OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bartzelonako burdinbide tunelak

Bartzelonako burdinbide tunelak Bartzelonako burdinbide tunelak dira. Ekialde-mendebaldera begira daude, eta Bartzelona–Sants eta Bartzelona–Sagrera geltokiak lotzen dituzte. Horiek dira, bidaiari kopuruari dagokionez, hiriburuko garrantzitsuenak.

## Aragóko tunela

Aragóko tunelak Bartzelona–Sants geltokia El Clot-Aragó geltokiarekin lotzen du, Gràcia pasealekuan tarteko geltoki batekin, non handik gutxira Sagrerarantz jarraitzen den. Bartzelona hiria avinguda de Roma eta carrer d'Aragó azpitik zeharkatzen du. Bartzelona-Tarragona burdinbidearen luzapen bezala eraiki zen Bartzelona–Sants geltokiaren eta Frantziako geltokiaren arteko lotunea zegoen tokiraino, garai hartan, lubaki eran eraikia (erdi lurperatua), kale berean zehar 1882an, eta, ondoren, Bartzelona-Portbou burdinbidearekin Clot eta Sagreraraino lotua.
| Geltokia | Lineak | Lineak | Lineak |
| Geltokia | Metroa | Rodalies | Besteak |
| Bartzelona–Sants | | | |
| Passeig de Gràcia | | | |
| El Clot-Aragó | | | |

## Meridianako tunela

Meridianako tunelak Bartzelona hiria zeharkatzen du avinguda Meridiana eta beste kale batzuen azpitik. Tunel hau Zaragoza-Bartzelona burdinbideari dagokio. Antzina, ibilbidea lurrazaletik egiten zen 1972ra arte, gaur egungo tunela eraiki zen arte.
| Geltokia | Lineak | Lineak | Lineak |
| Geltokia | Metroa | Rodalies | Besteak |
| Bartzelona–Sants | | | |
| Arc de Triomf | | | |
| La Sagrera - Meridiana | | | |
| Sant Andreu Arenal | | | |
| Torre del Baró | | | |

## Procençako tunela

Sants-Sagrera abiadura handiko tunela Bartzelona–Sants geltokitik Bartzelona–Sagrera etorkizuneko geltokiraino Provença kaletik, Diagonal etorbidetik eta Mallorca kaletik igarotzen da, 5,78 kilometroko luzera hartuz, Bartzelona 1 435 mm-ko trenbide-zabalerarekin zeharkatzen duen abiadura handiko tunel bakarra da. Tunela 2013. urtean inauguratu zen.
| Geltokia | Lineak | Lineak | Lineak |
| Geltokia | Metroa | Rodalies | Besteak |
| Bartzelona–Sants | | | Avant |
| Bartzelona–Sagrera | | | Avant |

## Erreferentziak

* ↑ Aragóko tunela

## Ikus, gainera

* Bartzelona–Sants geltokia
* Bartzelona–Sagrera geltokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q950950
# Bartzelonako Udala

Bartzelonako Udala (katalanez: Ajuntament de Barcelona; gaztelaniaz: Ayuntamiento de Barcelona) Katalunia hiriburua gobernatu eta kudeatzen duen erakunde politikoa da. Bartzelonako alkatea buru du, 1979tik aurrera sufragio unibertsalez aukeratua delarik. Udalak Sant Jaume enparantzan du egoitza- Hiriko Etxea-, Kataluniako Generalitatearen Jauregiaren aurrean. Bere aurrekari historiak Consell de Cent erakundean daude.

## Gobernu organoak

* Udalbatza: 41 zinegotzik osatua.
* Udal Gobernu Batzarra: Alkateak kudeatzen duen lantaldea.
* Barrutietako Udal Batzarrak: hiria 10 barrutitan banatzen administratiboki. Barruti bakoitzak bere Udal Batzarra du.

