OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Garajonayko parke nazionala

Garajonayko parke nazionala$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Roque de Agando mendia. ||
| Mota | Naturala |
| Irizpideak | vii, ix |
| Erreferentzia | 380 |
| Kokalekua | Espainia |
| Eskualdea$^2$ | Europa/Ipar Amerika |
| Koordenatuak | 28°7′34″N 17°14′14″W﻿ / ﻿28.12611°N 17.23722°W﻿ / 28.12611; -17.23722 |
| Izen ematea | 1986 (X. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Garajonayko parke nazionala (gaztelaniaz: parque nacional de Garajonay) Kanarietako mendebaldean, Gomera uhartearen erdigune eta iparraldean dagoen parke nazionala da. Uharte horren % 10 hartzen du, eta Santa Cruz Tenerifekoko probintziari dagokio.
1981ean egun duen hedaduraraino (3.948 hektarea) zabaldu zuten eremu babestua, eta 1986an UNESCOk gizateriaren ondare izendatu zuen: munduko eremu berezienetako bat da, existitzen den ereinotz- edo erramu-baso nagusia, bertan dagoelako. Ereinotz-basoak Tertziarioko basoak dira berez, eta mundu osoan Kuaternarioko glaziazioek ia denak suntsitu zituzten arren, hemengoa osorik gorde da, bakartasunari eta klimari esker, eta baita maldak handiegiak izateagatik ere, horrek gizakia kokatzea eta ondorioz basoa suntsitzea galarazi baitzuen.
Erliebea sumendizko goi-lautadez dago osaturik; sakan sakonez irekita dago, eta roque edo neck deritzen iltze bolkanikoak ditu, garai bateko tximinia bolkanikoak alegia. Orografiaren antolamendua dela-eta, alisioek ekarritako hodeiak bertan harrapaturik geratzen dira, eta horrek mikroklima epel eta hezea eragiten du, hau da, ereinotz baso subtropikalak behar dituen laino eta euriteak (% 75-90 hezetasun erlatiboa). Parkeko landarerik adierazgarrienak ereinotza, hagina, intsusa, ezkia, gurbitza eta txilarra dira besteak beste, eta baita zenbait landare endemiko ere. Faunari dagokionez, ia animalia bakarrak ornogabeak eta hegaztiak dira (usoa, gabiraia, belatza, hontza, zozoa, kanariar zapelatza eta erregetxoa). Parkearen ertzetan triku edo muskerren bat ere aurki daiteke.
Parkeari izena 1.487 metroko altuera duen Garajonay menditik datorkio. Gomerako printzesa "Gara" eta Tenerifeko printze "Jonay"-ren izenetatik eratorria da, kondairaren arabera bertan ezkutatu omen baitziren bi maitaleak. Azkenaldian gertaturiko suteek arriskuan jarri dute botanikaren altxortzat hartzen den baso hau.
* Roque Ojila
* Garajonayko parke nazionala
* Roque de La Zarcita

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q464942
* Multimedia: Parque nacional de Garajonay / Q464942
# Garaldea

Garaldea. Sobre el origen de los vascos y su relación con los guanches, Federico Krutwigek idatzitako saiakera liburua da. 1978 urtean kaleratu zen Txertoa argitaletxearekin. Bertan Europako mendebaldean sustrai etnokultural aurreindoeuropear bat deskribatzen du, zeinaren gaur egungo aztarna bizidun bakarra euskara litzatekeen.
Liburuan planteatzen duen ideia Dominik Wölfel arkeologo austriarrak kanariar uharteetan eginiko ikerketetan oinarritzen da. Guantxeen hainbat elementu linguistikok kointziditzen dute, Krutwigen esanetan, Europako mendebaldeko hizkuntzekin, baina ez Europa ekialdeko hizkuntza eslabiarrekin ezta Afrika iparraldeko berbereekin. Krutwigek guantxeak lotzen ditu Europako mendebaldean garaturiko megalitoen konplexu kulturalarekin.
Horrekin batera, arkeologian eta hizkuntzalaritzan erabiltzen diren teoriak aztertzeko bide bat aurkeztu zuen, teoria axiomatikoak eta teoria enpirikoak bereiztuz, orduan garatzen ari zen zibernetikaren zientzien arabera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57667130
# Garam masala

