OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zinborio

Zinborioa edo zinborrioa gurutzadura estaltzeko eraikitzen den dorre zilindriko edo oktogonala da, gehienetan argi sarrerez hornitua (leihoak, beirateak, argizuloak).
Ez da bakarrik arkitektura erlijiosoan erabiltzen, tenpluetan gehien erabiltzen den arren. Transeptuaren zabaleraren arabera, gurutzadura karratua izan daieke, edo laukiluzea. Edozein kasutan bere lau aldeak, toru formako arku banakin osatuak daude, hauen gainean zinborioa altxatzen delarik. Hau, oinplano zirkular edo oktogonalekoa denez, gurutzadura karratua edo laukiluzea den bitartean, behar bezalako eustea egiteko, azken honen lau erpinetan beste hainbeste egitura atal gangatuak jartzen dira, hiruki esferiko forman, kasu honetan petxina deritzelarik, edo harresiz kanpoko mentsula forman, non tronpa deitzen diren. Zinborioa, bere astuntasuna arintzen duten eta goikaldeko argiztapena mesedetzen duten argizulo edo zuloen bidez sartua doa.

## Galeria

* Peterborougheko zinborioa
* Manbulsako zinborioa
* Suttongo eliza bateko zinborioa
* Caengo zinborioaren barnealdean
* Bayeuxko katedralaren zinborioa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q785456
* Multimedia: Lantern towers / Q785456
# Zinc (Arkansas)

Zinc Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Boone konderrian dago, Arkansas estatuan. 92 biztanle ditu, 1,633703 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Boone konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2013897
* Multimedia: Zinc, Arkansas / Q2013897
# Wilhelmsthal

Wilhelmsthal Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, [[Kronach (barrutia)|Kronach]] barrutian. 2014an 3.816 biztanle zituen 42,92 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q504933
* Multimedia: Wilhelmsthal / Q504933
# Wilhelmramsayita

Wilhelmramsayita sulfuro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Wilhelmramsayita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cu3FeS3*2H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Wilhelmramsayite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Wilhelmsdorf (Baden-Württemberg)

Wilhelmsdorf Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Ravensburg (barrutia)|Ravensburg]] barrutian. 2014an 4.837 biztanle zituen 38,1 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q557779
* Multimedia: Wilhelmsdorf (Württemberg) / Q557779
# Wilhelmsdorf (Bavaria)

Wilhelmsdorf Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim (barrutia)|Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim]] barrutian. 2014an 1.457 biztanle zituen 7,81 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q240874
* Multimedia: Wilhelmsdorf (Middle Franconia) / Q240874
# Wilhelmsdorf (Turingia)

Wilhelmsdorf Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, Saale-Orla-Kreis barrutian. 2014an 225 biztanle zituen 9,27 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q629142
* Multimedia: Wilhelmsdorf (Thüringen) / Q629142
# Wilhelmina van Idsinga

Wilhelmina van Idsinga ere Wilhelmina Geertruida de Idsinga (1788–1819) margolari holandarra izan zen. Leeuwarden jaio zen.

## Bizitza goiztiarra

Wilhelmina van Idsinga izan zen jonkheer Johan van Idsingaren (Friesland estatuetako idazkaria) eta Tjebbina Heimansen seme bakarra. Sei urte zituela, ama hil egin zen, eta Johan van Idsinga Geertruida Style rekin ezkondu zen. Aitaren bigarren ezkontza seme-alabarik gabea zen.
Gaztetan, erretratuak marrazten eta margotzen hasi zen, hasieran klera pastelean eta geroago olio-pinturetan. Carel Jacob van Baar van Slangenburgh eta Willem Bartel van der Kooi margolari frisiarrek irakatsi zuten.

