OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Madeleine Collins

Madeleine Collins 2021eko Antoine Barraud frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Judithek bizitza bikoitza darama Suitzan eta Frantzian. Batetik, Abdelekin duen istorioa dago, zeinarekin alaba bat duen; bestetik, Melvilekin duen istorioa. Harekin bi seme ditu lehenagotik. Oreka topatu nahiko du gezur, sekretu eta joan-etorri artean. Egoera zailduz joango da, eta aurrerantz ihes egitea erabakiko du.

## Aktoreak

* Virginie Efira : Judith Fauvet
* Bruno Salomone : Melvil Fauvet
* Quim Gutiérrez : Abdel Soriano
* Loïse Benguerel : Ninon Soriano
* Jacqueline Bisset : Patty
* Valérie Donzelli : Madeleine Reynal
* Nadav Lapid : Kurt
* Thomas Gioria : Joris Fauvet
* François Rostain : Francis
* Nathalie Boutefeu : Christine
* Monia Malravens : Margot
* Jean-Quentin Châtelain : inspektorea

## Erreferentziak

* ↑ «Madeleine Collins» Berria 2021-12-18 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q97667480
# Madeleine Memb

Madeleine Memb (Nitoukou, 1957ko uztailaren 14a) kamerundar kazetari, irrati ekoizle eta emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea da.

## Bizitza

1992an hasi zen kazetari lanetan Kamerungo telebista eta irrati kate nazionalean. Emakumeen inguruko erreportajeak sartu zituen bere programetan eta Au nom de la femme irratsaioa sortu zuen. 2005ean Feminia sarea, hedabideetako profesionalen artean informazioa partekatzeko proiektu bat antolatu zuen Léontine Babénirekin batera.
Emakumeen genitalen mutilazioa kriminalizatzearen alde egiten du Kamerunen, non prebalentzia tasa %1,04 ingurukoa den. 2006az geroztik, emakumeen genitalen mutilazioaren aurkako proiektu bat zuzentzen du.
Desabantailarik handiena duten jende taldeentzako ekimenak zuzentzen ditu, giza eskubideekin, ingurumenarekin eta janariaren segurtasunarekin lotutako gaietan arreta jarriz, IAWRT eta Medias Women of Peace erakundeen bitartez.
Horrez gain, bakearen alde egiten du Afrikako Erdialdeko Ekonomia eta Diru Komunitatean.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Byerly, Carolyn M.; Ross, Karen. (2008). Women and Media: A Critical Introduction. Wiley & Sons, 275 or..
* ↑ (Ingelesez) «Feminia» The Communication Initiative Network 2005-10-18 (Noiz kontsultatua: 2024-04-14).
* ↑ (Frantsesez) «Madeleine Memb: Les mutilations génitales se pratiquent partout au Cameroun» 237online 2015-03-07 (Noiz kontsultatua: 2024-04-14).
* ↑ (Ingelesez) «Madeleine Memb - Cameroon» Engender (Noiz kontsultatua: 2024-04-14).
* ↑ (Frantsesez) «Madeleine Memb – Des terres arables pour les maraichères rurales» Le Pas Féminin 2014-09-14 (Noiz kontsultatua: 2014-09-14).
* ↑ (Frantsesez) Tchoua, Hugues. «« Nous allons créer un réseau de femmes pour la paix en zone Cemac »» Journal du Cameroun 2009-01-18 (Noiz kontsultatua: 2024-04-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28033559
# Linhe barrutia

Linhe barrutia (txinera tradizionalez: 临河区) Txinako barruti bat da, Bayan Nur barruan. Azken zentsuaren arabera 541.721 biztanle zituen 2333.21 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1015883
* Multimedia: Linhe / Q1015883
# Linia udalerria

Linia Poloniako Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Wejherowo barrutian kokatuta. 119,81 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6253 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q285152
* Multimedia: Gmina Linia / Q285152
ieaPomeraniako voivoderriko udalerriak :
# Liniewo udalerria

