OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Psikoterapia

Psikoterapia metodo psikologikoen bitartez arazo psikologikoak gainditzea eta kontrolatzea helburu duen tratamendu zientifikoa da. Psikoterapiaren helburua gizabanako baten ongizatea eta osasun mentala hobetzea, portaera, sinesmen, konpultsio, pentsamendu edo emozio problematikoak konpontzea edo arintzea da, baita harremanak eta trebetasun sozialak hobetzea ere.
Tratamendu edo terapia hau osasunaren profesional batek ematen du, hala nola, psikologo edo mediku batek, zeinak psikoterapiaren arloan formakuntza espezifikoa duen.
Psikoterapia era desberdinetara eman daiteke, izan ere, psikologia eskola edo korronte desberdinak existitzen dira arazo hauei aterabidea emateko. Haietako hainbatetatik lortu daiteke tratamendu arrakastatsu bat.

## Psikoterapien helburuak

Psikoterapiaren helburua pazientearen balorazioaren araberakoa da, kontuan hartuta zein disziplina psikologikotik sortzen den arazoa:
* Terapia kognitiboa: pentsamendu eskemak eta pazientea haiekin harremantzeko dituen prozesuen eraldatzea.
* Jokabide terapia: pazientearen jokabidea eraldatu
* Terapia kognitibo-jokabide: aurreko bi planteamenduak nahasten ditu, izan ere, haien planteamenduak ez dira kontraesankorrak eta osagarriak dira
* Jokabide eraldaketa: jokabide-ikuspegitik sortzen da, alde batetik, esparru klinikoari aplikatutako jokabide-terapia, eta, bestetik, jokabide-aldaketa, helburu gisa, klinikoaz gain beste testuinguru batzuetan zentratzen dena. Baina ezagutza zientifiko guztiak aplikatuz, batez ere jokabide-ikuspegiari dagokionez. Adibidez, laneko giroa berriz diseinatzea, osasuna edo prebentzioa sustatzeko.
* Terapia humanista: munduaren eta pazientearen arteko harremanaren egokitzapen sortzaile bat du helburu, experientzian zentratuz.

## Psikoterapiaren eraginkortasuna

Psikoterapia hainbat tratamendu espezifikoren multzo bezala ulertuta, Psicothema aldizkari zientifikoaren arabera, soilik psikofarmakoak baino emaitza txarragoak ematen ditu eskizofrenia eta trastorno bipolarra tratatzean. Gainontzeko trastornoetan (12 ikerketa honetan) psikoterapia agertzen da tratamendu eraginkorrena bezala.

## Erreferentziak

* ↑ «Usuarios de la Psicoterapia» www.feap.es (Noiz kontsultatua: 2021-05-24).
* ↑ (Gaztelaniaz) Pérez Álvarez, Marino; Fernández Hermida, José Ramón. (2001). El grano y la criba de los tratamientos psicológicos. CODEN PSOTEG, 523-529 or. ISSN - 9915 0214 - 9915..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q183257
* Multimedia: Psychotherapy / Q183257
# Psikosa

Psikosa ${\ce {C6H12O6}}$ formula duen monosakaridoa da, zetona taldea (C=O) bigarren karbonoan duena. Sei karbono dituenez hexosa bat da.

## Ezaugarriak

Naturan ez da batere arrunta psikosa aurkitzea, eta agertzen denean oso kopuru txikitan izaten da. D-psikosa enantiomeroa bakarrik existitzen da.