Garam masala (hindiz: गरम मसाला; punjaberaz: ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ; urduz: گرم مصالحہ‎‎; bengaleraz: গরম মসলা) espezia-nahasketa bat da, India, Bangladesh, Pakistan eta Nepalen oso erabilia. Bere osagaiak aldakorrak dira eskualde batetik bestera, baita familia batetik bestera, beraz ez da existitzen «jatorrizko errezetarik». Osagaien arabera, garam masala pixka bat pikantea izan daiteke. Osagaiak txigortzen dira, bere lurrin osoa aska dezaten, eta elkarrekin ehotzen dira.
Garam masala bakarrik edo beste gozagarri batzuekin erabil daiteke, adoboak, entsaladak, salteatuak, zopak eta postreetan, hala nola tartetan eta gailetetan usaina emateko.
Hindi hizkuntzan, masalak "espezia-nahastea" esan nahi du, eta garam hitzak "beroa", zeren eta, medikuntza ayurvedikoaren arabera, osagaiek gorputzeko tenperatura igotzea eragiten baitute.

## Osagaiak

Oro har, hauek sartzen dira:
* Kanela arrunta edo kassia-kanela
* Usain-iltzea
* Intxaur muskatua edo mazisa (intxaur muskatuaren estalkia)
* Piperbeltz beltza edo zuria
* Kardamomo berdearen haziak edo kardamomo beltzaren zorroak
Hauek ere sar daitezke:
* Mihilua
* Erramu-hostoa
* Kuminoa
* Martorri edo martorri haziak
* Txile hautsean
* Baratxuria
* Jengibrea
* Sesamoa
* Ziape-haziak,
* Kurkuma
* Azafraia
* Anis izartua
* Asafetida
* Cubeba
* Perla-likena

### Bertsioak

Ondorengo erabileraren arabera, garam-errezeta batzuek lehorrean ehotzen dituzte espeziak; beste batzuek, berriz, uretan edo ozpinetan, pasta egiteko. Khada masala garam masala bat da, eho gabea, hau da, gozagarriak zartaginean osorik gehitzen dira olioari zaporea gehitzeko, eta, ondoren, erretiratu egiten dira jakia olio aromatizatuan frijitzeko.
Maurizio uhartean eta Réunion uhartean massalé izeneko bertsioa dago, Indiako immigranteek (malbarek) ekarria. Aldaera asko dituen arren, ohiko osagaiak dira: kalupilea, kuminoa, martorria, fenogrekoa, intxaur muskatua, kanela, ziape-haziak, iltzea eta kurkuma. Batzuetan, tamarindoarekin ehotzen da pasta egiteko.

### Prestaketa

Garam-masala komertziala (ehota), ondo kontserbatu ez badira edo ontziak egokiak ez badira, aroma osoa gal dezakete, eta nahasteak balio guztia galduko du. Merkatuan ehota erosten dena, erraz hondatu daiteke, edo hain usaintsuak ez diren espezia merkeekin nahastu bada.
Horregatik, beti da gomendagarria ehotzea etxean, errota edo mortero baten laguntzarekin. Espezia osoak erosi, pixka bat txigortu eta hauts bihurtu. Toki fresko, lehor eta hermetikoan gorde behar da.
Espezia osoek ehotuek baino balio-bizitza luzeagoa dute, usaina luzaroago gordetzen baitute. Beraz, kantitate txikitan ehotzea komeni da.

## Erreferentziak

* 1 2 Bhide, M.. Garam Masala: A Taste Worth Acquiring. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14624
* Multimedia: Garam masala / Q14624
# Gimnastika 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoak eraztunak

Gizonezkoen eraztunak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Ariake Gimnastika Zentroan egin zen 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 2ra bitarte. 70 gimnastek hartu zuten parte, 35 nazionalitatekoak.

## Txapelketa

Gizonezkoen sailkapen fasean notarik onena izan zuten zortzi gimnastek parte hartu zuten finalean, herrialde bakoitzetik gehienez ere bi.

