OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Joan I.a Josef Liechtensteingoa

Joan I.a Josef Liechtensteingoa (Johann Baptist Josef Adam Johann Nepomuk Aloys Franz de Paula; Viena, 1760ko ekainaren 26a - ibidem, 1836ko apirilaren 20a) Liechtensteingo printzea izan zen 1805etik 1836ra.
Franz Josef I.a Liechtensteingoaren eta Leopoldina von Sternbergen semea eta Luis I.a Liechtensteingoaren anaia izan zen. 22 urterekin sartu zen armadan, korazarien errejimendu batean, eta Austria-Turkia Gerran borrokatu zuen. Frantziako Iraultzeko Gerretan, Bigarren Koalizioko Gerran eta Napoleondar Gerretan ere parte hartu zuen. Austerlitzeko guduan zalditeriako zutabe bat zuzendu zuen eta, amaieraren ondoren, Napoleonekin negoziatu zuen Pressburgeko Bakea. Eckmühl, Aspern-Essling eta Wagramgo guduetan ere borrokatu zen, eta Schönbrunngo Ituna negoziatu eta sinatu zuen.
Printzerria modu absolutistan gobernatu zuen eta 1818an konstituzio bat eman zuen. 1815ean, Vienako Kongresuak printzerriaren subiranotasuna onartu zuen.
Josefa Fürstenbetg-Weitrakoarekin ezkondu zen eta hamalau seme-alaba izan zituzten. Luis II.a izan zen bere ondorengoa.

## Genealogia

Zuhaitz genealogikoa :
Princess Marie Franziska von und zu Liechtenstein
Princess Karoline of Liechtenstein
Princess Sophie of Liechtenstein
Princess Aloysia of Liechtenstein
Princess Ida of Liechtenstein
Luis II.a Liechtensteingoa
Joan II.a Liechtensteingoa
Sophie Esterházy-Liechtenstein
Princess Franziska von und zu Liechtenstein
Princess Henriette of Liechtenstein
Princess Anna of Liechtenstein
Princess Theresa of Liechtenstein
Frantzisko I.a Liechtensteingoa
Prince Alfred of Liechtenstein
Prince Franz de Paula of Liechtenstein
Aloys von Liechtenstein
Heinrich Karl August Liechtenstein
Prince Emmanuel of Liechtenstein
Frantzisko Josef I.a Liechtensteingoa
Rudolf von Liechtenstein
Countess Maria Anna Antónia of Dietrichstein-Weichselstädt
Prince Karl Johann of Liechtenstein
Joan I.a Josef Liechtensteingoa
Philip von Liechtenstein
Franz Philipp von Sternberg
Leopoldine von Sternberg
Imre, Graf Hunyady de Kéthely
Leopoldine of Starhemberg
Princess Henriette von und zu Liechtenstein
Karoline Gräfin Hunyady
Prince Friedrich of Liechtenstein
Maria Johann Aloys Prinz von und zu Liechtenstein
Prince Eduard Franz of Liechtenstein
August von Liechtenstein
Karl Johann Wenzel, 5th Prince Paar
Countess Eleonore Paar
Eduard von Paar
Princess Ida of Liechtenstein
Josephine Gräfin Paar
Rudolf von Liechtenstein
Alois Paar
Countess Franziska Paar
Countess Sophie Paar :
* Datuak: Q310528
* Multimedia: Johann I Joseph, Prince of Liechtenstein / Q310528
# Joan I.a Portugalgoa

Joan I.a Portugalgoa Ongi Gogoratua (Lisboa, 1358ko apirilaren 11 - Lisboa, 1433ko abuztuaren 14a) 1385-1433 urteetan Portugalgo erregea izan zen.

