OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arnold Jung Lokomotivfabrik

Arnold Jung Lokomotivfabrik (Arnold Jung Lokomotivfabrika), Jung izenez ere ezaguna, Alemaniako tren -makinen fabrikatzailea izan zen, batez ere bide estuko lokomotora txikiak. Egoitza nagusia Kirchen-en, Renania-Palatinaton, Alemanian.

## Historia

Konpainia 1885eko otsailaren 13an sortu zuten Arnold Jung-ek eta Christian Staimer-ek Jung & Staimer OHG izenarekin. Urte bereko irailaren 3an lehen lokomotorra entregatu zen. 1913 inguruan Arnold Jung Lokomotivfabrik GmbH, Jungenthal izena hartu zuen konpainiak. 1976an lokomotor hauen fabrikazioa gelditu zen beste produktu batzuen alde, hala nola makineria, bagoiak, blindajeak, garabiak eta zubi-jaurtigailuak. Jungek 12.000 lokomotor baino gehiago eraiki zituen. 1950eko hamarkadan 2-6-2 motako 51 DB 23 lokomotora eraiki zituen, 1959an 23 105 zenbakia barne, Deutsche Bundesbahn-eko azken lurrunezko lokomotorra. Jungek beste erabilera batzuetarako galdarak ere egiten zituen, hala nola zapalgailuak. Hamarkada berean, Jung diesel lokomotorrak ere fabrikatzen ari zen.
Ekoizpena 1993ko irailaren 30ean amaitu zen eta fabrika itxi zuten, nahiz eta konpainia oraindik Jungenthal Systemtechnik GmbH bezala existitzen den.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q319035
* Multimedia: Arnold Jung Lokomotivfabrik / Q319035
# Arnold Ruge

Arnold Ruge (Bergen auf Rügen, 1802ko irailaren 13a - Brighton, 1880ko abenduaren 31a) alemaniar filosofo eta idazlea izan zen. Ludwig Ruge bere anaia zen.

## Biografia

Halle, Jena eta Heidelbergeko unibertsitateetan ikasia, 1925ean 14 urteko kartzela zigorra ezarri zioten ikasleen protestetan parte hartzeagatik. 1930ean, Hallen jarri zen bizitzen, eta filosofia irakatsi zuen, nahiz eta, bere jarduera politikoak zirela medio, laster postua kendu zioten. Ezker hegeliarrari eta Alemaniako Gazte Mugimenduari atxikia, Karl Marxen kolaboratzailea ere izan zen, eta elkarrekin argitaratu zuten Deutsch-Französische Jahrbücher aldizkaria. Baina laster bi pentsalariak urrundu ziren. Heinrich Bernhard Oppenheimekin batera Die Reform egunkaria plazaratu zuen itxiarazi izan arte. 1848-1849ko alemaniar iraultzan parte hartu zuen; honen porrota ondoren Ingalaterrara erbesteratu zen eta bertan hilko zen 1880an.

## Obra

* Schill und die Seinen. Trauerspiel. Stralsund 1830
* Neue Vorschule der Aesthetik 1837
* Hallische Jahrbücher für deutsche Wissenschaft und Kunst 1838-1840
* Deutsche Jahrbücher für Wissenschaft und Kunst 1841-1842
* Anekdota zur neuesten deutschen Philosophie und Publicistik 1843
* Deutsch-französiche Jahrbücher 1844
* Zwei Jahre in Paris 1846
* Aus früherer Zeit 1862-1867
* Aufruf zur Einheit. Berlin 1866
* Aus früherer Zeit. Autobiographie. Berlin 1863–67, 4 v.
* Bianca della Rocca. Historische Erzählung. Berlin 1869
* Acht Reden über Religion. Berlin 1875
* Briefwechsel und Tagebuchblätter aus den Jahren 1825–1880. Berlin 1885–86, 2 v.
* Geschichte unsrer Zeit seit den Freiheitskriegen. Leipzig 1881
* Juniusbriefe. Leipzig 1867
* Der Krieg. Berlin 1867

## Erreferentziak

* ↑ Biografías y Vidas: Arnold Ruge
* ↑ Löwith, Karl (2008). De Hegel a Nietzsche: La quiebra revolucionaria del pensamiento en el siglo XIX. Katz Editores. 100 or. ISBN 978-84-96859-16-6.
* ↑ https://en.wikisource.org/wiki/The_New_International_Encyclopædia/Ruge,_Arnold

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61558
* Multimedia: Arnold Ruge / Q61558
# Arnold Gehlen

Arnold Gehlen (Leipzig, 1904ko urtarrilaren 29a - Hanburgo, 1976ko urtarrilaren 30a) antropologo eta soziologo alemaniarra izan zen. Max Scheler filosofoaren eta soziologoaren eta Helmuth Plessner filosofoaren eta antropologoaren azken lanetan garatzen den antropologia filosofikoaren ordezkari nagusia da. Alderdi naziko kidea izan zen eta bere teoriek gaur egungo neokontserbadorismo alemaniarrean eragina izan dute.