## Karrera

1814 inguruan bere talentu artistikoa bere fruituetara iritsi zen. Urte horretan La Haya eta Amsterdamen erakutsi zuen. Amsterdamen, besteak beste, lore-saski bat zuen neskato baten erretratua zegoen. Bi urte geroago, 1816an, pinturarako pastel-marrazki bat erakutsi zuen: "Ordenantza historikoa, Sareptaren alarguna eta Elias profeta", Flinck gobernuaren eskutik. 1818an, Van Idsingak emakume frisiar baten erretratua eta agure baten marrazki pastela erakutsi zituen artista bizien erakusketa batean. Arte Orokorrek eta Lettermanek dei egin zieten lanei, eta pintura-talentua erakutsi zuten.

## Heriotza

Wilhelmina van Idsinga 1819ko maiatzaren 3an hil zen, "bularreko gaixotasun" baten ondorioz. Haren gurasoek Wilhelminaren autorretratua utzi zuten, lastozko txapelarekin. Wumkesek Holandako Biografia Hiztegi Berrian bere pieza onena deitzen zion, Old Burger Weeshuis-i (Sneek) [nl] pintura bizi den tokian.
* Portreta metal-meatze hotzen(Kapela duen neska baten erretratua).

## Erreferentziak

* ↑ (Nederlanderaz) «Wilhelmina Geertruida van Idsinga» www.biografischportaal.nl.
* ↑ (Nederlanderaz) «Wilhelmina Geertruida van Idsinga · dbnl» DBNL.
* ↑ (Nederlanderaz) «Explore Wilhelmina Geertruida van Idsinga» rkd.nl.
* ↑ «Familiebericht» Leeuwarder courant 14 May 1819.
* ↑ Txantiloi:Dutch «Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland» resources.huygens.knaw.nl 20 March 2017.
* ↑ (Nederlanderaz) «Explore Wilhelmina Geertruida van Idsinga» rkd.nl.
* ↑ (Ingelesez) «Portret van Wilhelmina Geertruida van Idsinga (Leeuwarden 1788-1819). Schilderes en tekenares. Leerlinge van C.J. Baar van Slangenburg en W.B. van der Kooi., opm_schaal: millimeters|millimeters literatuur_auteurs: Boschma, C.|Hall, van, and Verso: "Willemina, Geertruida van Idsinga geboren den 10 November 1788, getekend door W.B. van der Kooi, naar het orige=nele schilderij van denzelven in den jaare 1815 geschilderd".» Europeana Collections.
* ↑ Txantiloi:Dutch «Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland» resources.huygens.knaw.nl 20 March 2017.
* ↑ (Ingelesez) EHRMANN, Thierry. «Wilhelmina geertrudia VAN IDSINGA (1788-1819) : Auction sales, auction prices, indices and biography of Wilhelmina geertrudia VAN IDSINGA - Artprice.com» www.artprice.com.
* ↑ «Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek (NNBW)» resources.huygens.knaw.nl.
* ↑ Txantiloi:Dutch «Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland» resources.huygens.knaw.nl 20 March 2017.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18093157
* Multimedia: Wilhelmina Geertruida van Idsinga / Q18093157
# Wilhelmkleinita

Wilhelmkleinita fosfato motako minerala da eta lazulita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Wilhelmkleinita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {ZnFe^{3+}2(AsO4)2(OH)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Wilhelmkleinite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Wilhelmsfeld

Wilhelmsfeld Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, [[Rhein-Neckar barrutia|Rhein-Neckar]] barrutian. 2014an 3.191 biztanle zituen 4,75 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q22877
* Multimedia: Wilhelmsfeld / Q22877
# Wilhelmshaven

Wilhelmshaven Alemaniako Saxonia Beherea estatu federaleko hiri askea da. Ipar Itsasoko kaia da eta Ekialdeko Frisiako hiria.

