OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Annie Chidzira Muluzi

Annie Chidzira Muluzi (1952ko martxoaren 18a – Nairobi, 2021eko abenduaren 28a) Malawiko lehen dama izan zen 1994tik 1999ra, Bakili Muluzi senarra presidente izan baitzen.

## Bizitza

Annie Chidzira Muluzi Bakili Muluzi Malawiko presidentearekin ezkonduta zegoen. Ezkontza hori poligamoa zen, Malawiko musulmanoek praktikatzen duten modukoa, eta 1989an Muluzi Patricia Shanil Muluzirekin ere ezkondu zen. Bi seme-alaba izan zituzten, Esmie Atweni Muluzi Malisita (1969-2016) eta Atupele Muluzi (j.1978).
1999ko martxoaren 15ean, Muluzik ofizialki jakinarazi zuen lehen emaztearengandik banandu zela 30 urteko ezkontzaren ondoren. Ondoren, Patricia Shanil Muluzirekin berriro ezkondu zen zeremonia formal batean, lehen dama ofiziala izan dadin. 1999ko martxoan banandu ziren arte, Muluzi Annierekin bizi izan zen Blantyreko egoitzan. Muluziren bigarren emaztea, Patricia Muluzi, beste egoitza ofizial batean bizi zen Zomba hiriburu ohian.
2016ko abenduaren 12an, Annie Chidzira Muluziren alaba, Esme Atweni Muluzi Malisita, tximistak jota hil zen Blantyreko Mwaiwathu ospitalean.
Annie Muluzi minbiziaren ondorioz hil zen 2021eko abenduaren 28an.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Annie Muluzi eulogize as down-to-earth, hardworking First Lady» Nyasa Times 2022-01-06 (Noiz kontsultatua: 2024-06-11).
* 1 2 (Ingelesez) Nkhoma, Mphatso. «Muluzi's daughter killed by lightning strike: Malawi ex-president left 'devastated'» Nyasa Times 2016-12-12 (Noiz kontsultatua: 2024-06-11).
* ↑ (Ingelesez) Jegwa, Peter. «Malawians mourn ex-First Lady Anne Chidzira Muluzi» BBC News 2021-12-29 (Noiz kontsultatua: 2024-06-11).
* 1 2 (Ingelesez) «Malawi - Personal background» Nations Encyclopedia (Noiz kontsultatua: 2024-06-11).
* ↑ (Ingelesez) Mkumba, Baxter. «Former Malawi First Lady Anne Muluzi no more: Tributes pour in» Malawi 24 2021-12-29 (Noiz kontsultatua: 2024-06-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4769256
# Antonio González González

    Artikulu hau biokimikariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Antonio González».
Antonio González González (Santa Cruz Tenerifekoa, Kanariak, Espainia, 1917ko urriaren 27a - La Laguna, Kanariak, Espainia, 2002ko urriaren 11) espainiar biokimikaria izan zen.

## Biografia

La Lagunako Unibertsitatean egin zituen kimikako ikasketak. Zientzia kimikoetako doktorea eta La Laguna Unibertsitatean kimika organikoko katedraduna zen. 1946an La Lagunako kimika organikoko eta biokimikako katedradun gisa ari zela Kanarietako landareetan agertzen diren gai elkartu naturalak ikertzen hasi zen. Garrantzi handiko ondorioak atera zituen, baina eten egin zituen bere lanak eta Cambridgeko Unibertsitateko laborategian lanean jardun zuen.
Espainiara itzuli ondoren La Lagunako zientzien fakultateko dekano izendatu zuten, eta kargu horretan aritu zen 1957. urtera arte. 1963an errektore kargua eskuratu zuen. Gonzálezen lan nagusiak kimika bio-organikoaren alorrekoak dira, batez ere, landareetatik eta itsasoko izakietatik ateratzen diren gaiei dagozkienak, eta lan horren baitan bereziki azpimarratzeko ekarpen bat hautatzekotan hamalau hezurdura karbonatu berriren aurkikuntza aipa daiteke. Lan horren berri jasotzen dute Espainian eta atzerrian argitara emandako bostehun lan baino gehiagok eta mundu guztian zehar eman zituen hitzaldiek.
Gonzálezek hainbat sari irabazi zituen, besteak beste, Asturiasko Printzea Saria, 1986. urtean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q3323103
# Antonio Gorriaran

Antonio Gorriaran Laza (Muskiz, 1961eko azaroaren 5a) bizkaitar futbolari ohia da, atzelari moduan aritzen zena.