### Sailkapena

| Sailk. | Gimnasta | Zailtasuna | Exekuzioa | Guztira | Emaitza |
| 1 | Eleftherios Petrounias (GRE) | 6.3 | 9.033 | 15.333 | Q |
| 2 | Liu Yang (CHN) | 6.4 | 8.900 | 15.300 | Q |
| 3 | Samir Aït Saïd (FRA) | 6.3 | 8.766 | 15.066 | Q |
| 4 | İbrahim Çolak (TUR) | 6.2 | 8.733 | 14.933 | Q |
| 5 | Arthur Zanetti (BRA) | 6.2 | 8.700 | 14.900 | Q |
| 6 | Adem Asil (TUR) | 6.2 | 8.600 | 14.800 | Q |
| 7 | Denis Ablyazin (ROC) | 6.3 | 8.500 | 14.800 | Q |
| 8 | You Hao (CHN) | 6.5 | 8.300 | 14.800 | Q |
| 9 | Marco Lodadio (ITA) | 6.4 | 8.233 | 14.633 | R1 |
| 10 | Artur Dalaloyan (ROC) | 6.0 | 8.500 | 14.500 | R2 |
| 11 | Igor Radivilov (UKR) | 6.0 | 8.466 | 14.466 | R3 |

#### Erreserbak

Erreserban geratu ziren hiru gimnastak honakoak izan ziren:
* Marco Lodadio (ITA)
* Artur Dalaloyan (ROC)
* Igor Radivilov (UKR)

### Finala

| Sailk. | Gimnasta | Zailtasuna | Exekuzioa | Guztira |
| 01 ! | Liu Yang (CHN) | 6.5 | 9.000 | 15.500 |
| 02 ! | You Hao (CHN) | 6.6 | 8.700 | 15.300 |
| 03 ! | Eleftherios Petrounias (GRE) | 6.3 | 8.900 | 15.200 |
| 4 | Samir Aït Saïd (FRA) | 6.3 | 8.600 | 14.900 |
| 5 | İbrahim Çolak (TUR) | 6.2 | 8.666 | 14.866 |
| 6 | Denis Ablyazin (ROC) | 6.3 | 8.533 | 14.833 |
| 7 | Adem Asil (TUR) | 6.2 | 8.400 | 14.600 |
| 8 | Arthur Zanetti (BRA) | 6.5 | 7.633 | 14.133 |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Artistic gymnastics - Olympic Schedule & Results | Tokyo 2020» .. (Noiz kontsultatua: 2021-08-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65242411
# Gimnastika 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoak barra finkoa

Gizonezkoen barra finkoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Ariake Gimnastika Zentroan egin zen 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 3ra bitarte. 70 gimnastek hartu zuten parte, 35 nazionalitatekoak.
Japoniako Daiki Hashimotok irabazi zuen, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako bigarren domina eta bere hirugarren domina olinpikoa. Tin Srbić kroaziarrak zilarra irabazi zuen, bere lehen domina. ROCeko Nikita Nagornyyk irabazi zuen brontzea, bere bigarrena Jokoetan eta laugarrena osotara. 2016ko dominadunik ez zen izan txapelketan, denak erretiratuta baitzeuden.

## Txapelketa

Gizonezkoen sailkapen fasean notarik onena izan zuten zortzi gimnastek parte hartu zuten finalean, herrialde bakoitzetik gehienez ere bi.

