OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Martin Agirregabiria

Martin Agirregabiria Padilla (Gasteiz, Araba, 1996ko maiatzaren 10a) Gasteiztar futbolaria da. Egun, Alaves taldean dabil, bere harrobian hazi eta gero. Eskuin atzelari lanetan aritzen da.

## Kirol Ibilbidea

2024ko Ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.
| Taldea | Maila | Denboraldia | Liga | Liga | Kopa | Kopa | Champions League | Champions League | Europa League | Europa League | Conference League | Conference League | Superkopa | Superkopa | Denera | Denera |
| Taldea | Maila | Denboraldia | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G | JP | G |
| Mini Glorias | 3. | 2014/15 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Mini Glorias | 3. | 2015/16 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Mini Glorias | 3. | 2016/17 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Mini Glorias | 3. | 2017/18 | - | - | - | - | - | - | - | - | | | - | - | - | - |
| Mini Glorias | Denera | Denera | 105 | 2 | - | - | - | - | - | - | | | - | - | 105 | 2 |
| Alaves | 1. | 2017/18 | 21 | 0 | 4 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 25 | 0 |
| Alaves | 1. | 2018/19 | 27 | 0 | 1 | 1 | - | - | - | - | | | - | - | 28 | 1 |
| Alaves | 1. | 2019/20 | 31 | 1 | 1 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 32 | 1 |
| Alaves | 1. | 2020/21 | 26 | 0 | 3 | 0 | - | - | - | - | | | - | - | 29 | 0 |
| Alaves | 1. | 2021/22 | 24 | 0 | 0 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 24 | 0 |
| Alaves | Denera | Denera | 129 | 1 | 9 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 138 | 2 |
| Famalicão | 1. | 2022/23 | 17 | 0 | 5 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 22 | 0 |
| Famalicão | 1. | 2023/24 | 24 | 0 | 2 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 26 | 0 |
| Famalicão | Denera | Denera | 41 | 0 | 7 | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | 48 | 0 |
| Cartagena | 2. | 2024/25 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Cartagena | Denera | Denera | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | Ibilbide osoan | 275 | 3 | 16 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | 291 | 4 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q44300675
# Martin (Michigan)

Martin Michigango herri bat da. Allegan konderrian kokatua dago. 2010ean 410 biztanle zituen, 2,02 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Allegan konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2454021
* Multimedia: Martin, Michigan / Q2454021
# Martin Alonso Sarria

Martin Alonso Sarria Ortiz de Zarate, Martin Alonso Sarria Abeziakoa izenez ere ezaguna (Abezia, ? – Gasteiz, 1642ko irailaren 24a) arabar historialari eta politikaria izan zen.
Bartolome Sarria eta María Ortiz de Zarateren semea, 1621ean Arabako ahaldun nagusi hautatu zuten Martin Alto de Salinas ordezkatuz. Agintaldia 1624an amaitu zen, Juan Baltasar Urbinak ordezkatua izanik. 1629 eta 1633 artean Gasteizko alkatea izan zen.
1641ean Teatro Cantábrico lana argitaratu zuen, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako historiari buruzkoa.

## Erreferentziak

* ↑ «Alonso de Sarria, Martín» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (Noiz kontsultatua: 2024-03-30).
* ↑ Diccionario geográfico-histórico de España. 2 Real Academia de la Historia, 482 or..
* ↑ (Gaztelaniaz) Arabako Batzar Nagusiak. Lista de Diputados Generales. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19826450
* Multimedia: Martín Alonso de Sarría / Q19826450
# Martin (Ipar Dakota)

Martin Ipar Dakotako hiri bat da. Sheridan konderrian kokatua dago. 2010ean 78 biztanle zituen, 0,23 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Sheridan konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2177502
# Martin (Tennessee)

Martin Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Weakley konderrian dago, Tennessee estatuan. 10.825 biztanle ditu, 32,961646 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Weakley konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2780056
* Multimedia: Martin, Tennessee / Q2780056
# Luz Marina Hache

Luz Marina Hache Contreras (Bogota, Kolonbia, 1955) kolonbiar sindikalista eta giza eskubideen defendatzailea da, Kolonbiako Estatu Krimenen Biktimen Mugimendu Nazionalaren (MOVICE) bozeramailea.