## Kanpo estekak

* Bartzelonako Udalaren webgunea
* Datuak: Q3129773
* Multimedia: Barcelona City Council / Q3129773
# Bartzelonako burtsa

Bartzelonako burtsa (katalanez: Borsa de Barcelona) Kataluniako hiriburuan kokatzen den balore-burtsa da, Espainiako nagusienetariko bat dena. Bere erreferentziazko indizea BCN Global 100 da, baina BCN MID 50, BCN Top 5 eta BCN INDEXCAT indizeak ere baditu. Bolsas y Mercados Españoles enpresa bere kudeatzailea da eta Gràcia pasealekuan du egoitza.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4202960
* Multimedia: Borsa de Barcelona / Q4202960
# Barisal (bibhag)

Barisal (bengaleraz: বরিশাল বিভাগ) Bangladeshko zortzi bibhagetako bat da; herrialdearen hegoaldean dago. Sei barrutitan (bengaleraz: উপজেলা, zila) azpibanaturik dago. 13.225 kilometroko eremua du, eta 2016an 9.145.000 biztanle zituen.

## Barrutiak

| Barrutia | Hiriburua | Azalera (km²) | Biztanleria 1991ko errolda | Biztanleria 2001eko errolda | Biztanleria 2011ko errolda |
| Barisal barrutia | Barisal | 2.784,52 | 2.207.426 | 2.355.967 | 2.324.310 |
| Barguna barrutia | Barguna | 1.831,31 | 775.693 | 848.554 | 892.781 |
| Bhola barrutia | Bhola | 3.403,48 | 1.476.328 | 1.703.117 | 1.776.795 |
| Jhalokati barrutia | Jhalokati | 706,76 | 666.139 | 694.231 | 682.669 |
| Patuakhali barrutia | Patuakhali | 3.221,31 | 1.273.872 | 1.460.781 | 1.535.854 |
| Pirojpur barrutia | Pirojpur | 1.277,80 | 1.063.185 | 1.111.068 | 1.113.257 |
| Guztira | Barisal | 13.255,20 | 7.462.643 | 8.173.718 | 8.325.666 |

## Erreferentziak

* ↑ Health Bulletin 2016. Directorate General of Health Services (DGHS), web.archive.org-ek gordea (Noiz kontsultatua: 2019-12-4).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q459723
* Multimedia: Barishal Division / Q459723
ieaBangladeshko bibhagak :
Barishal
Chittagong
Dhaka
Khulna
Mymensingh
Rajshahi
Rangpur
Sylhet :
# Barisania

Barisania Limacodidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Parasa lampra da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Barisania honeyi | | daturik gabe |
| Barisania lampra | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4860803
* Multimedia: Barisania / Q4860803
* Espezieak: Barisania
# Barisciano

Barisciano Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 1.659 biztanle ditu, 78,49 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Bariscianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fossa Poggio Picenze Prata d'Ansidonia San Demetrio ne' Vestini Santo Stefano di Sessanio Castelvecchio Calvisio L'Aquila San Pio delle Camere

## Kanpo estekak

* Datuak: Q49882
* Multimedia: Barisciano / Q49882
# Bariri

Bariri Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 35.558 biztanle ditu 444,405 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1759107
* Multimedia: Bariri / Q1759107
# Barisal

Barisal (bengaleraz: বরিশাল, Barishal) Bangladeshko hegoaldeko hiria da. Barisal bibhagaren hiriburua eta hiri nagusia da. 2011n 328.278 biztanle zituen.

