OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Stars 80, la suite

Stars 80, la suite 2017ko Thomas Langmann frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Stars 80 musika taldeak lau urte daramatza arrakasta betean, eta abeslariek merezitako oporraldia hartuko dute: eskiatzera joango dira. Orduan, baina, Vincent eta Antoine ekoizleak konturatuko dira finantza zuzendariak iruzur egin diela.

## Aktoreak

* Richard Anconina : Vincent
* Patrick Timsit : Antoine
* Bruno Lochet : Willy
* Jean-Marc Généreux : bera
* Lio : bera
* Jean-Luc Lahaye : bera
* Gilbert Montagné : bera
* Sabrina : bera
* Jeanne Mas : bera
* Phil Barney : bera
* Début de soirée : berak
* Cookie Dingler : bera
* Emile et Images : berak
* François Feldman : bera
* Patrick Hernandez : bera
* Joniece Jamison : bera
* Jean-Pierre Mader : bera
* Alec Mansion : bera
* Peter et Sloane : berak
* Jean Schultheis : bera
* Olivier Meurville : Marciano abokatua
* Kool and the Gang : berak

## Erreferentziak

* ↑ «Stars 80, la suite» Berria 2017-12-6.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q44797343
# Stars and Stripes Forever

Stars and Stripes Forever (Izarrak eta barrak betirako) estatubatuar martxa militar abertzale ezagun bat da. 1897an John Philip Sousa konposatzaileak konposatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1144182
* Multimedia: The Stars and Stripes Forever / Q1144182
* Starts and Stripes martxa entzungai (Ingelesez)
# Starr (Hego Carolina)

Starr Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Anderson konderrian dago, Hego Carolina estatuan. 165 biztanle ditu, 3,885664 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Anderson konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2013800
# Starr School (Montana)

Starr School Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Glacier konderrian dago, Montana estatuan. 267 biztanle ditu, 10,95689 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Glacier konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q961427
* Multimedia: Starr School, Montana / Q961427
# Starr udalerria, Hocking konderria (Ohio)

Starr udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Hocking konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.455 biztanle zituen, 37 milia karratu (96 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Starr udalerriak 672 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 28.867 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7602238
* Multimedia: Starr Township, Hocking County, Ohio / Q7602238
# Starrkirch-Wil

    Artikulu hau Solothurngo udalerria buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Wil».
Starrkirch-Wil Suitzako udalerria da. Solothurn kantonamenduan dago, Olten barrutia barrutian. 2014an 1,714 biztanle zituen 1,85 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66154
* Multimedia: Starrkirch-Wil / Q66154
# Survival horror

Survival horror (euskaraz: «biziraupen beldur») beldurrezko bideo-jokoen ezaugarriak dituzten akziozko eta abenturazko bideo-jokoen azpigenero bat da, jokalariak izuaren hainbat elementurekin izutzen saiatzen den bitartean pertsonaiaren biziraupenean zentratzen dena. Borroka jokagarritasunaren parte izan ohi den arren, eskuarki jokalariak ekintza bideo-joko tipikoetan baino kontrol gutxiago sentitzen du, munizio, osasun, abiadura eta ikusmen mugatuen bidez, edo jokalariak bideo-jokoaren mekanikekin duen interakzioa oztopatuz. Jokalariak eremu berrietarako bidea desblokeatuko duten eta bideo-jokoaren argumentuan aurrera egiten jarraituko duten elementuak aurkitzeko erronka ere badu. Bideo-jokoek beldurrezko teknika gogorrak erabiltzen dituzte, hala nola ingurune ilunak eta labirintikoak edo etsaien ustekabeko erasoak.
Survival horror terminoa 1996an erabili zuten lehen aldiz Resident Evil japonieraz merkaturatzeko. Bideo-joko horretan aurreko beldurrezko lanen eragina nabarmena zen, hala nola 1989ko Sweet Home edota 1992ko Alone in the Dark. Ordutik, terminoa antzeko jokotasunak dituzten bideo-jokoetarako erabili dute, eta atzeraeraginez aplikatu zaie aurreko tituluei. 2005ean Resident Evil 4 merkaturatu zutenetik, generoa akziozko bideojokoen eta tiro-bideojokoen ezaugarri tradizionalagoak txertatzen hasi zen lehen pertsonan eta hirugarren pertsonan. Hori dela eta, kazetariek zalantzan jarri dute data luzeko frankiziek eta berrienek generoa utzi eta askotan «action horror» esaten zaiona ez den beste genero batera aldatu ote diren.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Survival Horror vs. Action Horror» GameRevolution 2017-1-9.
* ↑ (Ingelesez) «The Evil Within preview – ‘real survival horror’» GameCentral 2013-6-25.
* ↑ (Ingelesez) Dodd, Adam. (2013-4-21). «6 Upcoming Horror Games That Look Absolutely Terrifying» BlooodyDisgusting.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q333967
# Survival (Muse)