## Ibilbidea

Hache Bogotan jaio zen 1955ean, eta 4 seme-alaba ditu. 1986ko azaroaren 20an, bikotekidea, Eduardo Loffsner Torres, "beltza", desagertze behartuaren biktima izan zen; 1986an, Kolonbian desagertutako 120.000 lagunetatik bat.
45 urtez bankuen sektoreko sindikatu bateko buruzagi sindikala izan zen, eta 1994an nazioko fiskaltza nagusiarekin lotu zen, bertan giza eskubideen arduradun bihurtu zelarik. ASONAL Judizialeko buruzagia izan zen 24 urtez. 2005ean Estatu Krimenen Biktimen Mugimendua (MOVICE) sortzea bultzatu zuen, eta haren bozeramaile bihurtu zen, bortxazko desagertzearen, epaiketaz kanpoko exekuzioen eta Kolonbiatik lekualdatzearen biktimen 200 erakunde baino gehiago ordezkatuz.
Paramilitarren atentatu bat izan zuen Hachek, eta horrek bere osasunari eragin zion. 2000. urtean, José Alvear Restrepo (CAJAR) abokatu-taldeari eta Amnistia Internazionalari esker atera zen Kolonbiatik, eta Lyon hiri frantsesean erbesteratu zen.

## Aintzatespenak

2018an, Frantziako Errepublikaren Giza Eskubideen Askatasuna – Berdintasuna – Anaitasuna Saria eman zioten, MOVICE plataforman egindako lana aitortzeko.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Txantiloi:Local «Luz Marina Hache: “Que Pedro Sánchez haya recibido a Iván Duque es una afrenta para las víctimas”» www.elsaltodiario.com (Noiz kontsultatua: 2023-05-16).
* 1 2 3 4 5 6 (Katalanez) «Luz Marina Hache» Ciutats Defensores dels Drets Humans (Noiz kontsultatua: 2023-05-16).
* ↑ «Presidencia de la republica». www.derechoshumanos.gov.co..
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) admin. (2020-11-20). «Comunicado público de condena por ataques y amenazas contra el Movimiento Nacional de Víctimas de Crímenes de Estado -MOVICE» Taula Colòmbia (Noiz kontsultatua: 2023-05-16).
* ↑ (Gaztelaniaz) Espectador, El. (2020-03-24). «ELESPECTADOR.COM» ELESPECTADOR.COM (Noiz kontsultatua: 2023-05-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108676026
# Luz Cruz Tévez

Luz Rebeca Cruz Tévez (Cusco, 1973ko urriaren 10a) perutar psikologo eta politikaria da. 2018tik 2019ra, Peruko kongresukidea izan zen, Benicio Ríos Ocsa ordezkatuz.

## Bizitza

Cuscon jaio zen 1973ko urriaren 10ean. Maranuran, Cuscon eta Liman egin zituen lehen eta bigarren mailako ikasketak. 1984 eta 1999 artean psikologia ikasi zuen Inca Garcilaso de la Vega unibertsitatean. 2011 eta 2015 artean zuzenbidea ikasi zuen unibertsitate berean. 2005tean haur eta nerabeen psikologiako masterra egin zuen, eta 2013an ingurumen eta garapen iraunkorreko masterra. Sektore pribatuan zein publikoan aritu zen lanetan.
2005 eta 2009 artean Alderdi Kristau Popularreko kidea izan zen. 2013an Aurrerapenerako Aliantza alderdian sartu zen.
2018ko apirilean, Jimmy Manchego Cuscoko epaileak zazpi urteko espetxe-zigorra ezarri zion Benicio Ríos Ocsari. Epai hori, maiatzean, Cuscoko Auzitegi Nagusiak berretsi zuen. Abuztuaren 23an, kongresukide kargua galdu zuen. 2018ko irailean, Luz Cruz Tevez izendatu zuten kongresukide haren ordez. Bere kargua 2019ko irailaren 30ean amaitu zen, Martín Vizcarra presidentearen aginduz Errepublikako Kongresua desegiteagatik.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Hoja de vida del candidato» Infogob (Noiz kontsultatua: 2020-04-18).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Luz Cruz - Historial Partidario» Infogob (Noiz kontsultatua: 2024-04-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Congreso oficializó la vacancia de Benicio Ríos al JNE» Gestión 2018-09-06 (Noiz kontsultatua: 2024-04-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) López, Sofía. «Congresista que reemplaza a Benicio Ríos juró en el Parlamento» Correo 2018-09-13 (Noiz kontsultatua: 2024-04-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Luz Cruz Tévez juramenta hoy como nueva congresista por el Cusco» Radio Quillabamba 2018-09-13 (Noiz kontsultatua: 2024-04-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q96624895
# Luz Fandiño