## Klima

Datu klimatikoak (Barisal, 1981–2010) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 25.5 | 28.5 | 32.4 | 33.5 | 33.4 | 32.0 | 31.2 | 31.4 | 31.7 | 31.7 | 29.8 | 26.8 | 30.7 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 17.9 | 21.5 | 25.9 | 28.3 | 28.9 | 28.7 | 28.2 | 28.4 | 28.2 | 27.2 | 23.6 | 19.2 | 25.5 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 12.0 | 15.4 | 20.5 | 23.8 | 24.9 | 25.8 | 25.7 | 25.8 | 25.4 | 23.7 | 18.9 | 13.6 | 21.3 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 10.3 | 26.1 | 52.4 | 103.7 | 199.0 | 401.7 | 409.9 | 342.6 | 284.4 | 185.5 | 48.5 | 5.9 | 2070.0 |
| Prezipitazio egunak (≥ ) | 2 | 4 | 4 | 8 | 12 | 16 | 20 | 19 | 13 | 7 | 3 | 1 | 109 |
| Hezetasuna (%) | 81 | 78 | 76 | 80 | 83 | 88 | 90 | 89 | 89 | 87 | 84 | 83 | 84 |
| Iturria: Bangladesh Meteorological Department ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Bangladesh: Districts and Cities. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2019-12-9).
* ↑ Climate of Bangladesh. Bangladesh Meteorological Department (Noiz kontsultatua: 2019-12-12).
* ↑ Normal Monthly Rainy Day. Bangladesh Meteorological Department (Noiz kontsultatua: 2019-12-12).
* ↑ Normal Monthly Humidity. Bangladesh Meteorological Department (Noiz kontsultatua: 2019-12-12).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala, barisal.gov.bd
* Datuak: Q747840
* Multimedia: Barishal / Q747840
# Barisia

Barisia Anguidae familiako narrasti genero bat da. Mexikon bizi dira.

## Espezieak

* Barisia herrerae Zaldîvar-Riverón & Nieto-Montes de Oca, 2002
* Barisia imbricata (Wiegmann, 1828)
* Barisia levicollis Stejneger, 1890
* Barisia rudicollis (Wiegmann, 1828)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q653652
* Multimedia: Barisia / Q653652
* Espezieak: Barisia
# Atropoides

Atropoidea Viperidae familiako narrasti genero bat da. Erdialdeko Amerikan bizi dira.

## Espezieak

* Atropoides indomitus Smith & Ferrari-Castro, 2008
* Atropoides mexicanus (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
* Atropoides nummifer (Rüppell, 1845)
* Atropoides occiduus (Hoge, 1966)
* Atropoides olmec (Pérez-Higareda, Smith & Juliá-Zertuche, 1985)
* Atropoides picadoi (Dunn, 1939)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q670278
* Multimedia: Atropoides / Q670278
* Espezieak: Atropoides
# Atropina

Atropina (C$_{17}$H$_{23}$NO$_3$) hainbat landare solanazeoren sustrai eta hostoetan, belaikiarenetan batez ere, azaltzen den alkaloide pozoitsua da. 118° C-an urtzen da eta berehala lurrintzen da beroarekin. Alkoholetan eta eterrean ondo urtzen da eta ez hain ondo uretan. Medikuntzan hainbat erabilera ditu: begi azterketetan begi-ninia zabaltzeko; urdail giharrak baretzeko, bihotz taupadak azkartzeko; morfinaren antidoto bezala.
Herri sendagintzan betidanik erabili izan dira atropina duten landareak, belaikia eta asma-belarra batez ere.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015-7-11 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26272
* Multimedia: Atropine / Q26272
# Basoilo

Basoiloen otididae familia Gruiformes ordenaren hegazti-familia da. Lehen Otidae deituak, otididak edo otidiformeak ere esaten zaie, baina basoilo forma euskaldunak espezie guztiak izendatzeko balio dezake. 40 eta 150 cm arteko luzera dute. Hegazti orojale eta oportunistak dira.

## Euskal Herrian

Munduan diren basoilo espezieen artean, bi bizi dira Euskal Herrian: Otis tarda edo basoilo handia, eta Tetrax tetrax edo basoilo txikia.

