OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Euskadi Directo

Euskadi Directo ETB 2 telebista katerako sortutako gaurkotasun-albisteak zituen magazina izan zen, Reyes Prados eta Miriam Duque aurkezleak zituena.
2010eko otsailaren 8an jarri zen abian eta astelehenetik igandero (hiru emanalditan), jaiak, sukalde kontuak, ohitura eta Euskadiko kronika beltzari erreparatu zioten, besteak beste.

## Erreferentziak

* ↑ EiTB. (2012/04/17). 'Euskadi Directo'k 1.000 saio egingo ditu. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5852372
# Euskadi Irratia

    Ez nahasi Eusko Irratia irrati-enpresarekin.
Euskadi Irratia euskaraz Euskal Herrirako igortzen duen irrati katea da eta EITB komunikazio talde publikoarena da. 1982ko azaroaren 23an igortzen hasi ziren.

## Historia

“Euskadi Irratia” izena behin baino gehiagotan erabili izan da. Eztabaidagarria da terminoa erabili izan den aldiek lotura duten haien artean edo ez.

#### Frankismo garaian

1937an, sortu berria zen Eusko Jaurlaritzak irrati igorgailu bat ezarri zuen Itziarren, Getari baserrian. Bilbo erori ondoren baina, irrati zerbitzu horrek igortzeari utzi zion.
10 urte beranduago, erbestean zen Jaurlaritzak irrati bat ezartzearen proiektua berrartu zuen. Era honetara, 1946ean Mugerretik (Lapurdi) ekin zitzaien irrati berri horren frogei, eta 1947ko otsailean emititu zen lehen programa ofiziala.
Irratiak erresistentzia izaera zuen, Hego Euskal Herrian frankisten gehiegikeriak salatzeko eta mezu abertzaleak zabaltzeko erabiltzen zen. 1954. urtean ordea, frankisten eskakizunei erantzunez, Frantziako gobernuak irratia itxi zuen.
Bigarren etapa hori ere, irratiaren itxierarekin amaitu zen, baina hirugarren saiakera bat ere izan zen.
Bederatzi urte igaro ondoren, 1965eko uztailaren 10ean ekin zioten emisioari berriro, orduan Caracasetik (Venezuela). Uhin ertainean emititzen zuen irrati horrek, Amerikatik Euskal Herrira iritsi ahal izateko. Erbestean egon arren, irrati klandestinoa zen, Venezuelako oihanean kokatu zituzten beharrezko azpiegiturak.
Zailtasun ugarirekin, baina 1977 arte lortu zuten emisioa mantentzea. Irratia osatzen zutenek erabaki zuten etapa horri bukaera ematea.

#### Irrati publikoa

Eusko Jaurlaritzaren irrati publikoa izango zenaren proiektua 1982. urteko udaberrian abiatu zen. Ramon Labaien zen garai hartan Eusko Jaurlaritzako Kultura sailburua, eta hark Joxe Mari Otermini eman zion irratia egituratzeko enkargua.
Oterminek Loiolako Herri Irratian ziharduen, eta Labaienen enkargua onartuta, hango esatari asko fitxatu zituen Irrati berrirako. Euskara izanik elementu garrantzitsuena, kazetariak ez ezik filologoak ere fitxatu zituen hastapen horietan. Alegia, euskaraz ondo jarduten zuten profesionalez inguratu zen hasiera haietan.
Hala, 1982ko azaroaren 23an ekin zitzaien lehen emisioei, Donostiako Andia kaleko egoitzatik.

## Esatariak

Irrati esatari ezagunen artean, Iñaki Guridi, Maider Segurola, Olaia Urtiaga, Arantxa Iturbe, Manu Etxezortu, Maite Artola, Joseina Etxeberria, Gorka Otaegi edo Txetxu Urbieta ditugu.

## Gaur egungo irratsaioak eta esatariak

* Faktoria: Iñaki Guridi eta Maider Segurola
* Baipasa: Olaia Urtiaga
* Amarauna: Gorka Otaegi
* Goizak gaur: Iñigo Alustiza
* Hiru Erregeen Mahaia: Txetxu Urbieta, Kepa Iribar, Haritz Gallastegi, Maitane Urbieta...
* Mezularia: OIhane Perez
* Norteko ferrokarrila: Guillermo Roa.
* Ekosfera: Guillermo Roa
* Kantu Kontari: Joseina Etxeberria
* Joseina EtxeberriaPortobello: Asier Leoz.
* Katedra: Kepa Iribar
* Beste 40 urtean: Manu Etxezortu