## Erabilerak

Kaloria gutxi ematen dituen azukrea izanik sakarosaren ordezko izateko bidean da. Psikosaren gozotasuna sakarosaren %70aren ingurukoa da. Hipergluzemia, diabetesa eta obesitatea bezalako gaixotasunei aurre egiteko kaloria baxuko elikagaietan sartua izan da, hala nola, edariak, jogurta, izozkiak, opilak... Europar Batasunean oraindik ez da onartua izan hala ere.
Psikofuranina izeneko antibiotikotik isolatua izan zen eta honek ematen dio izena.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Chung, Min-Yu; Oh, Deok-Kun; Lee, Ki Won. (2012-01-19). «Hypoglycemic Health Benefits of d-Psicose» Journal of Agricultural and Food Chemistry 60 (4): 863–869. doi:10.1021/jf204050w. ISSN 0021-8561. (Noiz kontsultatua: 2018-11-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q423198
* Multimedia: Psicose / Q423198
Karbono hidratoak :
MonosakaridoakDiosakAldosak: GlikolaldehidoaTriosakAldosak: Glizeraldehidoa Zetosak: DihidroxiazetonaTetrosakAldosak: Eritrosa • Treosa Zetosak: EritrulosaPentosakAldosak: Arabinosa • Erribosa • Lixosa • Xilosa Zetosak: Erribulosa • XilulosaHexosakAldosak: Alosa • Altrosa • Galaktosa • Glukosa • Gulosa • Idosa • Manosa • Talosa Zetosak: Fruktosa • Psikosa • Sorbosa • TagatosaHeptosakZetosak: Manoheptulosa • SedoheptulosaDeribatuakDesoxiazukreakDesoxirribosa • RamnosaAminoazukreakGalaktosamina • Glukosamina • N-Azetilgalaktosamina • N-AzetilglukosaminaAzukre azidoakAzido galakturonikoa • Azido glukonikoa • Azido glukuronikoaAzukre alkoholikoakArabitola • Glizerola • Inositola • Manitola • SorbitolaOligosakaridoakDisakaridoakIsomaltosa • Kitobiosa • Laktosa • Laktulosa • Maltosa • Sakarosa • Trehalosa • Turanosa • ZelobiosaTrisakaridoakErrafinosa • Maltotriosa • MelezitosaGainerakoakDestrina (+ Maltodestrina+ Ziklodestrina) • Estakiosa • FruktooligosakaridoakPolisakaridoakHomopolisakaridoakAlmidoia (Amilosa + Amilopektina) • Glukogenoa • Kitina • Kitosanoa • Zelulosa • InulinaHeteropolisakaridoakAgar-agarra • Azido hialuronikoa • Glikosaminglukanoa • Hemizelulosa • Heparina • Kondroitina • Pektina Glukolipidoak • Lipopolisakaridoak • Glikoproteinak • Peptidoglikanoak :
# Psikosia (eleberria)

Psikosia (Psycho, ingelesez) Robert Bloch idazle estatubatuarraren eleberri bat da. (1959)an argitaratu zen. Alfred Hitchcock zuzendari ingelesak 1960ko izenburu berdineko filmean zinemaratu zuen liburua. Anthony Perkinsek jokatu zuen Norman Batesen papera, eta Janet Leighek, Mary Cranena.

## Argumentua

Ihesean dabilen neska gazte bat Fairvaleko (Kalifornia) motel batera heltzen da. Motelaren jabeak Norman Bates izeneko gazte bat eta bere ama dira. Motela ez da izango ematen duen bezain lasaia.

## Pertsonaiak

* Mary Crane: bere nagusiari 40.000 dolar lapurtzen dizkio, senargaiarekin ezkondu ahal izateko. Bere ihesean Fairvaleko (Kalifornia) motel batera heltzen da, non logela bat alokatzen duen.
* Sam Loomis: Mary Craneren senargaia.
* Norman Bates: Motelaren jabea. Bere amak guztiz menderatzen du.
* Normanen ama: Semea guztiz menderatzen duen atso suminkorra.
* Joe Considine: Normanen amaren senargaia.
* Lila Crane: Maryren ahizpa. Horren bila dabil, ahizpa desagertu eta gero.
* Milton Arbogast: Maryren nagusiak kontratatutako detektibea, neska aurkitzeko.