Marina Luz Fandiño Rodríguez (Santiago de Compostela, 1931ko azaroaren 23a – ibidem, 2024ko apirilaren 28a) galiziar idazle, poeta eta aktibista izan zen.

## Bizitza

Santiago de Compostelako Sar auzoan jaio zen. 1952an Argentinara emigratu zuen, eta 1964an Frantziara. 1979an jaioterrira itzuli zen eta bertan bizi izan zen hil arte.
Galiziako hainbat hedabidetan kolaboratu zuen, besteak beste Diario Cultural de Radio Galega irratsaioan, eta Redes Escarlata, Mulheres Trasgredindo eta Mar de Tinta kultur elkarteetan. Galizieraren sustatzailea izan zen.
Bizitzako azken urteetan, aktibo izaten jarraitu zuen, egunero idazten eta elkarte, ikastetxe eta institutuetara joanez, emigrazioan izandako esperientziari, olerkigintzari eta bizitzaz zuen ikuspegiari buruzko hitzaldiak emateko.
2020an Sonia Méndez zinema zuzendariak A poeta analfabeta galizierazko film dokumentala eskaini zion. Urte berean, Santiago de Compostelako poesia berriaren jaialdia, Luz Poética izenekoa, lehen aldiz ospatu zuten bere omenez.

## Lanak
### Poesia

* Farangulliña de neve (1998)
* O pracer de envellecer (2014)

### Idazlan kolektiboak

* Xuro que nunca volverei pasar fame. Poesía escarlata (2003)
* 150 Cantares para Rosalía de Castro (2015)
* Verbo na arria. Homenaxe literaria a Xohan Xesus González (2016)

## Sariak

* 2019: Seixalboko Agromadas kultur elkartearen Freire Carril saria
* 2022: Láncarako Val de Láncara kultur elkartearen Ramón Piñeiro Facer saria
* 2023: Begoña Caamaño saria

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Fallece la poeta y activista compostelana Luz Fandiño a los 92 años» Europa Press 2024-04-28 (Noiz kontsultatua: 2024-04-29).
* ↑ Rey Gorraiz, Uxue. «Luz Fandiño poeta eta ekintzaile galiziarra hil da» Berria 2024-04-29 (Noiz kontsultatua: 2024-04-29).
* ↑ (Galizieraz) «Malas Linguas II - Argumentos Luz Fandiño» Deputación Provincial A Coruña 2018-12-12 (Noiz kontsultatua: 2024-04-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) Costoya Viqueira, Ana. «Galicia: memoria histórica de las mujeres con las que el franquismo no pudo» Federación Estatal de Foros por la Memoria 2012-12-18 (Noiz kontsultatua: 2024-04-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «"A poeta analfabeta": La historia de Luz Fandiño, icono "punk" de los jóvenes» La Vanguardia 2020-11-12 (Noiz kontsultatua: 2024-04-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Santiago se llena de poesía con el 'II Festival Luz Poética', inspirado en Luz Fandiño» Europa Press 2023-10-23 (Noiz kontsultatua: 2024-04-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Luz Fandiño recibe el XI Premio Freire Carril de Agromadas» Faro de Vigo 2019-06-30 (Noiz kontsultatua: 2024-04-29).
* ↑ (Galizieraz) «A asociación Val de Láncara concede o Ramón Piñeiro Facer País a Luz Fandiño» Sarriaxa 2022-10-17 (Noiz kontsultatua: 2024-04-29).
* ↑ (Galizieraz) «O 'Begoña Caamaño' recoñece a traxectoria da poeta Luz Fandiño» Nós Diario 2023-06-05 (Noiz kontsultatua: 2024-04-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17415193
* Multimedia: Luz Fandiño / Q17415193
# Mary Ann Horton