## Ikus, gainera

* Euskarazko irrati kateak

## Kanpo estekak

* Euskadi Irratiaren webgune ofiziala
* Euskadi Irratiaren programazioa
* Datuak: Q3060994
* Multimedia: Euskadi Irratia / Q3060994
# Euskadi Quidditch Elkartea

Euskadi Quidditch Elkartea :
| Logo ||
| Datu orokorrak ||
| Kirola | Quidditch |
| Eremua | Euskal Herria |
| Afiliazioa | IQA eta Quidditch Europe (2015) |
| Zuzendaritza-batzordea ||
| Lehendakaria | Yeray Espinosa |
| Lehendakariordea | Andoni Aranguren |
| Idazkaria | Borja Arbosa |
| Diruzaina | Aitziber Mindegia |
| Batzordekideak | Yaiza Hermoso |
| Txapelketak ||
| Liga | Euskal Quidditch Liga |
| Kopa | Euskal Quidditch Kopa |
| Beste txapelketak | Mangamore Quidditch Kopa Transpirineo Kopa Eskualdearteko Kopa |
| Taldeak ||
| Ofizialak | Bizkaia Boggarts Gasteiz Gamusins Golden Dragons |
| Ez ofizialak | Blue Gryffins Burgos |
| Selekzioa ||
| Lehenengo taldea | Euskal selekzioa |
| Entrenatzailea | Yeray Espinosa |
| Kapitaina | Blanca Brenes |
| Posturik onena | Txapeldunak 2018 |
Euskadi Quidditch Elkartea Euskal Herriko quidditch-aren gobernu organoa da. Kirolaren garapena, talde berrien laguntza, txapelketak eta selekzioa antolatzea du helburu. 2016ko urriaren 12an eratu zen.

## Txapelketak

Euskadi Quidditch Elkarteak txapelketa ofizial eta ez ofizialak antolatzen ditu.

### Ofizialak

* Euskal Quidditch Liga
* Euskal Quidditch Kopa

### Ez ofizialak

* Eskualdearteko Quidditch Kopa
* Mangamore Quidditch Kopa
* Transpirineo Kopa

## Taldeak

Euskadi Quidditch Elkartean 3 talde ofizial eta talde ez ofizial bat daude. 3 Euskal Herrikoak dira eta beste bat Burgos-koa.

### Ofizialak

* Bizkaia Boggarts
* Gasteiz Gamusins
* Golden Dragons

### Ez ofizialak

* Blue Gryffins Burgos

## Euskal selekzioa

2018an Euskadi Quidditch Elkarteak Eskualdearteko Quidditch Kopa antolatu zuen, horrenbestez Euskal selekzioa lehenengo aldiz sortu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65216913
# Engenheiro Navarro

Engenheiro Navarro Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 6.354 biztanle ditu 608,306 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1756184
* Multimedia: Engenheiro Navarro / Q1756184
# Engenho Velho

Engenho Velho Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 1.296 biztanle ditu 71,191 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1786448
* Multimedia: Engenho Velho / Q1786448
# Engente

Engente Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 41 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Engente udalerrian erroldatutako biztanleak 45 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 23 etxebizitza zeuden, 18 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 23etxeak ziren. 18 etxebizitza nagusietatik 15 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek lau zituzten eta 12 etxek bost zituzten. 15 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Engente udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 4 |
| 8 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 4 |
| 4 | 50-54 | 8 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 4 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 32 ziren, horien artean 25 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 25 pertsona aktiboetatik 24 lanean zeuden (12 gizon eta 12 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra erauzte enpresa batena zen.
2000. urtean Engente udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1033644
* Multimedia: Engente / Q1033644
# Engerdal

Engerdal Norvegiako udalerria da. Hedmark konderrian kokatua dago. 2196.58 km² ditu eta 1.458 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Trysil Rendalen Tolga Municipality $^{(en)}$ Os Røros Älvdalen udalerria Härjedalen udalerria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q48909
* Multimedia: Engerdal / Q48909
# Enger

Enger Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Herford barrutia|Herford]] barrutian. 2014an 20.228 biztanle zituen 41,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53901
* Multimedia: Enger / Q53901
* Webgune ofiziala
# Engenheiro Paulo de Frontin

Engenheiro Paulo de Frontin Brasilgo udalerri bat da, Rio de Janeiroko estatuan kokatua. 12.242 biztanle ditu 150,185 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio de Janeiroko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1787607
* Multimedia: Engenheiro Paulo de Frontin / Q1787607
# Engenheiro Coelho

Engenheiro Coelho Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 18.611 biztanle ditu 109,941 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q952726
* Multimedia: Engenheiro Coelho / Q952726
# Enges