Survival (euskaraz Biziraupena) Muse ingeles pop rock musika taldearen abesti bat da. 2012an The 2nd Law diskoaren barnean kaleratu zuten. Urte honetako ekainaren 27an 2012ko Londresko Udako Olinpiar Jokoetako abesti ofiziala izango zela iragarri zuten.

## Kanpo estekak

* Survival abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai (Ingelesez)
# Survival International

Survival International nazioarteko Gobernuz Kanpoko Erakundea da, tributan bizi diren talde etnikoen eskubideak sustatzen dituena. 1969an sortu zuten eta egoitza nagusia Londresen dute, bulegoak Paris, Berlin, Madril, Milan eta Amsterdamen ere edukita.

## Ikus, gainera

* Amerindiarrak
* Hizkuntza gutxituak

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Frantsesez)(Gaztelaniaz)Survival Internationalen webgunea
* Datuak: Q1887464
* Multimedia: Survival International / Q1887464
# Survive

Survive Aggressive Combat musika taldearen 2. diskoa da, Teletetxo records, Bandworm records, Anfibio records eta True Force Records diskoetxearen zigilupean argitaratutakoa.

## Partaideak

* Arnauz (gitarra).
* Mara (ahotsa).
* Jurgi (gitarra eta koruak).
* Sid (baxua eta koruak).
* Nebado (bateria).

## Kantuen zerrenda

* Everybodys looking
* Pub stories
* Anybody cares about you
* False winners
* I got your number (Cock Sparrer)
* Bonus track Pub stories (bideoklipa)

## Kanpo estekak

* Taldearen MySpace gunea
* Datuak: Q12267759
# Sweet Tooth (telesaila)

Sweet Tooth 2021eko estatubatuar fantasiazko telesaila da, Jim Micklek Netflixentzat egina.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Hondamendi batek mundua suntsitu du. Gus, erdi-mutil erdi-oreina, bere tankerako haur talde batera elkartuko da gertakari horren zergatia ezagutu nahian.

## Aktoreak

* Nonso Anozie: Tommy Jepperd
* Christian Convery: Gus
* Adeel Akhtar: Dr. Aditya Singh
* Stefania LaVie Owen: Bear
* Dania Ramirez: Aimee
* Aliza Vellani: Rani Singh
* Will Forte: Gusen aita

## Erreferentziak

* ↑ «Sweet Tooth» Berria 2021-06-05 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q104762388
# Sweet and Lowdown

Sweet and Lowdown (eusk. 'Akordeak eta desakordioak') 1999ko Woody Allen estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Emmet Ray 1930eko hamarkadako jazzaren jeinu eta gitarra-jole aparta da, bera gainditzen duen gizon bakarrarekin itsututa dagoena: Django Reinhardt handiarekin. Alabaina, Emmet agertokitik jaisterakoan, tipo harroputza, zakarra, gehiegi edaten duena eta arratoiei tiro egiten gozatzen duen emakumezale bihurtzen da. Egun batean, Hattie, neska mutu bat ezagutuko du, zeinarekin bere gusturako serioegia den harreman bat hasiko duen.

## Aktoreak

* Sean Penn : Emmet Ray
* Samantha Morton : Hattie
* Anthony LaPaglia : Al Torrio
* Uma Thurman : Blanche
* James Urbaniak : Henry
* John Waters : Mr. Haynes
* Gretchen Mol : Ellie
* Denis O'Hare : Jake
* Molly Price : Ann
* Brian Markinson : Bill Shields
* Tony Darrow : Ben
* Daniel Okrent : A.J. Pickman
* Brad Garrett : Joe Bedloe
* Woody Allen : bera
* Ben Duncan : bera
* Nat Hentoff : bera
* Douglas McGrath : bera
* Kaili Vernoff : Gracie

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q786585
# Sweetheart abadia

Sweetheart abadia (ingelesez: Sweetheart Abbey) Eskoziako Dumfries herritik 13 kilometro hegoaldera kokaturik dago, Nith ibaiaren ertzean, Dumfries eta Galloway eskualdean. A mailako eraikina izendaturik dago.

