OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Antonio María Oriol

Antonio María Oriol Urquijo (Getxo, Bizkaia, 1913ko irailaren 15a - Madril, Espainia, 1996ko martxoaren 22a) bizkaitar finantzari eta politikaria izan zen.

## Biografia

José Luis Oriolen semea. Zuzenbideko ikasketak egin zituen Madrilen, eta, aitak eta anaiak bezala, alderdi tradizionalistaren kide izan zen, 1936ko gerra arte. Francoren alde borrokatu zen gerra zibilean, eta familiaren finantzetan jardun zuen luzaroan, kargu politikorik gabe.
1956an, Auxilio Socialeko zuzendari eta Espainiako Gurutze Gorriko lehendakari izendatu zuten, eta Justiziako ministro izan zen 1965-1973 urteetan. Ordena Publikorako Legea eman zuen, frankismoaren arau hertsienei jarraituz, betiere. Garai hartan ugaldu ziren salbuespen-egoerak Gipuzkoan, eta, Burgosko auziaren garaian, estatu osoan. 1973ko uztailean, Francok Estatuko Kontseiluko lehendakari izendatu zuen. 1976ko abenduan, GRAPO talde armatu ezkertiarrak bahitu zuen, eta poliziak askatu zuen bi hilabete geroago.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Abizena horrela idaztea euskal herritar horren aukera pertsonala da. Izan ere, Euskaltzaindiak, euskara baturako, Urkixo onartu du deitura horren grafiatzat. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia.
* Datuak: Q3753394
* Multimedia: Antonio María de Oriol / Q3753394
# Arp spoofing

Arp spoofing sare batean, ARP taulak aldatzearen teknika da. Teknika hau sare barneko trafikoa ikusteko erabiltzen da.
Bi ordenagailuen arteko komunikazioa manipulatzeko erabiltzen da, bi ordenagailuen ARP taulak kutsatuz. Ordenagailu bakoitzari, beste ordenagailua hirugarren bat dela esanez egiten da. Hirugarren ordenagailua, ARP paketeak faltsutu egiten ditu. Horrela, lehenengo ordenagailuari, bigarren ordenagailua dela esaten dio, eta alderantziz, bien arteko komunikazioa hautsiz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q296847
# Arp 297

Arp 297 (APG 297) galaxien kuartetoa da, Boötes konstelazioan. Hauek dira lauak:
* NGC 5752
* NGC 5753
* NGC 5754
* NGC 5755

## Kanpo estekak

* Arp 297 WikiSkyan: DSS2, SDSS, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak.
* Datuak: Q4795689
* Multimedia: Arp 297 / Q4795689
# Aroztegia

    Artikulu hau beste erabilpenak buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Aroztegi (argipena)».
Aroztegia Lekarozko auzoa da, Baztan udalerrikoa. 2022 hasieran, 12 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Nomenclátor. Relación detallada de las entidades y núcleos de Población. nastat.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2023-12-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254054
# Aroztegi (lantegia)

    Artikulu hau Lantegi edota instalazioari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Aroztegi».
Aroztegia edota zurgindegia egurra edo zurra lantzen den lantegia edo tailerra da. Bertako langileak arotzak edo zurginak dira. Aroztegietan egurra gizakiarentzako baliagarri diren objetuetan bilakatzen da, adibidez, etxebizitzetako leiho markiak, ateak, moldeak, jostailuak, idazmahaiak, eserlekuak, altzariak, liburutegietako apalak eta abar.

## Ikus gainera

* Arotz edo zurgin

## Kanpo estekak

* Datuak: Q203605
* Multimedia: Carpentry / Q203605
# Arp (Texas)

Arp Texasko hiri bat da. Smith konderrian kokatua dago. 2010ean 970 biztanle zituen, 6,78 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Smith konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q977081
* Multimedia: Arp, Texas / Q977081
# Arp 271

Arp 271 antzeko tamainako galaxia kiribil pare bat da, NGC 5426 eta NGC 5427, Virgo konstelazioan. Ez da ziurra galaxiek noizbait talka egingo duten edo ez. Dozenaka milioi urtetan zehar elkarreraginean jarraituko dute, izar berriak sortuz galaxien arteko grabitate erakarpenaren ondorioz, jada biak lotzen dituen izar zubian ikusten den erakarpen bat. 90 milioi argi-urteko distantziara, Arp 271 pareak 130.000 argi-urteko diametroa du.
Jatorrian William Herschelek aurkitu zuen 1785ean1785eko martxoaren 5an. Esne Bideak bost mila milioi urtetan Andromedako Galaxiarekin antzeko talka bat izango duela uste da, gaur egun 2,6 milioi argi urteko distantziara dagoena.