Liniewo Poloniako Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Kościerzyna barrutian kokatuta. 110,03 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4642 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2355532
* Multimedia: Gmina Liniewo / Q2355532
ieaPomeraniako voivoderriko udalerriak :
# Linhares (Espírito Santo)

Linhares Brasilgo udalerri bat da, Espírito Santo estatuan kokatua. 166.786 biztanle ditu 3.504,137 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Espírito Santo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1755402
* Multimedia: Linhares (Espírito Santo) / Q1755402
# Liniers (Buenos Aires)

Liniers 9. Komunan kokatuta dago eta Buenos Aires Hiri Autonomoko 48 auzoetako bat da. Hiriko mendebaldean dago, 5,4 km²-ko azalera du eta hegoaldetik Mataderos auzoak mugatzen du, ekialdetik Villa Luro-k, mendebaldetik Lomas del Mirador-ek eta Ciudadela-k eta iparraldetik Versalles-ek .
Bere mugen barruan, Vélez Sarsfield Athletic Club kluba eta San Cayetano santutegia daude. Liniers-en klase ertaineko familiak bizi dira batez ere. Merkataritza zentro bat eta Boliviako komunitateko beste merkataritza gune batzuk ditu eta, neurri txikiagoan, Perukoak.
44.000 biztanle baino gehiago ditu eta 5,4 km²-ko azalera.

## Kanpo estekak

* «Liniers» auzoa wikimapia.org-en
* Datuak: Q1826778
* Multimedia: Liniers, Buenos Aires / Q1826778
# Lubań landa-udalerria

Lubań ( (Audio·info)) Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-udalerri bat da, Lubań barrutian kokatuta. 142,34 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6626 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1938471
* Multimedia: Gmina Lubań / Q1938471
ieaSilesia Behereko voivoderriko udalerriak :
# Lubawka udalerria

Lubawka ( (Audio·info)) Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Kamienna Góra barrutian kokatuta. 138,05 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11109 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2404424
* Multimedia: Gmina Lubawka / Q2404424
ieaSilesia Behereko voivoderriko udalerriak :
# Lubawa landa-udalerria

Lubawa ( (Audio·info)) Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-udalerri bat da, Iława barrutian kokatuta. 236,45 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 10716 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q554170
ieaVarmia-Mazuriako voivoderriko udalerriak :
# Lubasz udalerria

Lubasz Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Czarnków-Trzcianka barrutian kokatuta. 167,27 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7722 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q554893
* Multimedia: Gmina Lubasz / Q554893
ieaPolonia Handiko voivoderriko udalerriak :
# Lubań

Lubań ( (Audio·info)) Poloniako Silesia Behereko voivoderriko hiri-udalerri bat da, Lubań barrutian kokatuta. 16,12 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 21402 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1872789
* Multimedia: Lubań / Q1872789
ieaSilesia Behereko voivoderriko udalerriak :
# Lubartów

Lubartów ( (Audio·info)) Poloniako Lublingo voivoderriko hiri-udalerri bat da, Lubartów barrutian kokatuta. 13,91 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 22220 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q283885
* Multimedia: Lubartów / Q283885
ieaLublingo voivoderriko udalerriak :
# Lubawa

Lubawa ( (Audio·info)) Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko hiri-udalerri bat da, Iława barrutian kokatuta. 16,84 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 10199 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q987188
* Multimedia: Lubawa / Q987188
ieaVarmia-Mazuriako voivoderriko udalerriak :
# Lubartów landa-udalerria

Lubartów ( (Audio·info)) Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Lubartów barrutian kokatuta. 158,7 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11485 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2460617
ieaLublingo voivoderriko udalerriak :
# Magor (Monmouthshire)

Magor, galesez: Magwyr, Galesko udalerri bat da, Monmouthshire konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6732359
* Multimedia: Magor, Monmouthshire / Q6732359
# Magonympha