## Ikus gainera

* Psycho (1960ko filma)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1275361
# Psikotropiko

Psikotropiko bat edo substantzia psikotropiko bat agente kimiko bat da, nerbio-sistema zentralean eragiten duena, eta horren ondorioz, aldi baterako aldaketak eragiten ditu pertzepzioan, kontzientzia-egoeran eta portaeran. Batzuetan psikotropikoei, psikoaktibo edo psikoaktibatzaileak deitzen zaie, nahiz eta denek ez duten nerbio-sistemaren aktibazioa sustatzen.
Alkohola, tabakoa, kafeina edo kanabisa psikotropiko "natural" famatu batzuen adibide dira.

## Medikuntzaren ikuspegitik

Gai psikotropiko izeneko sendagai-familia bati dagokio. Hiru familia handi bereizten ditugu: garunaren jarduera murrizten duten neuroleptikoak, garunaren jarduera estimulatzen duten neuroanaleptikoak eta jarduera hori aldatzen duten neurodisleptikoak, batez ere substantzia toxikoak dituztenak.
Zenbait sintoma tratatzeko erabiltze dira, hala nola, depresio-aldiak antidepresiboekin, loaren nahasteak hipnotikoekin, nahasmendu bipolarrak timoregulatzaileekin eta psikosiak antipsikotikoekin edo neuroleptikoekin.

## Historia

Kontuan hartu beharreko faktore gehiegi daude: efektuak, izaera, dosia, toxikotasuna... Lewin sailkapenak, 1924an, adibidez, bost psikotropiko-kategoria handi zehazten zituen ondorioen arabera (euforizatzaileak, haluzinogenoak, depresoreak, estimulatzaileak edo somniferoak). Hala ere, sailkapen horri zehaztapen batzuk falta zitzaizkion, batez ere Delay eta Deniker-en sailkapenari buruz, 1957an. Beste hainbat pertsona saiatu dira psikotropikoak arrisku-mailaren eta mendekotasun-arriskuaren arabera sailkatzen. Horixe da OMEk 1971an egindako sailkapenaren eta Roques 1998an egindako txostenaren kasua.

## Erreferentziak

* ↑ «Droga psikotropikoen motak: erabilerak eta bigarren mailako efektuak - Psikologia - 2022» warbletoncouncil (Noiz kontsultatua: 2022-10-13).

## Ikus, gainera

* Droga psikoaktibo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12830468
# Pseudeboda

Pseudeboda Tortricidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Pseudeboda africana da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Pseudeboda africana | | daturik gabe |
| Pseudeboda gambiae | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7254309
* Espezieak: Pseudeboda
# Pseudebulea

Pseudebulea Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Pseudebulea fentoni da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Pseudebulea fentoni | daturik gabe |
| Pseudebulea hainanensis | daturik gabe |
| Pseudebulea kuatunensis | daturik gabe |
| Pseudebulea lungtanensis | daturik gabe |
| Pseudebulea polychaeta | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7254311
* Multimedia: Pseudebulea / Q7254311
* Espezieak: Pseudebulea
# Protoparachronistis

Protoparachronistis Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Protoparachronistis initialis da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Protoparachronistis concolor | daturik gabe |
| Protoparachronistis discedens | daturik gabe |
| Protoparachronistis initialis | daturik gabe |
| Protoparachronistis policapitis | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7252082
# Protoplasto

Protoplastoa, biologian, bere zelula horma galdu duen zelulari deritzo. Hainbat prozedura fisiko-kimikoren bidez bakterio bati, landare-zelula bati edo onddo-zelula bati bere zelula horma kendu ahal izaten zaio, protoplasto bat sortuz.
Protoplastoak ez dira berez agertzen, era naturalean ez baitira inoiz sortzen. Protoplastoen agerpena eragile fisiko-kimiko batzuen bidez (lisozima, zelulasa, hainbat antibiotiko...) gertatzen da. Bakterioen artean, hala ere, bada salbuespen azpimarragarri bat, Mycoplasma generoko bakterioena, hauek ez baitute era naturalean zelula hormarik.
Bi protoplasto mota daude:
* benetako protoplastoak, zelula horma osoa galdu dutenak
* esferoplastoak. Zelula hauek zelula hormaren hondarrak dituzte, ez baitute zelula horma osorik galdu
Zelula horma funtsezko egitura da bakterioentzat, bakterioa babesten duelako "shock" osmotikoaren aurrean. Hots, gogortasun handia ematen dio bakterioari. Sarritan bakterioak hipertonikoak dira haien ingurunearekiko (alegia, dauden inguruneetan solutuen kontzentrazioa txikiagoa da bakterio barnean dagoena baino): egoera horretan, eta zelula hormaren ezean, ura bakterioaren barnealdera sartu eta zelularen lisisa gertatzen da.
Animalia-zelulek, aldiz, ez dute zelula hormarik behar, haien ingurunea isotonikoa baita (ez dute arazo osmotikorik). Baina bakterio bezalako bizimodu askeko zelularentzat zelula horma derrigorrezkoa da, ingurune ez isotonikoetan irauteko.