Enges Suitzako udalerria da. Neuchâtel kantonamenduan dago, Neuchâtel kantonamendua barrutian. 2014an 272 biztanle zituen 9,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68546
* Multimedia: Enges / Q68546
# Estomatitis

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Estomatitisa ahoko mintzaren hantura da. Zenbait estomatitis mota daude. Mota arinenean hantura aho barailetan, ahoaren barrualdeko alboetan eta mihiaren puntan izaten da. Beste arrazoien artean, mikrobioek eraginda sortzen da, eta baita digestio aparatuaren gorabeheren ondorioz ere. Ahoaren mintza gorritzea, odol galtzeak (batez ere barailetan) eta ahoko usain txarra dira gaixotasun horren ezaugarriak. Antiseptikoak eta penizilina dira sendagaiak.
* Estomatitis ultzeraduna. Estomatitis mota larria da. Aho mintza gorritzeaz gainera, ultzerak ere sortzen dira. Zenbait mikrobioren ondorioz azaltzen da. Eritasun batzuek (eskorbutoa, diabetesa, leuzemia…) estomatitisari bide ematen diote. Ez bada berehala sendatzen kalte handiagoak sor ditzake.
* Estomatitis aftaduna. Eritasun arina da. Ahoan ateratzen diren zuriuneak (aftak) ditu ezaugarri.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017-01-31 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q911386
* Multimedia: Stomatitis / Q911386
# Estomatologia

Estomatologia aparatu estomatognatikoko gaixotasunen diagnostikoan, prebentzioan eta tratamenduan aritzen den espezialitate medikoa da. Horren barruan sartzen dira hortzak, periodontoa, goiko eta beheko masailezurrak, loki barailetako giltzaduraa eta ahoko mukosaren lesioak.
Medikuntzan ahoak duen garrantzia lehen medikuntza-idazki ezagunenetatik ezagutzen dugu. Adibidez, Hipokratesek, Galenok eta beste batzuek "osasunaren barometrotzat" hartu zuten mihia, eta mihiaren diagnostiko eta pronostikoaren garrantzia azpimarratu zuten. Hala ere, nahiko espezializate berria da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2000] eta [EHUko Izendegia (Euskara Institutua)] [2003]
* ↑ (Ingelesez) Odd Tongues: The Prevalence of Lingual Disease. in: The Maxillofacial Center for Diagnostics & Research..
* ↑ (Ingelesez) John, Pramod. (2014). Textbook of oral medicine. (3. argitaraldia) JP Medical Ltd ISBN 9789350908501..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3673891
* Multimedia: Oral medicine / Q3673891
# Eston

Eston, Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Iparraldeko Yorkshire konderrian.
2021ean 29.635 biztanle zituen.
* Datuak: Q1910635
* Multimedia: Eston / Q1910635
# Estoma

    Artikulu hau botanikari buruzkoa da; medikuntzako kontzeptua gaitzat duena beste hau da: «Estoma (medikuntza)»
Botanikan, estoma gasen trukea erregulatzen duen landare-egitura bat da. Estomak zurtoin berdeetan eta hostoetan daude, eta haien bitartez landareak gasak (oxigenoa, CO$_2$, ur lurruna) trukatzen ditu bere inguruko atmosferarekin. Landarearen epidermisean dauden benetako poroak dira.
Estoma bi zelula handiz osaturik dago, haien artean ostiolo izeneko irekigune edo poro handia egonik. Bi zelula horiek loturik daude muturretan, baina bananduta erdialdean, ostioloa sortuz.
Estomak garrantzi handikoak dira landarearen prozesu fisiologikoetan: fotosintesian, esaterako, karbono dioxidoa eta oxigenoa estometatik sartu eta ateratzen dira. Estometatik ere ateratzen da transpirazio prozesuan landareak kanporatzen duen ur lurruna.
Estomako zelulak txikitu edo handitu egiten dira, haien arteko poro edo ostioloa ireki edo itxi egiten delarik. Estomen irekieran edo itxieran faktore askok eragiten dute: argia, tenperatura, ura, karbono dioxidoa... Lehorte handia dagoenean, esaterako, uraren galerak ekiditeko estomak ixten dira, baina horrek gasen trukea ere oztopatzen du (fotosintesiaren kalterako).
Estomen itxura, kopurua eta kokapena oso aldakorrak dira, landare-espeziearen arabera. Landare gehienetan estoma gehiago daude hostoaren behealdean goialdean baino, horrela hautsak ezin baititu estomak estali.