## Bizitza

Avizko ordena militarreko maisu nagusi izan zen erregetzan bere anaia Fernando I.aren lekua hartu aurretik. Goi mailara eraman zuen Portugalgo erresuma. Aljubarrotako guduan (1385) Gaztelako osteak menderatu zituen eta Zeuta hiriaz jabetu zen, Ipar Afrikako mairuen aurrean nagusitu ondoren (1415). Bere seme Henrike Nabigatzailearen bidaiak bultzatu zituen eta gaur egun ere indarrean dagoen aliantza bat sinatu zuen Ingalaterrako koroarekin.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/04/20 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 186. arauaː Atzerriko pertsona-izenak. Grafia-irizpideak. Erregeerreginen eta kidekoen kasua. .
* Datuak: Q201575
* Multimedia: John I of Portugal / Q201575
# Joan I.a Danimarkakoa

Joan I.a Danimarkakoa (Aalborg, 1455eko otsailaren 2a - ibidem, 1513ko otsailaren 20a) Danimarka (1481-1513), Norvegia (1483-1513) eta Suediako (Joan II.a, 1497-1501) erregea izan zen. Kristian I.aren semea zen. Huts egin zuen Suedia eta Eskandinavia hartuko zituen koroa bakar batera ekartzeko ahalegineta. Suediarrak haren kontra matxinatu ziren Sten Sture Zaharrak gidatuak. Hansa merkataritza elkarteko hiriei aurre egin zien, Danimarkako merkatarien interesak zaintzearren.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/3/3 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q157776
* Multimedia: John of Denmark, Norway, and Sweden / Q157776
# Joan I.a

Joan edo Joanes I.a (Toskana, 470 - † Ravenna, 526ko maiatzaren 18a) Eliza Katolikoaren 53. Aita Santua izan zen 523 eta 526 urteen bitartean. Sienan edo Castello di Serenan jaioa, Teodoriko Handiaren aurka azpijokoan ibiltzeagatik atxilotu eta Ravennara eraman zuten, non hil zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 129. araua: Aita santuen izenak. .
* Datuak: Q160916
* Multimedia: Ioannes I / Q160916
# Joan I.a Alberto

Joan I.a Alberto (polonieraz: Jan I Olbracht; Krakovia, 1459ko abenduaren 27a - Torun, 1501eko ekainaren 17a) Poloniako erregea izan zen 1492tik hil zen arte 1501ean.
Kasimiro IV.a Jagellondarra eta Elisabet Hungariakoaren semea izan zen. Printze oinordeko zela, tatariarrak garaitu zituen Kopystrzyen (1487). 1490ean, Hungariako nobleziak Hungariako errege izendatu zuen, baina bere anaia Ladislao II.a Jagellondarrak garaitu zuen. 1492an bere aitaren oinordekoa izan zen Poloniako errege bezala. Turkiarren aurkako kanpaina bati ekin zion Moldavian eta leialtasun-zina eskatu zien zaldun teutonikoei.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53451
* Multimedia: John I Albert of Poland / Q53451
# Jacinto Quincoces

Jacinto Francisco Fernández de Quincoces y López de Arbina (Barakaldo, Bizkaia, 1905eko uztailaren 17a - Valentzia, 1997ko maiatzaren 10a) euskal herritar futbolari eta entrenatzailea izan zen. Horrez gain, Valentziar Pilota Federazioaren presidentea izan zen.
Espainiako futbol selekzio nazionalarekin hogeitabost partidutan izan zen internazional jokalari bezala. Entrenatzaile bezala, bi partidu zuzendu zituen.