## Erreferentziak

* ↑ «Arp 271» spider.seds.org (Noiz kontsultatua: 2019-12-28).
* ↑ «New General Catalog (NGC) 5426» cseligman.com (Noiz kontsultatua: 2019-12-27).

## Kanpo estekak

* Arp 271 ikusi WikiSky webgunean: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Artikuluak eta irudiak
* Behaketa datuak
* Datuak: Q583850
* Multimedia: Arp 271 / Q583850
# Aroztegi

    Artikulu hau beste erabilpenak buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Aroztegi (argipena)».
Aroztegi Nafarroa Garaiko kontzejua da, Atetz udalerrikoa. 2020an 49 biztanle zituen.

## Demografia

Aroztegiko biztanleria :
| 2000 | 2005 | 2010 | 2015 | 2020 |
| 20 | 35 | 37 | 46 | 49 |

## Kultura
### Euskara

Aroztegin Ultzamako euskara hitz egiten da, nafarreraren aldaera.

## Erreferentziak

* ↑ Aroztegi: datos de la entidad. navarra.es (Noiz kontsultatua: 2021-7-31).
* ↑ «Aroztegi - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-19).
* ↑ «Ultzamakoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-19).
* ↑ «Elizondo Erasun, Rosa Mari - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-30).
* ↑ «Elizondo Erasun, Jose Antonio - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-30).
* ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11679987
* Multimedia: Aroztegi / Q11679987
# Aroztegi jauregia

Aroztegi jauregia Gipuzkoako Bergara udalerrian dagoen jauregi bat da, Gipuzkoako kultura ondasun izendatua. Alde Zaharrean dago, Barrenkaleko 7. zenbakian. Gaur egun han dago Aroztegi aretoa.

## Ikus gainera

* Gipuzkoako kultura ondasunak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25474114
* Multimedia: Aroztegi jauregia / Q25474114
# Aroztegi (argipena)

Aroztegi leku izen eta abizena da, jatorriz arotzaren bizilekua edo lantegia esan nahi duena.

## Leku izenak

* Aroztegi (lantegia)
* Aroztegia (proiektua)
* Atetz udalerriko kontzejua
* Aroztegia, Lekarozko kontzejua
# Ascension parrokia (Louisiana)

Ascension parrokia (ingelesez: Ascension Parish) Louisianako parrokia bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Donaldsonville da. 2010eko zentsuaren arabera 107.215 biztanle zituen, Ascension Parish kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Ascension parrokiak 784,21 kilometro koadro ditu. Horietatik 33,16 ura dira. Beste 751,05 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 136,72 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 107.215 pertsonetatik 80.973 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 5.024 dira. 23.727 beltzak edo afroamerikarrak. 297 amerikar natiboak ziren eta 61 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 995 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 133 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.029 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q51733
* Multimedia: Ascension Parish, Louisiana / Q51733
# Ascea

Ascea Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 5.750 biztanle ditu, 37,45 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Asceak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Castelnuovo Cilento Pisciotta Casal Velino Ceraso San Mauro la Bruca

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80580
* Multimedia: Ascea / Q80580
# Ascension

Ascension (ingelesez: Ascension Island) Ozeano Atlantikoko hegoaldean kokatuta dagoen uharte bat da. Santa Helena eta Tristan da Cunharekin batera Santa Helena, Ascension eta Tristan da Cunhako Erresuma Batuko dependentzia osatzen dute. 97 km²-ko azalera eta 1.100 biztanle ditu.
Hiriburua Georgetown da.

## Klima

Datu klimatikoak (Georgetown) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 30 | 31 | 31 | 31 | 31 | 30 | 29 | 28 | 28 | 28 | 28 | 29 | 29.5 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 23 | 23 | 24 | 24 | 24 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | 22.8 |
| Euria (mm) | 4 | 10 | 18 | 33 | 16 | 15 | 12 | 11 | 8 | 7 | 4 | 4 | 142 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 2 | 2 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | 3 | 2 | 3 | 1 | 1 | 30 |
| Eguzki orduak | 229.4 | 221.2 | 275.9 | 267.0 | 263.5 | 261.0 | 238.7 | 217.0 | 165.0 | 161.2 | 159.0 | 198.4 | 2657.3 |
| Hezetasuna (%) | 70 | 69 | 69 | 69 | 68 | 68 | 67 | 68 | 69 | 69 | 69 | 69 | 68.7 |
| Iturria: Climate and Temperature. ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-05-25). 170. araua: Amerikako toponimia. .
* ↑ Ascension Island Climate Information. 2012ko maiatza.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Ascension Uharteko Gobernuaren webgunea
* Datuak: Q46197
* Multimedia: Ascension Island / Q46197
# Ascensión (udalerria)