## Bizitza

Gizakia "kultur izaki" bezala ikusten zuten metafisika tradizionalaren kategoriekin hautsiko zuen antropologia bat garatu zuen. Gehlenen lanek gai hauek hartzen dituzte aintzat: teknikaren nozioa, erakundeaketa gizarte industrializatuak gizakiarengan dituen ondorioen azterketa (berak psikosoziologikoak deitzen dituenak.
Beren lanek arrakasta esanguratsua izan zuten 1950-60 hamarkadetan eta eztabaidetarako hizpide izan dira, batez ere Frankfurteko eskolako ordezkariekin. Nahiz eta giza zientzietan Gehlenek egindako ekarpenenaren inguruko zalantzarik ez egon, Bigarren Mundu Gerran erregimen naziarekin izan zuen atxikimenduak hainbat tirabira sortu ditu.
Erakundeen inguruko bere teoriak eragin handian izan du Helmut Schesky, eta orainago, Niklas Luhmann bezalako soziologoengan, konplexutasunaren teoriaren baitan.

## Lanak

* Zur Theorie der Setzung und des setzungshaften Wissens bei Hans Driesch|Driesch. Leipzig 1927.
* Reflexion über Gewohnheit. E. Reinicke, Leipzig 1927.
* Wirklicher und Unwirklicher Geist. Univ.-Verl. v. Noske, Leipzig 1931
* Idealismus und Existentialphilosophie. Univ.-Verl. v. Noske, Leipzig 1933. Vortrag
* Theorie der Willensfreiheit Junker und Dünnhaupt, Berlin 1933
* Deutschtum und Christentum bei Fichte. Junker und Dünnhaupt, Berlin 1935
* Der Staat und die Philosophie. Meiner, Leipzig 1935. Antrittsvorlesung an der Universität Leipzig
* Der Mensch, seine Natur und seine Stellung in der Welt. Junker und Dünnhaupt, Berlin 1940.
* A. Gehlen, Helmut Schelsky (eds.) Soziologie. Eugen Diederichs, Düsseldorf 1955
* Urmensch und Spätkultur. Philosophische Ergebnisse und Aussagen. Athenäum, Bonn 1956
* Die Seele im technischen Zeitalter. Sozialpsychologische Probleme in den industriellen Gesellschaft. Rowohlt, rde, Reinbek 1957.
* Zeit-Bilder. Zur Soziologie und Ästhetik der modernen Malerei. Athenäum, Frankfurt am Main 1960
* Anthropologische Forschung, Rowohlt, rde, Nº 138, Reinbek 1961
* Studien zur Anthropologie und Soziologie. Luchterhand, Soziologische Texte 17, Neuwied 1963. Durchgesehene und veränderte Auflage 1971
* Theorie der Willensfreiheit und frühe philosophische Schriften. Luchterhand, Neuwied 1965
* Moral und Hypermoral. Eine pluralistische Ethik, Athenäum, Frankfurt am Main 1969
* Einblicke. Klostermann, Frankfurt 1975
* Lan guztiak. Arnold Gehlen Gesamtausgabe. I-X. Verlag Vittorio Klostermann, Frankfurt am Main 1978. 10 ale, horietatik 7 argitaratuak 2004a bitarte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61616
# Arnold Hauser

Arnold Hauser (Timişoara, 1892ko maiatzaren 8a - Budapest, 1978ko urtarrilaren 28a) hungariar arte-historialaria izan zen. Filosofia-ikasketak Budapesten egin zituen, eta Karl Mannheim, György Lukács eta beste zenbaitek osaturiko taldean sartu zen. 1921ean hasi zen, Berlinen, artearen jatorri soziala, haren obra osoaren gunea izango zena, aztertzen. 1924an, Vienara joan zen eta han, Max Dvořákekin batera, Vienako Eskola sortu zuen, ikerketa historiko-artistikoa helburu zuen talde ospetsua. Naziek Austria hartu zutenean, Ingalaterrara alde egin behar izan zuen, eta han ondu zuen bere ikerketa-lanaren zatirik handiena.
Bere obra nagusian, Literaturaren eta artearen historia soziala (1957), Hauserrek Mendebaldeko kulturetan garatu diren arte-estiloen jatorria aldaketa sozialen arabera aztertzen du. Haren lanetako batzuk: Artearen historiarako sarrera (1961), Manierismoa (1965), Artearen soziologia (1975).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q365852
# Alfredo Urdaci