## Taxonomia

* Otis
** Otis tarda (basoilo handia)
* Ardeotis
** Ardeotis arabs
** Ardeotis kori
** Ardeotis nigriceps
** Ardeotis australis
* Chlamydotis
** Chlamydotis undulata
** Chlamydotis macqueenii
* Neotis
** Neotis ludwigii
** Neotis denhami
** Neotis heuglinii
** Neotis nuba
* Eupodotis
** Eupodotis caerulescens
** Eupodotis humilis
** Eupodotis rueppellii
** Eupodotis senegalensis
** Eupodotis vigorsii
** Eupodotis afra
** Eupodotis afraoides
* Lophotis
** Lophotis savilei
** Lophotis gindiana
** Lophotis ruficrista
* Lissotis
** Lissotis melanogaster
** Lissotis hartlaubii
* Houbaropsis
** Houbaropsis bengalensis
* Sypheotides
** Sypheotides indicus
* Tetrax
** Tetrax tetrax (basoilo txikia)

## Erreferentziak

* ↑ del Hoyo, J.; Elliott, A.; Sargatal 1izena3= J.. (1996). Handbook of the Birds of the World. Volume 3: Hoatzin to Auks. Lynx Edicions ISBN 84-87334-20-2..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21755
* Multimedia: Otididae / Q21755
* Espezieak: Otididae
# Basofilo

Basofiloa globulu zuri mota bat da, granulozitoen taldekoa. Odoleko milimetro kubiko batean 200 basofilo inguru daude, eta leukozito guztien % 0,5-1,5 izan ohi dira. Nukleo polilobulatua dute, eta zitoplasma pikorrez betea; pikor horien edukia azidoa baita, morez tindatzen dira hematoxilina bezalako koloratzaile basiko bat erabiltzen bada. Paul Ehrlich alemaniar sendagileak aurkitu zituen 1879an.
Gainontzeko granulozitoak bezala, hezur-muineko zelula ametatik sortzen dira, eta handik odolera igarotzen. Zitoplasmako pikorretan oso gai azidoak dituzte: histamina hodi dilatatzailea, proteoglikanoak (heparina antikoagulatzailea, kondroitina) eta entzima proteolitikoak. Odolean sei ordu inguru iraun dezakete, eta handik ehunetara migratzen dute beharrezkoak baldin badira. Zelula mintzean E Igren hartzaileak daude; immunoglobulina hori parasitoen aurkako defentsarekin eta alergia prozesuekin loturik dago. Basofiloa aktibatzen delarik, pikorren edukia isurtzen da gai arrotzaren aurka. Ikerketa batzuen arabera, T linfozitoen jokabidea ere erregulatzen ahal dute.
Basofilia da odoleko granulozito basofiloen kopurua handitzea (200 basofilo baino gehiago milimetro kubiko batean), eta basopenia haien kopurua murriztea.

## Erreferentziak

* 1 2 Olivares, María José. Odola, linfa-sistema eta immunitate-sistema. Lanbide ekimena, klasikoa.eimakatalogoa.eus (Noiz kontsultatua: 2020-6-18).
* 1 2 Altuna, Jon. Immunologia: Zelulak eta organoak. UPV-EHU, studocu.com (Noiz kontsultatua: 2020-6-20).
* ↑ Siracusa, Mark C., Kim, Brian S., Spergel, Jonathan M., Artis, David. Basophils and Allergic Inflammation. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 2013 Oct;132(4):789-801; doi: 10.1016/j.jaci.2013.07.046., pubmed.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2020-6-23).
* ↑ Nakanishi, Kenji. Basophils as APC in Th2 Response in Allergic Inflammation and Parasite Infection. Current Opinion in Immunology, 2010 Dec; 22(6):814-820. doi: 10.1016/j.coi.2010.10.018., pubmed.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2020-6-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107988
* Multimedia: Basophils / Q107988
# Barregarrow

Barregarrow, manxeraz: Bayr Garroo, Erresuma Batuko Man uhartean dagoen etxalde bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4863306
# Barreiadura (botanika)

Botanikan, hazien eta propaguloen barreiadura landare batek haziak eta propaguluak zabaltzeko modua da. Hainbat modu daude, besteak beste zookoria (barreiadura animalia baten laguntzaz egiten denean) eta anemokoria (haizearen laguntzaz egiten denean).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q943313
* Multimedia: Seed dispersal / Q943313
# Barre des Écrins

Barre des Écrins, Frantziako Alpeetako mendi bat da, 4102 metroko garaiera duena. Massif des Écrins izeneko mendiguneko mendirik garaiena da. 4.000 metrotik gorako garaiera duen alpetar mendirik hegoalderenekoena da.