Magonympha Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Magonympha chrysocosma da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Magonympha chrysocosma | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6732349
# Magpie Murders (telesaila)

Magpie Murders 2022ko britainiar telesaila da, BritBoxek sortua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Nobela berriaren azken atala entregatu aurretik, ezustean hilik agertzen den idazle sonatu bat da istorio honetako protagonista. Haren editorea gertakaria ikertzen hasiko da, eta liburuko atal galdu hori topatzeko ahaleginak egiten. Berehala ohartuko da misterioaren erantzuna liburuan bertan dagoela. Errealitateak eta fikzioak bat egiten dute entretenimendu eraginkor honetan.

## Aktoreak

* Conleth Hill: Alan Conway
* Lesley Manville: Susan Ryeland
* Tim McMullan: Atticus Pünd
* Harry Lawtey: Robert Blakiston
* Alexandros Logothetis: Andreas Patakis

## Erreferentziak

* ↑ «Magpie Murders» Berria 2022-06-11 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q111603372
# Magon II.a Kartagokoa

Magon II.a Kartagokoa, Magon izenaz ere ezaguna (hizkuntza punikoz: 𐤌𐤂𐤍, MGN), Kartagoko sufete izan zen K.a. 396 eta 375. urteen artean, eta Magoniden dinastiako kide bat ere. Sufete bihurtu zen K.a. 396an Himilkon II.aren suizidioaren ondoren eta 375ean, Mago III.a (edo Himilkon Magon) jarri zen haren ordez.
Bere erregealdia Siziliako greziarrekin izandako gerretan hasi zen, Dionisio I.a Sirakusakoaren gidaritzapean, Himilkon garaitu zuena. Magonek Libian matxinada bat zapaldu zuen eta bakea Sirakusarekin sinatu, sikuloen kaltetan.
Bere agintaldiaren amaieran, gerra berriro piztu zen eta hil zen kartagotarren porrataren ostean, Kabalako guduan. Bere semea izan zen oinordekoa, Magon III.a, Himilkon Magon ere deitua, kartagotarrek garaipen handia lortu zuena Dionisioren aurka Kronioko guduan.

## Erreferentziak

* ↑ HUSS (1985), 570 or.
* ↑ Diodoro Sikulo: Biblioteka Historikoa 2020.09.29an kontsultaturik.
* ↑ CHURCH, Alfred J.:The Story of Carthage, 67 or. 2020.09.29an kontsultaturik.

## Bibliografia

* HUSS, Werner (1985): Geschichte der Karthager, Munich: C.H. Beck, ISBN 9783406306549 (alemanez)

## Ikus, gainera

* Kartagoko monarkak
* Kartagotarren hedapena Italian
* Magonidak
* Siziliar gerrak
| Aurrekoa | Kartagoko errege | Ondorengoa |
| Himilkon II.a Kartagokoa | K.a. 396-375 | Magon III.a Kartagokoa |
* Datuak: Q2524800
# Magon III.a Kartagokoa

Magon III.a Kartagokoa, (hizkuntza punikoz: 𐤌𐤂𐤍, MGN), Magon III.a (K.a. IV. mendea) Kartagoko errege izan zen. Hogei urte inguru gobernatu zuen, K.a. 375. urtetik aurrera. K.a. 344 arte. Honen ondorengoa Hannon III.a izan zen.
Bere aita Magon II.a ordezkatu zuen, hau K.a. 375ean hil ondoren, Sizilian, Dionisio I.a Sirakusako tiranoaren aurkako Kabalako guduan. Dionisiok Sizilia osoa eskuratu zuen garaipenaren ondoren. Kartagotarrek tregoa labur bat negoziatzea lortu zuten, itxuraz Siziliako hirien errendizioari buruz hitz egiteko, baina, egia esan, Magonen seme gaztearen kartagotarren armadari aukera eman zion greziarrekin hurrengo enfrentamendua prestatzeko. Honela, barealdia amaitzean, bi armadek berriro armak hartu zituzten elkarren aurka eta Magon III.ak greziarrak garaitzea lortu zuen Kronioko guduan, non greziarrek 14.000 gizon galdu zituzten. Dionisiosek sinatutako bakearen ondorioz, Selinonte eta Akragas hiriak entregatu zizkien kartagotarrei. Horrez gain, 1.000 talentuko kalte-ordaina eman zien.