## Ikus, gainera

* Landareen transpirazioa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q216635
* Multimedia: Stoma / Q216635
# Estollo

Estollo Errioxako udalerria da, 2005ean 128 biztanle zituena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1646938
* Multimedia: Estollo / Q1646938
# Estoloi

Estoloiedo herrestadar bat organismoen arteko lotura-organo horizontala da, landareen kasuan lurpeko edo lurgaineko zurtoin itxura duena eta ugalketa asexualean parte hartzen duena. Estoloiak ez du hostorik izaten, baina nodo bakoitzetik (begietatik) landare berri bat gara dezake, batez ere lurrarekin kontaktuan badago.
Animalia kolonial espezie batzuetan, adibidez Stolonica socialis aszidiatan, estoloiak ugalketa asexuala ere ahalbidetzen du.

## Motak

Estoloiak bi motakoak izan daitezke: airetikoak (lurgainekoak) edo lurpekoak.

### Airetiko estoloiak

Ohiko landare estoloniferoa (estoloiak garatzen dituena) marrubia da. Barneko landareen artean zinta-belarra da ohikoena.
Beste landare batzuk ere garatzen dituzte estoloiak, hala nola basa-marrubia (Fragaria vesca), sagu-belarra (Hieracium pilosella), Saxifraga stolonifera eta pilea nanoa (Pilea pumila).

### Lurpeko estoloiak

Estoloi batzuk lurpekoak izan daitezke Espezie batzuetan, hala nola harenondokoa (Ammophila arenaria), dunak finkatzeko erabiltzen den graminea espezie bat.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2010]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q633912
* Multimedia: Stolons / Q633912
# Estomodeo

Estomodeoa, giza enbrioian, ahoa sortuko duen aurreko hestean dagoen ektodermoaren barnesartze bat da, enbrioi somitikoaren aho primitiboa eratuz. Ahoa bera eta sudurra hartzen ditu, garai horretan, bien artean ez baitago banaketarik. Beranduago, bi barrunbe hauek ahosabaiaren bidez banatuak geratzen dira.
Estomodeoa, buruarekiko, prozesu fronto nasalaren bidez mugatua geratzen da, atzealdean, baraila prozesuaren bidez, eta, alboetan, prozesu maxilarren bidez. Faringetik, mintz ahofaringearra deritzon ektodermoz eta endodermoz osatutako mintz baten bidez banatua dago, mintz hau, umetoki barneko bizitzako 24. egunean desagertzen delarik, ez baitu mesodermorik.
Enbrioi somitikoak, garapenaren gara goiztiar batean amankomuneko ezaugarri ugari dituzten ornodun espezie ezberdinetako enbrioiak dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1569526
# Estoma (medikuntza)

Medikuntzan, estoma gorputzeko barrunbe batera kanpotik heltzeko edonolako zuloa da, naturala (ureterra, adibidez), nahiz artifiziala. Estoma artifizialak ostomia izeneko ebakuntzaz egiten dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q911690
* Multimedia: Ostomies / Q911690
# Fence (Wisconsin)

Fence Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Florence konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 183 biztanle ditu, 90 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Florence konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1885249
# Fendeille

Fendeille ( frantsesez eta ofizialki: Fendeille) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aude departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1149492
* Multimedia: Fendeille / Q1149492
# Fender Musical Instruments Corporation

Fender Musical Instruments Corporation (normalean Fender soilik deitua) gitarra eta baxu elektrikoak fabrikatzen dituen estatubatuar enpresa da. Leo Fenderrek 1946an sortua, bere gitarra trinkoei esker ospetsua da oso.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q175391
* Multimedia: Fender / Q175391
# Fender Stratocaster

Fender Stratocaster, 1954an Leo Fender, Bill Carson, George Fullerton eta Freddie Tavaresek sortutako gitarra elektriko modelo bat da. Orduz geroztik Fender Musical Instruments Corporation enpresak ekoizten du.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q208173
* Multimedia: Fender Stratocaster / Q208173
# Fencooperita

Fencooperita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Fencooperita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ba6Fe^{3+}3Si8O23(CO3)2Cl3 * H2O}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 - 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Fencooperite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Fender Telecaster

Fender Telecaster, 1950ean Fender Musical Instruments Corporation enpresak sortutako gitarra elektriko modelo bat da. Bere diseinuaren sinpletasunagatik eta bere single coil edo bi bobinatu sinpleko pastillagatatik lortzen duen soinuagatik bereizten da. Bere soinua gitarra erritmikorako bereziki egokia dela uste dute, soft rockean, 60ko hamarkadako rockean edo punkean ere erabiltzen den arren, math rock eta new wavean ere oso erabilia, baina batez ere country musikarako gitarra elektriko nagusia da.