Alfredo Urdaci Iriarte (Iruñea, Nafarroa, 1959ko abenduaren 22a) nafar kazetaria da, TVE eta 13 TV telebista-kateen albistegien zuzendaria izandakoa.
Nafarroako Unibertsitatean kazetaritza eta Madrilgo Complutense Unibertsitatean filosofia ikasi ondoren, Diario 16 hasi zen lanean. Handik RTVEra pasa zen, non Telediario aurkeztu eta 2000. urtean albistegien zuzendari izendatu zuten. Hainbat istilu politiko izan ondoren, 2004an TVE utzi zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Abizena horrela idaztea, euskal herritar horren aukera pertsonala da. Izan ere, Euskaltzaindiak, euskara baturako, Urdazi onartu du deitura horren grafiatzat. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ «Urdaci abandona la pantalla tras seis años en el 'Telediario'» El País 2004/04/21.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4723885
# Alfredo Vasconcelos

Alfredo Vasconcelos Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 6.709 biztanle ditu 130,815 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q614671
* Multimedia: Alfredo Vasconcelos / Q614671
# Alfredo Sáenz Abad

Alfredo Sáenz Abad (Areeta, 1942ko azaroaren 21a) bizkaitar enpresaburu eta bankaria da.

## Biografía

Deustuko Unibertsitateko Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatean ikasi ondoren bere ibilbide profesionala banketxeetan egin du. Banco Bilbao Vizcayan (1981 - 1993), Banca Catalanan (1993), Baneston (1994 - 2002) eta Banco Santanderren (2002-) lan egin du.
2009an Bartzelonako Entzutegi Probintzialak 1993an Banestoko presidentea zela salaketa faltsua egiteagatik 6 hilabeteko zigor-kartzela eta 9.000 euroko isunaz zigortu zuen. 2011n José Luis Rodríguez Zapateroren gobernuak alde bateko indultua eman zion.

## Erreferentziak

* ↑ «Alfredo Sáenz,condenado a seis meses de prisión por denuncia falsa cuando presidía Banesto» El Mundo 2009-12-28.
* ↑ «El Gobierno indulta a Sáenz, número dos de Santander» ABC 2011-11-26.
* Datuak: Q554691
* Multimedia: Alfredo Sáenz / Q554691
# Alfredo Álvarez Plágaro

Alfredo Álvarez Plágaro (Gasteiz, 1960), askotan Plágaro bakarrik, arabar margolaria da.

## Biografia

Arte Ederretan lizentziatua, egun Madrilen bizi eta lan egiten du. Bere lanak Europa osoko bildumetan daude.
Berak inoiz aitortu ez arren, Álvarez Rabo pseudonimoaren atzean dago.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Alfredo Álvarez Plágaro. .
* ↑ Cuadrado, Jesús. (2000). Atlas español de la cultura popular. De la historieta y su uso. I. A-I Madril: Ediciones Sinsentido, 43 or. ISBN 84-89384-24-X..

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)(Gaztelaniaz)
* Datuak: Q5668146
# Alfredopetrovita

Alfredopetrovita sulfato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Alfredopetrovita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Al2(Se4+O3)3*6H2O}}$. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Alfredopetrovite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21484493
* Multimedia: Alfredopetrovite / Q21484493
# Alfredo Tamayo

Alfredo Tamayo Aiestaran (Donostia, Gipuzkoa, 1924 – Azpeitia, Gipuzkoa, 2014ko urriaren 21a) euskal herritar jesuita, teologo eta irakasle bat izan zen.
Innsbruckeko Unibertsitatean teologia eta Madrilgo Complutense Unibertsitatean filosofia ikasketak burutu eta Deustuko Unibertsitateko Donostiako Campusan irakasle jardun zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Fallece el jesuita Alfredo Tamayo, un referente para las víctimas de ETA. 2014ko urriaren 21a. Diariovasco.com (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q21598659
# Alfredo Ugarte

