ere. Horretara, Armiñako haitzuloak ongi bereizteko ezinbestekoa da koordenatuak erabiltzea. Jarraian adierazten direnak UTM 30 dira (datum ETRS89):
* 541008 / 4797285: ezagunena da, BI-2405 bide ondoan dagoelako eta Lamiñen Sistemaren goiko sarrera delako. Abentura enpresek eta espeleoturistek asko bisitatzen dute, ibilgailuak bertan aparkatuz. Iturrien arabera, Armiña, Armiña I edo Armiña II edo Armiña V bezala aipatua ikusiko dugu.
* 540793/4797467 Armiña IV izenarekin ezagutzen dena.
* Armiña III: Bizkaiko Espeleologia Taldearen (BET) katalogoan VI-292 kodea duena; gaur egun bere kokapena ezezaguna da.
* Armiña V: BET-ek VI-733 kodea eman zion, eta hau ere lokalizatzeke dago.
Hauen ondoan, 541022 / 4797180 koordenadetan aurkitzen dena aipatu beharra dago, Atxurrako haitzuloa alegia. Literatura arkeologikoan sarri aipatzen den Armiñako Aztarnategi Arkeologikoa koba honen beheko galerian kokatzen da; izendapen honen egokitasuna eztabaidan dago, nahasmena ekartzen baitu (adibidez 1982eko Bizkaiko Karta Arkeologikoarena: bertan aztarnategi honan aipua ikus dezakegu, Lamiñen Sistemako topografiaren ondoan). Errore logikoak dira, arkeologia mundutik aparte inork ez duelako zulo hau –Atxurrako beheko sarrera- Armiña izenez ezagutzen.

## Ikus, gainera

* Armiñako Aztarnategi Arkeologikoa

## Erreferentziak

* ↑ «Armiñako kobazuloa. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2019-07-18).
* ↑ Nolte, Ernesto. (1968). Catálogo de simas y cuevas de la provincia de Vizcaya. Bizkaiko Foru Aldundia, 95 or..
* ↑ Grupo Espeleológico Vizcaíno. (1985). Catálogo de cuevas de Vizcaya. Bizkaiko Foru Aldundia, 91 or..
* ↑ Speleo Club Beti Goruntz (1977). «Noticiario». Revista "Ixiltasun Izkutuak" (2): 18.
* 1 2 Nolte, Ernesto. (1968). Catálogo de simas y cuevas de la provincia de Vizcaya. Bizkaiko Foru Aldundia, 79 or..
* ↑ Nolte, Ernesto. (1968). Catálogo de simas y cuevas de la provincia de Vizcaya. Bizkaiko Foru Aldundia, 155 or..
* ↑ Marcos, JL. (1982). «Carta arqueológica de Vizcaya. Primera parte. Yacimientos en cueva» Cuadernos de Arqueología de Deusto (Bilbo) (8): 160-161..
* ↑ Ojanguren, Indalecio. «Cueva de Atxurra» Gipuzkoako Artxibo Orokorra (Noiz kontsultatua: 2018-I-14).
* ↑ Galan, Carlos. (1997). «Fauna de Quirópteros del País Vasco» Munibe (Donostia) (49): 77-100..
* ↑ Vasco Press. (2013-XII-24). «Clausuradas tres cuevas en Bizkaia para proteger a los murciélagos» El Correo (Noiz kontsultatua: 2018-I-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39081677
# Armintzako kirol-portua

Armintzako kirol-portua Lemoizko herri horretako kirol-portua da. Eusko Jaurlaritzak kudeaturiko portu honek guztira 145 amarraleku ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254029
# Armistizio

Armistizioa borrokan diharduten herrien edo armaden artean itundutako borroka etena da. Nazioarteko zuzenbide publikoan antolatuta dago; gerran sartuta ez dagoen beste estatu baten artekaritzaren ondorioz lortutako akordioa izaten da gehienetan. Lekuan lekukoa edo orokorra izan daiteke armistizioa. Lehenengo modura bada, lurralde jakin bati dagokio etena, eta bigarrenera bada, berriz, armistizio zabalagoa da, estatu osoari dagokio. Ondoren bakea sinatzen da. Su-eten hitzarmena eginez gero, gerra behin-behineko etetea erabakitzen da; armistizioa denean, berriz, gerra bukatutzat ematen da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015/2/16 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Ikus, gainera

* Su-eten
* Tregoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107706
# Armitage

Armitage, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Staffordshire konderrian.
2011n 5.335 biztanle zituen.
* Datuak: Q4793618
* Multimedia: Armitage / Q4793618
# Lamont (Washington)

Lamont Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Whitman konderrian dago, Washington estatuan. 79 biztanle ditu, 0,750695 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Whitman konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1506099
# Lamont (Oklahoma)

Lamont Oklahomako herri bat da. Grant konderrian kokatua dago. 2010ean 417 biztanle zituen, 0,87 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Grant konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q602313
# Lamont Hamilton

Lamont Alexander Hamilton (New York, 1984ko apirilaren 6a -) Estatu Batuetako saskibaloi jokalaria da.

