OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Yobaín (udalerria)

Yobaín Mexikoko udalerri bat da. Yucatán estatuan kokatua dago. 2010ean 2.137 biztanle zituen 131,82 km²ko azaleran. Herriburua [[Yobaín (Yobaín)|Yobaín]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2588184
* Multimedia: Yobaín Municipality / Q2588184
# Yobibyte

Byten multiploak :
| SI | SI | SI | IEC 60027-2 | IEC 60027-2 |
| Izena (Ikurra) | SI Estandarra | Erabilpena informatikan | Izena (Ikurra) | Balioa |
| kilobyte (KB) | 10$^3$ | 2$^{10}$ | kibibyte (KiB) | 2$^{10}$ |
| megabyte (MB) | 10$^6$ | 2$^{20}$ | mebibyte (MiB) | 2$^{20}$ |
| gigabyte (GB) | 10$^9$ | 2$^{30}$ | gibibyte (GiB) | 2$^{30}$ |
| terabyte (TB) | 10$^{12}$ | 2$^{40}$ | tebibyte (TiB) | 2$^{40}$ |
| petabyte (PB) | 10$^{15}$ | 2$^{50}$ | pebibyte (PiB) | 2$^{50}$ |
| exabyte (EB) | 10$^{18}$ | 2$^{60}$ | exbibyte (EiB) | 2$^{60}$ |
| zettabyte (ZB) | 10$^{21}$ | 2$^{70}$ | zebibyte (ZiB) | 2$^{70}$ |
| yottabyte (YB) | 10$^{24}$ | 2$^{80}$ | yobibyte (YiB) | 2$^{80}$ |
Yobibyte (yotta, bitarra eta byte-ren kontrakzioa) konputagailuen biltegiratze ahalmenean 2$^{80}$) byte adierazten duen informazio unitatea da. Bere laburdura ZiB da. 1 Yobibyte = 2$^{80}$ byte = 1.024 zebibyte

## Yobibyte eta yottabyte

Yobibyte yottabyte-rekin zerikusia du, baina berdintzat hartzen diren arren, desberdinak dira. Zettabyte batek 10$^{24}$ byte da, berriz Yobibytek 2$^{80}$ byte.

## Sistema internazionala (SI) eta byte terminoaren bilakaera

Informatikaren testuinguruan kilobyteren terminoa hasieratik erabiltzen zen 2 $^{10}$ balioarekin, 1000-ra hurbiltzen delako. Konputagailuen hedatzearekin batera, sistema internazionalak definitutako aurrizkiaren erabilera desegokia ere zabaldu zen, informatika adituetatik erabiltzaile arruntetaraino. Hau dela eta kilobyte bat 1024 byterekin lotzen da nahiz eta 1000 byte da.
Aurrizki bitarra eta hamartarra bereizteko IEC estandarizazio erakundeak IEC 60027-2 dokumentuan zehazten den bezala kibi terminoa asmatu zuen, 1024-ren balioa duen neurria sortuz Kibibyte ( 1 KiB=1024 byte ). Baina bere erabilera ez da zabaldu oraindino.
Multzo berdineko unitateak:
   * Mebibyte (1 MiB = 2$^{20}$, megabyte-ren parekoa: 10$^6$ edo milioi)
   * Gibibyte (1 GiB = 2$^{30}$, gigabyte-ren parekoa: 10$^9$)
   * Eta ondorengoak: Tebibyte, pebibyte, exbibyte, zebibyte, yobibyte.

## Biltegiratze produktuetan nahasmena

Gaur egun (2007), biltegiratze gailuetan eta euskarrietan biak nahasten dira askotan. Esate baterako, 80 GBko disko gogor batek 80.000.000.000 byte ditu, baina sistema eragileak 74 GB dituela esango du, 1.024ko multiploak erabiltzen dituelako. Beste adibide esanguratsuak:
   * Disko gogor baten edukierak 100GB-tetakoa baldin bada 93GiB-tan bihurtzen da.
   * 4,7 GB-tako DVD-5-arekin, 4,377 GiB-tan geratzen da.
   * 8,5 GB-tako DVD-9-arekin, 7,92 GiB-tan geratzen da.