## Historia

XIV mendeko Siebethsburg gaztelua 1433an piratek okupatu zutenez Hansa Ligak suntsitu egin zuen. 1853an Prusiako Wilhelm Adalbert enperadoreak Oldenburgeko Dukeekin tratua egin zuen Ipar Itsasoko kaia eskuratu eta bertan itsas flota handi bat sortzeko. Hortik dator hiriaren izena, izan ere Wilhelmshaven izenak "Wilhelmen kaia" esan nahi baitu.
Bigarren Mundu Gerran hiriaren bi herenak erabat suntsitu zituzten aliatuen bonbaketek. Poloniar soldaduek eskuratu zuten hiria, baita 200 itsasontzi ere.
Gaur egun Wilhelmshaven Alemaniako hirugarren kairik handiena da (Hanburgo eta Bremenhaven ondoren) eta Alemaniako Itsas Armadaren egoitza nagusia ere bada. Hala ere kaiak ez du erabilera militarra bakarrik, baita ere ekonomikoa (petrolio birfindegia dauka) eta turistikoa ere (akuariuma eta itsas museoa).

## Parke Nazionala

UNESCOk Wadden itsasoa Gizateriaren Ondare izendatu zuen 2009an. Ingurunea babesteko Saxonia Behereak Parke Nazionala eratu zuen 1986an eta Parkearen egoitza nagusia Wilhelmshavenen dago.

## Hiritar ezagunak

* Rainer Fetting (1949- ), margolari neoespresionista

## Hiri senidetuak

Wilhelmshaven ondorengo hiriekin dago senidetua:
* Vichy (Frantzia) (1965)
* Norfolk (Virginia) (AEB) (1976)
* Dunfermline (Eskozia) (1979)
* Bad Harzburg (Alemania) (1988)
* Qingdao (Txina) (1992)
* Bydgoszcz (Polonia) (2006)

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q3857
* Multimedia: Wilhelmshaven / Q3857
# Vescours

Vescours Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q843580
* Multimedia: Vescours / Q843580
# Vescolides

Vescolides Lausa Haraneko herri hustua da, Burgosko probintzian.

## Erreferentziak

* ↑ Rubio Marcos, Elías. (2000). Burgos. Los pueblos del Silencio. Burgos ISBN 8492387807..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6160758
# Vesancy

Vesancy Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q275265
* Multimedia: Vesancy / Q275265
# Vescoa

Vescoa Megalopygidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Vescoa ma da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Vescoa ma | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7923148
# West Malling

West Malling, Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen udalerri bat da, Kent konderrian.
2011n 2.590 biztanle zituen.
* Datuak: Q1356429
* Multimedia: West Malling / Q1356429
# West Manchester (Ohio)

West Manchester Ohioko herri bat da. Preble konderrian kokatua dago. 2010ean 474 biztanle zituen, 0,70 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Preble konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1891854
* Multimedia: West Manchester, Ohio / Q1891854
# West Mansfield (Ohio)

West Mansfield Ohioko herri bat da. Logan konderrian kokatua dago. 2010ean 682 biztanle zituen, 2,16 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Logan konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1837140
* Multimedia: West Mansfield, Ohio / Q1837140
# West Marion (Ipar Carolina)

West Marion Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. McDowell konderrian dago, Ipar Carolina estatuan. 1.226 biztanle ditu, 3,876462 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* McDowell konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2022484
# West Melbourne (Florida)

West Melbourne Floridako hiri bat da. Brevard konderrian kokatua dago. 2010ean 18.355 biztanle zituen, 20,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Brevard konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q530067
* Multimedia: West Melbourne, Florida / Q530067
# West Maas en Waal

West Maas en Waal (entzun) Herbehereetako Gelderland probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 18.409 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Gelderland

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q658081
* Multimedia: West Maas en Waal / Q658081
# West Mayfield (Pennsylvania)

West Mayfield Pennsylvaniako borough bat da. Beaver konderrian kokatua dago. 2010ean 1.239 biztanle zituen, 2,06 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Beaver konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q658863
* Multimedia: West Mayfield, Pennsylvania / Q658863
# West Lucas udalerria, Johnson konderria (Iowa)

West Lucas udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Johnson konderrian. Azken zentsuaren arabera 10.388 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, West Lucas udalerriak 4534 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 33.658 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9046223
# West Lulworth

West Lulworth, Ingalaterrako hegoaldean dagoen udalerri bat da, Dorset konderrian.
2011n 714 biztanle zituen.