## Beste ezaugarri batzuk

Aurrerago esandakoarengatik, protoplastoak bizirik mantentzeko ingurune isotoniko batean mantendu egin behar dira, zelula hormarik gabe erraz apurtzen baitira oreka osmotikoa aldatzen denean.
Protoplastoak sortzeko, zelula horma desegiten duten entzimak oso erabiliak dira. Gehien erabilitakoak hauek dira:
Bakterioengandik datozen protoplastoek ez dituzte fagoak atxikitzen. Bestalde, protoplasto hauek itxura ameboidea hartzen dute, pseudopodoen antzeko protuberantziekin, egitura babesle eta gogorra ez dutelako.
Haien erabilerari dagokionez, protoplastoak ingeniaritza genetikoaren teknikak aplikatzerakoan oso egokiak dira: zelula horma ez dutenez, bakterioen transformazioan aise sartzen da kanpoko DNA horiengan. Landareen genetikan protoplastoen fusioa erabiltzen da: teknika honen bitartez landare ezberdinetako protoplastoak elkartzen dira, ehun hibridoak sortzeko eta hobekuntza genetikoa lortzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1126500
* Multimedia: Protoplasts / Q1126500
# Protonoma

Protonoma Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Protonoma glomeratrix da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Protonoma glomeratrix | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7252074
# Protonyctia

Protonyctia Douglasiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Protonyctia originalis da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Protonyctia originalis | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18523246
* Espezieak: Protonyctia
# Pumpellyita-(Fe2+)

Pumpellyita-(Fe^{2+}) silikato motako minerala da eta pumpellyita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Pumpellyita-(Fe^{2+}) silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca2Fe^{2+}Al2(Si2O7)(SiO4)(OH)2 * H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Pumpellyite-(Fe^{2+}): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Pumarín (Oviedo)

Pumarín, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Oviedo hiriburuan dagoen auzo bat da. 2013ko erroldaren arabera 16.700 biztanle zituen.
* Datuak: Q6092790
* Multimedia: Pumarín, Oviedo / Q6092790
# Pumi etnia

Pumi etnia (txineraz: 普米族; pinyineraz: Pǔmǐzú), Txinako Herri Errepublikan bizi diren 56 talde etnikoetako bat da.
Azken erroldaren arabera, Pumi etniako 33.600 pertsona bizi ziren Txinan, batez ere, Txina hegoaldeko Yunnan probintzian.
Sichuanen bizi diren Muli etniako kideekin erlazionaturik daude.

## Ikus, gainera

* Txinako etniak

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Pumien argazkiak.
* Datuak: Q877377
* Multimedia: Pumi people / Q877377
# Pump Back (Oklahoma)

Pump Back Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Mayes konderrian dago, Oklahoma estatuan. 160 biztanle ditu, 2,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Mayes konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3313544
# Pump Up the Volume (filma)