Ascensión Mexikoko udalerri bat da. Chihuahua estatuan kokatua dago. 2010ean 23.975 biztanle zituen 12.874,15 km²ko azaleran. Herriburua [[Ascensión (Ascensión)|Ascensión]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2990967
* Multimedia: Ascensión Municipality / Q2990967
# Ascensio Ignacio Altuna

Ascensio Ignacio Altuna (Azpeitia, 1802 – Gasteiz, 1863ko apirilaren 8a) gipuzkoar politikaria izan zen. Bergarako Errege Mintegian ikasi eta, liberala zenez, San Luisen Ehun Mila Semeek preso hartu zuten. Gero Gipuzkoako Ahaldun Nagusi hautatu zuten. Lehen Karlistaldian isabeldarren alde egin eta erbesteratu zen. 1841 eta 1864 artean diputatua izan zen.
# Ascas

Ascas (frantsesez: Asques) Okzitaniako bi udalerriren izena da:
* Ascas, Girondako udalerria.
* Ascas, Tarn eta Garonako udalerria.
# Ascensio Martiarena

Ascensio Martiarena Laskurain (Donostia, Gipuzkoa, 1884ko abenduaren 8a – 1966ko abuztuaren 2a) margolaria izan zen. Parisen egin zituen pintura-ikasketak. Bilboko Euskal Artisten Elkartearen sortzaileetariko bat izan zen. Erakusketa ugaritan ezagutarazi zituen bere koadroak, baita sari ugari jaso ere. Bere jaioterrian zabaldu zuen akademiatik garrantzi handiko pintoreak irten ziren. Erretratugile bikaina zen. Lan nagusiak: Mairu merkataria, Erretratu, Arrosarioa, Euskal herritar ama, Gaztelau emakume ontzi-saltzailea, Bretainiako emakumea, Ostiral Santuko prozesioa, Biluzia, Miguel Unamunoren erretratua, Bretainiako hondartza, Amerikar neskatoa, Urumea, Rue des Tonneliers eta Pipil zuria.

## Bizitza

Parisko berritasunak ondo ezagutu zituen. Izan ere, hango erakusketetan esku hartzea lortu zuen, eta kritikaren eta jendearen aldetiko halakoxe arrakasta bat erdietsi. Frantziako Gobernuak 1925ean Galliera Museoa izango zen hartan egitekoa zen nazioarteko erakusketa baterako hautatua izan zen.
Gerra zibilean garaile irten zirenen aldetiko errepresaliengatik Martiarenak zailtasun ekonomikoak izan zituen bizirauteko eta bere gaitasun artistikoak sakontasunez garatzeko. Lantegi eskola bat sortu zuen Donostian, eta bere irakaspenei esker maisu bilakatu zen, modernitatearen forma anitzekin lotura egiten asmatu zuten margolari-belaunaldi batentzatː Olasagasti, Sarriegi, Ziga, A. Valverde, Canogar eta abar.
Donostiako Arte eta Lanbide Eskolako marrazketa-irakaslea eta Euskal Herriko Ertilarien Elkarteko kide saiatua izan zen.
Donostian eraiki berria zen Victoria Eugenia Antzokiko sarreran hiru musen adierazgarri ziren hiru panel margotu zituen: musikarena, dantzarena eta poesiarena.
Martiarenaren margogintzak inpresionismoaren ildoan iraun zuen funtsean, inolako zalantzarik gabe, pastelarekin zuen esperientzia ikaragarritik zetorkion gai piktorikoak etengabe balioztatzeko joeran, haren bidez erretratu iradokitzaileak landu baitzituen, besteak beste:
* Migel Unamuno, 1926an. Paisaien margolari bikaina zen eta hauetako batzuek agerian jartzen dute margogintza aske eta egitura arinen aldera garatzen ari zela egilea, inpresionistak izateari utzi gabe.
* Donostia elurturik.
* Donostiako kaia.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Euskal Herri Enblematikoa entziklopediako Euskal artearen historia (IV): XX. mendea liburutik txertatu zen 2016-01-11 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, liburu hori eta entziklopedia horretako beste zenbait Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q8206266
* Multimedia: Ascensio Martiarena / Q8206266
# Arrojadita-(PbFe)