## Erreferentziak

* ↑ HUSS (1985), 570 or.
* ↑ BENZ, Frank L. (1972): Personal Names in the Phoenician and Punic Inscriptions, Erroma, 339 or.
* ↑ BARR, James (2014): Bible and Interpretation: The Collected Essays of James Barr: Volume III: Linguistics and Translation, Oxford, 732 or.
* 1 2 Diodoro Sikulo, Bibliotheca historica XV 15.3, 16-17

## Bibliografia

* HUSS, Werner (1985): Geschichte der Karthager, Munich: C.H. Beck, ISBN 9783406306549. {ale}(alemanez)

## Ikus, gainera

* Kartagoko monarkak
* Kartagotarren hedapena Italian
* Magonidak
* Siziliar gerrak
| Aurrekoa | Kartagoko errege | Ondorengoa |
| Magon II.a Kartagokoa | K.a. 375-344 | Hannon III.a Kartagokoa |
* Datuak: Q3623530
# Magonidak

Magonidak antzinako Kartagoko dinastia politiko bat izan zen K.a. 550etik K.a. 340 arte. Dinastiaren lehen erregea Magon I.a izan zen, honen agintaldian, Kartago, mendebaldeko Mediterraneoan, feniziar koloniarik nagusiena bihurtu zen. Magonidekin, Kartagotar Inperioa Sardinia eta Libiara hedatu zen, baita Sizilia ere, ia hamarkada batez kontrolatu zuena.

## Magoniden agintaldia

Kartagori buruzko aditu nagusiak eszeptiko agertu dira Kartagoren barne historia berreraikitzea posible den ala ez erabakitzeko orduan, eta hori kontuan hartu behar da Magonidei dagokienez. Magonidek eta bere ondorengoek, ziuraski, gutxiago gobernatu zuten errege gisa tirano edo gizon politiko indartsuak baino. Diodorok, hala ere, legalki errege balira bezala deskribatzen ditu, boterea eskuratzeko legezko prozedura bat zutela, ez hartze hutsa. Herodotok, esaterako, Hamilkar I.a balioagatik errege zela esan digu, hau da, oinordetzarik gabeko hautaketa. K.a. 480an, Hamilcar I.a hil ondoren, erregeek boterearen zatirik handiena galdu zuten, zaharren kontseilu aristokratiko baten mesederako. K.a. 308an, Bomilkar I.a Kartagokoa, erabateko boterera berreskuratzeko, estatu-kolpe bat ematen saiatu zen, baina porrot egin zuen, Kartago, izen eta izatez, errepublika bihurtzera eraman zuena.

## Buruzagien zerrenda

* Magon I.a: Justinok esaten digu jeneral aukeratua izan zela bere aurrekoa erregearen boterea bilatzeagatik boteretik kendu ondoren.
* Hasdrubal I.a: Magonen semea eta hamaika aldiz izendatua diktadore karguarekin.
* Hamilkar I.a: Siziliarako espedizioa zuzendu zuen K.a. 480an.
* Hannon II.a Kartagokoa: Himeran K.a. 480an hil zuten Hamilkarren semea. Hanno Nabigatzailea zela uste izan da.
* Himilkon I.a: (Sizilian) K.a. 460 – K.a. 410. C.
* Hannibal I.a: Hamilkarren biloba, eta Segestaren deiari erantzun zion laguntza bila K.a. 410ean.
* Himilkon II.a: Sirakusa setiatu zuen K.a. 396an.
* Magon II.a Kartagokoa: K.a. 396-375
* Magon III.a Kartagokoa: K.a. 375-344