### Sailkapena

| Sailk. | Gimnasta | Zailtasuna | Exekuzioa | Guztira | Emaitza |
| 1 | Daiki Hashimoto (JPN) | 6.5 | 8.533 | 15.033 | Q |
| 2 | Milad Karimi (KAZ) | 6.4 | 8.366 | 14.766 | Q |
| 3 | Tin Srbić (CRO) | 6.2 | 8.433 | 14.633 | Q |
| 4 | Brody Malone (USA) | 6.5 | 8.033 | 14.533 | Q |
| 5 | Nikita Nagornyy (ROC) | 6.0 | 8.466 | 14.466 | Q |
| 6 | Takeru Kitazono (JPN) | 5.9 | 8.533 | 14.433 | Q |
| 7 | Tyson Bull (AUS) | 6.3 | 8.133 | 14.433 | Q |
| 8 | Bart Deurloo (NED) | 6.5 | 7.900 | 14.400 | Q |
| 9 | Marios Georgiou (CYP) | 6.1 | 8.233 | 14.333 | R1 |
| 10 | Xiao Ruoteng (CHN) | 6.0 | 8.266 | 14.266 | R2 |
| 11 | Lin Chaopan (CHN) | 6.3 | 7.900 | 14.200 | R3 |

#### Erreserbak

Erreserban geratu ziren hiru gimnastak honakoak izan ziren:
* Marios Georgiou (CYP)
* Xiao Ruoteng (CHN)
* Lin Chaopan (CHN)

### Finala

| Sailk. | Gimnasta | Zailtasuna | Exekuzioa | Guztira |
| 01 ! | Daiki Hashimoto (JPN) | 6.5 | 8.566 | 15.066 |
| 02 ! | Tin Srbić (CRO) | 6.5 | 8.400 | 14.900 |
| 03 ! | Nikita Nagornyy (ROC) | 6.0 | 8.533 | 14.533 |
| 4 | Brody Malone (USA) | 6.5 | 7.700 | 14.200 |
| 5 | Tyson Bull (AUS) | 5.8 | 6.666 | 12.466 |
| 6 | Takeru Kitazono (JPN) | 6.1 | 6.233 | 12.333 |
| 7 | Bart Deurloo (NED) | 5.6 | 6.666 | 12.266 |
| 8 | Milad Karimi (KAZ) | 5.0 | 6.266 | 11.266 |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Artistic gimnastaics - Olympic Schedule & Results | Tokyo 2020» .. (Noiz kontsultatua: 2021-08-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65242405
# Gimnastika 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoak barra paraleloak

Gizonezkoen barra paraleloak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Ariake Gimnastika Zentroan egin zen 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 3ra bitarte. 70 gimnastek hartu zuten parte, 35 nazionalitatekoak.
Zou Jingyuan txinatarrak irabazi zuen urrezko domina, lehenengoa bere ibilbidean. Lukas Dauser alemniarrak zilarra irabazi zuen eta Ferhat Arıcan turkiarrak brontzea. Turkiaren lehen domina izan zen gimnastika artistikoan, historian. Oleg Verniaiev, aurreko dominadunak, ez zuen parte hartu dopingaren ondorioz debekatua baitzuen.

## Txapelketa

Gizonezkoen sailkapen fasean notarik onena izan zuten zortzi gimnastek parte hartu zuten finalean, herrialde bakoitzetik gehienez ere bi.

### Sailkapena

| Sailk. | Gimnasta | Zailtasuna | Exekuzioa | Guztira | Emaitza |
| 1 | Zou Jingyuan (CHN) | 6.8 | 9.366 | 16.166 | Q |
| 2 | Lukas Dauser (GER) | 6.7 | 9.033 | 15.733 | Q |
| 3 | You Hao (CHN) | 6.8 | 8.866 | 15.666 | Q |
| 4 | Ferhat Arıcan (TUR) | 7.0 | 8.566 | 15.566 | Q |
| 5 | Sam Mikulak (USA) | 6.4 | 9.033 | 15.433 | Q |
| 6 | Xiao Ruoteng (CHN) | 6.4 | 9.000 | 15.400 | – |
| 7 | Joe Fraser (GBR) | 6.6 | 8.800 | 15.400 | Q |
| 8 | Petro Pakhniuk (UKR) | 6.6 | 8.733 | 15.333 | Q |
| 9 | David Belyavskiy (ROC) | 6.6 | 8.725 | 15.325 | Q |
| 10 | Daiki Hashimoto (JPN) | 6.2 | 9.100 | 15.300 | R1 |
| 11 | Wataru Tanigawa (JPN) | 6.4 | 8.841 | 15.241 | R2 |
| 12 | Artur Dalaloyan (ROC) | 6.4 | 8.833 | 15.233 | R3 |