## Leku nabarmenk

* Durdle Door, kostaldeko arku naturala.
* Datuak: Q1215621
* Multimedia: West Lulworth / Q1215621
# West Marshland (Wisconsin)

West Marshland Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Burnett konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 400 biztanle ditu, 190,2 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Burnett konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1886701
# Witsum

Witsum Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Nordfriesland (barrutia)|Nordfriesland]] barrutian. 2014an 40 biztanle zituen 1,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q21044
* Multimedia: Witsum / Q21044
# Witt (Illinois)

Witt Illinoiseko hiri bat da. Montgomery konderrian kokatua dago. 2010ean 903 biztanle zituen, 3,63 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Montgomery konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q579969
# Witt udalerria, Montgomery konderria (Illinois)

Witt udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Montgomery konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.038 biztanle zituen, 36.77 milia karratu (95.2 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Witt udalerrian 432 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.185 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8028539
# Wittbek

Wittbek Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Nordfriesland (barrutia)|Nordfriesland]] barrutian. 2014an 792 biztanle zituen 19,91 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q572994
* Multimedia: Wittbek / Q572994
# Witonia udalerria

Witonia Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Łęczyca barrutian kokatuta. 60,45 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3322 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q650984
* Multimedia: Gmina Witonia / Q650984
ieaLodzeko voivoderriko udalerriak :
# Wittdün auf Amrum

Wittdün auf Amrum Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Nordfriesland (barrutia)|Nordfriesland]] barrutian. 2014an 738 biztanle zituen 2,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q28091
* Multimedia: Wittdün / Q28091
# Wittelsbacheko etxea

Wittelsbacheko etxea germaniar noble familia izan zen, 1180tik 1918ra Bavariako eta Palatinatuko agintari izan zena. Suabiako Aichach herritik hurbil zegoen Wittelsbacheko gaztelutik dator izena.

## Historia

1124an Scheyerneko konde Oton V.ak bere familiaren egoitza Wittelsbacheko gazteluan finkatu zuen, eta hartatik hartu zuen izena familiak. Oton VI.a Bavariako konde izan zen (Oton I.a Bavariakoa); 1214an Oton II.a Bavariakoak Renania-Palatinatua eskuratu zuten ezkontza bidez, eta hala hasi zen Wittelsbacheko etxearen erresuma zabaltzen. 1329an, Paviako Itunaren bidez, Wittelsbacheko etxearen lurrak bereizi ziren, eta bi adar sortu ziren: Bavariakoa eta Palatinatukoa.
Lurraldearen lehen zatiketa hartatik aurrera zatiketa eta gorabehera ugari izan ziren; besteak beste, XVI. mendean Palatinatuko adarra Erreforma Protestantearen alde agertu zen, eta Bavariakoak berriz katoliko jarraitu zuen. XVIII. mendean, ordea, bi adarrek bat egin zuten. Karlos Teodorok Palatinatua eta Bavaria jaso zituen, eta Wittelsbacheko etxearen ondasun guztiak haren ondorengo Maximiliano I.a Josefen esku geratu ziren 1799an.
Oro har, Germaniako Erromatar Inperio Santuari leial izan zen Wittelsbacheko etxea, eta horri esker titulu ugari eskuratu ahal izan zituen; Brandenburgoko (1323-1373), Bohemiako (1619-1620) eta Suediako (1654-1718) errege izan ziren, eta Maximiliano Josef I.ari errege titulua eman zion Napoleonek, Luis III.ak 1918an abdikatu zuen arte gorde zutena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ House of Wittelsbach Global.britannica.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131621
* Multimedia: House of Wittelsbach / Q131621
# Zoltan Sabo