## Ibilbidea

| Kluba | Urtea(k) |
| Sestao Sport Club | 1985-1986 |
| Real Oviedo | 1986-1995 |
| Deportivo Alavés | 1995-1996 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11905476
# Antonio Guzmán Blanco

Antonio José Ramón de La Trinidad y María Guzmán Blanco (1829ko otsailaren 28a - 1899ko uztailaren 28a) Venezuelako buruzagi militarra, estatuburua, diplomatikoa eta politikaria izan zen. Venezuelako presidentea izan zen hiru aldi bereizitan, 1870tik 1877ra arte, 1879tik 1884ra arte, eta 1886tik 1887ra arte eta jenerala Venezuelako Gerra Federalean.
"Liberalismo Amarillo" izeneko alderdiko kidea izan zen.
* Datuak: Q602420
* Multimedia: Antonio Guzmán Blanco / Q602420
# Antonio González

Antonio González izan daiteke:
* Antonio González Ruiz (1711-1788), nafar margolaria
* Antonio González de Balcarce (1774–1819), argentinar militarra
* Antonio González Álvarez (1940-), andaluziar futbolaria
* Antonio González Izquierdo (1969-), kantabriar belar-hockey atezaina
* Antonio González Rodríguez (1982-), albacetetar futbolaria
* Antonio González (santua) (?-1637), domingotar martiria
* Antonio González González (1917–2002), espainiar biokimikaria
* Antonio Aguilar Correa (1824–1908), madrildar politikaria
# Antonio Goñi Igoa

Antonio Goñi Igoa (Etxarri Aranatz, 1931-Donostia, 1970eko abenduaren 21a) langile nafarra, Espainiako poliziak atxilotu eta torturatu zuen. Behin etxean aske, bere buruaz beste egin zuen.

## Biografia

Donostiako Gros auzoan bizi zen, Karmen Urmeneta emaztearekin. Valverde inprimategian egiten zuen lan.
1970eko abenduaren lehen egunetan, Brigada Politiko Sozialeko agenteek atxilotu zuten, Donostiako Parte Zaharrean. Bere atxiloketa Burgosko prozesuaren aurkako manifestazio baten parte hartzeagatik izan zen, batzuen iritziz. Edurne eta Axun Goñi arreben aburuz, ordea, lanaldiaren amaitzerakoan, kalez jantzitako agenteek identifikazioa eskatu ostean atxilotu zuten. Goñi polizia etxera eraman zuten, Martuteneko kartzelara lekualdatu aurretik; «Gora Euskadi Askatuta» oihukatzea izan zen bere delitua. Polizia etxean eman zituen hemezortzi egun horietan inkomunikatuta mantendu zuten, eta zauri psikologiko latzak eragingo zizkion torturak jasan zituen.Lankideek 20.000 pezeta bildu eta kartzelatik ateratzea lortu zutenean, depresio handi batean erori zen. Abenduaren 21ean bere buruaz beste egin zuen, emazteari ohar bat utzita: «Txakur hauek hil naute, barkatu, errezatu nigatik», zioen.

## Onarpen eza

Eusko Jaurlaritzak Poliziaren zaintzapean hildako pertsonen kategorian gehitu duen arren, Goñi Igoaren heriotza da 1970ko hilketetatik ofizialki onartu ez duen bakarra. Hala, Nafarroako Torturatuen Sareak ia isilpean mantendu den istorioa berreskuratu du azken urteotan, antzeko kasu gehiago erakusteko. Biktima eta senideen plataformak mila kasu baino gehiago zenbatu ditu.

## Bibliografia

* Javier Buces: Modos de matar y morir. Víctimas del franquismo en Gipuzkoa. Aranzadi Zientzia Elkartea, 2023.
ISBN: 978-84-17713-89-8. 111.or.

