OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Emakumezkoen Traineru Ligako 2021eko denboraldia

Emakumezkoen Traineru Ligako 2021eko denboraldia Euskotren Ligaren hamairugarren denboraldia izan zen. Donostiako Arraun Lagunak izan zen txapelduna.

## Historia

Hirugarren urtez jarraian traineru berberek osatu zuten Liga. Borroka latza izan zen Arraun Lagunak eta Orioren artean eta puntuetan berdinduta amaitu zuten. Donostiarrek ordea garaipen bat gehiago izan zuten eta Arraun Lagunak izan zen txapelduna. Zarauzko Ikurriñaren ondoren Hondarribian jokatu zen estropada ez zen puntuagarria, baina hori ere Arraun Lagunakek irabazi zuen..
Hondarribia laugarrena izan zen eta jeitsiera play-offak jokatu zituen. Maila galdu zuen eta 2022ko Ligarako Tolosaldea sailkatu zen.

### Estropadak
## Sailkapena

| Postua | Elkartea | Patroia | Trainerua | Puntuak | Banderak |
| 1 | Arraun Lagunak | Andrea Astudillo | Lugañene | 39 | 5: Coruña (1j), Donostiarra, Getxo, Caixabank, Bilbo, Santurtzi |
| 2 | Orio | Nadeth Agirre | Txiki | 39 | 4: Coruña, Edinor, Orio, Zarautz (biak) |
| 3 | Donostiarra | Nerea Perez Natalia Tubio | Torrekua I | 24 | 1: Lekeitio (Euskotren) |
| 4 | Hondarribia | Miren Garmendia | Ama Guadalupekoa | 18 | |

### Play-offak

ETE Ligako garailea izandako Tolosaldeak jardunaldi biak irabazi eta mailaz igotzea lortu zuen.

## Patroirik onena

Hondarribia jeisti egin zen arren Miren Garmendia patroia izendatu zuten patroirik onena.
| # | Patroia | Puntuak |
| 1 | Miren Garmendia (Hondarribia) | 24 |
| 2 | Nadeth Agirre (Orio) | 19 |
| 3 | Andrea Astudillo (Arraun Lagunak) | 17 |
| 4 | Nerea Perez (Donostiarra) | 11 |
| 5 | Natalia Tubío (Donostiarra) | 1 |

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Retamosa, Ekaitz. (2021-09-12). «Arraun Lagunak hace historia y gana la bandera de La Concha por primera vez» El Diario Vasco (Noiz kontsultatua: 2023-06-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Más rápidas y más igualdad» El Diario Vasco 2021-09-24 (Noiz kontsultatua: 2023-06-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) I.A./Donostia. (2021-09-19). «Tolosaldea asciende a la Liga Euskotren» Noticias de Gipuzkoa (Noiz kontsultatua: 2023-06-19).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Arkaitz Díaz y Miren Garmendia, mejores patrones de la temporada 2021» El Diario Vasco 2021-11-24 (Noiz kontsultatua: 2023-06-19).

## Kanpo estekak

* Webgune ofizialean 2021eko datuak
* Datuak: Q119685273
# Errefortzu (argipena)

Errefortzu hitzak adiera zenbait ditu:
* psikologian, errefortzua, portaera baten probabilitatea gehitzen duen estimulua;
* hezkuntzan, errefortzua, ikasle edo ikasle-talde bati edukiak gehiago lantzea;
* teknologian, errefortzua.
# Errefrakzio

Errefrakzioa uhin bat bi ingurune banatzen dituen gainazalera iristean, bigarren gainazalera sartzen da uhin-higiduraren energiaren zati bat eramanez eta hedapen-norabidea aldatuz. Errefrakzioa uhinaren abiaduraren aldaketaren ondorioz sortzen da eta gertatu dadin, bi inguruneek errefrakzio-indize ezberdina izan behar dute.