#### Erreserbak

Erreserban geratu ziren hiru gimnastak honakoak izan ziren:
* Daiki Hashimoto (JPN)
* Wataru Tanigawa (JPN)
* Artur Dalaloyan (ROC)

### Finala

| Sailk. | Gimnasta | Zailtasuna | Exekuzioa | Guztira |
| 01 ! | Zou Jingyuan (CHN) | 6.9 | 9.333 | 16.233 |
| 02 ! | Lukas Dauser (GER) | 6.7 | 9.000 | 15.700 |
| 03 ! | Ferhat Arıcan (TUR) | 7.0 | 8.633 | 15.633 |
| 4 | You Hao (CHN) | 6.9 | 8.566 | 15.466 |
| 5 | David Belyavskiy (ROC) | 6.6 | 8.600 | 15.200 |
| 6 | Sam Mikulak (USA) | 6.4 | 8.600 | 15.000 |
| 7 | Petro Pakhniuk (UKR) | 6.1 | 8.433 | 14.533 |
| 8 | Joe Fraser (GBR) | 6.1 | 8.400 | 14.500 |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Artistic gimnastaics - Olympic Schedule & Results | Tokyo 2020» .. (Noiz kontsultatua: 2021-08-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65242372
# Gimnastika 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoak zaldi arkuduna

Gizonezkoen zaldi arkuduna 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Ariake Gimnastika Zentroan egin zen 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 1era bitarte. 70 gimnastek hartu zuten parte, 35 nazionalitatekoak.
Max Whitlockek titulua defendatu zuen eta bere hirugarren urrea irabazi zuen, baita seigarren domina ere. Lee Chih-kai taiwandarrak zilarrezko domina irabazi zuen, historiako lehenengoa Taipe Txinatarrarentzat gimnastikan. Kazuma Kaya japoniarrak brontzea eskuratu zuen.

## Txapelketa

Gizonezkoen sailkapen fasean notarik onena izan zuten zortzi gimnastek parte hartu zuten finalean, herrialde bakoitzetik gehienez ere bi.

### Sailkapena

| Sailk. | Gimnasta | Zailtasuna | Exekuzioa | Guztira | Emaitza |
| 1 | Lee Chih-kai (TPE) | 6.4 | 8.866 | 15.266 | Q |
| 2 | Rhys McClenaghan (IRL) | 6.5 | 8.766 | 15.266 | Q |
| 2 | Kohei Kameyama (JPN) | 6.5 | 8.766 | 15.266 | Q |
| 4 | Alec Yoder (USA) | 6.4 | 8.800 | 15.200 | Q |
| 5 | Max Whitlock (GBR) | 6.8 | 8.100 | 14.900 | Q |
| 6 | Sun Wei (CHN) | 6.3 | 8.533 | 14.833 | Q |
| 7 | Kazuma Kaya (JPN) | 6.4 | 8.433 | 14.833 | Q |
| 8 | Daiki Hashimoto (JPN) | 6.5 | 8.266 | 14.766 | – |
| 9 | David Belyavskiy (ROC) | 6.4 | 8.333 | 14.733 | Q |
| 10 | Matvei Petrov (ALB) | 6.5 | 8.233 | 14.733 | R1 |
| 11 | Joe Fraser (GBR) | 6.3 | 8.366 | 14.666 | R2 |
| 12 | Zou Jingyuan (CHN) | 5.9 | 8.700 | 14.600 | R3 |

#### Erreserbak

Erreserban geratu ziren hiru gimnastak honakoak izan ziren:
* Matvei Petrov (ALB)
* Joe Fraser (GBR)
* Zou Jingyuan (CHN)