## Taldeak

* Desierto de Barakaldo
* Barakaldo Club de Fútbol ? - 1920
* Deportivo Alavés 1920 – 1930
* Real Madrid 1930 – 1942

### Entrenatzaile bezala

* Real Zaragoza 1942 – 1943
* Espainiako futbol selekzio nazionala 1945
* Real Madrid 1945 – 1946
* Real Madrid 1947 – 1948
* Valencia CF 1948 – 1954
* Atlético de Madrid 1954 – 1955
* Real Zaragoza 1956 – 1958
* Valencia CF 1958 – 1960

## Zinea

Jacinto Quincoces hainbat filmetan agertu zen, normalean futbolari buruzkoetan:
| Izenburua | Urtea | Zuzendaria |
| ¡Campeones! | 1943 | Ramón Torrado |
| Once pares de botas | 1954 | Fancisco Rovira Beleta |
| La saeta rubia | 1956 | Javier Setó |

## Palmaresa
### Txapelketa nazionalak
#### Jokalari bezla

| Txapelketa | Taldea | Herrialdea | Urtea |
| Espainiako Futbol Liga | Real Madrid | Espainia | 1931-1932 |
| Espainiako Futbol Liga | Real Madrid | Espainia | 1932-1933 |
| Espainiako Errege Kopa | Real Madrid | Espainia | 1933-1934 |
| Espainiako Errege Kopa | Real Madrid | Espainia | 1935-1936 |

#### Entrenatzaile bezala

| Txapelketa | Taldea | Herrialdea | Urtea |
| Espainiako Errege Kopa | Real Madrid | Espainia | 1946 |
| Espainiako Errege Kopa | Valencia CF | Espainia | 1949 |
| Espainiako Errege Kopa | Valencia CF | Espainia | 1954 |
* Datuak: Q529087
* Multimedia: Jacinto Quincoces / Q529087
# Jacinto Saldise

Jacinto Saldise Barrenetxe (1909-1996) nafar enpresaburu eta Osasunako presidentea izan zen bi urtez, 1959tik 1970era. Bere agintaldian Sadar eraiki zuten.
Gerra Zibilean matxinoen alde borrokatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Club Atlético Osasuna (Ed.): Histórico de presidentes.
* ↑ navarra.es
* Datuak: Q5924231
# Jack-o'-lantern

Jack-o'-lantern edota Jack O’Lantern (euskaraz Jack Linterna) eskuz tailatutako kalabaza bat da. Usadioz Halloween jaieguneari lotuta dago. Izena arima-argi edo argi-txakurra delakotik datorkio (ingelesez will-o'-the-wisp). Jack-o’-lantern bat egiteko kalabaza bat hartu, gainaldeko azala estalki modura kendu, barneko mamia hustu eta aurrealdean aurpegi beldurgarri bat tailatu ohi zaio. Gauez bere barnean piztutako kandela bat ipini ohi zaio, honela argi efektu baten bidez itxura beldurgarriagoa izan dezan.

## Ikus gainera

* Halloween

## Kanpo estekak

* Datuak: Q221009
* Multimedia: Jack-o'-lantern / Q221009
# Jack (1996ko filma)

Jack 1996ko Francis Ford Coppola estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia eta drama film bat da. Robin Williams, Diane Lane, Jennifer Lopez, Bill Cosby, Fran Drescher eta Brian Kerwin aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Jack (Robin Williams) gizon heldu baten gorputzean harrapatutako mutiko bat da: bere garunaren bilakaera hamar urteko mutiko batengan arrunta den bitartean, bere hazkunde fisikoa garunaren bilakaera baino lau aldiz azkarrago izatea eragiten dion gaixotasun bitxi bat du. Laburra izango dela badakien bizitza bati egokitzea ez zaio batere erraza eginen, eta guzti hau bere familia nahiz eskolako lagunekin dituen harremanetan islatuko da.

## Aktoreak

* Robin Williams: Jack Powell
* Brian Kerwin: Brian Powell
* Diane Lane: Karen Powell
* Jennifer Lopez: Marquez andereinoa
* Bill Cosby: Lawrence Woodruff
* Fran Drescher: Dolores Durante
* Adam Zolotin: Louie Durante
* Todd Bosley: Eddie
* Seth Smith: John-John
* Mario Yedidia: George
* Michael McKean: Paulie
* Allan Rich: Benfante doktorea
* Keone Young: Lin doktorea
* Allison Whitbeck: Lucy
* Dwight Hicks: Institutuko zuzendaria
* Mark Coppola: Irratiko pertsonaia (ahotsa)
* Al Nalbandian: McGee, ikastetxeko zuzendaria