## Erreferentziak

* ↑ CAVEN, Brian (1990): Dionysius I: War-lord of Sicily. Yale University Press, 122 or. {{ISBN|9780300045079}}. Magonids.
* ↑ PICARD, C. G. (1983): 279 or.
* ↑ ROBERTS, Peter (2006): Excel HSC Ancient History. Pascal Press. 60–61 or. {{ISBN|9781741251791}}.
* 1 2 3 LANCEL, Serge: Carthage, a history, 113 or.
* ↑ Carthage, from roman-empire.netCarthage, from roman-empire.net 2020.09.18an kontsultaturik.
* ↑ LEWIS, D. M.; BOARDMAN, John (1994): The Cambridge ancient history: The fourth century B.C. Cambridge University Press, 365 or. ISBN 0-521-23348-8
* ↑ Carthage
* ↑ Herodoto, VII, 165
* ↑ Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, vol. 2, page 342 (1880).
* ↑ The Cambridge ancient history, 6. lib., 128 or.
* ↑ LANCEL, Serge: Carthage, a history, 276 or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q972337
# Magor udalerria, Hancock konderria (Iowa)

Magor udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Hancock konderrian. Azken zentsuaren arabera 313 biztanle zituen, 36.12 milia karratu (93.6 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Magor udalerriak 170 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 34.614 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1894391
# María Capovilla

María Esther Heredia Lecaro de Capovilla edo María Capovilla (Guayaquil (Ekuador), 1889ko irailaren 14a - Guayaquil (Ekuador), 2006ko abuztuaren 27a) 116 urterekin (eta 347 egun) hil zen ekuatoriana bat izan zen, Guinness Errekorrak munduan bizirik irauten zuen pertsona zaharrena bezala errekonozituta zuena.

## Biografia

María Esther Heredia Lecaro Guayaquilen jaio zen, Ekuadorren, 1889ko irailaren 14an. Aita koronel izan zen eta goi mailako jende artean hazi zen Maria.
1917an, Antonio Capovillarekin ezkondu zen, 1949an hilko zena. Antonio italiarra zen jatorriz, baina Polan jaio zen, Austria-Hungariako Inperioan, (gaurko Pula, Kroazia). 1894an, Txilera joan zen eta, 1910ean, Ekuadorrera. Lehen emaztea hil eta gero, Mariarekin ezkondu zen eta 5 seme-alaba izan zituzten. Horietako 3 bizirik zeuden Maria hil zenean: Hilda (81), Irma (80) eta Anibal (78). 12 hiloba ere bazituen eta 22 biloba.
100 urte zituenean, Maria ia hilen egon zen eta oliadura jaso zuen, baina osasunak hobera egin zuen.
2005ean, 116 urteko emakumea ondo zegoen; telebista ikusten zuen, egunkaria irakurri eta bastoirik gabe ibiltzen zen. Etxetik atera gabe egon zen heriotza aurreko bi urteetan eta Hilda, alaba zaharrenarekin, bizi zen.
2006ko martxoan, Capovilla izurratuta zegoen eta, jada, ezin zuen egunkaria irakurri. Ez zuen hitz egiten ezta oinez ibili ere, bi pertsonen laguntzaz ez bazen behintzat. Aulkian eseri eta abanikatu egiten zuen, hori bai. Horrela jarraitu zuen 2006ko abuztuaren azken astean, 117 urte betetzear zegoenean, neumonia batek hartu zuen arte. Capovilla sekula bizi izan den bostgarren pertsona adin gehienduna zen.

## Ikus, gainera

* Bizirik dauden munduko pertsonarik zaharrenen zerrenda
* Datuak: Q1622748
* Multimedia: María Capovilla / Q1622748
# María Caridad Colón

María Caridad Colón (Baracoa, 1958ko martxoaren 25a -) xabalina jaurtiketan espezializatutako kubatar kirolari ohia da. 1980ko Moskuko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuenean, Olinpiar Jokoen historian urrea lortzen zuen Latinoamerikako lehen emakume atleta bilakatu zen.