Zoltan Sabo (serbieraz: Золтан Сабо, hungarieraz: Szabó Zoltán; Belgrad, 1972ko maiatzaren 26a - ) Serbiako futbolari ohia da. Hungariako herritartasuna ere badu.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3575702
# Zoltán Czibor

Zoltán Czibor (Kaposvár, 1929ko abuztuaren 23a – Győr, 1997ko irailaren 1a) hungariar futbolaria izan zen.
Hungariako hainbat taldetan jokatu zuen, Ferencvárosi TC eta Budapest Honvéd FC barne. Hungariako futbol selekzio nazionalarekin 43 partida jokatu zituen aurrelari gisa 1949 eta 1956 artean eta Urrezko Taldean parte hartu zuen 1952an txapeldun olinpikoa eta 1954an munduko txapeldunordean.
1956ko Hungariako Iraultzaren ondoren ez zen bere herrialdera itzuli eta FC Bartzelonan jokatu zuen.

## Palmaresa

Ferencváros
* Hungariako futbol liga: 1949
Honvéd
* Hungariako futbol liga: 1954, 1955
Bartzelona
* Espainiako Futbol Liga: 1958–59, 1959–60
* Hirietako Ferien Kopa: 1958–60
* Europako futbol kopa txapeldunordea: 1960–61
Hungaria
* 1952ko Udako Olinpiar Jokoetan
* Europako Erdialdeko Nazioarteko Kopa: 1953
* Munduko Futbol Txapelketa: txapeldunordea: 1954
* Datuak: Q218915
* Multimedia: Zoltán Czibor / Q218915
# Zoltán Kodály

Zoltán Kodály (hungarieraz: Kodály Zoltán; Kecskemét, 1882ko abenduaren 16a - Budapest, 1967ko martxoaren 6a) hungariar musikagile, pedagogo, eta folklore-ikertzailea izan zen.

## Bizitza

Budapesteko unibertsitatean eta Franz Liszten Musika Akademian egin zituen ikasketak. Béla Bartók ezagutu zuen, eta harekin batera herri-kantuak bildu zituen. Lan horretan jarraitu zuen 1907-1914 bitartean. 1923an Pest eta Budaren elkartzearen urteurrenerako Psalmus Hungaricus idatzi zuen koru eta orkestrarako, berehala ezaguna izan zena. 1926an Háry János opera ondu zuen, folklorean errotua, eta 1933. urtean Galantaren Dantzak orkestrarako. Musika ikasteko metodo bat idatzi zuen haurrentzat.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q153008
* Multimedia: Zoltán Kodály / Q153008
# Zoltán Tildy

Zoltán Tildy (Losonc, Hungariako Erresuma, Austria-Hungariako Inperioa, 1889ko azaroaren 18a – Budapest, 1961eko abuztuaren 3a) hungariar politikaria izan zen. Hungariako lehen ministroa izan zen 1945etik 1946ra eta presidentea 1946t8k 1948ra.
Erlijio protestantekoa zen, eta teologia ikasi zuen Hungarian eta Belfasten. 1921etik elizako artzaina izan zen eta "Familia Kristaua" egunkaria argitaratu zuen. 1929an, Jabe Txikien Alderdi Independentearekin bat egin zuen, eta diputatu hautatu zuten 1933an, 1936an eta 1939an. Hungariak Bigarren Mundu Gerran parte hartzearen aurkakoa izan zen, eta Alemaniar okupazioaren ondoren ezkutatu egin behar izan zuen.
1945eko azaroan lehen ministro izendatu zuten eta 1946ko otsailean herrialdeko presidente bihurtu zen. 1948ko uztailaren 31n dimititzera behartu zuten eta 1956ko maiatzaren 1era arte etxeko atxiloaldia ezarri zioten.
1956ko Hungariako Iraultzan koalizio gobernuko ministro izan zen. Sobietarrek matxinada zapaltzean atxilotu zuten eta 1958an sei urteko kartzela zigorra ezarri zioten. 1959ko apirilean askatu zuten osasun-arrazoiengatik.
* Datuak: Q219062
* Multimedia: Zoltán Tildy / Q219062
# Zollverein ikatz-meategiaren industriagunea