## Historia

Monasterio zistertar hau 1273an eraiki zuen Gallowayko Dervorguillak, Gallowayko Lordaren alabak. Devorguilla hil zenean haren bihotz enbaltsamatua boli eta zilarrezko kutxa batean lurperatu zuten berarekin batera, eta monjeek abadiari Sweetheart (bihotz xamurra) izena ezarri zioten.
Monje zistertarrak nekazari abilak ziren, bai eta zaldi eta hazienda hazleak ere. 1624an bertan behera gelditu zen eta gaur egun hondatuta aurkitzen da.

## Iruditegia

* Abadiaren ikuspegia.
* Barnealdea.
* Hilerria.
* Arrosa leihoa.
* Arkuak.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Historic Scotland erakundearen webgunea
* Datuak: Q745893
* Multimedia: Sweetheart Abbey / Q745893
# Sweetita

Sweetita oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Sweetita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Zn(OH)2}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Sweetite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Sweetshouse

Sweetshouse, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da. Lanhydrock parrokia zibiletik milia bat inguru hegoaldera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7655772
* Multimedia: Sweetshouse / Q7655772
# Sweet Water (Alabama)

Sweet Water Alabamako herri bat da. Marengo konderrian kokatua dago. 2010ean 258 biztanle zituen, 49,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Marengo konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66621
* Multimedia: Sweet Water, Alabama / Q66621
# Sweetland udalerria, Muscatine konderria (Iowa)

Sweetland udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Muscatine konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.673 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Sweetland udalerriak 959 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 35.485 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9045081
# Sweetser (Indiana)

Sweetser Indianako herri bat da. Grant konderrian kokatua dago. 2010ean 1.229 biztanle zituen, 2,63 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Grant konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2648220
# Sweet Water Village (Arizona)

Sweet Water Village Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pinal konderrian dago, Arizona estatuan. 123 biztanle ditu, 2,071426 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Pinal konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6644995
# Sweets (Kornualles)

Sweets, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7655758
* Multimedia: Sweets, Cornwall / Q7655758
# Tamara de Lempicka

Tamara Łempicka (jaiotzez: Maria Górska; 1898 – 1980; ohikoan Tamara de Lempicka) Polonian sortutako margolaria izan zen, 1920ko eta 1930eko hamarkadetan lan egin izan zuena. Ezaguna da bere estilo Art Deco bereziagatik, zeinean erretratuak egin ohi zituen, eta baita ere biluzi oso estilizatuak.

## Biografia eta estiloa

Jaio Varsovian jaio zen familia burges batean, eta San Petersburgora bizitzera joan zelarik, poloniar abokatu batekin ezkondu zen han. Iraultza sobietarraren garaian, ihes egin zuen Errusiatik eta Parisen ezarri zen. Han pintura ikasi zuen Maurice Denis eta André Lhoterekin. Parisen findu zuen bere estiloa, nahasketa bat kubismoaren eta neoklasizismoaren artean, zeinean eragin berezia izan zuen Jean-Dominique Ingresek.
1928an Raoul Kuffner aristokrata aberatsaren maitale bihurtu zen, 1933an harekin ezkondu zen, eta II. Mundu Gerraren ondoren, Estatu Batuetara joan zen bizitzera. Baina garai hartarako, Lempickaren estiloa modaz igaroa zegoen, eta ez zuen berriro izenik izan 196ko hamarkadan Art Deco delakoa modan itzuli zen arte. 1974an Mexikora joan zen bizitzera, non 1980an hil zen. Bere eskariz, bere errautsak sakabanatu zituzten Popocatépetl sumendian.
Lempicka bisexual ezaguna izan zen. Gizonezkoekin zein emakumezkoekin izandako afera publikoak nahiko eskandalagarriak ziren bere garairako. 1920ko hamarkadan arteen munduko emakumezko bisexual eta lesbiana zirkuluetan ibili zen, Morea Trefusis, Vita Sackville-West edo Colette bezalakoekin.
Art Deco estiloko artista nabarmenetakoa da Lempicka, eta taldea osatzen du estiloan honakoekin: Jean Dupas, Diego Rivera, Josep Maria Sert, Reginald Marsh, eta Rockwell Kent. Baina artista hauetan gehienek mural handiak margotzen zituzten bitartean, pertsonaia ugariko eszenak, Lempicka ia esklusiboki erretratuak egitera dedikatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Tamara De Lempicka (1898-1980). (Noiz kontsultatua: 2018-09-04).
* ↑ Patrick., Bade,. (2006). Tamara de Lempicka. Parkstone Press ISBN 9781859959039. PMC 757512902. (Noiz kontsultatua: 2018-09-04).
* ↑ (1933-2005)., Néret, Gilles,. (cop. 2016). Tamara de Lempicka : 1898-1980 : Déesse de l'ère automobile. Taschen ISBN 9783836532259. PMC 971889094. (Noiz kontsultatua: 2018-09-04).
* Datuak: Q229351
* Multimedia: Tamara de Lempicka / Q229351
# Tamarilo