## Ikus, gainera

* byte
* Kilobyte
* Megabyte segundoko
* Megabit segundoko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79781
# Yochanan Vollach

Yochanan Vollach (hebreeraz: יוחנן וולך‎; Kiryat Bialik, 1945eko maiatzaren 14a -) futbolari israeldarra da. Hapoel Haifa F.C. eta Maccabi Haifa FC taldeetan aritu zen, baita Israelgo futbol selekzio nazionalean ere. 1970eko Munduko Futbol Txapelketan parte hartu zuen.
Egun Maccabi Haifaren presidentea da.
* Datuak: Q171962
* Multimedia: Yochanan Vollach / Q171962
# Yocón

Yocón Hondurasko Olancho departamenduko udalerri bat da. 243.15 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 11100 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística. Censo de Población y Vivienda 2013. (Noiz kontsultatua: 2020-05-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2394940
# Yobai

Yobai (japonieraz: 夜這い, "gauez lau oinean ibiltzea") japoniar ohitura bat izan zen, normalean ezkongabeko gizon eta emakume gazteek praktikatzen zutena. Japonia osoan ohikoa zen garairik antzinakoenetan, Meiji Arora arte nekazal eremuetan eta XX. mendearen hasierara arte baztertutako toki batzuetan praktikatzen zutena.

## Deskribapena

Gauean, gizon gazte ezkongabeak isil-isilik sartzen ziren emakume gazte ezkongabeen etxeetan. Gizona neska gazte baten logelaraino arrastatzen zen isil-gordeka, eta bere asmoen berri ematen zion. Emakumea bat baldin bazetorren eta hala adierazten bazuen, elkarrekin lo egiten zuten eta harremanak ere ukan zitzaketen. Goizean gizonak gela uzten zuen eta sartu bezala ateratzen zen, isilka. Neskaren familiak jakin zezakeen, baina ezezko itxurak egiten zituen. Herriko gazteen artean ohikoa zen horrela harremanak finkatu eta emazte edo senar bat aurkitzea.
Akamatsu Keisuke etnologoaren arabera, praktika honek tokian tokiko aldaerak zituen. Leku batzuetan, pubertaroan sartu ondoren, edozein neska, ezkondua edo ezkongabea, herriko pubertaroa igaro duen edozein gaztek bisita zezakeen, ezkondua edo ezkongabea izan, baita beste herrietako gizonek edo bidaiariek ere. Beste leku batzuetan, emakume ezkonduak eta alargunak bakarrik bisita zitezkeen, neska ezkongabeak bisita ez zitezkeen bitartean. Eta bazeuden aldaketak; adibidez, "Yobai itxian", bisitatzeko eskubidea herri bereko gizon gazteek bakarrik zuten, ohituraren arabera.

## Erreferentziak

* ↑ Dew, Josie. (2012-8-2). A Ride In The Neon Sun: A Gaijin in Japan. Little, Brown Book Group, 380– or. ISBN 978-1-4055-1969-4..
* ↑ Dalby, Liza. (2009-2-1). East Wind Melts the Ice: A Memoir Through the Seasons. University of California Press, 252 or. ISBN 978-0-520-25991-1..
* ↑ (Ingelesez) Ryang, Sonia. (2006-10-19). Love in Modern Japan: Its Estrangement from Self, Sex and Society. Routledge ISBN 978-1-135-98863-0. (Noiz kontsultatua: 2021-06-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11262730
# Yuta Abe

Yuta Abe (japonieraz: 安部 雄大, 1974ko uztailaren 31 - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima eta Vissel Kobe.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q763588
# Yusuke Yoshizaki

Yusuke Yoshizaki (japonieraz: 吉崎 雄亮, 1981eko ekainaren 12a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse eta Ventforet Kofu.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3251476
# Yusupovita

Yusupovita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Yusupovita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na2Zr(Si6O15)*2.5H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Yusupovite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Yusuke Yada

Yusuke Yada (japonieraz: 谷田 悠介, 1983ko irailaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sagan Tosu eta Kataller Toyama.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q8062042
# Yusuke Tanaka (1986)

Yusuke Tanaka (japonieraz: 田中 裕介, 1986ko apirilaren 14a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama F. Marinos eta Kawasaki Frontale.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1573716
* Multimedia: Yūsuke Tanaka (footballer, born April 1986) / Q1573716
# Yusuke Tanno

Yusuke Tanno (japonieraz: 丹野 友輔, 1983ko ekainaren 17a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23902018
# Yusuke Tanaka

Yusuke Tanaka (japonieraz: 田中 佑昌, 1986ko otsailaren 3a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka eta JEF United Chiba.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1092699
# Yusuke Tasaka