Mary Ann Horton (Richland, Ameriketako Estatu Batuak, 1955eko azaroaren 21a) estatubatuar programatzailea eta pertsona transgeneroen eskubideen aldeko ekintzailea da. Useneten eta Interneten aitzindaria da. Hortonek Berkeley UNIX sistema-eragileari ekarpen ugari egin zizkion, hala nola, vi testu-editoreari eta terminfo datu-baseari. Gainera, mezu-elektronikoetan fitxategiak eransteko lehen tresna garatu zuen, UUEncode izenekoa.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Mary Ann Hortonen webgunea
* Datuak: Q92718
* Multimedia: Mary Ann Horton / Q92718
# Mary Ann Bevan

Mary Ann Bevan (Bromley, Erresuma Batua, 1874ko abenduaren 20a – 1933ko abenduaren 26a) erizain ingeles ezaguna izan zen mendearen hasieran egindako lan sozial handiagatik.

## Bizitza

Ingalaterrako Bromley herrian jaioa, zortzi seme-alabako familia batean, Mary Ann Bevanek erizain gisa lan egin zuen gaztaroko zati handi batean.
Bevan akromegaliaren sintomak jasaten hasi zen ezkondu eta gutxira, 32 urte inguru zituela.Hazkunde anormala eta desitxurazioa izaten hasi zen, eta itxura eman zion horrek, buruko min larriak eta betazalen erorketa. Senarra 1914an hil zenean, familia mantentzeko diru-iturria galdu zuen eta lana bilatu behar izan zuen. Hori dela eta, Estatu Batuetara joan zen. 1920an, Sam Gumpertzek kontratatu zuen Coney Island-en agertzeko. Bitxikeriazko ikuskizuna zen Coney Island, eta bertan eman zuen bere bizitzako zatirik handiena. Ringling Brothers Circuseko World's Fair txapelketan ere parte hartu zuen, 1933ko abenduaren 26an hil zen arte. Hil zenean 76 kg pisatzen zituen eta 170 zentimetro neurtzen zituen, eta hori ez da gehiegizkoa akromegalia duen batentzat.
XXI. mendearen hasieran, Hallmark Cardsek diseinatutako Erresuma Batuko urtebetetze-zoriontzeko txartel batean erabili zen haren irudia. Ez zuten ongi hartu, eta Hallmarkek erabaki zuen txartela desegokia zela eta saltokietatik kendu zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 National Fairground Archive. "Extracts from World's Fair, 1931-1940: Death of the World's Ugliest Woman". Accessed 22 August 2007.
* 1 2 3 The Human Marvels. "Mary Ann Bevans (sic) - 'The Homeliest Woman'". Accessed 22 August 2007.
* ↑ American Philosophical Society. 6 August 1924."Mary Bevan and her children". Accessed 22 August 2007.
* ↑ Danzig, Jon. British Medical Journal. 4 November 2006. "Doctor protests at greeting card manufacturer making fun of woman with acromegaly". Accessed 22 August 2007.

## Kanpo estekak

* "Mary Ann Bevan, the world's ugliest woman" acromegaly at the Eugenics Archive.
* Mary Ann Bevans (sic) - The Homeliest Woman in the World
* Datuak: Q4105717
# Mary Ainsworth

Mary D. Saslter Ainsworth (Glendale, Ohio, EE. AEB 1913 - Virginia University 1999) psikoanalista estatubatuarra izan zen. Glendalen jaio zen, Ohion, 1913ko abenduan. Torontoko Unibertsitatean sartu zen 1929an eta 1935ean graduatu zen. M.Sc lortu zuen. 1936an, eta 1939an, Garapenaren Psikologiako doktoretza.
Urte batzuetan, Torontoko Unibertsitatean irakatsi zuen, harik eta 1942an, Bigarren Mundu Gerran, Kanadako armadan Canadian Women's Corp-en parte gisa aritu zen arte. Saslterrek aholkulari-lanetan eta langileak hautatzen lan egin zuen, eta 1945ean Maiorren mailara iritsi zen. Gerra amaitzean, Torontotora itzuli zen, eta han Psikologiaren irakaskuntzan jarraitu eta ikerketak gidatu zituen.
1950ean Leonard Ainsworthekin ezkondu eta Londresera joan zen.