## Bizitza

1958an Kubako Baracoan jaioa, egungo Guantanamo probintzian, atletismoan oso gazterik hasi zen. 1978an, Kolonbiako Medellin hirian ospatutako Erdialdeko Amerikako eta Karibeko Jokoetan parte hartu zuen, non lehenengo postua lortu zuen, 63,40 metroko jaurtiketa batekin. Honela, lehiaketa horretako xabalina jaurtiketako errekorra hautsi zuen. Lau urte beranduago, Joko horien hurrengo edizioan, Habanan ospatutakoan, garaipena errepikatu zuen.
Panamerikar Jokoetan, beste hainbeste egin zuen. Lehenik, San Juan de Puerto Ricoko edizioan nagusitu zen, 1979an, 62,30 metroko jaurtiketa bat eginez eta errekor panamerikar berri bat ezarriz. Lau urte beranduago, joko horien hurrengo edizioan, Caracasen, beste garaipen bat lortu zuen. Aire zabaleko Munduko Atletismo Txapelketan egin zuena, meritu handikoa izan zen, 1983ko Helsinkiko edizioan zortzigarren eta 1987koan, Indianapolisen, bigarren eginez.
Bere karrera arrakastatsuan, puntu gailen bezala, 1980. urtea agertzen da. Urte horretan, Kubaren ordezkaritzako protagonistetako bat izan zen 1980ko Moskuko Udako Olinpiar Jokoetan, antzinako SESBen. Moskun, lehen saiakeran egindako 68,40 metroko jaurtiketa bati esker, urrezko domina eskuratu zuen. Garaipen hori maila handiko arerioen aurka lortu zuen, Olinpiar Jokoen aurreko edizioko xabalina jaurtiketako probako garaile izan zen Ruth Fuchs kasu, historiako xabalina jaurtitzailerik hoberen izendatua dagoena. María Caridad Colón Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina bat lortzen zuen lehen emakume latinoamerikarra bihurtu zen.
María Caridad Colónek, kirolarekin lotua jarraitzen du, Habanako Manuel Fajardo Komandantea Kultura Fisikoko Institutu Gorenean belaunaldi berriei erakusten.

## Erreferentziak

* ↑ María Caridad Colón Ruenes: ella fue la primera Bohemia.cu
* Datuak: Q237161
# María Cancio

María Cancio (1858ko maiatzaren 28a – 1939ko apirilaren 22a) espainiar aktorea izan zen.

## Biografia

Bere arte goraldia XX. mendearen lehen herenaan izan zen. Bereziki gogoratuak dira María Guerreroren eta Fernando Díaz de Mendozaren Konpainian karasteristika gisa egindako interpretazioak, hala nola San Quintingoa (1894), Kondenatuak (1894), Piztia (1896), Mariucha (1903) eta Aitita (1904) estreinaldiak, denak Benito Pérez Galdosenak,
Zapatu gaua (1903), Udazkeneko arrosak (1905), Maitasuna baino gogorragoa (1906), Haur printzesa (1906) eta Armazoi eremua (1916), bostak Jazinto Benaventerenak
Jenio alaia (1906), Loreak (1908) eta Malvaloca (1912), Álvarez Quintero anaienak.
Armiarma (1908), Ángel Guimarárena.
Ciden alabak (1908), Maria ausarta (1909), Flandesen egunkia gorde da (1910), Errege trovadorea (1911) lauak Eduardo Marquinarenak.
Iturri mikatza (1910), Manuel Linares Rivasena
Maitasunak eta maitakeriak (1908), Álvarez Quintero anaiena
Rosalinda markesa (1912), Valle-Inclánena
Malenkoniak (1906) eta Gaizkiaren indarra (1914), biak Manuel Linares Rivasenak
Azken bekatua (1918) Pedro Muñoz Secarena.
Guerrero-Díaz de Mendoza konpainiatik igaro ondoren, urte batzuetan Enrique Borrás konpainian lan egin zuen, eta arrakasta berriak lortu zituen. Besteak beste, Luis Fernández Ardavínen Kanpaia (1919) aipa daiteke.