Arrojadita-(PbFe) fosfato motako minerala da eta arrojadite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Arrojadita-(PbFe) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {{Pb\square }{Fe^{2+}\square }{Ca}{Na2\square }{Fe^{2+}13}{Al}(PO4)11(HPO4)(OH)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Arrojadite-(PbFe): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19799758
# Arroka bolkaniko

Arroka magmatiko bolkanikoak edo soilik arroka bolkanikoak, sumendietatik atera eta ur azpian edo lur gainazalean laba hozterakoan sortutako arroka igneoak dira.

## Ezaugarriak

Arroka bolkanikoek, testura porfirikoa izaten dute, fenokristalak pikor oso fineko ore batez inguraturik, oro har, mikroskopikoa. Sarritan, ezaugarri bezala, beira (formarik gabeko materia) izaten dute, euren hoztea oso azkarra delako. Oso ohikoak dira fluido ehundurak eta gas ihesaren ondorioz sortutako burbuilak.
Arroka bolkanikoak, laba koladak eratuz kristalizatzen dira (laba-laster solidotuak) edo piroklastoak, arroka hauek, silize, gas eta beste fluido batzuen kopuru txikia duten magma basikoetatik datoz.

## Adibideak

* Basaltoa: Arroka bolkaniko ugariena da. SiO$_2$ kopuru oso baxua du eta beraz magnesio eta burdin ugari dauka. Kolore iluna dauka.
* Erriolita: Arroka bolkaniko honek SiO$_2$ ugari du eta beraz magnesio eta burdin gutxi. Kolore argia izan ohi du horregatik.
* Andesitak eta Dazitak tarteko proportzioak dituzte.
* Pumita: Gas kopuru handia duen laba bapatean hozterakoan sortzen da. Aire burbuilak barnean harrapatuak gelditzen dira eta oso dentsitate baxuko arroka sortzen da.
* Basaltoa.
* Erriolita.
* Andesita.
* Dazita.
* Pumita.

## Ikus, gainera

* Arroka igneoa
* Arroka plutonikoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108689
* Multimedia: Volcanic rocks / Q108689
# Arroka detritiko

Arroka detritikoa arroka sedimentario mota da, detrituek eratua, hau da, ura edo haizea bezalako sedimentazio agenteek arro batera garraiaturiko partikula solidoek eratua. Han, konpaktazioa eta zementazioa diagenesia jasan dute.
Arroka detritikoak eratzen duten aleen arabera sailkatzen dira. Hartxintxarrez osaturik badago (blokeak, errekarriak, diametro handiagokoak) konglomeratuak dira, arroka hondarrez osaturik badago, hareharri esaten zaio, buztinez edo lupetzez osaturik badago, lutita, eta, azkenik, harriz osaturik baldin badago, pedreda.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12254155
# Arrojadita-(KNa)

Arrojadita-(KNa) fosfato motako minerala da eta arrojadite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Arrojadita-(KNa) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {{KNa}{Na2}{Ca}{Na2\square }{Fe^{2+}13}{Al}(PO4)11(HPO4)(OH)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Arrojadite-(KNa): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19799756
# Arroka Biribila

Arroka Biribila (frantsesez ezagunagoa, Roche Ronde) Biarritzen dagoen uharte bat da, Miramar hondartzaren parean, 200 bat metrora dagoena. Zulo bat du uharteak, itsasoaren gainean zubi edo arku naturala egiten duena.
Ondoan duen Le Bouccalot izeneko arkaitzarekin batera, itsas hegaztientzako leku babestua da. Itsasoaeren ur-azalaren parte bat hartzen du babesguneak, bi kilometro koadrokoa. 19 espezie babesturen presentzia ikusi izan da bertan. Europako Natura 2000 katalogoan sartzen den gunea da.
2019ko G7aren gailurrean, Biarritzen egindakoan, Boris Johnson lehen ministro britainiarrak adierazi zuen goizean goiz bainatzera irten zela, eta uharteari bira eman ziola igerian. Anekdota erabili zuen ilustratzeko, uharteari puntu batetik begiratuta, bertan zulorik ez zela ikusten, baina egon han zegoela zulo eta pasabide handi bat, eta hortaz, Brexit prozesu zailak ere izango zuela pasabide bat, konponbide bat, bistan ez egonagatik.