## Errefrakzioaren legea

Errefrakzioaren legea edo Snell-en legeak honakoa dio:
* Izpi errefraktatua, normala eta izpi erasotzailea plano berean daude.
* Eraso-angeluaren sinuaren eta errefrakzio-angeluaren sinuaren arteko erlazioa konstantea da, eta uhin-higidurak bi inguruneetan dituen hedapen-abiaduraren arteko erlazioaren berdina. Kantitate konstante horri (n$_{12}$) bigarren ingurunean lehenengoarekiko duen errefrakzio-indize erlatiboa deritzo.
${\frac {sin\theta _{1}}{sin\theta _{2}}}={\frac {v_{1}}{v_{2}}}=n_{12}$
Errefrakzioaren legea Willebrord Snel van Royen "Snell" fisikari herbeheretarrak ondorioztatu zuen eta aurreko guztia kontuan izanik, legearen adierazpide aljebraikoa honela enuntzia dezakegu:
$n_{1}sin\theta _{1}=n_{2}sin\theta _{2}\,$
non
* $n_{1}$: Lehenengo ingurunearen errefrakzio-indizea
* $n_{2}$: Bigarren ingurunearen errefrakzio-indizea
* $\theta _{1}$ (edo ${\hat {e}})$: Eraso-angelua
* $\theta _{2}$ (edo ${\hat {r}})$: Errefrakzio-angelua
* $n$ (orokorrean): $n={\frac {c}{v}}$.
Kasu berezi bat dago non errefrakzio-angelua 90º den eta normalarekiko perpendikularra irteten da izpi errefraktatua banaketa-gainazaletik justu-justu. Azken hau gertatzean eraso-angeluari ($\theta _{1}$) muga-angelua deitzen zaio, eta balio hori gaindituz errefrakzioaren ordez, islapena gertatuko litzateke. Fenomeno honi islapen osoa ere deitzen zaio.

## Ikus, gainera

* Optika

## Kanpo estekak

* Animazioa (Ingelesez)
* Datuak: Q72277
* Multimedia: Refraction / Q72277
# Errefluxu gastroesofagiko

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Errefluxu gastroesofagikoa, urdaileko edukia hestegorrira bueltatzen denean gertatzen da. Errefluxu hau fisiologikoa izan daiteke kardias esfinterraren erlaxazio iragankorra ematen denean, adibidez janari oparo baten ostean. Baina normalean patologikoa da.

## Sintomak

Pirosia eta erregurgitazioa dira ezaugarririk nabarmenenak. Pirosia janari oparoek, haurdunaldiak, decubito supino posizioak, esertzeko ahaleginak eta sabel inguruko arropa estuek errazten dute.
Errefluxua denboran asko luzatzen bada konplikazioak sor ditzake, hala nola, esofagitis peptikoa, hestegorriko mukosaren metaplasiak sor ditzakeena eta Barrett-hestegorria, zeinen ondorioz ultzera peptikoak eta lesio kartzinomatosoak sor daitezkeen. Gainera, ultzeren ondorioz odoljario akutu zein kronikoak eman daitezke, anemia ferropenikoa garatzeko arriskua handituz.
Arnas aparatuan ere edukiko ditu ondorioak, ezagunenen artean:
* Disfonia
* Eztula
* Gaueko asma
* Pneumonitis aspiratiboak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q223591
* Multimedia: Gastroesophageal reflux disease / Q223591
# Errefortzu dosi

Medikuntzan eta Immunologian, errefortzu dosia txerto baten inokulazio gehigarriari deritzo, lehenengo txertaketatik (dosi primarioa) denbora bat igaro ondoren jartzen dena. Txerto batzuekin errefortzu dosiak beharrezkoak dira, txerto horien dosi primarioek ematen duten babesa denborarekin desagertzen delako, eta ondorioz immunitate-sistema indartzeko dosi primarioan inokulatu ziren antigenoak berriz aurkeztu behar zaizkio immunitate-sistemari.
Txerto batzuek betiko immunitatea ematen dute. Txikitan jartzen dizkigute, eta bizitza osorako balio dute (errubeola edo elgorriaren aurkakoak, esaterako). Baina beste txerto batzuek ez dute betiko immunitatea ematen, eta tarteka jarri behar dira (tetanosena, adibidez; 10 urtetik behin errefortzu-dosia beharrezkoa da). Horren arrazioa da immunitate-sistemaren oroimen zelulak (T eta B linfozitoak), lehenengo txertaketarekin ugaldu direnak, denborarekin desagertzen direla
Badaude txertoak behin baino gehiagotan jartzen direnak baina errefortzu dosiak ez direnak. Esaterako, gripearen edo COVID-19aren aurkako txertoak. Txerto horiek urtero jartzen dira antigeno birikoak urtero aldatzen direlako eta, beraz, txertoaren dosi primarioek babesik ematen ez dutelako birusaren mutazioen aurrean. Txerto horiek txerto "eguneratuak" dira, urtero antigeno edo mikrobio ezberdinak erabiltzen dituztelako. Errefortzu dosian jartzen diren txertoek, aldiz, beti antigeno edo mikrobio bera erabiltzen dute