Yusuke Tasaka (japonieraz: 田坂 祐介, 1985eko uztailaren 8a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale eta VfL Bochum.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q210139
* Multimedia: Yusuke Tasaka / Q210139
# Yusuke Takeda

Yusuke Takeda (japonieraz: 武田 有祐, 1991ko uztailaren 20a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kamatamare Sanuki.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q17160715
# Yusuke Tanahashi

Yusuke Tanahashi (japonieraz: 棚橋 雄介, 1987ko apirilaren 9a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q8062037
# Zilar nitrato

Zilar nitrato (AgNO$_3$) gatz ez-organiko mistoa da. Konposatu kimiko hau oso erabilia da beste soluzio batzuetan kloruroaren presentzia detektatzeko.
Oliotan diluituta dagoenean, kobrearekin erreakzionatzen du kobre nitratoa osatuz: iragazi eta iragazkian geratzen dena zilarra da.
Zilar nitratoa kolorerik gabeko kristalino solidoa da. Zilarrezko konposatu gehienak ez dira uretan disolbatzen. Ilundu dezake argiak bere gainean distira egiten badu. Agente oxidatzailea da. Gehienetan zilar ioia erreduzitzen da, baina batzuetan nitrato ioia erreduzitzen da. Kobrearekin erreakzionatzen du, zilarrezko kristalak eta kobre nitratoa egiteko. Zilar, nitrogeno dioxido eta oxigeno bihurtzen da berotzen dutenean. Kostu gutxien duen zilarrezko konposatua da. Zilar oxido marroi argia sortzeko baseekin erreakzionatzen du.
Sodio kloruroarekin (gatz arrunta) nahasten bada, erreakzionatu egiten du, sodio nitratoa eta zilar klorurozko prezipitatu zuria bihurtuz.

## Historia

Alberto Magnok, XIII. mendean, zilarraren disoluzio bidez urrea eta zilarra bereizteko azido nitrikoaren gaitasuna dokumentatu zuen. Magno zilar nitratoaren ondoriozko soluzioak azala ilundu zezakeela ohartu zen. Bere izen arrunta, orduan, azido nitriko platoa zen.

## Aplikazioak

Herrialde askotako farmakopean zilar nitratoa, zilarrarekin berarekin batera, antiseptiko eta desinfektatzaile gisa erabiltzen dute, bide topikotik aplikatua.
Argazkiguntzan ere erabiltzen duten konposatua da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2009] eta [Farmakoak Hiztegia] [2022]
* ↑ (Ingelesez) Szabadváry, Ferenc. (1992). History of analytical chemistry. Taylor & Francis, 17 or. ISBN 2-88124-569-2..
* ↑ Calabrese, Alberto I.; Astolfi, Emilio A.. (1969ko urtarrila). Toxicología. Buenos Aires, Argentina: Kapelusz, 190 or. OCLC .14501248.
* ↑ (Gaztelaniaz) Silva, Pedro Costa. (1993). Fundamentos de Fotografía. Editorial Universitaria ISBN 9789561109148..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207442
* Multimedia: Silver nitrate / Q207442
# Zilar sulfadiazina

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Zilar sulfadiazina sulfamiden familiako antibiotikoa da.

## Erabilera

Historikoki 2. eta 3. mailako erredurak tratatzeko krema topiko gisa erabiltzen zuten. Bakterio sorta zabal baten hazkundea eta agente mikotikoen (onddoen) hazkundea prebenituz jarduten du, kaltetutako azalaren gainean. Azterlan batek orbaintze-denbora handitzen duela iradoki zuen, eta, beraz, ez dute gomendatzen.
Zilar sulfadiazina uretan disolbagarria den oinarri batean esekitako soluzio batean prestatuta dago. Konposatua berez ez da uretan disolbatzen, eta larruazalean oso barneratze mugatua du. Erretako eremu oso handietan aplikatzen denean bakarrik, xurgapenak arazoren bat sortzen du.