## Egoera arrotzaren teknika

Londresen, Tavistock Klinikako ikerketa-talde batean sartu zen. John Bowlby (1907-1990) proiektuaren zuzendaria zen, eta bere ikerketa haurren nortasunaren garapenean amatasun-bereizketak dituen ondorioetan oinarritzen zen.
1954an, Mary eta senarra Kampalara, Ugandara, joan ziren. Han, East African Institute of Social Research-en zuzendu zuen bere ikerketa.
Ikerketak arreta jartzen du haurren esplorazio-portaeran amak duen -gabeziak dituen efektuetan. Haren diseinu esperimentala, Strange Situation (egoera arrotza), mota horretako ikerketetan ezagunenetako eta imitatuenetako bat da.

## Obra nagusiak

* Ainsworth, M.; Bowlby, J. 1965. Child Care eta Growth of Love. Londres: Penguin Books
* Ainsworth, M. (1967). Infancy in Uganda. Baltimore: Johns Hopkins.
* Ainsworth, M., Blehar, M., Waters, E., & Wall, S. (1978). Patterns of Attachment. Hillsdale, NJ: Erlbaum

## Kanpo estekak

* Datuak: Q242625
# Mary Al-Atrash

Mary Al-Atrash (Betleem, Zisjordania, Palestina, 1994ko ekainaren 27a) palestinar igerilaria da.

## Biografia

Betleemgo Unibertsitatean negoziotan graduatu zen eta Beit Sahourren bizi da. Aita eta anaia ere atletak dira.

## Rio de Janeiro 2016

Palestina ordezkatu zuen Rio de Janeiroko Udako Olinpiar Jokoetan (2016), 50 metroko emakumeen estilo libreko ekitaldian parte hartuz. 62. postuan gelditu zen, 28.76 segundoko denbora egin zuen, eta 29.91ko marka pertsonal onena gainditu zuen.
Palestinako Batzorde Olinpikoak Nazioarteko Igeriketa Federazioaren gonbita jaso ondoren, parte hartu aha izan zuten bi igerilarik. Bere entrenamendua 25 metroko igerilekuan egin behar izan zuen, Zisjordanian palestinarrek erabiltzeko moduko igerileku olinpikorik ez zegoelako. Ondoren, Aljeriako Batzorde Olinpikoaren gonbidapen bati esker, Aljeriara joan zen entrenatzera, 50 metroko luzerako igerileku olinpiko erreal batean.
Palestinako ordezkaritzaren aitzindari izan zen amaiera-ekitaldian.

## Erreferentziak

* 1 2 Palestinians send 6 athletes to Rio — half of them Germans. Times of Israel 2 de agosto de 2016.
* ↑ Mary Al-Atrash. sports-reference.com.
* 1 2 Counting down to Rio: Mary Al-Atrash scores invitation to the Olympics despite lack of resources. Palestine Monitor 23 de julio de 2016.
* ↑ Women's 50m Freestyle. Rio 2016.
* ↑ Olympian at the checkpoint: why a Palestinian swimmer couldn’t train in Jerusalem. Modoweiss 13 de agosto de 2016.
* ↑ Swimming World Rankings. FINA.
* ↑ Rio 2016 – FINA Swimming Qualification System. FINA.
* ↑ Abu Ganayeh, Mustafa. (29 de junio de 2016). Female Palestinian swimmer readies to compete in Rio. Haaretz.
* ↑ The Flagbearers for the Rio 2016 Closing Ceremony. 21 de agosto de 2016.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26703446
# Mary Allen Wilkes

Mary Allen Wilkes (Chicago, Illinois, AEB, 1937ko irailaren 25a) programatzailea eta konputagailuen ingeniaria da.

## Ekarpenak

* LINC izeneko konputagailuarentzako kontsola diseinatu, eta harentzako sistema eragilea (LAP) garatu zuen.
* Etxe partikular batean konputagailu bat (home computer) erabili zuen lehenengo pertsona dela esaten dute, berak egina gainera..
* Gaur egungo konpiladore modernoetan erabiltzen den mihiztatzaile-estekatzaile eredua garatu zuen.