Zollverein ikatz-meategiaren industriagunea$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Zollvereingo ikatz meategietako 12. putzua ||
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | ii, iii |
| Erreferentzia | 975 |
| Kokalekua | Alemania |
| Eskualdea$^2$ | Europa eta Ipar Amerika |
| Izen ematea | 2001 (XXV. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Zollverein ikatz-meategiaren industriagunea (alemanez Zeche Zollverein) Alemaniako Essen hiriaren inguruan dagoen industriagune erraldoia da, 2001 urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuena.

## Historia

Duisburgeko Franz Haniel (1779–1868) industria gizonak ireki zuen Zollverein ikatz-meategia 1847an. Lehenengo ikatza ateratzen hasi zirenean 130 metrotako zuloa egin zuten. Gero eta putzu gehiago egin ahala ikatzaren ekoizpena zugarri igo zen. Lehenengo Mundu Gerraren garairako jadanik bi eta erdi milioi tona ateratzen zitzuten eta 1937an 6.900 langile izatera iritsi zen.
1986ko abenduan bukatu zen meagintza Essenen baina bere lehenaldi historikoa gogoratu nahian udaletxeak Bauhütte Zollverein Schacht XII fundazioa eratu zuen, izan ere eraikin guztiak behera botatzeko arriskua nabarmena baitzen. Azkenik UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen Zollverein eremua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122026
* Multimedia: Zollverein Coal Mine industrial complex / Q122026
# Zoltán Pál Dienes

Zoltán Pál Dienes (Budapest, 1916ko ekainaren 21a - 2014ko urtarrilaren 11) hungariar matematikaria izan zen, ezaguna matematikaren didaktikan egindako ekarpenengatik. Matematikan doktoregoa lortu eta Erresuma Batuko zenbait ikastetxetan irakatsi ondoren, matematikaren irakaskuntzarako zenbait ikerketa-zentrotan egin zuen lana 1960 urteaz geroztik eta UNESCO eta beste nazioarteko erakunde batzuentzat ere egin du lana. Jardun horretan, bloke logikoak erabiltzen aitzindaria izan zen. Matematikaren irakaskuntzan jokoa eta jolasa erabiltzearen aldekoa da, haurrak matematika modu egokian ikas dezan. Horrela, matematikaren ikasketan sei aldi bereizi zituen, haurrak matematikaren maila abstraktu eta sinbolikoa bereganatu arte. Olerkari gisa ere ezaguna da. Bost seme-alabaren aita da.

## Lanak

* Memoirs of a Maverick mathematician (autobiografia);
* I Will Tell You Algebra Stories You've Never Heard Before;
* Ruritania (haurrentzako matematika liburu didaktikoa);
* Calls form the Past (olerkiak).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Zoltan Dienes' Web Site
* Datuak: Q3108724
# Zolotonoxa raiona

Zolotonoxa raiona (ukraineraz: Золотоноша район) Txerkasyko oblastan dagoen raion bat da, Ukrainako erdialdean. Hiriburua Zolotonoxa da. 2021eko estimazioaren arabera, 138.036 biztanle zituen. 11 homradatan banatuta dago.

## Lurralde aldaketak

Zolotonoxa raiona 2020ko uztailean sortu zen, aurreko Txornobai raiona eta Drabiv raiona ere batuta.

## Erreferentziak

* ↑ (Ukraineraz) «Про утворення та ліквідацію районів» www.golos.com.ua (Noiz kontsultatua: 2022-02-24).
* ↑ (Ukraineraz) України, Міністерство розвитку громад та територій. (2020-07-17). «Нові райони: карти + склад» Мінрегіон (Noiz kontsultatua: 2022-02-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103812353