### Finala

| Sailk. | Gimnasta | Zailtasuna | Exekuzioa | Guztira |
| 01 ! | Max Whitlock (GBR) | 7.0 | 8.583 | 15.583 |
| 02 ! | Lee Chih-kai (TPE) | 6.7 | 8.700 | 15.400 |
| 03 ! | Kazuma Kaya (JPN) | 6.6 | 8.300 | 14.900 |
| 4 | David Belyavskiy (ROC) | 6.4 | 8.433 | 14.833 |
| 5 | Kohei Kameyama (JPN) | 6.8 | 7.800 | 14.600 |
| 6 | Alec Yoder (USA) | 6.4 | 8.166 | 14.566 |
| 7 | Rhys McClenaghan (IRL) | 6.4 | 6.700 | 13.100 |
| 8 | Sun Wei (CHN) | 6.3 | 6.766 | 13.066 |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Artistic gymnastics - Olympic Schedule & Results | Tokyo 2020» .. (Noiz kontsultatua: 2021-08-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65242400
* 1 2
# Gimnastika 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoak zorua

Gizonezkoen lurreko ariketa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Ariake Gimnastika Zentroan egin zen 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 1era bitarte. 70 gimnastek hartu zuten parte, 35 nazionalitatekoak.
Artem Dolgopyat israeldarrak irabazi zuen Rayderley Zapatarekin berdinketa lortu ostean, baina ariketa zailagoarekin. Bientzat lehen domina izan zen, eta israeldarraren domina gimnastika artistikoan Israelek lortutako lehen domina izan zen eta historiako bigarren domina. Xiao Ruoteng txinatarrak brontzea eskuratu zuen, bere hirugarren domina olinpikoa.

## Txapelketa

Gizonezkoen sailkapen fasean notarik onena izan zuten zortzi gimnastek parte hartu zuten finalean, herrialde bakoitzetik gehienez ere bi.

### Sailkapena

| Sailk. | Gimnasta | Zailtasuna | Exekuzioa | Kenketak | Guztira | Emaitza |
| 1 | Artem Dolgopyat (ISR) | 6.6 | 8.600 | | 15.200 | Q |
| 2 | Nikita Nagornyy (ROC) | 6.2 | 8.866 | | 15.066 | Q |
| 3 | Ryu Sung-hyun (KOR) | 6.9 | 8.166 | | 15.066 | Q |
| 4 | Rayderley Zapata (ESP) | 6.5 | 8.541 | | 15.041 | Q |
| 5 | Kim Han-sol (KOR) | 6.5 | 8.400 | | 14.900 | Q |
| 6 | Yul Moldauer (USA) | 5.8 | 9.066 | | 14.866 | Q |
| 7 | Xiao Ruoteng (CHN) | 6.2 | 8.666 | | 14.866 | Q |
| 8 | Milad Karimi (KAZ) | 6.4 | 8.366 | | 14.766 | Q |
| 9 | Shane Wiskus (USA) | 6.0 | 8.733 | | 14.733 | R1 |
| 10 | Daiki Hashimoto (JPN) | 6.2 | 8.600 | 0.100 | 14.700 | R2 |
| 11 | Takeru Kitazono (JPN) | 6.2 | 8.466 | | 14.666 | R3 |

#### Erreserbak

Erreserban geratu ziren hiru gimnastak honakoak izan ziren:
* Shane Wiskus (USA)
* Daiki Hashimoto (JPN)
* Takeru Kitazono (JPN)

### Finala

| Sailk. | Gimnasta | Zailtasuna | Exekuzioa | Kenketak | Guztira |
| 01 ! | Artem Dolgopyat (ISR) | 6.6 | 8.433 | 0.100 | 14.933 |
| 02 ! | Rayderley Zapata (ESP) | 6.5 | 8.433 | | 14.933 |
| 03 ! | Xiao Ruoteng (CHN) | 6.2 | 8.566 | | 14.766 |
| 4 | Ryu Sung-hyun (KOR) | 7.0 | 7.533 | 0.300 | 14.233 |
| 5 | Milad Karimi (KAZ) | 6.4 | 8.033 | 0.300 | 14.133 |
| 6 | Yul Moldauer (USA) | 5.4 | 8.133 | | 13.533 |
| 7 | Nikita Nagornyy (ROC) | 6.4 | 6.966 | 0.300 | 13.066 |
| 8 | Kim Han-sol (KOR) | 6.3 | 6.766 | | 13.066 |

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Artistic gymnastics - Olympic Schedule & Results | Tokyo 2020» .. (Noiz kontsultatua: 2021-08-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65242381
# Fusilatze

Fusilatzea edo fusilamendua, erruduna fusilari talde baten aurrean jarriz tiroz hiltzean datzan heriotz zigorra da. Traizioa, matxinada, gerra krimen, eta zigor militar eta politiko delituen ondorioz maiz ezartzen den heriotz zigorra da, batez ere gerra garaian, eta hainbat estatuetan baita bake garaian auzitegi militarren epaiaren ondoren.