## Erreferentziak

* ↑ «Miramar Hondartza» Biarritz Tourisme (Noiz kontsultatua: 2019-08-27).
* ↑ «EUNIS -Site factsheet for Rochers de Biarritz : le Bouccalot et la Roche ronde» eunis.eea.europa.eu (Noiz kontsultatua: 2019-08-28).
* ↑ (Ingelesez) breakingnewsws. (2019-08-26). «Boris Johnson takes early-morning swim round an island 200m off the Biarritz coast - and finds a hole in the rock says proves there's a solution to Brexit deadlock» Breaking News (Noiz kontsultatua: 2019-08-27).
* ↑ (Ingelesez) editor, Heather Stewart Political. (2019-08-25). «Boris Johnson turns Biarritz swim into Brexit metaphor» The Guardian ISSN 0261-3077. (Noiz kontsultatua: 2019-08-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66771640
* Multimedia: Roche Ronde, Biarritz / Q66771640
# Arroka filoniar

Arroka filoniarrak edo Arroka hipoabisalak arroka igneo intrusiboak dira, magma sumendiko zainetatik gora igotzen hasi eta kanpora atera aurretik solidotzen denean sortzen direnak.

## Ezaugarriak

Ehundura porfirikoa izaten du mineralak bi fasetan solidotzen zaizkiolako. Fusio tenperatura altua dutenak lurraren barrenean poliki solidotzen dira eta beraz kristal handiak sortzen dituzte, fusio tenperatura baxuagoa dutenak aldiz azaletik gertu solidotzen dira, oso azkar, kristalak eratzeko denborarik gabe.

## Adibideak

Arroka filoniarren adibideak porfiroa eta pegmatita dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25475464
# Arrojadita-(SrFe)

Arrojadita-(SrFe) fosfato motako minerala da eta arrojadite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Arrojadita-(SrFe) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {{Sr\square }{Fe^{2+}\square }{Ca}{Na2\square }{Fe^{2+}13}{Al}(PO4)11(HPO4)(OH)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Arrojadite-(SrFe): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19799759
# Aquaman (filma)

Aquaman 2018ko superheroi film bat da, James Wan australiar zinema zuzendariak zuzendua. DC Comics argitaletxearentzat Paul Norris eta Mort Weisinger komikigileek sortutako Aquaman superheroian oinarritua dago. Jason Momoa, Amber Heard, Willem Dafoe, Patrick Wilson, Dolph Lundgren, Yahya Abdul-Mateen II eta Nicole Kidman aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Arthur Curry (Jason Momoa) itsaspeko Atlantida erresumaren ondorengoa dela jabetuko da. Hartara, Aquaman Atlantidako enperadorea bilakatuko da, eta ardura handi bat jasoko du: planeta osoa defendatzea, bai lehorreko aldea, bai itsasokoa.

## Aktoreak

* Jason Momoa: Arthur Curry / Aquaman
* Amber Heard: Mera
* Willem Dafoe: Nuidis Vulko
* Temuera Morrison: Thomas Curry
* Dolph Lundgren: Nereus, Xebelgo erregea
* Nicole Kidman: Atlanna
* Patrick Wilson: Orm Marius / Ozeanoko Jauna

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala.
* (Ingelesez) IMDBko fitxa.
* Datuak: Q22998395
* Multimedia: Aquaman (film) / Q22998395
# Aquara

Aquara Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 1.342 biztanle ditu, 32,73 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Aquarak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bellosguardo Castel San Lorenzo Castelcivita Felitto Ottati Roccadaspide

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80574
* Multimedia: Aquara / Q80574
# Aquarius (argipena)

Aquarius hurrengo gauzak izan daiteke:
* astronomian, Aquarius konstelazioa;
* astrologian, Aquarius zeinua;
* Aquarius Aroa, astrologiak nabarmendutako aro astrologiko bat;
* Aquarius, edaria.
* Aquarius (satelitea)

## Ikus, gainera

* Akuario
# Aquarius (astrologia)

    Artikulu hau zodiakoaren zeinuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Aquarius».
Aquarius, halaber Akuarioa, astrologian, zodiakoko hamaikagarren zeinua da. Taurus (Zezena), Leo, Scorpius (Eskorpioia) eta Aquariusek iraultza sinbolizatzen dute, eta zeinu honen irudiak ura irudikatzen du. Gemini (Bikiak) eta Librarekin (Balantza) batera, airea elementuari dagokio. Aurrez aurreko zeinua Leo du.
Urtarrilaren 20a eta otsailaren 17a bitartean jaiotzen direnak izaten dira zeinu honetakoak.
Urano planeta aurkitu zuten arte Saturno planetak zuzentzen zuen Aquarius. Gaur egun, prezesioaren eraginez, zeinua ez dago konstelazioarekin lerrokatuta. Oro har, ekinozio bat ere ez dago izena ematen dion konstelazioan.