Tamariloa (Solanum betaceum) Solanazeoen familiako zuhaixka da fruitu jangarria duena. Peruko Andeetan, Argentina iparraldean, Antilletan eta Mexiko hego-mendebaldean du jatorria; gaur egun Brasilen, Kolonbian, Kenian, Kalifornian, Hegoafrikan, Indian eta Zelanda Berrian landatzen dira.

## Ezaugarriak
### Zuhaitza

3-4 metrotako altuera hartzen duen zuhaixka bat da. Azal grisa du eta hostorik ez du galtzen neguan. Hosto sinpleak ditu adarren muturretan eta 4-8 cm luzerako peziolo gogorrak dituzte. Linboak 15-30 cm luzeradu eta berde iluna eta obalatua da. Hosto berriek iletso finak dituzte baina ondoren azala laztu egiten zaie.
Loreak txikiak dira, 1'3-1'5 cm arteko diametroa dutenak, eta multzo txikitak pilatzen dira adarren muturrean. Bost petalo zurixka eta 5 estamine hori dituzte, eta maiatza eta ekaineak ateratzen dira.

### Fruitua

Tamareloaren fruitua tomatearen antz handia dauka itxuraz, eta arrautz baten tamaina du; luzez 10 cm baino gehiago neurtu dezake; bere azala mehea eta gorri kolorekoa da, baina badaude more, hori edo laranja kolorekoak ere. Bere mamia laranja ilunekoa da normalean eta barnea mamitsua eta gozo-garratz zaporea dauka. Fruituaren haziek kolore gorrixka dute, txikiak dira eta tomate helduaren lurrina daukate.

## Nutrizio ezaugarriak

Kolesterola jaisteko gaitasuna dauka, A, B6, E eta C bitamina ditu, kaloria gutxikoa da (40 kaloria baino gutxiago ditu), eta zuntz asko dauka. Mineral bezala kaltzioa, fosforoa eta burdina dauzka. Pektina iturri anitz dauka, ikusmenerako ona da eta sistema inmunologikorako antioxidante garrantzitsua da.

## Propietate sendagarriak

Eztarriko gaitzak eta gripea sendatzeko erabiltzen da.

## Erreferentziak

* ↑ «Tropicos» www.tropicos.org (Noiz kontsultatua: 2023-05-22).
* 1 2 «SIB | Solanum betaceum» web.archive.org 2014-10-27 (Noiz kontsultatua: 2023-05-22).
* ↑ (Gaztelaniaz) Fernández, Sonia. (2019-05-19). «Tamarillo, una fruta exótica similar al tomate con poder antioxidante» alimente.elconfidencial.com (Noiz kontsultatua: 2023-05-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q379747
* Multimedia: Solanum betaceum / Q379747
* Espezieak: Solanum betaceum
# Tamara Salazar

Tamara Yajaira Salazar Arce (San Vicente de Pusir (Ekuador), 1997ko abuztuaren 9a) halterofilian aritzen den kirolari ekuadortarra da.

## Olinpiar Jokoak

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina eskuratu zuen halterofilian ≤87 kilo kategorian, bi jasoalditan 263 kilo jasoz; Wang Zhouyu txinatarraren (urrezko domina) atzetik eta Crismery Santana dominikarraren (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Halterofilia ≤87 kilo, emakumezkoa, 263 kg |

## Erreferentziak

* ↑ «Tamara Salazar» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ Emaitzak 2020 olympedia.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58364818
* Multimedia: Tamara Salazar / Q58364818
# Tamara Smirnova

Tamara Mikhailovna Smirnova (errusieraz Тама́ра Миха́йловна Смирно́ва, 1935eko abenduaren 25a - 2001 irailaren 5a) errusiar astronomo bat izan zen.
1966 eta 1988 artean Leningradoko Astronomia Teorikoko Institutuko langileriako kide izan zen. Berak aurkitu zuen 74P/Smirnova-Txernykh aldikako kometa Nikolai Txernykhekin batera. Zenbait asteroide ere aurkitu zituen. 5540 Smirnova asteroidea bere omenez izendatua izan zen.