Alfredo Ugarte (1903 - ? ) txiletar hesi-lasterkaria izan zen. 110 metroko hesi-lasterketan parte hartu zuen 1924ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1928ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17544350
* Multimedia: Alfredo Ugarte / Q17544350
# Alfredo Wagner

Alfredo Wagner Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. 10.481 biztanle ditu 732,768 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Santa Catarina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1754557
* Multimedia: Alfredo Wagner / Q1754557
# Alfredo de Sarachaga

Alfredo de Sarachaga Industria Petrokimikako enpresaburu bikaina izan zen. Mexikoko diplomatikoa zen, eta 20 urte baino gehiagoz Pemexen New Yorkeko finantza zuzendaria izan zen, de facto, Pemex Americako zuzendari nagusia.
Alfredo de Sarachaga euskal jatorriko mexikarra jaio zen, Alexis de Sarachagaren oinordekoa eta Ricardo de Sarachaga eta Maria Luisa Carroucheren semea, biak bilbotarrak .
Lidia Garcia de Leon y Avellanedarekin ezkondu zen. Bere emaztea Dionisio Meade y Garcia de Leonen amaren izeba zen, Jose Antonio Meaderen aita, Mexikoko Garcia de Leon familia politiko ospetsuaren parte dena. Bikoteak hainbat seme-alaba izan zituen, horietako hiru alabak.

## Erreferentziak

* ↑ Pg. 10) hispano americanô volume 34 issue 873. 1959
* ↑ Walter Skinners Oil and Gas International yearbook
* ↑ «Expositions 2015 – Musée du Hiéron» www.musee-hieron.fr.
* ↑ Barton Allan Forbes Marries Lydia Tatiana de Sarachaga PERMISSIONS Special to The New York Times.; December 04, 1961

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22092156
# Alfredstelznerita

Alfredstelznerita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Alfredstelznerita mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca4(H2O)4[B4O4(OH)6]4(H2O)15}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Alfredstelznerite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19766945
# Ayotlán (udalerria)

Ayotlán Mexikoko udalerri bat da. Jalisco estatuan kokatua dago. 2010ean 38.291 biztanle zituen 431,04 km²ko azaleran. Herriburua [[Ayotlán (Ayotlán)|Ayotlán]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3310832
* Multimedia: Ayotlán Municipality / Q3310832
# Ayr

Ayr, Eskoziako gaeleraz: Inbhir Àir eta eskozieraz: Ayr, Eskozia hego-mendebaldeko udalerria da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian, eta Clydeko fiordoaren ertzean kokatua dago. 2012ko erroldaren arabera 47.190 biztanle ditu eta historikoki Ayrshire konderriko hiriburua da. Metropoli eremuak 62.870 biztanle hartzen ditu.

## Etimologia

Ayr ibaiak ematen dio izena. Gaelerazko Inbhir Àir izenak "Ayr ibaiaren ahoa" esan nahi du.

## Historia

1205ean Gilen I.a Eskoziakoak sortu zuen herria eta Eskoziako mendebaldeko kostaldeko itsas-portua izanik eta 1261etik aurrera urteroko feriak egiten hasi zirenez herriak garapen izugarria izan zuen, XIII mendean bertan Erresumako populazio handiena izatera iritsi arte. 1315ean Roberto I.a Eskoziakoak Ayr-eko San Juan dorrean Eskoziako lehenengo parlamentu bilera egin zen. Eskoziak Irlandarekin merkatal harremanak ezartzeko itsas-portu nagusia izan zen. Gaeleraren eraginez Inverayr izenaz ezagutu zen garai hartan.
1652an Oliver Cromwellek herria eskuratu zuen eta Eskozia konkistatzeari ekin zion. Zitadela bat ezarri zuen ibaiaren hegoaldeko ertzean. Victoriar garaian jarduera ekonomiko nagusia ikatz eta burdin esportazioa bihurtu zen, bai eta izokin arrantza eta ontzigintza ere. 1883 eta 1901 artean 143 itsasontzi eraiki ziren bertan. Baina jarduera hauek behera egin zutenean aisialdi eta turismo leku izatera bihurtu zen. XX mendean Gaiety Antzokian Erresuma Batuko artista onenak izan ziren.

## Geografia

Strathclyde eskualdean kokaturik dago eta lurraldea erabat laua da. Hegoaldean muino txikiren bat badago. Ayr ibaiak zeharkatzen du eta hau itsasoratzen den puntuan dago Ayr, Clydeko fiordoan.