## Erreferentziak

* ↑ Albero, Josu: Mikrobioen mundu liluragarria, EHU (2019), 118 orr. ISBN: 978-84-1319-082-2
* ↑ Pichichero, M. Vacunaciones de recuerdo: ¿puede la memoria inmunológica adelantarse a la patogénesis de la enfermedad? Pediatrics, vol. 68, num. 6 (2009)
* ↑ Charles A Janeway, Jr; Travers, Paul; Walport, Mark; Shlomchik, Mark J Immunological memory Nationa Library of Medicine
* ↑ Ben-Joseph, E.P. Vacunas de refuerzo KidsHealth

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2920497
# Errefrakzio-indize

Optikan, errefrakzio-indizea (n) argia ingurune batean nola hedatzen den deskribatzen duen dimentsiorik gabeko zenbaki bat da. Hura definitzen duen ekuazioa honakoa da:
    $n={\frac {c}{v}},$
non c argiaren abiadura den (hutsean) eta v argiak ingurunean duen fase-abiadura den. Esaterako, uraren errefrakzio-indizea 1,333 da, alegia, argiak 1,333 aldiz azkarrago bidaiatzen duela hutsean, uretan baino.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q174102
* Multimedia: Refraction / Q174102
# Errefortzu (psikologia)

Psikologian, errefortzua portaera edo erantzun psikologiko baten probabilitatea gehitzen duen estimulu bat da. Errefortzu positiboan, zerbait egitean estimulu atsegina edo gustagarria ematen zaio pertsonari edo animaliari, etorkizunean hura egiteko probabilitatea gehitu egiten duena (adibidez, ataza bat ongi egitean animalia bati janari gustagarria ematen zaionean). Errefortzu negatiboan, berriz, zerbait egitean estimulu desatsegina kentzen zaio pertsonari edo animaliari, etorkizunean hori egiten jarraitzeko probabilitatea handitzeko (adibidez, haur bati hatzamarrekin jaten duenean errieta egiten bazaio, baina azkenean koilarearekin egiten duenean ez, koilararekin jateko portaera bultzatu egiten da). Errefortzu negatiboa eta zigorra bereizi egin behar dira: zigortzen denean zerbait desatsegina eransten da, portaera bat bultzatzeko; errefortzu negatiboan berriz, giroan desatsegina dagoen zerbait kentzen da helburu berdinarekin.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Maisto, Albert A.. (2001). Introducción a la psicología. , 156-159 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1321905
* Multimedia: Reinforcement (psychology) / Q1321905
# Enumclaw (Washington)

Enumclaw Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. King konderrian kokatuta dago, Washington estatuan. 12.543 biztanle ditu, 13,429187 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* King konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1513207
* Multimedia: Enumclaw, Washington / Q1513207
# Enuma Elish

Enuma Elish munduaren jatorria azaltzen duen olerki babiloniar bat da. Enuma Elishek akadikoz "Goian -ean" esan nahi du, eta olerkiko lehen bi hitzak dira. Niniven dagoen Asurbanipalen (K.a. 669-K.a. 627) liburutegiko hondakinetan aurkitutako taulatxo batzuetan idatzia dago.