## Erreferentziak

* ↑ https://irutxulo.hitza.eus/2023/11/03/ahanzturaren-erresistentzian-bi-izen/
* ↑ https://www.noticiasdenavarra.com/politica/2021/06/25/antonio-goni-igoa-navarro-suicido-2132438.html
* ↑ https://diablodenavarra.eus/es/la-tortura-no-existe/

## Kanpo estekak

* Antonio Goñiri omenaldia.
* Datuak: Q123339401
# Antonio González Ochoa

Antonio González Ochoa (Zapotlán el Grande, Jalisco, 1910eko uztailaren 10a – ibid, 1984ko apirilaren 5a) medikuntza tropikalean eta mikologian espezializatutako mediku eta ikertzaile mexikarra izan zen.

## Ikasketak eta irakaskuntza

Guadalajarako Unibertsitatean eta Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoko Medikuntza Fakultatean ikasi zuen. 1937an Frantziara bidaiatu zuen mikologian espezializatutako ikasketak egitera, Maurice Langeronen dizipulua izanik. Medikuntza tropikala ere ikasi zuen Alemaniako Hanburgoko Osasun Publikoko Institutu Nazionalean eta Estatu Batuetako Ipar Carolinako Duke Unibertsitateko Medikuntza Eskolan. Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan irakatsi zuen.

## Ikertzailea

Osasun eta Laguntza Ministerioko Gaixotasun Tropikalen Institutuan hainbat ikerketa lan egin zituen. Mexikon mikologiaren sortzaileetako bat dela uste dute. Diagnostiko eta Erreferentzia Epidemiologikoko Institutu Nazionalean (INDRE) lankidetzan aritu zen. Actinomizetoma sortzen duten aktinomizeto patogenoen fisiologia, morfologia eta harreman immunologikoei buruzko ikerketan lan egin zuen. Bestalde, esporotrikosi izeneko gaixotasun infekziosoa eragiten duen Sporothrix schenckii onddoari buruzko ikasketak burutu zituen. Medikuntza tropikalari, dermatologiari eta mikologiari buruzko ikerketa artikuluen eta liburuen egile eta egilekidea izan zen. Jaioterrian hil zen 1984ko apirilaren 5ean.

## Sariak eta dominak

* José Clemente Orozco Kultura Taldearen aitortza 1968an gizateriaren alde egindako lan zientifikoagatik.
* Rhoada Benham domina, Amerikako Medikuntza Mikologia Elkarteak 1973an.
* Zientzia eta Arteen Sari Nazionala Fisika-Matematika eta Natur Zientzien arloan Mexikoko Gobernu Federalak emanda, 1972an.

## Erreferentziak

* ↑ Magaña, 2003; 139
* ↑ «Gobierno Municipal recuerda al científico Antonio González Ochoa» Informativo del Sur de Jalisco.

## Bibliografia

* Magaña García, Mario (2003). Dermatología. México: Universidad Nacional Autónoma de México. ISBN 970-32-0867-3.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5698507
# Antonio González Ruiz

    Artikulu hau margolariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Antonio González».
Antonio González Ruiz (Corella, 1711ko uztailaren 21a - Madril, 1788ko apirilaren 1a) nafar margolaria izan zen. Hasieran rokoko gero neoklasiko bilakatu zen.
* 'Donejakueren agerpena Clavijoko guduan
* 'Fernando VI.a Arte eta Zientzien babeslea' (1754)
* Salamancako Unibertsitateko Eskola Nagusien kapera
* 'Santiagoaren ordenako zaldun bat'
* 'Elisabet infantaren bataiatzea Buen Retiro jauregian', 1742 inguru

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8201255
* Multimedia: Antonio González Ruiz / Q8201255
# Antwerp (New York)

Antwerp New York estatuko herri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 686 biztanle zituen, 2,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q583975
* Multimedia: Antwerp (town), New York / Q583975
# Antxeta (argipena)

Antxeta izenak erabilera zenbait ditu:
* antxeta edo kaioa, itsasoko hegaztia;
** antxeta hankabeltza,
** antxeta txikia,
** antxeta mokogorria,
** antxeta burubeltza,
** antxeta arrosa;
* Antxeta Irratia, Hendaia euskarazko irratia;
* Antxeta Elkartea, Pasaiako elkartea;
* Antxeta Elkartea, Donostiako Saguesko elkartea;
* Antxeta-Ttan Ttakun Aisialdi Elkartea, Donostiako aisialdi taldea.
# Antxeta Irratia

Antxeta irratia Bidasoaldeko irratia da. Hendaian du egoitza. 2001. urtean hasi zituen emankizunak. Euskara hutsez emititzen du. Antxeta irratia Irunen, Hondarribian, Hendaian, Biriatun, Pausun eta Beran entzun daiteke 89,7 FM eta 90,5 FM frekuentzietan.