## Ondasun nabarmenak

* Ayrreko katedrala
* Walace dorrea
* Greenan gazteluaren hondarrak.
* Gaiety Antzokia
* Ayrreko hipodromoa

## Iruditegia

* Ayrreko katedrala.
* Robert Burnsen estatua.
* Walace dorrea.
* Zitadelaren hondarrak.
* San Juan dorrea.
* Greenan gazteluaren hondarrak.
* High Street, kale nagusia.
* Wellington enparantza.
* Auchincruive.
* Gaiety antzokia.
* Ayrreko hipodromoa.
* Ayr ibaiaren gaineko zubi zaharra.
* Hondartza.

## Herri eta hiri senidetuak

* Saint-Germain-en-Laye (Frantzia)

## Ayrtar ezagunak

* John Loudon McAdam, (1756-1836), ingeniaria.
* Robert Burns, (1759-1796), poeta.
* Mike Scott (1958-), Edinburghen jaio eta Ayrren hazitako The Waterboys taldeko abeslaria eta musikaria.
* Kirsty Hume, (1976 -) modeloa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q654216
* Multimedia: Ayr / Q654216
# Ayopaya probintzia

Ayopaya probintzia (gaztelaniaz: Provincia de Ayopaya) Boliviako Cochabamba departamenduko probintzia bat da. 9620 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 60959 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1365999
* Multimedia: Ayopaya Province / Q1365999
Txantiloi:Cochabamba departamenduko probintzia aurkibidea
# Ayot St Lawrence

Ayot St Lawrence, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Hertfordshire konderrian.
* Datuak: Q793195
* Multimedia: Ayot St Lawrence / Q793195
# Ayotzintepec (udalerria)

Ayotzintepec Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean 6.720 biztanle zituen 133,22 km²ko azaleran. Herriburua [[Ayotzintepec (Ayotzintepec)|Ayotzintepec]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q556236
* Multimedia: Ayotzintepec Municipality / Q556236
# Ayora

Ayora (valentzieraz Aiora) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Valle de Cofrentes/Vall de Cofrents eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua. Eskualdeko hiriburua da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 5.444 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Valentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q34343
* Multimedia: Ayora / Q34343
# Ayotoxco de Guerrero (udalerria)

Ayotoxco de Guerrero Mexikoko udalerri bat da. Puebla estatuan kokatua dago. 2010ean 8.153 biztanle zituen 107,04 km²ko azaleran. Herriburua [[Ayotoxco de Guerrero (Ayotoxco de Guerrero)|Ayotoxco de Guerrero]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3893079
# Ayoquezco de Aldama (udalerria)

Ayoquezco de Aldama Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean 4.406 biztanle zituen 101,33 km²ko azaleran. Herriburua [[Ayoquezco de Aldama (Ayoquezco de Aldama)|Ayoquezco de Aldama]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1755570
# Ayoó de Vidriales

Ayoó de Vidriales Zamorako probintziako udalerria da.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 399 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Zamorako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q1765291
* Multimedia: Ayoó de Vidriales / Q1765291
# Arousa uhartea

Arousa uhartea (galizieraz: A Illa de Arousa) izen bereko itsasadarrean dagoen uhartea da, Rias Baixas eta A Illa de Arousa udalerrian.

## Etimologia

E. Bascuasen arabera, Arousa jatorri paleoeuroparreko hidronimo bat da, *er- 'mugitu' sustrai indoeuroparretik eratorria. Toponimo hori 899an "Insulam Arauza" gisa idatzi zuten.

## Geografia

7 kilometro karratuko azalera du, gutxi gorabehera, eta biztanleak istmo estu batean eta inguruetan bizi dira. Istmoak penintsula txiki bat lotzen du, udalerriko punturik garaiena (69 m) eta uhartearen gainerakoa elkartzen dituena. 1985ean inauguratu zuten bi kilometroko zubi baten bidez Iberiar penintsularekin lotzen da. 36 kilometro inguruko kostaldea du, eta horietatik 11 hondartzakoak dira, maskorrez eta hondar fin eta zuriz egindako hondartza batekin. Udalerriaren zati dira beste irlatxo batzuk, hala nola Areosoko uhartetxoa.

## Turismoa

Kostaldeko bere 36 kilometroei eta hondartzei esker, Europar Batasunak erreserba natural izendatu zuen uhartea. Bere paisaia eta hondartzak direla eta, uhartea Galiziako helmuga turistiko nagusietako bat da, Sanxenxo eta O Salnés eskualdeko beste udalerri batzuekin batera.