## Asteroideak

135 asteroide aurkitu zituen. Honako hauek:
# Tamarac (Florida)

Tamarac Floridako hiri bat da. Broward konderrian kokatua dago. 2010ean 63.155 biztanle zituen, 30,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Broward konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q921201
* Multimedia: Tamarac, Florida / Q921201
# Tamarack (Minnesota)

Tamarack Minnesotako hiri bat da. Aitkin konderrian kokatua dago. 2010ean 94 biztanle zituen, 9,26 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Aitkin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2045923
# Tamarana

Tamarana Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 10.707 biztanle ditu 472,155 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2006415
* Multimedia: Tamarana / Q2006415
# Suffield Depot (Connecticut)

Suffield Depot Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffieldn kokatuta dago, Connecticut estatuan. 1.440 biztanle ditu, 5,1 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Suffield

## Kanpo estekak

* Datuak: Q754860
* Multimedia: Suffield Depot, Connecticut / Q754860
# Suffield udalerria, Portage konderria (Ohio)

Suffield udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Portage konderrian. Azken zentsuaren arabera 5.973 biztanle zituen, 24.7 milia karratu (64 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Suffield udalerriak 2594 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 33.882 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7634516
* Multimedia: Suffield Township, Portage County, Ohio / Q7634516
# Suffern (New York)

Suffern New York estatuko herri bat da. Rockland konderrian kokatua dago. 2010ean 10.723 biztanle zituen, 5,41 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Rockland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3273919
* Multimedia: Suffern, New York / Q3273919
# Suffield (Connecticut)

Suffield Connecticuteko herri bat da. Hartford konderrian kokatua dago. 2010ean 15.735 biztanle zituen, 109,32 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Hartford konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q753836
* Multimedia: Suffield, Connecticut / Q753836
# Sursilvan

Sursilvan erromantxeraren bost dialektoetako bat da.
Hiztunak jatorriz Grisons Kantoiaren mendebaldean bizi dira, Vorderrheineko ibarran, Surselvako eskualdean, Lumnezia, Foppa eta Cadin batik bat.

## Ikus, gainera

* Erromantxera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q688348
* Multimedia: Sursilvan / Q688348
# Surtshellir

Surtshellir Islandian dagoen leizea da, herrialdeko luzeena. Borgarnes herritik 60 kilometrotara dago.

## Ezaugarriak

Leizeak 1800 metro luzera ditu eta, horri esker, Islandiako luzeena da.

## Historia

Historia luzea du zeren eta Erdi Aroan idatzitako Landnámabók liburua aipatua izan zen. Dena dela, Eggert Ólafsson izan zen leizeari buruzko benetako lan dokumentatua egin zuena; Ólafsson lurraldean 1715ean ibili zen eta orduan ezagutu zuen Surtshellir. Leizearen izena mitologiako Surtr erraldoiarengan oinarrituta dago. Surtrek egun batean bere ezpataren suarekin mundua bukatuko du.

## Iruditegia

* Barrualdeko ikuspegia.
* Ura leize barruan.

## Erreferentziak

* ↑ Browne, George Forrest (1865). Ice-caves of France and Switzerland. Longmans, Green and co. 244–6 or.
* ↑ Campbell, Thomas; Samuel Carter Hall (1858). New Monthly Magazine. 190 or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1788663
* Multimedia: Surtshellir / Q1788663
# Surselva barrutia

Surselva barrutia Grisonia kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Ilanz da. 373,54 kilometro koadroko azalera du eta 21.777 biztanle.

## Mugakideak

Script error: The function "formatStatements" does not exist.