## Argitalpenak

* LAP6 Handbook
* Programming the LINC Wesley A. Clark irakaslearekin

## Erreferentziak

* ↑ 10th Vintage Computer Festival
* ↑ Bideo bat elkarrizketa batekin
* Datuak: Q16484
* Multimedia: Mary Allen Wilkes / Q16484
# Luzaideko markesgoa

Luzaideko markesgoa titulua Isabel II.a espainiar erreginak sortu zuen 1867 urtean Raimundo Güell Borboikoaren alde. Hau bere aldetik, José Lorenzo Buenaventura Güell y Renté jatorri katalaneko kazetari kubatarra eta Josefina Fernanda Borboikoaren semea zen. Carlos IV.aren biloba eta Francisco de Paula Borboikoaren alaba Josefina Fernanda, Frantzisko Asisko Borboikoaren (Isabel II.aren senarra) arreba zen, beraz, erreginaren koinatua.
Infanta eta kazetari kubatarraren arteko ezkontza morganatiko eta ezkutukoa ez zuten begi onez ikusi espainiar gortean eta hori dela kausa Espainiatik alde egin behar izan zuen bikoteak. Pariserako bidean, haurdun zegoen Josefina Fernanda Luzaiden erditu zen, eta era horretan Agirreneako Bentan sortu zen aipatu Raimundo Güell.
Handik urte batzuetara Josefina eta Jose Lorenzo banatu egin ziren, eta Isabel II.a erreginak, Josefina Fernanda nolabait barkatu eta bere ohorea eta posizio soziala itzuli nahi izan zizkion, eta horregatik sortu zuen, hain zuzen ere, Luzaideko markesgoa propio herri horretan jaiotako bere semearendako.
1907tik, Raimundo Güell Boiboikoaren heriotzaz geroztik titulua jaberik gabe dago. Beraz, bera izan da Luzaideko markes bakarra.

## Erreferentziak

* ↑ Hori dio Juan Garmendia Larrañagak La "eskalapineilia"de Valcarlos artikuluan, 2. orrialdean. http://www.vianayborgia.es/bibliotecaPDFs/CUET-0008-0000-0221-0226.pdf
* ↑ Jose Apezarena : Luis Alfonso de borbon (Biografias Y Memorias). Plaza & Janés. 2007. 462. orrialdea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6001162
# Luzarreta

Luzarreta Artziko udalerriko herrigunea da (Zangozako merindadea, Nafarroa); 8 biztanle ditu. Hizkuntza, gaztelania. XX. mendearen azken hamarkadetan galdu da euskara. Aipagarria da San Eztebe eliza gotikoa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12262747
# Luzaideko udaletxea

Luzaideko udaletxea edo Luzaideko herriko etxea Luzaide nafar udalerriko udaletxea da.
Luzaideko Udalaren egoitza da eta Elizaldea auzoan kokatuta da.

## Eraikina

Gaur egungo eraikina 1925 inguruan eraiki zen, inguruko estilo eta ipareuskalherritar eraginarekin. 1957an eraberritu egin zen eskolen eraikin berean kokatzeko. Aurreko egoitza Elizaldea karrikako etxe batean izan zuen, gaur egun Ebizaldarra kooperatibaren egoitzan. Udala alkateak eta lau zinegotzik zuzentzen dute.

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | LUZAIDE. (Noiz kontsultatua: 2021-10-29).

## Ikus, gainera

* Luzaide

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109587198
* Multimedia: Town hall of Luzaide-Valcarlos / Q109587198
# Luzapen (futbola)

Luzapena futbol partida bateko legezko denborari, 90 minutuko denborari, gehitzen zaion denbora da.
Hainbat kasu izan daitezke. Alde batetik, edozein partidatan lesioekin edo edozein konturekin "galtzen den denbora" errekuperatzeko balio duena, aparteko minutu batzuk izaten dira. Bestetik, kanporaketa edo final bateko markagailu orokorrean berdinketarekin amaierara iristen bada, partidari gehitzen zaizkion 30 minutuei ere luzapena esaten zaio.
30 minutu hauek gainditu eta berdinketarekin jarraituz gero, penalti jaurtiketetan erabakitzen da futbol partida.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q186982
* Multimedia: Overtime (sports) / Q186982
# Luzarre