Pump Up the Volume (euskaraz Igo Ezazu Bolumena) 1990eko Allan Moyle kanadar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako drama-komedia film bat da. Christian Slater, Scott Paulin, Ellen Greene eta Samantha Mathis aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Mark (Christian Slater) bere familiarekin batera Arizonako udalerri batera bizitzera lekualdatu den newyorkar gazte bakarti eta barnerakoi bat da. Herriko institutuko arau zorrotzetara egokitzea lortzen ez duenez, inorrek jakin gabe gauero aireratzen den irratsaio pirata bat sortzea erabakiko du. Mikrofonoa eta hitza armatzat dituela, gazteak gauero-gauero irratsaioan gizartean gustukoak ez dituen gauzak kritikatu, matxinadarako deialdia zabaldu eta inguruko ikasle guztien artean eragina izaten hasiko da, bai inork ez daki "Hard Harry" edo "Happy Harry Hard-on" ezizenpean gauero mintzatzen den irrati esatari misteriotsuaren nortasuna zein den.

## Aktoreak

* Christian Slater: Mark Hunter
* Samantha Mathis: Nora Diniro
* Mimi Kennedy: Marla Hunter
* Scott Paulin: Brian Hunter
* Cheryl Pollak: Paige Woodward
* Annie Ross: Loretta Creswood
* Ahmet Zappa: Jaime
* Billy Morrissette: Mazz Mazzilli
* Seth Green: Joey
* Robert Schenkkan: David Deaver
* Ellen Greene: Jan Emerson
* Andy Romano: Murdock jauna
* Anthony Lucero: Malcolm Kaiser
* Lala Sloatman: Janie
* James Hampton: Arthur Watts

## Kanpo estekak

* Pump Up the Volume filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1587058
# Pumbedita

Pumbedita (baita ere Pumbeditha, Pumpedita, edo Pumbedisa; arameraz: פומבדיתא) Antzinako Babiloniako hiri historikoa izan zen, ospetsua bertan juduek egin zituzten Talmud inguruko ikasketez. Gaur egun bere lekuan Fallujako hiri irakiarra dago. XII. mendean Benjamin Tuterakoak bisitatu eta deskribatu zuen.

## Babiloniako Talmuda

Pumbeditan Talmudaren edizio berezia prestatu zen. Babiloniako Talmuda Rab Ashi (352-427) maisuak eta Surako Akademiako rabbiek prestatua eta Rabbina II.ak (499an hila) Babiloniako Talmuda bildu eta osatu zuten. Ekialdeko arameraz idatzi zuten Babiloniako Talmud hori, eta judu-erlijioaren bigarren liburu nagusi bihurtu zen, Bibliaren ondoren, hurrengo mendeetatik aurrera. Akademia Judah ben Ezekielek sortu zuen.

## Ikus, gainera

* Falluja

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Liburutegi Judu Birtuala.
* Datuak: Q2067193
# Pumpellyita-(Al)

Pumpellyita-(Al) silikato motako minerala da eta pumpellyita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Pumpellyita-(Al) silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca2Al3(Si2O7)(SiO4)(OH,O)2 * H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Pumpellyite-(Al): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Pumenengo

Pumenengo Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 1.696 biztanle ditu, 10,12 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Pumenengok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fontanella Torre Pallavicina Calcio Roccafranca Rudiano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q101484
* Multimedia: Pumenengo / Q101484
# Pumori

Pumori edo Pumo Ri. nepaleraz पुमोरि, Nepal eta Tibet arteko mugan dagoen mendi bat da, Himalaia mendikatean. eta Everest menditik 8 kilometro eskasetara. 7.161 metroko garaiera du.
1962an germaniar-suitzar espedizioko Ernst Forrer, Ueli Hürlimann eta Gerhard Lenser alpinistek lehenbizikoz igo zuten.
Bestela, 2001eko urriaren 17an Beñat Arrue eta Iñaki Aiertza gipuzkoarrak eta Cesar Nieto, Javier Arkauz eta Aritz Artieda nafarrak bertan hil ziren, 6.300 metro aldera izotz-jausi baten ondorioz. Benantxio Irureta, Xabier Osinalde, Xabier Ostolaza, Jon Odriozola eta Jexux Mari Errazuk espedizioa osatzen zuten eta onik atera ziren.