## Geografia

Barre des Écrins, Durance eta Isère ibaiaren arroen artean banatzen da. Mendi honen hegoaldeko aurpegia harkaitztsua da, iparraldekoan glaziarra dagoen bitartean, Glacier Blanc glaziarraren iturburua sortuz.

## Igoera

Barre de Écrins, lehen aldiz, 1864ko ekainak 25ean igo zen. Lehen igoera hau egin zutenak, Adolphus Warburton Moore, Horace Walker eta Edward Whymper izan ziren, Michel Croz, Christian Almer zaharra eta Christian Almer gaztea gidari bezala zituztelarik. Tradizionalki, Pré de Madame Carletik igotzen da, Ailefroideko haranean. Ohiko ibilbideak, oso-osorik igotzen du Glaciere Blanc glaziarra. Hau, oso ibilbide erabilia da, Dôme des Écrinserako ohiko ibilbidea baita, Alpeetako 4.000 metrotik gorako mendietatik errazen igotzen denetako bat. Refuge des Écrinsen abiatzen da, eta iparraldeko aurpegia igotzen du, ia Lory Saddle mendiaren tontorreraino, 3.974 metrokoa, non Dôme eta Barre mendietaranzko bideak banatzen diren. Barreranzko igoerak, malda harritsu batetatik jarraitzen du bide osoan zehar tontorreraino.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)The Barre des Écrins on SummitPost
* (Frantsesez)Climbing the Barre des Écrins in pictures
* Datuak: Q30480
* Multimedia: Barre des Écrins / Q30480
# Barredosko geltokia

Barredos Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Llaviana udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Gijon — Llaviana

## Zerbitzuak

Asturiasko Renfe Aldiriak
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
 C-5fGijón/XixónTremañes • Sotiello • Pinzales • la Aguda • Ponte Buracos • la Florida • Noreña • el Berron • Xixun • Bendicion • Valdesoto • Carbayin • Curuxona • Tuilla • la Felguera • Sama • Ciañu • San Vicente • l'Entregu • Samartin • Carrocera • Sotrondio • Blimea • BarredosLlaviana :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18221319
iea  Asturiasko Renfe Aldiriak :
# Barrea

Barrea Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 710 biztanle ditu, 87,11 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Barreak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Alfedena Picinisco Rivisondoli Scanno Settefrati Civitella Alfedena Roccaraso Scontrone Villetta Barrea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q49884
* Multimedia: Barrea / Q49884
# Barredako geltokia

Barreda Espainiako Kantabriako probintziako tren geltoki bat da, Torrelavega udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Oviedo — Santander

## Zerbitzuak

Santanderko Renfe Aldiriak
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
 C-2SantanderValdecilla–la Marga • Cazoña • Adarzo • Bezana • Mompia–Mortera • Boo de Pielagos • Mogro • Gornazo • Mar • Requejada • Barreda • Torrelavega–Erdia • Altamira • Ganzo • Puente San Miguel • Santa Isabel • San Pedro • Golbardo • Casar de Periedo • Virgen de la Peña • OntoriaCabezon de la Sal :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18604566
iea  Santanderko Renfe Aldiriak :
# Barreiadura (argipena)

Barreiadura hitzak esanahi zenbait ditu:
* botanikan, barreiadura, landare baten haziak sakabanatzeko modua;
* medikuntzan, barreiadura, egoera patologiko baten zabalkundea organismoan zehar (ikus, gainera, neoplasia).
# Barre (Washington konderria, Vermont)

Barre Vermont estatubatuar estatuko Washington konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 7.924 biztanle zituen eta 99 pertsona/km²-ko dentsitatea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q808841
* Multimedia: Barre (town), Vermont / Q808841
# Baltasar Gracián

Baltasar Gracián y Morales (Belmonte de Gracián, Espainia, 1601eko urtarrilaren 8a - Tarazona, Espainia, 1658ko abenduaren 6a) espainiar idazlea izan zen.