## Ibilbidea

* Club Basquet Inca (2007-2008)
* Tenerife Club de Baloncesto (2008-2009)
* Paris-Levallois Basket (2009-2012)
* Bilbao Basket (2012-2013)
* Laboral Kutxa Baskonia (2013-2014)

## Erreferentziak

* ↑ www.nba.com
* Datuak: Q217672
* Multimedia: Lamont Hamilton / Q217672
# Lamont (Wisconsin)

Lamont Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Lafayette konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 313 biztanle ditu, 19,9 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Lafayette konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1659833
# Andre Maria eliza (Valtierra)

Andre Maria eliza Valtierrako parroki eliza da, XVI. mendean eraikia herriko meskita zaharraren hondakinen gainean eraikia. Bertako erretaula nagusiak balio handia du, besteak beste Juan Antxeta eta Lope Larreakoak landua.
Elizak bi deitura ditu: Andre Mariaren Jasokundea eta San Ireneo apezpiku eta martiria.
1999eko ekainaren 7an, Nafarroako Gobernuak Sailkatutako Kultura Ondasun izendatu zuen erretaula nagusia.

## Ezaugarriak

Oinplanoa latindar gurutze itxurakoa da, luzerako hiru nabek eta transeptuak osatua, bost zatiko burualdearekin. Alboko nabeak kaperatan banatuak daude. Ganga gotiko-pizkundetarrek nerbio konplexuak dituzte, ebaketa biribileko zutabeetan batzen direnak. Euste arkuak (toralak, formeroak eta zeharkakoak) zorrotzen eta erdi puntukoen artekoak dira. Barneko paramentu eta ganga betegarriak zuriz zarpeatuak daude.
Adreilu aparejuak, Nafarroako Erriberan ohikoa erlijio eraikinetan, kanpoalde soila eta apaindura gutxikoa eratzen du. Lan artistiko bakarra fatxada nagusian dago, mendebalderantz. Honek tenplu klasiko itxura du, toskanar ordenako lau pilastra prismatikoz, taulamenduz eta frontoi okuludunez osatua. Sarrea ateburuduna da eta gainean leiho bat du erlaitz eta frontoi erdizirkularrekoa.
Dorrea, esker aldean atxikia, igo ahala zabalera txikituz doazen bost gorputz prismatikoz osatua, erlaitzek banatua. Beheko lauak oinplanoa laukia dute eta goikoak oktogonala, okulu eta arku itsuz hornitua.

### Erretaula nagusia

Elizako elementu interesgarriena erretaula nagusia da, XVI. mende amaieran eraikia, aurretik zegoen erretaula gotiko bat ordezkatzeko. Pizkundetar estilokoa da, behealdea platereskoa zaharragoa baita, eta goialdean manierista. Bi azpi-estiloak harmonian daude, oreka handiko artelana osatuz.
Agirien arabera, Juan Martínez de Salamanca maisuak 1577an hasi zuen, baina 1580an hil eta beste hainbat maisuk hartu zuten parte, hala nola Juan Antxeta azpeitiarrak, Blas Arbizuk eta Lope Larrea aguraindarrak. Erretaula 1598an amaitu zen eta Valtierrako biztanleek ordaindu zuten guztiz.
Erretaula oso urreztatua eta polikromatua dago. Lau gorputzez, hiru gorputzartez eta bederatzi kalez osatua dago, hiruko taldetan. Behealdean pradela du eta goialdean frontoiz osatutako atikoa, alboetan daudenak zatituak. Antolaketa konplexu honetan programa ikonografiko aberatsa dago garatua, santu, Elizaren doktore eta ebanjelioko pasarte ugari agertzen direla. Honela banatzen dira: 3 eskultura multzo, 16 taila handi, 2 taila txiki, 20 erliebe handi eta 22 erliebe txiki, horietatik lau soingain. Kale nagusian hiru eskultura multzo nagusiak daude.

## Galeria

* Burualdea
* Erretaula nagusiaren xehetasuna

## Kanpo estekak

* Erretaula: Kultura Ondasun izendapena NAOn
* Datuak: Q9007510
* Multimedia: Church of Santa María, Valtierra / Q9007510
# Andre Maria plaza (Tolosa)

Andre Maria plaza Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen plaza bat da. Tolosako Alde Zaharrean dago, Plaza Zaharretik hurbil.