## Marka komertzialak

Silvadene, Platsul, Flammazine edota Thermazenè

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Farmakoak Hiztegia] [2022]
* ↑ (Ingelesez) Fisher NM, Marsh E, Lazova R. (2003ko urria). «Scar-localized argyria secondary to silver sulfadiazine cream» J. Am. Acad. Dermatol. 49 (4): 730–2. PMID 14512929..
* ↑ (Ingelesez) Wasiak J, Cleland H, Campbell F. (2008). «Dressings for superficial and partial thickness burns» Cochrane Database Syst Rev (4): CD002106. doi:10.1002/14651858.CD002106.pub3. PMID 18843629..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q420984
* Multimedia: Silver sulfadiazine / Q420984
# Westchester konderria (New York)

Westchester konderria (ingelesez: Westchester County) New Yorkeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua White Plains da. 2010eko zentsuaren arabera 949.113 biztanle zituen, Westchester kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Westchester konderriak 1.294,98 kilometro koadro ditu. Horietatik 180 ura dira. Beste 1.114,98 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 732,92 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 949.113 pertsonetatik 751.595 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 207.032 dira. 126.585 beltzak edo afroamerikarrak. 1.141 amerikar natiboak ziren eta 218 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 51.123 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 3.757 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 14.694 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q54066
* Multimedia: Westchester County, New York / Q54066
# Westdorpe

Westdorpe Herbehereetako Zeelanda probintziako Terneuzen udalerria osatzen duten herrietako bat da. 2010eko erroldaren arabera herriak 2.038 biztanle ditu.
1960ko hamarkadara arte udalerri independentea izan zen, baina orduan Sas van Genti batu zitzaion. 2003an Sas Van Gent Terneuzenek anexionatu zuen, inguruko herri askotan gertatu bezala.
Belgikako mugatik gertu dago, Terneuzen eta Gent arteko kanalaren mendebaldean.

## Ikus, gainera

* Terneuzen

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2314937
* Multimedia: Westdorpe / Q2314937
# Westchester (Florida)

Westchester Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Miami-Dade konderrian kokatuta dago, Florida estatuan. 56.384 biztanle ditu, 10,323935 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Miami-Dade konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1362680
* Multimedia: Westchester, Florida / Q1362680
# Westchester (Illinois)

Westchester Illinoiseko herri bat da. Cook konderrian kokatua dago. 2010ean 16.718 biztanle zituen, 9,55 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Cook konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q595299
* Multimedia: Westchester, Illinois / Q595299
# Westcliffe (Colorado)

Westcliffe Coloradoko herri bat da. Custer konderrian kokatua dago. 2010ean 568 biztanle zituen, 3,1990 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Custer konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q521692
* Multimedia: Westcliffe, Colorado / Q521692
# Westdale (Texas)

Westdale Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Jim Wells konderrian dago, Texas estatuan. 325 biztanle ditu, 10,429953 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Jim Wells konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q978127
# Westcreek (Colorado)

Westcreek Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Douglas konderrian dago, Colorado estatuan. 120 biztanle ditu, 3,262952 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Douglas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2715497
# Westchester udalerria, Porter konderria (Indiana)

Westchester udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Porter konderrian. Azken zentsuaren arabera 20.635 biztanle zituen, 35.85 milia karratu (92.9 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Westchester udalerriak 7926 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 39.047 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7987270
* Multimedia: Westchester Township, Porter County, Indiana / Q7987270
# Westdowns

Westdowns, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7984989
* Multimedia: Westdowns / Q7984989
# Weste

Weste Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Uelzen barrutia|Uelzen]] barrutian. 2014an 1.008 biztanle zituen 25,27 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q680848
* Multimedia: Weste / Q680848
# Zaldar

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Zaldarra edo komedoia akneak sorraratzen dituen pikortak edo larruazaleko erupzioak dira, sebo-guruinak ixtean sortzen direnak. Zaldarrak ez dira lehertarazi behar, bestela bakteriak zaldarra infektatu eta abzesua sor daitekeelako.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1146379
* Multimedia: Blackheads / Q1146379
# Zaldi-heziera klasiko

Zaldi-heziera klasikoa (frantsesez eta ingelesez: dressage) ekitazioa osatzen duten diziplina olinpikoetako bat da. Diziplina honen helburua zaldiaren garapena da, entrenamendu arrazional, metodiko eta orekatu baten bidez. Horren bidez, zaldizkoak bere agindu guztiak harmoniaz, orekaz eta jardueraz egitea lortzen du. Zaldia lasai, elastiko, arin eta malgu bihurtzen da, eta, aldi berean, zaldizkoaren aginduetara fidakorrago eta arretatsuago bihurtzen da.