## Fusilatu ospetsuak

* Estepan Urkiaga "Lauaxeta"
* Jose Ariztimuño "Aitzol"
* Juan Paredes "Txiki"
* Angel Otaegi
* Lluís Companys
* James Connolly
* Patrick Pearse
* Francesc Ferrer i Guàrdia
* Benito Mussolini
* Nicolae Ceauşescu eta familia
* Ugo Bassi
* Roman Malinovski

## Kanpo estekak

* Datuak: Q216169
# Fusio bidezko soldadura

Fusio bidezko soldadura, bi metal zati berotuz elkarrekin soldatzeko teknika da. Material ekarpenarekin edo gabe burutu daiteke. Difusio bidezko soldaduraren aurkakoa da.
Fusio bidezko soldaduraren barnean hainbat mota daude: TIG soldadura, MIG/MAG soldadura, plasma bidezko soldadura, puntu bidezko soldadura, elektroi izpi bidezko soldadura, laser izpi bidezko soldadura, soldadura aluminotermikoa eta abar.
Prozesua metalak beren fusio puntuaren azpitik berotzean datza, ekarpen metal batez soldatzean datza.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1585171
# Fusion for Energy

Fusion for Energy (F4E) Europar Batasuneko erakundea da, Europak ITERi (fusioa energia-iturri mugagabe eta bideragarri gisa garatzeko nazioarteko proiekturik handiena) egiten dion ekarpena kudeatzeko eratua. Erakundea 2007ko apirilean sortu zuten, hogeita hamabost urterako, Europar Batasuneko Kontseiluaren erabakiz, Europako Energia Atomikoaren Erkidegoa (Euratom) eratzeko Tratatuaren bidez.
F4Ek 400 langile ditu, eta egoitza Bartzelonan du, baina Cadarachen (Frantzia) eta Garchingen (Alemania) ere baditu bulegoak. Bere eginkizun nagusietako bat Europako industriarekin eta ikerketa-erakundeekin lankidetzan aritzea da, ITER proiekturako osagai teknologikoak garatzeko.
Europar Batasuna ITER proiektuaren egoitza da, eta haren zergadun nagusia, guztizkoaren % 45 ingururekin; beste kideek, berriz, % 9 inguru ematen dute bakoitzak.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) European Council. (2007-3-30). «COUNCIL DECISION of 27 March 2007 establishing the European Joint Undertaking for ITER and the Development of Fusion Energy and conferring advantages upon it» Official Journal of the European Union L98.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) F4Eren webgunea.
* Datuak: Q5510278
# Fusine

Fusine Italiako udalerri bat da. Sondrioko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 545 biztanle ditu, 37 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Fusinek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cedrasco Foppolo Postalesio Berbenno di Valtellina Colorina Forcola Tartano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q40766
* Multimedia: Fusine / Q40766
# Fusio (argipena)

Fusio terminoak esanahi zenbait izan ditzake:
* fisikan,
** fusio nuklearra, elementuen nukleoak batu eta elementu astunagoak sortzen duen prozesua.
** fusioa, substantzia bat egoera solidotik egoera likidora pasatzeko prozesua.
* ekonomian, fusioa, enpresak elkartu egiten direnean, enpresa berri bat sortuz eta zaharrak desagertaraziz.
# Fusobacterium