## Erreferentziak

* ↑ Notas teatrales. 16 de abril de 1908.

## Kanpo estekak

* Antzerkiaren hiztegia. Manuel Gómez García. 141. orrialdea
* Nekrologikoa ABC egunkarian, 1939ko apirilaren 22an
* Datuak: Q6003473
* Multimedia: Maria Cancio / Q6003473
# María Buj Luna

María Buj Luna (Zaragoza, 1906 – Bartzelona, 1967) kataluniar liburuzaina, artxibozaina eta historialaria izan zen, Aragoiko Filologia aztertzen lagundu zuen eta Bartzelonako Unibertsitateko Medikuntza, Zuzenbide eta Farmazia Fakultateko liburutegiak zuzendu zituen.

## Ibilbidea

Maria, Jerónimo Marcial Buj Garcíaren alaba izan izen, Heraldo de Aragóngo kazetaria, Afrikako gerraren kronista gisa nabarmendu zena, eta Marcial Buj Lunaren arreba, egunkari horren erredaktorea eta “Chas” izengoitiarekin sinatzen zuen karikaturista eta umorista ezaguna.
1921ean, Maria Zaragozako Unibertsitateko Filosofia eta Letren Fakultatean matrikulatu zen, eta 1925ean amaitu zuen lizentziatura. Latineko irakasle gisa aritu zen Madrilgo Institutu-Eskolan, harik eta 1931n Artxibozain, Liburuzain eta Arkeologoen Kidego Fakultatiboaren oposizioak gainditu zituen arte. Badajozko Ogasun Ordezkaritzako artxibora destinatu zuten eta han ezagutu zuen lehen senarra, Teodoro Pascual Cordero. Bi urte geroago, Buj Madrilera joan zen Nekazaritza Erreformarako Institutuko Artxibo eta Liburutegiko zuzendari gisa.
Aragoiko filologia aztertzen lagundu zuen idazkari gisa, eta Aragoiko ahotsen azterketa eta bilduma filologikoarekin jarraitu zuen, María Moliner liburuzain eta lexikografoaren eta Áurea Lucinda Javierre artxibozainaren legatuari jarraituz.
Zaragozan egonaldi labur bat egin ondoren, eta Espainiako Gerra Zibilean senarra hil ondoren, Buj Bartzelonan finkatu zen, eta han berriro ezkondu zen, Apolinar Carrera Ferrerrekin, eta harekin seme bat izan zuen. Unibertsitateko Liburutegian lan egin zuen eta Medikuntza Fakultateko Liburutegia (1944-1959), Zuzenbide Fakultateko Liburutegia (1959) eta Farmaziakoa (1967an hil zen arte) zuzendu zituen.

## Aintzatespenak

Erakusketa aitzindari ilustratuak Zaragozako Unibertsitateko paraninfoan.

## Bibliografia

* 2010 - María Moliner y las primeras estudiosas del aragonés y del catalán de Aragón. página 113. ISBN 978-84-92582-14-3.
* 2021 - Legados de mujeres aragonesas de los siglos XIX y XX. Escritoras e intelectuales, artífices de la palabra. Ayuntamiento de Zaragoza. ISBN 978-84-617-8963-4.

## Erreferentziak

* ↑ Abierto, Oficina de Participación, Transparencia y Gobierno. «Legados de Mujer. Ayuntamiento de Zaragoza» www.zaragoza.es.
* 1 2 pioneras. María Buj Luna – PIONERAS. .
* ↑ Guía, Zaragoza. (2021-10-08). «21 DIC – 22 ABR: Exposición ‘Pioneras Ilustradas’ en el Paraninfo» Zaragoza Guia .com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q104553320