## Edukia

Taulatxoetako bakoitzak K.a. 1200ean dataturiko idazkera kuneiformezko karakterezko 115 eta 170 lerro bitartean ditu. Olerkia bi lerroko bertsoez osatuta dago, eta bigarrenaren funtzioa lehena oposizio bidez nabarmentzea da. Adibidez:
| « | Goian zerua izendatua izan ez zenean behean lur irmoa ez zen izendatua izan. | » |
Kosmogonia honen arabera, zeruak eta lurrak izena izan aurretik (izena ez izateak ez zela existitzen esan nahi zuen), ur gaziko jainkosa zen Tiamatek eta ur gezako jainkoa zen Apsuk jainko familia bat sortu zuten euren uren nahasketarekin, eta hauek, era berean, beste jainko batzuk sortu zituzten. Jainko berri hauek Apsu aztoratzen zuten, guztiak suntsitzea erabaki zuena. Baina horietako bat, Enki edo Ea izenekoa, Apsuren nahiei aurre hartu zien aztikeria bat eginez eta bere gainera ametsa isuriz, ondoren hiltzeko. Eak, edo Nudimmudek, jainko parrizidak, Damkinarekin batera, Marduk izan zuen, Babiloniako jainkoa. Aldi berean, Tiamat mendeku har zezan eta matxina zedin konbentzitua izan zen, bere senar berria zen Kinguri botere handia ematea erabaki zuen, eta patuaren taulatxoak eman zizkion. Jainkoek Marduk izendatu zuten Tiamaten aurka borrokatzeko, "jainkoen printze edo jainko goren" izendatua izateko baldintzarekin onartu zuen, azkenik, Tiamat garaitu eta hil zuen. Ondoren, Kinguri patuaren taulatxoak kendu zizkioten. Mardukek, poz algaraka, lan bikainak egitea planeatu zuen eta Eari esan zizkion. "Odola oreatuko dut eta hezurrak sortuko ditut. Izaki basati bat sortuko dut, "gizaki" deituko da. Jainkoen zerbitzura egon beharko du, eurak lasai bizi ahal daitezen". Kingu hiltzera zigortua izan zen matxinadaren buruzagia izateagatik, eta, honen odolarekin, Eak gizadia sortu zuen. Marduken omenez eraiki zen Esagila Etemenankin.
Olerkia Ordena eta Kaosaren arteko betiereko borroka da, Kaosaren aurka borrokatzen duen gerlariaren eredua erakusten baitu, sekula garaitzerik lortzen ez duen arren, hala, borroka etengabea delarik. Horregatik, argia eta ordenaren jainkoa den Mardukek Tiamat garaitu behar du, iluntasuna eta Kaosa irudikatzen duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q206063
# Enuresi

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Enuresia 5 urtetik gorako haurrek eta helduek nahi gabe zein nahita gainean pixa egiteko duten disfuntzio aldizkako eta iraunkorra da. Batzuetan, gaueko enuresi terminoa erabiltzen da, gauez lotan gertatzen delako maizenik; hala ere, esna egonda pixa gainean egiteko disfuntzioa izendatzeko, gernu-inkontinentzia terminoa hobesten da, eguneko enuresi terminoaren ordez. Emozio-estualdiekin loturik agertzen da gehienetan, eta 7 urteko haurren % 10ri eta helduen % 1i edo 2ri erasaten die.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) von Gontard, Alexander. Enuresis. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q318005
* Multimedia: Nocturnal enuresis / Q318005
# Enuntziatu

Enuntziatua hizkuntzalaritzan, filosofian eta logikan maiz erabiltzen den kontzeptu bat da, gehienetan zerbait adierazten duen esaldi bat eta egia edo faltsua izan daitekeen proposizio bat adierazten duena. Esaldia ikuspuntu gramatikal batetik aztertzen den bitartean, enuntziatuak adierazi nahi dutenari nahiz horien egiazkotasunari buruz aztertzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q258403
# Paul Labadie

Paul Labadie (Baiona, 1928ko apirilaren 27a - ib., 2017ko urtarrilaren 12a) lapurtar errugbilaria izan zen, erdiko moduan aritzen zena.