## Sarrera

Antxeta Irratia, elkarte hedabide bat da. Hedabideen hirugarren sektorean kokatua dago (hedabide komunitarioak, libreak edota sozialak). 2002ean Hendaian sortu zen, eta Bidaso Beherea eskualdeko euskara hutsezko irratia da. Antxeta Irratiak Hendaiako, Irungo, Hondarribiko, Pausuko eta Biriatuko bizilagunentzat dihardu. Gainera, Euskal Irratien federazioan parte hartzen du, Irulegiko irratiarekin, Xiberoko Botzarekin eta Gure Irratiarekin batera. Antxeta Irratia, AMARC (asociación mundial de radios comunitarias) erakundeko kidea da. 2002.urtean sortu zen herri komunikabide bat da Antxeta Irratia. Gure Irratiaren Entzun Ikus elkartearen eta Pausumedia elkartearen sostenguz abiatu zen komunikazio proiektua. Egoitza Hendaian kokatzen den arren (14 De Gaulle etorbidea), Irun, Biriatu, Pausu eta Hondarribia, gure hedapen eremuak ere badira. Behe Bidasoa eskualdeko, euskarazko irratia da, Antxeta Irratia. Elkarte izaera eremu errealera eramanez, bere ateak beti zabalik ditu Antxetak. Eragile, elkarte, norbanako eta herri mugimendu ororentzako, besteak beste. Irratiak komunikazioa, eskubide gisa defendatzen du egunerokoan, eta ez hedabide erraldoien menpeko elementu bat balitz bezala. Herritar orok du komunikatzeko eskubidea. Eskualdeko euskaldunon kasuan, guztiok dugu euskaraz komunikatu eta komunikazioa euskaraz jasotzeko eskubidea. Hala, ildo horri bide eginez, euskararen normalkuntza prozusuan aktiboki parte hartzea da Antxeta Irratiaren lehentasun nagusia. Laburki, herritarren zerbitzura dagoen komunikazio egitasmo xume bezain sendoa da Antxeta Irratia.

## Helburuak

Antxeta Irratia, Behe Bidasoa eskualdean du bere ekinbide eta jarduera nagusia, hortaz, egitasmo honen helburu nagusiak eremu honetara mugatzen dira gehien bat. AMARC erakundean parte hartzearekin, nazioarteko lankidetza egitasmo ezberdinetan ere parte hartzen du
* Euskararen normalizazioa esparru komunikatiboan
* Bidasoaren bi aldeetako elkarte, eragile,instituzio edota herritarren arteko harremanak sustatzea.
* Komunikazio eskubidea bermatzea: gizarte zibilak, komunikatzeko beharrezkoak dituen bitartekoak eskeini eta zabaltzea

## Ikus, gainera

* Euskarazko irrati kateak

## Kanpo estekak

* Antxeta irratiaren webgunea.
* Antxeta irratia erronkaz beterik Bidasoamedia webguneko albistea.
* Euskal Irratiak
* Antxeta Irratiaren 20. urteurrena: "Akuilu soziala Bidasoan" erreportajea Argia astekarian.
* Datuak: Q12253690
# Antxeta burubeltz

Antxeta burubeltza (Ichthyaetus melanocephalus) laridae familiako hegazti zangaluzea da.
Europa osoan bizi da, gehienak hego-ekialdean, Itsaso Beltza inguruan eta erdialdeko Turkian izanik. Beste kaio asko bezala, lehen Larus generoan kokatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Pons J.M., Hassanin, A., and Crochet P.A.(2005). Phylogenetic relationships within the Laridae (Charadriiformes: Aves) inferred from mitochondrial markers. Molecular phylogenetics and evolution 37(3):686-699
* Datuak: Q276189
* Multimedia: Ichthyaetus melanocephalus / Q276189
* Espezieak: Ichthyaetus melanocephalus
# Antwerp (Ohio)

