# Bamberg

Bamberg, Alemaniako hiri bat da, Bavaria estatuko Frankonia Garaia eskualdean dagoena. Nurenbergetik 63 kilometro iparraldera kokatzen da eta 70.004 biztanle zituen 2010eko azken erroldaren arabera.

## Geografia

Regnitz ibaiaren ertzean dago, honek Main ibaiarekin bat egin baino hiru kilometro lehenago hain zuzen ere. Regnitz ibaia bitan banatzen da eta tartean eratu diren uharteetan daude auzo batzuk, beste batzuk ibaiaren ertzetan eta azkenik Bergstadt auzoa Steigerwald mendizerraren aurreko muinoetan kokatzen da.

## Historia

Erromatarrek ingurua utzi eta germaniarrak iristean Bambergeko elizbarrutia sortu zen, biztanle gehienak eslaviarrak zirelarik. Hiria lehenengo aldiz 902 urteko idatzi batean aipatzen da, Babenberch izenarekin, bertan ba omen zen Babenberg familiaren gaztelu bat. Familia ondorengorik gabe gelditu zenean saxoien esku gelditu zen eta hauek Würzburgeko elizbarrutian sartu zuten, 1007an Henrike II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoak berriro elizbarrutik biak banatu zituen arte. Enperadore berak katedrala (1012an) eta Michaelsberg Apaizetxe beneditarra (1017an) eraiki arazi zituen.
XIII mendetik aurrera Bambergeko apezpikuak Inperioko printze ere izan ziren eta Bambergetik haratago zeuden lurralde askoren jabe bihurtu ziren, tartean Salzburgo, Karintia, Turingia eta Danubio ertzetako lursail ederrak. Sorginen aurkako auzi gogorrak ere burutu zituzten apezpikuek, batez ere 1626 eta 1631 urteen artean. 1647an Unibertsitatea sortu zen Academia Bambergensis izena zuena.
Bambergeko eslaviarrek Poloniara egin zuten alde 1719 eta 1753, gaur egun oraindik Bambrzy izena mantentzen dute eta Alemaniar jatorriko poloniarrak kontsideratzen dira. 1759an elizbarrutia eta barruan zituen ondasun guztiak Austriari saldu zitzaizkion baina Napoleondar Gerren ondoren Bavariaren barnean gelditu zen.
Lehen Mundu Gerran Munichen matxinada komunista bat izan zen eta Bavariako gobernuak Bambergera egin zuen alde egoera itzuli artean.

## Gizateriaren Ondare

Bigarren Mundu Gerran bonbardatu ez zuten alemaniar hiri gutxienetariko bat izan zen, hiritik gertu artilleria-lantegi bat zelako. UNESCOk hirigunea Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Bambergeko hirigunea$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | ii, iv |
| Erreferentzia | 624 |
| Kokalekua | Alemania |
| Eskualdea$^2$ | Europa eta Iparramerika |
| Izen ematea | 1993 (XVII. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||

## Ondasun nabarmenak

* Bambergeko katedrala (Bamberger Dom): 1004 eta 1012 artean eraiki zen. Sutea izan zuen eta 1111ean sagaratu zen katedrale berria. Erromanikoaren eta gotikoaren arteko nahasketa bat da. Dorreak 81 metrotako altuera dauka eta hiriaren sinbolo den zaldun baten estatua (Bamberger Reiter) ederra dauka.
* Michaelsberg abadia (Kloster Michelsberg): XII mendeko abade-etxe beneditarra.
* Jauregi berria (Neue Residenz): Apezpikuen XVII mendeko jauregi ederra. Aipatzekoa da Rosengarten lorategia ere.

## Hiri senidetuak

* Bedford (Erresuma Batua)
* Esztergom (Hungaria)
* Feldkirchen (Austria)
* Praga (Txekia)
* Rodez (Frantzia)
* Villach (Austria)

## Galeria

* Venezia txikia
* San Martin
* Obere Pfarre
* San Gangolf
* San Jakob
* San Otto
* San Stephan
* Neue Residenz: Arrosen Lorategia

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q3936
* Multimedia: Bamberg / Q3936