## Kanpo estekak

* Jack filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Jack filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1471358
# Jack's Heroes

Jack's Heroes (euskaraz Jacken Heroiak) 1990an Italian ospatzen zen Munduko Futbol Txapelketan partehartzen zuen Irlandako futbol selekzio nazionala bultzatu asmoz The Dubliners eta The Pogues irlandar musika taldeek elkarlanean buruturiko abestia eta singlea izan zen, berez doinua The Wild Colonial Boy abesti herrikoian oinarrituta dago, hitzak berriz The Pogues taldeko kidea zen Spider Stacy tin whistle txirula joleak idatzi zituen.
Bitxikeri gisa, abestiaren izenburuan aipatzen den Jack delakoa, irlandako futbol taldearen Jack Jackie Charlton dela, garai hartako irlandar selekzionatzailea eta Sir Robert Bobby Charlton jokalari-ohi eta entrenatzaileren anai zaharra. Aldiz, aipatzen diren heroiak, selekzio hortako jokalariak dira, besteak-beste errealean jokatzen zuen John Aldridge jokalaria.
Abestia Erresuma Batuko Top 100 zerrendako 63. postuan kokatu zen.

## Kanpo estekak

* The Dublinets eta The Pogues taldeen Jack's Heroes abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai (Ingelesez)
* Datuak: Q3756463
# Jack Andraka

Jack Thomas Andraka (Crownsville, Maryland, 1997ko urtarrilaren 8a) asmatzaile estatubatuar eta minbiziaren ikertzaile amateurra da. Intel (Intel Science Fair) Nazioarteko Zientzia eta Teknologia 2012 Azokaren lehen sariaren irabazlea da. Andrakak Gordon E. Moore saria jaso zuen, Pankreako minbizia detektatzeko metodo berri bat garatzeagatik. Gordon E. Moore saria, Intel enpresaren sortzailetako baten omenez, 75,000 dolarrekoa da. Era berean, banakako kategoria txikietan beste sari batzuk ere irabazi zituen, guztira 100.500 dolar.
* Datuak: Q2626989
* Multimedia: Jack Andraka / Q2626989
# Jacinto Romarate

Jacinto Romarate Salamanca (Sodupe, 1775eko otsailaren 12a - Madril, 1836ko abuztuaren 27) bizkaitar militarra izan zen. Argentinako Independentzia Gerran eta Lehen Karlistaldian parte hartu zuen. 1822an Itsas-Armadaren ministroa eta 1834 eta 1835 artean diputatua izan zen.
# Agente (ekonomia)

Ekonomiaren arloan, agente bat aktore eta eredu jakin bateko erabaki-hartzailea da. Oro har, agente bakoitzak ondo edo gaizki zehaztua dagoen optimizazio edo aukeraketa arazo baten konponbidearen arabera erabakiak hartzen ditu.
Adibidez,erosleak eta saltzaileak merkatu bakar bateko oreka partziala duen eredu bateko bi agente mota arrunt dira. Eredu makroekonomikoak, batez ere oreka orokorreko eredu estokastikoak, hauen dinamika esplizituki mikrofundamentuetan oinarritzen baitira. Askotan, familiak, enpresak eta gobernuak edo banku zentralak bereizten dira agente ekonomiko mota nagusiak gisa.
* Familiak: kontsumitzaile unitate nagusiak dira, haien beharrak asetzeko ondasunak eta zerbitzuak eskatzen baitituzte. Familien funtzio garrantzitsuena euren ongizatea maximizatzea da, gehien gogobetetzen dieten ondasunak aukeratzean datza.
* Enpresak: produkzio eta banaketa prozesuetan erabakiak hartzen dituzte. Enpresaren oinarrizko funtzioa agente ekonomiko bezala etxeko eta familiarteko ekonomiak eskatuko dituzten ondasunak eta zerbitzuak produzitzea da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1415187
# Agente laranja