## Pumori mendiaren alaba

2019ko urtarrilean Iban Gonzalezek "Pumori mendiaren alaba" izenburuko dokumentala estreinatu zuen, Baleuko ekoiztetxearen bidez, Alex Txikonen kolaborazioarekin eta EITBk diruz lagunduta.
Lehen aipatutako 2001eko istripua gertatu eta hurrengo urtera, Arantxa Gurrutxaga eta Peio Arrue, Beñaten gurasoak, Nepalera joan ziren helburu bikoitzarekin: dolua landu eta omenaldia egitea alde batetik, eta bestetik neska nepaldar bat (Suku Maya) topatzea, euren semearen ondoan agertzen zena argazki batean, Beñatek atera zuen azkena eta ezbeharraren lekuan topatu zutena.
2019an Sukuri giltzurrun trasplantea egin zioten eta Euskal Herrian bizi da, Aizarnako herrian.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.noticiasdenavarra.com/actualidad/sociedad/2019/01/25/suku-ultimo-regalo-benat/803613.html

## Ikus, gainera

* Dokumentalak Euskal Herrian
* Euskal Herriko alpinismoaren historia

## Kanpo estekak

* "Azaroaren 3an agurtuko dituzte Beñat Arrue eta Iñaki Aiertza" (Uztarri, 2001).
* Datuak: Q1137644
* Multimedia: Pumori / Q1137644
# Pseudemys

Pseudemys Emydidae familiako narrasti genero bat da. Ameriketako Estatu Batuetan eta Mexikon bizi dira.

## Espezieak

* Pseudemys alabamensis Baur, 1893
* Pseudemys concinna (LeConte, 1830)
* Pseudemys gorzugi Ward, 1984
* Pseudemys nelsoni Carr, 1938
* Pseudemys peninsularis Carr, 1938
* Pseudemys rubriventris (LeConte, 1830)
* Pseudemys texana Baur, 1893

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1281025
* Multimedia: Pseudemys / Q1281025
* Espezieak: Pseudemys
# Pseudemoia

Pseudemoia Scincidae familia barruan sailkatutako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak

* Pseudemoia baudini (Greer, 1982)
* Pseudemoia cryodroma Hutchinson & Donnellan, 1992
* Pseudemoia entrecasteauxii (Duméril & Bibron, 1839)
* Pseudemoia pagenstecheri (Lindholm, 1901)
* Pseudemoia rawlinsoni (Hutchinson & Donnellan, 1988)
* Pseudemoia spenceri (Lucas & Frost, 1894)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3061261
* Multimedia: Pseudemoia / Q3061261
* Espezieak: Pseudemoia
# Puntal

Itsasontzi baten puntala haren gilatik bizkarrera dagoen distantzia da.
Ontziak flotean egoteko duen marjenari frankobordo esaten zaio; zingoa, berriz, urpean geratzen den tartea da. Horien balioa, beraz, kargaren arabera aldatzen da, baina puntalaren balioa aldagaitza da.

## Erreferentziak

* ↑ «Elkanoren ontzia piezaz pieza» El Correo 2019-01-19 (Noiz kontsultatua: 2019-01-28).
* ↑ (Gaztelaniaz) «PARTES DEL BARCO, ESLORA, MANGA, CALADO PUNTAL, FRANCOBORDO, ASIENTO» SailandTrip 2014-01-14 (Noiz kontsultatua: 2019-01-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17176877
# Puntiaga

Puntiaga Eskoriatzan dagoen mendixka edo muino bat da, 588 metroko garaiera duena. Bertara, Mendiola eskoriatzar elizatetik abiatuta heltzen da. Bertan, izen bereko tumulu bat dago. Goraxeago, berriz, Asuntzeta I eta Asuntzeta II izeneko tumuluak ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12266358
# Puntallana

Puntallana La Palma uhartean eta Santa Cruz Tenerifeko probintzian kokatzen den udalerri kanariarra da.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Puntallanako Udalaren webgunea
* Datuak: Q434173
* Multimedia: Puntallana / Q434173
# Puntarenas (hiria)

Puntarenas Costa Ricako hiria da, Puntarenas probintziako hiriburua. Nicoyako golkoan dago, Ozeano Barearen ertzean. 2011n 122.335 biztanle zituen.