## Erreferentziak

* ↑ mapcarta
* ↑ OpenStreetMap
* ↑ Mondonedoferrol.org 540 eta 541 orr. "La Hidronimia de Galicia: tres estratos .."
* ↑ Guiapueblos.es

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16530160
* Multimedia: A Illa de Arousa / Q16530160
# Arousako itsasadarra

Arousako itsasadarra Galiziako itsasadar handiena da. Rias Baixas multzoko zati da, eta Muros eta Noiako itsasadarra eta Pontevedrako itsasadarraren artean dago. Iparraldean Barbanzako penintsularekin muga egiten du (Coruñako probintzia) eta hegoaldean O Salnés penintsularekin (Pontevedrako probintzia). Bere itsas oparotasun eta hondartzengatik ospetsua da.
Itsasadar honetako leku nabarmen artean Arousako uhartea, Carreiróngo Parke Naturala, Galiziako Uharte Atlantikoetako parke nazionalaren barnean dauden Cortegada eta Sálvora uharteak, eta O Grove udalerria eta A Toxako uhartea dira.
Itsasadar honetan Ulla eta Umia ibaiak euren urak isurtzen dituzte. Iparraldean udalerririk garrantzitsuenak Ribeira, A Pobra do Caramiñal, Boiro eta Rianxo dira, eta hegoaldean berriz, Vilagarcía de Arousa, Vilanova de Arousa, Cambados eta O Grove.
Sakonera bokaleko 70 metroen eta Vilagarcíako senadiako 20 metroen artean dago. Galiziako itsasadarren artean sakon eta zabalena da, eta luzeraz Vigoko itsasadarrak bakarrik gainditzen du.
Itsadarrar lur lehorrean 26 km barneratzen da, eta bere zabalera Ribeira eta Cambados arteko 15 kilometroko zabaleratik, Cabío lurmuturra eta Arousako uhartearen arteko 3 kilometroko zabalerara doa.
Bere kostalde koskatu eta bihurgunetsuaz gain, itsasadar honen ezaugarri nagusia uharte, uhartetxo eta arrokadien ugaritasuna da.

## Iruditegia

* Itsasadarraren erdialdeko ikuspegia A Curotatik (A Pobra do Caramiñal)
* Itsasadarraren iparraldeko ikuspegia A Curotatik (A Pobra do Caramiñal)
* Itsasadarraren hegoaldeko ikuspegia A Curotatik (A Pobra do Caramiñal)
* Arousako itsasadarra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q952430
* Multimedia: Ria of Arousa / Q952430
# Arou (Camariñas)

Arou, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Camariñas udalerrian dagoen Camelle parrokiaren etxalde bat da, Costa da Morte eta Coruñako probintzian. 2009ko erroldaren arabera 433 biztanle zituen.
* Datuak: Q20547753
* Multimedia: Arou, Camelle, Camariñas / Q20547753
# Around the World in 80 Days (2021eko telesaila)

Around the World in 80 Days Ashley Pharoah eta Caleb Ransonek France 2, ZDF eta RAI telebista-kateetarako sortutako telesail dramatikoa da. Jules Verneren Munduari bira 80 egunetan eleberrian oinarrituta dago.
David Tennant aktoreak jokatu du Phileas Foggen rola, Tennant Doctor Who telesailarekin egin zen ezagun. Kontakizuna zortzi ataletan eguneratu dute, XXI. mendeko eztabaidetara gerturatu nahian.

## Aktoreak

* David Tennant: Phileas Fogg
* Ibrahim Koma: Jean Passepartout
* Leonie Benesch: Abigail Fix Fortescue
* Jason Watkins: Bernard Fortescue
* Peter Sullivan: Nyle Bellamy
* Richard Wilson: Grayson
* Leon Clingman: Roberts
* Giovanni Scifoni: Mr Moretti
* Anthony Flanagan: Thomas Kneedling
* Lindsay Duncan: Jane Digby
* Shivaani Ghai: Aouda
* Rizelle Januk: Samanaz
* Walter van Dyk: Lord Crossley
* Victoria Smurfit: Lady Clemency Rowbotham
* Elena Saurel: Sally
* Gary Beadle: Bass Reeves
* Dolly Wells: Estella

## Erreferentziak

* ↑ «Around the World in 80 Days» Berria 2022-02-26 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q87192600