Agente laranja AEBetako Aire Armadak, Vietnamgo Gerran zehar, bere gerra kimiko kanpainiaren barnean Ranch Hand operazioan (1961-1971) erabili zuen herbizida eta hosto-galtzaileetako bat izan zen. Azido 2,4,5-triklorofenoxiazetikoa (2,4,5-T) eta azido 2,4-diklorofenoxiazetikoa (2,4-D) herbizideen nahasta da. Bi osagaiak 1:1 proportzioan daude. Agente laranja airetik lurrera hegazkin eta helikopteroen bidez jaurtitzen zen.
AEBetako Armadaren bertsio ofizilaren arabera Vietcong gerrillako soldaduak ezkutatzen ziren oihan eta landaredi itxiz osatutako eremuak garbitzeko erabili omen zuen, beste bertsio batzuen arabera modu indiskriminatuan erabiltzeaz gain gerra gehigikeria izan zela diote. Agente laranjaren eragina garai hartan nahiz etorkizunean agerikoa izan da, berau jaurti zen landa eta baserri giroko eremu asko kutsatuak gelditu eta lur etze bilakatzean, nekazaritzaz bizi ziren vietnamdar ugarik bizitzan aurrera egiteko hirietara lekualdatzera derrigortua izan baitzen.
Vietnamen 400.000 lagunei heriotza eta multilazioak eragin zizkiela uste da, eta bere erabileraren ondorioz 500.000 haur jaioberriei sortzetiko malformazioak eragin dizkiela. AEBtako Gobernuak datu hauek fidagarriak ez direlako argudioaz beti ukatu egin ditu. Gurutze Gorriaren arabera agente laranjak milioi bat lagunen osasunean eragin izan omen du.
Halaber, Erresuma Batuko armadak Malaysiar Emergentzian ere usatu zuen agente laranja 1948 eta 1960 bitartean.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) PubChem. «Agent orange» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (Noiz kontsultatua: 2024-09-28).
* ↑ (Ingelesez) Agent Orange Still Haunts Vietnam, US. 2007-06-14 ISSN 0190-8286. (Noiz kontsultatua: 2024-09-28).
* ↑ (Ingelesez) The Chemical Scythe. doi:10.1007/978-1-4899-0339-6. (Noiz kontsultatua: 2024-09-28).
* Datuak: Q215946
* Multimedia: Agent Orange / Q215946
# Agent Elvis

Agent Elvis estatubatuar marrazki biziduneko sitcoma da, Priscilla Presleyk, John Eddiek eta Mike Arnoldek Netflixerako sortua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Elvis Presley AEBetako Gobernuko isileko agente bat da. Rock-and-rollaren erregeak bere eguneroko musikala ezkutuko lan instituzionalarekin uztartuko du. Haren eginbidea: pasadizo historiko seinalatuetan barrena, maite duen herrialdea mehatxatzen duten indar ilunen aurka borrokatzea.

## Bikoiztaileak
### Nagusiak

* Matthew McConaughey: Elvis Presley
* Kaitlin Olson: CeCe Ryder
* Johnny Knoxville: Bobby Ray
* Niecy Nash: Bertie
* Tom Kenny: Scatter
* Don Cheadle: The Commander

### Bigarren mailakoak

* Fred Armisen: Charles Manson
* Ronnie Tutt: bera
* Asif Ali: Doyle
* Chris Elliott: Timothy Leary
* Jason Mantzoukas: Howard Hughes
* Priscilla Presley: bera
* Baz Luhrmann: The Director
* Tony Cavalero: Flyboy
* Gary Cole: President Nixon
* Ed Helms: Robert Goulet
* Christina Hendricks: Roxanne Ryder
* Ego Nwodim: Zara
* George Clinton: bera
* Simon Pegg: Paul McCartney
* Craig Robinson: Jackie
* Kieran Culkin: Gabriel Wolf
* Tara Strong: asko

## Erreferentziak

* ↑ «Agent Elvis» Berria 2023-03-25 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q117219412
# Agents of S.H.I.E.L.D.