## Udalerriak

Disentis $^{(en)}$ Ilanz $^{(en)}$ Lumnezia/Lugnez $^{(en)}$ Ruis $^{(en)}$ Safien Subdistrict $^{(en)}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q664727
* Multimedia: Surselva (district) / Q664727
# Surströmming

Surströmming (euskaraz: «Sardinzar hartzitua»), finlandieraz hapansilakka, Suediako gastronomian oso estimatua den jakia da. Baltiko itsasoko sardinzar hartzituaz osatua dago.
Potetan saltzen da, eta hauek irekitzerakoan sekulako kiratsa askatzen dute, hori dela eta suediarrak ez direnei edota jakiaren zaleak ez direnei atzerakada ematen die, nolabaiteko arrain ustelaren edota egun pare batez eguzkian egondako zaborraren usaina baitu, askori botagura ere eragiten die, baina suediarrek, gozamen handiz jaten dute. Dena den kiratsa ez du sardinzarrak eragiten, kontserbatzen duen poteko likidoak baizik.
Kirats edo usain bizi hori dela eta, aire librean zerbitzatzen da. Gainera, potea urpean irekitzeak kirats hori eta kontsumitzailea bera likidoaz zipriztindu ez dadin ekiditen du, potea presio handipean itxia egon delako, eta irekitzean likido txorrotada ateratzen delako.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q778396
* Multimedia: Surströmming / Q778396
# Surses

Surses Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, Albula Region $^{(en)}$ barrutian. 2014an 2,356 biztanle zituen 324 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19944645
* Multimedia: Surses / Q19944645
Albula/Alvra Filisur Bergün/Bravuogn Zillis-Reischen Andeer Ferrera Avers Bregaglia Sils im Engadin/Segl Silvaplana Bever
# Sursum Corda

Sursum corda (euskaraz Gora bihotzak) meza katolikoaren elizkizunean apaizek erabili ohi duten latinezko ohiko aipamen edo esaldi bat da. Euskarazko bertsioan gora bihotzak esaldiaz itzuli ohi da. Apaizak gora bihotzak aipatzean, eliztarrek jaunagan dauzkagu erantzun ohi dute.

## Izena

* Sursum hitzak 'gora' edo 'gorantz' esan nahi du.
* Corda hitza aldiz, latinezko cor ('bihotza') hitzaren pluralezko deklinabidea dar. Antzinidoeropear hizkuntzako *ḱḗr hitzetik eratorria da.

## Sursuncorda

Sursum corda esalditik gaur asko maiz erabili ohi den sursunkorda hitza dator, hitz honek garrantzi handiko pertsonaia ezezagun bati aipamen egiten dio, sursunkorda honengan egin nahi ez den lan edo betebeharra uzten delarik ("Egin dezala sursunkordak!"), beste batzutan aginte maila handiagoa duen norbaiten agindua bete nahi ez denean era erabili ohi da ("Sursunkordak berak aginduta ere ez diat egingo!").

## Erreferentziak

* ↑ Latinezko cor hitzaren deklinabidea ingelesezko Wikiztegian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q695155
* Multimedia: Sursum corda / Q695155
# Surt (mitologia)

Surt, eskandinabiar mitologian (egungo islandieraz Surtur) Jotunen buruzagia da hegoaldean, Muspelheim suzko erresumako nagusia. Bere izenak, beltzarana edo beltza esan nahi du, eta, Ragnarökean, bere taldea iparralderantz bizi joango da hegoaldeko haize bat bezala, jainkoak zanpatzeko.
Richard Wagnerren "Jainkoen Gainbehera" edo Götterdämmerung operan, Surt, Sinmoreekin ezkonduta zegoen. Snorri Sturlusonen Edda prosaikoan "Surt Muspeleko mugan dagoena da, lurra zainduz. Bere ezpata garretan dago, eta mundua amaitzen den bitartean, jainkoen aurka borrokatu eta hauek garaituko ditu. Eta mundu osoa erreko du suarekin" (Gimlé Gilfaggining, IV). Hodmimir basoa baino ez da mantenduko, bere ezpatak suntsi ezin dezakeen gauza bakarra baita, eta handik sortuko dira beste behin mundua jendez beteko dutenak. Armarik gabe dagoen Frey jainkoa ere hilko du.
Surtsey sumendi uharte berri bat da, lurrazalera irten zena Islandiako hegoaldeko kostaldean, 1963an. Bere izenak islandieraz, "Surten uhartea" esan nahi du.
Jainkoen eta munduaren amaieran, Völuspan esaten den bezala:
| « | Hegoaldeko surt sua daramana Jainkoen ezpatak diz-diz egiten du iluntasunean izarrek gauean bezala Mendiak hauts bihurtzen dira eta deabruak erori egingo dira Gizonak, hondamendiranzko bideari darraio zerua bitan zatitzen den bitartean. | » |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q211700
* Multimedia: Surtr / Q211700