Antwerp Ohioko herri bat da. Paulding konderrian kokatua dago. 2010ean 1.736 biztanle zituen, 3,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Paulding konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2668866
* Multimedia: Antwerp, Ohio / Q2668866
# António da Cunha Telles

António de la Cunha Telles (Funchal, 1935eko otsailaren 26a – Lisboa, 2022ko azaroaren 23a) portugaldar zinemagilea eta ekoizlea izan zen, Portugalgo Novo Cinema-ren hastapenetako bat, bai zuzendari eta bai ekoizle gisa.

## Biografia

Lisboako Unibertsitatean Medikuntza ikasketak egin zituen, nahiz eta azkenean zinemara dedikatuz. 1956 inguruan Parisen finkatu zen, eta Institut des Hautes Études Cinematographiques (IDHEC) zinemagintza ikasketak egin zituen.
Portugalera itzulita, Lehen Hezkuntzako Zuzendaritza Nagusiko Zinema Zerbitzuetan zuzendaritza lanak hartu zituen eta Mocidade Portuguesan zinema ikastaroak zuzendu zituen.
Lehen Hezkuntzako Zuzendaritza Nagusiaren enkarguz Os Transportes (1962) dokumentalarekin egin zuen debuta zuzendaritzan eta Portugalgo Nuevo Cinema-ren (Zinema Berria) mugimendutik bereizezina izango zen ekoizle gisa hasi zuen jarduera. Paulo Soares da Rocharen Os Verdes Anos (1963) eta Fernando Lopesen Belarmino (1964) ekoiztu zituen. 1967an, mugimendu berri horren filmen arrakasta komertzial eza zela eta, ekoizpena utzi zuen epe labur baterako eta Cine-Almanaque zuzendu zuen, zinema-albisteen egunkaria, non hamabi ale baino ez baitziren argitaratu.
Bere lehen film luzea 1970ekoa da, O Cerco. 1980ko eta 1990eko hamarkadetan, bere ekoizle-jarduerari ekin zion, ordutik berrogeita hamar film baino gehiago ekoiztu zituen, José Fonseca e Costa, Eduardo Geada, Joaquim Leitão, Edgar Pêra, António de Macedo, António Pedro Vasconcelos bezalako zuzendarien eskutik. hainbat telefilm eta nazioarteko koprodukzioen artean. Kiss Me (2004) egin zuen, Marisa Cruz aurkezlearen esperientzia zinematografikoa.

## Filmografia (zuzendaria)

* Kiss Me (2004)
* Pandora (1996)
* Vidas (1984)
* Continuar a Viver (1976)
* Meus Amigos (1974)
* O Cerco (1970)
* Os Transportes (1962)

## Erreferentziak

* ↑ Oliveira, Luís Miguel. (2022-11-24). Morreu António da Cunha Telles, instigador de múltiplas aventuras cinematográficas. .

## Kanpo estekak

* Cunha Telles Hamburgoko Unibertsitateko Camões Institutuko CPLPn .
* Datuak: Q611544
# Antônio Almeida

Antônio Almeida Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. 3.152 biztanle ditu 645,745 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Piauí

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2064181
* Multimedia: Antônio Almeida / Q2064181
# António Mascarenhas Monteiro

António Manuel Mascarenhas Gomes Monteiro (Ribeira da Barca, 1944ko otsailaren 16a - Praia, 2016ko irailaren 16a) Cabo Verdeko bigarren presidentea izan zen. 1991ko hauteskunde presidentzialetan Aristides Pereira garaitu zuen eta demokratikoki hautatutako herrialdeko lehen presidentea izan zen.
* Datuak: Q336265
* Multimedia: António Mascarenhas Monteiro / Q336265
# António Ramalho Eanes

Antonio dos Santos Ramalho Eanes (Castelo Branco, 1935eko urtarrilaren 25a) portugaldar militar eta politikaria da. 1976-1986 bitartean Portugalgo presidentea izan zen.