Marvel's Agents of S.H.I.E.L.D., normalean Agents of S.H.I.E.L.D. deitua, estatubatuar telesaila da, Jed Whedonek eta Maurissa Tancharoenek American Broadcasting Companyrentzat sortua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Chitauritarrek Lurrari egindako erasoaren ondoren, Phil Coulson agenteak Inteligentzia, Espioitza, Logistika eta Defentsa Sistema Homologatuko, S.H.I.E.L.D. izenaz hobeto ezagutzen dena, indar berezien talde bat osatzen du superheroi, estralurtar eta ezohiko istorioz betetako mundu batean egoera ezberdinei aurre egiteko. Coulson agentea eta bere taldea, Grant Ward, espezialista; Melinda May, pilotua; Leo Fitz, ingeniaria; eta Jemma Simmons, biokimikaria; «Bus» izeneko hegazkin batean bere operazio-basea ezartzen dute, eta Mike Peterson, eraikin baten leherketatik ihes egitea lortu zuen gizonaren eta «marea gorakorra» izeneko hacker aktibisten taldearen arrastoari jarraituz hasten dira. Skyek, «marea gorakorra» taldeko kide batek, Petersoni ohartarazten dio S.H.I.E.L.D. eta ezohiko gertaerekin duen tratuaz, gero Coulsonek eta bere taldeak harrapatu eta galdekatzeko asmoz. Hasieran mesfidati izan arren, Skyek taldearekin kolaboratuko du eta elkarrekin Petersoni ehunzango-serum izeneko konposatu bat eman diotela jakingo dute, superbotereak ematen dizkiona, baina bere gorputza ezegonkorra egiten duena. Une horretatik aurrera, Skyek onartzen du Coulsonen taldeari laguntzea serumarekin egindako ikerketen atzean dagoen talde misteriotsuaren asmoak ezagutzen.

## Aktoreak

* Clark Gregg: Phil Coulson
* Ming-Na Wen: Melinda May
* Brett Dalton: Grant Ward/Hive
* Chloe Bennet: Daisy "Skye" Johnson/Quake
* Iain De Caestecker: Leopold "Leo" Fitz
* Elizabeth Henstridge: Jemma Simmons
* Nick Blood: Lance Hunter
* Adrianne Palicki: Bobbi Morse
* Henry Simmons: Al "Mack" MacKenzie
* Luke Mitchell: Lincoln Campbell
* John Hannah: Holden Radcliffe
* Natalia Cordova-Buckley: Elena "Yo-Yo" Rodriguez/Slingshot
* Jeff Ward: Deke Shaw

## Kanpo estekak

* Datuak: Q537911
* Multimedia: Agents of S.H.I.E.L.D. / Q537911
# Ageoren Liburua

Ageoren Liburua Bibliako Itun Zaharreko liburu bat da, Profeten sailekoa. Biblian, Sofoniasen Liburua du aurrean, eta Zakariasen liburua ondotik.

## Liburuaren gaia

Liburuak bi atal ditu. Ageo profeta egilea omen zuen.

## Egitura

* Jaunaren etxea berreraikitzeko garaia (1,1-15)
* Jaunaren etxe berriaren ospea (2,1-9)
* Jaunaren herria kutsatua (2,10-14)
* Jaunak bedeinkazioa agindu (2,15-19)
* Jaunak Zorobabeli promes egin (2,20-23)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q178338
* Multimedia: Haggai / Q178338
* Jatorrizko testuak: Biblia/Ageo
# Agente bikoitz