## Txapeldun olinpikoak

Olinpiar Jokoetako lehiaketak :
| Urtea | Zaldun | Zaldia |
| 1912 | Carl Bonde | Emperor |
| 1920 | Janne Lundblad | Uno |
| 1924 | Ernst Linder | Piccolomini |
| 1928 | Carl-Friedrich Freiherr von Langen | Draufgänger |
| 1932 | Xavier Lesage | Taine |
| 1936 | Heinz Pollay | Kronos |
| 1948 | Hans Moser | Hummer |
| 1952 | Henri Saint Cyr | Master Rufus |
| 1956 | Henri Saint Cyr | Juli |
| 1960 | Sergej Filatow | Absent |
| 1964 | Henri Chammartin | Woermann |
| 1968 | Iwan Kisimow | Igor |
| 1972 | Liselott Linsenhoff | Piaff |
| 1976 | Christine Stückelberger | Granat |
| 1980 | Elisabeth Theurer | Mon Chérie |
| 1984 | Reiner Klimke | Ahlerich |
| 1988 | Nicole Uphoff | Rembrandt |
| 1992 | Nicole Uphoff | Rembrandt |
| 1996 | Isabell Werth | Gigolo |
| 2000 | Anky van Grunsven | Bonfire |
| 2004 | Anky van Grunsven | Salinero |
| 2008 | Anky van Grunsven | Salinero |
| 2012 | Charlotte Dujardin | Valegro |
| 2016 | Charlotte Dujardin | Valegro |
| 2020 | Jessica von Bredow-Werndl | TSF Dalera BB |

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Kontsulta-fitxak] [2001]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q216033
* Multimedia: Dressage / Q216033
# Zaldaitz

Zaldaitz Lizoainibar-Arriasgoiti udalerriko Arriasgoiti ibarreko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
1970an jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Lizoainibar-Arriasgoitiko Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak zaldaiztarrak ziren.

## Izena

Zaldaitz toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
* Çaldaytz (1268)
* Çaldayz (1366)
* Caldayz (1366)
* Zaldaiz (1534)
* Saldaicus (1945)
* Zaldaiz (1966)
* Zaldaitz (1996)

## Historia

1366an jenderik gabe zegoen, baina 1427an kapare batek betetzen zuen. 1553an 2 su zituen, 16 biztanle 1800ean. 1802an jaurerria zen, baina gobernua errealengoen antzera, ibarreko diputatuaren eta herriko erregidorearen mende zegoen, auzokoen artean aukeratzen baitzen. Hamazazpi biztanle zituen 1887ko Biztanleriaren Izendegian, bat ere ez 1930ean, 7 1950ean eta 8 1960an eta bat ere ez 1981ean.

## Oharrak

* ↑ /s̻alð̞áit͡s̻/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza hirugarren silaban

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ «Zaldaitz - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).

## Ikus, gainera

* Arriasgoiti
* Lizoainibar-Arriasgoiti
* Pirinioaurrea
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak

* Lizoainibar-Arriasgoitiko Udalako webgune ofiziala
* Datuak: Q12269173
* Multimedia: Zaldaitz / Q12269173
# Zaldi-jauzi

    Ez nahasi jauzi zaldiketako diziplinarekin.
Zaldi-jauzia (ingelesez: vault) gimnastika artistikoaren zirkuitua osatzen duten aparatuetako diziplinetako bat da, gizonezkoen lehiaketetan zein emakumezkoetan.
Zaldi-jauziaren lehen aparatuak Friedrich Ludwig Jahn alemaniar pedagogoak asmatu zituen. Aparatuak zaldi bat irudikatzen zuen, zaldiaren oso antzekoa, baina arkurik gabe bakarrik; antzina jauziko zaldia bezala ezagutzen zen. Zaldia emakumearen karrerarekiko perpendikularrean jartzen zuten, bere neurri luzearekin, eta gizonak egiten zuen lasterketarekin paraleloan. Zaldi-jauzi mota hau ia mende batez egin zuten Joko Olinpikoetan, lehenengo Joko Olinpiko modernoetan gizonezkoen zaldi jauziarekin hasi eta 2000ko udako joko olinpikoetan amaituz. Harrezkero, taula bat erabili dute.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Gorputz Hezkuntza Hiztegia] [2012]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q598168
* Multimedia: Vault (gymnastics) / Q598168
# Zaldi-lasterketa. Irteera baino lehen

Zaldi-lasterketa. Irteera baino lehen (frantsesez Course de gentlemen. Avant le départ) Edgar Degas margolariak 1862an egin zuen olio-pinturaz oihal gainean egin zuen margolana da. Gaur egun Parisko Orsay museoan ikus daiteke.