## Ibilbidea

* Aviron Bayonnais (1946-1958)
* Datuak: Q3371597
# Paul Kruger

Stephanus Johannes Paulus Kruger (Bulhoek, Lurmutur Kolonia, 1825eko urriaren 10a - Clarens, Suitza, 1904ko uztailaren 14a), ezagunagoa Paul Kruger izenaz eta maitekiro Oom Paul (afrikaansez, "Osaba Paul") ezizenaz deitua, Erresuma Batuaren aurkako boer erresistentziaren buru nagusia eta Hegoafrikako Errepublikako presidentea ere izan zen. Kondairaren arabera, Tshwane lurraldeko biztanleek Mamelodi'a Tshwane (tswanaz "Apies ibaiko txistularia") ezizenaz deitzen omen zuten, txorien txioak imitatu eta txistukatzeko trebezia baitzuen.

## Kanpo estekak

* Kruger Parke Nazionaleko webgunean topatu litekeen biografia laburra (Ingelesez)
* Kruger House Museoko webgunean topatu litekeen biografia zabala (Ingelesez)
* Datuak: Q244407
* Multimedia: Paul Kruger / Q244407
# Paul Langevin

Paul Langevin (Paris, 1872ko urtarrilaren 23a - ibidem, 1946ko abenduaren 19a) frantziar fisikari eta politikaria izan zen.
Pierre Curieren ikaslea izan zen eta geroago Marie Curie alargunaren maitalea. Fisikaren arloan Langevinen ekuazioa eta Langevinen dinamika garatu zituen. Itsaspekoen detekzioa ikertu zuen ultrasoinuen bidez.
1934an, Intelektual antifaxisten zaintza-batzordearen sortzaileetako bat izan zen. Vichyko Gobernuak etxean atxilotu zuen ia Bigarren Mundu Gerra osoan. Giza Eskubideen Ligako lehendakaria izan zen 1944tik 1946ra eta Frantziako Alderdi Komunistako kide ere izan zen.
Parisko Panteoian lurperatuta dago.
* Datuak: Q25320
* Multimedia: Paul Langevin / Q25320
# Paul Lafargue

Paul Lafargue (Santiago, Kuba, 1842ko urtarrilaren 15a - Draveil, Frantzia, 1911ko azaroaren 25a) Frantziako sozialismoaren aitzindaria izan zen.

## Bizitza

Medikuntzako ikasketak egin zituen. Gaztetandik sozialista izan zen. Engelsekin eta Karl Marxekin izan zen Londresen, eta Marxen alabarekin ezkondu zen. Lehen Internazionaleko kidea zen eta Espainian, Portugalen eta Londresen zehar ibili zen. Frantziako Langileriaren Alderdia sortu zuen, 1880an, Jules Guesde frantses marxistarekin batera. 1885ean, diputatu hautatu zuten Lillen, baina sozialistek burges gobernu batean parte hartzearen aurka agertu zen.

## Idazlanak

Harenak dira Le droit à la paresse (1880, Alferkeriarako eskubidea) eta La Religion du capital (1887, Kapitalaren erlijioa) panfletoak. Materialismo dialektikoa eta historikoa Frantzian hedatzeko ahaleginak ere egin zituen lan hauetan: Le Matérialisme économique de K. Marx, (1884, K. Marxen materialismo ekonomikoa); La Théorie de la plus-value de K. Marx (1895, K. Marxen plusbalioaren teoria).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q317152
* Multimedia: Paul Lafargue / Q317152
# Paul Kohlhoff

Paul Kohlhoff, (Bremen, 1995eko ekainaren 26a), Belan lehiatzen den kirolari alemaniarra da.
Bi Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen: Rio 2016an (Rio de Janeiro) eta Tokio 2020an (Tokio). Brontzezko domina lortu zuen Tokion Nacra 17 proban, Alica Stuhlemmer lagun zuela.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 03 ! | Nacra 17, mistoa |

## Erreferentziak

* ↑ "Paul Kohlhoff" olympedia.org. (Ingelesez)
* ↑ "Paul Kohlhoff"ISAFen datu basea. (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26838404
* Multimedia: Paul Kohlhoff / Q26838404
# Paul Kossoff

