# Dmitri Beliaiev

Dmitri Konstantínovitx Beliaiev (Kostroma, 1917ko uztailaren 4a - Novosibirsk, 1985eko azaroaren 14a) errusiar zoologo, genetista eta etologoa izan zen, Sobietar Batasunarentzat ikerketa genetiko garrantzitsuak egin zituena. 1950. hamarkadan azeri arrunta etxekotzeko programa abiatu zuen txakurren etxekotzea nola gertatu zen ulertzeko helburuaz.

## Biografia

Aita apaiza zuen eta Nikolai anai nagusia genetista garrantzitsua zen, Sergei Chetverikovekin lan egiten zuena. Anai biak darwinistak ziren eta Mendelen legeetan sinisten zuten. Garai hartan ordea arriskutsua zen ideia horiek izatea Sobietar Batasunean, genetika sasizientzia kontsideratzen baitzen. Ivanov Biologia Institutuan graduatu zen eta Moskuko Laborategi Nagusian hasi zen lanean, larrudun animalien hazkuntzarako departamentuan. 1941ean soldaduskara joan zen eta hainbat kondekorazio militar jaso zituen.
1953an Stalin hil zenean Sobietar Batasuneko genetisten aurkako jazarpena lasaituz joan zen. 1958tik aurrera Sobietar Batasuneko Zientzia Akademiaren Siberiako atalean egin zuen lan Novosibirsken eta hil artean Zitologia eta Genetikako Institutuko zuzendaria izan zen.

## Ikerketa

Azeri arruntaren (Vulpes vulpes) aldaera zilarkararekin egin zuen lan. Hamar belaunaldi hazi zituen eta belaunaldi bakoitzean gizakiarekiko mesfidantza edo beldurra azaltzen zuten azeriak askatu egiten zituen.
Hamar belaunaldiren buruan ikusi zuen azeriek haien portaera soilik ez, itxura ere aldatuz joan zirela. Azeri batzuk gizakiarekiko maitasuna erakusteko isatsa mugitzera eta eskuak miazkatzera iritsi ziren. Ezaugarri fisikoak ere aldatuz joan ziren, azalean orban ilunak azaldu zitzaizkien, isatsetako ileak nahastu zitzaizkien eta entzumena ere galdu zuten pixka bat.
Adrenalina kopurua jaitsi egin zitzaien eta Beliaievek ondorioztatu zuen adrenalinak eta melaninak (azala iluntzearen erantzulea den proteina) ibilbide biokimikoa elkarbana zezaketela.

## Eskultura

Dmitri Beliaieven jaiotzaren mendeurrena ospatzeko Novosibirskeko Zitologia eta Genetika Institutuaren alboan "Dmitri Beliaiev eta azeri etxekotua" eskultura ezarri zen. Konstantin Zinich izan zen egilea eta azeria zientzilariari hanka ematen eta buztana mugitzen ageri da.

## Argitalpen hautatuak

* Belyaev, D. K. & L.N. Trut. 1964. Behaviour and reproductive function of animals. I. Correlation of behaviour type with the time of reproduction and fertility. Bull. of the Moscow Society of Naturalists Biological Series (en ruso) 69 (3):5-19.
* Belyaev, D. K. & L.N. Trut. 1964. Behaviour and reproductive function of animals. II. Correlated changes under breeding for tameness. Bull. of the Moscow Society of Naturalists Biological Series (en ruso) 69 (5): 5-14.
* Belyaev, D.K. 1969. Science (USSR), 5 (1), 47-52.
* Belyaev, D.K. 1974. "Some questions of stabilizing and destabilizing selection". En: History and theory of the evolutionary doctrine (en ruso). Leningrad, p. 76–84.
* Belyaev, D.K. 1979. "Destablizing selection as a factor in domestication". J. of Heredity 70 (5): 301-308.
* Belyaev, D. K., Ruvinsky, A. O., Trut, L. N. 1981. "Inherited activation/inactivation of the star gene in foxes". J. of Heredity 72: 264-274.
* Eriskovskaya, N. K.; Leont'eva, T. A.; Tsellarius, Yu. G.; Trut, L. N.; Belyaev, D. K. 1985. "Relative hypertrophy of the right ventricle in silver foxes selected for domestication". Bull. of Experimental Biology and Medicine 100 (1): 984–988.
* Ruvinsky, A. O.; Lobkov, Yu. I.; Belyaev, D. K. 1986. "Spontaneous and induced activation of genes affecting the phenotypic expression of glucose 6-phosphate dehydrogenase in Daphnia pulex". Theoretical and Applied Genetics 72 (6): 811–815.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Wade, Nicholas. (2006-07-25). «Nice Rats, Nasty Rats: Maybe It’s All in the Genes» The New York Times ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2024-08-24).
* ↑ Bidau, Claudio J.. (00/2009). «Domestication through the Centuries: Darwins Ideas and Dmitry Belyaevs Long-Term Experiment in Silver Foxes» Gayana (Concepción) 73: 55–72. doi:10.4067/S0717-65382009000300006. ISSN 0717-6538. (Noiz kontsultatua: 2024-08-24).
* ↑ Trut, Lyudmila N.. (1999). «Early Canid Domestication: The Farm-Fox Experiment: Foxes bred for tamability in a 40-year experiment exhibit remarkable transformations that suggest an interplay between behavioral genetics and development» American Scientist 87 (2): 160–169. ISSN 0003-0996. (Noiz kontsultatua: 2024-08-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113946
* Multimedia: Dmitry Belyayev (zoologist) / Q113946