## Bizitza

Lisboako Unibertsitateko Zuzenbide eta Psikologia Fakultatean egin zituen ikasketak, eta eskola militarrean sartu zen 1950ean. Militar gisa, Macaon, Mozambiken eta Ginea Bissaun izan zen. Iraultza-gerran espezializatu zen Ikasketa Militar Garaien Institutuan, eta irakaspen horiek aplikatu zituen Ginea Bissaun egon zen denboran, 1969-1971 bitartean. 1974ko apirilaren 25ean, Krabelinen iraultza hasi zen egunean, Angolan zen, Armadaren Psikologia Ekintzako zerbitzuan lanean. Iraultzaren kariaz, Portugalera deitu zuten, hedabide sozialen batzordean parte hartzera. Handik gutxira, Vasco Gonçalves jeneralak telebista-administrazioko batzordearen lehendakaritza eta programen zuzendaritza hartzera deitu zuen, baina ez zuen luzaro iraun karguan, ezker erradikaleko organizazioen presioarengatik. Armadako buruzagitzara igaro zen teniente koronel gisa, eta iraultzaren batzordeko laguntza-zerbitzuetan parte hartu zuen.
1975eko abenduan mailaz igo eta jeneral izendatu zuten, Lurreko Armadako Estatu Nagusiaren Buruzagi gisa. 1976an Portugalgo Errepublikako lehendakari hautatu zuten, sozialista, kristau-demokrata eta sozialdemokraten laguntzarekin. 1986. urtera arte egon zen karguan. Gaur egun, eta agintaldia bete duten beste lehendakarien antzera, biziarteko kargua du Estatu Kontseiluan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60114
* Multimedia: António Ramalho Eanes / Q60114
# Amphitrias

Amphitrias Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Amphitrias cynica da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Amphitrias cynica | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4748410
* Espezieak: Amphitrias
# Amphisbaenia

Amphisbaenia Squamataren barruan sailkatutako azpi-ordena bat da. Afrika, Ekialde Hurbila, Hego Amerika eta Ipar Amerikako hegoaldean, Antillak eta Iberiar Penintsulan bizi dira.

## Familiak

* Amphisbaenidae Gray, 1865
* Bipedidae Taylor, 1951
* Blanidae Kearney, 2003
* Cadeidae Vidal & Hedges, 2007
* Rhineuridae Vanzolini, 1951
* Trogonophiidae Gray, 1865

## Kanpo estekak

* Datuak: Q467382
* Multimedia: Amphisbaenia / Q467382
* Espezieak: Amphisbaenia
# Amphisbaenidae

Amphisbaenidae Amphisbaenia barruan sailkatutako narrasti familia bat da. Afrika eta Amerikan bizi dira. Ez dute hankarik.

## Generoak

* Amphisbaena Linnaeus, 1758
* Ancylocranium Parker, 1942
* Baikia Gray, 1865
* Chirindia Boulenger, 1907
* Cynisca Gray, 1844
* Dalophia Gray, 1865
* Geocalamus Günther, 1880
* Loveridgea Vanzolini, 1951
* Mesobaena Mertens, 1925
* Monopeltis Smith, 1848
* Zygaspis Cope, 1885
Anops, Aulura, Bronia, Cercolophia eta Leposternon generoak Amphisbaenaren sinonimoak dira..

## Erreferentziak

* ↑ PMID 19405188 (PubMed) Citation will be completed automatically in a few minutes. Ilara saltatu edo eskuz egin

## Kanpo estekak

* Datuak: Q733407
* Multimedia: Amphisbaenidae / Q733407
* Espezieak: Amphisbaenidae
# Arakan mendikatea

Arakan mendikatea (birmanieraz: ရခိုင်ရိုးမ) mendebaldeko Myanmarreko mendikatea da. Iparraldean Indiako Manipur estatuan hasi eta Bengalako golkoan itsasperatzen dira, berriro agertu eta Andaman eta Nikobar uharteak sortzeko. Guztira 950 kilometroko ibilbidea egiten dute.
Mendikatearen mendirik altuena 3.094 metroko Nat Ma Taung da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-05-18).
* ↑ "Rakhine Mountains" Encyclopædia Britannica

## Kanpo estekak

* Datuak: Q625425
# Arakawa (Tokio)

Arakawa (japonieraz: 荒川区, Arakawa-ku) Tokio hiriko 23 auzo berezi bat da. 2011ko erroldaren arabera 10'20 km²-tan 205.263 biztanle zeuden. Hiriburuko auzorik dentsoenetako bat da, 20.123 biztanle/km².