## Biografia

Jesusen Lagundikoa zen. Nahiko zailtasun izan zituen, Lagundiaren barruan, gaur arteko eragina izan duten bere obrak argitaratzeko; hori zela eta, Lorenzo Gracián ezizenez izenpetzen zituen bere lanak.
Idazmolde kontzeptista zuen bere lanetan, trinkoa oso eta helburu didaktiko moralarekin. El Héroe (1630, Heroia) buruzagi idealari buruzko lana da. Liburu hau filosofia moralari dagokio, XVI. mendetik oso zabaldua izan zen literatur generoaren baitan. El oráculo manual y arte de prudencia (1647) esapide moralez eta aforismoz osaturiko bilduma da. Europako hainbat hizkuntzatan itzuli izan dute lan hau, eta mendeetan zehar aipamen handiak eskaini izan dizkiote, Schopenhauer filosofoak, kasu.
El Criticón (1651-1657, Kritikatzailea) da Graciánen obrarik ezagunena eta garrantzizkoena, ezkorra eta barrokoa, antzinako bizimodu idilikoa eta zibilizazioaren gaiztakeria kontrajartzen dituena, eleberri alegorikoaren moldean.
Graciánen lanen eragina Espainiako idazleengan bai, baina batez ere Europako idazleengan izan du indarra, batez ere, XVIII. mendeko idazleengan. Honen haritik, Frantziako moralistak aipatu izan dira, nagusiki.

## Ideologia politikoa

Azpian argi agertzen da bere ideologia politikoa zein zen:
| « | Ez dago printzerik, bizi den artean, losintxarien artean heroi ez denik, eta gainerakoen artean onartua ez denik; baina, gero, egia osoa-osoa agertzen da, justizia eginez (...). Potentzia militarra da ospearen oinarria. Armarik gabeko printzea hildako lehoia da, eta erbiek ere iraindu egiten dute. | » |
| Baltasar Gracián y Morales ||

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q360512
* Multimedia: Baltasar Gracián / Q360512
# Baltasar Belenguer Hervás

Baltasar Belenguer Hervás (Valentzia, 1911ko urriaren 15a - 1992ko irailaren 2a), Sangchili deitua, espainiar boxeolaria izan zen. Munduko titulua lortu zuen lehen espainiarra izateagatik ospetsua da. Bere ibilbidean hainbat boxeolari handi irabazi zituen, tartean "Panama" Al Brown, Tony Marino, Victor "Young" Perez, Maurice Dubois, Ronnie James, Nicolas Petit-Biquet, Maurice Dubois, Eugène Huat, Carlos Flix edota Joseph David.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «The Cyber Boxing Zone Encyclopedia Lineal Champion - Baltasar Sangchili» Cyber Boxing Zone.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8240905
# Baltasar Brum Rodríguez

Baltasar Brum Rodrígues (Catalán errekaren kostaldea, gaur egun Artigas departamendua, 1883ko ekainaren 18a - Montevideo, 1933ko martxoaren 31) Uruguaiko abokatu, diplomatiko eta politikaria izan zen, 1919 eta 1923 artean Uruguaiko presidentea izan zena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q728478
* Multimedia: Baltasar Brum / Q728478
# Baltasar Garzón

Baltasar Garzón Real (Torres, Jaén (Espainia), 1955eko urriaren 26a - ) epaile andaluziarra da. 1987 eta 2010 urteen artean Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaile izan zen. Gaur egun, Nazioarteko Zigor Gorteko aholkularia da Hagan.