Luzarre Basaurin dagoen auzoa da, Atxukarro eta Finaga auzoen artean. Luzarrera doan errepidea BI-712 errepidean hasi eta aipaturiko guneak zeharkatzen ditu.
2009ean Bizkaiko foru aldundiak Basauriko hainbat auzoren saneamendu azpiegiturak hobetzeko lanak hasi zituen, Luzarre horien artean.

## Ikus, gainera

* Basauri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12262745
# Luzaideko ibarra

Luzaideko ibarra Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaiko ibar bat da, Arnegiko Errobiren bideari jarraituz.
Ibarra Luzaide eta Arnegi udalerriek osatzen dute.

## Ikus, gainera

* Datuak: Q106840194
# Luzaroko herri-guda

Luzaroko herri-guda edo bakunki herri-guda (txinera tradizionalez: 人民战争; pinyinez: rénmín zhànzhēng) Mao Zedongek Txinako Guda Zibilean asmatutako estrategia politiko-militar bat da. Herri-guda herritarren babesa bereganatzean eta arerioa herritarrek, higidura eta gerrilla guden bidez, garai dezaketen lekura erakartzean datza. Marxista-leninista maoisten aginpidea hartzeko epe luzerako borroka iraultzaile iskiluduneko estrategia da.

## Herri-gudaren teoriaren oinarriak

Luzaroko herri-gudaren oinarria norberaren indarrei eustean eta arerioarenak agortzean datza. Herri-guda hainbat idazlanetan aztertu eta ikertu izan dute Japoniar inperialismoaren aurkako borroka taktikari buruz (1935), Txinako guda iraultzailearen estrategia-arazoak (1936) eta Luzaroko gudari buruz (1938), besteak beste.

## Etapak

Guda beraren garapenak zehaztutako hiru etapaz osatuta dago:
* Babes estrategikoa: Gerrillen gudari eta nekazari iskiludunen taldeen hasierako eraketari lotutako aldia da. Gerrillariek, jaurlaritzaren makineriaren aurkako erasoen bitartez, herritarren babesa bereganatzen dute, eta propaganda zabalkuntzari ekiten diote.
* Oreka estrategikoa: Kokagune-gudari eta gudaroste iraultzailearen hazkuntza eta hedapenari lotutako aldia da. Guda-aginpidearen eta Estatuaren oinarrizko erakundeen aurkako erasoen indarraren handiagotzea dauka ezaugarri.
* Erasoaldi estrategikoa: Indar bitzuk gudaren amaierara hurbiltzen diren ohiko borrokaren aldia da. Liskar artezak eta hedatutako kontingenteak areagotzen dira. Etapa hau hirietan matxinada egiteko, jaurlaritza gainezteko eta herrialdea mendean hartzeko bideratzen da (Mao Zedong).

## Txinatik kanpoko saioak

Vietnamgo gudan Hego Vietnamgo Askapenerako Nazio Fronteak herri-gudaren estrategia erabili zuen arrotzak kanporatzeko eta Vietnamen errepublika sozialista eta batua ezartzeko. Nepalen Nepalgo Alderdi Komunista (maoista)-k erabili zuen, baina, sozialismoari uko eginez, errege-erreginak bota eta alderdi anitzeko errepublika parlamentarioa itundu zuten. Perun Peruko Alderdi Komunista (Bidezidor Argitsua)-k, Indian naxalitek eta Filipinetan Filipinetako Alderdi Komunistak arteztutako Herriaren Gudaroste Berriak herri-gudako prozesuak bultzatzen dituzte.

## Ikus, gainera

* Vietnamgo guda
* Partisano
* Kolonbiako gatazka

## Kanpo estekak

* Peruko Alderdi Komunista: Ildo militarra (Ingelesez)
* Herri-guda hiri-aldeetan (Ingelesez)
* Filipinetako Alderdi Komunista: Geure herri-gudaren berezitasunak (Ingelesez)
* Datuak: Q2289477