Fusobacterium generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, bazilo itxura dutenak. Bazilo hauek luzeak dira, eta haritsuak (harizpiak eratzen dituzte). Anaerobio hertsiak dira eta ez dute esporarik sortzen.
Ahoan eta hestean bizi ohi dira, ingurune anaerobioetan (esaterako, ahoko zirrikituetan, heste lodiaren oxigenorik gabeko tokietan...).
Fusobacterium-en ezaugarri biokimiko nagusiak honako hauek dira:
Fusobacterium necrophorum-ek Borrelia bakterioarekin elkartzen denean Vincent-en angina eragiten du, ahoko infekzio bat, hortzoiak jotzen dituena. Honetaz gain, bakterio horrek Lemierren gaitza ere sor dezake, zainen tronbosi larria, eztarriko infekzio baten ez-ohiko konplikazioa dena.
* Datuak: Q2720082
* Multimedia: Fusobacterium / Q2720082
* Espezieak: Fusobacterium
# Goizean goizik

Goizean goizik zubererazko erromantze bat da, ahozko tradiziotik datorkiguna.

## Hitzak

XIX mendean Atharratzen jaso ziren hitzak eta Aita Donostiak, Resurreccion Maria Azkuek eta Orixek argitaratu zituzten hainbat aldizkaritan; Euskalzale astekariko Sendoa I, 275 orrialdean (1897-08-26) eta Resurreccion Maria Azkuek Cancionero popular vasco bilduman, 406 zenbakian, argitaratu zen, bai eta beste hainbat aldizkaritan ere: Euskaldunak (110), Doinutegia III (1469), Obras Completas Donostia II (372), Cancionero Donostia (518)...
Hona hitzak:
| « | Goizian goizik jeiki nündüzün, espusa nintzan goizian; bai eta zetaz ere beztitü ekhia jelkhi zenian. Etxekandere zabal nündüzun egüerdi erdian, bai eta ere alargüntsa gazte ekia sarthü zenian. Musde Irigarai, ene jauna, altxa izadazüt büria, ala dolütü othe zaizü eneki espusatzia? Ez, ez etzitadazu dolütü zureki espusatzia, ez eta ere dolütüren bizi nizano lürrian. Nik banizün-maitetto bat mündü ororen isilik, mündü ororen isilik eta Jinko jaunari ageririk. Buket bat igorri ditadazü lili arraroz eginik, lili arraroz eginik eta erdia phozuatürik. Zazpi urthez etxeki düzüt, gizona hilik khanberan, egünaz lür hotzian eta gaiaz bi besuen artian. Zitru-urez ükhüzten nizün astian egün batian, astian egun batian eta ostirale goizian. | » |

## Abestia

Imanol Larzabalek eta Antton Valverdek grabatu zuten diska banatan, ezagunena Imanolena izanik.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal kantutegia - Eusko Ikaskuntza. (Noiz kontsultatua: 2018-02-02).
* ↑ Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa – Bertsozale. Goizian goizik jeiki ninduzun II - Doinutegia - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea. (Noiz kontsultatua: 2018-02-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) GOIZIAN GOIZIK JEIKI - Herrikoiak - LETRAS.COM. (Noiz kontsultatua: 2018-02-02).
* ↑ Anbune. (2015-07-07). Imanol 'Goizian goizik' (1995-02-13) (4'04). (Noiz kontsultatua: 2018-02-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61069651
# Goizeko euri artean

Goizeko euri artean Txomin Artola kantautorearen abesti bat da. 1977an argitaratu zen lehen aldiz Haizea taldearen aurreneko diskan. Txomin Londresen bizi zelarik izandako bizipenak ditu inspirazio iturri.

## Kanpo estekak

* Goizeko euri artean abestia entzungai
* Goizeko euri artean abestia entzungai
* Goizeko euri artean abestiaren hitzak irakurgai
* Datuak: Q12258625
# Goizane (pertsona-izena)

Goizane euskal emakume-izena da. Eguantza, Goizalde eta Goizargi dira izenaren euskal aldaerak. Gaztelerazko Aurora eta frantsesezko Auroreren baliokidea da.

## Goizane izena duten pertsona ezagunak

| Izen-abizenak | Jarduera | Jaiolekua | jaiotza data | heriotza data |
| Goizane Aizpurua | idazle | Deba | 1984 | |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20963047