Paul Francis Kossoff (Hampstead, Londres, 1950eko irailaren 14a - Los Angelestik New Yorkerako hegaldi batean, 1976ko martxoaren 19a) ingeles gitarra-jotzailea izan zen, Free taldeko kidea. David Kossoff aktore ingelesaren semea zen. Gitarra klasikoa ikasten hasi zen eta 1966an Black Cat Bones taldean sartu zen, non ezagutu zuen Simon Kirke bateria-jotzailea. 1968ko apirilean Free taldea sortu zuten Simon Kirk, Paul Rodgers eta Andy Fraserrekin. Taldea 1973an banandu zen eta Kossoff eta Kirkek Bad Company sortu zuten. Drogekiko mendekotasuna azkenean heriotza eragin zion hegazkinez egindako bidaia batean.
* Datuak: Q707293
* Multimedia: Paul Kossoff / Q707293
# Paul Kneppers

Paul Kneppers (1984ko martxoaren 24a) Herbehereetako txirrindulari ohia da.
2007tik aurrera Gironan bizi da.

## Palmaresa

2008
* 2. Urrakiko Igoeran
2009
* 3. Loinaz Proban
2010
* Argeliako Itzulia eta etapa bat
* Eusebio Vélez Saria
* Euskaldun Txapelketa
* 2. Urrakiko Igoeran
* 2. San Gregorio Sarian
* 3. Laudio Sarian
* 3. Suministros Monjardin
* 10. Nafarroako Itzulian
2011
* San Juan Sari Nagusia
* 2. Goierriko Itzulian
* 2. Urrakiko Igoeran
* 2. Extremadurako Itzulian
2012
* 2. Cuéllar Sari Nagusian
* 2. San Pere Sari Nagusian
2014
* 2. Social Palafrugell
* 3. Pascual Horna Memorialeko Sailkapen Nagusian eta etapa batean

## Kanpo estekak

Paul Kneppers - ProCyclingStats
* Datuak: Q2415432
# Paul Koech

Paul Koech (Uashin Gishuko barrutia, Rift Harana, 1969ko ekainaren 25a – Nairobi, 2018ko irailaren 4a) atleta kenyarra izan zen, distantzia luzeetan espezializatua, hala nola maratoia edo 3.000 metroko hesi-lasterketa.
1996ko Udako Olinpiar Jokoetan (Atlanta) parte hartu zuen, 1998an IAAFren Maratoi Erdiaren Munduko Txapelketa irabazi zuen, 1999an "Parelloop" 10 K lasterketa irabazi zuen Herbehereetan eta Cross txapelketetan sarritan gelditu zen lehenengo bost lasterkarien artean, besteak beste Zornotzako proban.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)IAAFren webgunean informazioa
* Datuak: Q1381244
* Multimedia: Paul Koech / Q1381244
# Epes (Alabama)

Epes Alabamako herri bat da. Sumter konderrian kokatua dago. 2010ean 192 biztanle zituen, 38,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Sumter konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66560
# Epfendorf

Epfendorf Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Rottweil (barrutia)|Rottweil]] barrutian. 2014an 3.256 biztanle zituen 29,68 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q81302
* Multimedia: Epfendorf / Q81302
# Eperra ikastola

Eperra ikastola Zuberoan dauden bi ikastoletatik bat da. Sohüta herrian dago kokatuta.
Ikastetxe pribatua da, Frantziako Hezkuntza Nazionaleko Ministerioarekin itundua. Haur hezkuntza eta lehen mailetako ikasleak formatzen ditu, murgiltze ereduan. Seaska eta Ikastolen Elkartea federakuntzetako kide da.

## Zubereraren irakaskuntza

Adinaren arabera, euskara molde bat edo beste erabiltzen dute. Zubereraz aritzen direla lehen maila osoan, ama eskolatik bosgarren mailara arte, baina euskara batua ere txertatzen dute. Euskara batua gero eta gehiago lantzen dute laugarren ikasturtetik aurrera: "Laugarren eta bosgarren urtean zaharrenekin hasten gara batuan diren testuen lantzen eta ahozko grabaketen behatzen. Gero kolegiora joaten direlarik Larzabalera, han batuaz egiten baitute".