Agente bikoitza kontrainteligentziako termino bat da. Hau espioitza-agentzia bateko kide bat da, ustez beste erakunde batentzat espioitza egiten duena (itxuraz, erakunde horren kontrolatzaile gisa jarduten du), baina, berez, lehen erakundearekiko leiala dena (edo izaten amaitzen duena).
Agente bikoitzak, funtsean, bi jatorrikoak izan daitezke:
* Beti erakunde objektiboari leial izan zitzaizkionak eta arerioarenera edo etsaiarenera sartzea lortzen dutenak.
* Hasieran beren erakundeari leial izan zitzaizkionak eta gero ideologikoki bihurtu zirenak edo bihurtze-prozesu bat jasan zutenak, batzuetan behartuta (adibidez, traizioz exekutatzeko mehatxutik abiatuta).
Agente bikoitzak eskuarki infiltratutako inteligentzia-erakundearen barruan desinformazioa transmititzeko, edo etsai-agentzia bateko agenteak identifikatzeko edo mozorroa kentzeko (kontrainteligentzia-eragiketen parte gisa) erabiltzen dituzte. Normalean, beren erakunde kontrolatzailearen konfiantza jasotzen dute, agentzia objektiboak benetako informazioa eman edo pasatuko baitie, nahiz eta alferrikakoa edo kalterik gabea izan.

## Agente bikoitz ospetsuak

* Mata Hari (Ale.)
* Aldrich Ames (SESB)
* George Blake (SESB)
* Kim Philby (SESB)
* Oleg Gordievski (EB)
* Oleg Penkovski (AEB)
* Robert Hanssen (SESB)
* Joan Pujol (Garbo) (EB)
* Oren (EB)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Begoum, F.M.. Observations on the Double Agent. Central Intelligence Agency.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1058375
# Agente zirikatzaile

Agente zirikatzailea alderdi edo gobernu bati lotutako pertsona bat da, talde politiko batek erabiltzen duena, gobernuaren aurka, legez kanpokoak edo konprometigarriak diren ekintzak eginarazi ditzan. Baita erakunde batean infiltraturiko pertsona bat, erakunde horri indarkeriazko ekintza edo jarrerak harrarazteko asmoz, horrela, erakundea bera errepresiopean jarri edo ospea gal dezan.
Eskubide penalean, beste bat, delitu bat egitera sustatzen edo zirikatzen duena da, delitua bera ikertu edo eragozteko asmoz. "Horretarako ahalbideak, zabaldutako engainu estrategian, errazpen materialean, abaguneen sorpenean edo delitua egiteko zirikatze soilean datzate" (M. Bohermer). Agente zirikatzailea ez da zigortu daitekeen delitu bultzatzaile bat, delitua eragoztea baita bere helburua, hau da, bultzatzearen kontrakoa. Horren kontraposizioz, honako iritzi hau aurkeztu da: Ezerk ez duela kentzen zirikatze lana autoretza edo partehartze konportamendu batez irudikatzea, modu guztietara. Delituaren ekintza sustatzea balizko susmagarria segadan eror dadin, honela, delitu doloa, ez duenarengan sortuz da sator batengandik ezberdintzen duena. Jurisprudentziak mantentzen duenez, eragozte funtzioak delitua egitea baztertzen duenez, errugabeak tentatuz, agente zirikatzaile soil batek aurkez ditzakeen froga ahalbideak ez dira erabilgarriak izango.
Espainiako Eskubide Penaleko Kodean, adibidez, sustaturiko delitua, saialdi desegoki bezala har daiteke, gaizkilea zigorrik gabe geratuz. Are gehiago, delitua, agente zirikatzailearen borondatearen aurka gertatuko balitz, agente zirikatzailea bera, delitu ez zuhurragatik zigortua izango litzateke.

## Ikus, gainera

* Ad hominem argudioa
* Astroturfing
* Bandera faltsuko operazio
* Divide et impera
* Gerra psikologiko
* Gorroto-diskurtso
* Propaganda beltz

## Kanpo estekak

* Datuak: Q392752