## Azalpenak

Zaldi-lasterketen gaia gustukoa zuen Degasek. Lan horietan mugimendua jasotzeari garrantzi handia ematen zion. Lan honetan irteera aurreko unea jaso zuen. Lehen planoan zaldiak eta jockeyak haien koloretako arropekin ikusten ditugu. Atzean, ikusleak ilara batean agertzen dira; garai haietan kirol-ekintza horietan klase sozial desberdinetako pertsonak biltzen ziren. Atzealdean larrea eta, urrutiago, lantegi batzuen suburuak. Margolanaren goiko aldea zeru lainotsua ikus daiteke. Margolanak argazkiaren kutsua erakusten du, espontaneotasuna. Laukitzeak nahierakoa ematen du; esaterako, eskuineko zaldia moztuta agertzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Christa von Lengerke, «Del Impresionismo al Art Nouveau» en Los maestros de la pintura occidental, Taschen, 2005, 494 or., ISBN 3-8228-4744-5

## Kanpo-estekak

* (Frantsesez):Margolanaren fitxa Orsay museoaren webgunean.
* Datuak: Q5753517
# Zaldi-orrazi

Zaldi-orrazia edo karatoxa metalezko plaka batekin egindako tresna da, hortz kamutseko orrazi paraleloak dituena, abereak igurzteko eta garbitzeko erabilia.

## Orrazketarako arrazoiak

Orrazketa zaldiak zaintzeko atal garrantzitsua da. Zaldia egunero zaintzeak kudeatzaileari zaldiaren osasun eta ongizate orokorra egiaztatzeko aukera ematen dio. Gutxienez, zaldiak lanean hasi baino lehen apaintzen dira eta entrenamendu baten ondoren ere orraztu eta garbitu ohi dira.
Eguneroko garbiketa egiteko arrazoi nagusiak hauek dira:
* Larruazalaren eta ilajearen osasuna hobetzen du.
* Zenbait osasun-arazo izateko aukera murrizten du, hala nola aftak, urradurak eta larruazaleko beste arazo batzuk.
* Garbitu zaldia, uhalak dauden lekuetan marruskadurarik gerta ez dadin.
* Zaldiaren osasuna egiaztatzeko aukera ematen dio zaldizainari, hala nola ebakiak, beroa, hantura, herrena bilatzea, tenperamentu-aldaketa bat (esaterako, depresioa), zaldia gaixorik dagoela adieraz dezakeena, eta zaldiak ferrak lasaituta edo galduta dituen ikustea.
* Zaldiaren eta hezitzailearen arteko harremana sortzen laguntzen du, beste manipulazio eta zaldiz funtzio batzuetara eraman ahal izateko
* Zaldi erakustaldia zaldi ikuskizun mota bat da, orrazketaren kalitatea puntuazio osoaren % 40ra arte kontuan hartzen duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1809872
# Zaldaña

Zaldaña Euskal Herriko ibai bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. 8,8 kilometro luzerarekin, Zaraitzun Jaurrieta herriko ingurunetan jaiotzen da, 1007 metroko altueran, eta Zaraitzu ibaian isurtzatzen da, Sartze udalerriko Ibiltzieta herriko inguruan, 673 metroko altueran.
Ibilbidean zehar, 34 kilometro koadroko arroko urak jasotzen ditu.
Bere ibilbidean, Zaraitzu ibaxako zati bat zeharkatzen ditu.

## Ibilbidea
### Ibaiadarrak

* Lapiziturriko erreka (eskuinaldea)
* Berreguneko erreka (eskuinaldea)
* Botxeko erreka (eskuinaldea)
* Arraztegiko erreka (eskuinaldea)
* Indurpetako erreka (eskuinaldea)
* Xubiketako erreka (eskuinaldea)

### Zeharkatutako herriak

* Jaurrieta
* Ibiltzieta

### Nabarmendutako zubiak

* Ibiltzietako zubia

## Oharrak

* ↑ /s̻alð̞áɲa/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza bigarren silaban

## Erreferentziak

* «Nafarroako Datu Espazialen Azpiegitura» idena.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2021-10-29).
* ↑ Euskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak.

## Ikus, gainera

* Zaraitzu
* Nafarroa Garaiko ibaiak
* Euskal Herriko ibaiak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12269174