## Erreferentziak

* ↑ Goikoetxea, G.. «Eperra ikastola: helduago, batuago» Berria (Noiz kontsultatua: 2020-12-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100742117
# Entomologia

Entomologia (grezierazko ἔντομος, entomos, "zatitan ebakita dagoena", hau da "intsektua"; eta -λογία, -logia, "zientzia") intsektuak aztertzen dituen zoologiaren atala da. Sailkaturiko 1,3 milioi espezietatik, intsektuek bi herenak osatzeaz gain, Devoniar garaiera arte, hau da, duela 400 miloi urtera arte, atzera jotzen duen historia dute. Gizakiarekin ez ezik Lurra berarekin ere harreman estua dute eta beraz, entomologia zoologiaren adarrik nagusienetariko bat bilakatu da. Batzuetan, bere barnean, artropodoak (araknidoak, krustazeoak edo miriapodoak) ere ikasi dituzte, baina teknikoki ez da zuzena izan.

## Erreferentziak

* ↑ Liddell, Henry George; Scott, Robert. (1980). A Greek-English Lexicon (Abridged Edition). Oxford: Oxford University Press ISBN 0-19-910207-4..
* ↑ Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Entomologia. .
* ↑ Chapman, A. D.. (2009). Numbers of Living Species in Australia and the World. Australian Biodiversity Information Services ISBN 9780642568618..
* ↑ Chauvin, Remy. (1968). El Mundo de los insectos. Madril: Guadarrama ISBN 978-84-250-3016-1..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39286
* Multimedia: Entomology / Q39286
# Parre

Parre Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 2.674 biztanle ditu, 22,28 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Parrek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ardesio Premolo Ponte Nossa Piario Clusone Villa d'Ogna

## Kanpo estekak

* Datuak: Q101364
* Multimedia: Parre / Q101364
# Parral

Parrala langa, makil, zuhaixka eta adarren multzoa da, elkarren artean lotuta eta landare igokariz eta loreez bilbatutakoa; lorategietan eginak izaten dira aterpe apaingarri modura. Jatorriz mahatsondoak eusteko zena geroago hormak adarrekin janzteko erabili izan da eta horrela, jolas-lorategietan arkupeak, galeriak eta atari modukoak sortu dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60823475
# Parranda

Euskal Herrian, parranda bereziki lagun artean, kalean nahiz tabernaz taberna, gauez eta ordu batzuetan zehar libertitzeko egiten den jaia da. Parrandak herriko jaiak edo bestelako ospakizun publiko baten giroan ospatu ohi dira, baina urtebetetze, agur-festa edo bestelako ospakizun pribatu bat dela eta ere izan daitezke. Musika, dantza, txantxak eta ongi pasa eta parre egiteko beste elementuak izaten dira parrandan. Giro batzuetan, ongi pasatzeko beharrezkoa ez bada ere, alkoholdun edari eta beste droga zenbaiten kontsumoa ere ohikoa da parrandetan.

## Ikus, gainera

* Gaupasa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12265556
# Parral (Ohio)

Parral Ohioko herri bat da. Tuscarawas konderrian kokatua dago. 2010ean 218 biztanle zituen, 0,47 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Tuscarawas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q968774
* Multimedia: Parral, Ohio / Q968774
# Parral (Txile)

Parral Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Maule eskualdeko Linares probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 37.822 biztanle zituen. Pablo Neruda olerkariaren jaioterria da.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Retiroko udalaren webgunea.
* Datuak: Q51083
* Multimedia: Parral, Chile / Q51083
# Parrano

Parrano Italiako udalerri bat da. Terniko probintzian kokatuta dago, Umbria eskualdean. 488 biztanle ditu, 40,09 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Parranok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ficulle Montegabbione San Venanzo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10877
* Multimedia: Parrano / Q10877
# Parras (udalerria)

Parras Mexikoko udalerri bat da. Coahuila de Zaragoza estatuan kokatua dago. 2010ean 45.401 biztanle zituen 10.523,86 km²ko azaleran. Herriburua [[Parras de la Fuente (Parras)|Parras de la Fuente]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.