## Jatorria

Aquarius zeinua Uholde Handiarekin lotzen da. Ramman ekaitzen jainkoaren omenez sortu zen. Batzuek esaten dute olatuak edo uhinak irudikatzen dituela. Beste batzuek, berriz, uhin elektromagnetikoak eta, oro har, ura irudikatzen duela.

## Mitologia

Mitologian, Odiseo pertsonaia mitologikoarekin, Itakako erregearekin, lotzen da. Istorioa Homero autore klasikoaren Odisea poema epikoan biltzen da, Troiako gerra mitikoa kontatzen duenean.
Aquarius, Urano jainko greko-erromatarrari eta aldizka Kronos jainkoari ere lotzen zaio. Mitologia grekoan, Aquarius konstelazioa Ganimedesi lotu izan zaio noizbait.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q162119
* Multimedia: Aquarius (astrology) / Q162119
ieaMendebaldeko Zodiakoa :
ieaAstrologia • Zodiakoaren zeinuak :
Aries
Taurus
Gemini
Cancer
Leo
Virgo
Libra
Scorpius
Sagittarius
Capricornus
Aquarius
Pisces :
iea
Astronomia
Ekliptikaren konstelazioak :
Aries
Taurus
Gemini
Cancer
Leo
Virgo
Libra
Scorpius
Ophiuchus
Sagittarius
Capricornus
Aquarius
Pisces :
Ikus, gainera: Koordenatu ekliptiko • Ekinozioen prezesio • Zodiakoko argia :
# Aquaman

Aquaman, jaiotze izenez Arthur Curry, DC Comics komiki argitaletxearen superheroi bat da. Mort Weisinger eta Paul Norrisek sortu zuten eta lehenbiziko aldiz More Fun Comics komiki aldizkariaren 73. zenbakian agertu zen (1941eko azaroa). Justiziaren Liga superheroi taldearen kide sortzaileetako bat izan zen.
Zazpi Itsasoetako Erregea da, jaioberritan bere gurasoak ziren Atlantida itsaspeko hiriko errege-erreginak abandonatu eta itsasargizain batek gizaki gisa hazi zuen. Marvel Comics argitaletxearen Namor superheroiarekin antzekotasuna du.
Bere ahalmenen artean honakoak daude: itsaspeko-lur lehorreko egokitzapena; telepatia; itsas bizidunen gaineko nagusitza psionikoa; osatze/sendatze faktorea; zentzumen hobetuak (ilunpeko ikusmena, infraikusmena eta elektromagnetikoa da); naturazgaindiko indar, arintasun, trebezia, abiadura, erresistentzia eta iraunkortasuna (baita itsaspeko sakonera zapaltzaileetan); muturreko hotzarekiko erresistentzia; Poseidonen tridentearen jagolea; HAtlantidako arraza aurreratuek emandako teknologia goreneko lanabes, arma eta itsasontziak; itsaspeko kamuflaia; "ur-gogorreko" izpien sorrera eta jaurtitzea; bere ezker eskuina (Aintzirako Damak emana) urez egina egon zen eta gaitasun mistikoak dauzka.

## Zinema

Zineman Alan Ritchson eta Jason Momoa aktoreek antzeztu dute.
* Smallville (2005-2010)
* Batman v Superman: Dawn of Justice (2016)
* Justice League (2017)
* Aquaman (2018)
* Datuak: Q623059
* Multimedia: Aquaman and his cast / Q623059
# Aquamarina

Aquamarina (latinez aqua marinā, "itsasoko ura") harribitxien kalitatea duen beriloaren aldaera da. Esmeraldaren ahaide hurbila da.
Kolore urdin edo turkesa fina dauka, itsasoaren tindua gogorarazten duena. Hala ere, beste kolore batzuk ere eduki ditzake, hala nola horia (heliodoroa), arrosa (morganita) edo zuria (gostenita).

## Erreferentziak

* ↑ Aquamarina agertzen da Zehazki hiztegian, baina batzuetan Akuamarina ere agertzen da euskal testuetan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58959
* Multimedia: Aquamarine / Q58959