# Ravenna

Ravenna (italieraz: Ravenna, raˈvɛnna edo raˈvenna ahoskatua; emilieraz: Ravêna) Italia iparraldeko herria da, Emilia-Romagna eskualdean kokatua, Adriatiko itsasotik gertu. Izen bereko probintziaren hiriburua ere bada.
Ravenna oso ospetsua da bertan aurkitzen diren bizantziar eta paleokristau jatorriko monumentuengatik, zeinek antzinako jatorria eta italiar garapenean izan zuen paper historikoa adierazten duten. Hiritik 36 kilometrora, lidi ravennati izeneko hondartza itzelak zabaltzen dira, eskualdeko kostaldearen berdean.
Hiri hontan, Dante Alighieri idazle ospetsua dago lurperatuta.

## Geografia eta biztanleria

Herria itsasoaren mailatik lau metrora dago. Herriaren hedadura, 652,83 kilometro karratukoa da, eta, 2.005. urtean eginiko azken erroldaren arabera, bere biztanleria, 149.084 biztanlekoa da.

### Herri mugakideak

* Alfonsine
* Argenta
* Bagnacavallo
* Bertinoro
* Cervia
* Cesena
* Comacchio
* Forlì
* Russi

## Historia

Hiri honen jatorria, V. mendearen inguruan dago. Erromatar garaian, garrantzi estrategiko handia izan zuen, mugatik gertu zegoenez. Portu bat eraiki zen Classe izeneko herrian, Ravennatik gertu.
V. mendean zehar, Mendebaldeko Erromatar Inperioko hiriburu izan zen, hasiera-hasieratik. Honorio enperadoreak, hara pasa zuen inperioko hiriburutza. Ondoren, Italiako erresuma germaniarraren hiriburu ere izan zen. Baita Konstantinoplatik bidalitako exarkaren hiriburu ere. Denbora pasa ahala, geroz eta garrantzi gehiago hartzen joan zen. Teodoriko eta Odoakroren erreinu erromatar-barbaroetan eta, ia laurogei urte geroago, baita Justiniano I.a bizantziar enperadorearekin ere.
752. urtean lombardiarren errege Astolfok inbaditu zuen Ravenna, baina Pepin Laburraren eskuetara igaro zen gero (756). 1297-1441 urteetan gibelinoen esku egon zen baina independentzia galdu zuen eta Veneziako hiriaren mende geratu zen 1449an. 1509an Romagnako hiriburu bilakatu zen eta 1797-1815 bitartean Frantziak okupatu zuen. 1860. urtean Italiako erresumaren barne zen.

## Ondasun nabarmenak

Ravennako Monumentu Kristau Goiztiarrak$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Teodorikoren hilobia ||
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | i, ii, iii, iv, v, vi |
| Erreferentzia | 788 |
| Kokalekua | Italia |
| Eskualdea$^2$ | Europa eta Ipar Amerika |
| Izen ematea | 1996 (XX. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Monumentu ugari gorde dira Ravennako hirian, Lehen eta Bigarren Mundu Gerretan asko eta asko hondatu baziren ere. Aipagarriak dira erromatarren garaiko anfiteatroa, harresiak, Claudioren Porta Aurea atea eta Trajanoren akueduktua, bizantziar garaiko Ursiana basilika (IV-V. m.), gerora katedral bihurtu zena (XVIII. mendean berritua), San Joan Ebanjelistaren eliza (424. urtean eraikia), Teodorikoren jauregia (VI. m.), Izpiritu Santuaren eliza, San Apolinarren basilika, Santa Maria in Porto Fuori eliza (1096), Santa Klara eliza (XIII. m.), XV. mendeko udaletxea, Santa Agata nagusia eliza (XVI. m.), eta Danteren hilobia.
Ortodoxoen bataiategia, Teodoriko errege ostrogodoak eraikia V. mende bukaeran, Gala Plazidiaren hilobia eta Teodorikoren hilobia ikustekoak dira.

## Herri eta hiri senidetuak

* Chichester, Erresuma Batua
* Dubrovnik, Kroazia, 1969
* Speyer, Alemania, 1989
* Chartres, Frantzia, 1957
* Tønsberg, Norvegia
* Szekszárd, Hungaria
* Laguna, Brasil

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 157. araua: Europako hiriak. .
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Ravennako Udalaren webgunea
* Datuak: Q13364
* Multimedia: Ravenna / Q13364