## Geografia
### Klima

Datu klimatikoak (Puntarenas) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 33.5 | 34.4 | 34.0 | 34.6 | 33.1 | 32.2 | 32.2 | 32.2 | 31.9 | 31.6 | 31.8 | 32.0 | 32.8 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 27.6 | 28.3 | 28.5 | 29.2 | 28.6 | 27.9 | 27.7 | 27.7 | 27.5 | 27.4 | 27.3 | 27.1 | 27.9 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 21.7 | 22.2 | 22.9 | 23.7 | 24.1 | 23.6 | 23.2 | 23.1 | 23.1 | 23.2 | 22.8 | 22.1 | 23 |
| Euria (mm) | 5.5 | 4.1 | 4.9 | 30.3 | 204.1 | 217.3 | 175.7 | 223.1 | 296.1 | 279.1 | 132.0 | 27.7 | 1599.9 |
| Euri egunak (≥ ) | 1.8 | 1.9 | 2.9 | 7.8 | 19.1 | 21.0 | 18.0 | 21.8 | 24.3 | 24.5 | 14.7 | 5.7 | 163.5 |
| Eguzki orduak | 263.5 | 254.3 | 282.1 | 255.0 | 201.5 | 156.0 | 164.3 | 170.5 | 159.0 | 167.4 | 183.0 | 232.5 | 2489.1 |
| Iturria (1): World Meteorological Organization ||||||||||||||
| Iturria (2): Hong Kong Observatory ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Censo del 2011. Instituto Nacional de Estadística y Censo, inec.go.cr (Noiz kontsultatua: 2017-12-16).
* ↑ Climate Information for Puntarenas. World Meteorological Organization (Noiz kontsultatua: 2017-12-16).
* ↑ Climatological Information for Puntarenas, Costa Rica. Hong Kong Observatory (Noiz kontsultatua: 2017-12-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30687
* Multimedia: Puntarenas / Q30687
# Puntarenas probintzia

Puntarenas probintzia (gaztelaniaz: Provincia de Puntarenas) Costa Ricako probintzia bat da. 11.265,69 km²ko azalera du eta 2011ko erroldaren arabera 410.929 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa

Puntarenas probintzia 11 kantoitan eta 60 barrutitan banatuta dago:
* Buenos Aires (Buenos Aires)
* Corredores (Ciudad Neily)
* Coto Brus (San Vito)
* Esparza (Esparza)
* Garabito (Jacó)
* Golfito (Golfito)
* Montes de Oro (Miramar)
* Osa (Ciudad Cortés)
* Parrita (Parrita)
* Puntarenas (Puntarenas)
* Quepos (Quepos)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q502170
* Multimedia: Puntarenas Province / Q502170
# Puntapax (argipena)

Puntapax hitzak adiera nbait ditu:
* puntapax, diametro txikiko iltzea;
* Puntapax kalea, Usurbilen.
# Puntillismo

Puntillismoa, neoinpresionismoa eta dibisionismoa ere deitua, XIX. mendearen bukaeran eta XX. mendearen hasieran kolorea modu berri batez erabiltzeko asmoz sortutako margolaritza joera izan zen. Ezaugarri nagusia puntu edo pintzelkada bananduen erabilera du, eta irudien antolamendua ikusleak egin behar du. Georges Seurat (1859-1891) eta Paul Signac (1863 - 1935) izan ziren maisu nagusiak. Margolaritza higikunde horrek gutxi iraun zuen, baina eragin handia izan zuen margolari batzuengan: Henri-Edmond Cross eta Lucie Cousturier frantsesengan, Henry Van de Velde eta Théo van Rysselberghe belgikarrengan, eta Darío Regoyos espainiarrarengan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/10/11 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q200034
* Multimedia: Pointillism / Q200034