## Eraikin interesgarria

Andre Maria plazan honako eraikinak daude:
* Santa Maria eliza.
* Aranburu jauregia.
* Udal Bulegoen eraikina.
* Tolosako udaletxea.
* Errota.
* Santa Maria eliza.
* Aranburu jauregia.
* Udal Bulegoen eraikina.
* Tolosako udaletxea.
* Errota.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25478784
* Multimedia: Andre Maria Plaza, Tolosa / Q25478784
# Andre Maria erreginaren eliza (Donostia)

Andre Maria erreginaren eliza Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen eliza bat da. Egia auzoko Ametzagaña kalearen 60. zenbakian dago.
* Andre Mariaren irudia.
* Beiratea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20936711
* Multimedia: Church of Santa María Reina, San Sebastián / Q20936711
# Andre Mariaren Jasokundea

Andre Mariaren Jasokundea, kristau teologian, Mariaren lurreko bizitza bukatu ondoren, gorputza eta arima zerura eraman zirela baieztatzen duen sinesmena da. Sinesmena Eliza Katolikoaren dogma moduan ezarri zuen Pio XII.a aita santuak 1950. urtean. Mariaren Jasokundea abuztuaren 15ean ospatzen da, Abuztuko Andra Maria edo Abuztuko Andre Maria izenez.
Jasokundearena mirari femeninoa da eta kontraste egiten du Jesusen Igokundearen mirariarekin. Jesus zerura bere kabuz igo zen, Jainkoa bera baita kristautasunean, baina Andre Maria, berriz, jaso egin zuen Jainkoak, horregatik esaten da Jasokundea.
Ebanjelioetan agertzen ez den kondaira baten arabera, Jasokundeari lotua dago Gerriko Santuaren miraria: Zerura igotzeko unean edo geroxeago, Tomas apostoluari eskuetara bere jantziaren gerrikoa erortzen utzi zion Mariak. Ustezko erlikia Prato hiriko katedralean gordetzen da, Toscanan.

## Izena

Gertaera honen ohorez, hainbat elizak izen hori dute: Andre Mariaren Jasokundearen eliza edo soilik Jasokundearen eliza. Batzuetan Zeruratzea ere erabiltzen da.
Horrela, emakume askok ere Ama Birjinaren omenez honen eratorria den Jasone edo erdarazko baliokidea dute.

### Leku-izenak

Euskal Herritik kanpo, leku-izen ugarik dute Jasokundearen omenezko izenak:
* L'Assomption (Quebeceko herria)
* Asuncion (Paraguaiko hiriburua)
* Assumption (AEBtako herri ugari)
* Assunção (Brasilgo udalerria)

## Erreferentziak

* ↑ «The Holy Belt» www.cittadiprato.it (Noiz kontsultatua: 2020-09-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q162691
* Multimedia: Assumption of Mary / Q162691
# Andre Mariaren Jasokundearen eliza (Ainhoa)

Andre Mariaren Jasokundearen eliza Lapurdiko Ainhoa udalerriko eliza da.

## Historia

Elizaren habeartea eta apaiztegia erromanikoak direla esan ohi da. Eraikina aldiz XIII. mendean eraiki izan zela uste da, garai honetan Ainhoaren herrigunea ere eraiki baitzen.
Gerora, XVI. mendean jada, eraikina eraldatua izan zen, halere garai hartako eraikinaren bilakaerari buruz ezer gutxi dakigu. 1640. urtetik XVII. mende bitartean eliza teilatu berriaz estali zuten. Barnean, galeria kalostraekilakoa eta kanpoan ezkila-dorre kriketa ditu.
Frantziako Iraultzaren ondotik, eliza ganadu bazka-denda bilakatu zen. Halere, 1801an gurtzari berriz ireki zen.
1823an, ezkila-dorrea bere arbelezko azkon oktogonala errezibitzen du eta barnea (habeartea eta apaiztegia) egungo itxura ukan zuen. XX. mendean zaharberritze lanak egin zitzaizkion.
2001. urtetik aurrera Frantziako Estatu eta Kontseilu Orokorraren laguntzari esker beste hainbat zaharberritze lan eta moldaketak burutu zaizkio.

## Iruditegia

* Eliza eta pilotalekua.
* Eliza eta hilerria.
* Barnealdea.
* Beiratea.

## Erreferentziak

* ↑ Ainhoa. Gune eta ondareak. Ainhoa. fr

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12260207
* Multimedia: Notre-Dame-de-l'Assomption, Ainhoa / Q12260207