## Erreferentziak

* ↑ El mundo de las guitarras. Christian Seguret. Ultramar, Barcelona, 1999, ISBN 84-7386-968-0

## Kanpo estekak

* Datuak: Q623103
* Multimedia: Fender Telecaster / Q623103
# Fenaksita

Fenaksita silikato motako minerala da eta litidionite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Fenaksita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(K,Na)4(Fe,Mn)2(Si4O10)2(OH,F)}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Fenaksite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3742405
# Fenantreno

Fenantrenoa C$_{14}$H$_{10}$ formulako hiru zikloko hidrokarburo aromatikoa da, harrikatzaren mundrunean dagoena. Kristal kolorge kartzinogenikoak eratzen ditu. Lehergaietan eta tinduen eta botiken sintesian erabiltzen da.

## Ezaugarriak

Fenantrenoa apenas disolbatzen da uretan, baina polatitate txikiko ia disolbatzaile organiko guztietan disolbagarria da hala nola, toluenotan, karbono tetraklorurotan, kloroformotan, bentzenotan, azido azetikoetan eta eterretan.
Fenantrenoak bost erresonantzia-forma dauzka.
Fenantrenoa sintetizatzeko Bardhan–Sengupta prozesua baliatzen da. Ordezkapen aromatiko elektroizale baten bidez gertatzen da prozesua. Bi eraztunak aromatiko bihurtzeko deshidrogenazio-prozesuan zein den selenioaren papera ez dago oso argi.

## Erreferentziak

* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-02-20).
* ↑ (Ingelesez) «Bardhan Sengupta Synthesis» Comprehensive Organic Name Reactions and Reagents (American Cancer Society): 215–219. 2010 doi:10.1002/9780470638859.conrr049. ISBN 978-0-470-63885-9. (Noiz kontsultatua: 2021-02-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q422037
* Multimedia: Phenanthrene / Q422037
# Fence Houses

Fence Houses, Ingalaterrako ipar-ekialdean dagoen udalerri bat da, Tyne eta Wear konderrian.
2011n 6.649 biztanle zituen.
* Datuak: Q5442992
* Multimedia: Fence Houses / Q5442992
# Fences (filma)

Fences (euskaraz Esparruak) 2016ko Denzel Washington estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle eta aktoreak zuzendu, ekoitzi eta antzeztutako drama film bat da. 1983ko August Wilson antzerkigilearen Pulitzer saria irabazi zuen izenburu berdineko antzezlanean oinarritua dago. Denzel Washingtonez gain, Viola Davis, Stephen Henderson, Jovan Adepo, Russell Hornsby, Mykelti Williamson eta Saniyya Sidney aktoreek antzeztu zuten.
Oscar Sarietan Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Viola Davis) irabazi zuen, eta beste hiru izendapen jaso zituen: Film onenaren Oscar Saria, Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Denzel Washington), eta Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria (August Wilson).

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1950eko hamarkada, Pittsburgh. Troy Maxson (Denzel Washington) garaiko gizartearen aurreritzi arrazialen aurka borrokatu eta aldi berean bere familia aurrera ateratzen saiatzen ari den afroamerikar aita bat da, horretarako berak eta bere senideek beren bizitzetan garrantzitsuak izango diren gertakari eta gorabehereak biziko dituzte.

## Aktoreak

* Denzel Washington: Troy Maxson
* Viola Davis: Rose Lee Maxson, Troyren emaztea
* Stephen Henderson: Jim Bono, Troyren laguna
* Jovan Adepo: Cory Maxson, Rose eta Troyren semea
* Russell Hornsby: Lyons Maxson, Troyk aurreko harreman batean izandako semea
* Mykelti Williamson: Gabriel Maxson, Troyren anaia
* Saniyya Sidney: Raynell Maxson, Troyren alaba eta bere maitale Albertaren alaba

## Kanpo estekak

* Fences filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q25136220
# Euerdorf

Euerdorf Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Bad Kissingen (barrutia)|Bad Kissingen]] barrutian. 2014an 1.491 biztanle zituen 16,34 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q504321
* Multimedia: Euerdorf / Q504321
# Eufaula (Alabama)

Eufaula Alabamako hiri bat da. Barbour konderrian kokatua dago. 2010ean 13.137 biztanle zituen, 85,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Barbour konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79648
* Multimedia: Eufaula, Alabama / Q79648
# Eufaula (Oklahoma)

Eufaula Oklahomako hiri bat da. McIntosh konderrian kokatua dago. 2010ean 2.813 biztanle zituen, 17,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* McIntosh konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1762858
* Multimedia: Eufaula, Oklahoma / Q1762858