## Epaitutako auziak

Baltasar Garzónek ondorengo auzietan izan zen epaile:
* Narkotrafikoaren aurkako operazioak
* GALen epaiketa
* ETA eta ezker abertzalearen mugimendua. Bera izan zen Dena da ETAren lehenengo epaile eta horren sustatzailea. Udalbiltza aferan ere parte aktiboa izan zen.
* Augusto Pinochet, Txile eta Argentinako diktadurak
* Bushen seiak (The Bush Six) George W. Bush lehendakaria zenean, bere menpeko langile eta torturatzaileak izan omen zirenen aurkako auzia.
* Faisán auzia
* Frankismoko hilketak
* Gürtel auzia
* Etab.

### Dena da ETA

1996ko Espainiar Hauteskunde Orokorrak izan ziren. Lehenengo aldiz 1982tik Felipe González ez zuen gehiengoa lortu. Alderdi Popularrak garaipena lortu zuen, gehiengo absolutura iritsi gabe. Dena da ETA ideiaren hasiera izan zen. 1998ko uztailean, Garzónek aginduta, Egin egunkaria itxi zuten, ETAren egunkaria zela argudiatuz. Artean erabiltzen ez zen esaldia baina geroago ezagun bihurtu zen Dena da ETAren lehen mugarria izan zen ekintza hura.

### Kataluniako independismoaren aurka

1992ko ekainaren 29an, Kataluniako independentismoaren aurkako Polizia operazioa abiatu zuen Baltasar Garzón epaileak. Lehen egunean zazpi pertsona atxilotu zituzten, baina hurrengo asteetan, orotara 45. Bartzelonan egitekoak ziren Joko Olinpikoen karietara egin zuten operazioa. Hamazazpi pertsonak salatu zuten torturatu egin zituztela, baina Espainiako epaitegiek ez zuten ikertu. Handik hamabi urtera, 2004an Europako Giza Eskubideen Epaitegiak Espainiako Estatua zigortu zuen, tortura salaketak ez ikertzeagatik.

### Pinochet afera

1998ko urriaren 10ean, Garzónek Pinotxet atxilotzeko agindua eman zuen, Txilen gertatutako hainbat espainiarren heriotzagatik epaitu nahi zuela-eta. Erresuma Batura bidali zuen ordena, han baitzen diktadorea, hernia diskal baten ebakuntza egiteko xedean. Atxiloketa urriaren 16ko gauerdian egin zuten Scotland Yardeko agenteek, eta London Clinic klinika pribatuan sartu ziren, Pinochet han baitzegoen barneratuta. Azkenean, eta adina kontuan izanda, Pinochet liberatu zuten 1999ko martxoaren 2an eta, egun berean, Txilera itzuli zen. Gurpil aulkian egon zen Londresko gorabehereak izan zirenean, baina etxera itzuli zen bezain pronto, zutik jarri zen eta bere jarraitzaileak agurtu zituen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/kataluniako-independentismoaren-aurkako-polizia-operazioa-abiatu-zuen-baltasar-garzon-epaileak
* ↑ https://elpais.com/diario/1998/10/18/opinion/908661604_850215.html
* ↑ https://elpais.com/diario/2003/02/26/portada/1046214020_850215.html

## Kanpo estekak

* Judge Garzón: Introduction to a Life (Ingelesez)
* Datuak: Q318808
* Multimedia: Baltasar Garzón / Q318808
# Baltasar Etxabe

Baltasar Etxabe edo Baltasar de Echave hiru belaunaldiko euskal-mexikar margolarien izena da:
* Baltasar Etxabe Orio (1548 - 1619 edo 1623), aita
* Baltazar de Echave Ibia (1605 - 1644), semea
* Baltasar de Echave Rioja (1632 - 1682), iloba