## Geografia

Arakawa ibaiaren ondoan dago auzoa eta honek ematen dio izena.

## Historia

Edo Aroan nekazalgunea zen. 1651 urtean exekuzioak egiteko tarima eraiki zuten bertan. Meiji garaian industrializatzen hasi zen. Gaur egungo Arakawa auzoa 1947ko martxoaren 15ean eratu zen.

## Ondasun nabarmenak

* Susano Jinja tenplua.
* Arakawa Parke Naturala.

## Iruditegia

* Susano Jinja tenplua.
* Arakawa ibaia.

## Hiri senidetuak

* Donaustadt (Austria)
* Corvallis (Oregon) (AEB)

## Kanpo estekak

* (Japonieraz)(Ingelesez) Arakawa auzoko webgune ofiziala
* Datuak: Q232624
* Multimedia: Arakawa, Tokyo / Q232624
Auzo bereziak : Adachi | Arakawa | Bunkyō | Chiyoda | Chūō | Edogawa | Itabashi | Katsushika | Kita | Kōtō | Meguro | Minato | Nakano | Nerima | Ōta | Setagaya | Shibuya | Shinagawa | Shinjuku | Suginami | Sumida | Taitō | Toshima :
* Hiriak : Akiruno | Akishima | Chōfu | Fuchū | Fussa | Hachiōji | Hamura | Higashikurume | Higashimurayama | Higashiyamato | Hino | Inagi | Kiyose | Kodaira | Koganei | Kokubunji | Komae | Kunitachi | Machida | Mitaka | Musashimurayama | Musashino | Nishitōkyō | Oume | Tachikawa | Tama ||
* Suprefeturak : Nishitama | Hachijō | Miyake | Ogasawara | Ōshima ||
# Arakawa ibaia

Arakawa ibaia (japonieraz: 荒川, Arakawa-gawa) Tokion itsasoratzen den ibaia da. Kantō eskualdeko bigarren ibai luzeena da.

## Ibilbidea

Kobusi mendian sortzen da, Saitama prefeturan eta 173 kilometro egin ondoren Tokioko Badian itsasoratzen da.

## Historia

Aintzina Arakawa Tone ibaiaren adarra zen baina ibai hauek sarritan egiten zuten gainezka eta nekazaritza zailtzen zuten. XVII mendean Tokugawa Ieyasuk Edon bere shogunerriaren hiriburutza ezartzean ibaien ibilbideak finkatu zituen, nekazaritza egonkortzeaz gain ibaien garraioa inkatzeko helburua lortu zuen horrela. Horretarako Tone ibaiaren ibilbidea iparralderantz mugitu zuen eta Arakawa hegoalderantz, Iruma ibaiaren ibilgua hartu araziz. Mugimendu hauek erreka ugari sortu zituzten eta azekia bidez nekazaritzaren garapena etorri zen Kantō eskualde guztian, batez ere arrozarena.
Arakawa ibaia Estatu Batuetako Potomac ibaiarekin senidetua dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q625465
* Multimedia: Arakawa River (Saitama and Tokyo) / Q625465
# Arakatze (armada)

    Artikulu hau armadako ekintzari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Miaketa (argipena)».
Zientzia militarrean, arakatzea edo araketa norberak okupatzen ez dituen lurraldea esploratu eta miatzeko armadako ekintza da, lurralde horri edo etsaiari buruzko informazioa eskuratzearren. Arakatzea infanteria tropek egin dezakete sarraldi bat eginez, gehienetan patruilen bitartez; hegazkin, itsasontzi, itsaspeko eta sateliteetatik ere egin daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ A Dictionary of Aviation, David W. Wragg. ISBN 10: 0850451639 / ISBN 13: 9780850451634, 1st Edition Published by Osprey, 1973 / Published by Frederick Fell, Inc., NY, 1974 (1st American Edition.), Page 222.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q251741
* Multimedia: Reconnaissance / Q251741